׉?ׁB! בCט  u׉׉	 7cassandra://HQLQyvI6SeH0CzmzhQgt1Ecf2OBVEgj0f5TdLxhS8j4 5V`׉	 7cassandra://qrol5UySgH9NkVVFhatJK4YxLQbHZySkAkPCPEVC3EM~`S׉	 7cassandra://F1-gQyliAFsAMmC-gkp33h5-eeLgQ-f3r57pSDlJaR8*,`̵ ׉	 7cassandra://o7OgqrpW_EjDjKpBtfZUwBYe9SCn3F0RASUOWUOWCpE u5͠V7;Ƃ׈EV7;ƃ׉E Nr 12 - Februari 2016
het maandblad van de Brusselse ondernemingen
Vastgoedtendensen
Projecten die de stad
gaan veranderen
Topic Stedenbouw
Brussel, een nieuwe stad
© Jean-Marie Janssens Photography
ISSN 2406-3711
׉	 7cassandra://F1-gQyliAFsAMmC-gkp33h5-eeLgQ-f3r57pSDlJaR8*,`̵ V7;ƄV7;ƃ$בCט   u׉׉	 7cassandra://_IHn-yQyZTFdFl8k68VOBBISiu0KacLAVv10Ib_cFaI `׉	 7cassandra://OlL_YlzwAVz1x-FVj31KM1s9HfQLioaDD-XqQx4nDtM@`S׉	 7cassandra://X7RWr3VGJA25W6XaANn0P0gQLD1JidEc-Gdt-EeLcsQ`̵ ׉	 7cassandra://D4GCvdRwVGAXP1vAyW02pUpb_ARgfj-Q_YOFFeRbkBs͗r͠V7;Ƈט  u׉׉	 7cassandra://eAq8tKibGsOVQLvrtAWpCPFzBFQd_QX5cVCUGjRX5lc =` ׉	 7cassandra://pwI1BOW_EOvpk6egr5cQl5Pqlw33MKqEj-6wIdmCwuANJ`S׉	 7cassandra://Wn3qahBDNsPVWNOI7DIdspWBuxfwLvanvfNkymCe4H85`̵ ׉	 7cassandra://gi6Jd1s0JHfqhQwzrqyfFG0yhqx_Oxfwju0nfvtSEVUڝ͠V7;ƈנV7;ƍ [dU9ׁHhttp://DELTA.COMׁׁЈ׉E YOU REFUEL.
WE FLY.
Recharge from your 180° flat-bed seat from Delta One™
nonstop to New York and Atlanta.
when you fly
For further information please visit DELTA.COM, call our reservations
number 02 620 01 83 or contact your local travel agent.
׉	 7cassandra://X7RWr3VGJA25W6XaANn0P0gQLD1JidEc-Gdt-EeLcsQ`̵ V7;Ɖ׉EWOORD VOORAF
Verbind me met Brussel
Na de verbijstering van de terreuraanvallen, de woede en de droefheid, na de
angst van de Brussels lockdown en het alarm rond Nieuwjaar, is de tijd rijp
voor een eerste balans en een aantal lessen.
Hoe hoog ligt in Brussel de economische impact van de terreurdreiging? 50
miljoen euro? Eerder 62 miljoen … of zelfs 145? Iemand een hoger bod? Wij
weigeren deel te nemen aan dit spelletje dat ruwe schattingen in het wilde
weg verspreidt en het pessimisme voedt – precies wat de terroristen
zochten, trouwens.
Wij beschikken natuurlijk over cijfers die wij bij de ondernemingen
en onze partners hebben ingezameld. En wij beschouwen deze
gegevens als een louter hulpmiddel voor diagnose en gegronde
beslissingen. Wij hebben deze cijfers dus voorgelegd aan de
mensen die er echt gebruik van kunnen maken: voornamelijk
de beleidsmensen in de Brusselse regering.
Thierry Willemarck, Voorzitter van BECI
Dat de Brusselse economie onder deze dreiging heeft geleden,
staat als een paal boven water. De Horeca, de eventbureaus, de handel, de luchtvaart
en het toerisme hebben verlies geleden dat ze waarschijnlijk niet zullen terugwinnen.
Laten we dit niet onderschatten, maar hierbij toch bedenken dat dit alles op nationaal
niveau waarschijnlijk veel minder dan 0,1% van het BBP vertegenwoordigt: zeker niet
verwaarloosbaar, maar toch draaglijk. Brussel ging gebukt onder een zware dreiging
die uitzonderlijke maatregelen heeft vereist, maar op zijn grondgebied werden gelukkig
geen aanslagen gepleegd.
Hoogstwaarschijnlijk zal de economische impact snel wegebben, zoals het trouwens
ook het geval is geweest in de westerse steden die tijdens de afgelopen jaren door
aanslagen werden getroffen: New York, Madrid of Londen, waar de economie drie of
vier maanden later zich had hersteld.
Op langere termijn moeten wij nadenken over onze veerkracht
tegenover een dreiging die misschien zal aanslepen.
Enerzijds
dient de communicatie van de overheid te worden bijgestuurd: ze was
rampzalig, onduidelijk en soms inconsequent, waarschijnlijk door een gebrek aan
voorbereiding. Op dit vlak moet de emotie naar rede luisteren. Anderzijds dient het
imago van Brussel te worden opgekrikt – laten we dit nogmaals herhalen.
Parijs zal van de terreuraanslagen herstellen “parce qu’elle sera toujours Paris”. Enkele
aanwijzingen tonen aan dat Brussel hoe langer hoe meer een trendy bestemming
wordt. De New York Times vergeleek onze hoofdstad onlangs met Berlijn wegens
haar creativiteit. In Koeweit beschrijft het agentschap Kuna Brussel als stad “die
snel aan faam wint”. Van zulke opportuniteiten moeten wij dankbaar gebruik maken.
In dit opzicht verheugen we ons om het imagocampagne #Call Brussels en het initiatief
dat Atrium binnenkort lanceert om de handelszaken in de Vijfhoek te promoten.
Verder juichen wij de wereldtoer die Charles Michel voorziet om België te promoten,
enthousiast toe. Al deze initiatieven gaan in de goede richting.
BECI - Brussel metropool - februari 2016
1
׉	 7cassandra://Wn3qahBDNsPVWNOI7DIdspWBuxfwLvanvfNkymCe4H85`̵ V7;ƊV7;Ɖ#בCט   u׉׉	 7cassandra://xqS6VD-YrgxnVbg2ecxrZoTYuO9sMyZaIv-abAxn7Ug `׉	 7cassandra://0DWaH8VUVPgrSq6Vt_d3g3XPE_XSqUnnOS-x2aqAQeoR-`S׉	 7cassandra://J4-PvVs6XRcee-Hu0kAMG0eM6aJ02j8R_81ud-x3Wr81`̵ ׉	 7cassandra://c04drfWF1V-3VhAS7OHM8g2Y_qPP-lgw3ZRQcdTaKXk sG͠V7;Ǝט  u׉׉	 7cassandra://JY9kI7m-0gTSuM8L_MhfXi54rsdd4c5BJvH1xpbb7d8 `׉	 7cassandra://p_ZCo9SDWPCJkjYLNx19XCgMxwWEFCgNemVpvfvYBd8i|`S׉	 7cassandra://2MMJhOgWeBJEstQxpmr-V98aY_JPOTqc8KOO2IV6Xxk&`̵ ׉	 7cassandra://vpFdfmie8CjTzc_ISr05XmhKcgfl9uiabkxSKR1tW10 ͎͠V7;ƏנV7;ƚ Z6J9ׁHmailto:wde@beci.beׁׁЈנV7;ƙ [K9ׁHmailto:msa@beci.beׁׁЈנV7;Ƙ #>9ׁHmailto:er@beci.beׁׁЈנV7;Ɨ c49ׁHhttp://Group.beׁׁЈנV7;Ɩ aR>9ׁHmailto:er@beci.beׁׁЈנV7;ƕ I9ׁHhttp://www.beci.beׁׁЈנV7;Ɣ Iρa9ׁHmailto:owillocx@beci.beׁׁЈ׉EINHOUD
Think Tank
4
6
8
Speaker’s Corner: een andere kijk op het politieke en
economische nieuws
KAMER VAN KOOPHANDEL & VERBOND
VAN ONDERNEMINGEN TE BRUSSEL
Vóór of tegen de vermindering van de arbeidsduur?
Onze gemeenten, halverwege het mandaat
Internationaal
11 Horizon 2020: steun voor innoverende KMO’s
Topic: stedenbouw
12 Brussel een nieuwe stad?
14 Projecten voor een stedelijke metamorfose
18 Tendensen op de Brusselse vastgoedmarkt
22 Een toekomst voor de Noordwijk?
24 Waarom zou Brussel niet in de hoogte uitbreiden?
28 Plaats voor ondernemingen in de stad?
Dynamiek
30 Self-employed corner
31 Echt gebeurd: algemene voorwaarden
32 Wanneer autisme een troef wordt
34 Duoday: een dag voor de tewerkstelling van mindervaliden
35 Starter: Creobis
36 Moet er nog geld zijn?
37 RSZ: wat het arrest Rigobert ons leert
38 Waartoe dient een duurzaamheidverslag?
40 Waterwegen het proberen waard
Community
42 Het BECI nieuws in beeld
44 BrusselsLife: al wat u moet zien en weten in Brussel
48 Impression of a Brit
49 News
51 Toetredingsaanvragen
51 Index
52 Agenda
Brussel metropool
Nr 12 - Februari 2016
In Maart :
Sales & Marketing:
hoe verkopen
en aan wie?
Le mois
prochain
Mai
dossier PME
Verantwoordelijke uitgever
Olivier Willocx – owillocx@beci.be
Louizalaan 500 - 1050 Brussel
T +32 2 648 50 02 - F +32 2 640 93 28
www.beci.be
Redactie
Media Coordinator
Emmanuel Robert - er@beci.be
Productie
Opmaak & druk db Group.be
Vertaling Litteris
Foto's Reporters,
behalve anders aangegeven
Coverfoto : Jean-Marie Janssens
Abonnementen
Prijs: 80 € voor 10 nummers
Info: er@beci.be – T +32 2 643 78 44
Publiciteit
Brussel Metropool/Bruxelles Métropole
wordt maandelijks door meer dan
23.000 decision makers gelezen.
Gemiddelde oplage per nummer:
15.500 ex.
Inlichtingen en reservaties
Max Saey – T +32 2 563 68 53
F +32 2 640 93 28 – msa@beci.be
Membership
Wim Desloovere – T +32 2 648 50 02
F +32 2 640 93 28 – wde@beci.be
Lid van
BRUXELLES
ENVIRONNEMENT
ENTREPRISE
DYNAMISCHE
ECO
LEEFMILIEU
BRUSSEL
BRUXELLES
ENVIRONNEMENT
ENTREPRISE
DYNAMISCHE
ECO
LEEFMILIEU
BRUSSEL
ONDERNEMING
DYNAMIQUE
label n. 2014/351/2
label n. 2014/351/2
ONDERNEMING
DYNAMIQUE
10-32-2225
PRINTED
ON
TCF PAPER
2
׉	 7cassandra://J4-PvVs6XRcee-Hu0kAMG0eM6aJ02j8R_81ud-x3Wr81`̵ V7;Ɛ׉E׉	 7cassandra://2MMJhOgWeBJEstQxpmr-V98aY_JPOTqc8KOO2IV6Xxk&`̵ V7;ƑV7;Ɛ#בCט   u׉׉	 7cassandra://igVNlttYnePHa1_BCGP_z_gvROcv41XaWwv5r9Ue8r4 N\`׉	 7cassandra://EBvB8enuNLFousL55eBNV4sFcLxrn6WPrJ49ZAr2os4p`S׉	 7cassandra://7qxI_1r30sRSV-HZedess-kGdPDdR_BLL7EKK2wIbxc f`̵ ׉	 7cassandra://9oH2Zoivk0GWNo9Xsc-7tLIIjtfJ66wnDIGXXRUDHxg e͠V7;ƛט  u׉׉	 7cassandra://OH-pvYrzTgXZKLE4KvLGmT5IGvdHXClg6W72-jhB18A `׉	 7cassandra://HOlMlTopyDUgazPNmwdPkeDXlQJYZjseefYs1FXZC5gn`S׉	 7cassandra://NvMMUzrJF-E4t1Of6sfp8U50cK3L7VBdCREZWIvf0r8>`̵ ׉	 7cassandra://Q20A7ESCuIObcIWMXNcw1mCBAIc_hx0awEHgqTWOKos e<q*͠V7;ƜנV7;ơ |F"9ׁHhttp://wwww.beci.be/nl/loketׁׁЈ׉EeSPEAKER’S
HET POLITIEKE GEDOE
‘NIKS MET DE WAGEN’?
Londen was er bijna in geslaagd Brussel zijn titel van ‘Europese stad met de zwaarste verkeersoverlast’
te gappen. Gelukkig reageerde Brussel Mobiliteit zonder aarzelen met de sluiting van de
Stefanietunnel. De Britten zijn een tijdje schaakmat!
| Pierre Chaudoir
“Wanneer de gebeurtenissen
ons overstelpen,
veinzen we best er de
organisator van te zijn.”
Dit citaat dat aan Clémenceau1
wordt
toegeschreven,
past ideaal bij
het mobiliteitsbeleid van
onze Brusselse regering.
Het Reyers viaduct staat
op instorten? De gelegenheid
bij uitstek om daar
een stadsboulevard aan
te leggen. De plafonds
in de tunnels Jubelpark
en Leopold II dwarrelen
naar beneden? Bij gebrek
aan budget voor innovatie,
een stadsboulevard! De in de jaren 60
gegraven autoriolen nu opnieuw in open
lucht, voor een betere luchtkwaliteit!
Voeg hierbij nog een vleugje boulevards
dat het stadscentrum subito presto in de
Grootste Verkeersvrije Zone ter Wereld
omtovert. Het verkeersplan, de toegang
tot de parkings en de handelszaken, och,
dat zien we later wel. Ze zullen zich wel
aanpassen. Ondertussen moeten we vooruit.
Aanschuiven!
Dit alles in een stad waarvan de aders zo
verstopt zitten als die van een smoutebollenfretter
tijdens de Winterpret. Gevolg
in januari (met of zonder sneeuw): een
verkeer dat rotsvast zit – en op sommige
plekken helemaal geen verkeer meer.
Geen enkel waarneembaar verschil meer
met een staking van het openbaar vervoer.
Brute pech voor de vakbonden.
Brussel heeft inderdaad veel opgeofferd
aan de autorazernij. Dit is een van de redenen
van de huidige verkeersoverlast en
van de autolittekens op het stadsbeeld.
Wat minder sleeën en meer ruimte voor
4
BECI - Brussel metropool - februari 2016
de mens in onze stad? Op zich een schitterend
idee, maar rechtvaardigt dit het
andere uiterste, het ‘niks met de wagen’,
die geen betere uitzichten biedt dan de
vorige waanzin? Zeker met een dergelijke
aanpak, totaal geïmproviseerd en zonder
de nodige middelen! Een voorbeeldje: wij
zijn een van de allerlaatste steden in Europa
zonder dynamische bewegwijzering
naar de vrije parkings.
Ondertussen werd er in het openbaar vervoer
gedacht aan de vervanging van bus
71 door een tram. Programmawijziging:
de flèche is af en we gaan eerder de Elsensesteenweg
verkeersvrij maken. Een tram,
een trolleybus of een kabelbaan? Misschien
in 2029. De metro Noord in 2024
als alles goed verloopt. De metro Zuid?
Och meneer, waar komt gij nu mee af?
Hoever we met het GEN staan (de ‘Réseau
Éternellement Retardé’ van Pascal
Smet) – of liever het ’S-netwerk’? Een
idee uit de jaren 80 van verleden eeuw en
zo ‘express’ als een caricolenstoet. Opgelet,
het netwerk is in de maand december,
30 jaar later, eindelijk maar
gedeeltelijk in dienst genomen:
één trein per uur aan
het Weststation, het nieuwe
‘Verkeersknooppunt’
van
het Gewest. Geen halte in
Anderlecht (waar de splinternieuwe
parking leeg
blijft). Ook geen geïntegreerde
tarifering.
De NMBS had ons nochtans
en bij wijze van uitzondering
guitig doen lachen
met de campagne ‘Trots
op onze files’, die onze
verkeersopstoppingen tot
erfgoed der mensheid wilde
laten verklaren. Een schitterend
marketing idee waarvan misschien
iets in huis zou zijn gekomen als de spoorwegen
wat geloofwaardiger waren. Maar
de NMBS slaagt er niet in haar gebrek aan
belangstelling voor de Brusselse mobiliteit
te verdoezelen. Jacqueline Galant doet
het amper beter.
Inmiddels proberen de Brusselaars en de
pendelaars zich fatalistisch aan te passen.
Sommigen die heel vroeg uit hun bed
zijn gekropen, zitten zich in de wagen te
scheren of koffie te drinken om wat tijd
te winnen. Anderen duwen de reizigers
in de metrostellen om zelf een plaatsje te
vinden.
Het alternatief? Heel snel vliegende tapijten,
teleportatie of hoverboards ontwikkelen.
Een sprankje hoop voor de rijken:
Airbus werkt samen met Uber aan een
reservatieplatform voor helikopters. Er
bestaat ook een prototype van éénpersoonsdrone.
Brussel neemt binnenkort
een geweldige voorsprong op Londen.
Boris Johnson KO en onze Yvan Mayeur
OK! ●
1 Hij heeft ze in feite van Cocteau overgenomen.
CORNER
׉	 7cassandra://7qxI_1r30sRSV-HZedess-kGdPDdR_BLL7EKK2wIbxc f`̵ V7;Ɲ׉ESPEAKER’S
HET ECONOMISCHE GEDOE
DOWNTON ABBEY
In feite liet een groot landbouwdomein van verleden eeuw zich op dezelfde manier beheren
als een klassieke KMO. Maar deze wereld is aan het verdwijnen, evenals de ‘gevestigde
codes van de bedrijfsorganisatie’.
| Jean Blavier
Stonden de fans van Downton Abbey er
bij stil dat het hoofdpersonage Robert
Crawley, graaf van Grantham, meer gemeen
heeft met de baas van een klassieke
KMO, dan laatstgenoemde met de
oprichter van een start-up? Zo niet, neem
een kijkje naar Wikipedia: “Start-ups
werken op een zeer eigen manier (…) ten
opzichte van de gevestigde codes binnen
ondernemingen.” Nog niet overtuigd?
De uitleg:
Graaf van Grantham beheert zijn domein
als een KMO. Hij is zelfs een goede
en menselijke baas. Hij laat de kokkin
roepen. Zij beeft van de angst. “Ik stel
vast dat uw gezichtsvermogen achteruit
gaat…” Antwoord: “Yes, milord” (nog
steeds bevend because gezondheidsprobleem
= onmiddellijk ontslag). Er heerst
stilte, en dan plots: “Ik regel voor u een
consult bij mijn oogarts in Londen.” Ik
bespaar u de zinnen à la “Och nee, dat
hoeft niet, milord...”. Hoe dan ook, in
wat Wikipedia ‘de gevestigde codes binnen
ondernemingen’ noemt, is er met de
tijd slechts weinig veranderd. Het tegenovergestelde
beweren, getuigt van kwade
wil. Mijn eigen ogen hebben gezien hoe
loontrekkenden begonnen te beven als ze
in het kantoor van de (zelfs niet bijzonder
grote) baas werden geroepen. “Wat heeft
hij in het achterhoofd?” En daarna: “In
feite heeft hij gemerkt dat ik vermoeid
ben en hij vraagt zich af wat er aan de
hand is…” (Enorme zucht van opluchting).
De
gevestigde codes, die voortvloeien uit
de piramidale relaties tussen baas en ondergeschikten
(de upstairs en de downstairs
in Downton Abbey), gaan nu aan
flarden. Dit valt dagelijks op. Voorbeeld
hiervan is het crowdfunding platform
MyMicroInvest, die heeft beslist zichzelf
door … crowdfunding te financieren. Helemaal
alleen. Er we staan met de mond
vol tanden voor de Brusselse ondernemer
die een app heeft ontwikkeld om
keukenfreaks in contact te brengen met
verhongerde geeks en hiermee zoveel
succes oogstte dat hieraan een reportage
om 8 uur ‘s avonds op France 2 werd gewijd
(5 miljoen kijkers!). En wat denkt
u van de buitenlandse zakenman (wat is
dat nu weer, een buitenlander?) die een
onderneming in Brussel oprichtte, die
opnieuw verkocht en die als eenvoudige
sponsor van een voetbalclub daarvan
de voorzitter werd en een school opende
om een toekomst te geven aan radeloze
jongeren? Maar ik ken ook een KMO die
technisch materiaal verkoopt en waar de
echtgenote van de stichter nog steeds de
vertegenwoordigers met een kopje koffie
en een boterkoek onthaalt, net als de gravin-weduwe
in Downton Abbey.
“Alles verandert, zelfs de verandering”.
Genoeg om bij sommigen meteen een
schele hoofdpijn te veroorzaken. Kijk en
luister: alles verandert in onze ondernemingen,
maar ook in de steden en in de
wereldeconomie. De journaliste Anaïs
Sorée ontketende heel wat herrie toen zij
verleden maand op de voorpagina van
L’Echo aankondigde dat de sluiting van
de tunnels Jubelpark en Leopold II werd
overwogen. Crazy? In feite niet, aangezien
“niemand ooit had gedacht dat de
Reyers viaduct ooit zou worden afgebroken”.
De
Verenigde Staten verhoogden in december
hun rentevoet. Dit was al geruime
tijd voorzien, aangekondigd en zelfs
geprogrammeerd. De economisten weten
heel goed (voor zover dit nog correct
is) dat een verhoging van de rentevoet
nutteloos is als er geen meerdere andere
volgen. De financiële gemeenschap, de
markten en de traders wachtten dus op
het vervolg: bijvoorbeeld + 0,25 punt per
kwartaal. Welnee! Terwijl ik schrijf, is
er sprake dat de eerste wereldeconomie
een stap terugzet en de rentevoeten weer
laten dalen. Tenzij ondertussen werd beslist
opnieuw van houding te veranderen.
De gevestigde codes zijn wel degelijk
voltooid verleden tijd. ●
Amper
45 min.
om uw onderneming
op te richten
Neem afspraak met ons ondernemingsloket
voor een kosteloos en
persoonlijk gesprek.



J Ondernemingsnummer
J BTW
J Sociaal verzekeringsfonds
02 643 78 09


J Ziekenfonds
J Verzekeringen
wwww.beci.be/nl/loket
BECI - Brussels Business - novembre 2015
5
CORNER
׉	 7cassandra://NvMMUzrJF-E4t1Of6sfp8U50cK3L7VBdCREZWIvf0r8>`̵ V7;ƞV7;Ɲ#בCט   u׉׉	 7cassandra://biBjGZ2OYj4IJMBZxvOQd8cKhBZNUJ7ZeLQ9q_F49zo q` ׉	 7cassandra://mGD4C7DDafxHzDBQWOTSTB7dtHjJUUxMstaw-oN3wbEny`S׉	 7cassandra://EDxYP0-pUY2V1nx1SluqgnITH7McyNmWtUpRO5rvZKA`̵ ׉	 7cassandra://xyA0PQkuEQSwBtrTtwAAHTt_MOEhmhbzaWUkgc2CzK8͆͠V 7;Ƣט  u׉׉	 7cassandra://alP3wcF-U54dy1QGOhNg5CMhf3mrEqH2_amzTOr6KaU <`׉	 7cassandra://0FaDsY0jW2_YU-OWaj4vxXKSRW9oTIY5-cJ176bdrQYd`S׉	 7cassandra://MudpDQiHK60oIagGsGBJlbwiDQfMgm5o9h7L9lWh9bE&`̵ ׉	 7cassandra://AVcc_uBI844p5JQSnFIBVfhZmIgi4muAXXV9XGzLDoQ mV͠V 7;ƣנV 7;ƨ 4	`9ׁHhttp://www.merak.beׁׁЈ׉ETHINK TANK
VÓÓR OF TEGEN
De vermindering van de arbeidsduur
De arbeidsduur verkorten. Sommigen beschouwen dit als een manier
om de vergrijzing van de arbeidskrachten op te lossen, kennis over te
dragen en banen aan jongeren aan te bieden. Voor andere vergroten we
hierdoor het loonverschil met de buurlanden en schaden wij ons concurrentievermogen.
Adrien
Dewez
Marc Goblet, secretaris-generaal
van de ABVV
Wij zijn voorstander van een vermindering van de arbeidsduur
van loontrekkenden, van 38 naar 32 of 30 uur
per week, zonder verlies van loon en met compenserende
aanwerving. Het is niet de bedoeling de kosten van
zulke maatregelen door de ondernemingen te laten dragen;
wij kunnen trouwens nadenken over een systeem
om de sociale lasten te verminderen. Het ganse proces
moet uitgaan van de werkelijkheid in de ondernemingen
en op de werkvloer, onder andere wat betreft de organisatie
van het werk, de duur van de carrières of de zwaarte
van bepaalde beroepen. De maatregel biedt meerdere
voordelen: oudere loontrekkenden kunnen langer blijven
werken, met aanpassing van de werkuren. De onderneming
krijgt zo de gelegenheid om deze werkkrachten
langer te behouden voor de overdracht van hun kennis
en vaardigheden aan jongeren. Op die manier verbeteren
we ook de tewerkstelling van werknemers tussen
59 en 65 jaar, zorgen wij voor het behoud van hun inkomsten
en verzekeren we een degelijk pensioen.
Dit verhoogt in geen geval de kost voor de onderneming.
Volgens onze berekeningen zou een enveloppe van
2 miljard, te nemen op de verminderingen van de bestaande
sociale bijdragen (ongeveer 14 miljard) de creatie
van 100.000 banen mogelijk maken. Deze banen
kunnen bijvoorbeeld aan jongeren worden toevertrouwd.
Bovendien is het van belang de vorming van de arbeidskrachten
te verzekeren, gedeeltelijk door de ondernemingen
gefinancierd en in samenwerking met de scholen
en de Gewesten.
Ik heb de indruk dat wij kunnen bijdragen tot een minder
gedestructureerde samenleving door weer vertrouwen
te schenken aan jongeren en aan arbeidskrachten
die een ontslag hebben ondergaan. De collectieve vermindering
van de arbeidsduur zal ons in staat stellen
de werkloosheid te bestrijden en nieuwe duurzame en
kwaliteitsvolle banen te creëren. Dit zal pas kunnen als
vertegenwoordigers van de werkgevers en van de arbeidskrachten
rond de tafel gaan zitten. Wij vragen een
degelijke dialoog, zonder taboe. Wanneer het VBO hierop
antwoordt dat “het ideologisch is”, beschouwen we dit
niet als een inhoudelijk antwoord op ons voorstel.
6 BECI - Brussel metropool - februari 2016
Pieter Timmermans, gedelegeerd
bestuurder van het VBO
Het voorstel van een algemene verkorting van de arbeidsduur
met loonbehoud druist in tegen de algemene trend.
De door de regering op gang gebrachte tax shift beoogt
een verlaging van de werkgeverslasten, met behoud van
de nettolonen. Op die manier kunnen we de lonenhiaat
met onze voornaamste commerciële partners (Duitsland,
Nederland en Frankrijk) verkleinen. Deze hiaat, die in de
jaren 90 aan het toenemen was, is nu aan het verminderen:
de 16% van toen zullen we in 2016 tot 12 of 13% kunnen
herleiden. Dit is goed nieuws maar het verschil met
de buurlanden blijft aanzienlijk. Het voorstel van Marc
Goblet wil de lonen behouden en tegelijk de arbeidsduur
verkorten. Hierdoor stijgt de kost van de arbeid ten nadele
van het concurrentievermogen.
Dit is vooral een ideologisch voorstel, dat bovendien
niet nieuw is. Het werd al in de jaren 80 geopperd, zonder
succes. Frankrijk lanceerde enkele jaren geleden
een gelijkaardige maatregel, met de introductie van de
35-urenweek. Dit land kampt nu met een serieus concurrentieprobleem
en tracht dit met talrijke overuren te
compenseren. De maatregel wil ook een oplossing bieden
aan stress- en burn-outproblemen, maar studies
tonen aan dat de onderneming niet de enige oorzaak is
van zulke toestanden, die ook te maken hebben met het
privéleven.
In België bestaan er minstens 24 verschillende maatregelen
rond arbeidsduurverkorting. Het zijn specifieke,
individuele bepalingen die aan precieze behoeften
beantwoorden. Zo is er o.a. nood aan meer flexibiliteit,
voor de arbeidsduur bijvoorbeeld, maar dan eerder ‘op
maat’ dan algemeen, om de economische uitdagingen
het hoofd te bieden. Er bestaan originele oplossingen
zoals een tijd-spaarrekening waardoor loontrekkenden op
bepaalde ogenblikken méér, en op andere minder kunnen
werken. Wij zijn voorstander van dit type hedendaagse
systemen die inspelen op specifieke behoeften. Die zijn
veel efficiënter dan ideologische
maatregelen uit de vorige eeuw.
Deel uw mening
© Thinkstock
׉	 7cassandra://EDxYP0-pUY2V1nx1SluqgnITH7McyNmWtUpRO5rvZKA`̵ V 7;Ƥ׉E9Bij Merak zijn uw gegevens
in goede handen.
Merak is de internationale specialist in dataopslag en -archivering.
Elke dag helpen wij lokale en globale bedrijven om hun cruciale gegevens op de veiligste en
meest rendabele manier te bewaren. Onze geautomatiseerde systemen garanderen de perfecte
bewaaromstandigheden. En onze gestandaardiseerde verpakkingen met barcode garanderen
100% anonimiteit. Bovendien zijn onze Merak-koeriers 24 uur op 24, 7 dagen op 7 beschikbaar.
Zo verzekeren we ook in noodsituaties een maximale beschikbaarheid van uw gegevens.
www.merak.be
׉	 7cassandra://MudpDQiHK60oIagGsGBJlbwiDQfMgm5o9h7L9lWh9bE&`̵ V 7;ƥV 7;Ƥ#בCט   u׉׉	 7cassandra://kqlmlfyfIXG25fiXImUXzJVXrLqhj_yovDLtjr8pL38 l` ׉	 7cassandra://5po6dwmr_4WhgUb01SsTDHbmthE1EKLXbLejPSczscohI`S׉	 7cassandra://IyUt0IJPGfE1bsHezo9JHYNtaLnpoNaWQg_Qnh0IXT0`̵ ׉	 7cassandra://Gz0IuBzLkLFd5H7QHV9JNHyfF68dHcCg5g6cxSZ2MeE`H͠V 7;Ʃט  u׉׉	 7cassandra://N5eqpnXL81_HrWR7zhiJLA-VI7BGtkYW-zmrH0l580k ` ׉	 7cassandra://c8z5FrfdoZqjLbijtwskGGbwRAj5XVFxVsljrkWd7M4ll`S׉	 7cassandra://bRP3LtCCiRuZRqu7OcOyJRmNBTh0PDjNB_a8fwlTlREr`̵ ׉	 7cassandra://oRCANWX6dkfS-JAODtgRChRU6rkk0M5eRKMpexsCk4s\D͠V!7;ƪ׉ETHINK TANK
ONZE GEMEENTEN, HALVERWEGE HET MANDAAT
Hoe dragen de gemeenten bij tot de
Brusselse economie?
Drie jaar na het ‘Gemeentelijk Charter’ dat BECI aan de Brusselse politieke partijen voorlegde,
zijn de burgemeesters nu halverwege hun mandaat en maakt BECI tijdens een
aantal ontmoetingen met hen de stand van zaken op. In dit nummer komen Eric Tomas
(Anderlecht) en Olivier Maingain (Sint-Lambrechts-Woluwe) aan bod. Didier Dekeyser
Eric Tomas (Anderlecht): een vleugje
ondernemerschap
Bent u nu, halverwege het mandaat, tevreden
met de economische gezondheid van uw gemeente?
Ja.
Anderlecht is welvarend en zijn dynamisme zal dit in
stand houden. Onze gemeente kenmerkt zich door een
sterke economische activiteit, die wij met onze middelen
ondersteunen, terwijl wij ook zorgen voor het goede beheer
van de andere aspecten die bij het mandaat komen
kijken.
Probeert u het de ondernemingen gemakkelijker
te maken, zoals BECI het vraagt?
Zeker. Veel ondernemingen zijn op ons grondgebied
gevestigd. Wij kennen hun verwachtingen. Onze lokale
werkwinkel is bijzonder actief. Wij zijn een partnerschap
aangegaan met onze OCMW en met Actiris, dat nu veel
beter functioneert. Zo kunnen we de lokale vraag naar
tewerkstelling vlot beantwoorden en inspelen op de bezorgdheid
van onze inwoners die op zoek zijn naar een
baan, een inkomst, een actieve rol in de samenleving
enzovoort.
Wij hebben verder een aantal initiatieven genomen zoals
de Avonden van de ondernemer, waar wij toelichten over
welke hulpmiddelen wij en het Gewest beschikken om
ondernemingen te steunen. Wij hebben een plaatselijk
waarnemingscentrum voor de economie opgericht, dat
de situatie van onze handelszaken bestudeert. Wij hebben
het project van een parking onder het Dapperheidsplein
weerhouden, want het wordt een troef voor onze
winkelstraat. Deze lokale initiatieven zien er misschien
wat beperkt uit, maar ze vullen de projecten van het Gewest
nuttig aan.
U zet zich ook in voor grote projecten met een
visie op langere termijn.
Wij werken verder aan de ontwikkeling van het bijzonder
succesvolle Erasmus industriepark. De industrie
hernieuwt zich als ze de gevraagde gunstige vestigingscondities
krijgt. Ik vermeld hier ook het Abattoir-project
rond de slachthuizen van Anderlecht. Verder vernieuwen
we bepaalde wijken en richten we er nieuwe
op: tussen de Bergensesteenweg en de Lenniksebaan,
het Erasmus rondpunt, het Nautilus project langs het
8 BECI - Brussel metropool - februari 2016
Eric Tomas
kanaal enz. In de Heyvaert-wijk blijft nog veel te doen,
want alles hangt af van de verhuizing van de handel van
tweedehands wagens. Hopelijk is deze activiteit tegen
2017 volledig gedelokaliseerd.
Projecten rond het Zuidstation?
Daarvoor hebben we de goede wil van de NMBS nodig.
Het Eurostation project werd begraven en ik vrees dat de
terreinen die de NMBS rond het Zuidstation heeft aangekocht
in de toekomst eerder voor speculatieve doeleinden
zijn bestemd. Er wordt geen enkele inspanning
geleverd voor het GEN, ondanks het station dat hiervoor
aan de Bergensesteenweg werd aangelegd, niet ver van
de COOVI, het Erasmusziekenhuis, de industrieparken
en een ontradingsparking die het Gewest heeft aangelegd.
Er rijdt vandaag geen enkele ’S-trein’ tussen Brussel-Zuid
en Denderleeuw. Als men beseft hoe belangrijk
het GEN voor ons Gewest wel is, kunnen we ons vragen
stellen over het belang dat de NMBS hieraan hecht …
Krijgt het voetbalstadion van Anderlecht een
nieuwe bestemming?
Voor het ogenblik staat het stadion er nog. De club zoekt
een oplossing voor de huidige erfpacht en de omschakeling
van beide parkings. De club beseft ook dat een
decentrale ligging aan de Heizel het verlies betekent van
al de activiteit rond het stadion in Anderlecht.
Waar staan we met de belastingen in Brussel,
onder andere de gemeentelijke heffingen?
Werken die geen concurrentie tussen Gewesten
in de hand?
Het is vrij goedkoop in de rand een industriezone aan
te leggen. De basisvoorwaarden (onderwijs, vorming van
׉	 7cassandra://IyUt0IJPGfE1bsHezo9JHYNtaLnpoNaWQg_Qnh0IXT0`̵ V!7;ƫ׉EjTHINK TANK
arbeidskrachten enz.) zijn namelijk vlakbij in de Brusselse
gemeenten voorhanden! In Brussel vormt het
minste project meteen een geweldige milieu-uitdaging.
Enkele kilometer verderop levert zoiets geen enkel probleem
op (bijvoorbeeld rondom de luchthaven, waar de
zaken duidelijk lichtzinnig werden aangepakt).
De rand rond Brussel beschikt over de soepelheid en de
ruimte die wij niet hebben. Wij zitten wel met de lasten.
Het is dus logisch dat de belastingen rondom Brussel
minder zwaar doorwegen. Maar er zijn ook uitzonderingen:
Anderlecht int minder belastingen dan Dilbeek.
De heffing van de belasting op de woonplaats is bovendien
voor Brussel nadelig. Om dit wat bij te sturen,
werkt de gewestelijke regering aan een tax shift die de
opcentiemen op de personenbelasting zou verminderen
ten voordele van een herziening en een verhoging van de
onroerende voorheffing. Dit is een grootschalig project
waar de Brusselaars veel zullen aan hebben.
Olivier Maingain (Sint-LambrechtsWoluwe):
“Ja hoor, de gemeenten
investeren in de Brusselse economie”
Tijdens de verkiezingen contacteerde BECI de
burgemeesters om de onvoldoende steun van
de gemeenten aan de economie aan te klagen.
Bent u het daarmee eens?
De gemeenten investeren een aanzienlijk gedeelte van
hun budgetten in de economie via openbare aanbestedingen.
Ze zijn dus zeer aanwezig in de Brusselse economie.
Gemeenten sparen geen geld op en beogen geen
winst. Ze spelen een belangrijke rol in de herverdeling
en doen hiervoor voornamelijk een beroep op de economische
drijfkrachten van het Gewest. Voor Sint-Lambrechts-Woluwe
betekent dit gemiddeld 10 miljoen euro
investeringen per jaar, op zich een aanzienlijk bedrag!
Wie kan redelijkerwijze beweren dat een gemeente
zoals de onze, die op termijn bijna 19 miljoen euro zal
investeren in de aanleg van de Schuman-Haagbeuken
ecowijk, geen noemenswaardige bijdrage levert aan de
economische vitaliteit van het Gewest?
Zal dit blijven duren? Enkele burgemeesters
vrezen voor de toepassing van nieuwe boekhoudkundige
normen waardoor ze niet meer
zouden kunnen investeren.
De gemeenten staan vandaag voor zware investeringen
in. Denk maar aan de scholen, sportcentra, rusthuizen
e.a. Dit gebeurt dankzij een spreiding van de last: het
bedrag van de lening wordt als een inkomst in een buitengewoon
budget geregistreerd en de terugbetaling
ervan wordt overgedragen als uitgestelde uitgaven in
de volgende gewone budgetten, die normaal gezien in
evenwicht moeten zijn. Op die manier is het proces onder
controle en bijzonder efficiënt.
Met de ESR-norm die Europa oplegt, wordt alles veel
ingewikkelder. Alleen het jaar van de uitgave wordt in
acht genomen en het onderscheid tussen gewoon en
buitengewoon budget verdwijnt. Hierdoor verliezen de
plaatselijke overheden een flink deel van hun leen- en
investeringscapaciteit! De norm heeft zeker haar voorOlivier
Maingain
delen, maar ze is veel te streng. Dit is bijzonder betreurenswaardig
want de rentevoeten zijn momenteel laag
en onze gemeenten moeten investeren om het hoofd te
bieden aan de demografische groei.
Bieden partnerschappen tussen privé en overheid
een oplossing?
Ervaren gemeenten weten hoe bedrieglijk zulke partnerschappen
kunnen zijn en hoezeer ze buitensporige
schulden veroorzaken. Misschien zullen sommige toch
deze weg opgaan wanneer tijdelijke oplossingen zoals
de verkoop van hun eigen patrimonium uitgeput raken.
De Europese overheden zouden dit risico duidelijker
moeten inzien.
De Brusselse belastingen zorgen naar verluidt
voor wrevel in onze ondernemingen…
In Sint-Lambrechts-Woluwe hebben we al lang alle belastingen
afgeschaft die de economische ontwikkeling
zouden kunnen belemmeren. Denk maar aan taksen
op het personeel, de drijfkracht, de uithangborden e.d.
In dit opzicht liepen wij voor op de beslissingen van het
Gewest. Ik ben ook voorstander van de afschaffing van
andere belastingen voor zover het kadastraal inkomen
globaal wordt herzien. Een dergelijke noodzakelijke hervorming
zou de fiscale rechtvaardigheid bevorderen, niet
alleen wat betreft de inkomsten, maar ook de economische
ontplooiing. Met een aangepast fiscaal beleid voor
vastgoed zouden we bijvoorbeeld kunnen kiezen welke
types activiteiten wij willen versterken. Ik denk onder
andere aan ZKO’s en KMO’s met een sterke toegevoegde
waarde, die zich graag in steden vestigen. Over de
noodzaak van een dergelijke hervorming is iedereen het
blijkbaar eens. Nu nog uitvoeren …
Het Gewest ondersteunt vlaggeschipprojecten
zoals de kanaalzone. Wordt u hierbij vergeten?
Weliswaar zou het Gewest klassieke winkelwijken als
de Alsembergsesteenweg, de Georges Henrilaan, de
Wayez straat niet mogen verwaarlozen. Wij als burgemeesters
zijn bijzonder attent op het voortbestaan van
dergelijke winkelstraten. Wij steken bijvoorbeeld veel
energie in de heropleving van de Georges Henrilaan,
onder andere met de aanleg van een beklantingsgebied
of met innoverende oplossingen zoals de verhuring van
handelspanden aan redelijke prijzen, de mogelijke uitoefening
van een recht van voorkoop, advies aan handelaars
enz. U ziet dus dat onze steun aan de economie tot
aan de deur van de handelszaken reikt! ●
BECI - Brussel metropool - februari 2016
9
׉	 7cassandra://bRP3LtCCiRuZRqu7OcOyJRmNBTh0PDjNB_a8fwlTlREr`̵ V!7;ƬV!7;ƫ#בCט   u׉׉	 7cassandra://8rmls1F5SgnHz5_OwgQeLJoAfIYuxvmR65ZwK3RcDTg `׉	 7cassandra://vky-eFC3hbAyl2Zh6sWsaAGBfkw_kTh2fvZhSYxdYSI͊`S׉	 7cassandra://nM2qZGRm2g8ZEv8iF8nHdMqlUfjwb-JS7V4qrLY1lB0-*`̵ ׉	 7cassandra://ZfZM4Z25034lJ5wdSLIEW2NSlyslaDd1waSW45RTVUs | ͠V!7;Ʈט  u׉׉	 7cassandra://1mpe-2QDtnXVprKHoJ3ZFY-7Ms1O1Qn3jgitR0_XD38 ,` ׉	 7cassandra://PwVds542A9YgtYE26eaCxTkdCcyk1djxGs4hkZL6pToe`S׉	 7cassandra://iH1USHlPKccDtl4n8rinvDc4XqRQT3UcIjjuV6VgDPk9`̵ ׉	 7cassandra://48kZQpe_egHMhidhBoTzyITDB8jELKt9caqgNqlSXDM @͠V"7;ƯנV"7;ƶ C̬9ׁHhttp://www.brusselsnetwork.beׁׁЈנV"7;Ƶ I
9ׁH 8https://en.wikipedia.org/wiki/Technology_readiness_levelׁׁЈנV"7;ƴ q=̢
9ׁH +http://ec.europa.eu/growth/smes/index_en.htׁׁЈ׉EBRUSSEL INVEST & EXPORT: DE AGENDA 2016 IS ER!
Bent u van plan om te exporteren of wenst u meerdere markten te veroveren?
Wat indien wij u nu eens wat alternatieven voorstelden? In de Export Agenda 2016
vindt u een breed scala van commerciële activiteiten, waaronder ook B2B
ontmoetingen met mooie prospecten: collectieve missies in het buitenland, beursstanden
op internationale beurzen onder de Brussel vlag, het uitnodigen van inkopers in Brussel...
Ontdek de Export Agenda 2016 op www.brusselinvestexport.be
׉	 7cassandra://nM2qZGRm2g8ZEv8iF8nHdMqlUfjwb-JS7V4qrLY1lB0-*`̵ V"7;ư׉EINTERNATIONAAL
ENTERPRISE EUROPE NETWORK
Horizon 2020:
steun voor innoverende KMO’s
De gemeenschap van de Europese KMO’s stond met enig ongeduld te wachten op
het vervolg van het zevende KPOO (kaderprogramma onderzoek en ontwikkeling
voor innovatie). Deze belangstelling kwam duidelijk tot uiting met een vloedgolf
van voorstellen, al meteen bij de eerste streefdatum in 2014. Twee jaar na de start
komen wij – met de hulp van de adviseurs van Enterprise Europe Brussels – terug
op de hoofdelementen van het KMO-Instrument.
W
nomie1
elk doel streeft dit KMO-Instrument na? De kleine
en middelgrote ondernemingen vormen namelijk
de voornaamste drijfkracht van de Europese eco:
ze vertegenwoordigen 99% van alle ondernemingen
in de EU. Tijdens de afgelopen vijf jaar creëerden ze
85% van de nieuwe banen en leverden ze twee derde van
de totale werkgelegenheid in de privésector. De Europese
Commissie beschouwt de KMO’s en het ondernemerschap
als vitaal voor de economische groei, de innovatie, de creatie
van werkgelegenheid en de sociale integratie in de EU.
Deze ondernemingen zijn bovendien niet weg te denken uit
de Europese onderzoeks- en innovatieprojecten.
Rekening houdend met dit potentieel wenste de Commissie
een financieringsschema te ontwikkelen dat aan KMO’s zou
worden voorbehouden, met focus op de groei.
De groei bevorderen
Groei gaat gepaard met strategische ontwikkeling. Vandaar
het sleutelelement in het design van dit Europees financieringsschema.
De Europese Commissie en het agentschap
belast met de uitvoering en het beheer van de contracten
met de begunstigden van dit type financiering spreken hierover
duidelijke taal: het is met dit schema niet meer de
bedoeling om een conventioneel onderzoeks- en ontwikkelingsproject
op gang te brengen, zoals met het 7de
KPOO.
KMO’s die nog op die manier werken of die de verschillende
aanpak van het KMO-Instrument niet inzien, zijn helaas verkeerd
bezig.
Het KMO-Instrument helpt kleine ondernemingen met een
aanzienlijk groeipotentieel bij de ontwikkeling van innoverende
ideeën voor producten, diensten of processen die
klaar staan om de concurrentie op de wereldmarkt uit te
dagen. De klemtoon ligt dus op een product of dienst die
geen lange jaren aan onderzoek vereist (er wordt een TRL
62
gevraagd), mét dito business plan. Dit vergt uiteraard dat
een zeer goede kennis en beheer van de doelmarkt worden
bewezen en dat een overtuigend afzetplan wordt voorgelegd.
De Commissie heeft dus belangstelling voor ondernemingen
waarvan de ontwikkelingsstrategie gepaard gaat
met een baanbrekende innovatie en/of de mogelijkheid om
de bestaande markten te verstoren. Hiermee staan we dus
mijlen ver van de klassieke R&DI projecten.
1 http://ec.europa.eu/growth/smes/index_en.ht
2 Technologische maturiteit, zie https://en.wikipedia.org/wiki/Technology_readiness_level
BECI - Brussel metropool - februari 2016
11
De projectvoorstellen ondergaan een diepgaande evaluatie.
Vier onafhankelijke deskundigen onderzoeken het voorstel
onder verschillende invalshoeken: de technologie uiteraard,
maar ook de marktkennis, het commercialisatieplan en het
financiële luik. Elke beoordelaar neemt drie criteria in overweging:
de impact, de uitmuntendheid en de uitvoering van
het project.
Wij bespreken deze criteria hier niet verder in detail (contacteer
hiervoor de adviseurs van Enterprise Europe Brussels).
Vergeet echter niet dat het projectvoorstel een goed
evenwicht tussen deze drie dimensies moet vertonen en
dat alle aspecten van de evaluatiecriteria in het voorstel aan
bod moeten komen.
Technische uitmuntendheid zal bijvoorbeeld weinig opbrengen
als u niet kunt aantonen dat uw project inkomsten zal
genereren en voor nieuwe banen zal zorgen. Vergeet ook
niet uitleg te geven over de marktvoorwaarden, de evolutie
van de concurrentie, de intellectuele eigendomsrechten,
het team en de vaardigheden die achter het project staan,
en de manier waarop u de commercialisatie opvat – met
inbegrip van de rol van de investeerders.
Wij verzoeken u contact op te nemen met de adviseurs van
Enterprise Europe Brussels als u verdere informatie wenst
over de drie fases van het KMO-Instrument, de volgende
streefdata en het type begeleiding waar uw KMO recht op
heeft. ●
Info : www.brusselsnetwork.be
© Thinkstock
׉	 7cassandra://iH1USHlPKccDtl4n8rinvDc4XqRQT3UcIjjuV6VgDPk9`̵ V"7;ƱV"7;ư#בCט   u׉׉	 7cassandra://QPKTZ_RWAPv2MvSgstZ5SbbXVXkdd4g-Kf0abFxHZNM `׉	 7cassandra://wmDhoVWEPsOvHI3R4wU9InddQGzE9KbUQcxHVRls-1Mp`S׉	 7cassandra://rovT1aBAc6MrUCiU4FQ3VFHDGY5lnqWdAjGG-h7b8_s `̵ ׉	 7cassandra://R9ZSeI0MPlOwC3CkkhR-LCLULzeuNwcVWCgrtPAVpCA <̎͠V#7;Ʒט  u׉׉	 7cassandra://Kv5jOjrukSp_s46tdv0b8SFtpi98QbfCsOSaVT7QB6A /`׉	 7cassandra://0NNgO8jPS0mjkZL4ymmcdhNJK41RulrbpWC1lFJJ2uAu`S׉	 7cassandra://kUT2arr2pEEp673rsxX5bg40wfF9RUFayHaFa7Kj0-s#
`̵ ׉	 7cassandra://tQDJCHhj4zTm6IAAj-piKXdBFvHBjuINGrmOeZmHUw4 j͠V#7;ƸנV$7;ƾ k9ׁH 'mailto:ldalmolin@environnement.brusselsׁׁЈנV$7;ƽ j	̗9ׁHhttp://www.thebikeproject.beׁׁЈ׉EBrussel een nieuwe stad?
Het begrip ‘nieuwe stad’ verwijst meestal naar een recente stedelijke agglomeratie met pas aangekomen nieuwe
inwoners in straklijnige straten die een aantal stedenbouwkundigen met utopische modellen in het achterhoofd
hebben ontworpen. Op het eerste gezicht valt onze eeuwenoude stad niet bepaald in deze categorie. Alhoewel …
En toch ondergaat Brussel een grondige metamorfose, wijk per wijk, stukje per stukje, met hier een verlengde
tramlijn en daar een nieuw handelscentrum. In 2015 werden enkele grootschalige projecten afgewerkt, maar ook
talrijke andere werven (woningen, kantoren, openbare voorzieningen, wegennet) kwamen tot stand, misschien
minder opvallend qua architectuur of in de media, maar toch even vitaal voor de dynamiek van de stad (zie ons
dossier).
Deze nieuwigheden hebben Brussel echter niet bevrijd van de traagheid en de frustraties van projecten waarvan al
jaren sprake is en waarop we nog steeds zitten te wachten. Denk maar aan de loopbrug die de twee oevers van het
kanaal moet verbinden ter hoogte van Tours et Taxis (waar het personeel van Leefmilieu Brussel sinds begin 2015
is gevestigd en waar 2600 Vlaamse ambtenaren worden verwacht), het GEN (de Brusselse ’S-bahn’), de heraanleg
van de Naamsestraat enz.
En we staan verder nog te wachten op een aantal reglementaire plannen en hulpmiddelen (die de projecten zelf
voorafgaan). Zo bijvoorbeeld het masterplan Zuid, dat het nieuwe gezicht van het gelijknamige Brusselse station
zou moeten bepalen. Tussen een functionalistische aanpak en een architecturale hoogvlieger (Luik heeft de lat
heel hoog gelegd), tussen de tegenstrijdige behoeften aan woningen en aan kantoren en met een dikke laag federale,
gewestelijke en gemeentelijke chaos zal deze invalsdeur van onze hoofdstad nog geruime tijd de toeristen
verwarren en de Brusselaars en pendelaars doen wanhopen.
Al deze projecten zijn zo bijzonder dringend omdat ze rechtstreeks te maken hebben met de achilleshiel van ons
Gewest: zijn mobiliteit en dus ook zijn imago. Hoeven we nog het pijnlijke vraagstuk van het verkeersvrije stadscentrum
aan te halen, waarvan wij vurig hopen dat de concrete uitvoering serener zal verlopen dan de testfase?
Er heerst ook frustratie en woede onder de talrijke spelers die dagelijks botsen tegen een steeds logger en absurd
arsenaal aan reglementen en (gewestelijke en gemeentelijke) bestuursorganen die over onvoldoende middelen
beschikken om een efficiënte verwerking binnen redelijke termijnen te verzekeren.
In de komende jaren gaan we aanzienlijke verschuivingen tegemoet wat de reglementen aangaat en de uitvoering
van de projecten. Begin 2016 rolt de Brusselse regering trouwens de mouwen op voor een aantal lijvige dossiers:
de herziening van het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (de juridische grondslag van de Brusselse stedenbouw)
en een hervorming van de structuren voor ruimtelijke ordening, enerzijds strategisch (oprichting van
een Brussels Bureauplan), anderzijds operationeel (de Maatschappij voor Verwerving van Vastgoed, de vroegere
MVV).
Deze nieuwe hulpmiddelen zouden groen licht moeten geven aan de ambitieuze projecten van de regering Vervoort
en antwoorden geven op de voornaamste uitdagingen van het Brusselse Gewest: de creatie van woningen in het
raam van de demografische groei, het behoud van economische activiteiten die werkgelegenheid scheppen, de
vernieuwing van de stad om de maatschappelijke cohesie te verbeteren… De gewestelijke regering wil deze ambities
gestalte geven in zogenaamde ‘strategische’ gebieden, waaronder de kanaalzone (nagenoeg 2.509 ha, zowat
15,5% van het gewestelijk grondgebied).
Maar de aandacht voor dit nieuwe gebied mag niet gepaard gaan met de verwaarlozing van andere zones met een
sterk potentieel, zoals de Noordwijk. Deze wijk resulteert uit een gigantische en zeer omstreden vastgoedoperatie
in de jaren 70 en biedt vandaag een geweldig potentieel, weliswaar met een even geweldige uitdaging: een
gemengde wijk doen ontstaan in een buurt die oorspronkelijk voor één enkele functie werd bestemd: kantoren.
De mogelijkheden om de stad te vernieuwen, een nieuwe gedaante te geven en te laten evolueren zijn dus aanzienlijk.
Dit
dossier geeft u een overzicht van de lopende projecten en de spelers, privé en overheid, die zich inzetten om
Brussel als een ‘nieuwe stad’ te beschouwen, waar nog heel veel kan worden waargemaakt. ●
Lise Nakhlé
Adviseur stedenbouwkunde & vastgoed bij BECI, lna@beci.be – 02 643 78 72
© Jean-Marie Janssens Photography
׉	 7cassandra://rovT1aBAc6MrUCiU4FQ3VFHDGY5lnqWdAjGG-h7b8_s `̵ V#7;ƹ׉E" The Bike Project ":
een actie die in de Brusselse ondernemingen
op wieltjes loopt !
" The Bike Project " is een actie die het Brussels Gewest
in 2014 lanceerde op initiatief van Leefmilieu Brussel
in partnerschap met Brussel Mobiliteit. Deze actie wil
het gebruik van de fiets promoten bij organisaties
die een bedrijfsvervoerplan moeten opstellen. In
2015 werden 9 organisaties geselecteerd om gratis
" pasklare " begeleiding te krijgen: het Plaza-hotel,
het Amigo-hotel, de Senaat, de Bank of New York
Mellon, het FAVV, het Koninklijk Instituut voor het
Kunstpatrimonium, de FOD Economie, Kone en
Decathlon.
■ Hoe werkt het ?
Elke geselecteerde organisatie krijgt 8 maanden lang
persoonlijke begeleiding van de experts in actieve
mobiliteit. Leefmilieu Brussel financiert die begeleiding.
Het is de bedoeling in de betrokken ondernemingen een
echte fietsdynamiek in gang te zetten. Daarvoor voorziet
" The Bike Project " onder meer gratis in :
◗ de terbeschikkingstelling van elektrische fietsen,
vouwfietsen, klassieke fietsen en cargofietsen ;
◗ de opleiding voor het fietsen in de stad ;
◗ fietstrajecten op maat.
De werknemers die dat wensen kunnen twee weken
lang een fiets testen. Het project streeft ook naar de
uitbouw van wettelijk conforme, veilige en praktische
fietsinfrastructuur.
■ Getuigenis (Corine De Roy, adjuncte bij de
Human Resources-directie, Plaza-hotel)
" Het Plaza Brussels-hotel heeft zich eerder al aangesloten
bij een aantal projecten die "milieuvriendelijke" waarden
nastreven. Omdat we in ons bedrijf in dat verband tal van
procedures hebben uitgewerkt, behaalden we 2 sterren
voor het Brussels ecodynamisch label. We sensibiliseren ons
personeel en onze klanten voor energiebesparingen, voor
de recyclage en het gebruik van herbruikbare materialen, …
Het personeel van het Plaza-hotel gaat van start
met Corine De Roy aan de kop van het peloton
Het personeel sensibiliseren om met de fiets te komen
werken, past binnen de waarden die we verdedigen.
In het Brusselse stadscentrum wordt de fiets nog te vaak
gezien als een gevaarlijk vervoermiddel dat, gelet op het
grillige weer in ons land, veeleer onpraktisch is. De directie
had in principe niets tegen het project en we beschikken
ook over de geschikte infrastructuur voor een dergelijk
project (afgesloten garage, douches voor het personeel,
enz. … ).
Een van de sterke punten van het " Bike Project " is
ontegensprekelijk dat het een project is waarover goed
is nagedacht. Het team van het " Bike Project " is ook
zeer gemotiveerd en past zich aan de noden van elke
organisatie aan. Het project is ook niet te langdurig of
te omvangrijk. Het omvat enkele, makkelijk te nemen
stappen. De diversiteit van de voorgestelde fietsen is
ook een troef.
Het voordeel voor de onderneming is de afname van het
aantal parkeerplaatsen voor het personeel. De parking
is er vooral voor de klanten.
We hebben onze infrastructuur aangepast en de
fietsparking uitgebreid en verbeterd. De fietsparking werd
verplaatst, afgebakend en we installeerden 5 omgekeerde
" U’s " om de parking te vergroten en te optimaliseren.
Er zijn 3 à 4 nieuwe fietsers en vanaf de lente hopen we
dat aantal nog te verhogen. Het is niet uitgesloten dat
we voor de volgende " incentive " in de lente met alle
personeelsleden een fietsuitstap maken. "
Geïnteresseerd in het experiment ? De oproep
voor kandidaten voor 2016 werd op 19 januari
gelanceerd.
Meer info: www.thebikeproject.be of via Loïk Dal Molin,
ldalmolin@environnement.brussels of
tel.: +32 2 7757877.
׉	 7cassandra://kUT2arr2pEEp673rsxX5bg40wfF9RUFayHaFa7Kj0-s#
`̵ V#7;ƺV#7;ƹ#בCט   u׉׉	 7cassandra://2r0Mj2YQxa8iEPGeXGnwLcoWEq2bH2isup_DTlaDz-M `׉	 7cassandra://uit9TxfPSJ3WQkn5Gbmhd9sWlJM2AajreNUfoIuKHJ0qU`S׉	 7cassandra://L3q6nIrHOOmBWXpTDl_pK2yCHxKfqqYlv6s_IMZ80tk r`̵ ׉	 7cassandra://rechxLzm6Jr3ln0_4wq-FdzocM2CRLNe0lPidzYL8z4 '͠V%7;ƿט  u׉׉	 7cassandra://VzNNMd6OBRbGUDOwtimGP3PFYUDMUPZ_nC-Nzn6IxIk 8`׉	 7cassandra://lzGMas5yjXg2Bz2dB-VFUFxdyx0oGB6FgFjr0u3tiNUWI`S׉	 7cassandra://TLqrkqkOH8bEzO6_TPfTQRdYuX2QlqROnq73TRyjrhw`̵ ׉	 7cassandra://JNevcnKGptp3h_rv1qSI-uXDGntn-LVu5SNuCJFeDPc t
͠V%7;נV%7;Ɓ rF	9ׁH "http://www.gidsduurzamegebouwen.brׁׁЈנV%7;Ł Wn9ׁH &mailto:facilitator@leefmilieu.brusselsׁׁЈנV%7;ā 
9ׁHhttp://WWW.LEEFMILIEU.BRׁׁЈ׉E(R.T.
Waarschijnlijk zal de kanaalzone in de komende jaren de
meest ingrijpende veranderingen ondergaan.
URBANISME
Projecten voor een stedelijke metamorfose
De gewestelijke stedenbouwkundige projecten volgen elkaar in Brussel aan een
hoog tempo op. Hoe zal onze hoofdstad er binnen 10 of 15 jaar uitzien? Ontmoetingen
met spelers die zulke projecten op touw hebben gezet, leveren een iets duidelijker
beeld. Ook een aantal trends vallen op: de specialisering van sites, de huisvesting
en de economische ontwikkeling.
Adrien Dewez
Z
oals blijkt uit politieke toespraken, focust de
overheid op de kanaalzone. Het kabinet van minister-president
Vervoort, onder andere belast
met ruimtelijke ontwikkeling, bevestigt “een aanzienlijke
dynamiek voor stedelijke vernieuwing, via wijkcontracten
maar ook dankzij Europese fondsen en Beliris.” Naar verluidt
wordt het kanaal in de toekomst “werkelijk de ruggengraat”
van onze stad.
Deze belangstelling leidde onder meer tot de aanwerving
van de Franse architect Alexandre Chemetoff, aan wie we
het ‘Kanaalplan’ te danken hebben en die o.a. werd belast
met de recensie van alle overheidseigendommen in dit gebied,
ongeacht de betrokken organen. Uit dit plan bleek
“de mogelijkheid om 25.000 nieuwe woningen te bouwen,
meer dan 200 ha publieke oppervlakte te renoveren en minimaal
7500 banen te creëren”. Als het kanaal daadwerkelijk
een soort nieuw centrum van Brussel wordt, toch is
dit niet het enige gebied dat door toedoen van overheid of
privésector ingrijpende veranderingen zal ondergaan.
Nieuwe sites, nieuwe woningen
In het zuiden, nabij het Zoniënwoud, de E411, het metrostation
Delta en de gelijknamige omgeving ontstaat er op
korte en middellange termijn een splinternieuwe nieuwe
buurt die de naam Chirec zou kunnen krijgen. Het ziekenhuisnetwerk
besliste daar zijn nieuw centrum op te
richten: een ultramodern geheel waar de activiteiten van
de klinieken Leopoldspark en Edith Cavell zouden samenvloeien.
In totaal wordt tegen 2017 104.000 m² gebouwd
voor gezondheidszorg, goed voor een totaal budget van
370 miljoen euro, waarvan iets meer dan een derde (130
miljoen) door gewestelijke en federale subsidiëring wordt
gefinancierd. Daarna zou een nieuwe wijk uit de grond
moeten schieten, maar de beschrijving hiervan blijft mo14
BECI - Brussel metropool - februari 2016
Een deelaspect van het nieuwe verplegingscentrum,
ter hoogte van Delta.
menteel nogal wazig. Het kabinet van de minister-president
hoopt “tegen het eerste kwartaal 2016 een duidelijke
visie van de toekomst van deze wijk te kunnen voorleggen”.
Meer naar het oosten toe hebben we de Reyers-wijk, waar
de Belgische publieke omroepdiensten zijn gevestigd. Ook
daar staat een grondige verjongingskuur op til. De toekomst
van de beroemde toren blijft in dit stadium onduidelijk,
want de zetels van de VRT en de RTBF zullen na afloop
van een architectuurwedstrijd rond 2022-2023 worden
herbouwd. Bovendien gaat de ganse wijk zich naar de stad
openen, met de oprichting van 2 tot 3000 woningen en de
aanleg van een gewestelijk park. De bestaande groenvoorzieningen
zullen worden gewijzigd en vooral voor iedereen
toegankelijk worden. De site zou bovendien een belangrijk
centrum voor mediaproductie worden, want tegelijk
“komt er een mediakern waar ondernemingen zich kunnen
ontwikkelen of onderwijsinstellingen zich in een stimulerende
omgeving kunnen vestigen (30 tot 40 000 m²)”,
aldus het kabinet Vervoort. De vraag is natuurlijk of in een
sector die zo snel evolueert als de media, de ideeën van
vandaag in 2023 nog even relevant zullen zijn …
© Chirec/Assar Architects
׉	 7cassandra://L3q6nIrHOOmBWXpTDl_pK2yCHxKfqqYlv6s_IMZ80tk r`̵ V%7;׉EOM STERK TE STAAN OP
DE MARKT VAN MORGEN
Opleidingen en diensten op maat van de
bouwprofessional actief in het Brussels
Hoofdstedelijk Gewest
OPLEIDINGEN
DUURZAME GEBOUWEN
• Renovatie met een hoge energieefficiëntie
: technische details // 3,5 d
• Passief en (zeer) lage energie // 7 d
• Follow-up en monitoring van duurzame
gebouwen // 1 d
• Akoestiek : ontwerp en realisatie // 2 d
• Regenwaterbeheer op het perceel // 2 d
• Isolatiematerialen : hoe kiezen ? // 1 d
• Mobiliteit : impact op het ontwerp // 1 d
• Polluenten in het gebouw :
hoe te verminderen ? // 2 d
• Gedeeltelijke en gefaseerde
renovatie // 2 d
100€/DAG · MAART › JUNI 2016
WWW.LEEFMILIEU.BRUSSELS/
OPLEIDINGENDUBO
Batex Portaelsstraat - Foto: Yvan Glavie - Architect: MSA sprl
FACILITATOR DUURZAME GEBOUWEN
Een gratis helpdesk met experten voor uw
projecten in het Brussels Hoofdstedelijk
Gewest • 0800/85.775
facilitator@leefmilieu.brussels
GIDS DUURZAME GEBOUWEN
Ontwerphulp voor de professional
www.gidsduurzamegebouwen.brussels
׉	 7cassandra://TLqrkqkOH8bEzO6_TPfTQRdYuX2QlqROnq73TRyjrhw`̵ V%7;V%7;#בCט   u׉׉	 7cassandra://VuQfaq55UZp83ZEQQkHyT9HdgstONA7lEo6KuBDRRkc eQ`׉	 7cassandra://Lz9adKIIEV1vjDzsXsUhj5jJgrXwtbrCuFaJQLXnAgQp`S׉	 7cassandra://8o83ANCb0sYv19pMJiXYCOKpSrYghRWCpIG1gdn8APU`̵ ׉	 7cassandra://_MyT17608HMCH2HA_6kxXh0QjZkErBYRjZxW1skSSr8H͠V&7;ט  u׉׉	 7cassandra://-FW5_G1Ic80D95DA6eJA5wO_nZJ_YX4d0wbqx7ZZJzQ !` ׉	 7cassandra://l99M2cAFnvqG0VBfttCg7aVeopEkT15WqKqJOeiGy0Iy`S׉	 7cassandra://K8dt8e71dNt0pGmjY9lMJzBymVcA7ApNhRwKLmWBmGY"`̵ ׉	 7cassandra://VKHvtKSjHBbw9hQ6dSkqXSjMkPcyNivu6rEjIdpDJwsͯ\͠V&7;׉ETOPIC
waar Leefmilieu Brussel zijn intrek in heeft genomen (meteen
het grootste passiefgebouw van België en het tweede
grootste in Europa). Op korte termijn begint de aanleg van
een park van 10 ha, onder leiding van de Belgische landschapsarchitect
Bas Smets. Het is bovendien de bedoeling
dat “de site van Tour et Taxis 1800 woningen voorziet, goed
voor 3600 inwoners rond het park.” Van dit project zullen
Een ander stedelijk project, vlak naast
Tour & Taxis: de nieuwe Tivoli wijk.
Het kanaal, tussen woningen en
ondernemingen
In de kanaalzone versnelt het tempo van de nieuwe verwezenlijkingen.
De vroegere productieve en industriële kern
van de hoofdstad ziet zulke activiteiten regelmatig achteruitboeren,
zoals in de rest van het Gewest trouwens. De Kanaalatlas
die wij aan ATO danken, wijst op een constante
daling van 3% tussen 2000 en 2011 in sectoren als industrie
en transport/opslag. Alle sectoren samen blijft het aantal
ondernemingen echter toenemen, wel veel trager sinds de
economische crisis. De havenactiviteiten houden stand in
het noorden van de kanaalzone, terwijl het zuiden zijn industriële
eigenheid behoudt.
Professor en architect Benoit Moritz beschouwt dit als een
ware uitdaging, zowel voor overheid als voor privé: “Vóór
de economische crisis focusten vastgoedontwikkelaars in
Brussel voornamelijk op kantoorprojecten. Ze hadden weinig
kennis van residentieel vastgoed. Na de crisis en wegens
de demografische groei heroriënteerden zich talrijke
ontwikkelaars naar huisvesting. Maar waarom vinden we
geen ontwikkelaars in gemengd nieuwbouw die tegelijk aan
de bevolking en aan productieve activiteiten onderdak kan
verlenen?” In Brussel denken velen dat zulke functies elkaar
uitsluiten. “Dit is echter niet overal waar. In de Noorse
haven van Tromsø werden loodsen gebouwd voor productieve
activiteiten, met op de bovenverdiepingen ruimte voor
woningen. Ze hebben daar functies gecombineerd die wij
onverzoenbaar achten.”
Een van de huidige grote werven wil namelijk productieve
activiteiten herwaarderen. Het ‘Dorp van de Bouw’, dat
in 2015 moest worden ingehuldigd, zou nu in 2016 open
gaan, aldus het kabinet Vervoort. De bedrijven die voor
de bouwsector werken en vooral langs het Beco-bekken,
vlakbij het IJzerplein gevestigd zijn, verhuizen binnenkort
naar het Dorp, langs het Vergote-bekken, op de grens van
Schaarbeek. Volgens de website van de Haven van Brussel
voorziet het project “de creatie van een multifunctionele en
modulaire ruimte, met een combinatie van opslagplaatsen,
showrooms en kantoren. Het complex is bestemd voor
groothandelsactiviteiten die, naast klassieke bouwmaterialen,
ook de verkoop van materialen met een hoge toegevoegde
waarde willen ontwikkelen”. Dit verwijst bv. naar
tegels, hout, sanitair enz.
Voor woningen wordt eerder gemikt op Tour et Taxis. Het
kabinet herinnert aan de vroegere projecten, de renovatie
van de historische gebouwen en de oprichting van het pand
16 BECI - Brussel metropool - februari 2016
“900 woningen al tegen 2019 gebouwd zijn tussen het goederenstation
en de taluds. Het goederenstation wordt vernieuwd
en krijgt nieuwe functies om de ganse site te bedienen.”
De
talrijke nieuwe projecten, zowel overheid als privé, verminderen
het aantal braakliggende terreinen evenals de
mogelijkheid om nieuwe groenvoorzieningen aan te leggen.
Benoit Moritz vindt dat “de huidige tendens, die ook de
steun krijgt van Leefmilieu Brussel, bijzonder interessant
is, in die zin dat ze minder gericht is op de creatie van nieuwe
parken dan wel op hun onderlinge verbindingen door
middel van groene wandelingen”. Er wordt ook efficiënt gebruik
gemaakt van kleine oppervlaktes, zoals paden langs
spoorwegen, om er wandeloorden van te maken.
Duurzaam productief
Aan de andere kant van het kanaal, langs de grens tussen
Anderlecht en Molenbeek, runt de n.v. Abattoirs een aantal
projecten en voorziet ze op middellange termijn een aanzienlijke
ontwikkeling van de site, gedeeltelijk via een erfpachtovereenkomst.
Abattoir is vooral een marktplaats, de
grootste van het Gewest in opkomst, net voor de markt van
Brussel Zuid. De onderneming is nu klaar met de bouw van
haar voedingshal die, onder de benaming Foodmet, plaats
voorziet voor een veertigtal handelaars in fruit en groenten,
vlees en andere voedingswaren. Jo Huygh, de ingenieur,
architect en coördinator van de stedenbouwkundige projecten,
denkt dat deze ontwikkelingen zich gaan verderzetten:
“Wij wensen de slachtactiviteiten te behouden, evenals deze
economie in het hartje van de stad. We hebben een subsidie
van de 9,8 miljoen euro ontvangen. Daarmee gaan we
een nieuw gebouw oprichten, de Manufakture Abattoir (een
naam die naar de twee talen van het Gewest verwijst). Het
is de bedoeling een duurzame, efficiënte en polyvalente site
te ontwikkelen rond alle economische activiteiten die te maken
hebben met het slachten.”
Conform zijn slagzin ‘de buik van Brussel’, zal de Foodmet
op zijn dak een stedelijke moestuin aanleggen met daarDe
site van de slachthuizen in Anderlecht,
die volledig van gedaante zal veranderen.
© Parbam
© Abattoir-Foodmet
׉	 7cassandra://8o83ANCb0sYv19pMJiXYCOKpSrYghRWCpIG1gdn8APU`̵ V&7;׉ESTOPIC
“Brussel moet zijn architecturale
creatie opwaarderen”
Als stedenbouwkundige en docent architectuur aan
de ULB (La Cambre-Horta), vindt Benoit Moritz dat
het de stedenbouwkundige
projecten in Brussel
tegelijk als een uitdaging
en een ambitie moeten
worden beschouwd:
“De grootste opdracht
van Brussel vandaag is
volgens mij de mobiliteit.
Ze vormt een geweldige
uitdaging, maar niemand
ondersteunt duidelijk de
projecten. De laatste belangrijke
verwezenlijking was de ontsluiting van de
Kleine Ring met de opening van twee metrostations,
in 2006. De demografische groei verloopt echter aan
een veel hoger tempo. In Bordeaux wenste Alain Juppé
een tramlijn. Ondanks veel tegenkanting slaagde
de man erin het project in de tijdspanne van een legislatuur
rond te krijgen. In Brussel wordt de aanleg
van een tramlijn – tram 7 bijvoorbeeld – al gauw een
heet hangijzer en verloopt er minstens 10 jaar tussen
het idee en het begin van de werkzaamheden. Dat
is veel te lang! Neem een kijkje in Wenen, een stad
die in vele opzichten vergelijkbaar is met Brussel: de
mobiliteit is een doordacht, duidelijk en wel geregeld.
Ik geloof dat de druk van het autoverkeer vandaag zodanig
zwaar is geworden dat alleen het invoeren van
een stadstol zoals in sommige Scandinavische steden
een oplossing kan bieden.”
“Ik vind bovendien dat Brussel zijn eigen stedenbouwkundige
en architecturale creatie beter in de
verf moet zetten. Sommige Brusselse kantoren ontwikkelen
bijzonder interessante zaken. Denk maar
aan het Elia gebouw, aan Greenbiz (Architectes
Associés), aan het Centre de la Mode et du Design
(V+), aan Port-Sud (Bogdan-Van Broeck) en aan het
Eco-Pôle (Baneton-Garrino). Wanneer deze projecten
binnen enkele jaren klaar zullen zijn, zullen ze
toeristen aanlokken. Deze verwezenlijkingen worden
de typische architecturale handtekening van Brussel.
Vedetten hebben we in Brussel niet nodig maar we
beschikken over schitterende architecten van wie het
werk nu echt in de kijker moet komen te staan.”
naast waarschijnlijk een aquaponie-systeem en een restaurant.
Op langere termijn zijn andere gebouwen voorzien:
“Wij willen activiteiten aantrekken die de huidige economische
activiteiten aanvullen. Wie weet? Misschien komt daar
ook een bedrijvenincubator bij te pas? Wij sluiten evenmin
uit dat er hier op termijn woningbouw komt of zelfs openbare
gebouwen, zoals een school. Dit is echter niet onze corebusiness;
we zijn dus momenteel op zoek naar een partner
om ons in zulke projecten te begeleiden.” Deze projecten
beogen dus een mix van productieve en industriële (economische)
activiteiten, naast huisvesting en publieke aangelegenheden,
zoals het al in Tromsø gebeurt.
Internationale uitstraling
In het noorden van Brussel komt het toekomstig nationaal
voetbalstadion. “In feite is alleen de naam nationaal, omdat
de Rode Duivels er zullen spelen. We vergeten soms dat het
privébedrijf Ghelamco het risico neemt hierin 260 miljoen
euro te investeren.” Alain Courtois (MR), schepen van sport
van de Stad Brussel, verdedigt het project waar hij al zo
lang achterstaat: “Het Gewest investeert in de parkeergelegenheid
door het behoud van de bestaande parking (10.000
plaatsen) en de aanleg van een tweede, als ontradingsparking.
Op die manier zullen we over 12.000 parkeerplaatsen
beschikken, meer dan in Wembley of langs de Stade de
France. Hierdoor kunnen we ook het Tentoonstellingspark
verder uitbreiden voor internationale evenementen”, zoals
concerten en handelsbeurzen. Nieuwe tramlijnen zullen
worden aangelegd en het parkeersysteem is ontworpen om
prijsverminderingen aan te bieden aan mensen die vroeg
arriveren en laat vertrekken. “Dit bevordert de mobiliteit en
werkt als een stimulans voor de handelszaken op de site.”
De Stad zal in city marketing investeren: “Rondom het terrein
plaatsen wij borden met de vermelding 'City of Brussels'
tijdens de Champions League en de internationale
wedstrijden. En we verzorgen ons public-relationsbeleid,
met plaatsen die wij aan eigen behoeften voorbehouden.”
Al ligt het buiten het Gewest, het project van het nieuwe
stadion zal een impact hebben op de toekomst van de stad.
Anderlecht wordt de thuisploeg van het stadion (“de enige
economisch haalbare formule, volgens een studie die wij
aan Deloitte hebben toevertrouwd”), maar de site zal ook
in ruimere zin aan sport worden gewijd. “In partnerschap
met de Belgische Voetbalunie en het Brugmann ziekenhuis
voorziet het project de ontwikkeling van een campus en een
zorg- en revalidatiecentrum voor topsporters.” Het einde
van de werkzaamheden is in 2019 voorzien. De schepen
doet trouwens een oproep aan Brusselse en Waalse ondernemingen:
“Sinds het begin van het project heb ik talrijke
aanbiedingen gekregen van de Vlaamse ondernemingen die
hieraan willen deelnemen. Uit Brussel en Wallonië komt er
echter helemaal niets. Toon uw belangstelling! Dit stadion
zal de inbreng van talrijke ondernemingen nodig hebben
voor de bouw, de decoratie en ook de exploitatie!” In feite
gaat een flinke brok van onze stad volledig van gedaante
veranderen door de ontwikkeling van de activiteiten van het
Tentoonstellingspark en de bouw van NEO, zijn shoppingcenter,
congrescentrum, hotels en handelszaken en, uiteraard,
nieuwe woningen.
Zal er binnen 10 jaar sprake zijn van een werkelijke Brussels
touch? Nog even geduld… ●
BECI - Brussel metropool - februari 2016
17
R.T.
© Jaspers-Eyers Architects
׉	 7cassandra://K8dt8e71dNt0pGmjY9lMJzBymVcA7ApNhRwKLmWBmGY"`̵ V&7;ʁV&7;Ɂ#בCט   u׉׉	 7cassandra://n0NZA4YaSrvsOF0s_QFGYFxv6GVZUyBt9w0Kx4xTyKk Sl`׉	 7cassandra://q93qeYl-LBoKiqlGfiW2sliqo1Lrp3r2qPstTfoo8Z0l`S׉	 7cassandra://P1IrCvdW2IwUx38Az9wS-U9cN2AWtaBfydqH6pXXJigT`̵ ׉	 7cassandra://133c2EkCCHVIYCO0ccKvtmUnKY2-6E1JfZgN-klgHEk 2̜͠V'7;ט  u׉׉	 7cassandra://dZDiIjLZWlcxPvj3NLeSBZaItrp_-4hxAz6CnalFGPM P-` ׉	 7cassandra://jDdKDjQAPx_v_C2b50FhMS61GeUb_fqMkDGQdQbQfP0NR`S׉	 7cassandra://AHNfHeXBV1zuHJGVFhHfFpJa1S5LdYIADOlKR0JWrCU6`̵ ׉	 7cassandra://7m-CH7vr7UAamfdXgYAexOK2b_R52TfmATsOtcy67lg[͠V'7;͒נV'7;ҁ -
9ׁHhttp://satellic.beׁׁЈנV'7;с Ud9ׁHhttp://satellic.beׁׁЈ׉EGTendensen op de Brusselse vastgoedmarkt
De verbouwing van vroegere kantoorpanden tot woongelegenheid, de bouw van woningen
voor senioren en meer aandacht voor meegroeiwoningen … Dit zijn enkele
tendensen, naast de opvallende herwaardering van bepaalde wijken. Een overzicht.
Vincent
Delannoy
D
e herontwikkeling van vroegere kantoorgebouwen
zet zich in Brussel voort. Zulke panden
worden omgetoverd tot woningen van het
midden of hogere segment, rusthuizen of zelfs scholen.
Deze trend valt best te begrijpen door het gebrek aan
woongelegenheid en een hoog percentage aan leegstaande
kantooroppervlaktes tijdens de afgelopen vijf
jaar: ongeveer 10% in Brussel en 17,8% in de rand.
De ombouw van vroegere bureaus tot woningen is noch
in Brussel, noch in het buitenland een nieuw fenomeen.
Het Brusselse Gewest keurde bijvoorbeeld tussen 1997
en 2011 de verbouwing van ongeveer 550.000 m² goed.
Op die manier kregen verouderde kantoorgebouwen een
nieuw leven, niet alleen als woongelegenheid en rusthuizen,
maar ook onder de vorm van hotels, handelszaken,
scholen, eredienstplaatsen e.a.
Stagnatie van de kantoren en tekort aan
woningen
Meerdere factoren dragen bij tot dit fenomeen. De netto
vraag naar kantooroppervlakte stagneert, terwijl de
vraag naar woningen blijft toenemen. De meeste waarde
zit nu aan de kant van de huisvesting, door toedoen
van een prijsstijging van het residentiële vastgoed. Een
heleboel wijken zit nu opnieuw in de lift als woonbuurten.
Wanneer de kostprijs van verbouwing lager ligt dan
nieuwbouw, wordt deze mogelijkheid weer in overweging
genomen. Des te meer omdat er vandaag ook gevoeligheid
heerst ten opzichte van het energieverbruik
dat gepaard gaat met afbraak en nieuwbouw.
Ook het politieke beleid geeft nu voorrang aan de bouw
van woongelegenheid en uitrustingen. De creatie van
nieuwe woningen blijft ontoereikend ten opzichte van
de toename van het aantal huishoudens in het Brussels
Hoofdstedelijk Gewest. In de komende jaren zullen
De voormalige zetel van Sodexo, aan het
Seny-park, wordt omgebouwd tot woningen.
ook talrijke scholen moeten worden uitgebreid of bijgebouwd.
Daarom is er trouwens ook sprake van verbouwing
van vroegere kantoorgebouwen tot scholen.
In deze context biedt de bouw van nieuwe panden die
structureel en technisch vlot kunnen worden aangepast
aan nieuwe bestemmingen, aantrekkelijke uitzichten.
Gebouwen die vanaf het ontwerp zijn voorzien om te
worden aangepast aan een ander vorm van gebruik, bieden
ontegensprekelijk een pluspunt. Zo beheert Immobel
bijvoorbeeld in Oudergem een project van ongeveer
13.000 m² langs het Seny Park. De vroegere zetel van
Sodexo wordt omgebouwd tot een geheel van woningen
in het midden- en het hogere segment. De kantooroppervlakte
wordt ingedeeld in 121 appartementen met 1
tot 3 slaapkamers en twee ruimtes voor vrije beroepen.
In Sint-Pieters-Woluwe (Groene Hond) wordt 4.500 m²
kantooroppervlakte waar vroeger onder andere UBS
een zetel had, ingrijpend gerenoveerd om het gebouw te
converteren in 40 kwaliteitsvolle en moderne woningen
en 57 ondergrondse parkeerplaatsen.
18 BECI - Brussel metropool - februari 2016
© Immobel
׉	 7cassandra://P1IrCvdW2IwUx38Az9wS-U9cN2AWtaBfydqH6pXXJigT`̵ V'7;׉EBestel uw OBU in januari
en win 20.000 liter diesel!
B
OBU
tot
Op 1 april start in België
de kilometerheffing voor trucks
van +3,5t.
Satellic is de enige erkende operator om tol te heffen
namens de gewesten in België.
Bestel nu op satellic.be en ontvang uw tijdig uw OBU.
Tombola SOS Kinderdorpen, K.B. III/42/6945/14 van 12/01/2015. Reglement op satellic.be.
119€
korting
per bestelde OBU en
geleverd in België
׉	 7cassandra://AHNfHeXBV1zuHJGVFhHfFpJa1S5LdYIADOlKR0JWrCU6`̵ V'7;ρV'7;΁#בCט   u׉׉	 7cassandra://fWKVBF85_d0SpG8UW9ZPigo3idPHJcn4E5I6h8DIsU8 Y`׉	 7cassandra://9RRnn8eS-cQkP-o_mVvQi3Pi7-dAWcZYQ6ooy5rs3Wgq`S׉	 7cassandra://oNelSrvrpOxOj3CRXGYZlOZcQWRkCpNQOvWijh8siFE `̵ ׉	 7cassandra://5HLtSg76LW9XQzl85Vn5XUowQL_h1uCe70_HP9Qswe0X͠V'7;ט  u׉׉	 7cassandra://aYJeiGTDe5C3pLgq53i-Sd532kmUxo3WR_GPxrDzwMU x`׉	 7cassandra://r-mDRKcVrpv4WoFX03MzkIlFduH8kU46cvmb1PsrF5ka`S׉	 7cassandra://3_wesgjB-e_-J-_GzZSLusZnf2DV5zNJBYE2-0lrMvo`̵ ׉	 7cassandra://klSD6dm6ipScFWM3RaM6IsUN0Ddmkio4pw04tjHXngcͨT͠V(7;׉ETOPIC
Case:
Bella Vita in Waterloo
Woningen voor senioren
Alle spelers zijn het hierover eens: omdat de vraag in
de sector van de woningen voor senioren het aanbod
overschrijdt, is het percentage leegstand vastgoed daar
nagenoeg gelijk aan nul. Dit fenomeen zal zich niet meteen
omkeren, want de vergrijzing van de bevolking zet
zich voort. Zowel de institutionele als de particuliere
investeerders onderstrepen de meerwaarde van deze
onroerende goederen en het op lange termijn stabiele
huurrendement. In de sector van de rusthuizen wordt
het rendement tussen 5 en 6,5% geschat – wat vergelijkbaar
is met het rendement van woningen voor studenten.
Geen
wonder dus dat de bouw van serviceflats en rusthuizen
zich in Brussel, maar ook in de rest van het land
en gans West-Europa verderzet. De nieuwe projecten
slagen er echter niet in aan de huidige vraag te voldoen.
Investeerders beschouwen dit als een winstgevende opportuniteit.
De professionele spelers in de verkoop van
woningen voor senioren – en ruimer gezien het ganse
vastgoed voor gezondheidszorg – blijven uitermate actief.
In
Brussel schieten de residentiële vastgoedprojecten
voor senioren als paddenstoelen uit de grond. Enkele
voorbeelden: de Belgische onderneming Cofinimmo is
in de gemeente Evere net klaar met een project van 162
bedden en gaat binnenkort van start met de bouw van
een rusthuis van 86 bedden in Ukkel. De groep Orpea,
die in Brussel al 20 vestigingen beheert, heeft er net
twee nieuwe ingehuldigd: een rusthuis in Elsene (112
bedden) en een rust- en verzorgingstehuis met een gelijkaardige
capaciteit in Oudergem.
In Evere kwamen 180 plaatsen ter beschikking (155 RH
+ 25 RVT) met de opening van de residentie Les Azalées,
van de groep Novadia. De financiering van dit vastgoedproject
werd verzorgd door de firma Skyline Europe, die
onder andere aan particulieren aanbiedt in rusthuizen
en serviceflats te investeren door eigenaar te worden
van woningen. Deze vorm van financiering is vandaag
In dit grootschalige en originele project volgen de
woningen het meeigroeiprincipe, dat trouwens op het
geheel van het 15 ha grote domein wordt toegepast.
De site zal 269 woningen aanbieden: huizen of appartementen
tussen 47 en 250 m², naast een serviceflatresidentie,
een rusthuis, een medisch centrum, een
zwemdok, een turnzaal, een taverne-restaurant, een
kruidenierszaak, een crèche en speelpleinen. De
architectuur en het stedenbouwkundig concept zijn
ontworpen om duurzaam, evolutief en aanpasbaar te
zijn. Het project houdt rekening met de behoeften van
personen met verminderde mobiliteit en biedt tegelijk
de nodige intergenerationele gemengdheid. Dit is
ontegensprekelijk een troef voor senioren die liever
niet in een soort bejaardengetto terechtkomen.
schering en inslag. In Ukkel biedt het serviceflatcomplex
Les Eaux-Vives een reeks appartementen te huur
en te koop aan autonome senioren.
In de Anderlechtse Muzikantenwijk bouwt de firma JM
Construction momenteel een rusthuis van 120 bedden
en 13 serviceflat-wooneenheden.
Bouwen is één zaak, maar de goedkeuring van RVTs
is een ander paar mouwen. De politieke wereld laten
trouwens duidelijk weten dat Brussel niet eindeloos
rusthuizen kan blijven bouwen. Reden hiervoor is dat
de financiering van bijkomende RVT bedden voor de
bevoegde overheid binnenkort onbetaalbaar wordt (de
Franse Gemeenschapscommissie, de Gemeenschappelijke
Gemeenschapscommissie of de Vlaamse Gemeenschapscommissie,
naargelang van het taalstelsel). Het
politieke standpunt neigt dus eerder naar de oprichting
van dagcentra en de ontwikkeling van thuiszorg.
De meegroeiwoning
Bij deze methodologie wordt zoveel mogelijk tijdens het
ontwerp al rekening gehouden met toekomstige inrichtingsveranderingen
– die voornamelijk te maken hebben
met de geleidelijke achteruitgang van de mobiliteit
van de bewoners. In het begin ligt de kost iets hoger,
maar op middellange en lange termijn loont dit echt de
moeite. En ingeval de mee groeiwoning wordt verkocht
of verhuurd, is ze van meet af aan toegankelijk voor al20
BECI - Brussel metropool - februari 2016
© Frédéric Raevens/Immobel
׉	 7cassandra://oNelSrvrpOxOj3CRXGYZlOZcQWRkCpNQOvWijh8siFE `̵ V(7;׉ETOPIC
lerlei potentiële bewoners: jong of oud, klein of groot en
al dan niet met een beperkte mobiliteit.
Wat hier vooral bij komt kijken, zijn bredere deuren en
gangen evenals ruime badkamers en wc’s. Zo kan daar
desnoods ook een rolstoel binnen. Niveauverschillen
moeten zoveel mogelijk worden vermeden, zelfs kleine
treden. De meegroeiwoning is bovendien uitgerust met
een brede trap waarop later vlot een traplift kan worden
gemonteerd, moest dit nodig blijken. ●
Bronnen: Christian Lasserre, Pierre Laconte, Anders Böhlke, Béatrice Dooreman, Bureaux du passé, Habitants
du présent – La transformation d’immeubles de bureaux en Région de Bruxelles-Capitale, Bruxelles, Région
Bruxelles-Capitale, 2013, 146 pp.
Het Sint-Gillisvoorplein: een van
de ‘opkomende’ wijken, in Brussel.
Nieuwe wijken die hoog scoren!
Zijn er tijdens het afgelopen jaar in Brussel specifieke zaken veranderd in het hogere segment van het residentiële
vastgoed? Wij stelden de vraag aan Eric Verlinden, gedelegeerd bestuurder van de Trevi Groep.
Hoe was het in Brussel met
het hogere vastgoedsegment
gesteld, in 2015?
E.V. In dit segment zijn de verkoopprijzen
met 10 tot 15% gezakt. De verhuurmarkt
heeft meestal de neiging
een zwakke verkoop te compenseren.
Maar de verhuurmarkt kan een geringe
vraag op de verkoopmarkt slechts
compenseren als een betere economische
groei de ondernemingen en
voornamelijk de multinationals ertoe
aanzet mensen aan te werven. Dit
veroorzaakt een maximum aan huuraanvragen
voor prestigevastgoed. Als
de economische groei teleurstellend
blijkt, sturen de ondernemingen geen
kaderleden uit en als ze niet anders
kunnen, proberen ze de kosten zoveel
mogelijk te beperken.
Zijn er nieuwe wijken in opkomst,
of blijven we in het
stramien van de klassieke
hoog aangeschreven wijken?
Bepaalde wijken behouden constant
hun waarde. Denk maar aan Molière,
Prins van Oranje, de Mellaerts Vijvers
… Blijvers zijn dat. Anderzijds zitten
bepaalde wijken in de lift, met een
gegronde verhoging van hun prestige:
Elsene aan de grens met Sint-Gillis,
het centrum rond het Sint-Goriksplein,
de Dansaertwijk. Daar is een
vorm van prestige zich aan het ontwikkelen,
met de aanwezigheid van
Italianen, Spanjaarden, Portugezen
en Grieken die over bepaalde financiele
middelen beschikken.
Ze houden van de stad en
zijn bereid redelijk hoge
huurprijzen te betalen.
Deze tendens zal zich
in 2016 nog versterken,
denk ik.
Zijn er andere wijken
die opnieuw in
trek geraken?
Ik merk heel wat enthousiasme
voor de kanaalzone,
die zeker een
sleutelrol zal spelen in de
stedelijke ontwikkeling
van Brussel. Verder nog
het Sint-Gillisvoorplein en
de Volderslaan. De vraag
en de prijzen gaan er beide
in stijgende lijn. Deze
wijken zijn duidelijk aan
het verbeteren. De prijzen
die nu rond het Sint-Gillisvoorplein
worden gehanteerd,
groeien geleidelijk
naar de tarieven op het
Kasteleinsplein. Tot voor
enkele jaren zou zoiets totaal ondenkbaar
zijn geweest.
Welke factoren dragen bij tot
deze evolutie?
Waarschijnlijk een mix van subjectieve
elementen en objectieve feiten
zoals mobiliteit, de nabijheid van
handelszaken, de aanwezigheid van
cultuurplaatsen, restaurants enz. ObEric
Verlinden (Groupe Trevi)
jectieve factoren spelen natuurlijk een
rol, maar laten we het subjectieve niet
negeren: een zeker modeverschijnsel
en het trendy-aspect. Vandaag is het
trendy op het Sint-Gillisvoorplein te
gaan wonen, bijna meer dan op het
Kasteleinsplein. Waarschijnlijk gaat
het om een duurzame mode. Wanneer
een wijk aan waarde wint, keert
de trend zich zelden om.
BECI - Brussel metropool - februari 2016
21
׉	 7cassandra://3_wesgjB-e_-J-_GzZSLusZnf2DV5zNJBYE2-0lrMvo`̵ V(7;ցV(7;Ձ#בCט   u׉׉	 7cassandra://HA7NUH0glKsgzOdadhqHe8azjynQkHeUnhrsb-DWyR4 `׉	 7cassandra://H_y02scjDpP27KR8Il7OSEx2MB2_MPyOAadS_h9ZsX0p`S׉	 7cassandra://tyyJcUFCjqD2Wfe2L38JA1oHLf4U_A9ClHp5vWhYx-U[`̵ ׉	 7cassandra://VHRKQSs7TgMLakdw6llzFi7Uo7caqeUalLZ4XlOjnuQ͠V)7;ט  u׉׉	 7cassandra://WZibbqq_h6M81dLaPKf3XWNC8rAnh1_iXYLmFWbrnes `׉	 7cassandra://vhCIM70oQfwa7El1XjAPZTPf5c2FY5QJ02z31DhhbUMp3`S׉	 7cassandra://AHZGHXzAk1-jRMrYA3I96JAetXIVcIdk1fjWBLXsr0I!`̵ ׉	 7cassandra://SBzYsjttWQ2SQ2pYdvAgNIrDPpTaPw2CiyQB7puyUDk `
0͠V)7;ّנV*7;݁ u̽9ׁHhttp://www.izeo.beׁׁЈ׉E%© Jean-Marie Janssens Photography
Een toekomst voor de Noordwijk?
De Noordwijk werd in de jaren 70 opgericht met de bedoeling een soort ‘little Manhattan’
te worden, maar vandaag biedt de buurt vooral gigantische kantooroppervlaktes
die er gedeeltelijk verlaten bij liggen. Volgens het Overzicht van het kantorenpark
zouden 80.000 m² vandaag leeg staan en liggen vele projecten te slapen bij gebrek
aan potentiële huurders. Er bestaan nochtans mogelijkheden … Gaëlle Hoogsteyn
D
e Noordwijk rustte in het begin op een mooie ambitie:
een uitgebreide kantorenwijk met fonkelende
torengebouwen en veel open ruimte, dit alles op amper een
paar honderd meter van het station Brussel-Noord en het
Brusselse stadscentrum. Al die torengebouwen staan er vandaag,
maar de gehoopte New Yorkse sfeer is ver te zoeken.
Een potentiële leegstand van 250.000 m²
“De Noordwijk is ideaal gelegen, in centrum Brussel, vlakbij
het station en de metro. De toegankelijkheid is goed en de
relatief recente gebouwen bieden interessante kantooroppervlaktes”,
vindt Cédric Van Meerbeeck, Associate Director
bij Cushman & Wakefield. “Met zijn 1,5 miljoen m², is de
Noordwijk de derde grootste kantoorbuurt in Brussel. De
leegstand (5,5%) ligt er lager dan het gemiddelde van de
Brusselse markt (10%). Elk jaar wordt 35.000 m² verhuurd,
voornamelijk aan de overheid, maar ook aan de privésector.”
Vandaag stelt de wijk het redelijk goed. Amaury de Crombrugghe,
van AG Real Estate, nuanceert: “Dit zou wel eens
kunnen veranderen”. Oudere gebouwen lopen leeg; dit is
onder andere het geval met de Boréal, de Manhattan, de
Boudewijn… Tegelijk liggen de plannen van nieuwe gebouwen
klaar: de passieve WTC 4 toren, de Quatuor, de Silver Tower,
de Brussels Tower... Ze schieten zeker niet allemaal morgen
uit de grond, maar sommige ontwikkelaars zijn bereid om
de stap te zetten. Ze oordelen trouwens dat het uitblijven
van projecten in het stadscentrum de Noordwijk in staat zou
moeten stellen grootschalige vragen te beantwoorden. “De
meeste grote projecten van vandaag hebben te maken met
de Noordwijk. Als die worden verwezenlijkt, zou er tegen 2018
een grote huurleegstand van meer dan 250.000 m² kunnen
ontstaan”, bevestigt Amaury de Crombrugghe.
De Europese instellingen er naartoe lokken?
Maar hoe overtuigen we de ondernemingen of, beter nog, de
Europese instellingen? Verleden jaar weigerde de Stad een
project dat een verdubbeling van de kantooroppervlakte in de
Europese wijk langs de Wetstraat voorzag. De Noordwijk zou
een mooi alternatief bieden! “Toen de Europese Commissie in
2012 haar intrek nam in het Covent Garden gebouw, hoopten
22 BECI - Brussel metropool - februari 2016
velen dat dit begin zou zijn van een
lange reeks nieuwkomers”, vertelt
Cédric Van Meerbeeck. “Maar daar
is nooit iets van in huis gekomen.”
De Europese instellingen tonen
momenteel geen belangstelling
voor de Noordwijk. Volgens
Amaury de Crombrugghe is dit
grotendeels te wijten aan de ouderdom
van sommige gebouwen:
“De gebouwen die vrij komen, zijn
De Noordwijk werd ontworpen volgens
een stedenbouwkundig concept dat
helemaal niet meer beantwoordt aan
onze huidige samenleving.
Cédric Van Meerbeeck
(Cushman & Wakefield)
niet aantrekkelijk voor de Europese instellingen omdat ze
moeten worden gerenoveerd. Laten we hopen dat wanneer
dit is gebeurd, de Europese instellingen hun standpunt zullen
herzien.” Hij stelt bovendien vast dat de gebouwen vlakbij het
station gemakkelijk verhuurd geraken, maar dat de vraag daalt
voor gebouwen die iets verder gelegen zijn. “Het kanaal blijft
nog steeds een hindernis, een grens die bedrijven moeilijk
oversteken”, voegt de deskundige eraan toe.
Gemengdheid als oplossing
Na de kantooruren ligt deze monofunctionele wijk er bijzonder
verlaten bij. Er zijn geen, of nagenoeg geen handelszaken op
de benedenverdiepingen, en ook geen woningen. Uit dit gebrek
aan gemengdheid ontstaat een gevoel van onveiligheid. “De
Noordwijk werd ontworpen volgens een stedenbouwkundig
concept dat helemaal niet meer beantwoordt aan onze huidige
samenleving”, stelt Cédric Van Meerbeeck.
׉	 7cassandra://tyyJcUFCjqD2Wfe2L38JA1oHLf4U_A9ClHp5vWhYx-U[`̵ V)7;׉EeTOPIC
Voor beide specialisten geldt gemengdheid als de oplossing
bij uitstek om de Noordwijk een nieuwe dynamiek in te boezemen.
De ontwikkeling van nieuwe projecten in haar centrum
zou het imago van de wijk opnieuw opkrikken en de perceptie
verbeteren. Zeker geen luxe, aangezien de Brusselse bevolking
steeds dichter wordt en de behoefte aan huisvesting blijft
stijgen. Dit zou dus een manier zijn om de demografische groei
van de stad gedeeltelijk te verwerken. Amaury de Crombrugghe:
“Er moet hier serieus aan marketing worden gedaan.
De Noordwijk gaat momenteel onder een bijzonder negatief
imago gebukt. Een verbetering van dit imago zou misschien
zelfs gepaard moeten gaan met een naamsverandering.”
Cédric Van Meerbeeck denkt bovendien dat “de vestiging van
het Museum van Hedendaagse Kunst in het Citroën gebouw
ook tot deze nieuwe dynamiek zou moeten bijdragen.”
Vitale investeringen
Vandaag maakt de Noordwijk helaas geen deel uit van de
10 strategische gebieden die het Gewest heeft gedefinieerd.
“Tegen 2020-2025 riskeren we echter werkelijk in problemen
te verzeilen. Het Gewest zou dit moeten beseffen en een minimum
aan belangstelling tonen voor de renovatie van de wijk.
Waarom komt er geen masterplan, eventueel met een link
naar wat in het Kanaalplan is voorzien? Als we het gebied
en het denkproces een klein beetje uitbreiden, kan deze wijk
er bijzonder wel bij varen”, oordeelt Cédric Van Meerbeeck.
Amaury de Crombrugghe beaamt dit standpunt: “Het is hoog
tijd dat we de Noordwijk als belangrijk gebied beschouwen en
in haar ontwikkeling investeren. De overheid heeft niet de nodige
middelen om deze buurt nieuw
leven in te blazen en verwacht dus
dat de privé deze taak opneemt. Wij
proberen de eigenaars te verenigen
om een masterplan uit te werken
voor een herwaardering.” In de
toekomst (2020?) zou een tramlijn
over het Kanaal moeten rijden en
nieuwe verbindingen aanbieden
tussen de Noordwijk, Tour & Taxis
en de rest van de stad. Maar zal dit
voldoende zijn?
“Er bestaan projecten, maar zonEr
moet hier serieus aan marketing
worden gedaan. De Noordwijk gaat
momenteel onder een bijzonder
negatief imago gebukt.
Amaury de Crombrugghe
(AG Real Estate)
der stedenbouwkundige visie van de overheid zullen we er
niet in slagen. Als het Gewest een impuls geeft, zullen privé
investeerders hoogstwaarschijnlijk volgen. De belangen van
de privé sector hebben ten slotte heel wat in gemeen met die
van de overheid”, besluit Cédric Van Meerbeeck. ●
BEDRIJFSLEIDER
Hijs uw persoonlijke
bescherming op de
hoogste mast!
Uw onderneming is goed verzekerd. Maar bent u, als bedrijfsleider,
even goed beschermd?
Om u actief voor vier aanzienlijke risico’s te behoeden, ontwikkelde IZEO een voor
bedrijfsleiders specifiek pakket dat bestaat uit: de bescherming van uw e-reputatie,
juridische bijstand bij strafrechtelijke vervolgingen, een fiscale bescherming en
een jaarlijks preventief gezondheidsonderzoek.
Bezoek onze website, ontdek er al onze voordelen
en word lid voor amper 149€ per jaar.
IZEO biedt ook packages voor starters en zelfstandigen (99€ per jaar),
evenals voor vrije beroepen (119€ per jaar).
www.izeo.be
׉	 7cassandra://AHZGHXzAk1-jRMrYA3I96JAetXIVcIdk1fjWBLXsr0I!`̵ V)7;ہV)7;ځ#בCט   u׉׉	 7cassandra://0EsLFka5SqPEKR52lBvH9-7ZbDd4JRIbr1LtJncsQ5s 8`׉	 7cassandra://XfFAtRWiOcyc7IRmN-K_sFxiAsaek167hNyfvqqGEb4kd`S׉	 7cassandra://hLcddNXUUoIZe4iTXjAGXVzJe2a-TojL6LVmQL4xIdI`̵ ׉	 7cassandra://mILpfS3jErYubJuj69sKBXGjRj6Geu-Wesj_SaO20l8O̜͠V*7;ט  u׉׉	 7cassandra://PXrXBXCvdzhGPTshL297l-DRTqXWCGyTrHxqOBjp_O4 v`׉	 7cassandra://wa5ZxowGr8TiU4cy5D40-0Z9PMhnNxCHreg05rweItcmQ`S׉	 7cassandra://5Bpu6ESZpDBSaQlsy4DZ-NDmUu7bb7QRpSOArz625iE`̵ ׉	 7cassandra://z2tOblzgljyVd5BNP75sKUh5wSsNQdaNhIm1MqnTVTslP͠V*7;׉ETOPIC
STEDENBOUWKUNDE
Waarom zou Brussel
niet in de hoogte
uitbreiden?
Het vraagstuk van een verticale ontwikkeling
van een grote stad als Brussel kan
niet langer worden ontweken. Het is een
van de meest voor de hand liggende oplossingen
om een hoger aantal inwoners
per vierkante kilometer te huisvesten,
en om de stad (en haar bevolking) rijker
te maken. Of dit in het wilde weg mag
gebeuren? Brussel Metropool ging de
vraag aan enkele stakeholders stellen.
Johan Debière
O
p de wereldbol zijn
er voorbeelden genoeg
van grote steden
en zelfs megasteden die
in de hoogte zijn gaan groeien.
Goede voorbeelden en, eerlijk
gezegd, ook minder goede.
Beweren dat Aboe Dhabi of
Hongkong het toonbeeld zijn
van een geslaagde verticale
architectuur, zou op zijn minst
overdreven zijn. Naast zulke
voorbeelden onderscheiden
zich een aantal steden door
een meer gematigde aanpak.
In Parijs bijvoorbeeld, waar
de absolute beperking tot een
skyline van maximum enkele
verdiepingen vandaag niet meer zo streng wordt toegepast.
Olivier Bastin vindt dat het
behoud van de middenstand
in Brussel best te rijmen valt
met hoogbouw.
In de Lichtstad kunnen stedenbouwkundigen eindelijk,
onder bepaalde voorwaarden, de ontwikkeling van hoogbouwprojecten
overwegen. Deze evolutie zal waarschijnlijk
zeer voorzichtig en binnen zeer strenge beperkingen
plaatsvinden om een uitweg te vinden voor het tekort aan
huisvesting en kantoren aan redelijke prijzen. Dit is althans
de wil die de Parijse overheid duidelijk tot uiting
laat komen, mede via het succes van de socialistische
burgemeester Anne Hidalgo in het dossier van de ‘tour
Triangle’ in het 15e
arrondissement (wij verwijzen u in dit
verband naar de krant Le Monde van 30 juni 2015, vrij
toegankelijk op de website van het dagblad). Dit project
is van betekenis, want de toren is nagenoeg 180 m hoog,
100 m minder dan de Eiffeltoren maar toch drie keer zo
hoog als de ‘Arc de Triomphe’...
24 BECI - Brussel metropool - februari 2016
De negatieve weerslag van de
verbrusseling
In het Brusselse Gewest heerst nog steeds een zeker
wantrouwen ten aanzien van torengebouwen, vooral
onder inheemse Belgen en bijgevolg ook bij sommige
Brusselse beleidsmensen die weten hoeveel hindernissen
zulke vastgoedprojecten moeten overwinnen. De
mening van Lise Nakhlé, adviseur stedenbouwkunde bij
BECI: “De terughoudendheid is voornamelijk te wijten
aan het trauma van de jaren 60 en 70 en de zogenaamde
‘verbrusseling’, die vandaag nog in de geheugens
gegrift staat”. Daarna is er sprake geweest van meerdere
reglementeringsprojecten: een eerste Gewestelijk
Ontwikkelingsplan (GewOP), een GPDO, iets later een
tweede en een hele resem reglementaire hulpmiddelen
waarmee het politieke beleid de bouwactiviteiten in het
Brussels Hoofdstedelijk Gewest binnen bepaalde perken
wilde houden.
Duurzaam aantrekkelijke levensstandaard
Een evenwichtige stad, wat moeten we ons daarbij voorstellen?
Een status-quo? Uit de statistieken blijkt dat de
middenstand de neiging heeft om de stad te verlaten. Dit
is precies de bevolkingscategorie die onder meer door
de inning van opcentiemen, het Gewest kan voeden.
“Bij de jaarlijkse berekening van de nieuwkomers en de
mensen die de stad verlaten, stellen we in de middenstand
een netto saldo van -10.000 inwoners vast”, stelt
Mathieu Sonck, opdrachthouder bij Inter-Environnement
Bruxelles. Volgens hem zal de werkelijke middenstand
zich niet in de nieuwe residentiële torengebouwen gaan
vestigen: de prijzen liggen te hoog, waardoor deze woningen
de facto naar expats en Brusselaars van de hogere
sociale klassen gaan.
׉	 7cassandra://hLcddNXUUoIZe4iTXjAGXVzJe2a-TojL6LVmQL4xIdI`̵ V*7;׉ETOPIC
De renovatie van oudere torengebouwen
Als we even terugkomen op de studies die Olivier Bastin
vermeldt (ze dateren van de jaren van zijn Bouwmeesterschap),
dan moeten we ook rekening houden
met andere elementen dan de plaatsen waar torengebouwen
zouden kunnen worden opgericht zonder
de bezonning en het uitzicht van de wijk al te zeer te
schaden: de mobiliteit. Om de levensstandaard in deze
gebieden hoog te houden, dient hoogbouw vooral in de
onmiddellijke nabijheid van grote knooppunten van het
openbaar vervoer, van stations en grote metrolijnen te
worden geconcentreerd.
Parijs durft opnieuw hoogbouw aan,
met de nieuwe ‘Tour Triangle’.
Séréna Vanbutsele is gediplomeerd architecte van de
Université de Mons. Ze was achtereenvolgens Visiting
PHD aan de Université Catholique de Louvain en
aan de Design School van de University of Harvard.
Ze publiceerde een onderzoek over de verdichting van
Brussel-Hoofdstad. Zij is de mening toegedaan dat een
stijging van de bevolking in Brussel alleen positief kan
zijn als die gepaard gaat met een denkproces over de
ruimtelijke verspreiding van de nieuwe inwoners en
over de noodzaak om een duurzaam aantrekkelijke
levensstandaard te bieden. “De demografische groei
is nauw verbonden met het stedenbouwkundig model
en de keuze van bepaalde stadsvormen”, vertelde ons
de onderzoekster vanuit Boston. “In dit opzicht dienen
stedenbouwkundigen in hun denkproces steeds rekening
te houden met elementen als groenvoorzieningen
in het stedelijk weefsel en het beleid. De overheid moet
aandachtig toezien op de gevolgen van leemtes, die
totaal onaangepaste projecten kunnen doen ontstaan.
Hiertegen moeten doelmatige strategieën worden ontwikkeld.”
Behoud
van de middenstand
Olivier Bastin, de voormalige Bouwmeester van Brussel-Hoofdstad
en vandaag opnieuw werkzaam in het
architectenkantoor L'Escaut Architectures, oordeelt
dat het behoud van de middenstand op het Brusselse
grondgebied ook kan geschieden door een verticale
uitbreiding van de woongelegenheid: “Het GewOP meldt
de politieke wil om hogere gebouwen in het Brusselse
Gewest toe te laten. In dit verband werden meerdere
studies verricht om gebieden te identificeren waar
torengebouwen zouden kunnen worden opgericht. Ik
denk onder andere aan interessante mogelijkheden in
de buurt van het Weststation, ten westen van het kanaal
en langs zijn oevers. Helaas werd dit GewOP nooit van
kracht.” De voormalige Brusselse Bouwmeester ziet bovendien
een andere uitdaging die soms voor problemen
zorgt bij torengebouwen: de zogenaamde ‘verankering’
van het gebouw in de wijk, een hele opdracht! “In New
York slaagde de ontwikkelaar van de Bloomberg toren
daar perfect in. Ik vrees dat het minder het geval is
voor de Up-Site toren in Brussel: de ontwikkelaar heeft
zich daar weinig ingezet voor de communicatie tussen
de toren en de omliggende wijk”, aldus Olivier Bastin.
Moeten we hiervan afleiden dat de oprichting van torengebouwen
in Brussel systematisch een hindernisbaan
wordt? Helemaal niet. Volgens Lise Nakhlé kan
en moet dit onderwerp op een meer positieve manier
worden aangekaart. Laten we bijvoorbeeld uitmaken
waar zulke torens kunnen worden gebouwd. We kunnen
ook voorrang geven aan de renovatie van de bestaande
torens, die ondertussen aan het verouderen zijn. “Zo
bijvoorbeeld in de Noordwijk. Tegen 2020 komt daar
minstens 200.000 m² vrij, wat moderniseringsprojecten
interessante uitzichten biedt. Voorbeeld hiervan is
de Martinitoren (die ondertussen de Belfius toren is
geworden) in dezelfde Noordwijk, of de de Astrotoren
op het grondgebied van Sint-Joost-ten-Node.” ●
De UpSite toren is het jongste voorbeeld
van hoogbouw in Brussel.
BECI - Brussel metropool - februari 2016
25
© Herzog & De Meuron
׉	 7cassandra://5Bpu6ESZpDBSaQlsy4DZ-NDmUu7bb7QRpSOArz625iE`̵ V*7;V*7;#בCט   u׉׉	 7cassandra://fxkCahNvbyZA_qwX43p0w7wTuX-_mMqXpzQhfkLeHgo .`׉	 7cassandra://XJU_Y8X03H0qsml2PTnwkeaL-Wby2Hw5pCpZlqkOwF4i-`S׉	 7cassandra://3j6kgKSoY68VQC47fiNdgY1DMRNOlTk5Iplx0xoomLE"`̵ ׉	 7cassandra://lJJy4TCvzTASp7mvXsphgtT3GL5T9ZlcaO_9caussC40͠V+7;ט  u׉׉	 7cassandra://K1rkg_4plaLDQsNAs768Yo0gFgZ57vkOIVrlp-gWC3I Ci`׉	 7cassandra://70X_9gvkAakU94qsFVFdrskXN9x81fOlX4wKCB3oTjgi`S׉	 7cassandra://qbnjXeD_CaVz4I0JFctyQh8ku9aAzSzsu4Y2nIiwFCg$c`̵ ׉	 7cassandra://0GOftZNOcHQWT6Typei1vc-loS3l9ytd1haKiR9f1DQ ͠V+7;נV,7; B̔9ׁHhttp://bf.coׁׁЈנV,7; #9ׁH  http://www.worldskillsbelgium.beׁׁЈ׉E\BRUXELLES
FORMATION
former pour l’emploi
Bruxelles Formation nodigt u uit
op de Startech’s Days 2016!
Het Belgische kampioenschap van de manuele en
technische beroepen, en zijn ‘beroeps-dorpen’.
Kom kennismaken met de Startech’s
Days op 14 en 15 maart 2016. Deze
jaarlijkse Belgische wedstrijd promoot
de beroepen die uitgeoefend worden
door gepassioneerde kandidaten. U
vindt er ook tientallen ontdekkingsanimaties
in de zogenaamde ‘beroepsdorpen’.
Sinds
2009 kunnen ondernemingen, scholen,
jonge werkkrachten, ouders en media twee
dagen lang intensief kennis maken met
technische en manuele deskundigheden.
Dit jaar zullen niet minder dan 750 jonge
talenten deelnemen aan de Startech’s
Days om hun vaardigheden aan de hand van
praktische oefeningen aan te tonen, en om
te bewijzen dat ze wel degelijk een plaats
verdienen in het team dat België in december
zal vertegenwoordigen tijdens EuroSkills 2016,
in het Zweedse Göteborg.
Ter gelegenheid van het door Worldskills
Belgium georganiseerde Belgische kampioenschap
van beroepen voorziet Bruxelles
Formation meerdere nationale wedstrijden
op zijn websites bf.logistique (vrachtwagenchauffeurs)
en bf.construction (steenhouwerij,
betegeling, sanitair en verwarming, elektrische
installaties, metselwerk, dakgebinten,
hellende daken, metalen daken, bepleistering
en panelen, schilderwerk en decoratie).
׉	 7cassandra://3j6kgKSoY68VQC47fiNdgY1DMRNOlTk5Iplx0xoomLE"`̵ V+7;׉ESinds 2010 kunt u, naast het kampioenschap van beroepen, ook in een ‘Beroependorp’ terecht. Daar kunt u
verscheidene manuele en technische beroepen uitproberen dankzij talrijke animaties, en professionals
ontmoeten om meer informatie in te winnen over deze beroepen, ongeacht of deze disciplines al dan niet
deelnemen aan de wedstrijd.
Kom de jonge kandidaten aanmoedigen, want misschien zijn ze uw toekomstige medewerkers!
Ontdek tegelijk de beroepsdorpen rond bouw en logistiek. Alle informatie over de Startech’s Days en
de – aanbevolen – inschrijving van groepen, vindt u op de website www.worldskillsbelgium.be.
Toegang is gratis en het onthaal van ondernemingen is voorzien tijdens de twee dagen, op 15 en 16 maart.
bf.logistique
van 9u tot 15u
Gerijstraat, 21-23
1190 Brussel
Info : +32 (0)2 247 21 96
BRUXELLES
FORMATION
former pour l’emploi
bf.construction
van 9u tot 17u
Vilvoordsesteenweg, 66
1120 Brussel
Info : +32 (0)2 247 04 40
׉	 7cassandra://qbnjXeD_CaVz4I0JFctyQh8ku9aAzSzsu4Y2nIiwFCg$c`̵ V+7;V+7;#בCט   u׉׉	 7cassandra://ZySh2ZllANxzxzNEoURfZ6zGHc-rklmNN4OiPFGiytU `׉	 7cassandra://cxcJVpKe2e3S48iNRhtS_TlanbY_jI2doUUecKVj6hkq#`S׉	 7cassandra://Ih6uJ-N_FizonisAjZ4Mya_OIBI8U-7ULNZUHN_yiUI6`̵ ׉	 7cassandra://G2rkh2zaZBaFiNwTcwjz6AOu2HaNtUBrr8tGUlY1wsQb̜͠V,7;ט  u׉׉	 7cassandra://KinmngVnCRkx2QyaultxU1pTw2hke9faUkPh7CnE2Gw ` ׉	 7cassandra://Y1kv-eU8O7z9NFeubtCu1MKh3kTFgPVk6q5gtiCbYLgg`S׉	 7cassandra://lxI0bZF1k2ztrJU-8VdIwi1v_BHoMpdNsyHewfLDKqA`̵ ׉	 7cassandra://rSZDo5aYkbAVXDyD_sbBdtwl3GoEnBQ_4PAF1s3Cpog͈/4͠V,7;׉E"© DDS & Partners Architects/BAEB
Het ruim 12.000 m² grote Newton KMO-park in Anderlecht werd
in opdracht van Citydev ingericht en begin 2014 ingehuldigd.
STEDENBOUW
Plaats voor ondernemingen in de stad?
Brussel is een van de kleinste hoofdsteden van Europa. Als we het Overzicht van de Productieactiviteiten
moeten geloven, schiet er binnen 15 jaar geen plaats meer over voor ondernemingen.
Oorzaken zijn ons beperkt grondgebied en de stedenbouwkundige voorschriften, maar
natuurlijk ook de sterke demografische groei. Bestaat er hierdoor nog plaats voor ondernemingen
in Brussel? Wij stelden de vraag aan Benjamin Cadranel en Philippe Antoine, respectievelijk
algemeen bestuurder en directeur-generaal Economische Expansie van Citydev.
Gaëlle Hoogsteyn
M
et zijn grondgebied van 161 km² hoort Brussel bij
de kleinste hoofdsteden van Europa. “Vergeleken
met grote metropolen als Parijs of Londen, zitten
wij hier met een beperkt grondgebied, een soort keurslijf
waar we ons tevreden mee moeten stellen”, betreurt
Benjamin Cadranel. Volgens het Overzicht van de Productieactiviteiten
waren er in Brussel in 2013 nog 257 ha
beschikbaar, waarvan 116 in gebieden waar productieve
of logistieke activiteiten zich gemakkelijk kunnen vestigen
(deze cijfers zullen in april worden bijgewerkt). Volgens
dezelfde bron zouden al deze terreinen binnen een vijftiental
jaren een bestemming hebben gekregen, als we
het bezettingstempo van de periode 1997-2013 behouden.
De beperkte oppervlakte van Brussel zorgt voor een
dubbele uitdaging: het behoud van ruimte voor economische
activiteiten en tegelijk het aanbod van nieuwe
woningen voor de middenstand. Hoe lossen we dit op?
“Stedenbouwkundig bestaan er heel veel beperkingen.
De regels die op het grondgebied van kracht zijn, staan
beschreven in het Gewestelijk Bestemmingsplan (GBP).
Dit plan bepaalt onder andere in de welke delen van het
grondgebied ondernemingen zich al dan niet mogen vestigen”,
verduidelijkt Philippe Antoine. Vandaag stellen
we vast dat de huisvesting vaak voorrang krijgt op de
economische activiteit. De reden hiervoor ligt enerzijds
bij de demografische groei, en anderzijds in het feit dat
90% van de beschikbare terreinen minder dan een hectare
groot zijn. We kunnen dus vlotter worden gebruikt
voor woningbouw dan voor de vestiging van productieve
activiteiten. Welke uitzichten blijven er dan over, voor de
ondernemingen?
Beter gemengde functies
Omdat terreinen zeldzaam worden, geven de twee deskundigen
de voorkeur aan een herovering van bestaande
28 BECI - Brussel metropool - februari 2016
grond. Dit vereist echter een verdichting van het stedelijk
weefsel. “Het woord ‘verdichting’ kan enige wrevel opwekken,
maar voor de stad is dit een positief proces”, verzekert
Benjamin Cadranel. “Neem nu het voorbeeld van Parijs
en zijn Haussmann boulevards.” Hij vindt dat de activiteit
binnen de stad ook goed is voor de stad. Ze mag niet
naar de rand worden verwezen maar moet steeds weer
binnen de wijken zelf worden heruitgevonden. “De stad
heeft sommige bedrijven nodig om zelf beter te worden”.
Hiervan getuigt het Tivoli project, vlak bij Tour & Taxis, met
een combinatie van 400 nieuwe woningen, twee crèches,
een park, een bedrijfsincubator voor starters in de sector
van de duurzame bouw en 5.000 m² werkplaatsen. « Wij
willen dat Brussel een stad wordt waar mensen werken,
kunnen wonen en ook zin hebben om te wonen”, beaamt
Philippe Antoine.
De menging van functies moet de weg effenen naar de
nodige verdichting. Het moet mogelijk worden op dezelfde
vierkante meters economische activiteiten en huisvesting
te combineren. “Wij moeten naar een functionele mix
streven om een onderscheid te vermijden tussen slaapwijken
en activiteitengebieden. Een multifunctionele stad
genereert trouwens ook minder vervuiling en kent minder
verkeersoverlast”, beweert Benjamin Cadranel. Een
dergelijke menging van functies kan echter slechts als
de activiteiten zich vlot in het stedelijk weefsel integreren
en ertoe bijdragen.
OGSO’s en KMO-parken
“Bepaalde (semi-)industriële activiteiten vallen moeilijk
te rijmen met aanpalende woningen. Zulke bedrijven
trachten we dus te concentreren in gebieden die daartoe
bestemd zijn. Voor andere activiteiten moeten we vroegere
industrieterreinen heroveren, waar we ook huisvesting
gaan voorzien”, licht Philippe Antoine toe. In dit
׉	 7cassandra://Ih6uJ-N_FizonisAjZ4Mya_OIBI8U-7ULNZUHN_yiUI6`̵ V,7;׉ETOPIC
opzicht biedt Brussel mooie
uitzichten via de Ondernemingsgebieden
in de Stedelijke
Omgeving (OGSO’s)
en de KMO-parken, om
plaatselijke ondernemers
te stimuleren.
Bufferzones en lege
kantoren
OGSO’s zijn bedoeld om
een evenwicht te vinden
tussen economische activiteit
en woning. Het Gryson
project in Anderlecht zal
werkplaatsen en huisvesting
voor studenten vlak
naast de COOVI voorzien,
bijvoorbeeld. Anderzijds zal het City Gates project uit vier
eilandjes bestaan met daarin ondernemingen, meerdere
honderden woningen, een school, een crèche, een sporthal,
een plein enz.
Benjamin Cadranel
De arbeidswereld is sinds de jaren 70 drastisch veranderd,
met een verschuiving van industrie naar steeds
meer tertiaire activiteit. De vroegere industrieterreinen
worden vandaag business-parks met daarop gebouwen
van een nieuw type. “In het raam van City Gates, wordt
binnenkort ook een GMB (Gebouw met meervoudige bestemming)
opgericht. Het concept komt uit Amsterdam
en wijst op een gebouw waar verscheidene activiteiten
kunnen plaatsvinden. Dit bewijst in elk geval dat indien
een gebouw goed wordt ontworpen, allerlei activiteiten
erin kunnen worden voorzien”, stelt Benjamin Cadranel.
“In de toekomst zullen we hoe langer hoe meer modulariteit
moeten inroepen: de gebruiker moet over een zekere
vrijheidsmarge beschikken voor zijn activiteiten in het
gebouw waar hij zich gaat vestigen.”
Graad van beschikbaarheid van terreinen in
Brussel*
Beschikbaar 18% 23 ha
Blijkbaar
beschikbaar
37% 47 ha
Deze terreinen staan te
koop.
Deze terreinen worden
blijkbaar niet gebruikt; ze
liggen braak.
Eventueel
beschikbaar
40% 51 ha
De terreinen worden
weinig intensief gebruikt
en kunnen gemakkelijk
beschikbaar worden
(parkings, manoeuvreerterreinen,
opslag in open
lucht bv.).
Hypothetisch
beschikbaar
5% 6 ha
De terreinen worden
gebruikt maar zijn niet
bebouwd; ze zouden pas
in geval van aanzienlijke
vastgoed-veranderingen
opnieuw beschikbaar
worden.
* Balans 1997-2013 van het Overzicht van de Productieactiviteiten
Sommige grote industrieparken
werden 40 jaar
geleden aangelegd. De
spreiding van de gebouwen
hierop wordt nu in vraag gesteld
wegens de schaarste
aan terrein. De geleidelijke
afschaffing van achteruitbouwstroken
en van bufferzones
rond de gebouwen
zou een aanzienlijke
uitbreiding (ongeveer 30%)
van deze panden mogelijk
maken, zonder de esthetiek
of de functionaliteit te schaden. Deze stedenbouwkundige
verschuiving kan nieuwe uitzichten verschaffen aan bestaande
ondernemingen die zich wensen uit te breiden.
Philippe Antoine
“Dit hangt echter meestal af van de stedenbouwkundige
voorschriften, die niet gemakkelijk kunnen worden omzeild”,
aldus nog Philippe Antoine.
Naast de vermindering van de beschikbare oppervlakte
valt het op dat heel wat kantooroppervlaktes vandaag leeg
staan, in Brussel. Of dit kan bijdragen tot een oplossing?
“Ja en neen”, antwoordt Philippe Antoine. “Probleem is dat
het merendeel van de leegstaande gebouwen niet bruikbaar
is voor een productieve activiteit. Vrachtwagens zouden
er moeten binnenrijden voor leveringen, er bestaat een
behoefte aan laad- en loskaaien, aan goederenliften enz.
In de meeste gevallen zijn de plafonds te laag. Soms kunnen
benedenverdiepingen voor zulke activiteiten worden
aangewend, maar niet de andere verdiepingen. Leegstaande
kantoorruimtes kunnen gemakkelijker tot woningen
worden geconverteerd. In 2015 werd 65.000 m² verlaten
kantoorruimte omgebouwd tot woningen, in het Brusselse
Gewest.”
Elke vierkante meter telt mee
De economische verschuivingen van de jongste halve eeuw
hebben de plaats van de industrie in onze samenleving en
vooral in onze steden grondig gewijzigd. De zware industrie,
die veel ruimte in beslag neemt en zware voertuigen vereist,
valt niet meer te rijmen met de stedelijke ontwikkeling. De
conclusies van het Overzicht van de Productieactiviteiten
geven aan dat ondanks de achteruitgang van het grondgebied
voor zulke bestemmingen, het Gewest toch nog over
meer dan 4.730.000 m² aan gebouwen beschikt voor dergelijke
activiteiten. “De bewering dat er geen plaats meer
is voor ondernemingen in Brussel is een beetje simplistisch,
maar we moeten er wel op letten dat elke vierkante
meter terecht wordt gebruikt. Reyers, Delta, Josaphat,
het Weststation … In elk van de 10 prioritaire zones die
de Stad heeft vastgelegd, blijft het mogelijk gemengde
projecten te ontwerpen en te ontwikkelen. In Brussel biedt
het gebied rond het kanaal nog heel veel mogelijkheden
voor economische spelers die zich graag in het hartje van
de hoofdstad vestigen. De oplossing rust niet uitsluitend
op bestemmingsplannen, maar ook op de wil om samen
een project te verwezenlijken”, besluit Philippe Antoine. ●
BECI - Brussel metropool - februari 2016
29
R.T.
R.T.
׉	 7cassandra://lxI0bZF1k2ztrJU-8VdIwi1v_BHoMpdNsyHewfLDKqA`̵ V,7;V,7;#בCט   u׉׉	 7cassandra://u_7Hw_N490DUrTnQjDZzJ9s3bt6BhGXybbgaJwWPOQQ ` ׉	 7cassandra://Vj58k3546LDpRswRaFCczeMoUZbCf81uiO_M-5z0ukUb`S׉	 7cassandra://xi7OCBaXK35pN3cE_pikbWWFXigGWGI9_Q9UvB3qgqo`̵ ׉	 7cassandra://dIC9LOIQrjeX8EW0xkQfaBH9EOp4RRNCtxDNebpq_40}W͠V-7;ט  u׉׉	 7cassandra://NJMAT8RGvWAizrc5vki5B59XhOOQJOW_5PNmZ0yzkSY `׉	 7cassandra://Hq5vlBgmfLO9evP_nIu4kvdg_fw_X6m1QTjpVGTfsWAej`S׉	 7cassandra://D_ZLFwQVdR6fqoki1rLHzy6p1Z6oMK6-KvcNxieD5GY`̵ ׉	 7cassandra://qU0a3jlfrAqrU0ULkIA7Gj1IP1i5p3DGheJn5FpiwzU͔͠V-7;נV.7; x99ׁHmailto:lne@beci.beׁׁЈ׉EvDYNAMIEK
SELF-EMPLOYED CORNER
BTW-nieuwigheden voor 2016…
Van de Kerstman kregen de zelfstandigen en KMO-bedrijfsleiders een aantal
btw-nieuwigheden. Een overzichtje aan de hand van de informatie waarover wij
vandaag beschikken1
.
1. Verhoging van de vrijstelling tot 25.000 €
voor kleine ondernemingen
Op 1 januari 2016 verschuift de vrijstellingslimiet van
15.000 naar 25.000 € voor kleine ondernemingen. Even
aan herinneren dat dit stelsel voorzien door artikel 56 bis
van de btw-code een opzettelijke keuze is sinds 1 april
2014. U moet deze keuze dus uitdrukkelijk bekendmaken.
Onder
dit stelsel hoeft de btw-plichtige geen btw aan
te rekenen bij verkoopverrichtingen, maar mag hij ook
geen btw aftrekken bij inkopen. In een circulaire van 25
augustus 2014 licht het bestuur de regels van dit specifieke
stelsel toe.
2. Nieuwe btw-opeisbaarheidsregels voor
B2B
Na drie jaar complicaties, terug naar af, of zelfs beter.
De factuur die sinds 2013 geen reden tot opeisbaarheid
meer was, is het nu opnieuw sinds 1 januari 2016! Ze
vormt nu zelfs de hoeksteen van de opeisbaarheid. Net
als vóór 2013, is het uitsturen van de factuur een reden
van opeisbaarheid als de factuur vóór het belastbaar
feit wordt uitgebracht. Bovendien wordt de factuur ook
principieel de reden van opeisbaarheid als ze, binnen de
wettelijke termijn, ná het ontstaan van het belastbaar feit
wordt uitgestuurd.
Deze vereenvoudiging is uiterst welkom in de cijferberoepen
en de andere. Zoveel te beter!
3. De rechtspersoon als bestuurder en de btw
Tot nu toe kon een rechtspersoon als bestuurder (bv. een
beheermaatschappij) zijn diensten zonder btw aanrekenen.
Deze mogelijkheid wordt binnenkort afgeschaft.
Naar aanleiding van een advies van de Europese Commissie
kondigde het bestuur van de btw eind november
2014 aan dat de bestuurder die een rechtspersoon is, in
tegenstelling tot de bestuurder die een natuurlijke persoon
is, als btw-plichtig zal worden beschouwd. (Hoe
wettelijk is een dergelijk btw onderscheid dat alleen rekening
houdt met de hoedanigheid van de dienstverlener?)
De rechtspersoon zal zijn dienstverlening als bestuurder
vanaf 2016 aan de btw moeten onderwerpen.
Een administratieve circulaire wacht op versturen. Vrijstellingen
zouden kunnen worden voorzien. Wordt vervolgd…
1
Dit artikel hebben wij op 10 januari 2016 geschreven.
30 BECI - Brussel metropool - februari 2016
Het verlaagd btw-tarief voor werkzaamheden aan de
woningen verschuift van vijf naar tien jaar ouderdom.
werkzaamheden aan privé woningen van vijf naar tien
jaar te verhogen. Deze nieuwe maatregel kan voor moeilijkheden
zorgen, bijvoorbeeld bij werkzaamheden die in
2015 zijn begonnen en in 2016 moeten worden afgerond.
De Minister van Financiën heeft overgangsmaatregelen
voorzien. Zo kunnen ingrepen die afhangen van een
stedenbouwkundige vergunning of een voorafgaande
stedenbouwkundige aangifte die ten laatste op 31 december
2015 werd ingediend, nog het btw-tarief van 6%
genieten, voor zover de betrokken facturen ten laatste op
31 december 2017 worden uitgegeven.
Dezelfde overgangsmaatregel is van toepassing als de
opdrachtgever een contract voor de werkzaamheden
heeft ondertekend. In dat geval moet het contract ten
Hier dient wel genoteerd dat de btw-eenheid kan dienen
om de negatieve gevolgen te vermijden van deze nieuwe
bepaling voor bestuurde rechtspersonen die geen recht
op aftrekbaarheid genieten. De verwachte circulaire zou
trouwens het beroep op dit type structuur moeten vergemakkelijken.
Ter herinnering, de btw-eenheid bestaat
erin meerdere btw-plichtigen binnen bepaalde samenwerkingsverbanden
als één enkele btw-plichtige te beschouwen.
Deze ‘eenheid’ vermijdt de toepassing van de
btw-regels tussen de verscheidene leden van de entiteit.
Zo kan een rechtspersoon die als bestuurder optreedt en
die de btw op zijn dienstverlening zou moeten toepassen,
de betaling van zijn diensten buiten het btw-stelsel aan
de bestuurde persoon vragen, voor zover deze persoon
ook deel uitmaakt van de btw-eenheid.
4. Strengere voorwaarden voor een verlaagd
btw-tarief op werkzaamheden aan vastgoed
De regering besliste eveneens vanaf 1 januari 2016 het
ouderdomscriterium voor een verlaagd btw-tarief op
׉	 7cassandra://xi7OCBaXK35pN3cE_pikbWWFXigGWGI9_Q9UvB3qgqo`̵ V-7;׉EEcht gebeurd
laatste op 31 december 2015 zijn opgesteld en moet de
datum ervan worden bewezen (authentieke akte, geregistreerde
akte of contract voorgelegd aan het btw-bestuur
tegen 31 december 2015 ten laatste).
5. Plastische heelkunde
Sinds 1 januari genieten door artsen uitgevoerde plastische
chirurgie-ingrepen (van louter esthetische of cosmetische
aard) niet langer een vrijstelling van btw. Een
btw-tarief van 21% is voortaan van toepassing. Alle andere
ingrepen die met de plastische chirurgie gepaard gaan
(bv. de anesthesie) zijn nu ook aan de btw onderworpen.
De regering oordeelt dat plastische heelkunde een vorm
van luxe is.
Deze maatregel werd beslist tijdens de voorbereiding van
het budget in oktober 2014 en moest op 1 juli 2015 van
kracht worden. Ze werd ten slotte in 2015 in het raam
van de ‘tax shift’ bevestigd, met een invoegetreding op
1 januari 2016. De regering verwacht dat ze 80 miljoen
zal opbrengen. De vrijstelling van btw blijft echter van
toepassing in geval van plastische heelkunde voor therapeutische
doeleinden en reconstructie.
6. Toekomstige projecten
In haar algemene beleidsnota van 12 november 2015
meldt de regering o.a. haar intentie om nieuwe regels
vast te leggen i.v.m. de aanrekening van kosten en de
praktijkgerichte btw-eenheden, naast een versoepeling
van de bewijslast bij intracommunautaire verrichtingen
(we zijn ongeduldig!) en de wil om de verstoring van de
mededinging dankzij een rechtvaardige btw-reglementering
weg te werken.
Wij vragen bovendien de nochtans aangekondigde vereenvoudiging
van de btw aftrekbaarheid van voertuigkosten.
De huidige regels zijn uitermate complex, log en
bovendien onvolledig.
Wij dringen ook aan op de reeds aangekondigde maar
nooit ingevoerde diepgaande hervorming van de boetes
en verwijlintresten, waarvan de bedragen vaak totaal
onevenredig met de overtreding oplopen. Persoonlijk
betreuren wij dat de administratie systematisch proportionele
boetes oplegt (die overeenstemmen met een percentage
van het btw-bedrag van de overtreding), zonder
rekening te houden de mogelijkheid van forfaitaire boetes
(vaak veel minder duur), die nochtans door koninklijk
besluit zijn voorzien. Dura lex, sed lex, maar er zijn
grenzen …
Ik wens iedereen een gelukkig btw-jaar.
Tot volgend jaar! ●
Laurent Tainmont
Advocaat met een specialisatie fiscaal recht bij de Balie van Brussel
Hoogleraar aan de Ecole Supérieure des Sciences Fiscales (Fiscale Hogeschool)
en de Chambre belge des Comptables de Bruxelles
Wat u van algemene voorwaarden
moet weten
Leden spreken BECI regelmatig aan wanneer
ze algemene voorwaarden willen opstellen
of de geldigheid ervan willen controleren.
Het
bestaan van algemene voorwaarden is op zich positief,
maar volstaat niet. Zulke voorwaarden moeten leesbaar opgesteld
zijn en ‘bij de contractuele overeenkomst horen’. Wat
we daarmee bedoelen?
Heel wat ondernemingen sturen hun algemene voorwaarden
slechts met de eerste factuur naar de klant. Pas op dat
ogenblik neemt de koper hiervan kennis. Nochtans zijn algemene
voorwaarden slechts tegenstelbaar als de medecontractant
er op voorhand kennis heeft van kunnen nemen en
ze ook heeft aanvaard.
Algemene voorwaarden toepassen betekent dat u ervoor
zorgde dat de overeenkomstsluitende partij er werkelijk en
redelijkerwijze een effectieve kennis kon van hebben (zelfs
als deze partij dit niet heeft gedaan) en dit, vóór of ten laatste
op het ogenblik van het afsluiten van de overeenkomst.
Indien dit niet is gebeurd maar rechtmatig kan worden geacht
dat de partijen een ‘langlopende en regelmatige commerciele
relatie’ onderhouden, zullen de gevolgen van dit tekort
beperkt blijven, want de verkoper zal dan kunnen beweren
dat de koper de algemene verkoopsvoorwaarden kende.
Naast een duidelijk leesbare tekst en algemene voorwaarden
conform de contractuele overeenkomst, gaat u ook best
na of deze voorwaarden de wet naleven, en onder meer de
dwingende voorschriften en de regels van openbare orde,
waarvan niet mag worden afgeweken. Zo staan er in contracten
met consumenten een aantal onrechtmatige bedingen.
Als een dergelijke clausule in uw algemene voorwaarden
staat, zal ze ten opzichte van de consument volledig nietig
zijn. Zelfs in overeenkomsten die tussen professionals worden
afgesloten, kan de rechter de draagkracht van bepaalde
clausules beperken (o.a. het strafbeding – cf. ons nummer
van november) als hij deze onrechtmatig vindt.
In een notendop:
De algemene voorwaarden kunnen slechts worden toegepast – en u dus
in het geval van een geschil beschermen – als de andere partij er op voorhand
en effectief kennis heeft van kunnen nemen, en ze heeft aanvaard.
Zorg er dus voor dat uw algemene voorwaarden op de achterkant van de
bestelbon, de prijsofferte of om het even welk ander gelijkaardig document
verschijnen. In dat geval moet u de aandacht van de andere partij
op het bestaan van deze algemene voorwaarden vestigen. Dit kan met
een geijkte zin net boven de handtekening, waarin staat dat “de koper
erkent kennis te hebben genomen van de algemene voorwaarden en ze
te aanvaarden.”
Vraag onze checklist om de voorbereiding van uw algemene voorwaarden
te vergemakkelijken!
Laila Nejar,juridisch adviseur, BECI
lne@beci.be ; 02 563 68 58
׉	 7cassandra://D_ZLFwQVdR6fqoki1rLHzy6p1Z6oMK6-KvcNxieD5GY`̵ V-7;V-7;#בCט   u׉׉	 7cassandra://GRnIo9XDwiwfLVXiH4vULNg_GZVzrvG4SvtQgJM68y8 Q`׉	 7cassandra://YEuE1PpRz7Hdi1TJ5pqr_oNpqmjaaiXYxUXUv5hbK9sj4`S׉	 7cassandra://DUYPQueaKPlhDaN3h_SfeuGQe6BhPPFitQMrWNM-YTU `̵ ׉	 7cassandra://X46JChQplAx3z5OzxiVRQk6_rDB-AHbQreUiASMmMHw̠͠V.7;ט  u׉׉	 7cassandra://4dI8Cu-KsMenZ0XMi4vG4Er6Zbgj6puLhi92qtF61Cg X` ׉	 7cassandra://C47vH3z9p-CKoNiSytCh4bouYd5c357_cBv4JLYdKZ0f`S׉	 7cassandra://4ppx84ICUtD0349p9DGJxreJy-ms7uuZMTffzlV1qCIb`̵ ׉	 7cassandra://fSRJcyvUCte3Zxx-YKLtYA99QAPBspmEhNrwT1wg-WcuAT͠V/7;נV/7;  Cb9ׁHmailto:bem@beci.beׁׁЈ׉ER.A.
Wanneer autisme een troef wordt
De testingenieurs van Passwerk zijn, dankzij hun autismespectrumprofiel, dubbel
zo snel en accuraat als hun ‘gewone’ collega’s. Bedrijven die een beroep op hen
willen doen, dienen hun komst wel goed voor te bereiden. Belfius, de Christelijke
Mutualiteit en de Rijksdienst voor Pensioenen getuigen.
Peter Van Dyck
H
et idee om mensen met een autismespectrumstoornis
(ASS) in te zetten als IT’er komt uit de
koker van de Deen Thorkill Sonne. Via een zoon
met het aspergersyndroom ontdekte hij dat heel wat
mensen met een autismespectrumprofiel een ijzersterk
geheugen en een groot analytisch vermogen hebben en
heel straf zijn in detaildenken. Zo kwam hij in 2004 op
het idee om ASS’ers als softwaretesters uit te sturen.
In België doet Passwerk sinds 2008 hetzelfde. Steeds
meer IT-afdelingen van ondernemingen vertrouwen aan
hun testingenieurs (momenteel een 50-tal) functionele
software testing en andere kwaliteitsopdrachten die
nauwgezetheid vergen toe.
De Christelijke Mutualiteit (CM) was een early adopter.
Ze weet als geen ander dat een organisatie, vóór ze met
ASS’ers in zee gaat, met Passwerk goed moet doorpraten
welke profielen ze precies zoekt. In het geval van
de CM was dit iemand die de driekoppige testploeg kon
versterken en onder meer regressietesten kon uitvoeren
en bijstellen. Bij de Rijksdienst voor Pensioenen (RVP),
een recente klant, wou men Passwerkers inschakelen
voor onder meer de geautomatiseerde detailtesten ter
ondersteuning van de maandelijkse pensioenbetalingen.
Repetitief werk
“Onze intern ontwikkelde toepassingen en de bijbehorende
data zijn door een continu evoluerende wetgeving
zeer complex”, legt Luc Vander Donckt, directeur IT van
de RVP, uit. “Het is een uitdaging voor iedere tester om
zich hier met volgehouden inspanning iedere dag weer
in te verdiepen. Waar anderen voorheen op een gegeven
moment afhaakten, beschikken de Passwerkers over een
uitzonderlijk concentratie- en uithoudingsvermogen.”
Bij Belfius testen Passwerkers mobiele applicaties voor
internet/mobile/self banking. “Die toepassingen moeten
32 BECI - Brussel metropool - februari 2016
méér dan degelijk werken”,
zegt Gert Vanhaecht, hoofd
IT distribution, intelligence
& sales platforms bij Belfius.
“De job is ook heel repetitief:
mobiele apps moeten
op een hele reeks toestellen
getest worden. Mensen met
een ASS hebben geen problemen
met die herhaling.”
Rustige werkplek
Passwerk beschikt over
Luc Vander Donckt
jobcoaches (psychologen
of orthopedagogen) die met de klant op voorhand aandachtspunten
voor de werkomgeving, de omgang met
de ASS’ers en de werkinhoud bekijken. Alain Conrath,
strategisch adviseur van de directie bij de CM, noemt
de aanpak van Passwerk innovatief. “De komst van de
Passwerker wordt grondig voorbereid met de jobcoach
en dat is ook nodig, wil je als organisatie de Passwerker
een stabiele en aangepaste werkomgeving bieden.”
(Rijksdienst voor Pensioenen)
De jobcoach komt voordien een kijkje nemen op de werkvloer.
Zijn er storende elementen, dan dient de werkplek
wat aangepast. Bij Belfius werken de Passwerkers op een
kalme verdieping, met hoge kasten rond hun bureau. De
CM voorzag, op aanbeveling van de jobcoach, een plek
zonder telefoon. “We zochten een rustige plaats uit, dicht
bij de directe collega die we als zijn contactpersoon aanduidden”,
vertelt Alain Conrath. “Bij latere verhuizingen
peilden we bij de Passwerker welke inrichting tegemoet
kwam aan zijn comfort. Na verloop van tijd heeft hij zich
helemaal in de ploeg geïntegreerd. Hij heeft nu een telefoon
op zijn bureau en is blij tussen zijn collega’s te zitten.
Daardoor is hij even goed geïnformeerd als de rest en kan
hij heel direct ideeën uitwisselen.”
R.T.
׉	 7cassandra://DUYPQueaKPlhDaN3h_SfeuGQe6BhPPFitQMrWNM-YTU `̵ V/7;׉EDYNAMIEK
De RVP werkt sinds kort
met kleinere, zelfsturende
ontwikkelteams in open
landschapskantoren. “De
intensieve interactie binnen
zo’n team brengt heel wat
mondelinge communicatie
en achtergrondgeluiden
mee, wat van tijd tot tijd
hinderlijk kan zijn”, bekent
Luc Vander Donckt. “Voor
één Passwerker losten we
dit op door hem de meest
rustige plaats te geven. Voor
een andere Passwerker zochten we, in overleg met de
coach, naar mogelijkheden om zich in een kalmere omgeving
terug te trekken wanneer het hem even te veel wordt.
Wat een zeer positief gevolg bleek te hebben, zowel voor
het welbevinden van de Passwerker als voor de resultaten
van zijn team.”
Gert Vanhaecht (Belfius)
Door zijn nood aan structuur kan men een persoon met
ASS best op tijd verwittigen van op til zijnde veranderingen.
“Wij zijn een organisatie die continu in beweging is”, zegt
Vander Donckt. “Toen de Passwerkers hier arriveerden, zaten
we middenin een reorganisatie van de ontwikkelteams,
in combinatie met een interne verhuizing. We bespreken
elke verandering met de jobcoaches en de Passwerker,
zodat deze gekaderd kan worden.”
De jobcoaches komen om de twee weken langs om te
checken of alles in orde is, maar ook op andere momenten
kan hun hulp ingeroepen worden. “Zij houden de lijn met
de Passwerkers, maar ook met ons continu open”, weet
Gert Vanhaecht van Belfius. “Alles is bespreekbaar, in de
twee richtingen.” Zoals Alain Conrath al aangaf, heeft de
Passwerker ook bij de klant een aanspreekpunt annex
vertrouwenspersoon. “Het is belangrijk dat de Passwerker
weet dat hij bij iemand terecht kan met vragen en
problemen”, zegt Luc Vander Donckt.
De vertrouwenspersoon krijgt een korte opleiding in het
omgaan met ASS’ers. Voor de andere collega’s organiseert
Passwerk een algemene informatiesessie over autisme.
“Bij heel wat medewerkers heeft dit ervoor gezorgd dat
deze stoornis gedemystifieerd werd”, getuigt Alain Conrath.
“Bovendien kregen we heel wat nuttige tips. Bijvoorbeeld
dat je er rekening mee moet houden dat zinnen met
een dubbele bodem moeilijk te begrijpen zijn voor iemand
met ASS, dat hij ’s middags liever alleen eet en dat hij van
een strikte uurregeling houdt.”
De informatiesessie neemt de initiële reserves bij sommige
mensen weg, ondervond Gert Vanhaecht van Belfius.
“We kregen ook inzicht in hun denken en hun leefwereld.
We leerden onder meer dat ze uitspraken heel letterlijk
nemen. Zo herinner ik mij dat collega’s op een vrijdagavond
aan een van onze Passwerkers vroegen of hij iets
mee wilde gaan drinken. ‘Nee, ik heb geen dorst’, was
zijn antwoord.”
In bewondering
Collega’s weten vaak niet goed hoe ze het ijs kunnen breken.
Maar na de aanvankelijke terughoudendheid vlot het
onderlinge contact wel, zo is de ervaring van Luc Vander
Donckt. “Vooral door de prestaties van de Passwerkers
zichtbaar te maken voor het team, bijvoorbeeld tijdens de
dagelijkse stand-up teammeetings, kwam de waardering
en zodoende de integratie vanzelf.”
Opgepast: ASS’ers zijn zeer recht voor de raap in hun
feedback. Gert Vanhaecht: “Voor sommige ontwikkelaars
was dat in het begin even wennen. Tegelijk is er onmiskenbaar
bewondering. De Passwerkers zijn hier graag
geziene gasten. Ze waren hier nauwelijks twee weken aan
de slag toen de projectleiders al begonnen te vechten om
hen te kunnen inzetten. Omwille van de kwaliteit die ze
leveren. Zij vinden bugs die niemand anders zou traceren.”
Vanhaecht ondervond dat het gedrag en de houding van
ASS’ers na verloop van tijd kunnen evolueren. “We hebben
hier een Passwerker gehad die na enkele maanden aangaf
dat hij deel wou uitmaken van het ontwikkelingsteam
waarvoor hij testen uitvoerde. Een teken dat hij zich hier
heel goed voelde. Nog een positieve evolutie die ik zie, is
dat Passwerkers niet meer noodzakelijk constant gevoed
moeten worden met testcases; ze maken er nu zélf op
basis van analyses.”
Alain Conrath zag de Passwerker van de testploeg van de
CM een ware metamorfose ondergaan. “Tegenwoordig
eet hij elk dag samen met de andere leden van zijn ploeg.
We hebben het gevoel dat zich helemaal heeft kunnen
ontplooien in de schoot van zijn team. Hij is deel van de
groep geworden. Niemand merkt nog een verschil op.”
Verrassende voorstellen
Van zodra er een sfeer van
vertrouwen is, hebben ASS’ers
net zo goed nood aan
sociaal contact. Luc Vander
Donckt: “Kaart je tijdens de
lunch een onderwerp aan
dat hen heel erg interesseert,
dan kunnen ze daar
honderduit over vertellen.
Komt er een thema aan bod
dat buiten hun comfortzone
ligt, dan kunnen ze zich behoorlijk
ongemakkelijk voelen.
Het stelt hen dan gerust
als je zegt dat ze niet over alles hoeven mee te praten.”
Over de troeven zijn alle opdrachtgevers het snel eens:
ijzersterk in analyses en logica, dubbel zo snel en accuraat
als ‘gewone’ collega’s in het testen van software...
Alain Conrath
(Christelijke Mutualiteit)
“Meer dan eens komen ze tot intelligente en verrassende
voorstellen”, getuigt Luc Vander Donckt. “Het zal wellicht
geen toeval zijn dat een van onze Passwerkers een uitstekend
schaker is.” ●
Diversiteitcel BECI:
Bouchra El Mkhoust – bem@beci.be – 02/643.78.20
BECI - Brussel metropool - februari 2016
33
R.T.
R.T.
׉	 7cassandra://4ppx84ICUtD0349p9DGJxreJy-ms7uuZMTffzlV1qCIb`̵ V/7;V/7;#בCט   u׉׉	 7cassandra://QlXnd_M2NoO94cXNHCKqOBH9odbzkPGmCaEeaqCtO38 `׉	 7cassandra://aK5w3LByX-8HINIwB_vBgEyjOBkgJkPbvs5qGjvTZj0f`S׉	 7cassandra://nuwx0Z00Kz3fF8aG4H37HqQaL4E8wDuZN9UXajeLhX4`̵ ׉	 7cassandra://a5HROkH4A1e0YpqHM50Sl3mIcABHSALDZzZYJafeJgĄͫ͠V/7;ט  u׉׉	 7cassandra://zDpnSNDoD2E9dgHy7mfnrkeJQPUwdvuYKRxHeRZnOtw Y` ׉	 7cassandra://nLBfF5giUpjPZOoC-UWcocautmUvB4kqmK-6odjIHrAe`S׉	 7cassandra://AAb0fCtd7IfxjRKSj_p-59Kq84GM4c9-3dz3lqcl2Jw`̵ ׉	 7cassandra://HjN0vn_7MgUILwS93MCv4mX4JVN1R36wjhJRw9fZO2M͉p\͠V07;נV07; 8y9ׁHmailto:starters@beci.beׁׁЈנV07;
 1n9ׁHhttp://www.creobis.euׁׁЈ׉EDuoday: een dag voor de tewerkstelling van
mindervaliden
Aan een baan geraken is voor een mindervalide vaak nog moeilijker dan voor andere
mensen. Op 24 maart gaan overal in België de deuren van ondernemingen
open voor mindervalide stagiairs in het raam van de Duoday. Waarom zou ook ú niet
deelnemen?
Gaëlle Hoogsteyn
D
uoday ging voor de eerste keer van start in Vlaanderen
in 2010. De opzet was eenvoudig: een relatie
creëren tussen werkgevers, mindervaliden en dienstverleners.
Eén of meerdere dagen lang onthaalt een onderneming
een gehandicapte persoon. Tijdens de stage ontstaat
een duo tussen de mindervalide en een vrijwillige
werknemer. Het initiatief wordt gelijktijdig door meerdere
agentschappen georganiseerd: GTB/VDAB (Vlaanderen en
Vlaams Brussel), Phare (Franstalig Brussel), AWIPH (Wallonië)
en WSR (Duitstalige Gemeenschap). Sinds de eerste
editie zes jaar geleden heeft de Duoday een flinke weg afgelegd
en wordt hij nu op nationaal niveau georganiseerd.
Verleden jaar namen meer dan 500 ondernemingen deel en
werden 650 stagiairs onthaald. “Wij verheugen ons dat zoveel
bedrijven inzien hoe gegrond het Duoday concept wel
is. We zullen dus in 2016 bijzonder actief deelnemen aan dit
initiatief”, verklaart Marie-Laure Jonet, de stichtster van de
vzw DiversiCom, een partner van de Duoday.
Een win-winactie
“Al duurt de stage slechts van één tot twintig dagen, voor de
stagiairs is dit al heel wat!”, verzekert Marie-Laure Jonet.
“Dankzij de Duoday ontdekken deze mensen een werkomgeving
waar ze belangstelling voor hebben, en tegelijk de
vereisten van een bepaalde functie. Ondertussen laten de
werkgevers zich overtuigen door de vaardigheden van de
stagiairs.” Het gebeurt trouwens regelmatig dat stagiairs
op die manier aan een baan geraken of een beroepsvorming
gaan volgen. Dankzij de Duoday kunnen de ondernemingen
een werkzoekende vertrouwd maken met de dagelijkse
werkelijkheid van een beroep, als waarnemer van of
actieve deelnemer aan de gebruikelijke taken. Het is ook de
gelegenheid bij uitstek om nogmaals aan te tonen dat een
handicap de competentie en de motivatie niet uitsluit. Werkgevers
krijgen op die manier een beter inzicht in het potentieel
van mindervaliden. En ze maken bovendien kennis met
34 BECI - Brussel metropool - februari 2016
de bestaande ondersteuningsorganen en de maatregelen
waarvan mindervaliden gebruik kunnen maken om ook actief
een rol te spelen in de samenleving. De maatschappij
heeft initiatieven als de Duoday broodnodig. Uit de cijfers
van de werkgelegenheid blijkt dat de mindervaliden op professioneel
vlak nog geen gelijkheid van kansen genieten. In
België zijn amper 35% van de gehandicapte personen tewerkgesteld,
vergeleken met 70% voor de rest van de bevolking.
De situatie zou nochtans veel kunnen worden verbeterd.
In sommige Scandinavische landen hebben meer dan
70% van de mindervaliden een baan.
Praktisch
Wenst u aan dit mooie project deel te nemen? Schrijf u dan
voor 20 februari in op de website www.duoday.be en doe intern
een oproep. U kunt natuurlijk meerdere duo’s binnen
uw onderneming voorzien. De organiserende agentschappen
zullen u daarna kandidaten voorstellen die aan uw
verwachtingen beantwoorden. De stage-overeenkomst, de
vervoerkosten, de verzekeringen… De organisatoren zorgen
voor alles. Het ganse Duoday team verzoekt u nu al de datum
van 24 maart in uw agenda vast te leggen.
Info: wwww.duoday.be ●
Hoe kan DiversiCom u hierbij terzijde
staan?
Als partner van de Duoday, biedt DiversiCom aan de ondernemingen
een begeleiding op maat: selectie van de
stagiair, voorbereiding van de medewerkers, administratieve
ondersteuning enz. Een lijst van kandidaat stagiairs
is op aanvraag beschikbaar.
Contacts: Marie-Laure Jonet (ml.jonet@diversicom.be) -
Eléonore Snoy (e.snoy@diversicom.be).
׉	 7cassandra://nuwx0Z00Kz3fF8aG4H37HqQaL4E8wDuZN9UXajeLhX4`̵ V07;׉EDYNAMIEK
STARTER
Creobis:
conferenties en opleidingen op maat
Creobis organiseert conferenties over de juridische, financiële, economische en
technologische actualiteit, naast bedrijfsinterne voordrachten en opleidingen op
maat. Het bedrijf werd in juli 2015 opgericht door Virginie Deprèay en is zowel in
België als in Luxemburg actief.
Guy Van den Noortgate
I
n onze wereld die steeds meer de virtuele toer
opgaat, ervaren de mensen een steeds sterkere
behoefte aan werkelijkheid, namelijk contacten en
ontmoetingen met andere mensen ‘in levenden lijve’, zonder
scherm ertussen. Na een deelname aan de Start’Hub
Challenge besliste Virginie Deprèay namelijk haar eigen
bedrijf op te richten onder de naam Creobis, een afkorting
van Creo Business Information & Seminars. Hierbij maakt
ze dankbaar gebruik van de ervaring die zij al heeft vergaard
in de sector van de conferenties en opleidingen. Ze zet dus
de grote stap en biedt zowel in België als in Luxemburg
evenementen op maat aan, met de bedoeling praktische
antwoorden te leveren op de vragen van de deelnemers.
Het aanbod is drieledig: “Ten eerste conferenties die verband
houden met het nieuws en juridische, financiële,
economische of technologische thema’s aankaarten, licht
ze toe. “Een panel van 8 tot 10 deskundigen komt voor
een halve dag samen. De deelnemers kunnen hen daar
ontmoeten en informatie uitwisselen. Ten tweede organiseer
ik bedrijfsinterne opleidingen om in te gaan op een
specifieke behoefte van een onderneming, meestal rond
een welbepaald thema. Zo organiseerde ik onlangs een
opleiding over het witwassen van geld. En ten derde kan ik
voor een onderneming een conferentie op maat uitwerken.
Die kan zich tot de klanten richten maar kan evenwel een
bepaalde marketingdoelstelling nastreven, bijvoorbeeld om
de bekendheid van de firma te boosten.”
De conferenties en opleidingen die Creobis aanbiedt, vinden
meestal plaats in Brussel of Luxemburg, twee steden
waar zulke events het talrijkste publiek aantrekken. Toch
schrikt Virginie Deprèay er niet voor terug in gans België
actief te zijn. Zo organiseert zij binnenkort een voordracht
over veiligheid op het werk in Charleroi. Verder komt de
bescherming van data en van het privéleven aan bod in
Brussel op 18 februari. Meer informatie hierover vindt u
op de website van Creobis. Daar ontdekt u, naast de activiteiten
van de onderneming, ook een aantal artikelen van
deskundigen over verscheidene thema’s met betrekking tot
de fiscaliteit, de wetgeving, de economie enz.
Creobis wordt erkend door de Autoriteit voor Financiële
Diensten en Markten (FSMA) als organisator van opleidingen
voor een regelmatige herscholing in de domeinen verzekeringen,
bankdiensten en investeringendiensten. Virginie
Deprèay heeft haar activiteiten gevestigd in de kantoren
Virginie Deprèay
van de firma Atolo, die zich specialiseert in vertalingen en
strategische communicatie: “De uitwisseling van ervaringen
is bijzonder leerrijk. Deze mensen denken na over de manier
waarop communicatie op de beste manier concrete en
praktische informatie overbrengt, zowel tijdens conferenties
als gedurende opleidingen. Het is vandaag van belang vooral
de ‘need to know’ te leveren, eerder dan de ‘nice to know’.”
Op deze zeer competitieve markt onderscheidt Virginie
Deprèay zich door haar deskundigheid en een aanpak, die
focust op kwaliteit en maatwerk. Dankzij haar voordrachten
en opleidingen toegespitst op de vitale uitdagingen van de
bedrijfswereld, spreekt zij de ondernemingen direct aan.
De bedrijven beseffen trouwens maar al te goed dat zij zich
aan een constant veranderende omgeving dienen aan te
passen. Virginie Deprèay geeft de voorkeur aan een ‘klassieke’
aanpak voor haar evenementen. Ze volgt nochtans
heel aandachtig de nieuwe communicatietechnologieën, al
weet zij zeer goed dat de technologie nooit het menselijke
contact zal evenaren. ●
www.creobis.eu
Invest in starters
Zeker doen: word lid van de gemeenschap van investeerders
om jonge innoverende ondernemingen in
Brussel te ondersteunen!
• U neemt deel aan de economische ontwikkeling van
Brussel.
• U zorgt voor verscheidenheid in uw investeringen.
• U geniet fiscale voordelen dankzij de ‘tax shelter’
voor startups.
Hier moet u zijn: starters@beci.be
BECI - Brussel metropool - februari 2016
35
R.T.
׉	 7cassandra://AAb0fCtd7IfxjRKSj_p-59Kq84GM4c9-3dz3lqcl2Jw`̵ V07;V07;#בCט   u׉׉	 7cassandra://yZkDe9osxzoJJk6d-T2i-QGcsAziZc5_esVez5wRKXE )E` ׉	 7cassandra://fo-usUSx4s_sDzki16JEl5juXk2EHMzI54rZde6qiCM^n`S׉	 7cassandra://B5Vpiq2R8t7KorIQzxXABUu0hkd5hMAM5gGGhaVHDiU`̵ ׉	 7cassandra://myr1xJkSMS4bZMvpMe4pEx7gOg6r05Tt6Z5lOqlsof0s͠V07;ט  u׉׉	 7cassandra://u9RsiFOLz5eD5v1tY0g4cydtSSOxSs8_wMZE6koC3x0 p{`׉	 7cassandra://2VNkdoXCHtmEudYXMYXYAZHVYl8Cl0nw_uBpb4p1kzsl"`S׉	 7cassandra://MvGSVKydH-0B8ICdyQBRzVsAHYJZ92kOQe0K98bcC-0`̵ ׉	 7cassandra://pLVSzZIgeVMNIQ_H2URRQUL2RmAXC15vzNcRekAmic0͔̘͠V07;נV07; $C9ׁHmailto:gvandevelde@deloitte.comׁׁЈנV07; N̷9ׁHmailto:jgoemaere@deloitte.comׁׁЈ׉E)DYNAMIEK
Moet er nog geld zijn?
De pers loopt over van de berichten waarin bekende ondernemers hun gecashte
vermogens herinvesteren in de Belgische economie. Dit moet ongetwijfeld leiden
tot een sterke toename van de overnameprijzen en het aantal overnametransacties.
Maar hoe zit het in de praktijk?
What’s up in overnameland?
Een niet onbelangrijk deel van de vraag naar interessante
overnamedossiers komt vanwege ‘serial entrepreneurs’,
m.a.w. mensen die er al een ondernemerstraject
hebben opzitten en hun opgedane ervaring, netwerk en
middelen ten dienste willen stellen van nieuwe investeringsprojecten.
Het feit dat nu ook recent een aantal
heel grote verkooptransacties hebben plaatsgevonden,
die volop de voorpagina’s van de pers halen, doet de
vraag naar overnamedossiers alleen maar toenemen.
Deze toegenomen liquiditeit in de markt wordt bovendien
nog versterkt door enerzijds goedkope rentevoeten
(waarvan ook niet wordt verwacht dat dit op korte termijn
zal veranderen) en nieuwere alternatieve financieringsinstrumenten
(zoals mezzanine financiering).
Wat is de impact van deze sterk toegenomen
liquiditeit op de markt?
Dit gaat niet ongezien voorbij. Aandeelhouders staan
opnieuw even stil bij de toekomst van het aandeelhouderschap
en diegenen die last hebben van enige doofheid
worden bovendien nog frequent wat extra ongerust
gemaakt door een mogelijke invoering van een meerwaardebelasting.
Hoe subjectief en zelfs foutief de pers
hier soms ook over schrijft, het neemt niet weg dat ondernemers
er ten gepaste tijde worden mee geconfronteerd.
Of
een transactie op vandaag aan de orde is of niet, de
vraag naar een goede voorbereiding wordt zeker op die
manier verder gestimuleerd. Meer en meer laten ondernemingen
zich screenen op hun ‘verkoopsklaarheid’ om
eventuele pijnpunten bij een transactie te voorkomen.
Dit speelt dan weer in op de toegenomen kritische kijk
van kandidaat overnemers. Want ongeacht het feit dat
er heel wat vraag is naar interessante overname-opportuniteiten,
worden targets toch heel wat kritischer
Jan Goemaere
Deloitte Fiduciaire M&A &
Finance
Mobile : + 32 497 51 55 08
- jgoemaere@deloitte.com
Guy Van De Velde
DACS/Accounting
Mobile : + 32 497 51 53 80 -
gvandevelde@deloitte.com
36 BECI - Brussel metropool - februari 2016
onder de loep genomen dan dit pakweg 10 jaar geleden
het geval was. Wat vroeger een klein probleem was
in een transactie, wordt nu gepercipieerd als een groot
probleem en een dealbreker. Des te belangrijker om als
aandeelhouder de diverse kritische succesfactoren van
een overnametransactie goed indachtig te zijn en de nodige
voorbereidingen te treffen indien nodig.
Unieke momenten om op overnamepad te
gaan!
Anderzijds heeft deze heel liquide markt als gevolg dat
het een uniek momentum is bij uitstek om zelf op overnamepad
te gaan. We leven nu eenmaal in een ongezien
gunstig financieel klimaat om financieringen aan
te gaan en dit uiteraard op voorwaarde dat de financiers
echt geloven in het project. Hiervoor is een goede aanpak
om uw project voor te stellen aan financiers een
must. Financiers zijn bereid om ver te gaan in de ondersteuning
van het investeringsproject, indien ze overtuigd
worden.
Impact op overnameprijzen?
Dit heeft dan weer een positieve impact op de prijzen
die worden betaald op vandaag. Er worden alweer stevige
multiples betaald in overnamemarkt. Multiples van
5 tot 7 keer Ebitda zijn geen uitzondering meer. Maar,
zoals hierboven al aangehaald, alles moet goed zitten:
een transparante groepsstructuur, een goed zicht op
de winstgevendheid van de verschillende producten of
diensten, een goede positionering in de markt, de aanwezigheid
van innovatiemogelijkheden om toekomstige
groei mogelijk te maken, een gedegen personeelsorganisatie,
enz.
Dus als u twijfelt of het momentum goed is om een M&A
te doen: it does not get any better than that! ●
R.T.
R.T.
׉	 7cassandra://B5Vpiq2R8t7KorIQzxXABUu0hkd5hMAM5gGGhaVHDiU`̵ V07;׉E© Thinkstock
Verhogingen van RSZ bijdragen:
wat het arrest Rigobert ons leert
Verscheidene overheden trachten investeringen te promoten die de werkgelegenheid
bevorderen. Goed zo, maar ondertussen blijft de RSZ eigenzinnig zijn taak vervullen,
namelijk bijdragen innen. Dit is uiteraard zijn missie, maar het zou dan wel
volgens de regels moeten gebeuren. In onderstaand voorbeeld was dit duidelijk niet
het geval. Onlangs werd de voorziening in cassatie van de RSZ bij deze zaak verworpen.
Een korte toelichting.
Vincent Delannoy
I
n het geschil tussen de NV Rigobert en de RSZ
wees de Arbeidsrechtbank van Brussel op 17 juli
2014 een arrest in hoger beroep tegen een eerste
vonnis. In de grote lijnen heeft het conflict te maken met
vrijstellingen van toeslagen en intresten naar aanleiding
van laattijdige betalingen.
Het verhaal: de NV Rigobert is actief in de schrijnwerkerij
in Brussel. Vanaf het jaar 2007 werd het bedrijf verplicht
4 miljoen te investeren in vastgoed om zich in een andere
omgeving te vestigen, naar aanleiding van klachten van
buren op de oude vestigingsplaats. In deze omstandigheden
ervaarde de onderneming moeilijkheden om haar bijdragen
aan de sociale zekerheid tijdig te betalen.
In juni 2011 ging de NV een lening aan waarmee ze de
achterstallige bijdragen (hoofdbedrag, toeslagen en intresten)
vereffende. Op 24 juni vroeg het bedrijf aan de
Rijksdienst voor Sociale Zekerheid de totale vrijstelling
van toeslagen en intresten. Deze aanvraag berustte op
het feit dat Rigobert openstaande vorderingen had bij
verscheidene openbare diensten, onder meer de Administratie
van de BTW, en bij het Brusselse Gewest voor
investeringssubsidies (deze mogelijkheid van vrijstelling
is voorzien in artikel 55 § 3 van het Koninklijk Besluit van
28 november 1969 aangaande de sociale zekerheid van
arbeidskrachten).
Over deze aanvraag tot vrijstelling nam de RSZ slechts op
26 september 2011 een beslissing, nadat de Rijksdienst
ook in september een door het Brusselse Gewest ondertekend
document had gevraagd met de lijst van de subsidies
waarop de firma Rigobert recht had. Daarom oordeelde
de Dienst in zijn beslissing van 26 september dat
hij geen rekening kon houden met de vordering ten aanzien
van het Brusselse Gewest, aangezien het gevraagde
attest pas op 13 september 2011 werd ontvangen.
Op dit punt gaf de Arbeidsrechtbank ongelijk aan de RSZ:
het bewijs van het bestaan van een opeisbare vordering
dient niet te worden geleverd door middel van een bepaald
document dat door de RSZ zou worden opgesteld
of gevraagd. “Het volstaat dat de partij die de vrijstelling
vraagt, zijn aanvraag aanvult met de bewijsstukken van
een zekere en opeisbare vordering.” Hieruit volgt dat “de
Rijksdienst voor Sociale Zekerheid de aanvraag had moeten
bekijken op de datum waarop deze werd ingediend. Als
de RSZ ten overvloede oordeelde dat de aanvraag slechts
kon worden verwerkt als bepaalde aanvullende documenten
werden ingediend, dan beging de Dienst een fout door
laattijdig zulke aanvullende documenten op te eisen.”
Onthutsende praktijken
In het algemeen wijst het onderzoek rond de zaak Rigobert/RSZ
op bepaalde dubieuze praktijken. Zo werd vastgesteld
dat de RSZ heeft gedagvaard in verband met een
bedrag dat in feite al was betaald. De advocaat van de onderneming
Rigobert uitte trouwens zijn verwondering: “Is
het mogelijk dat een organisatie als de RSZ niet in staat is
zijn eigen boeken bij te houden?” Na onderzoek bleek dat
de dienst die voor de normale inningen instaat, niet werd
ingelicht over de situatie door de dienst die de inhoudingen
beheert. In de overzichten die de RSZ voorlegde, stonden
tabellen waarvan bepaalde percentages en getallen
met Tippex werden gewist en met de hand gewijzigd. Een
andere vorm van nonsens: de RSZ had 563 dagen nodig
om een betaling te registreren. Erger nog: zijn eigen achterstallige
verrekeningen beschouwt de RSZ als laattijdige
betalingen!
Het laatste hoofdstuk van dit dossier werd onlangs afgerond.
Misnoegd met het arrest van de Arbeidsrechtbank,
voorzag het RSZ zich in cassatie. Ook dit liep verkeerd af.
De voorziening werd verworpen en de RSZ werd veroordeeld
de procedurekosten te betalen. ●
BECI - Brussel metropool - februari 2016
37
׉	 7cassandra://MvGSVKydH-0B8ICdyQBRzVsAHYJZ92kOQe0K98bcC-0`̵ V07;V07;#בCט   u׉׉	 7cassandra://N99YfDFoDHHe6d9P7QUWsljqCEZSD-v34bQ3VhMsRZo 2` ׉	 7cassandra://mvWL7LVUarsK77E0zE-TaPsXb9Mv-lmni-dSS9xu9g0j`S׉	 7cassandra://NGaqbf8f8batN3hicLAOFn9TE5Bzras4w42uVkTJ5f0`̵ ׉	 7cassandra://v0JiTdfN8BOpDP8tKZmk7tDxI5ZZyclDSNnhCm8ama8͟eP͠V17;ט  u׉׉	 7cassandra://stizuruuCjes35kUYQjInmMwXx-QSnpGMzFyOGvCROc h$`׉	 7cassandra://-2C5grsESJ0zEUVDAQS-ONpV5bAI2VmSGyMdo0Hi24oa'`S׉	 7cassandra://0xltZZ_kBobZMLqvxhd7gkHNiliPkLa-BDtfgSyDN20!\`̵ ׉	 7cassandra://6_prMJkcxvOBoJTa9M4FKv-BsA0-x3AyBvazmubAPrM GIͤ͠V27;נV37; <.9ׁHhttp://www.eeaward.beׁׁЈ׉EDYNAMIEK
OVERGANG
Waartoe dient een duurzaamheidverslag?
De reporting van niet-financiële gegevens wint aan belang omdat hij de geloofwaardigheid
van ondernemingen verbetert, de ontwikkeling van strategieen
vergemakkelijkt en risico’s helpt voorkomen. Zoals elk jaar kregen de beste
duurzaamheidverslagen een Award for Best Belgian Sustainability Reports.
Laura Rebreanu, BECI
D
e jury van de Best Belgian Sustainability Reports
beoordeelde dit jaar 58 verslagen, driemaal zoveel
als in 2008, toen dit initiatief van het Instituut
der Bedrijfsrevisoren van stapel liep. Dit bewijst de
toenemende belangstelling van de bedrijfswereld voor
de reporting van niet-financiële gegevens.
Dit is geen louter Belgische trend, wel internationaal, want
nagenoeg alle ondernemingen (95%) van de Global 250
publiceren nu duurzaamheidverslagen. Deze documenten
dienen om zich te differentiëren in een uiterst competitief
economisch landschap, maar ook om het vertrouwen van
het publiek en van de beleggers aan te wakkeren en het
imago op te krikken. Volgens een enquête in 2013 vindt
50% van de organisaties die een duurzaamheidverslag
hebben uitgegeven, dat het document een positieve invloed
op hun imago heeft gehad. In 2012 verklaarde een
andere studie dat 88% van de respondenten de mening
waren toegedaan dat de opstellen van dit rapport het
beslissingsproces efficiënter had gemaakt, dankzij een
diepgaande kennis van de activiteiten en hun werkelijke
impact. De reporting droeg ook bij tot een betere voorspelling
en voorkoming van de risico’s, naast een beter
beheer van eventuele ongevallen.
Dit zijn de voordelen, maar voor de ondernemingen gaat
hier er ook een veel eenvoudiger reden (en verplichting)
mee gepaard: een Europese richtlijn uit 2014 voorziet
dat beursgenoteerde ondernemingen, banken en verzekeringsmaatschappijen
die meer dan 500 loontrekkenden
tewerkstellen, informatie zullen moeten publiceren
over hun impact in verscheidene domeinen (milieu, samenleving,
naleving van de mensenrechten, strijd tegen
corruptie) en feedback zullen moeten leveren over hun
diversiteitsbeleid in de bestuursorganen. Deze richtlijn
moet ten laatste tegen 6 december 2016 in de wetgeving
van de lidstaten worden overgezet, om volledig transparant
vanaf 1 januari 2017 te worden toegepast. De Europese
Commissie beschouwt deze transparantie trouwens als
een middel om de economie te verbeteren.
Vooruitstrevende laureaten
Dit jaar werden de evaluatiecriteria van de Awards volledig
afgestemd op de recentste norm van de Global Reporting
Initiative (GRI), een internationale organisatie belast met
de ontwikkeling van de erkende richtlijnen voor het opstellen
van duurzame-ontwikkelingsverslagen. In 2015
gebruikten nagenoeg 7500 organisaties deze richtlijnen
om hun duurzaamheidsverslagen voor te bereiden.
38 BECI - Brussel metropool - februari 2016
De laureaten van 2015.
De redactie van een dergelijk verslag is een hele opdracht.
De GRI-norm is namelijk bijzonder veeleisend en vergt
een perfecte beheersing en een goede opvolging van de
processen en hun impact op economisch, milieu- en sociaal
vlak. Precies in deze veeleisendheid zit de waarde
van de norm: de klemtoon op de globale prestaties helpt
ondernemingen hun impact correct in te schatten en te
beheren, hun operationele efficiëntie te verbeteren, een
vlotter beheer van de (natuurlijke, menselijke en financiële)
resources te ontwikkelen en hun relaties te verbeteren
met alle stakeholders (investeerders, klanten,
leveranciers, werknemers enz.).
Bij de winnaars van de Belgische Awards voor 2015 horen
Solvay (categorie grote organisaties), Cap Conseil
(categorie KMO’s), ProNatura (categorie NGO’s), Fevia
en het Federale Instituut voor Duurzame Ontwikkeling
(ex-aequo in de categorie andere organisaties). Onder
de genomineerden vinden we namen als Spadel, Harzé
J.-Van Est en JSR Micro.
De 58 ondernemingen, klein of groot, die dit jaar een
verslag hebben ingediend – en ook alle ondernemingen
van de vorige jaren – zijn vooruitstrevend. Zij hebben een
voorsprong op de wetgeving en hebben zich van de concurrentie
kunnen onderscheiden. In dit opzicht zijn ze
allemaal winnaars! ●
Info:
Laura Rebreanu, verantwoordelijke voor milieu en
energie bij BECI, lr@beci.be - 02 643 78 26
© David Plas
׉	 7cassandra://NGaqbf8f8batN3hicLAOFn9TE5Bzras4w42uVkTJ5f0`̵ V27;׉E4Belgische Energie2016
en
Milieuprijs
De eerste Prijs voor de actieve en innovatieve
spelers op het gebied van milieu en energie
U bent
een burger
Particulier of in
beroepsverband
Een bedrijf
Industrieel, landbouw-,
diensten-, bouw-, handelsof
vervoersector,...
Neem gratis deel aan de prijs, laat
uw know-how, uw realisaties, inspanning en/
of bijdrage aan de gemeenschap van morgen
kennen...
Grote bedrijven en instellingen, leiders op het
gebied van energie en milieu, zullen op 2 juni
2016 de 8 prestigieuze Awards uitreiken
tijdens een even prestigieus “media event”.
Stuur uw dossier ten laatste op 24de
maart 2016
Informatie en inschrijvingen :
www.eeaward.be
Référence Média
TUINMAGAZINE
een instelling
of een vereniging
School, universiteit, ziekenhuis,
vzw, jeugdcentrum,...
een stad of
gemeente
׉	 7cassandra://0xltZZ_kBobZMLqvxhd7gkHNiliPkLa-BDtfgSyDN20!\`̵ V27;V27;#בCט   u׉׉	 7cassandra://ghzeL1x4TAUK5OfnRp0C7aWb9whs9fFkqjEjpKYMwOE `׉	 7cassandra://0ZZAC3JwLFAPWkh0m48GRs_ley62Bul_bteMRK3Nr3Qk`S׉	 7cassandra://EjywbWVwykmy8q0sEQjH0h86I9qVuIHYwNZEoG5nUac`̵ ׉	 7cassandra://LbVNX7KVV4xyI5i8BIGmMeVk0FYM5_89q2fgAo_5fwA4̘͠V37;ט  u׉׉	 7cassandra://LM8qCs6ehH7AnUSsCS3Bbkq5MTj78ypoUSa4-UxachE f` ׉	 7cassandra://HwU1KFb8Ahcy4sfzmAi1-wmhvqoCF9mfJCiCysp4cr0i'`S׉	 7cassandra://RyfwwRzoJd3sOHnIRXQy_3ON-HtXBHRfZpUmakvSPgY-`̵ ׉	 7cassandra://HVeeFjt169n-VVvxZHQ4LsmIHU6ZclJbYs26BcW_SLU͌͠V37;נV47;" 09ׁH "http://www.brusselswastenetwork.euׁׁЈנV47;! N9ׁHmailto:lv@beci.beׁׁЈנV47;  sI̊9ׁH *mailto:ir.carl.verhamme@catena-consult.comׁׁЈ׉EWaterwegen het proberen waard
Het kanaal wordt onvoldoende gebruikt. Sommige buursteden tonen ons het voorbeeld
en zouden ons, Brusselaars, moeten inspireren.
Jean Blavier
“S
pijtig dat Brussel niet langs een grote rivier ligt’,
horen we vaak zeggen. Zoiets kunnen we natuurlijk
moeilijk rechttrekken, maar dit betekent nog niet dat
Brussel zonder waterweg zit. Hiermee bedoelen we natuurlijk
niet de onzichtbare en ondergrondse Zenne, die
nochtans heel duidelijk door het collectieve onbewuste van
de Brusselaars stroomt. Nee, we hebben het eerder over
het kanaal, ontworpen door Keizer Karel, een eeuw later
eindelijk gegraven, duchtig door Jacques Brel1
verguisd,
maar vandaag opnieuw op de voorgrond, dankzij het ‘Kanaalplan’
van de Brusselse regering. Het kanaal vormt een
daadwerkelijke breuk tussen Oost- en West-Brussel maar
blijft een vooraanstaande economische troef die wellicht
te weinig wordt gebruikt.
Dit teleurstellend gebruik vormde het hoofdthema van de
studiedag die de Haven van Brussel2
onlangs organiseerde.
Wij kunnen hier onmogelijk de voordrachten van de sprekers
samenvatten – en evenmin de verslagen van de drie
werkgroepen die zich over het thema van de dag hebben
gebogen. Maar niets belet dat wij ons door de aanpak van
buursteden laten inspireren.
Van Utrecht tot Rijsel
Weliswaar in mindere mate dan in Amsterdam loopt er een
aantal grachten doorheen de stad Utrecht. De oevers hiervan
zijn vaak in twee niveaus ingedeeld: het laagste ter hoogte
van de waterspiegel, het hoogste dat gelijk loopt met straat
en stoep. Waartoe dient deze eigenaardige configuratie?
Wel, de toegangen ter hoogte van de waterspiegel dienden
als dienstingang voor de gebouwen langs het water. Van
deze functie wil de overheid van de stad Utrecht nu gebruik
maken. Een ‘Ecoboot’ vaart langs de oevers en pikt er het
afval op. De lokale vuilnismannen kiepen het afval gewoon in
de boot, zoals hun Brusselse collega’s dat in vrachtwagens
doen. De Ecoboot perst het afval samen tijdens de ophaal.
De formule biedt vier voordelen: minder lawaai, minder vervuiling,
veel lagere CO2 uitstoot en minder verkeersoverlast
in de straten. Tijdens een debat na de uiteenzetting van de
kapitein van de Haven van Utrecht, kwam de vraag of wij in
1 In « C’était au temps où Bruxelles brusselait »
2 Op 28 oktober in het BIP. Info op http://www.portdebruxelles.be/nl/0/
40 BECI - Brussel metropool - februari 2016
Brussel hetzelfde zouden kunnen doen. In zekere mate wel,
bijvoorbeeld door de volle vuilniswagens van Net Brussel
richting kanaal te sturen en zo te vermijden dat ze de ganse
stad doorkruisen om de afvalverbrandinginstallaties van
Neder-over-Heembeek te bereiken.
Het geval van Rijsel is nog merkwaardiger. De rivier die
de stad doorstroomt, de Deûle, wordt omringd door een
netwerk van kanalen en grachten waarvan sommige uit
de middeleeuwen dateren. De situatie daar was best te
vergelijken met Brussel, in die zin dat vuilniswagens het
afval van 1,2 miljoen inwoners naar de drie afvalverbrandinginstallaties
van de hoofdplaats van de Nord-Pas de
Calais vervoerden. De afstanden liepen soms tot tientallen
kilometers op. Maar dit is nu veranderd: het opgehaalde
afval wordt in containers gestort die via sleepschepen naar
de afvalverbranders varen (waar elektriciteit en slakken
worden geproduceerd). Wel ondergaat het afval eerst een
sortering in een centrum voor organische valorisatie (productie
van biogas en compost).
Waarom niet in Brussel?
De tijdens deze studiedag aanwezige Brusselaars stonden
blijkbaar onder de indruk. Waarom zouden de vrachtwagens
van Net Brussel die afval in het oosten en het zuiden van de
hoofdstad ophalen, daarna niet naar een sorteercentrum
langs het kanaal in Anderlecht rijden? Van daaruit zou het
op voorhand gesorteerd, samengeperst en in containers
geplaatst afval per sleepschip naar de afvalverbrandingsinstallatie
van Neder-over-Heembeek (ook langs het kanaal)
kunnen vertrekken. Een ander sorteercentrum zou
eventueel ergens tussen de Noord- en Zuid-uiteinden van
het kanaal kunnen worden opgericht. Er kan aan heel wat
oplossingen worden gedacht, maar de verwezenlijking van
al was het maar een deel hiervan zou een werkelijke stap
vooruit betekenen.
Een illusie? Welnee: de vastgoedontwikkelaar Equilis gaf
het goede voorbeeld. Tijdens de bouwfase van het handelscentrum
Docks Bruxsel (naast de Van Praetbrug) liet
hij via het kanaal tonnen bouwafval weghalen en tonnen
bouwmateriaal leveren. Op die manier werden duizenden
vrachtwagenritten vermeden. Yes, we can. ●
׉	 7cassandra://EjywbWVwykmy8q0sEQjH0h86I9qVuIHYwNZEoG5nUac`̵ V37;׉EDYNAMIEK
Wat kan Brussel van de waterweg verwachten?
De Brusselse waterweg wordt ontegensprekelijk te weinig benut, maar vervangt
nu toch al het verkeer van 625.000 vrachtwagens per jaar, goed voor 97.000 ton
minder CO2 uitstoot in onze stad. In de toekomst zou het kanaal 25% meer verkeer
kunnen verwerken. Welk verkeer, op welke manier en wat zou de kost hiervan zijn?
Laurie Verheyen, BECI
D
e Haven van Brussel beheert het 14 km lange
Brusselse kanaal, met op zijn oevers talrijke
ondernemingen die gebruik maken van de waterweg
om hun activiteiten te ontwikkelen. Het gebruik
van het kanaal is trouwens voortaan verplicht voor elke
onderneming die zich vestigt op een terrein dat eigendom
is van de Haven. Hierbij dient gezegd dat de Haven,
via zijn transportdeskundige1
begeleiding aanbiedt. Al
deze ondernemingen tonen natuurlijk belangstelling voor
een uitbreiding van afvalvervoer via de waterweg maar ze
beseffen ook dat dit vraagstuk een diepgaande analyse
vereist, aldus Philippe Van Den Brande (Suez).
Het sorteercentrum van Suez gebruikt het kanaal om
jaarlijks 200 kT verpakkingsglas en 700 containers met
papierbalen te vervoeren (75% van het volume dat op de
site wordt geproduceerd). Ook de 66 000 ton bodemas en
slakken die de afvalverbrandingsinstallatie jaarlijks produceert,
vertrekt via de waterweg. Deze formule slaagde erin
de CO2 uitstoot van dit vervoer tot een vierde te herleiden.
Als directeur van de zone Brussel geeft Philippe Van de
Een gunstig klimaat scheppen
De balans is dus niet onverdeeld positief, maar privé en
overheid wensen samen te werken aan een gunstiger klimaat
voor de ontwikkeling van dit type transport op lange
termijn. Een gunstiger fiscaal stelsel voor binnenvaart
zou, samen met een duidelijker en nauwkeuriger juridisch
kader, een uitweg kunnen bieden. Het omslachtige
vraagstuk van de opname van milieuclausules in openbare
aanbestedingen zou ook een efficiënte overgang in de hand
kunnen werken. Van zijn kant zal de privésector voor een
betere coördinatie en nieuwe synergieën moeten zorgen
om het transport en het beheer van afvalstromen af te
stemmen op hogere volumes via de waterwegen.
De binnenscheepvaart moet op gans
het Belgische grondgebied voordelig
zijn, of althans in een gebied dat
overeenstemt met de metropolitaan
Brussel
Links op de eerste rij: Philippe Van Den Brande (Suez).
Brande een overzicht van de positieve gevolgen van een
gebruik van het kanaal, naast de huidige beperkingen.
Talrijke factoren belemmeren de ontwikkeling. Eerst en
vooral de kost, die meestal hoger ligt bij binnenscheepvaart.
Deze kost neemt nog toe als de verwerkingsinstallaties
geen rechtstreekse toegang hebben tot het water, wat
dure overlading teweegbrengt. Daarom pleiten de Haven
van Brussel en zijn ondernemingen voor de handhaving
van havenzones (GHAV) langs de waterweg. Bovendien
bevinden zich deze ondernemingen in een delicate situatie
door een ontoereikende kennis van het weliswaar vaak
onduidelijke juridische kader rond vervoer, en door een
gebrek aan vorming van de verscheidene spelers.
1
Belast met informatie en advies aan ondernemingen voor een optimalisatie van de goederenstromen via een
modale verschuiving. Ir. Carl Verhamme - +32 473 93 19 84 - +32 9 282 90 26 -
ir.carl.verhamme@catena-consult.com
Ook buiten het Brusselse Gewest is er werk aan de winkel:
de binnenscheepvaart moet op gans het Belgische
grondgebied voordelig zijn, of althans in een gebied dat
overeenstemt met de metropolitaan Brussel. Voor ondernemingen
en vervoerders hebben gewestelijke grenzen
weinig zin. Bovendien wijst het gebrek aan ruimte voor
de inplanting voor afvalvalorisatie-eenheden in Brussel
op de nood om de kringeconomie op een bredere schaal
aan te pakken. Dit geldt zowel op (groot)stedelijk vlak als
voor gans Noordwest-Europa.
Sommige regionale schizofrene houdingen aangaande de
ruimtelijke ordeningsplannen van de kanaalzone zouden
ook het proces flink kunnen afremmen. Enerzijds bestaat
de wil om de waterweg te verbeteren en te ontwikkelen,
met als gevolg de bevordering en de ontwikkeling van
industrie op de oevers. Anderzijds voorzien talrijke plannen
de conversie van industrieterreinen tot residentiële
wijken om de demografische groei in Brussel het hoofd
te bieden. Wat is nu de beste weg voor een duurzame en
coherente ontwikkeling van de hoofdstad? ●
Info: Laurie Verheyen is raadgeefster van het Brussels
Waste Network – lv@beci.be ; 02 210 01 75 ;
www.brusselswastenetwork.eu
BECI - Brussel metropool - februari 2016
41
R.T.
׉	 7cassandra://RyfwwRzoJd3sOHnIRXQy_3ON-HtXBHRfZpUmakvSPgY-`̵ V37;V37;#בCט   u׉׉	 7cassandra://ukuntzvQX4WyqO2Gp8qG-YMuUK-aQD1VGXJRBYuaLgA `׉	 7cassandra://o-OZagzy-POp0tp58Y7OH2Am77wUPTtOtBrBp9iYbfM͑N`S׉	 7cassandra://knbfljzaLPz5FodGlBpsl1JXCejiPFqhgxjV4EshWIU2`̵ ׉	 7cassandra://9JMAIsaoszlFoh8DTLYXinvBOoaqU2KSXKdjlkVSMeU i2͠V47;#ט  u׉׉	 7cassandra://2nN6Or_aEF1HacS-EwL7d2p9kyZ9pg5nZRdAw3kZFho X`׉	 7cassandra://xVud8LhpASwhw7foWjZmrtmfUp-Endcf2w2EDHC4CkMz `S׉	 7cassandra://5GNWEpR-gYn3HkJUDhKjBnueRe1wKwu-nans3ImK_28,?`̵ ׉	 7cassandra://LHjGu0FY1VRvaplrUHQ2JfXC8NGncQjvrtQR0K-G5FU PF͠V47;$׉E In december vond de traditionele
Christmas Afterwork van BECI in de
Thon Hotel Bristol Stefanie plaats.
42 BECI - Brussel metropool - februari 2016
׉	 7cassandra://knbfljzaLPz5FodGlBpsl1JXCejiPFqhgxjV4EshWIU2`̵ V47;%׉ECOMMUNITY
Foto’s van het BECI nieuws
In aansluiting op de Nobelprijs voor de Vrede die in Tunesië aan
de burgerlijke samenleving werd uitgereikt, ontmoette de directie
van BECI de afgevaardigden van de Tunesische werkgevers. Op de
foto, van links naar rechts: Olivier Willocx, gedelegeerd bestuurder
van BECI, Kais Sellami, voorzitter van de Tunesische federatie
van de ITC-sector, Joëlle Evenepoel, secretaris-generaal van
BECI, en Philippe Lambrecht, secretaris-generaal van het VBO.
Op 11 en 13 januari gaven
11 deskundigen gevolg aan de
oproep van BECI voor een update
over de trends in mobiliteit
en logistiek.
De nieuwe economie, de overgang
en de duurzaamheid waren de thema’s
van de Start’Hub Apero, op
15 december in de Thon Hotel Brussels
City Centre. Op het programma
stonden vooral gedachte-uitwisselingen
en contacten tussen prestarters,
starters en de ondernemers
die zulke evoluties voortstuwen.
BECI - Brussel metropool - februari 2016
43
׉	 7cassandra://5GNWEpR-gYn3HkJUDhKjBnueRe1wKwu-nans3ImK_28,?`̵ V47;&V47;%#בCט   u׉׉	 7cassandra://AXkIU5JWado3ZVNuQ4kM2mrj-TCqT6mpK2bspStzGCg >`׉	 7cassandra://-XEW3EincjzRv6SgnV9PgIgA2LyhoBHh6loUyPfLQbEl`S׉	 7cassandra://djjWsiroOEUQYHo7bXlt6vIVqZfeiBOx3mcFDVuryPk `̵ ׉	 7cassandra://5Ib8u3MbyeXB0oZRxH8m5P-8F14pQOY8HP1t7TnlqXs TE
͠V57;(ט  u׉׉	 7cassandra://7zuI-EOIqu5xH86PBSRSF3TaK3u47iE-1cvhyEJW7jg `׉	 7cassandra://4ZdpsaUlpWjekvIew5PYfUfiG5R_LL3XJc8dhokUinYd`S׉	 7cassandra://2RY3w9nEvxdNiB74iAR3C72YtiCQ7mAVy4dDrUJwX7kD`̵ ׉	 7cassandra://_FMN-ESF5jdoWxiJbI2tWHMGHBWXLUFQ7TauHz6PldQF͠V57;)נV67;8 `	H9ׁHhttp://www.blog.eating.beׁׁЈנV67;7 &	Z9ׁHhttp://www.3dworldbelgium.beׁׁЈנV67;6 >̆9ׁHhttp://www.tramexperience.beׁׁЈנV67;5 ̚9ׁHhttp://www.mimamuseum.beׁׁЈנV67;4 *̑9ׁHhttp://www.3dworldbelgium.beׁׁЈנV67;3 h9ׁHhttp://www.batibouw.beׁׁЈנV67;2 ̖9ׁHhttp://www.museumnightfever.beׁׁЈנV67;1 #5g9ׁHhttp://www.offscreen.beׁׁЈנV67;0 ց̏9ׁHhttp://www.skate-poseidon.beׁׁЈנV67;/ $5V9ׁHhttp://www.yetiski.beׁׁЈנV67;. B9ׁHhttp://www.flb.beׁׁЈנV67;- !̂9ׁHhttp://www.animafestival.beׁׁЈ׉EDE
ADRESSEN
VINCENT
Predikherenstraat 8-10 — 1000 Brussel
CHUMADIA
Schotlandstraat 32 — 1060 Sint-Gillis
LES CAVES D’ALEX
Carolystraat 37 — 1050 Elsene
COLONEL
Jean Stasstraat 24 — 1060 Sint-Gillis
ZOOM BRUSSELSLIFE
Brussel voor carnivoren: waar
kunt u terecht voor een goed
stuk vlees in de hoofdstad?
Vegetariërs kijken beter even weg, want we gaan het
hebben over vlees! Onze redactie heeft besloten om
het overzicht van de beste vleesrestaurants in Brussel
eens op te poetsen. Gerijpt, gegrild, gerookt ... Wat is
uw voorkeur?
Olivia Regout
Droomt u weleens van een sappige entrecote bestrooid met grof
zout? Wij helpen uw gebeden te verhoren! Nu de massale productie
van vlees een dramatische impact heeft op het leefmilieu, stellen we
voor om misschien wat minder vaak vlees te consumeren, maar te
kiezen voor betere producten. En daar mag al eens een (spaar)varkentje
voor sneuvelen.
Hip en trendy
De trend van echt kwaliteitsvlees is nog lang niet voorbij. Naast echte
instituten als restaurant Vincent of Chumadia zijn er immers ook
heel wat nieuwkomers op de Brusselse markt. Nieuwe zaken openen
de deuren en groeien uit toch echte referenties voor carnivoren.
Restaurant Les Caves d’Alex, dat in de herfst van 2012 de deuren
opende in Elsene, lijkt de wind in de zeilen te hebben en werpt zich
op als echte specialist van verfijnde vleesgerechten. Recenter zijn
ook de restaurants Colonel en Jack O’Shea uitgegroeid tot echte
Brusselse toppers. Het eerste adres kiest vooral voor Frans vlees,
terwijl bij Jack O’Shea het groene Ierland de boventoon voert. Wat
er precies op het menu staat? Simmental, Black Angus, Limousine,
Charolaise, Wagyu enz. Maar de toppers van het moment zijn ge44
BECI - Brussel metropool - februari 2016
rijpte vleessoorten of ‘dry aged meat’. Dit vlees wordt gedroogd in
een koelcel, wat verrukkelijke smaken oplevert in combinatie met
een hemels zachte textuur.
Op de grill
In de Brusselse restaurants wordt vlees bij voorkeur op de grill
bereid. Enkele adresjes die u zeker eens moet uitproberen zijn La
Braise, De Hoef 1627, Aux Pavés de Bruxelles … En nog heel wat
andere toppers! Op het Bethlehemplein is het heerlijk Griekse ribbetjes
peuzelen, terwijl de restaurants Meet Meat en Mi Tango in de
Europese wijk u echte Argentijnse steak voorschotelen.
In de wijk Kuregem
Geen beter idee dan recht naar de bron te trekken voor een goed stuk
vlees. De markt van het slachthuis van Kuregem is open op vrijdag,
zaterdag en zondag, van 7 tot 14 uur. Veertig slagers verwennen u er
met de meest uiteenlopende en scherp geprijsde verse producten.
En slechts enkele passen hiervandaan fonkelt een Michelinster.
Brasserie La Paix staat bekend om zijn heerlijke bereidingen met
vlees van topkwaliteit.
JACK O’SHEA
Sint-Katelijneplein 32 — 1000 Brussel
LA BRAISE
Moskoustraat 32 — 1060 Sint-Gillis
DE HOEF 1627
Edith Cavellstraat 218 — 1180 Ukkel
AUX PAVES DE BRUXELLES
Kaasmarkt 1 — 1000 Brussel
MEET MEAT
Stevinstraat 124 — 1000 Brussel
MI TANGO
Spastraat 31 — 1000 Brussel
LA PAIX
Ropsy Chaudronstraat 49 — 1070 Anderlecht
׉	 7cassandra://djjWsiroOEUQYHo7bXlt6vIVqZfeiBOx3mcFDVuryPk `̵ V57;*׉EnBRUSSELSLIFE
NIET TE MISSEN
MET HET GEZIN
05.02 | 14.02
FESTIVAL ANIMA
35e
editie van het Internationaal Animatiefilmfestival
van Brussel. Exclusieve langspeelfilms
en kortfilms voor jong en oud.
Flagey | € 8 | www.animafestival.be
18.02 | 22.02
FOIRE DU LIVRE
Vijf dagen lang staat het Franstalige boek
in de schijnwerpers. Het thema dit jaar: ‘Le
bonheur est à la page’.
Tour & Taxis | vanaf € 8 | www.flb.be
02.2016
SKIËN
Zin om de latten aan te trekken? Vergeet
dan niet dat sneeuwpret mogelijk is vlak aan
de Brusselse ring. Skiën, snowboarden of
sleeën, en dat alles voor een scherpe prijs.
Anderlecht | vanaf € 7,50 | www.yetiski.be
22.01 | 08.04
VRIJDAG GAAN DE REMMEN LOS IJSBAAN
Elke vrijdagavond kunt u heerlijk schaatsen
op de beste dance- en popmuziek.
IJsbaan Poseidon | vanaf € 8 |
www.skate-poseidon.be
AVONDACTIVITEITEN
02.03 | 20.03
OFFSCREEN FESTIVAL
Het filmfestival voor liefhebbers van cinefiele
en cultfilms. Het festival vindt plaats op vier
verschillende locaties: Cinéma Nova, Cinematek,
Bozar en Cinema Rits.
Brussel | vanaf € 4 | www.offscreen.be
03.03
MUSEUM NIGHT FEVER
Kom ’s avonds langs in een van de Brusselse musea.
Tal van kunstenaars nodigen u uit om kennis
te maken met hun werk, en dat tot ’s avonds laat.
Niet minder dan 24 musea nemen deel.
Brussels Gewest | € 10 in voorverkoop |
www.museumnightfever.be
25.02 | 06.03
BATIBOUW
De grootste beurs voor nieuwbouw, renovatie
en interieurinrichting van België.
Brussels Expo | € 12 | www.batibouw.be
19.12. 2015 | 03.04.2016
3D WORLD MAGIC & FUN EXPO
Op het programma: humor en optische illusies!
Ga op de foto met Darth Vader, Zidane
of zelfs een gorilla!
Sint-Hubertusgalerijen | € 10 |
www.3dworldbelgium.be
ONDER DE LOEP — CULTUUR
Mima, millennium iconoclast museum of art
Op 24 maart 2016 opent aan het kanaal
in Molenbeek het MIMA: museum van
de 2.0-cultuur. Het neemt zijn intrek in
een van de gebouwen van de voormalige
brouwerij Bellevue. De initiatiefnemers
van het project rekenen al vanaf het eerste
jaar op 30 000 bezoekers.
Opening op 24 maart 2016
Van woensdag tot zondag van 10.00
tot 18.00 u.
Gesloten tijdens de maand januari.
Henegouwenkaai 33 – 1000 Brussel
www.mimamuseum.be
In het MIMA kunt u terecht voor hedendaagse
kunst. Electromuziek, punk, hiphop, design,
extreme sporten, film, streetart: het museum
toont tal van kunstenaars uit de meest uiteenlopende
domeinen. Ze hebben echter één ding
gemeenschappelijk: ze maken allen deel uit
van de generatie 2.0. Ze breken met de traditionele
codes van de hedendaagse kunst en
hebben geleerd om op een andere manier te
communiceren met hun publiek.
Van 2000 tot nu
Acht tentoonstellingsruimtes plus een polyvalente
zaal verwelkomen de bezoekers. Het
MIMA beschikt tevens over een vaste collectie:
40 werken worden immers in bruikleen gegeven
door een vereniging van mecenassen. Er wordt
verder heel wat aandacht besteed aan het werk
van Amerikaanse en Europese kunstenaars
zoals Blu, Invader of de beroemde Banksy.
Twee tentoonstellingen per jaar
Naast de vaste collectie zullen in het MIMA
jaarlijks twee tentoonstellingen te zien zijn. De
openingstentoonstelling krijgt de naam ‘City
Lights’. Vier installaties worden zelfs speciaal
voor deze gelegenheid gecreëerd! Zo wordt
reikhalzend uitgekeken naar een gigantische
fresco van straatkunstenares Maya Hayuk.
Hélène Remy
BECI - Brussel metropool - februari 2016
45
08.2015 | 07.2016
TRAM EXPERIENCE RESTAURANT
Stap op een Brusselse tram voor een culinaire
en toeristische reis door de straten van Brussel.
Vertrek: Poelaertplein | vanaf € 95 per persoon |
www.tramexperience.be
© foto : www.3dworldbelgium.be
© foto : www.blog.eating.be
׉	 7cassandra://2RY3w9nEvxdNiB74iAR3C72YtiCQ7mAVy4dDrUJwX7kD`̵ V57;+V57;*#בCט   u׉׉	 7cassandra://6zMNip_K9ut8wf86wH7yNBDwWGe0FFNZNy4TZMQmptE 0`׉	 7cassandra://tLSq5XGz77WjrSLPf6CDh9Nt0roqCPcHEJMRhD26Vl0eu`S׉	 7cassandra://RH0sok1bcwAqhbjzSfd0M8uSAdPoQs0aPuxNeB7hSp0`̵ ׉	 7cassandra://xssGpxGUJHmSXvKgDS2IcuIJBFEQi8HuJz7KTH561B0ͮ
͠V67;9ט  u׉׉	 7cassandra://RtxmwuIGXamVvLXqsQH3u6yOFvlEf3-b9TsXiwlF8v4 `׉	 7cassandra://AwqKULD_8hNaVaM4iDOGfNP10kd60prrYEptGHjcPFUZ`S׉	 7cassandra://vCVjJwZwS-FpG9Tmh1rYf23epgCpBhquU9BtQJqZo20`̵ ׉	 7cassandra://FBo43q5bykvmzX17_Fxb1wefMNKAoUrJiLzvWcjxxL8ͫD͠V67;:נV67;D S̵9ׁHhttp://www.please-surprise.meׁׁЈנV67;C c̊9ׁHhttp://www.bayerbayer.beׁׁЈנV67;B OW̧9ׁHhttp://www.please-surprise.meׁׁЈנV67;A Hg̵9ׁHhttp://www.please-surprise.meׁׁЈנV67;@ K̲9ׁHhttp://www.please-surprise.meׁׁЈנV67;? k9ׁHhttp://www.please-surprise.meׁׁЈ׉E.BRUSSELSLIFE
Edith Cavell, heldin van de Grote Oorlog
BRUSSELAAR VAN DE MAAND
Edith Cavell is niet alleen
de naam van een straat of
een ziekenhuis, maar op
de eerste plaats de naam
van een temperamentvolle
vrouw die haar stempel
heeft gedrukt op de
geschiedenis van Brussel
en bij uitbreiding van de
hele wereld.
Op 12 oktober 1915 om 7 uur ’s ochtends
stond Edith Cavell tegenover het Duitse
vuurpeloton in Schaarbeek. Het werden haar
laatste ogenblikken na een intens jaar van
verzet tegen de bezetter. Honderd jaar later
weet de moed van deze heldin uit de Grote
Oorlog nog steeds te begeesteren.
Edith Cavell is Brits. Als dochter van
eerwaarde Frederick Cavell komt ze in 1890
voor het eerst aan in Brussel. Ze is dan 25 en
treedt als gouvernante in dienst bij de familie
François, de buren van Antoine Depage. Vijf
jaar later keert ze terug naar Engeland om
te zorgen voor haar zieke vader. Mede hierdoor
volgt ze een opleiding verpleegkunde.
In 1907 keert ze terug naar Brussel, waar ze
een baan aanvaardt die haar werd aangeboden
door dokter Antoine Depage, als hoofdverpleegster
van het Instituut Berkendaal
in Elsene. Kort daarna wordt ze ook geselecteerd
om de verpleegstersschool van het
instituut te leiden. In 1914 verhuist de school
naar Ukkel, waar zich vandaag nog steeds
het Edith Cavell-ziekenhuis bevindt.
Rol tijdens de Eerste Wereldoorlog
Wanneer de oorlog uitbreekt, wordt het instituut
omgevormd tot oorlogsziekenhuis onder
leiding van het Rode Kruis. Edith Cavell verzorgt
er zowel geallieerden als Duitsers, zonder
onderscheid. Ze bekleedt er een ideale positie.
Ze heeft de mogelijkheid om een netwerk
Verlaine op Rimbaud geschoten
WIST U DIT?
Vlak bij de Grote Markt heeft
Wist u dit? Op 10 juli 1873 schiet Verlaine
op Rimbaud in een hotelkamertje
op enkele passen van de Grote Markt
(Brouwerstraat). Rimbaud raakt gewond
aan de pols, Verlaine wordt opgesloten in
de gevangenis.
Beide mannen hadden al enkele jaren een
tumultueuze liefdesrelatie. Die ochtend, op
10 juli 1873, begeeft Paul Verlaine zich naar
de Sint-Hubertusgalerijen, waar hij bij wapenhandel
Montigny een 7mm-pistool koopt
46 BECI - Brussel metropool - februari 2016
te creëren en uit te bouwen om Britse, Franse
en Belgische soldaten te helpen ontsnappen
naar Nederland. Op die manier redt ze het
leven van honderden gewonde soldaten en
verzetsstrijders. In de zomer van 1915 krijgen
de Duitsers echter lucht van het netwerk. De
geheime activiteiten van het ziekenhuis komen
zo aan het licht. Het netwerk wordt opgedoekt
en 65 personen worden aangehouden.
Edith Cavell wordt opgesloten in de gevangenis
van Sint-Gillis op 5 augustus 1915.
Proces en executie
Op 11 oktober 1915 verschijnt Edith Cavell
voor de krijgsraad. Ze blijft haar onverzettelijke
moraal trouw, verdedigt zich niet en
geeft de feiten toe die haar ten laste worden
gelegd. Hierdoor wordt haar proces snel
afgehandeld. Om vijf uur in de namiddag
wordt ze veroordeeld voor hoogverraad en de
dag erna wordt ze om zeven uur ’s ochtends
geëxecuteerd op de Nationale Schietbaan in
Schaarbeek. Ze weigert om een blinddoek
om te doen. Haar executie zendt een schokgolf
door de alliantie. Ze wordt beschouwd
als een martelaar en inspireert door haar
heldenmoed. In Engeland meldt een nieuwe
golf vrijwilligers zich aan om de strijd aan te
binden met de vijand. In Europa is een nieuwe
legende geboren ...
Olivia Regout
met zes kogels. De rest van de ochtend
schuimt hij de kroegen af in het centrum van
Brussel. Wanneer hij rond het middaguur
terugkeert naar zijn hotelkamer, is hij zeer
beneveld en verliest hij de controle. Wanhopig
vuurt hij twee keer op zijn partner. Rimbaud
wordt geraakt aan de pols. Beide dichters
trekken daarop samen naar het Sint-Jansziekenhuis,
maar Verlaine blijft bedreigingen
uiten. Zijn minnaar kan niet anders dan hem
aan te geven bij de Brusselse autoriteiten. De
gevolgen zijn zwaar: Paul Verlaine krijgt een
gevangenisstraf van twee jaar in Bergen. De
poging tot moord mag dan wel de kern van
de zaak vormen, maar met de veroordeling
wordt vooral de homoseksuele relatie aan de
kaak gesteld.
Olivia Regout
© photo : www.independent.co.uk
׉	 7cassandra://RH0sok1bcwAqhbjzSfd0M8uSAdPoQs0aPuxNeB7hSp0`̵ V67;;׉E
BRUSSELSLIFE
TOP BRUSSELSLIFE
TOP 5 van originele activiteiten
voor Valentijn
Zoals elk jaar veroveren rode hartjes omstreeks deze periode de winkelramen. En
elk jaar vraagt u zich rond deze periode af wat u zult doen op 14 februari. Op restaurant,
een doos pralines, een das, juwelen? Dat kan beter en vooral origineler! Volg
de gids ...
Hélène Remy
Selectie
in samenwerking
met de site
www.please-surprise.me
1
Gezongen ontbijt
Een prachtig liefdeslied voor Valentijn is een heel
origineel idee! Maar zingen is jammer genoeg niet
iedereen gegeven. Zelfs met de beste bedoelingen kan een
liefdeslied dat vals wordt gezongen al snel hoofdpijn veroorzaken.
Wat dacht u dus van een gezongen ontbijt (door iemand
anders dan uzelf, met andere woorden)? Twee muzikanten
laten uw partner ontwaken met zijn of haar favoriete
liefdeslied. Bovendien komen ze niet met lege handen aan.
Ze hebben namelijk ook het ontbijt bij!
Prijs: tussen 150 en 200 euros | www.please-surprise.me
2
Sauna hoog tussen de Brusselse daken
In 2016 kan Valentijn heerlijk samengaan
met wellness. Glaasje champagne, massage,
peeling, sauna: dit jaar wordt ontspanning het codewoord
van 14 februari. En als kers op de taart een
skyline om u tegen te zeggen: een buitengewoon uitzicht
over het hart van Brussel!
Prijs: tussen 135 en 270 euro | www.please-surprise.me
3
Diner voor vier personen in een kunstgalerij
Valentijn vieren onder vrijgezellen? Geen
probleem! Het is niet meer nodig om op 14
februari met een gezicht als een donderwolk rond te
lopen: heel wat restaurants hebben dit jaar besloten om
vrijgezellen in de bloemetjes te zetten! En ook hier is
het mogelijk om heel origineel uit te pakken. Zo wordt
in de Marollen ’s avonds een kunstgalerij omgevormd
tot een heel bijzonder restaurant.
Prijs: vanaf 125 euro per persoon | www.please-surprise.me
BECI - Brussel metropool - februari 2016
47
4
Mannen in de kijker
Ook mannen dragen graag zorg voor zichzelf.
Een beroemde Brusselse barbier biedt speciaal
voor Valentijn Cupido-bons aan. Meerdere formules zijn
mogelijk: een gewone scheerbeurt op oude wijze, verzorgen
van de snor, maar ook een volledig kapsel op
maat.
Prijs: vanaf 25 euro | www.bayerbayer.be
5
Het magische boek
Waarom zou u zich beperken tot Valentijn alleen?
Zoekt u ideetjes om uw wederhelft het hele jaar
door te verrassen? Dan is Magique Belgique het ideale
boek. U vindt er immers de 100 beste speciale adresjes
in Brussel en de rest van het land. Dinner in the sky, een
aperitiefcruise, trouwen op grote hoogte, een verjaardag
vieren in het kleinste restaurant van het land: de gids puilt
uit van de mogelijkheden!
Prijs van het boek: 25 euro | www.please-surprise.me
© fotos : Please Surprise Me!
׉	 7cassandra://vCVjJwZwS-FpG9Tmh1rYf23epgCpBhquU9BtQJqZo20`̵ V67;<V67;;#בCט   u׉׉	 7cassandra://2ZsfuEXCPT91lhw3gW0Oq0weXeTz8-UsNzanqqJcs0A `׉	 7cassandra://dIjdsg_YAos9bnZOxV1xJD_43vzKz-nXy4UHoTPsKnkl`S׉	 7cassandra://w83FqT1uIaa1RodLKvIz5qvewFnt0bnkAgZ6O-zxe2UK`̵ ׉	 7cassandra://0TznLYrkdE7xIj8lmT1nUJlicwVkQdErEqQGMoA2CC0g
͠V77;Eט  u׉׉	 7cassandra://nRE6wh3jYRLtGA6E4-cIY5_DEjUZcerjPbX0t4Zantc c`׉	 7cassandra://KJ-12kQ4Gx80PHtqmszEttDVX2E2PrUSy1O5TXERZOQe`S׉	 7cassandra://GOXaB1StawAF5TiVm4dGy63She49WjhyXtkIxplAd0o `̵ ׉	 7cassandra://xY6UqFXXM7FxAbyVu5CaF43TL_DIXh25dsCPBkNZZ4E <͠V77;GנV87;P GWn9ׁHhttp://www.digitweaks.comׁׁЈנV87;O ̝
9ׁH #http://www.bsmsolutionsbruxelles.beׁׁЈנV87;N ̐
9ׁH !mailto:bsmsolutionsb2b@scarlet.beׁׁЈנV87;M 9ׁH #http://www.beci.be/newsletter/e_magׁׁЈ׉EAzores were once known as ‘the Flemish Islands’
IMPRESSION OF A BRIT
‘Stick-in-the-mud’ or ‘go-as-I-please?’
An often-remarked aspect of the cultures of Belgium (of which there are hundreds) is
the highly developed spirit of localism and, with it, a stubborn attachment to place of
birth. But it would be a mistake for foreigners to run away with the idea that Belgians
are stay-at-homes or stick-in-the-muds. There is plenty of evidence, historical and
contemporary, to show that both Flemish and Walloons are fully prepared to uproot
themselves if the circumstances demand it or the opportunity offers.
Richard Hill
T
his wanderlust has been
around for a long time. The
Belgae, one of the tribes
that gave its name to the present-day
Belgian state, were already present in
England in Caesar’s time. Well established
in what would now be Hampshire
and Avon, their towns included
their capital, Venta Belgarum (today’s
Winchester), Magnus Portus (today’s
Portsmouth) and possibly also Bath.
In the 12th
century a substantial number
of Walloon peasants emigrated
to Hungary at the invitation of King
Béla IV and, much later in the 1800s,
Walloon entrepreneurs and workers
helped develop the Hungarian iron
and steel industry. Masters of the
technology developed in the Meuse
valley, the ‘Walloon Process’, established
Sweden’s iron industry (known
locally as vallonjärn) and Walloon
glassmakers from Namur, Liege
and Jumet developed Finland’s first
glassworks in Nötsjö.
The Flemish earned their reputation
for being footloose even earlier. In
1105, at the invitation of King Henry
I of England, Flemish farmers settled
in Rhos in the Dyfed area of south
Wales, cultivating the no-man’s-land
behind a row of Norman forts built
to hold back the unruly Welsh, one of
whom appraised the Flemings as “a
48 BECI - Brussel metropool - februari 2016
brave and sturdy people”. The Flemish
also participated in the capture of
Lisbon from the Moors 40 years later,
when they were characterised as “a
fierce and untameable people” (another
way of saying much the same
thing).
In the words of historian Robert Bartlett
in his book The Making of Europe:
”In the High Middle Ages, Flemings
spread throughout Europe. Many of
them were peasant settlers – who
were reputed for their skills in reclaiming
swampland and rendering
it fertile – but there were also Flemish
knights, soldiers and artisans
to be found in every corner of Latin
Christen dom” (Bartlett’s term for the
western Europe of the time). They
also played an important role as mercenaries
in the civil wars and rebellions
of the English twelfth century.
But the talents of the Flemings extended
beyond warfare. Flemish settlers
were recorded in Transylvania
in the mid-1100s and Vienna in the
early-1200s. Their historical presence
is evident in such place-names
as Flemmingen, Flemsdorf and
Flemingsthal, all in today’s Germany.
In 1331, Edward III invited Flemish
weavers to settle in the eastern
counties of England. Even today,
some people speak of East Anglia
as ‘Flemish England’. From the early-14th
century, artisans from the Low
Countries also emigrated in droves to
the English counties of Kent, Surrey
and Sussex.
Linen weavers from Kortrijk and West
Flanders settled in Canterbury and
other Kentish towns, and brought
the cultivation of hops and a taste for
good beer with them. Flemish peasants
were drafted in to settle on lands
in central and eastern Europe, notably
the Banat on the lower Danube
and the area that is now known as
Belarus. In more recent times Flemish
missionaries have worked all over
the world.
Some Flemish also ventured south.
The Portuguese discovered the
Azores in the second half of the 15th
century but, by 1490, the couple of
thousand Flemings who settled in
the Azores had such an impact on the
local culture that, by the turn of the
16th century, these were known as
‘the Flemish islands’.
I come from a country that has lost
some of its former zest as a creator
of empires – and still has problems
in accepting that it is physically and
historically an integral part of Europe.
So I have reason to admire the ‘getup-and-go’
spirit of much of Belgium.
Long may it last!
●
׉	 7cassandra://w83FqT1uIaa1RodLKvIz5qvewFnt0bnkAgZ6O-zxe2UK`̵ V77;H׉E
~COMMUNITY
NEWS
LEDENTREFPUNT
Het staat in de E-mag
Multimedia creatie Video / Audio / Design & Web
Digitweaks: uw all-in-one
oplossing voor multimedia
Bedrijfsvideo,
reclame,
huwelijksfilms,
muziekvideo’s
Opnames, video-editing en post-productie zijn onze
dagelijkse taken. Ongeacht uw activiteitsdomein doen wij
het uiterste om uw verwachtingen in te willigen.
In 2016 op naar een andere mobiliteit"
Hoe het imago van Brussel oppoetsen?
De fiscale hervorming: bedreiging of kans?
Naar een intelligente mobiliteit?
It’s Co-Solutions Time !
Deze artikels staan ook op onze website:
www.beci.be/newsletter/e_mag
LEDENTREFPUNT
BSM Solutions Marketing
B2B, de specialist van B2B
businessontwikkeling
Belangrijk: wij zijn geen call center. Als bureau specialiseren
wij ons in commerciële ontwikkeling en DM strategieën.
Ons beroep: nieuwe klanten vinden voor u!
Onze corebusiness: ontwikkeling en beheer van een prospecten-portfolio,
handelsprospectie, opsporen van projecten,
vastleggen van commerciële afspraken voor verkoop, marktstudies,
dynamiseren van clientèle, rechtstreekse verkoop
van oplossingen aan ondernemingen.
Telecomnetwerken (telecom infrastructuur),
ipbax, pabx,
bedrijfsvideo’s, GPRS, geolocalisatie per satelliet, beroepsopleiding,
coaching. Kortom: voor alle ondernemingen die
oplossingen bij andere ondernemingen willen promoten enz.
Focus op uw beroep en vertrouw ons uw commerciële
ontwikkeling en uw prospectie. Ons beroep:
klanten vinden voor u. BSM Solutions B2B, de specialist
van de handelsprospectie en van het opsporen
van projecten.
Om ons te bereiken:
bsmsolutionsb2b@scarlet.be
www.bsmsolutionsbruxelles.be
37, de Meeussquare, 1000 Brussel
Firmin S. MAKANI, Prospection Consultant
Tel.: + 00 32 (0) 2 588 28 88
GSM: + 00 32 (0) 472 85 18 59
Met Gling kunnen handelaars gemakkelijk dynamische
informatie publiceren (over nieuwigheden, evenementen,
promoties) terwijl de consumenten de actualiteit
van hun lievelingswinkels op de voet volgen.
BECI - Brussel metropool - februari 2016
49
Mix en mastering, voice-off, jingles, reclame, muziek,
vertalingen Onze geluidsstudio en zijn partners
(componisten, sprekers, vertalers) staan klaar om uw eigen
inhoud te creëren. Design Affiches, flyers en banners aangevuld
met eventuele print services. Web Voor een showcase
site, een CMS site (content editor WordPress, Joomla of
SilverStripe) of een e-commerce site (Magento of SEOshop)
garanderen onze webdiensten schitterend werk.
www.digitweaks.com
Gling lanceert de #ilovemyshops campagne
De
onlangs gestarte Gling is van plan het referentieplatform
te worden waar buurtwinkels en consumenten
elkaar vinden (zie het decembernummer van ons magazine).
׉	 7cassandra://GOXaB1StawAF5TiVm4dGy63She49WjhyXtkIxplAd0o `̵ V77;IV77;H#בCט   u׉׉	 7cassandra://oZcJ3LSVCMpQYIfl_dPu8rXkEn2XEiqhWXY2Jsu4oU8 f` ׉	 7cassandra://xDT1ABqn7ZUNvSVS0tkNVSBsdZPD2vCjuayflWvoN0En`S׉	 7cassandra://xedZZ8-OpJ60EYvZh4qFu_htIutF3fnsnuQ5aAIkoksy`̵ ׉	 7cassandra://v3W65z4sHxiF7DnXk4JkrJI8qa-qICV2vZ24GFyRBjc͢"͠V87;Lט  u׉׉	 7cassandra://oErwTATADFJT4vSFYE0fwmsbATyHcPlHb9lfVLhCeoM ` ׉	 7cassandra://4Zy8dmweu1MimgQ_XAX5taXj41XKcZC59uRd1TtIjwoZ`S׉	 7cassandra://yjeZ8w76Cam0zVIhm0aGyd0zh63pPGO4FHXT8NAUxWY`̵ ׉	 7cassandra://hNopgnAwTBqJrgMjnGYmkfxb5LOXcQQ9SJKBlBwEIPQD͠V97;RנV97;] ԁZ9ׁHhttp://impulse.brׁׁЈ׉ECOMMUNITY
NEWS
Elke handelszaak beschikt over zijn eigen pagina waarop
alle statische maar vooral dynamische informatie
toegankelijk is. Naarmate ze Gling meer gebruiken,
kunnen de consumenten een nieuwsstroom op maat
uitwerken met daarop alleen hun favoriete buurtwinkels.
Ze kunnen meldingen activeren om exclusieve
informatie te ontvangen zodra de gevolgde handelszaken
iets communiceren. Door een pictogram te kiezen
tussen een lange lijst van symbolen van dingen waar
ze zin in zouden kunnen hebben, sorteren en bekijken
de consumenten nuttige informatie in functie van hun
behoeften en wensen.
De campagne #ilovemyshops ging rond Kerstmis van
start in de verscheidene handelswijken waar Gling al
actief is (de gemeente Oudergem en de wijken Tongerenstraat,
Flagey en Kastelein-Baljuw) en zette zich
voort tijdens de ‘solden’. Het is hiermee de bedoeling
de consumenten te herinneren aan de voordelen
en het genoegen die gepaard gaan met aankopen in
buurtwinkels. De gebruikers worden trouwens aangemoedigd
een foto van hun lievelingswinkel op Facebook,
Instagram en Twitter te publiceren.
Gling is vandaag gratis beschikbaar op Android en op
IPhone via de mobiele website. Sinds januari kan het
ook vanuit de App Store worden gedownload.
Info: www.gling.be
Zinner Circle op 3 maart
Na de succesvolle Zinner met Dixie Dansercoer en Minister
Guy Vanhengel, is BECI tevreden u aan te kondigen
dat de volgende editie doorgaat op donderdag 3
maart vanaf 18u. Iedereen is welkom maar het principe
van de Zinner Circle is 'hier spreekt men Nederlands'.
BSE Academy: Quiet Piano en EnVie,
laureaten van seizoen 4
Het BSE Academy programma wordt gefinancierd door
het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en door het Europees
Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) om
de kringloopeconomie, de functionaliteitseconomie, de
duurzame economie e.a. te ondersteunen.
Na vier seizoenen heeft dit acceleratieprogramma maar
liefst 320 kandidaturen ontvangen en heeft het ruim 32
projecten begeleid in samenwerking met multidisciplinaire
teams uit de meest uiteenlopende vakgebieden. Op
initiatief van dit acceleratieprogramma heeft impulse.
brussels zich omringd met talrijke spelers uit de ondernemerswereld,
zoals Triodos Bank, de ondernemingscentra
Village Partenaire en Atelier des Tanneurs, Be
Angels, en begeleidingsdeskundigen zoals ICHEC-PME,
Greenloop, Oksigen Lab enz. Samen gaven ze meer dan
120 workshops voor een totaal van 400 begeleidingsuren
over duurzaam ondernemerschap.
Als afsluiter van de vierde editie van BSE Academy hielden
de zes finalisten een pitch voor een jury die bestond
uit Bruno Wattenbergh, operationeel directeur van impulse.brussels,
Joseph de Gheldere, managing director
van Be Angels, Frédéric Chomé, oprichter en directeur
van Factor-X en Quentin de Crombrugghe, Director
Business Banking bij Triodos.
De BSE-prijs ging naar Quiet Piano (akoestische bekleding
van piano’s), wegens het innoverende karakter
van het project en zijn potentieel om op korte en middellange
termijn activiteit te creëren. Het project EnVie
(kooklessen en vegetalisch traiteur) mocht de prijs Triodos
Sustainable Impact Award in ontvangst nemen. Tot
slot ging een speciale persprijs naar het project Génération
E (crowdfunding om scholen met zonnepanelen uit
te rusten).
De BSE Academy werkt vanaf 2016 onder een nieuwe
naam verder: greenlab.brussels.
Info : www.impulse.be
LEDENTREFPUNT
Deze ruimte is ook de uwe
Deze keer zijn we te gast in het nieuwe gebouw van
AUDI Center Brussels.
We hopen u te mogen verwelkomem op deze avond
met een mix van boeiende inhoud, een kwalitatief walking
dinner en een hoge graad van networking.
Meer info en inschrijvingen op www.beci.be
50 BECI - Brussel metropool - februari 2016
Bent u lid van BECI ? Wenst u iets over u activiteit te schrijven
of nieuws te verspreiden? Stuur ons een bericht!
Meer info: er@beci.be.
׉	 7cassandra://xedZZ8-OpJ60EYvZh4qFu_htIutF3fnsnuQ5aAIkoksy`̵ V97;S׉ElCOMMUNITY
TOETREDINGSAANVRAGEN DOOR VOORLEGGING AAN DE RAAD VAN BESTUUR
ACT - Auto-Controle Technique NV
Kolonel Bourgstraat 118 - 1140 Brussel Nace: 71201
- Technische controle van motorvoertuigen afg.: Nathalie
Vandamme
Akon Sédé Emma Odile NV
Xavier Buissestraat 32 - 1800 Vilvorde afg.:
Emma Akon
Aliaxis Group NV
Tervurenlaan 270 - 1150 Brussel Nace: 64200 - Holdings
70100 - Activiteiten van hoofdkantoren 70220
- Overige adviesbureaus op het gebied van bedrijfsbeheer;
adviesbureaus op het gebied van bedrijfsvoering
afg.: Manuel Monrad
Ascolia Equipment BVBA
Drogenbossesteenweg 75 - 1180 Brussel Nace:
4614006 - Handelsbemiddeling in machines en uitrusting
voor de dienstverlenende sector 46412 - Groothandel
in huishoudtextiel en beddengoed 46431 - Groothandel
in elektrische huishoudelijke apparaten en
audio- en videoapparatuur afg.: Vincent Vandergeeten
Bizlaunch BVBA
Belgicastraat 1 - 1930 Zaventem Nace: 70210 - Adviesbureaus
op het gebied van public relations en communicatie
70220 - Overige adviesbureaus op het gebied
van bedrijfsbeheer; adviesbureaus op het gebied van
bedrijfsvoering 85599 - Overige vormen van onderwijs
afg.: Peter Staveloz
CC&T - Cleaning Consult & Trade / Raypath International
BVBA
Louizalaan 523 - 1050 Brussel Nace: 4615005 - Handelsbemiddeling
in parfums, cosmetica, toiletartikelen
en reinigingsmiddelen 46442 - Groothandel in reinigingsmiddelen
4778402 - de kleinhandel in reinigingsproducten
afg.: Christophe De Nardis
Crystal Palace Business Center NV
Paalstraat 14 - 1080 Brussel Nace: 4110101 - Projectontwikkeling
voor de nieuwbouw van individuele
woningen of voor renovatiewerken 68201 - Verhuur en
exploitatie van eigen of geleasd residentieel onroerend
goed, exclusief sociale woningen afg.: Paul Tackoen
Desurvey PLC
Rossmore Business Village 12, Inward Way - CH65 3EY
Ellesmere Port, Cheshire- United Kingdom afg.: Gareth
Curnow
Effi-Man BVBA
Bronstraat 76 - 1060 Brussel Nace: 70210 - Adviesbureaus
op het gebied van public relations en communicatie
70220 - Overige adviesbureaus op het gebied van
bedrijfsbeheer; adviesbureaus op het gebied van bedrijfsvoering
82990 - Overige zakelijke dienstverlening,
n.e.g. afg.: Sénamé Agbossou
Ellivit BVBA
Sint-Vincentiusstraat 146 - 1140 Brussel Nace: 61900
- Overige telecommunicatie 62010 - Ontwerpen en programmeren
van computerprogramma's 63110 - Gegevensverwerking,
webhosting en aanverwante activiteiten
afg.: Liviu-Cristian Luca
Europa Belgium BVBA
Vilvoordselaan 162-172 - 1000 Brussel Nace: 49410 -
Goederenvervoer over de weg, m.u.v. verhuisbedrijven
52249 - Overige vrachtbehandeling, exclusief in zeehavens
afg.: Bénédicte De Decker
Fat & Curious BVBA
Keienveldstraat 56 - 1050 Brussel Nace: afg.: Gabriel
Ejzenbaum
Finalyse NV
Bischoffsheimlaan 33 - 1000 Brussel Nace: 66199 -
Overige ondersteunende activiteiten in verband met
financiële diensten, exclusief verzekeringen en pensioenfondsen,
n.e.g. 70220 - Overige adviesbureaus op
het gebied van bedrijfsbeheer; adviesbureaus op het
gebied van bedrijfsvoering 73200 - M afg.: Benoît Leman
Graydon
Belgium NV
Uitbreidingstraat 84 - 2600 Berchem Nace: 63110 - Gegevensverwerking,
webhosting en aanverwante activiteiten
82910 - Incasso- en kredietbureaus afg.: Kobe
Verheyen
H5-MGNT GCV
Van Volxemlaan 233 - 1190 Brussel Nace: 70210 - Adviesbureaus
op het gebied van public relations en communicatie
70220 - Overige adviesbureaus op het gebied
van bedrijfsbeheer; adviesbureaus op het gebied van
bedrijfsvoering afg.: Philippe Lovens
HERO BVBA
Maarschalk Joffrelaan 52 - 1050 Brussel Nace: 68201
- Verhuur en exploitatie van eigen of geleasd residentieel
onroerend goed, exclusief sociale woningen 70210
- Adviesbureaus op het gebied van public relations en
communicatie 70220 - Overige adviesbureaus op het
gebied van bedrijfsbeheer; adviesbureau afg.: Florence
Blaimont
Memovie SPRL
Avenue Einstein 11 - 1300 Wavre Nace: 59111 - ProIndex
van bedrijven en organisaties die in dit nummer staan
Abattoir
ABVV
Actiris
AG Real Estate
Airbus
Architectes Associés
Atelier des Tanneurs
ATO
Aux Pavés de Bruxelles
AWIPH
Baneton-Garrino Architectes
Be Angels
Belfius
Bogdan & Van Broeck
Brussel Leefmilieu
Brussels Bureauplan
BSM Solutions Marketing
Chirec
Christelijke Mutualiteit
Chumadia
Citydev
Cofinimmo
Colonel
Creobis
Cushman & Wakefield
14-17
6
8-9
22-23
4
14-17
49-50
14-17
44
34
14-17
49-50
32-33
14-17
14-17
12
49-50
14-17
32-33
44
28-29
18-21
44
35
22-23
De Hoef 1627
Deloitte
Digitweaks
DiversiCom
EnVie
Equilis
Factor-X
Génération E
Ghelamco
Gling
Greenloop
GTB/VDAB
Haven van Brussel
ICHEC-PME
Immobel
impulse.brussels
Inter-Environnement Bruxelles
IZEO
Jack O’Shea
JM Construction
La Braise
La Paix
Les Caves d’Alex
Maatschappij voor Verwerving van Vastgoed
Meet Meat
44
36
49-50
34
49-50
40
49-50
49-50
14-17
49-50
49-50
34
41
49-50
18-21
49-50
24-25
30-31
44
18-21
44
44
44
12
44
ductie van bioscoopfilms 90031 - Scheppende kunsten,
m.u.v. ondersteunende diensten afg.: Olivier Gaillard
Metals-Mines-Machinery BVBA
Sint-Michielslaan 47 - 1040 Brussel Nace: 25110 - Vervaardiging
van metalen constructiewerken en delen
daarvan 46140 - Handelsbemiddeling in machines, apparaten
en werktuigen voor de industrie en in schepen
en luchtvaartuigen 46720 - Groothandel in metalen en
metaalertsen afg.: Dominik Struys
MNJ Coaching NP
Vlijtstraat 62 - 1160 Brussel Nace: 70210 - Adviesbureaus
op het gebied van public relations en communicatie
70220 - Overige adviesbureaus op het gebied
van bedrijfsbeheer; adviesbureaus op het gebied van
bedrijfsvoering 85592 - Beroepsopleiding afg.: Marie-Noëlle
Jadin
Parc Woluwe BVBA
Tervurenlaan 292 - 1150 Brussel Nace: 56101 - Eetgelegenheden
met volledige bediening 64200 - Holdings
afg.: Vincent Bary
Pinakes NV
Keizer Karellaan 34 - 1000 Brussel Nace: 63110 - Gegevensverwerking,
webhosting en aanverwante activiteiten
afg.: Smets Marnix
Play AV NV
Venecoweg 2 - 9810 Nazareth Nace: 33200 - Installatie
van industriële machines, toestellen en werktuigen
43291 - Isolatiewerkzaamheden 77399 - Verhuur en
lease van andere machines en werktuigen en andere
materiële goederen afg.: Dirk Verhellen
Romain Tardy NP
Gewijde-Boomstraat 78 - 1050 Brussel afg.: Romain
Tardy
Supo David NP
Koningsstraat 278 - 1210 Brussel afg.: David Supo
Walden Project - Benjamin Moncarey NP
Globelaan 23 bus 2 - 1190 Brussel afg.: Benjamin Moncarey
Yannick
Van Aeken BVBA
Heistseenweg 2 - 2580 Putte Nace: 10820 - Vervaardiging
van cacao, chocolade en suikerwerk 5621002
- Organiseren en verzorgen van bruiloften, banketten,
cocktails, lunches, recepties, enz. 56290 - Overige eetgelegenheden
afg.: Glen Ramaekers
Mi Tango
Mima, Millenium Iconoclast Museum of Art
MyMicroInvest
Net Brussel
NMBS
Novadia
Oksigen Lab
Orpea
Passwerk
Phare
Quiet Piano
Rigobert
Rijksdienst voor Pensioenen
RTBF
Sodexo
Suez
Thon Hotel
Trevi Groep
Uber
UBS
V+
VBO
Vincent
VRT
44
45
5
40
4 ; 8-9
18-21
49-50
18-21
32-33
34
49-50
37
32-33
14-17
18-21
41
42-43
18-21
4
18-21
14-17
6 ; 42-43
44
14-17
BECI - Brussel metropool - februari 2016
51
׉	 7cassandra://yjeZ8w76Cam0zVIhm0aGyd0zh63pPGO4FHXT8NAUxWY`̵ V97;TV97;S#בCט   u׉׉	 7cassandra://eNWDkwiF0xLlG6inPv31ZS1VNobK6nJY_Lpyv-6eigw 70` ׉	 7cassandra://LrPyB5-0HiAUJDYqDwWUA7n-Dezyf79jUuhwoaG91PA``S׉	 7cassandra://7tRF66-GFxt-mFT6vU5ubNkczzJydXb_w-89dVc1CZYM`̵ ׉	 7cassandra://-KkZbbtJFM-pWn7zrgqd6bkJomHJxiouLOBrzppdsi8b`2͠V:7;^ט  u׉׉	 7cassandra://uwUzVoIFz1dxsi9wwTtaBat-JiF7dNkGlybpghjERjk `׉	 7cassandra://Hk2dEv2uiW6BGtaP0uJtP1d7MDEz1JV9XKhX0qp_AdIE}`S׉	 7cassandra://uqVTqxIQGa_yIBATAAzaguO4b0ASVW_zEjeXTFD0Ftk`̵ ׉	 7cassandra://TFqMhGbt9AkaohMxZQV60zyQ4IFHaBUSCCvquytVeag jB͠V<7;`נV<7;j X9ׁHhttp://www.beci.beׁׁЈ׉EwCOMMUNITY
Management & RH, Personal Improvement
Tot
juni 2016
It’s Co-Solutions Time for the
Boss (1)
Tot juni 2016
It’s Co-Solutions Time for Free
Entrepreneurs (1)
25 & 26.02.2016
Communication non-violente et
Médiation (1)
Handelsrecht
Maart tot juli 2016
Opleiding Bemiddeling/Mediation
te Hasselt
Augustus tot december 2016
Opleiding Bemiddeling/Mediation
te Gent
September 2016 tot februari
2017
Cycle de formation à la médiation
civile et commerciale -
Bruxelles(1)
Strategie en beheer
Tot juni 2016
It’s Co-Solutions Time for the
Boss (1)
Tot juni 2016
It’s Co-Solutions Time for Free
Entrepreneurs (1)
Januari tot maart 2016
“Growth Hacking” - Ontwikkel
nieuwe vaardigheden om te
kunnen inspelen op de trend van
cirkeleconomie (2)
23.02.2016
60’ chrono: uw onderneming
opnieuw afstemmen op de klant,
tips en strategisch advies (1)
23.03.2016
60’ chrono : Leading in a VUCA
world
Verkoop, marketing en
bedrijfscommunicatie
Tot juni 2016
It's Co-Solutions Time! For
Sales… (1)
Opleidingen op maat
U vindt de opleiding niet die u zoekt?
Contacteer ons! Ons opleidingsaanbod
wordt opgesteld in functie van
de vragen die u ons stelt.
U wilt uw vaardigheden ontwikkelen,
uw medewerkers beter laten
52 BECI - Brussel metropool - februari 2016
presteren, de teamgeest in uw onderneming
versterken?
➜ Brigitte van der Mensbrugghe
+32 2 643 78 30 – bvdm@beci.be
Sociale wetgeving
19.02.2016
Les réseaux sociaux : pouvoirs
de l'employeur et social media
policy (1)
22.02.2016
De arbeidsovereenkomst: tips en
tricks
25.02.2016
Saisies et cessions de rémunération
: principes et nouveautés
2016 (1)
26.02.2016
Les plans bonus CCT 90 – Besoin
d’information ou d’une mise à
jour ? (1)
04.03.2016
BECI HR Lunch
21.03.2016
Het arbeidsreglement: tips en
tricks
27.05.2016
Missions et fonctionnement des
organes sociaux (Conseil d’entreprise
et CPPT) (1)
10.06.2016
BECI HR Lunch
➜ Frédéric Simon
+32 2 643 78 17 – fs@beci.be
Milieu, stedenbouw, mobiliteit
26.02.2016
Intern en extern communiceren
over milieustrategie (2)
25.03.2016
Uw inkoopbeleid voor duurzame
goederen en diensten (2)
22.04.2016
Uw aanpak van gezonde en milieubewuste
voeding (2)
27.05.2016
Uw kantoren in de toekomst,
zonder meerkosten: kwaliteit van
de verluchting, ergonomie op
de werkplaats en beheer van de
biodiversiteit (2)
➜ Laura Rebreanu
+32 2 643 78 26 – lr@beci.be
Bedrijfsoverdracht
23.02.2016
Fiscale aspecten: hoe bereid ik
de verkoop van mijn onderneming
voor? (2)
01.03.2016
Een commercieel actieplan
inschakelen (2)
17.03.2016
Het financiële beleid en de handelswaarde
van mijn onderneming
optimaliseren (2)
24.03.2016
Een motiverend loonstelsel implementeren
(2)
17.05.2016
Een omzetontwikkelingsplan
aanwenden om mijn onderneming
aantrekkelijker te maken (2)
24.05.2016
Een gezonde en efficiënte beleidsstructuur
in mijn nieuwe
onderneming inzetten (2)
07.06.2016
Hoe kan ik mijn onderneming
herwaarderen en een goede prijs
bepalen? (2)
14.06.2016
Hoe kan ik me van de concurrenten
onderscheiden en een uniek
commercieel aanbod voorleggen?(2)
➜
Erik Thiry
+32 2 643 78 36 – eth@beci.be
11.02.2016
Matchmaking event : BIOFACH
2016 - Nuremberg
18.02.2016
Incoterms – Quels coûts et
risques devez-vous couvrir ?
Expert (1)
24.02.2016
Journée Economique Togo (1)
14.03.2016
Tavola – Food Business Meetings
– Kortrijk
➜ Beci’s International Department
+32 2 643 78 02 - sso@beci.be
01.03.2016
Speed Business Lunch
23.03.2016
De grondbeginselen van succes
28.04.2016
After Work
➜ Beci Events +32 2 643 78 13 –
events@beci.be
(1) Enkel in het Frans
(2) De voertaal is Frans maar de documentatie
is ook (volledig of gedeeltelijk)
in het Nederlands beschikbaar
׉	 7cassandra://7tRF66-GFxt-mFT6vU5ubNkczzJydXb_w-89dVc1CZYM`̵ V<7;a׉Ewww.beci.be
׉	 7cassandra://uqVTqxIQGa_yIBATAAzaguO4b0ASVW_zEjeXTFD0Ftk`̵ V<7;bV<7;a#בCט   u׉׉	 7cassandra://XcfQtRvwrFEwbacqUr6tFZgJVtwBceWf4E5wBniLkSw n`׉	 7cassandra://UrzNI_2ynUWNx5sFTgKK10QnNi89pwtMgFHUm3qnWJ8Yt`S׉	 7cassandra://yRTW0sv_AMpsoJPgIluam_e_iTG9o72E427iwCciQdY`̵ ׉	 7cassandra://sDASalepNY6VAzZeQPqygvGs-olGqzdVT_HVuCg0lEY -(͠V=7;kנV=7;p Z9ׁHhttp://www.peugeot.beׁׁЈנV=7;o P9ׁHhttp://professional.peugeot.beׁׁЈ׉Eprofessional.peugeot.be
-gamma
Sportieve verschijning en competitieve VAA
NETTO VAA*
508 GT LINE
VANAF 68€/MAAND
NETTO VAA*
308 GT LINE
VANAF 52€/MAAND
*De berekening van het Nettovoordeel van Alle Aard is gebaseerd op de Peugeot 508 GT Line berline 2.0 BlueHDi 136 pk 101 g CO2
en de 308 berline GT Line 1.6 BlueHDi 116
pk, 98 g CO2. Deze maandelijkse netto bijdrage van het Nettovoordeel van Alle Aard moet betaald worden door een werknemer die een bedrijfswagen gebruikt, op basis
van de hoogste bedrijfsvoorheffing: 53,5%; deze voorwaarden hebben enkel een informatief doeleinde en Peugeot België-Luxemburg is in geen geval verantwoordelijk
voor verschillen tussen het gecommuniceerde voordeel en het verworven voordeel.
PEUGEOT GT Line
L /100 KM G /KM 508 GT Line : 4,0 - 5,8 • 103 - 135 | 308 GT Line : 3,8 - 4,9 • 98 - 112
V.U.: Peugeot België-Luxemburg N.V., KBO nr. 0403.461.107, IBAN : BE81 2710 0450 0024, Avenue de Finlande 4-8 te B-1420 Braine-l’Alleud. Tel: 078 15 16 15
Milieu-informatie (K.B.19/03/2004): www.peugeot.be
׉	 7cassandra://yRTW0sv_AMpsoJPgIluam_e_iTG9o72E427iwCciQdY`̵ V=7;l׈EV=7;mV=7;l$͹2016.02 Brussel MetropoolV.*;Cf8