׉?ׁB! #בCט  u׉׉	 7cassandra://OrFFMoqcr5siE6qGyx1SeDwX8Bt9zFfyzf0S98aB1x0 `׉	 7cassandra://V05UwFS9d57B0z_dV50LZUU5KOxd0r-sB7Ti7uhw7KEo`S׉	 7cassandra://tIb598mKQQtyOx_yhsGHVFUfAeisQDcYxK138tLvau0$5`̵ ׉	 7cassandra://SO5IUMkRUQ33Gu74wT2Yj0-fjujtydzGVxZob79Ez7s 6͠^7Rט   u׈   5R  ׈E^7R?׉E Umandeguod
mededelingen- en activiteitenblad van Mantgum
35e jaargang
mei / juni 2020
׉	 7cassandra://tIb598mKQQtyOx_yhsGHVFUfAeisQDcYxK138tLvau0$5`̵ ^7R@^7R?|בCט   u׉׉	 7cassandra://4_cHg4r0DQNOflu8x_Ne0JFZn1SeNReT9vpZEH_TZiY `׉	 7cassandra://2UxO-WpB53TlZ6Z9qUVKw3iGqr4AJhimLQH9461gWJAR$`S׉	 7cassandra://wIshcnvDR7ed8cZE_MOdrGWxuKU9-a_J8blgwioGmTU`̵ ׉	 7cassandra://GrobNrZ0rNd53bLA1W7IejYc-m-5IvIG6i1P2BGIGEo :|͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://kZjFxTkjaKcGDkBOHYwPKpRMiWLywa8ED9c8YfsVeYY !`׉	 7cassandra://dA4kymAZfuuaQV9itPJdwZqbVd-ojDuQUae2IyOWqkkO&`S׉	 7cassandra://FXMqWbA1vMiuGpzY6ZwOLv2UhJqGzJzWPKlzEBlMziQ`̵ ׉	 7cassandra://x1aeMx5V_uQ-_R-sTccdXQjmBcR_PJ7Rxmx359z2cKÙbD͠^7R䉓נ^7R䋁 sp9ׁHhttp://studiofitaal.nlׁׁЈנ^7R䐁 &l 9ׁHhttp://www.mantgum.comׁׁЈנ^7R䏁 'J̾9ׁHmailto:mandeguod@gmail.comׁׁЈ׉E Yoga Pilates
Bodyflow
studio
Fitaal
06 420 122 03
Workshops en retreats
Stoelshiatsu Ontspannings- Yogamassage
Kijk voor meer informatie op studiofitaal.nl
׉	 7cassandra://wIshcnvDR7ed8cZE_MOdrGWxuKU9-a_J8blgwioGmTU`̵ ^7RA׉EWINHOUDSOPGAVE
Fan de redaksje
Zo kan het ook!
Hjoed bin ik jierdei
De Wjukken weer open
Mantgum Foar Inoar
Bram Brouwer ferlit de redaksje
In fitaal berop!?
4 maaie betinking Skillaerd
5 mei 1945
Gedichten
Nieuws vanuit Mantgum Leeft
Vishandel Mazereeuw
Een nieuwe rubriek
Nieuws van Merke Commissie Mantgum
Nieuws uit de dorpskerk
3
5
5
7
7
9
9
10
12
14
17
23
24
27
29
Verenigingen 31
Activiteiten 32
Weekagenda 33
Instellingen 34
AED aanwezig
Witte jim ..... dat???
Doarpsmienskip Mantgum
Keatsferiening Jacob Klaver
Nieuws van artsenpraktijk Bergwerff
Zaaien in Coronatijd
Bloemenzee rondom het station Mantgum
CPO Mantgum 2.0
Nieuws Tennisvereniging
Duorsum Mantgum
Het gezichtsbedrog van Wierum
Opbrengst Amnesty Collecte
De Bistedokter
Afmetingen advertenties
Omslag foto
Kids die bij zijn dat ze weer
naar school mogen. Op de
foto: vlnr. Froukje, Roos &
Lily bij de Gielguorde
foto Adrie Jansen
34
35
37
39
40
45
47
48
53
54
57
59
61
64
Politie 64
Colofon 64
Het volgende nummer verschijnt
voor 1 juli 2020
Kopij inleveren uiterlijk
de 14de van elke maand
mandeguod@gmail.com
www.mantgum.com
MANDEGUOD
1
׉	 7cassandra://FXMqWbA1vMiuGpzY6ZwOLv2UhJqGzJzWPKlzEBlMziQ`̵ ^7RB^7RA{בCט   u׉׉	 7cassandra://B8C524JcHUIaVLh3UcZF4ywfX56Y1Oav_naD1J11IoM l`׉	 7cassandra://xa4QOQDqfK_90zCTCD7AHXrVqjjMWTlGYzlAXCqsHbQ>`S׉	 7cassandra://WLpUA2-9dv-5mrq-Hmdk-kDB0Mv0ucbYfoiR7QaEHNUL`̵ ׉	 7cassandra://7SNtdT7yrwx6WKC5945x7_mQUNAqZ6mXBGifASEKLZo͵:͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://aMOrF8Fy3YHdEHwF7rB17mZNLFgXQ5AjELNSPsibprk ?` ׉	 7cassandra://ktMCa2SBjDDa0gCWgf3LAEXZ72MhoqfsBBBWsIVzMnU͆Y`S׉	 7cassandra://utRjGiJMmYJKSI-icYDkiV8Firgaxwt5qamXSy2GmUY!I`̵ ׉	 7cassandra://buXyJEC_Vv5IHajYuawPaTjY5l0v3A1hk0ORIzT0qaU6,2͠^7R׉EMANDEGUOD
2
׉	 7cassandra://WLpUA2-9dv-5mrq-Hmdk-kDB0Mv0ucbYfoiR7QaEHNUL`̵ ^7RC׉E	Prakkesaasjes fan de redaksje
Foar safier’t wy as redaksje ús heuge kinne, is it net earder foarkaam dat der in
moanne gjin Mandeguod útkommen is. Want Mandeguod kin allinne bestean
as der wat bart yn it doarp (of omjouwing) of as der wat nijs te melden is. Dat
earste punt foel al frij gau ôf. It twadde punt, nijs, is der genôch as de hiele
wrâld yniens op’e kop stiet, mar mei dat nijs wurde jo al genôch platgoaid. En
om dêr no in hiele Mandeguod mei te foljen (...)
Op it stuit as ik dit skriuw, 11 maaie, meie de basisskoallebern foar it earst nei
8 wike wer nei skoalle. Foto’s hjirfan, fan de heiten en memmen by it stek, fine
jim yn dizze Mandeguod. Foar in soad memmen in moai memmedei-kado,
want thúswurkje èn bern lesjaan is net in ideale kombinaasje. (Ik druk my sêft
út mei twa pjutten). Nei de kappers, fysioterapeuten en oare saneamde kontaktberoppen
is it no it wachtsjen op it iepen gean fan terassen en op grutte
eveneminten sadat Jan Watze syn tinten wer ferhiere kin. Fansels is soks, efkes
lunsje, earne in iisko keapje of nei in grut muzykfestival gean, pure lúkse, mar
ús ekonomy draait der wol op.
Ik freegje my dan ek gauris ôf as alle maatregels wol yn ferhâlding stean mei de
earnst fan dit firus. It oantal minsken dat it net oerlibbet is te fergelykjen mei
de gryp. En fan de 500 minsken yn Fryslân wêrby’t Corona fêststeld is, binne
der 400 dy it oprûn ha yn in ferpleech- of sikehûs (boarne: Omrop Fryslan).
Mar as je dan heare dat in sûne man fan 50 jier deasiik yn it sikehûs leit, en
dat hy - as hy it al oerlibbet - in kasplantsje wurdt, dan is it al in oar ferhaal.
Want dat kin jo of my ek oerkomme. Mei de gryp bart soks net. Ek witte wy
net wat der bard wie as we allegear gewoan troch gien wiene mei it gewoane
libben. Hiene de ic’s dan fol lein? Hiene we allegear binnen bliuwe moatten?
Hiene der hjir yn Fryslân ek yn elk doarp meardere stjergefallen west? Ik tink
it wol.
Hoe dan ek, it deistich libben giet lokkigernôch gewoan troch. En as we
allegear wer wat mear ûnder elkoar wêze meie, bliuw dan ek de goeie dingen
dwaan dy’t dizze situaasje mei him meibringt. Brûk wat faker de fyts yn
stee fan de auto, romje jo hûs wat faker op (of keapje net gelyk de Action wer
leech), stjoer pake of beppe ris wat faker in kaartsje en stean der ris wat faker
stil by dat it net allegear op stel en sprong hoecht. En as jo jo echt begjinne te
ferfelen dan ha wy altyd wol ferlet fan ynstjoerde stikken.
Ut namme fan de redaksje,
Maaike Kuipers
MANDEGUOD
3
׉	 7cassandra://utRjGiJMmYJKSI-icYDkiV8Firgaxwt5qamXSy2GmUY!I`̵ ^7RD^7RC{בCט   u׉׉	 7cassandra://FgiD05DdWv2lR4DFOfBZrHRglychco9_DtJNEckIUh8 j`׉	 7cassandra://HJV8o15I_o0RBtfbs8sHaIbDf9S5DBQy2jtpRZFvjCI]`S׉	 7cassandra://D-0kG7Q5lbAvPRyB30Y_1q0OW-6-CF0k2uMuKR3N5gA"`̵ ׉	 7cassandra://uhSnkk9YeK1RamYTu6YjVYDsGABAVSi0cA7ZhXkRl5c ] B͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://aoCRd6FPpHuQ2uruEJ1VK57QMkXMbCn05MUlesXszLQ #` ׉	 7cassandra://CPBhpMCziybChtl0yHDHy-7anZYQyx650Z3F6RTEHsof[` S׉	 7cassandra://GS60LNc25j_vrb3q3QG9WdiMcIsFkqTzKVmLUq79skU`̵ ׉	 7cassandra://ciHF3XVNsLmQn2VHYV0f1q8wJJziOd46fGpEcgiQ06o56͠^7R׉E umaand aanbieding
1 makreel
+
iedere dinsdag
bij de Poiesz in
Mantgum van
15.30 tot 18.00 uur
MANDEGUOD
4
2 haring
e5,׉	 7cassandra://D-0kG7Q5lbAvPRyB30Y_1q0OW-6-CF0k2uMuKR3N5gA"`̵ ^7RE׉EZo kan het ook!
Schreven wij in het vorige nummer van de Mandeguod dat er vernielingen
waren aangericht aan de deur van de ruimte van de kaatsvereniging bij de
Wjukken, nu kunnen wij melden dat een van de ouders van de veroorzaker(s)
de deur keurig in de oude staat hersteld heeft.
Dank daarvoor.
Zo kan het ook!
Het bestuur van de Wjukken.
22 maart 2020.
Hjoed bin ik jierdei, 81 jier.
Net folle yn ’e hûs helle, want der komt dochs hast gjin ien. Ferline jier, in
drege tiid, omdat ik myn Willem krekt ferlern hie. En no noch Corona, al sa
swier.
Lokkich kamen ús famkes, Sjoukje en Etie mei harren man dochs om in bakje
kofje, 1,5 meter fan elkoar, sûnder hân as krûpke, it wie dochs noch gesellich!
Doe't se op it punt stiene om fuort te gean, sei Etie dat der in korps foar de
doar stie, mar sa mâl wie it net! Der waard oanbelle en ik hearde muzyk, dus
ik nei de doar.
En dêr stiene yn in greate rûnte myn buertgenoaten foar my te sjongen: “Er is
weer één jarig” en “lang zal ze leven”.
Mei de triennen yn de eagen stie ik dêr, fernuvere dat se dit foar my diene. Ik
tocht: “Dit is dochs wier echt mei inoar en foar elkoar!”.
Miranda van der Poel bea my ek noch tulpen oan, sy hie dit ek útfûn, geweldich
gewoan! Ik haw se hertlik betanke, mear koe en mocht ik net dwaan.
De hiele dei hie ik in waarm en tankber gefoel yn myn hert en wie ik dochs
noch echt jierdei!!
Nochris tige tank!
Jitske Agema- Bijlsma.
MANDEGUOD
5
׉	 7cassandra://GS60LNc25j_vrb3q3QG9WdiMcIsFkqTzKVmLUq79skU`̵ ^7RF^7RE{בCט   u׉׉	 7cassandra://vC75fQW8beJBtIB1cZ_j2Hy4ru0cYbVNbEzBwdPr3uQ 3`׉	 7cassandra://VThhYDVzF01d5ibJpI0gF-3P0znEurfgcdNgvh8ov9oM`S׉	 7cassandra://Y99WgC0P44v4se-jIDjVNblcq92GnhjpkzbxNGitMxQ`̵ ׉	 7cassandra://utAKqdmsaNdhDmoy8wiu3sMfp38rixu-yOLLfdK5vnU:͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://0YzBGnpeIQz4WloQRnuxch96FedOMAH9Gn3kBLh3syc ` ׉	 7cassandra://E2cvG2gMiGNtZLybfwx51VAPHC1QCZ3OWCB7Aia8WGs{`S׉	 7cassandra://p15X_a0aUFnlsJqhO3kMTxC2pTruQULTXB9i7-m8T-M`̵ ׉	 7cassandra://csrDzbWOnBK4RHx2eYuQhfeL3rGk-ZZM9NdEnM_bIWsJ:͠^7R䖑נ^7R䚁 ̿9ׁHmailto:foarinoar@mantgum.comׁׁЈ׉EMANDEGUOD
6
׉	 7cassandra://Y99WgC0P44v4se-jIDjVNblcq92GnhjpkzbxNGitMxQ`̵ ^7RG׉EDe Wjukken weer open
Na een sluiting van bijna 2,5 maand gaat de Wjukken weer open per 1 juni a.s.
Zoals in de routekaart van de overheid is aangegeven mogen de terrassen,
restaurants, cafés en bioscopen weer open voor maximaal 30 personen. Dit is
inclusief personeel. Reserveren en gezondheidsvragen vooraf.
Het bestuur van de Wjukken is zeer verheugd dat de Wjukken weer open kan
en wij gaan er met de vrijwilligers alles aan doen uw verblijf zo aangenaam
mogelijk te maken. Tot die tijd gaan wij de voorbereidingen treffen.
Per 1 juli a.s. mag dan het aantal bezoekers weer opgeschaald worden naar 100
personen en mogen de gemeenschappelijke douches en WC's in de recreatiesector
weer open.
Wij zijn blij u na deze onaangename maar noodzakelijke periode in de Wjukken
te mogen begroeten.
Met vriendelijke groet,
Bestuur Wjukken.
Mantgum Foar Inoar
In een wereld zonder corona zou er nu de uitnodiging zijn voor
een gezellig Eetcafé, een uitnodiging voor een themabijeenkomst
aan de Antennes. Maar in een wereld met corona geldt er
een andere realiteit. Waarin gezond zijn en blijven voorop staat.
Waarin we afstand bewaren, zoveel mogelijk thuis blijven, enz.
Een wereld waarin verstandig zijn belangrijk is. Natuurlijk is Mantgum Foar
Inoar er wel om te ondersteunen bij b.v. boodschappen doen, wordt er gebeld
of worden raambezoekjes afgelegd en kaartjes verstuurd. Antennes hebben
zich aangemeld om hierbij te ondersteunen. Geweldig!
U kunt ons bereiken via de mail: foarinoar@mantgum.com of telefonisch:
Siebolt en Aukje 0651058186, Antje 0623301207, Ank 0582501557,
Marja 0612068990 of Pieter en Roelie 0683713210.
Is het voor u niet mogelijk om zelf boodschappen te doen of vindt u het niet
vertrouwd om naar de winkel te gaan? Neem gerust contact op.
En……..natuurlijk hopen wij u op termijn weer “live” te mogen ontvangen in
het Eetcafé. Maar, zoals opgemerkt, alleen als het coronaveilig is. De verwachting
is dat dat nog een tijdje op zich laat wachten.
Tot die tijd: Sterkte en blijf gezond !!
Coördinatiegroep Mantgum Foar Inoar
MANDEGUOD
7
׉	 7cassandra://p15X_a0aUFnlsJqhO3kMTxC2pTruQULTXB9i7-m8T-M`̵ ^7RH^7RG{בCט   u׉׉	 7cassandra://UVkbLcZSUk9LjnNGp88IomN-9TA8MvYLSlH6f9HlbZQ :2`׉	 7cassandra://fuO6J3NRHQ7V9pWU05b5gtqfUlZrkOixztjJzAaq7UMI`S׉	 7cassandra://68MbHpzIy-ys75cTBE1WG1_C5GkNo2tM1FrXx4wg56I]`̵ ׉	 7cassandra://LH8WhocdMi52euqM3DdxSrLFSESQvj_8r8aUlInxZT0B͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://7xToFTYferKCDkKpZhbv3V0Lga2DYUlC1mvWkU0hGXw M` ׉	 7cassandra://g0j7AQNTbu-MyX-vJrDFvfsjnrDz1ZKVpNYNBrOWkbMv6` S׉	 7cassandra://EcetA6lThfVi4pq_O-w2RvSA6abeOybizdx9o6CnNp4Y`̵ ׉	 7cassandra://PUQXs5sJ97JXR2hNty9OWaer7RGbxjlV7SETxpH_Gpg>A6͠^7R׉EMANDEGUOD
8
׉	 7cassandra://68MbHpzIy-ys75cTBE1WG1_C5GkNo2tM1FrXx4wg56I]`̵ ^7RI׉EBram Brouwer ferlit de redaksje
In jier of fiif hat Bram Brouwer haadredakteur west fan de Mandeguod. Hy hat
no lykwols oanjûn dat hy dizze funksje dellizze wol en dat hy ophâldt mei
syn wurk yn de redaksje. Wy sizze him tank foar syn ynbring al dy jierren en
winskje him súkses mei syn grutte passy: it skriuwen fan boeken.
De redaksje
In fitaal berop !?
Nee, ik bin gjin dokter, ferpleechster as fersoarchster. Dat soe ik yn gewoane
tiden al net kinne, lit stean no! Grut respekt foar al dizze echt fitale minsken!
Mar ik kaam der al achter dat ik ek yn in fitale sektor wurkje. Minsken moatte
iten ha, en dêrom fuorje en melke de mannen by ús gewoan troch, en gean ik
“gewoan” nei Van Smaak yn Drachten.
Op myn buro dêr komme (ûnder mear) alle menulisten dy’t de minsken thús
ynfold ha, en as ik jûns wer nei Hoxwier ryd, witte we fan al dy minsken
wat se ite wolle, oft it waarm brocht wurde moat of koelfarsk, at we der foar
ynkeapje moatte, en hoefolle koks, keukenhelpen, poarsjenearders en besoargers
we ynplanne moatte.
Fansels bin wy by Smaak bliid mei nije klanten. Mar no efkes net. Want no
betsjut it dat in hiel soad âlderen en minsken mei in beheining net mear ite yn
de deiopfang of it restaurant fan it hûs, mar allinne op harren keamer.
No betsjut it dat de famylje net mear helpe kin mei iten en boadskippen.
No betsjut it dat minsken net nei de winkel doarre as kinne. En dat fielt dan
dochs oars.
Mar dochs ek in goed gefoel: dat je je wurk dwaan kinne, dat minsken dêr wat
oan ha en dat fan 1 maaie ôf ek de Patyna-klanten yn Mantgum en omkriten it
iten fan ús krije kinne. Dat it jim smeitsje mei!
Mieke Peenstra, Mantgum
MANDEGUOD
9
׉	 7cassandra://EcetA6lThfVi4pq_O-w2RvSA6abeOybizdx9o6CnNp4Y`̵ ^7RJ^7RI{בCט   u׉׉	 7cassandra://--AGPxoUTl_5bBQEb_syTfNIys4SQJrhL6TaaHC4P38 d`׉	 7cassandra://5y0LGsxP9JIn2FxIXcy6fbVKtrvEUg8Jocl6aQYqqDk͂`S׉	 7cassandra://mH_2Obz1CJgcCqjxcXgZDpFiPU8mnVy28Pe46Mfbo0A$`̵ ׉	 7cassandra://Fy1ySlmfUy6AWmIh5nFPRzFdDrYbE1kuqeGL0LMWKPYh>͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://oQyJglJuLI3NmO98XttuiVhucD4hVl6zO4fzDDZBpgg =`׉	 7cassandra://t9EmoWKiMpFa_-v7q6Hw_LBelhNc1aBR1W4reIqdLmAx`S׉	 7cassandra://q-4CKeW6qS-v0fU2NBWDKK20FIIJU3OWvx5WtveiFX0"
`̵ ׉	 7cassandra://dlDHvDv2RAPu1-9Rt70w1lSvXCM83px3cDwFIdnDN_s :͠^7R׉E4 maaie betinking Skillaerd
“It fielt frjemd op in hast lege Dam…”, sa begûn kening Willem Alexander syn
taspraak by de nasjonale deadebetinking yn Amsterdam. Op it hôf fan Skillaerd
hie it 4 maaie komitee fan Mantgum & Skillaerd op itselde stuit likernôch
deselde ûnderfining. Wêr’t it hôf yn ‘e regel fol stiet mei belangstellenden,
bleau it earbetoan dit jier foarbehâlden oan de fjouwer komiteeleden. Krekt as
de kening hiene hja der it folste betrouwen yn dat de betinking – lykas altyd
ynlet troch de tsjerkeklokken fan Mantgum en Skillaerd – yn de hûskeamers
meibelibbe waard. It grutte tal flagen dat yn it doarp healstôk hong like dêr ek
op te wizen.
Leaver hie it komitee dit jier – 75 jier nei de befrijing – wat grutter útpakt, mar
it die bliken dat de troch need twongen mini-betinking op Skillaerd dochs in
prima manier wie om op in respektfolle wize by de oarlochsslachtoffers stil te
stean. De blommesee op it hôf liet wol sjen dat de deaden, yn it bysûnder de
bemanning fan Stirling EF347, alderminst fergetten binne. De gemeente sette
Skillaerd sels twa kear yn de blommen: op 15 april waard al in skaal mei frijheidstulpen
pleatst en op 4 maaie lei Gudula van Beem in krâns út namme fan
it komitee. Learlingen fan basisskoalle
‘De Gielguorde’ skreaunen
gedichten oer oarloch en frijheid,
dêr’t inkele fan yn dizze Mandeguod
ôfdrukt binne.
4 mei herdenking
Skillaerd
“Het voelt vreemd op een bijna
lege Dam…”, zo begon koning
Willem Alexander zijn toespraak
bij de nationale dodenherdenking
in Amsterdam. Op het kerkhof
van Skillaerd had het 4 mei
comité van Mantgum & Skillaerd
op hetzelfde moment ongeveer
dezelfde ervaring. Waar het kerkhof
normaal vol staat met belangstellenden,
bleef het eerbetoon
dit jaar voorbehouden aan de vier
MANDEGUOD
10
׉	 7cassandra://mH_2Obz1CJgcCqjxcXgZDpFiPU8mnVy28Pe46Mfbo0A$`̵ ^7RK׉Ecomitéleden. Net als de koning hadden die er het volste vertrouwen in dat de
herdenking – zoals altijd ingeluid door de kerkklokken van Mantgum en Skillaerd
– in de huiskamers werd meebeleefd. Het grote aantal vlaggen dat in het
dorp halfstok hing leek daar ook op te wijzen.
Liever had het comité dit jaar – 75 jaar na de bevrijding – iets groter uitgepakt,
maar de noodgedwongen mini-herdenking op Skillaerd bleek toch een prima
manier om op een respectvolle manier bij de oorlogsslachtoffers stil te staan.
De bloemenzee op het kerkhof toonde wel aan dat de doden, in het bijzonder
de bemanning van Stirling EF347, allerminst zijn vergeten. De gemeente zette
Skillaerd zelfs twee keer in de bloemen: op 15 april werd al een schaal met
vrijheidstulpen geplaatst en op 4 mei legde Gudula van Beem een krans
namens het comité. Leerlingen van basisschool ‘De Gielguorde’ schreven
gedichten over oorlog en vrijheid, waarvan enkele in deze Mandeguod zijn
afgedrukt.
Comité 4 en 5 maaie Mantgum & Skillaerd
Alexander Tuinhout
MANDEGUOD
11
׉	 7cassandra://q-4CKeW6qS-v0fU2NBWDKK20FIIJU3OWvx5WtveiFX0"
`̵ ^7RL^7RK{בCט   u׉׉	 7cassandra://H9lpoflWXP4DCRzFspJl_cpux84UvnaToQvqIsB4OQ4 `׉	 7cassandra://c6OQmI76nMoFEUcByDF-w5VoMtG4I0pTFfCIFiCLFRk͒+`S׉	 7cassandra://r3JFQEkoPHe3qLTT_03VLpEahIWDzSKf_Snd6RRk91g'@`̵ ׉	 7cassandra://64HXm5NKbrgsZ4dS7iHwpNf3s-G9iTkv1WikZmVvcEE6͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://9XUr9k2yRDmSJrySGQoWsdKmzjLqFsM8hLNom1tGZRA N` ׉	 7cassandra://zA85abhIi4dxN8QVHhsfjKGuTjILVyxqMja2EjazsQkͅH`S׉	 7cassandra://oYphIx_SuuS9ky6_dsgXBhpSLxlwAaOt0z6Z0u_eryw +`̵ ׉	 7cassandra://ykvEorSbpJB7fRnuHWF6mPYs7L0Wl3InaWRmAA0DLjwJ6͠^7R׉E5 mei 1945
75 jaar terug in de tijd met Eelkje van der Veen-Jongstra
We praten in de tuin van Eelkje’s huis aan De Wâl. Een Corona-interview. Op
het bankje heerlijk in de zon. We kijken uit op de zijmuur van de boerderij
waar Eelkje 86 jaar geleden geboren werd. De bevrijding. Ze was 10 jaar en
dacht dat veel herinneringen waren weggezakt. Maar al schrijvend beleefde ze
die dag opnieuw.
Eelkje vertelt:
De befrijing, 75 jier lyn,
begjin maaie, moai waar.
Dy sneins kuieren wy mei
in rigele famkes fan allegear
in jier of tsien op de
Hegedyk doe’t ik opiens
ús heit en mem oankommen
seach. Op de fyts.
Bakker Pyt Kiestra wie
der ek by, mei soan Gabe
foarop, op de pakjedrager
dêr’t gewoanwei de grutte
bôlekoer fêstmakke wie.
“Kom mei”, seine ús heit-en-dy, en sa bedarre ik by ús heit achter op de fyts en
meiïnoar gong it op nei de Blauwe Tinte by Reduzum. Dêr, by de âlde strjitwei
lâns, kamen de Kanadezen mei tanks en jeeps. Se wiene ûnderweis fan it Hearrenfean
nei Ljouwert, en it stie dêr by de Blauwe Tinte fol mei minsken. De
Kanadezen waarden mei in protte jûchheigerop ynhelle. Dit makke op my, in
famke fan 10 jier, grutte yndruk.
In dei of wat letter hearden we dat der allegear tinten op in stik lân oan de ein
fan de Weidumerdyk opset wienen. It wiene de tinten fan de Kanadezen. Dat
wy as bern der op de fyts hinne fansels! En we krigen doe allegear sûkelarje en
wite bôle fan de Kanadezen. In hiele happening foar ús!
In pear dagen nei de befrijingsdei ha ik in pear nachten útfanhûs west by ús
muoike Pé Wiersma. Hja hie har man yn de oarloch ferlern, en se sil it fleurige
selskip fan sa’n jong famke fêst tige wurdearre ha. Us heit helle my nei de
tiid wer op de fyts op, it wie noch altyd moai waar. Doe’t ik mei ús heit yn de
skuorre kaam (wy wennen mei fjouwer oare húshâldings yn de grutte pleats
dêr’t Peter en Eef no wenje) wachte my dêr in ferrassing: yn de skuorre stie in
fersierde wein! Dy fersierde wein wie bedoeld foar de optocht, want der waard
de oare deis in feestdei organisearre. De wein dy’t by ús yn de skuorre stie wie
fersierd troch alle húshâldingen dy’t yn ús pleats wennen en fansels de bern
der allegear op. De wein moast ‘Sneeuwwitje en de zeven dwergen’ foarstelle.
MANDEGUOD
12
׉	 7cassandra://r3JFQEkoPHe3qLTT_03VLpEahIWDzSKf_Snd6RRk91g'@`̵ ^7RM׉E	tIk waard Sneeuwwitje, mei in hiele lange wite jurk oan en moaie skuontsjes.
De kabouters waarden foarme troch de oare bern dy’t yn de grutte pleats wennen:
Wytse en Germ Bylsma, Popke en Wieke Huizinga, Theunis en Riemie
Kooistra en myn eigen suske Zus.
Der wiene hiel wat weinen dy’t yn de optocht meirieden. Foar yn de optocht
sille de pommeranten wol rûn ha… En sommige gekke foarfaltsjes bliuwe je
dan by: want Jappy Anema (wenne yn it hûs dêr’t David en Lys no wenje) stie
foar syn hûs te sjongen.
Nei de optocht wiene der spultsjes en keatsen op it sportfjild. Dizze feestlikheden
gongen noch dagen nei dy tiid troch! En jûns wie der dûnsjen, mar dêr
wie ik mei myn 10 jier fansels fierstente lyts foar.
Ik wit dat der dûnse waard yn it kafee fan Jellema en by Van der Heide yn it
stasjonskofjehûs (it hûs dêr’t Herman en Helga no wenje). Fan it dûnsjen yn it
kafee fan Jellema is letter de Dûnsklub ûntstien.
Wat herinnert u zich nog uit de oorlog?
“In de oorlog hadden we evacués. Dat was familie uit Noord-Holland”.
Zodoende woonden ze met een gezin van 7 personen samen met nog 4 andere
gezinnen in de boerderij aan de Dokter Fokkewei. Alle gezinnen luisterden
samen dagelijks naar de radio. Eelkje had wel een goede kindertijd. “Honger
hebben we niet gehad, we hadden melk van de boer en eten van het land.
Soms liepen er Duitse soldaten door het huis – dan was ik wel bang!” Haar
moeder was vooral bang als er vliegtuigen overtrokken op de avonden dat
Eelkje’s vader de Zwarte Molen in Boazum moest aanzetten.
Na de oorlog ging ze ieder jaar met school op 4 mei naar Skillaerd om de
Britse vliegers te gedenken die daar begraven liggen. En op 5 mei ging de vlag
in top op de kerk!
Eelkje heeft een druk leven gehad in Mantgum. Ze heeft 2 kinderen, 6 kleinkinderen
en binnenkort wordt ze oerbeppe!
Ze hield en houdt nog steeds van volksdansen, kaatsen, jeu de boules en heeft
graag mensen om zich heen. Al die mensen hebben haar er weer bovenop
geholpen toen haar man 10 jaar geleden overleed. Ook mag ze graag fietsen.
Maar 14 dagen geleden is ze met de fiets gevallen op de brug. Ze loopt nog
even met een rollator, maar dat komt vast goed!
Hoe beleeft u deze dagen?
“Heel anders dan andere jaren vanwege Corona. Het lijkt wel op oorlog. Toen
was de situatie onzeker, nu ook weer....”
Wat gaat u nu doen op 5 mei?
“De vlag uitsteken!”
Diny de Vries
MANDEGUOD
13
׉	 7cassandra://oYphIx_SuuS9ky6_dsgXBhpSLxlwAaOt0z6Z0u_eryw +`̵ ^7RN^7RM{בCט   u׉׉	 7cassandra://paNTvuLhvVbn0cw2YztBqBeKX7ufyJrmbTFR8vqakrI z`׉	 7cassandra://RC1IZpN10KlIzfoILcKbxzk8DLozdrOXj4LzRCVaRIMe`S׉	 7cassandra://24djlRFNGdTRBSZ7QSWb5SBjmBbkz_3YK4QSuu4VI9M!%`̵ ׉	 7cassandra://_BPfLD6xCwD4UPTkWztMDDRz7afDwnrVq7H0da4q6PY 2:͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://kff9C95Zla1xsOaRZvQHVh-_M2O3u6vhlto2NpybpNw uD`׉	 7cassandra://4Xf6ut9o3i14clYdtOorV0Rc41Mez9cGdIyJgeRNS7U``S׉	 7cassandra://_dmHfsHFJRnRCdWYJACTC68Yt23PGGM5tw5mjUHFbIk`̵ ׉	 7cassandra://BZ3nbRbftrKb4qjoeIydillq_lDhjTs4ottdngujfiQ >͠^7R׉E+Vrijheid
Sommige mensen weten niet wat vrijheid is
Ik zit achter de gordijnen
Terwijl bij andere kinderen niet eens de zon kan schijnen
Ik zit te spelen met iedereen op het plein
Terwijl andere kinderen aan het vluchten zijn
Ik vind het zielig voor de mensen
Leven in vrede is wat ik ze toe wil wensen
Brian Oosting
Oorlog toen en nu…
Vooral in donkere, lange (oorlogs) nachten
krijg je nare gedachten.
Dat weten de mensen die in oorlog leefden,
zij beefden vaak van angst.
Dat was 75 jaar geleden…
Maar ook nu wonen er nog steeds mensen in oorlog.
We moeten proberen hen te helpen,
vooral door ze niet te vergeten!
We mogen niet de andere kant opkijken
En doen alsof we het niet zien.
Want als dat 75 jaar geleden niet bij ons gedaan was,
dan leefden wij nu niet in vrijheid…
Ruben Huizinga
MANDEGUOD
14
׉	 7cassandra://24djlRFNGdTRBSZ7QSWb5SBjmBbkz_3YK4QSuu4VI9M!%`̵ ^7RO׉EVrij
Het was op een morgen in mei
De oorlog was eindelijk voorbij
De vlag was weer rood wit en blauw
Nu mocht je weer doen wat je wou
Je mocht weer over alles praten
In de winkels lag weer iets
Je mocht alles doen en laten
En de soep smaakte niet meer naar niets
Er werd geen één schot meer geschoten
Er werd met geen een steen meer gegooid
We zetten de zaak weer op poten
En we voelden ons vrijer dan ooit
Dit is nu echt het verleden
Ik heb het niet meegemaakt
Maar veel mensen zijn er familie aan kwijtgeraakt
Rose Papeleu
Frijheid
Ien dei gjin frede
Is ien dei sûnder freonskip
Ien dei fan oorlog
Is ien dei fan de dea
Ien dei fan geweld
Is ien dei sûnder leafde
Doch der wat oan want
Ien dei sûnder ruzie
Is ien dei fan freonskip
Rianne Terluin
MANDEGUOD
15
׉	 7cassandra://_dmHfsHFJRnRCdWYJACTC68Yt23PGGM5tw5mjUHFbIk`̵ ^7RP^7RO{בCט   u׉׉	 7cassandra://1bnxqTbhav1lBXFdBExYd5DhTgbzhVkNRdkHtNrXU9s }`׉	 7cassandra://kyENOWZFG2X8gu_3ZaDtgmtX4cLU6s2lOsX-bvZqypYz`S׉	 7cassandra://MFkiNjwZ629AN6_3CYeCFbhJfu2TEq6yLMYVNgqh1Hw$h`̵ ׉	 7cassandra://WaasB7Kq75TczHtGyNADbroFOFb-sOyYmWKFtxmog3Y͇6Z͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://dhTcWRX_xey-qKA78Cbi0G2FXb4Lz91xtXgUHFsIEG8 d,`׉	 7cassandra://Jt48-g4jmzOGnNJNPN6jcy87sMaaVgnY_WpO6zyDlPQ͈Z`S׉	 7cassandra://5M_KrqJ5abJ3Y3ANOq75Z6hCtLMizRH065lobXaKN-w%]`̵ ׉	 7cassandra://a3-OcawtJRlKZ86Pfzdks2NddCVsPvSad-UjtACEJ5Aͩl6͠^7R䨒נ^7R䫁 FF̡9ׁHhttp://www.sambrinipizzas.nlׁׁЈנ^7R䰁 ZCs9ׁHhttp://Mantgum.comׁׁЈ׉EPizza Food Truck
Onze pizza`s worden ter plekke bereid met verse ingrediënten en gebakken in
een steenoven.
Iedere donderdagmiddag in Mantgum (bij de Poiesz). Van 17.00-19.00 uur.
Bestellen kan telefonisch: 06-538 77 841 (v.a. 11.00 uur), of aan de wagen.
www.sambrinipizzas.nl
Menu kaart
Margherita: tomatensaus, kaas, mozzarella, basilicum
Verdura: tomatensaus, kaas, champignons, olijven, ui, knoflook, zongedroogde
tomaatjes, mozzarella
Quattro stagioni: tomatensaus, kaas, champignons, ham, olijven, artisjokken
Vesuvius: tomatensaus, kaas, knoflook, olijven, jalapeño, pepers, spekreepjes, ei,
mozzarella
Salame: tomatensaus, kaas, salami
Picanto: tomatensaus, kaas, salami, jalapeño pepers, champignons
Pollo: tomatensaus, kaas, kipfilet, champignons, paprika, ui
Della Casa: tomatensaus, kaas, zwarte olijven, knoflook, zongedroogde tomaatjes,
spekreepjes, champignons, gorgonzola
Hawaii: tomatensaus, kaas, ham, ananas
Carbonara: tomatensaus, kaas, ham, salami, spekreepjes
Prosciutto: tomatensaus, kaas, ham, paprika
Shoarma speciaal: tomatensaus, kaas, shoarmavlees, ui, paprika
Pescatore: tomatensaus, kaas tonijn, paprika, ui
gorgonzola e 1,25 / vis e 2,25; bakje knoflooksaus e 1,00.
MANDEGUOD
16
e 8,50
e 10,50
e 10,00
e 11,50
e 12,00
e 9,50
e 10,00
e 12,00
e 13,00
e 10,50
e 11,00
e 10,50
Sambrini: tomatensaus, kaas, champignons, paprika, ham, salami, spekreepjes, ui e 13,00
Shoarma: tomatensaus, kaas, shoarmavlees
e 12,50
e 13,50
e 12,50
Naar wens kan de pizza met verse knoflook worden belegd en/of de rand met
knoflookolie worden ingesmeerd. Extra kaas, groente, olijven, ei e 0,75; extra vlees,
Quattro Formaggi: tomatensaus, kaas, mozzarella, gorgonzola, parmezaanse kaas e 12,00
Funghi: tomatensaus, kaas, mozzarella, champignons
׉	 7cassandra://MFkiNjwZ629AN6_3CYeCFbhJfu2TEq6yLMYVNgqh1Hw$h`̵ ^7RQ׉ElNieuws vanuit Mantgum Leeft
Een activiteiteninitiatief beginnen in tijden van Corona. Er bestaat geen slechtere
timing. Toch zijn wij niet uit het veld te slaan en hebben we gekeken wat
we wél konden organiseren.
Zo hebben we begin april
kinderen opgeroepen een
mooie tekening of knutselwerkje
te maken voor
de ouderen in Nij Dekama
in Weidum. Maar liefst 27
kunstwerken werden bij ons
ingeleverd! Anne Frouk heeft
ze vervolgens op afspraak
ingeleverd bij Nij Dekama.
Daar zijn alle tekeningen opgehangen
zodat de bewoners
weten dat we aan ze denken.
Prachtig toch!?
Berenjacht
Ook heeft u kinderen (met hun ouders) voor ramen kunnen zien staan gluren.
Na een oproep op Facebook waren er voor meer dan 60 ramen beren neergezet.
Zo werd een wandeling of fietstocht ineens een heel avontuur. Overigens staan
ze er nog steeds, dus mochten je kinderen zich vervelen...
Ook hebben we samen met Skelte en Wytske van stichting Doch Dyn Dream op
zaterdagavond 2 mei een online pubquiz georganiseerd. De deelnemers konden
elkaar tegelijk zien op hun laptop of i-pad. Het was fantastisch om al die
enthousiaste, serieuze en fanatieke blikken te zien voor de webcam. Antwoorden
werden gegeven via een app op de smartphone.
Deelnemers konden een vrijwillige bijdrage geven die ten goede komt aan de
school voor weeskinderen in Kenia die Skelte en Wytske steunen. In totaal is
het fantastische bedrag van maar liefst 800 euro opgehaald!
Na 7 rondes met vragen over landen, geschiedenis, Fryslân en zelfs een livemuziek
ronde kwamen Hendrika Poppema en Sybren van der Meer als winnaar
uit de bus. Voor hen was er een bierpakket.
Zodra de overheid het weer toestaat om activiteiten te organiseren, laten wij
van ons horen. Voor meer actuele informatie volg je ons op Facebook en lees je
Mandeguod of Mantgum.com.
Maaike Kuipers, Anne Frouk Dijkstra, Yvonne Dolstra, Marieke Buma,
Francisca Vogelzang
MANDEGUOD
17
׉	 7cassandra://5M_KrqJ5abJ3Y3ANOq75Z6hCtLMizRH065lobXaKN-w%]`̵ ^7RR^7RQ{בCט   u׉׉	 7cassandra://eln3Tq0re7h1-iHgvC1OIoPkEABTMqJsHJawPETNwNY z`׉	 7cassandra://SJL2OMUsEXiF3J1b9DT71mtllKqiwkApaxDfVkzur3oXw`S׉	 7cassandra://TboiGUhuCC7GjzJ0WYFGAqgquHmaDbmdAoUleBdPmV4#`̵ ׉	 7cassandra://cBuXj752wphpbAUdeJeAA6sN97ayAmLgYPG6LYASOPQ N͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://2ukS75oZNN0opewiHihFpObeQ-f7FisKQ0ibc7nxvcY z`׉	 7cassandra://VMblbe95so_WJVw01pRQM-KZ1PrWONR_wwl6wZiI0n8R`S׉	 7cassandra://679XFg0XKRT6cLsG-asiqJg38PCHq2YHHhYbx10EZ-0`̵ ׉	 7cassandra://ZkE8-skzQ9o3b5Z8lJhOIMim7yGjJqPPcUP-YrYNwK4 hfF͠^7R䭑נ^7R䯁 ߁̊9ׁHmailto:aujowi@gmail.comׁׁЈ׉E Voor een fleurig mondkapje
(met extra filter) en natuurlijk
ál uw vervelende naaiklusjes
gaat u naar
Aukje J. Winsemius
Master Jansenstrjitte 45
9022 AM Mantgum
T 058 250 1006
M 06 47 49 57 65
E aujowi@gmail.com
MANDEGUOD
18
׉	 7cassandra://TboiGUhuCC7GjzJ0WYFGAqgquHmaDbmdAoUleBdPmV4#`̵ ^7RS׉Eactiviteiten
MANDEGUOD
19
׉	 7cassandra://679XFg0XKRT6cLsG-asiqJg38PCHq2YHHhYbx10EZ-0`̵ ^7RT^7RS{בCט   u׉׉	 7cassandra://dPErKiWeQTE76KG6dzrlBCwrOO-R2tkxN9ibtrUqyYU 4G`׉	 7cassandra://g8Nhl6OMKOSN-alR7FA8z7BdhxItzYMURrZOvodgWOEB`S׉	 7cassandra://9VIQmyYgPAIMKNZObA1Q6T3tiwOb7F5CVJYiB6ziZs8`̵ ׉	 7cassandra://I7h3Ci6GR4HPd7oNv8dUmEPrWnvI_4d9ruuAuuw212A_b͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://WSkUewtgq6jFV9eom2AnNxl-JYen7691NXY9w6cGPo4 `׉	 7cassandra://_vj2QdDP6FQdfnS4A6LvWcQjXWS41NrMbVD9IoB1IiUH@`S׉	 7cassandra://XrK1Ij12fYOBYMrYW37Do_znAOe4PJSYJ0_Hlq94spk`̵ ׉	 7cassandra://VO2H9H0oaVS9PWz3Ke4vDwq_Vw1du_pAIwq2OMsPP4I DZ͠^7R׉E +Foto impressie van
Berenjacht
MANDEGUOD
20
׉	 7cassandra://9VIQmyYgPAIMKNZObA1Q6T3tiwOb7F5CVJYiB6ziZs8`̵ ^7RU׉E +foto’s Robert van den Bergh
MANDEGUOD
21
׉	 7cassandra://XrK1Ij12fYOBYMrYW37Do_znAOe4PJSYJ0_Hlq94spk`̵ ^7RV^7RU{בCט   u׉׉	 7cassandra://YnoLpRhiaFt5jDarsAacPUV7mFT1g_E22t0tE-ag5dE ?5`׉	 7cassandra://pT9dWefesGDjEUFWQbedqVgs1To2ErvaVi9aoidyFV8S`S׉	 7cassandra://o1ATW4sO8Lawb6EvbfdiI4SvSGmjJJor1qvtBSExqa8u`̵ ׉	 7cassandra://MaLaoBzhAVAQJdW8PVPZYbyBx6TM3Wn1DnBbjjAcv5g 4B͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://LYruRKti_TmbJNpih0e70kOr5p3w3I6fXixdiQNvQP0 `׉	 7cassandra://iCNKxcHSc8CaP_FLwpIpTWTad_kxCjoRvpVfJInp1FQln`S׉	 7cassandra://R07ehAhf8cCxvyAq6NbBRw2vs_UxD-j6kWMBmiszyrM!`̵ ׉	 7cassandra://lkkIEOWHjksbLiftao4_YqY3OJIrqwbSHUAdS9yxTzkr>͠^7R׉EMANDEGUOD
22
׉	 7cassandra://o1ATW4sO8Lawb6EvbfdiI4SvSGmjJJor1qvtBSExqa8u`̵ ^7RW׉EVishandel Mazereeuw
Ik ben Arno Mazereeuw van vishandel Mazereeuw.
In 2005 ben ik samen met mijn vrouw begonnen met
een verkoopwagen, overgenomen met standplaatsen
in Garderen en Nunspeet op de Veluwe.
Deze plekken waren in de zomer goed, maar over het
hele jaar gerekend niet goed genoeg.
Dus zijn wij gaan zoeken naar andere standplaatsen
en zo konden we in Dalfsen en Vroomshoop beginnen.
Na 4 jaar konden we een nieuwe verkoopwagen
laten bouwen, we konden personeel aannemen en
mijn vrouw kon wat meer thuis in het gezin zijn. Deze verkoopwagen hebben
we meer dan 10 jaar plezier van gehad. Daarna hebben we die ingeruild voor
een nieuwe wagen met een hoogrendement visbakoven die op drukke momenten
meer vis kan bakken. Via Tineke Bakker die bij ons in dienst was zijn we
aan de standplaats in Mantgum gekomen, want haar schoonvader heeft hier
vóór mij gestaan.
Wij staan hier sinds 2 jaar naar volle tevredenheid. Het is altijd gezellig aan de
kraam en de klanten slaan niet snel een week over.
MANDEGUOD
23
׉	 7cassandra://R07ehAhf8cCxvyAq6NbBRw2vs_UxD-j6kWMBmiszyrM!`̵ ^7RX^7RW{בCט   u׉׉	 7cassandra://XUxKD4hhtrL3qbwZ4gVLvHZ0cx9e2VeoQSWKajuy8sE ` ׉	 7cassandra://lEMkX3c7gP0vbAAwwOoBfhHxvg1bJsspcIzDm14YXso͑`S׉	 7cassandra://kRSqG7S6rg1uQ3NgR1k59ZCFKxcNEHDj_t0B_VVH4yk#`̵ ׉	 7cassandra://Kw0i50jXoECyhKE886x-q85Tf88QiIFDv7Tm9LOxlKkd2͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://MfMA9yyR5t5gNYr2PDX_JkrCeINtV_owM0Kn7s6LGvU 8`׉	 7cassandra://dmUz5x-BBflA4WsTQafVyYDV_RzJzbku6k6etZ7RT3Qf`S׉	 7cassandra://dNG0gDm5XeMIqYwffAnr1J_DtMhxEx4O9ANCldKOtAo`̵ ׉	 7cassandra://wbACHPGkZduVZG3VD6XiYYkr13zgLO4Sq2jzrusAR6c6͠^7R丑נ^7R亁 ̒hx9ׁHhttp://mantgum.comׁׁЈ׉E
Een nieuwe Rubriek
Wat hinget der by dy oan ‘e muorre?
Elk sit al wiken yn ‘e hûs en miskien sjochst no ek wer ris wat wat faker nei
wat der by jimme oan ‘e muorre hinget. Dat prachtige skilderij, dy geweldige
tekening dy’t dyn bern of it buorjonkje ris makke ha, dat moaie wandkleed, dy
âlde gitaar út 19safolle of dy letterlape dy’t oerbeppe Klaske iuwen lyn borduerd
hat? Wat der ek oan ‘e muorre hinget, hast fêst ien ding dêr’t in bysûnder ferhaal
oan fêst sit. En it is miskien bêst aardich om dat ris fan inoar te hearen.
Dêrom wolle we foar de kommende tiid in rubrykje opsette mei aardige ferhalen
oer dat iene skilderij of dat spesjale wandkleed of wat dan ek mar.
Beskriuw no net dy Van Gogh dy’t by jimme boppe de bank hinget, want oars
hast dy gasten dy’t lêsten ek by it Singer-museum yn Laren op besite kamen
by dy oan de achterdoar te ratteljen (de Mandeguod komt nammentlik op
ynternet fia mantgum.com). Wy wolle dus graach it ferhaal heare bygelyks oer
hoe’st der oankommen bist of werom’t it dy rekket, of it ferhaal dat der achter
stekt. Keunst of kitsch, dat is net belangryk, as der mar in aardich ferhaal
achter sit.
En dan it stokje trochjaan oan in oare Mantgumer fansels! Lys Scarse set útein
mei dizze rubryk.
It Skip fan Sinte Nuten.
Al myn hiele libben bin ik fassinearre troch it skilderij fan “It Skip fan Sinte
Nuten”. It hong altyd by ús heit-en-dy en it hinget no by ús yn de gong – en it
byldet in ûnbidich skip út.
Ut lettere ynformaasje kaam ik te witten dat yn febrewaris 1953 in grut tal
Fryske keunstners fergees wurk beskikber steld hat foar de ferkeap as stipe oan
it rampefûns foar de wettersneedramp fan 1 febrewaris yn Seelân. Ien fan dy
wurken wie in ets fan It Skip fan Sinte Nuten, dy fantastyske ôfbylding fan in
skip dat oan de wolken ta rikt. Beppesizzer Sjoerd frege lêsten noch: “Is dat
een piratenschip, beppe?” De fantasij hat syn útwurking dus ek op Sjoerd!
Ja, it is it ferhaal fan it Skip fan Sinte Nuten – in âld folksferhaal, wierskynlik
út noardlike lânnen. It Skip fan Sinte Nuten wie sa’n alderferskuorrendst grut
skip dat it nea oan lân kaam, it wie te grut foar wat foar haven dan ek. It moast
sadwaande altyd op see bliuwe. It wie sa grut, dat de kaptein op hynder-enwein
it skip rûn ride moast om syn kommandos oan elk kenber te meitsjen.
As er dan it skip om west hie, moast it hynder nije hoefizers ha omt de âlde
folslein ôfsliten wiene. Ek de matroazen moasten nije hakken en soallen ûnder
de skuon ha as se it hiele skip op en del rûn wiene.
Yn it ‘kraaiennest’, heech yn de mêst, wie in herberch, en yn de ra healwei de
mêst weiden skiep en kij, want it skipfolk moast ûnderweis wol wat te iten ha.
MANDEGUOD
24
׉	 7cassandra://kRSqG7S6rg1uQ3NgR1k59ZCFKxcNEHDj_t0B_VVH4yk#`̵ ^7RY׉EAs de matroazen hielendal oan boppen ta yn de mêst west hiene, moasten se
it hier knippe litte en it burd skeare litte as se wer ûnder op it dek kamen – sa
lang hiene se dan ûnderweis west.
As it skip it Kanaal troch moast, tusken Ingelân en Frankryk, moasten de matroazen
de sydkanten fan it skip mei kryt ynsmarre, oars paste it skip der net
troch. Dat is ek de reden dat der by Dover noch altyd krytrotsen binne…
Omdat it sa’n ôfgryslik grut skip wie hie it ek in protte tiid nedich om fan
koers te feroarjen: dan moast it roer 14 dagen fan te foaren al fêst omgoaid wurde.
Silst wol begripe: dat gong in kear mis: se goaiden it roer ien dei te let pas
om. Doe hong it skip sa skeef op it wetter dat de mêsten hielendal oer it lân
swaaiden, mei as gefolch dat alle spitsen fan de tuorren der ôf reage waarden.
Dat is de reden dat in protte tuorren yn Fryslân no as dak in sealtek hawwe.
Troch dit ferhaal fan It Skip fan Sinte Nuten witst no dus presys wêrom’t
de Skillaerder toer in sealtek hat en hoe’t de White Cliffs of Dover ûntstien
binne…
It stokje wol ik graach trochjaan oan Ada Middelweerd!
Lys Scarse
MANDEGUOD
25
׉	 7cassandra://dNG0gDm5XeMIqYwffAnr1J_DtMhxEx4O9ANCldKOtAo`̵ ^7RZ^7RY{בCט   u׉׉	 7cassandra://juIUnn9aUf0Aosfpc-E6QkBwtsi1LTWtxbWmjQwB15s `׉	 7cassandra://eDWRoE3_xmeIGdhOEw8wGq86JrlY-b9PWTylrpe4LnI^>`S׉	 7cassandra://uNcPiJX3GxF8wcb81RQtNnhoSUGpYLGC92ABnqjMaD0#)`̵ ׉	 7cassandra://lFYudc4gmW2YXQyuuZl_h-Mut80Gpx4Pbb_eQjQQva8B͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://nsODNZSZ3LApjalb2fyFGBgxqJQ5p_uME6hYAygOaUc 1` ׉	 7cassandra://9j_wEASf71MOYj-P6tZZZ37uZdbIWBvB3LO0oWwQdv0͌`S׉	 7cassandra://Vqe-u2UhIBsdzKpoit158Ix0SMIH9gYy1jRfOQvYDXU"w`̵ ׉	 7cassandra://Ohnim7hy_LrusXF2Uk2s6w9jH7mkrRI8coUr-p-DM_QB6͠^7R׉EMANDEGUOD
26
׉	 7cassandra://uNcPiJX3GxF8wcb81RQtNnhoSUGpYLGC92ABnqjMaD0#)`̵ ^7R[׉E	nNieuws van Merke
Commissie Mantgum
In mei schreef ik het volgende: we verkeren in de
anderhalve meter maatschappij. Wat heeft dit een
impact op ieders leven, gedrag en cultuur. De verbondenheid
in het samenzijn of het gesprekje op
straat in de lente ziet er geheel anders uit dan we
hadden kunnen bedenken. Kinderen die niet meer
naar school gaan en thuis onderwijs volgen, mensen die verplicht thuis moeten
werken, bedrijven die afhankelijk zijn van de dienstverlening of contact
met de aanbieders, ervaren pittige tijden.
Nu 4 weken later zijn net weer de eerste stapjes gezet richting de nieuwe
anderhalve meter samenleving. De basisscholen zijn net weer gestart in shifts
en enkele beroepen mogen weer worden uitgeoefend. Alles met het oog op
hygiëne, afstand en je eigen gezondheid die goed moet zijn. Het is en blijft een
bizar feit dat onze samenleving zo ontwricht kan raken door een nog grotendeels
onbekend virus waar nog geen grip op is of waar een vaccin de rem op
kan zetten. Helaas zover is het nog niet en wie weet hoe lang dit gaat duren.
In de tussenliggende periode is het Merkebestuur wel doorgegaan met de voorbereidingen
voor de Merke via the digital world. Allemaal in je eigen woning
vergaderen via teams… Het is en blijft een noodoplossing want de gezelligheid
om samen te zijn en wilde ideeën te bespreken en lumineuze plannen te ontwikkelen
en veel lachen over en weer was minder aan de orde. Toch werd er
in maart/april gekeken naar wat als… de Merke wegens omstandigheden niet
zou doorgaan. En ja in mei kwam Rutte namens het Outbreak Management
Team en het kabinet met de maatregel dat alle evenementen tot 1 september
2020 worden afgelast.
Als Merkebestuur vinden we dit uiteraard heel jammer omdat er de afgelopen
jaren een geweldig Merkefeest was wat door veel inwoners als een gezellig
samenzijn werd ervaren. Voor dit jaar zit dat er niet in en gezien de ontwikkelingen
op dit gebied hebben we als bestuur ook besloten om helemaal geen
activiteiten te organiseren. Niet omdat we het niet zouden willen, maar vanuit
het perspectief dat we met zijn allen in de Nederlandse samenleving samen
Corona kunnen verslaan.
We wensen als Merkebestuur iedereen veel gezondheid, wijsheid en oog voor
elkaar toe. Samen staan we sterk.
Merke Commissie Mantgum: Geert Reitsma, Bettie de Vries, Wietske Terluin,
Lucinda Weijer, Esther van Wieren, Wikje Tilma en Jan-Geert Nutma
MANDEGUOD
27
׉	 7cassandra://Vqe-u2UhIBsdzKpoit158Ix0SMIH9gYy1jRfOQvYDXU"w`̵ ^7R\^7R[{בCט   u׉׉	 7cassandra://WZaiP2GSIGSnzJMfUCqVdD4DLTMKzH5d3qdRkhc-4bo &`׉	 7cassandra://cxkuFRgCgyIH4BVFN88ntQrSTY5sCwACZw6Hph9L1BUi`S׉	 7cassandra://u5p0GqtlfPvM_Yz8HhpeTrhiqjlBT59-QYBldz_xeGQ$`̵ ׉	 7cassandra://P15fc7CITp7dvW0mOVQofKJfmYMN2JuYe7b08-ISp9c :͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://OylfmQD8D820q0x0_wPI-_eQKTUiD6myvdtL7bY90fI I` ׉	 7cassandra://60ckrAO3LySeWla7Yw98IPUdmLQoM1xCLZyPgDN55Ekh`S׉	 7cassandra://c3g01BewnZE6Ga3SRkie8a4GjGqp1i2hZaCbN0f-fRY`̵ ׉	 7cassandra://uhblC3KC4PyACDgJcsoUZv31Jh7pS0kZ-alFRiLY7VI`t6͠^7R俒נ^7RÁ ̪9ׁHhttp://www.pkn-mantgum.nlׁׁЈנ^7R {̟9ׁHmailto:b.jilderda@gmail.comׁׁЈ׉EMANDEGUOD
28
׉	 7cassandra://u5p0GqtlfPvM_Yz8HhpeTrhiqjlBT59-QYBldz_xeGQ$`̵ ^7R]׉E:Nieuws uit de dorpskerk van
Mantgum & Skillaerd
Vooruitkijken naar de zomer
Nu de coronamaatregelen versoepelen, is het mogelijk om per 1 juli weer
samen te komen in de Mariakerk. We kijken er naar uit om jullie dan te verwelkomen.
Natuurlijk onder het voorbehoud dat de verspreiding van het virus
onder controle blijft. Uiteraard houden we ons aan de RIVM richtlijnen en
volgen we de laatste ontwikkelingen.
Dus vanaf zondag 5 juli is er elke zondag in de maanden juli en augustus een
korte bijeenkomst waar iedereen van harte welkom is. Er is mooie muziek, een
verhaal, een moment van stilte en woorden van inspiratie.
De bijeenkomst begint om 9.30 uur, duurt ongeveer een half uur en daarna is
er koffiedrinken. Dit koffiedrinken, uiteraard op 1,5 meter afstand, is nadrukkelijk
ook voor dorpsgenoten die niet bij de viering aanwezig zijn maar graag
elkaar willen ontmoeten.
Terugblik op het voorjaar
Maandagochtend 4 mei heeft de Tuingroep van de Doarpstsjerke het kerkhof
van Skillaerd helemaal schoongemaakt. Het zag er daarna uit om door een
ringetje te halen. Veel dank aan de Tuingroep bestaande uit Pieter Soeteman,
Robbert Klaasman, Cobi Kaspers, Gustaaf Witteman en koster Maaike de Groot.
Houd onze website en facebookpagina in de gaten voor actuele informatie.
Ontvangt u graag de wekelijkse nieuwsbrief, meldt u aan bij b.jilderda@gmail.com
Of bel naar 058 289 85 02, dan bezorgen we de nieuwsbrief in uw brievenbus.
Voor meer informatie: www.pkn-mantgum.nl en Facebook Pagina Doarpstsjerke
Mantgum & Skillaerd
Hartelijke groet namens de kerkenraad,
Gudula van Beem
MANDEGUOD
29
׉	 7cassandra://c3g01BewnZE6Ga3SRkie8a4GjGqp1i2hZaCbN0f-fRY`̵ ^7R^^7R]{בCט   u׉׉	 7cassandra://oKJKQHQlUDvSJ53mSaXqcZg-UEaPqQcZf2BX1i81IBs `׉	 7cassandra://QANc0TnlNipt7crrDvasp5srKRIDf0-wXvcByxjoSls^t`S׉	 7cassandra://payUS5KuWJqz3gZAASvS7q3v22Otp5x6kuJEGAgvNGc",`̵ ׉	 7cassandra://MtgQFNayybO9u10gBlxslR2QXos9e82sTZzTEj65y3U wmJ͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://wfoNM_dry0GZsfDK3JRlF7UAJZYxUUrc6vl3UUneASQ 7` ׉	 7cassandra://7aq5y9XFY3LHFgUDVc0sNYKMwAQJ-kigwVmv7AOPg2Yr` S׉	 7cassandra://QLbqLge4scjS935YX8gVAeKA_2Yxa7mcIKWp5Zq3gCIq`̵ ׉	 7cassandra://3BOrPoKyj_VaHlH1N8aHAJybcOUQB2S8f-HBZJlNnOU@@6͠^7Rĕנ^7Rʁ ߁̞9ׁHmailto:Bestuur@wjukken.nlׁׁЈנ^7RɁ x̭9ׁHmailto:Frisia1874@gmail.comׁׁЈנ^7Rȁ ^̾9ׁHmailto:ocgielguorde@gmail.comׁׁЈנ^7Rǁ B9ׁHmailto:info@harmonieweidum.nlׁׁЈנ^7RƁ ہ9ׁH !mailto:doarpsmienskip@mantgum.comׁׁЈ׉EMANDEGUOD
30
׉	 7cassandra://payUS5KuWJqz3gZAASvS7q3v22Otp5x6kuJEGAgvNGc",`̵ ^7R_׉EVereniging
Verenigingen
Contactpersoon
Biljartvereniging Mantgum
Bridgeclub
Doarpsmienskip Mantgum
Fûgelwacht Mantgum
Gymnastiekvereniging Weidum
Herensociëteit Vriendenkring
Iisclub De Twa Doarpen
M. Visser
J. W. Verhoef
S. Dijkstra
K. Bosma
Muziekvereniging Harmonie Weidum J. de Boer
J. van der Werf
Jeu de Boulesvereniging Wjukslach G. Kuperus
Keatsferiening Jacob Klaver
Korfbalvereniging WWC
Loopgroep Rûnom Mantgum
Mannenkoor Mantgumer Maten
Mantgumer Tennisclub
Merke Commisje Mantgum
D. Lont
J. Noorman
P. Kuipers
Fam. Nutma
Ondernemersvereniging Mantgum W. Fopma
Oudercommissie De Gielguorde
Resitearkolleezje Frisia 1874
Soos 60+
Speeltuinvereniging De Pôle
Stichting Freed
Stichting Wjukken
Uitvaartvereniging De Laatste Eer
Voetbalvereniging Oosterlittens
Werkgroep Historie Mantgum
Wietwetterklup
R. Heida
J. Nijboer
G. Terpstra
D. Ottema
B. Stienstra
Jant van Dijk
Telefoonnummer
(06) 100 579 01
(058) 250 18 13
(06) 423 242 06
doarpsmienskip@mantgum.com
E. van der Hem
info@harmonieweidum.nl
S. Cnossen
(058) 251 96 81
(058) 251 93 93
(058) 251 94 02
(058) 250 15 97
(058) 250 11 44
(058) 250 40 97
(06) 130 43 474
(06) 204 94 345
(06) 512 21 165
(06) 150 47 798
(058) 250 22 41
(058) 850 63 92
(058) 250 20 26
ocgielguorde@gmail.com
Frisia1874@gmail.com
(058) 250 26 75
(058) 255 25 85
(058) 250 1090
Bestuur@wjukken.nl (058) 822 27 63
(058) 250 14 34
(058) 250 13 09
(058) 250 10 38
(058) 254 20 51
R.W. Steensma
R. de Groot
MANDEGUOD
31
׉	 7cassandra://QLbqLge4scjS935YX8gVAeKA_2Yxa7mcIKWp5Zq3gCIq`̵ ^7R`^7R_{בCט   u׉׉	 7cassandra://g4ttk3unEfAWP5rmA17nsnfM6ja0o63LtqREWQxBcG4 -`׉	 7cassandra://lZRG1Hu9iDUpOF4eVrGftf-tOc1soWpjzEqMfoF-e58V`S׉	 7cassandra://Z7Gc3qnWXnRcpRX4CL_OBAvSCnYuGXtnb9dV-_NjiKY`̵ ׉	 7cassandra://idAA31AYLAInJtE-462JrYlCiIT_uA3TskaMINgwJp0b>͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://kQslc6K0x56h9ab-u5tj3xRVMYCAQU-gr8Zw3VTb344 5` ׉	 7cassandra://AFwebRWWG_a7YkEmuijM_kPmUKgAJIY7uElqiSUcmsg``S׉	 7cassandra://9JFo3uEsoSZB5p7fXATVmw-YQ_tQkgS1hw3sp4_kRd8`̵ ׉	 7cassandra://muWZU5ae4zIPDbedREPKDqNAhZs-oVO9yidhkw3pkFw<):͠^7Ȓנ^7R΁ :dV9ׁHhttps://www.omrin.nl/bijׁׁЈ׉EActiviteiten
Maand juni
Maandag 1 juni Wjukken weer open voor (aciviteiten met) maximaal 30 bezoekers
Woensdag 1 juli
Zondag
Wjukken weer open voor (aciviteiten met) maximaal 100 bezoekers
5 juli Openbaar samenzijn met Koffie/thee na 9.30-10.00 Mariakerk Mantgum
Oud papier wordt 13 keer per jaar opgehaald. U kunt deze data terugvinden op de afvalkalender 2020
van Omrin. De data zijn ook te vinden op de Omrin-website.
https://www.omrin.nl/bij-mij-thuis/services/afvalkalender. Of Googlen naar Afvalkalender Mantgum.
Urker Vishandel
Pizzabakker
iedere dinsdag
iedere donderdag
15.30-18.00 uur, bij de Poiesz
16.30 uur, bij de Poiesz
MANDEGUOD
32
foto Robert vd Bergh
׉	 7cassandra://Z7Gc3qnWXnRcpRX4CL_OBAvSCnYuGXtnb9dV-_NjiKY`̵ ^7Ra׉EFWeekagenda
maandag Bloedprikken huisartsenlaboratorium 09.00 - 09.15 uur, mfc Wjukken
AMV
15.30 uur, OBS de Gielguorde
fanfare ’Harmonie Weidum’
Mantgumer Maten
Yoga
Zenmeditatie
dinsdag
Peuteropvang ‘de Pukkewjuk’
Judo, 4 t/m 7 jaar
Judo, 7 t/m 8 jaar
Judo, 8 t/m 9 jaar
Judo, 10 jaar en ouder
Bootcamp
Medische fitness
woensdag Peuteropvang ‘de Pukkewjuk’
Kaartmiddag
Biljarten 60+
Bodyflow, Studio Fitaal
Pilates, Studio Fitaal
Malletband ‘Harmonie Weidum’
donderdag Peuteropvang ‘de Pukkewjuk’
Pianoles
Kids swing 4 t/m 7 jaar
Funky kids 7 t/m 10 jaar
Modern dance 10 jaar en ouder
Fifty + fit. door Sander Hageman
Jeu de boules competitie
Clinic beginnen met Hardlopen
Yoga
Yoga, YogaRutger
vrijdag
Peuteropvang ‘de Pukkewjuk’
Bridgen
Pilates, Studio Fitaal
19.30 - 21.00 uur, dorpshuis Weidum
20.00 uur, mfc Wjukken
19.00 - 20.30 uur, fysiopraktijk Sybesma
19.45-21.30 uur, Dokter Fokkewei
08.15 - 12.15 uur, mfc Wjukken
15.45 - 16.30 uur, gymzaal
16.30 - 17.15 uur, gymzaal
17.15 - 18.05 uur, gymzaal
18.05 - 19.00 uur, gymzaal
19.30 uur start bij het plein
van MFC De Wjukken
19.00 - 20.30 uur, fysiopraktijk Sybesma
Yogalessen Marian Ypma/Studio Fitaal 19.45-20.45 uur Basisschool Mantgum
08.15 - 12.15 uur, mfc Wjukken
14.00 - 16.00 uur, mfc Wjukken
14.00 uur mfc Wjukken
18.45 - 19.40 uur, basisschool De Gielguorde
19.45 - 20.40 uur, basisschool De Gielguorde
19.30 - 21.30 uur, dorpshuis Weidum
08.15 - 12.15 uur, mfc Wjukken
14.50 uur - 21.30 uur, mfc Wjukken
15.45 - 16.30 uur, gymzaal
16.30 - 17.15 uur, gymzaal
17.15 - 18.05 uur, gymzaal
Gymnastiekzaal Mantgum 19.30 uur
19.30 uur, stal fam. Odinga Skillaerd
19.30 uur, bij mfc Wjukken
19.00 - 20.30 uur, fysiopraktijk Sybesma
20.00 - 21.00 uur, basisschool De Gielguorde
08.15 - 12.15 uur, mfc Wjukken
14.00 - 17.30 uur, mfc Wjukken
09.00 - 09.55 uur, Dorpshuis Weidum
Vrouwen in beweging (gymnastiek 55+) 09.15 -10.15 uur, mfc Wjukken
Vrouwen in beweging (gymnastiek 55+) 10.30 -11.30 uur, mfc Wjukken
Biljartcompetitie
19.30 uur, Café Bonnema
zaterdag Bootcamp
09.00 uur start bij het plein
van mfc De Wjukken
MANDEGUOD
33
׉	 7cassandra://9JFo3uEsoSZB5p7fXATVmw-YQ_tQkgS1hw3sp4_kRd8`̵ ^7Rb^7Ra{בCט   u׉׉	 7cassandra://DKtM1cDlu2145qTQbzruNbYHrTVmzuva9PF9e2FJiLg >` ׉	 7cassandra://YL9Ltc_i410koJRNopl6ohs78ioFP0Z7gkpcsP_VWnEd#` S׉	 7cassandra://gqPCGJ_WPEisUywDTkd-OSOY9Xfy2p9C_nlCzi3tbFE`̵ ׉	 7cassandra://6xktdMvFPTU2m_2wn_bTB1kjnNOzdgXvoaDRrhSMaCMV\F͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://JjKvKCmBrjNXa0HI1-PYrgh4Avxm0EnwO1QA2hL51hY +`׉	 7cassandra://EvdRq2iZt6NqDm4o6xjicx9-Nwr1MaqsSbKJ4hnqSqwjN`S׉	 7cassandra://KHkN-9uISO9s4Gumzy2isRFHG7jM6W8uCE9DBYH1u7Y`̵ ׉	 7cassandra://FhX9RxhXpGTIXSFKwdlOx8bARMlVg52BU1p0qeq8yLAf͠^7RЗנ^7R؁ hN̂9ׁHmailto:rsdegroot@terphus.nlׁׁЈנ^7Rׁ hr9ׁHmailto:info@yogarutger.nlׁׁЈנ^7Rց i9ׁH &mailto:K.lycklemaennijeholt@upcmail.nlׁׁЈנ^7RՁ h_̬9ׁH !mailto:apotheekbergwerff@ezorg.nlׁׁЈנ^7Rԁ hG̤9ׁH !mailto:praktijkbergwerff@ezorg.nlׁׁЈנ^7RӁ /Q9ׁHhttp://H.B.BeׁׁЈנ^7Rҁ hЁ̙9ׁHmailto:foarinoar@mantgum.comׁׁЈ׉EInstelling
Buitenschoolse opvang De Vrijbuiters
Kinderopvang It Flinterke
Diëtistenpraktijk Leuk op Gewicht
Dokterswacht Friesland
Fysiotherapiepraktijk Mantgum
Instellingen
(088) 035 04 00
Peuteropvang ‘De Pukkewjuk’ (‘Kids First’)
Mantgum Foar Inoar
(088) 035 04 00
(088) 035 04 00
foarinoar@mantgum.com
(06) 18 33 90 61
(0900) 112 71 12
(058) 250 14 14
Contact Contactpersoon
E. Hartvelt
E. Hartvelt
E. Hartvelt
C. Bruinsma
J. Sybesma
Apotheekhoudende praktijk H.B.Bergwerff, huisarts 0517-341272/0517342726 H.B. Bergwerff
praktijkbergwerff@ezorg.nl
apotheekbergwerff@ezorg.nl
(058) 763 45 13
Gastouderopvang It Swânnennest
Gastouderopvang Seerôvers en Lânrotten
Gastouderopvang Us Wouterkes
Logopediepraktijk Mantgum
Studio Fitaal
YogaRutger
Doarpstsjerke Mantgum & Skillaerd
Sportcentrum Akkermans
Tandartsenpraktijk Mantgum
Mindfulnesstraining en zenmeditatie
Gemeente Leeuwarden, klein leed
K.lycklemaennijeholt@upcmail.nl
(058) 250 15 23
(058) 250 19 52
(058) 250 13 63
(06) 270 649 94
(06) 420 122 03
info@yogarutger.nl
(06) 519 689 90
rsdegroot@terphus.nl
(0515) 42 56 12
(058) 250 17 81
(06) 128 227 12
(058) 257 66 66
G. van der Heide
J. Wijnja
R. van der Veen
A. Wijnstra
M. Ypma
Rutger Feitsma
R. de Groot
V. Akkermans
Eef Heinhuis
Gezondheidscentrum It Kleaster
Waar zijn in Mantgum AED’s aanwezig?
MFC Wjukken (dag en nacht) hoofdingang gebouw
Poiesz Supermarkt, alleen tijdens openingstijden
Fysiotherapie Jelle Sybesma, werkdagen 08.00 - 18.00 uur
Wat te doen bij een incident: eerst 112 bellen.
MANDEGUOD
34
׉	 7cassandra://gqPCGJ_WPEisUywDTkd-OSOY9Xfy2p9C_nlCzi3tbFE`̵ ^7Rc׉E,Witte jim dat….
…. Ate de Jong it hiel sympatyk fûn dat immen dizze
poster op 'e ruten fan ´e Poiesz plakt hie en ek by de
dokterspraktyk?
Witte jim dat…
…. der op it ein fan de feart tusken It Stalt
en De Barte de lêste tiid faak in protte
túnôffal driuwt? No is Hette wol sa goed om
dat alle wiken út de feart te fiskjen, mar hy
hat leaver net dat dit in gewoante wurdt.
Elk hat dochs ek in griene kontener foar sok
spul? Op de foto sjochst de opbringst nei
ien wykein. Krekt út ‘e feart helle.
Witte jim dat….
…. acht wike lang – fan 18 maart oant en mei 6 maaie – alle woansdeistejûns om
19.00 oere de toersklokken fan de Mantgumer tsjerke in kertier lang let ha? Dat wie
om elkenien in hert under de riem to stekken. En mei namme om ek efkes stil te
stean by de geweldige ynset fan alle minsken dy’t wurkje yn ’e soarch!
Witte jimme dat…
…. de âld izer aksje van WWC yn ferbân mei it corona firus útsteld is?
Kuorbalklub WWC prikt letter yn it jier in nije datum foar de âld izer aksje.
Witte jimme dat…
.... it Berneiepenloftspul – BIS – net trochgiet dit jier? De trije Mantgumer famkes
dy’t meispylje soene hiene harren der sa op fergappe. Mar spitichernôch…
Ek it Jorwerter Iepenloftspul giet dit jier net troch. Yn 2021 pakke se beide de
tried wer op.
MANDEGUOD
35
׉	 7cassandra://KHkN-9uISO9s4Gumzy2isRFHG7jM6W8uCE9DBYH1u7Y`̵ ^7Rd^7Rc{בCט   u׉׉	 7cassandra://ul5Gpa2CWB0ImH873a6YvvJd52GQ2wczDpBMTsQawXA 
`׉	 7cassandra://hUG_bQmLgVI7wN7E-JExyxVXuxA-i1jqX0q5XFKHv24Y`S׉	 7cassandra://Sp9bCJFUSjmEi_es6yHNRK_yPh66ewwxvGU0EBlkOsE`̵ ׉	 7cassandra://_XpMkSy8kGrZKSlOS3mUfGX0ODFZriaPRVs1xBbc6ac 2N͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://knJuTl3MLIA7mCANHdx4KY1xg8OQhfzzleaT-h7Cn8w ` ׉	 7cassandra://cEcCv1C0yntWimlhFF4lWBx7MiM_ogCpbQDs4cSYdJA|` S׉	 7cassandra://BfxzZOo0wSRN6smB0Wqyw7W3pNg658ekMajc-U0SaCc`̵ ׉	 7cassandra://KVfey6hEY01jSJaUxA-VRmYBJMjGeOVgVireISnRMOYA"6͠^7Rړנ^7R݁ UQ9ׁHhttp://www.8je.nlׁׁЈנ^7R܁ HU̉9ׁHmailto:eefheinhuis@8je.nlׁׁЈנ^7Rށ ̲̚9ׁHhttp://www.mantgum.comׁׁЈ׉E Eef Heinhuis - ervaren trainer
Mindfulness categorie 1
MBSR - MBCL - IMP
Zenmeditatie
Meer weten?
Telefoon: 0612822712
eefheinhuis@8je.nl - www.8je.nl
Dokter Fokkewei 10/12, Mantgum
MANDEGUOD
36
׉	 7cassandra://Sp9bCJFUSjmEi_es6yHNRK_yPh66ewwxvGU0EBlkOsE`̵ ^7Re׉EsMededeling:
ALV Doarpsmienskip is uitgesteld!
De Algemene ledenvergadering die gepland stond voor 21 april j.l. is uitgesteld.
Zodra een nieuwe datum bekend is wordt deze gepubliceerd op de site
www.mantgum.com en in de Mandeguod.
--------------------Doarpsmienskip
Mantgum
Yn de Mandeguod fan april hiene we al in foarbehâld skreaun foar de ledegearkomst
fan Doarpsmienskip Mantgum. En dêr wie it al sa fier.
Fanwegen it coronafirus kin de ALV foarearst net troch gean.
We ha as bestjoer besluten de gearkomst út te stellen oant it dúdlik is wannear’t
it wol kin en mei. Wat foar ús it wichtichtste is, is dat it foar elkenien
feilich is. Sadree’t in nije datum bekend is, sille we dat kenber meitsje.
Op it stuit is it foar elkenien sykjen hoe’t we mei de sitewaasje omgean moatte,
as kinne. En wis, it is in beheining fan ús frijheid, mar op in doarp ha we yn
alle gefallen wat romte om net hielendal opsluten te sitten. En lit ús goed tinke
om de minsken dy’t no net de doar út kinne. We ha moderne apparaten ta ús
beskikking, dy kinne we no seker goed brûke. Byldbeljen is in moaie mooglikheid
om omtinken oan inoar te jaan.
Hoe lang it noch duorret en as we stadichoan nei in oardel-meter-mienskip
gean? Wa sil it sizze? Miskien moatte we de kommende ALV mar mei telekonferinsje
dwaan mei kompjûter en smartphone. In oare mooglikheid is in gearkomste,
bygelyks op it sportfjild, mei allegear in oardel meter fan elkoar ôf. We
moatte mar sjen hoe’t it allegear komt.
It wichtichste no is dat we goed op inoar passe en foarsichtich binne. Dat jildt
oars ek fansels, mar no krekt wat mear.
Doarpsmienskip Mantgum
MANDEGUOD
37
׉	 7cassandra://BfxzZOo0wSRN6smB0Wqyw7W3pNg658ekMajc-U0SaCc`̵ ^7Rf^7Re{בCט   u׉׉	 7cassandra://EjJGlkYND9pcwFl4bWMRibADHTHEIia4UtgHIrK0yQ8 `׉	 7cassandra://j_mQ57VNN1xirO4te_KvmK56aWMcHrmMuTvhjpaWrrsh`S׉	 7cassandra://TNYv5SfSA9WGRDRmov05zBlnfT0FroEvKZ8uZY4ysX4# `̵ ׉	 7cassandra://uNsXMajDtTovuIldVaRlf7mTrS2Zwf4ohWF1ZIjWA2U AF͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://0SiW9_rzYf1i_XLzMdmueaqxoNVGykePwE0LMtsxQ90 ` ׉	 7cassandra://T5II-MM3XcKbteMqqn3LlzfFA1qxHoHBG4xCdi6TiX4k`S׉	 7cassandra://H7fOlyiN22CxKWFuUZDD8QBt-IFuAFTWhB7RDBV4VIY&`̵ ׉	 7cassandra://TuJBLbuzKX92vqcYHynV09ccEoD2J690s7kn_iyUE_AFD6͠^7Rנ^7R }l̑9ׁHhttp://www.ambachtsbakker.nlׁׁЈנ^7R r̧9ׁH  mailto:bakkerijsybesma@hetnet.nlׁׁЈ׉E5Ambachtsbakker Sybesma
* Mantgumer Preamke, een heerlijk lekkernij maar ook
een leuke tip als kado.
* Kadomand vullen naar keuze terwijl u wacht,
u kunt deze ook bestellen.
* Suiker/krentenbrood in cijfers. leuk voor kado
verjaardag of trouwdag!
Openingstijden Mantgum:
Dinsdag t/m donderdag:
8.30 - 18.00 uur
Vrijdag:
8.00 - 18.00 uur
Zaterdag:
8.00 - 16.00 uur
email: bakkerijsybesma@hetnet.nl
Mantgum tel.: 058-2502070 / Boksum tel.: 058-2541323 / 06-22632617
* Reklame’s staan in de Skille vermeld.
* Ontbijtservice.
* `s Maandags kunt u gebak afhalen op bestelling in
onze winkel te Boksum.
Ook kunt u s`ochtends vroeg altijd in Boksum terecht
om uw gebak af te halen of mee te nemen naar uw
werk bijvoorbeeld.
* Bestellen kan in de winkel of via telefoon of whatsapp
of website www.ambachtsbakker.nl
MANDEGUOD
38
׉	 7cassandra://TNYv5SfSA9WGRDRmov05zBlnfT0FroEvKZ8uZY4ysX4# `̵ ^7Rg׉EKeatsferiening Jacob Klaver
giet stadichoan wer los!!
Al in pear moanne stiet de wrâld op syn kop troch in
coronafirus. Einlings ha we wer in posityf berjocht.
Sûnt ôfrûne moandei (11 maaie) binne ús jeugdleden
wer oan it trainen. Fansels ûnder foarbehâld fan in
oantal wichtige maatregels, mar de JK fan JK is wer
dwaande en hâldt hjir goed tasjoch op.
It KNKB bestjoer hat it keatsseizoen oant 1 septimber stillein foar de KNKB
keatsers, dus we sille oant dan ús KNKB Jacob Klaver keatsers net yn aksje
sjen. Ek sille de KNKB wedstriden en de federaasjepartijen dy’t ynpland steane
net trochgean. We binne oan it sjen at we de Jong Famme partij noch fersette
kinne nei septimber, sadat we dizze partij miskien dochs noch organisearje
kinne. Hjir sille we letter op werom komme.
Dan ek goed nijs foar ús ledekeatsers. Snein 24 maaie sille we los mei ús earste
ledewedstriid!! De Jonker Sikke Partij sil al troch gean. We sille oanpaste
fjilden lizze en ekstra maatregels bekend meitsje, sadat we oan de 1,5 meter
foldwaan kinne en elk feilich meikeatse kin. Ek sille we wer los mei it organisearjen
fan it kompetysjekeatsen.
Mear nijs oer ledewedstriden, trainingen as oare saken wurde bekend makke
fia ús sosjale netwurken en fia ús webside.
It is belangryk dat we allegearre sûn bliuwe, dus we freegje elkenien om ferantwurde
om te gean mei dizze maatregels. Fielst dy net fit, kom dan net op dizze
aktiviteiten fan de keatsferiening en bliuw thús!!
Wy as keatsferiening binne bliid dat we in wei fûn ha om dochs wer wat keatsaktiviteiten
te organisearjen! Us belangrykste boadskip oan jim is: bliuw sûn
en tink om inoar!!
Mei freonlike groetnis,
Bestjoer Keatsferiening Jacob Klaver
MANDEGUOD
39
׉	 7cassandra://H7fOlyiN22CxKWFuUZDD8QBt-IFuAFTWhB7RDBV4VIY&`̵ ^7Rh^7Rg{בCט   u׉׉	 7cassandra://WB9k7OXu382vvOZmkTVL7O6gOUamTHe1Yh8BhiP96k8 Xw` ׉	 7cassandra://LblOtHES1pPyf9qO8ghItzRaf2eYETpYDwem0T9x9nQͅ`S׉	 7cassandra://8MkLDB0Bd2GRwYQQ7WIKH7frIds0E5k5Mcvr-PtHRKc"`̵ ׉	 7cassandra://wiG8kFJuFQoClC5_gYWo7D8Kzrp8R5g_ncuRz6TLaTQYp2͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://iGlIongTn2_TL5SnSXqzUtBzXAnkRys_xSuoxdv29YA U` ׉	 7cassandra://w_K0Wvb0jdnlU6Xds4_AqNm9HodT3dFZ_WgHfAHLOZE͏`S׉	 7cassandra://URg4n_LeHqns8pPixDJeBREvFzvRNDPTUPwsOxRZ_Ms"Z`̵ ׉	 7cassandra://eeiFTpWqhLGsvLc5ygcNEZ1J8eqY5UsbtTe04RVuvYE12͠^7R׉E	Nieuws van artsenprakrijk Bergwerff
maart - april - mei 2020
Uw huisartsenpraktijk in Corona tijd.
In de bijna 32 jaar dat wij een huisartsenpraktijk in Baard hebben is een crisis
als deze nog nooit voorgekomen, en in de bijna 40 jaar dat mijn man huisarts is
hebben we dit nog nooit meegemaakt.
Ook niet in de tropen, waar we wel politieke malaise hebben meegemaakt,
twee staatsgrepen en toen een bancaire crisis, maar iets ingrijpends als deze
pandemie niet!
Wat er achter de voordeur van de praktijk gebeurt is interessant genoeg voor de
‘nieuws-uit-de-praktijk’ rubriek!
Allereerst hopen we dat u dit in goede gezondheid leest!
U zou wat snotterig kunnen zijn of wat vaker niezen of misschien ook gewoon
de voorjaars blues kunnen hebben; de pollen van de berk (en andere bomen)
zijn momenteel actief en die kunnen jeukende ogen geven en allergische
klachten oproepen. Denk nu niet direct aan Corona...
Wat de corona besmetting betreft gaat het echt om koorts en pijn in de keel en
een toenemende benauwdheid met hoesten. Wat de precieze verschijnselen
zijn heeft u allemaal al lang kunnen lezen.
Ook start de Covid-19 infectie soms met buikklachten en diarree.
En lang niet iedereen krijgt het in die hevige mate dat opname in het ziekenhuis
noodzakelijk is.
Ook onze praktijk heeft maatregelen genomen om de patiëntenstromen aan te
kunnen of te scheiden en de deur van de praktijk is zelfs op slot. Even aanbellen
en dan kan de patiënt (zonder luchtwegklachten) binnen komen. Bij
voorkeur echter telefonisch contact opnemen; als er beoordeeld moet worden
of er luchtwegklachten zijn bij koorts dan wordt er in overleg met de huisarts
een visite door een dokter afgelegd in beschermende kleding.
Ook kunnen patiënten met luchtwegklachten naar de locatie in Mantgum komen
en in de auto blijven zitten tot de huisarts de patiënt binnen roept. Er zijn
dan geen andere patiënten binnen, zo houden we de patiëntenstroom gescheiden.
U moet dan wel een afspraak hebben!
Het bloed prikken in Winsum is tot nader orde opgeschort. We willen niet
meer dan twee patiënten in de wachtkamer hebben en dit is niet haalbaar bij
het bloedprikken. Het spoed lab bevindt zich in Franeker aan het Want, iedere
dag van 8:00 tot 10:00 uur of in Leeuwarden naast het MCL in het Ronald Mac
Donald huis.
MANDEGUOD
40
׉	 7cassandra://8MkLDB0Bd2GRwYQQ7WIKH7frIds0E5k5Mcvr-PtHRKc"`̵ ^7Ri׉E
Het afhalen van de medicijnen vindt plaats tussen 16:00 en 17:00 uur. Een
assistente reikt bij de voordeur de bestelling aan. De mensen staan in een rij
met in achtneming van de 1,5 meter afstand. Zo stonden er al rijen tot aan de
weg. Als een eigen bijdrage nodig is zit een rekening in het zakje. Bezorgen
van medicijnen is op vrijdag, onze vaste bezorgers Wierenga en van der Kooi
zijn even gestopt. Op verzoek kunnen ook op een andere dag medicijnen aan
huis bezorgd worden.
De schaarste aan middelen - niet alleen de persoonlijke beschermingsmiddelen
- maar de geneesmiddelen is een volgend probleem waar we mee te
maken gaan krijgen. Helaas zijn alle fabrikanten van geneesmiddelen in de
afgelopen jaren verplaatst naar de zg. ‘lage lonen landen’, China en India zijn
hiervan de grootste. Het inkoopbeleid is sinds de marktwerking in de zorg
gericht op de laagste prijs voor geneesmiddelen; dus staat de Nederlandse zorg
achteraan in de rij bij de aanschaf van hulp- en geneesmiddelen. Dit verklaart
het tekort aan mondkapjes, schorten, handschoenen, slaapmiddelen, beademingsapparatuur
enz. Overal zijn initiatieven om MONDKAPJES ZELF te
MAKEN, het helpt altijd een beetje.
Als een patiënt in de praktijk op het spreekuur komt is het soms raadzaam
om een mondkapje te dragen en staat er alcohol om de handen te ontsmetten.
Uiteraard schudden we geen handen. Het virus verspreidt zich via druppeltjes,
maar valt na zo’n 60 cm naar beneden, het blijft dus niet ‘in de lucht’ hangen.
Daarom zijn de voorschriften van 1,5 m en het reinigen van de handen zo
belangrijk. Evenals het laten doorwaaien van de praktijk om het uur; en contactoppervlakken
en deurklinken worden om de twee uur met alcohol schoongemaakt.
Er
is dus meer telefonisch besproken de afgelopen weken, ook door de praktijkondersteuners.
Het kan zijn dat iemand die onverwacht toch aan de balie
langskomt, onverrichterzake weggestuurd wordt. Misschien wel vervelend
maar nu even een noodzakelijke maatregel.
Wanneer u serieuze andere klachten heeft dan corona gerelateerde klachten
TOCH de praktijk bellen. We willen niet een stuwmeer aan achterstallig
onderhoud opbouwen; de zorg voor al onze patiënten staat bij ons hoog in het
vaandel.
Op de praktijk was er veel overleg en instructie naar het personeel toe. Dit is
nu wat minder omdat de besmettingsgraad afgenomen is.
In het noorden van Nederland zijn we op tijd begonnen de maatregelen van de
overheid uit te voeren, misschien heeft dat ertoe geleid dat er in verhouding
minder besmettingshaarden zijn. Dat is meer geluk dan wijsheid, al valt het
wel op dat men hier heel gedisciplineerd is. En uiteraard beschikken we hier
over ruimte.
MANDEGUOD
41
׉	 7cassandra://URg4n_LeHqns8pPixDJeBREvFzvRNDPTUPwsOxRZ_Ms"Z`̵ ^7Rj^7Ri{בCט   u׉׉	 7cassandra://a1suKo3An-qWmJTkus0yvn3c5_Biy0Y_qsDNxUZLdaM W`׉	 7cassandra://yH5jpQFeHhBuoKBbb7mx1PiNWi_zobLzLlrL5IrOfF4I`S׉	 7cassandra://n1jWYYCAEOvsYQYaes7vFrTO4v0rQeB5uc23F-VYg2s`̵ ׉	 7cassandra://Kp5Ng4Y411dbv-pKWM09Qq7Cov_FFYctbxQGIgUw_Y0 ~͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://vmjiHc9a-WMEr5NI6LICmfDIBAELXV435vT3OJoRc4I J` ׉	 7cassandra://AaCG1z2jJfP5NOB8M7esNtc2XgB5KAL7XHQoyNyYbgM͆` S׉	 7cassandra://DCdCfM7jPr8zqf9p_UCkONFZa2PiYIPtf5JVvx7H06I`̵ ׉	 7cassandra://bdwbf2F4RlP5Ae4uRZZWJUz7XfcFNn-WPr9obrdLStc)2͠^7Rנ^7R b9ׁH  http://www.dejonguitvaartzorg.nlׁׁЈנ^7R b9ׁHhttp://www.deׁׁЈ׉E zorgvuldig
en met aandacht
Dag en nacht bereikbaar
T 0566 60 29 22
www.dejonguitvaartzorg.n
.nl
nl
I www.dejonguitvaartzorg.nl
MANDEGUOD
42
׉	 7cassandra://n1jWYYCAEOvsYQYaes7vFrTO4v0rQeB5uc23F-VYg2s`̵ ^7Rk׉EMet de andere praktijken in de huisartsengroep is er veel overleg geweest.
Ook zijn er videovergaderingen of webinars, waarbij de laatste ontwikkelingen
besproken worden. Het virus is zo nieuw dat er heel weinig over bekend is.
Gelukkig zijn er in onze praktijken vooralsnog voldoende beschermingsmaterialen.
Van alle kanten werden mondkapjes aangeboden, heel bijzonder
dat iedereen zo meeleeft!
Hulde ook aan ons personeel dat zich geweldig inzet; zij moeten deze periode
inzetbaar blijven. Natuurlijk wel hun vakanties opnemen, maar niet te ver weg
gaan!
Nu de samenleving vrijwel tot stilstand komt en we pas op de plaats moeten
maken, komen we met zijn allen een heel eind in de bestrijding van deze
virusinfectie. Hopelijk resulteert dit snel in versoepeling van de maatregelen,
zodat de scholen en hopelijk de horeca voorzichtig weer open kunnen gaan.
Dit zal niet helemaal zonder beschermingsmiddelen kunnen, de mondkapjes
blijven noodzakelijk voor een afstand binnen de 1,5 meter. Een zelfgemaakt
kapje kan al een goede aanzet geven in bescherming van uzelf of een ander.
Wat de openbare ruimte betreft heeft het dragen van een kapje geen zin, tenzij
u weer binnen de grens van 1,5 m komt.
Verdere ontwikkelingen: In de praktijk in Mantgum is een extra kamer gemaakt
waar de doktersassistenten administratieve werkzaamheden kunnen doen, de
dokters kunnen bijstaan en de telefoon kunnen opnemen. Het idee is dat de
telefonische druk verdeeld kan worden over beide locaties.
Voor het personeel in Mantgum is het plaatsje ingericht met wat tuinmeubelen,
zodat zij buiten kunnen zitten tussen de middag. Nu maar hopen dat er betere
tijden aanbreken en we alle ruimte weer kunnen benutten!
Deze tekst is in de afgelopen weken geschreven; nu de lockdown zijn langste
tijd gehad heeft kijken we vooruit en proberen we de gang van zaken weer
op te pakken. Volgt u vooral de website om te kijken waar we staan. Tot een
volgend bericht!
Vanuit het doktershuis,
Aukje Bergwerff
MANDEGUOD
43
׉	 7cassandra://DCdCfM7jPr8zqf9p_UCkONFZa2PiYIPtf5JVvx7H06I`̵ ^7Rl^7Rk{בCט   u׉׉	 7cassandra://f5vKMllKLpqLZNtizCR-M1EEoaFeYVl3xv6dLwJ2dB0 `׉	 7cassandra://Ckk9XUYpYWef8CslKaYnd_JsAq07oT5skWLfuE94MjYZ#`S׉	 7cassandra://d2N-ds1JyB2sV8YLhX8mkRWr5YyCiMpJRMic42fPGIA`̵ ׉	 7cassandra://Pw9NK8T6Y14WnHg9MppTgRBhg90e726oG1KVpSHI5U8 ?<>͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://QuN_ZVOJgQUDlpF9zaINRiR-7YhLcQyb0YtDAQQhl6c T`׉	 7cassandra://kKOl0naRS3LDfNqTs9KgT-_Kj2p0qy9lJyeCdX6yjSkm3`S׉	 7cassandra://OmpzP6bUjhhAxbJ9Kvw7r4u3FsxYjnoce7cKB3O3KMg"W`̵ ׉	 7cassandra://VCpV58v6mt6J-1AIkDYBDeiLPcrC8PiYji1OLKsgLLU 2:͠^7R׉EMANDEGUOD
44
׉	 7cassandra://d2N-ds1JyB2sV8YLhX8mkRWr5YyCiMpJRMic42fPGIA`̵ ^7Rm׉ExZaaien in Coronatijd
Niet minder dan 27 kilometer BijenFlinterLint
loopt er reeds door de
voormalige gemeente Littenseradiel.
Met in totaal 525 schoolkinderen
werden de afgelopen jaren her en der
in de gemeente bermen ingezaaid. En
begin mei is daar weer een behoorlijk
stuk bijgekomen. Door de crisis
moesten wij het zonder hulp van
de schoolkinderen doen. In duo’s
gingen we aan de slag in bermen rond
Mantgum, Húns, Hoptille en Hilaard.
Uiteindelijk is het de bedoeling dat
het lint loopt van Frijlân in Leeuwarden
tot de Natuurontmoetingstuin in
de Noorderhoek in Sneek.
Namens het BFL, Anna Christien
Piebenga
MANDEGUOD
45
׉	 7cassandra://OmpzP6bUjhhAxbJ9Kvw7r4u3FsxYjnoce7cKB3O3KMg"W`̵ ^7Rn^7Rm{בCט   u׉׉	 7cassandra://59f6rK1BqztZj5LiGuvzNOfp2IXhiHcOTSUreJkrFoo `׉	 7cassandra://D2RjUHisjzyVryLnkBddqDIXx9Gcboxzh8wnQ5nUHDMn`S׉	 7cassandra://2s7M7J7p_GyPnlGjqK47Q4ptykXW89AiVuV4savgK7A'`̵ ׉	 7cassandra://giS3sfaPcBDuprMjj5csNIlqgtwTZIhc1FjLmSY-0SU N͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://MXaAvPprZ4J9UZjee-BRswtzWsjy9oR6TkeuIkpqQYA `׉	 7cassandra://SHl4x2POBKgtnxoLAbMiNMUSfkAE7T3aagWLz2PD2A0w`S׉	 7cassandra://9-KdHgSJAjP6UPWnIXQob6kkKV0MBMo1bjKzV16vies"`̵ ׉	 7cassandra://PgMXY7yc7IjSiaEUxyqHCbabhMUUgS3sWy0g8KieCZg b6͠^7Rנ^7R o̄9ׁHmailto:info@piebenga.nlׁׁЈ׉EMANDEGUOD
46
׉	 7cassandra://2s7M7J7p_GyPnlGjqK47Q4ptykXW89AiVuV4savgK7A'`̵ ^7Ro׉EBloemenzee rondom het station in Mantgum
Arriva en viltkunstenares Claudy Jongstra van Spannum willen graag de omgeving
van het station in Mantgum veranderen in een bloemenzee, een lust voor
het oog van de reizigers, goed voor insecten, bijen, vlinders en vogels. Om dit
voor elkaar te krijgen hebben zij geld beschikbaar gesteld. Nu moeten er handen
komen om het uit te voeren! De vraag is dus of er mensen zijn in Mantgum
die het leuk vinden om één keer in te zaaien / te planten en daarna één keer
in de veertien dagen voor deze ‘spoortuin’ te willen zorgen, voor zover nodig.
Ook als je denkt er niks van af te weten, maar je bent wel nieuwsgierig, dan
ben je van harte welkom. Ik kijk uit naar je aanmelding! Anna Christie Piebenga,
06 46 084 772, of info@piebenga.nl
PS: Misschien dat door de maatregelen i.v.m. het Coronavirus het zaaien/planten
niet een groepsgebeuren wordt, maar dat zien we tegen die tijd wel.
MANDEGUOD
47
׉	 7cassandra://9-KdHgSJAjP6UPWnIXQob6kkKV0MBMo1bjKzV16vies"`̵ ^7Rp^7Ro{בCט   u׉׉	 7cassandra://F9JLKwYPkhF8P79hQmOIrKJLpFhEzKxYYlUOgo-1-Ks  ` ׉	 7cassandra://880c-uRIYSLel3sDhGuMH2WOjc6E42FW0lCEZu4wOe0ͅ>`S׉	 7cassandra://3kE6czTIN9zXKoZLAuep5TdSKxGio_PMRYldaHnlrdo!`̵ ׉	 7cassandra://KDvrxcj2VJENBAHOhIJPJOVDSBgH6x2nfFNiU2M89Y0D2͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://ybPLJvXvhUcBmk9YmWNlG5LeFRTsEd_M0OpbnJq-IvI V` ׉	 7cassandra://Uwhq04F_5Lpwl5gCKY2ygR-XpRnmn4kRJM4qovpTz20s`S׉	 7cassandra://HnI_6EO2qdDsQHdxs_zuKBzBlGLdH3ZOv7vCqLmmf0k<`̵ ׉	 7cassandra://_JF6A78-tPLJis89s9jHfVzOMaw5ynsHCchKWo1EbGsQ2͠^7R׉ECollectief Particulier Opdrachtgeverschap
(CPO) Mantgum 2.0
Nieuwsbrief nr. 6 | april 2020
Met deze nieuwsbrief in de Mandeguod informeren wij iedereen graag over de
stand van zaken en de ontwikkelingen rond het CPO Mantgum 2.0.
Het zijn bijzondere tijden waarin wij met zijn allen verkeren. Wij hopen dat
iedereen gezond mag blijven. Binnen de richtlijnen proberen wij als bestuur
door te werken aan de realisatie van onze plannen en zetten we vervolgstappen.
Op
dit moment werken wij aan het Beeld Kwaliteit Plan (BKP) en ontwerpbestemmingsplan
(BP), samen met de deskundigen van AXON adviseurs,
N0.0rdpeil en Bugel Hajema. De tips en adviezen van de bijeenkomst in de
Wjukken in februari jl. proberen we hier zoveel mogelijk in mee te nemen.
Daarnaast zijn wij druk bezig met het onderzoeken van de financiële haalbaarheid
van het project. Daarbij hoort ook een indicatie van de grondprijs en
bouwrijp maken. Dit bevindt zich in een afrondende fase en zullen wij binnenkort
voorleggen aan de aangemelde belangstellenden voor het CPO plan.
We werken, naast de communicatie in de Mandeguod, ook aan een website.
Het CPO is voornemens om de planinformatie binnenkort te delen via deze
website. Zodra de website online is zullen wij u hierover informeren.
Naar aanleiding van de informatieavond in februari in de Wjukken zijn er door
een aantal geïnteresseerden vragen gesteld t.a.v. de betekenis en de doelstellingen
van een CPO. Deze onderscheiden zich op een aantal vlakken van ‘klassieke’
projectontwikkeling. Wij zetten een aantal kenmerken daarom nogmaals
graag voor u uiteen:
Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) is een vorm van projectontwikkeling
waarbij toekomstige bewoners gezamenlijk opdrachtgever zijn
voor hun nieuwe buurt. De toekomstige bewoners treden in het projectontwikkelingsproces
gezamenlijk als opdrachtgever op. Het CPO werkt hierbij
namens al haar leden aan een collectief plan; één en ander binnen gestelde
stedenbouwkundige randvoorwaarden. Wij proberen als bestuur de ontwikkelingskosten
zo laag mogelijk te houden, zodat het voor een breed publiek van
geïnteresseerden aantrekkelijk is. Dit is mogelijk opdat het CPO geen winstoogmerk
heeft, niet met een project ontwikkelaar werkt en het bestuur uit vrijwilligers
bestaat.
MANDEGUOD
48
׉	 7cassandra://3kE6czTIN9zXKoZLAuep5TdSKxGio_PMRYldaHnlrdo!`̵ ^7Rq׉EKenmerken van een CPO Mantgum 2.0:
• Het is een project van onderop, de Mienskip (initiatief vanuit het dorp
en dorpsvisie);
• Het collectieve belang gaat voor het individuele belang;
• Het is een kans om de collectieve en individuele woonwensen samen
te laten komen in één stedenbouwkundig ontwerp dat qua aard en
schaal passend is bij het dorp;
• Wij streven hierbij een hoog ambitieniveau na, we willen een buurt
met een toegevoegde waarde creëren (zowel in programma, ruimtelijke
kwaliteit als duurzaamheid);
• De invloed op het totale proces (van initiatief tot en met de oplevering
van het plan) en het eindresultaat is groot;
• Leden dragen zelf gezamenlijk het financiële risico.
Van alle leden wordt echter ook een inspanning verwacht:
• Kennis, tijd, praktische uitvoering etc.
• Door samen te bouwen aan een nieuwe buurt, ontstaat betrokkenheid
onder de toekomstige bewoners en het dorp.
• Door veel in eigen beheer en groepsgewijs aan te pakken, kunnen wij
kosten reduceren.
Op dit moment zijn er 21 enthousiaste belangstellenden voor het CPO. De
belangstellenden komen voornamelijk uit Mantgum. Binnen deze groep is er
interesse voor uiteenlopende mogelijkheden: seniorenwoningen, 2 onder 1
kapwoningen, gezinswoningen en een ‘kangoeroewoning’. Het plan biedt de
mogelijkheid om deze woningen te realiseren.
Spreekt het CPO-concept u aan en bent u geïnteresseerd in deelname, maar u
heeft zich nog niet aangemeld als belangstellende, dan kunt u zich hiervoor
nog opgeven bij het bestuur. Doe dit uiterlijk voor 8 juni 2020. Belangstellenden
die zich na deze datum aanmelden zullen op een reservelijst worden
geplaatst. Bij vragen kunt u contact opnemen met één van de bestuursleden.
We staan u graag te woord.
Hartelijke groet,
namens het bestuur CPO Mantgum 2.0
Elmer de Wit (voorzitter) 06-25495705
Arjen Klaversma (secretaris) 06-20194208
Rein Veenstra (penningmeester) 06-83978861
Tjepko Jansen (algemeen bestuurslid) 058-2573681
MANDEGUOD
49
׉	 7cassandra://HnI_6EO2qdDsQHdxs_zuKBzBlGLdH3ZOv7vCqLmmf0k<`̵ ^7Rr^7Rq{בCט   u׉׉	 7cassandra://8leIAfZJQu-y6jdWUHfFIc6FhiGEgBR1wQU4be7rzYY 
`׉	 7cassandra://23-hLXx8Jzd88775JH_7x8KJRQjtFA6b-wbDStCI1SQg`S׉	 7cassandra://rhsHTNyD3E45gGOAsNtauQoE3G7Jm8LXRQw4Ktu8ctE"`̵ ׉	 7cassandra://wLEqSb-KKdxhnCCUQoFJpwqmFrQDOttqIpMZye2Ms9k U7:͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://IOh1KHiy0jY-wUkv7ryS6zLxm7DacU9ihh0Hu9YvrM0 ``׉	 7cassandra://loFc2lPYCOYCw2gSGu84f5rmZADK9mCVeiGzPliHb4cCy`S׉	 7cassandra://c51v0qihtD0NlWY0JAt0ZqIkPX-8oK2jV-yi62prMzU`̵ ׉	 7cassandra://XmDZ8BD_HazIHv5HXZ8juZ7x_YdfE1qRH58vio6VACMl6͠^7R׉EMANDEGUOD
50
׉	 7cassandra://rhsHTNyD3E45gGOAsNtauQoE3G7Jm8LXRQw4Ktu8ctE"`̵ ^7Rs׉E +Impressie van het schetsplan.
MANDEGUOD
51
׉	 7cassandra://c51v0qihtD0NlWY0JAt0ZqIkPX-8oK2jV-yi62prMzU`̵ ^7Rt^7Rs{בCט   u׉׉	 7cassandra://zA8BpFylpj2K185Zbg50jJWCFUlzM96_X-5CD-xpd6o ]`׉	 7cassandra://YhWUcUW1zyxAhHYTpnaawEiKESGtQdEIHAOiPWEj3ugk`S׉	 7cassandra://33IrNIiW3LeEsGJz8F1GiWcI6ehn18WGF7MiP7ldp8g%N`̵ ׉	 7cassandra://VLZsAP4SGjl7-r-LMs8T8OQTvb7gMU1HIthRPRhNBkE ZJ͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://jjNubwA3yeJmMEPO3GcKYasb7mLXT4xH8wHTUg7eK2w M`׉	 7cassandra://XP8FcB2tRnV4s1v-O5Lcwx00zHQsmD5gCoFHJl2B7zkd`S׉	 7cassandra://M-0JyQGTIWhxC6MZJ9ATjIFUsEez1KpYwoD6ZCADsJk",`̵ ׉	 7cassandra://H4OeikGB1Ss3s8PdPCimyzjvjWsQ5NARKON5VHcIIWo w6͠^7Rנ^7R q9ׁHhttp://www.bistedokter.nlׁׁЈנ^7R A̆9ׁHhttp://www.dierenartsgrou.nlׁׁЈנ^7R nɁ̅9ׁHmailto:info@dierenartsgrou.nlׁׁЈ׉EMet hart voor dieren,
in het hart van Fryslân
Voor spoedgevallen 24 u./7d. bereikbaar.
Oedsmawei 13, 9001 ZJ GROU
Tel. 0566 - 60 14 64
E-mail: info@dierenartsgrou.nl
Websites:
www.dierenartsgrou.nl en www.bistedokter.nl
Telefonisch spreekuur:
maandag t/m zaterdag van 8.00 - 9.30 u.
Spreekuren gezelschapsdieren
uitsluitend op afspraak!
Balie geopend:
Maandag t/m vrijdag: 8.00 – 18.00 u. en
zaterdag: 8.00 – 9.30 u.
MANDEGUOD
52
׉	 7cassandra://33IrNIiW3LeEsGJz8F1GiWcI6ehn18WGF7MiP7ldp8g%N`̵ ^7Ru׉EMANDEGUOD
53
׉	 7cassandra://M-0JyQGTIWhxC6MZJ9ATjIFUsEez1KpYwoD6ZCADsJk",`̵ ^7Rv^7Ru{בCט   u׉׉	 7cassandra://HfEJMY9CFrNqr_qRoO3qCFlsquQkyPBfaa0U-ZonE7w ` ׉	 7cassandra://gsVTIjiofc24KcXpY_5-M5ZweXRWqbGjkgDn3qMYRyY͍'`S׉	 7cassandra://WRnGLXUTERZeMYWm28c550G5_And967F2OSzntVvRBI!`̵ ׉	 7cassandra://L-XifI4Ay556xlcDpZdyi3OzqiH9A6b7dzoh-09bezg<2͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://U2vUmE1GIAYpDegGLa-761WC8LNghVFmEyHe729c8RI !` ׉	 7cassandra://A8ajibkpppLiM4k0TsZGGhJjr6MKrPiVDjrMFizJ_J8́`S׉	 7cassandra://6Z79arbhJWIaGex20gBuW2dSniImMW9q1p3k0rzs8YU 4`̵ ׉	 7cassandra://6hRcLcJ7gC6AdmpM9qCNhVVJnflQSszRHlmGyrB0CScE2͠^7R נ^7R 9ׁHmailto:info@duorsummantgum.frlׁׁЈנ^7R Ł9ׁHmailto:info@duorsummantgum.frlׁׁЈנ^7R f9ׁHhttp://gaslicht.comׁׁЈ׉E
Duorsum Mantgum.
Eind maart zou de algemene ledenvergadering plaats vinden. Door het Coronavirus
kon dit niet doorgaan. Ook het project “Duurzaamheid” op school ging
niet door en zo kwam de feestelijke opening van de zonnedaken op school te
vervallen. Zodra het kan wordt de ALV in de Wjukken georganiseerd. Wij
weten nog niet wanneer en hoe wij beide projecten feestelijk onder de aandacht
willen brengen van de inwoners van Mantgum e.o. Eerst maar even
wachten op het “nieuwe normaal”. Beide zonneprojecten zijn volledig in
bedrijf. De indruk bestaat dat de opbrengst van school iets hoger is dan die
van Skillaerd. Er is nog enige ruimte om deel te nemen in het Zonnecollectief
Gielguorde. Heeft u belangstelling, geef dit aan via info@duorsummantgum.frl.
Op onze website kunt u alle informatie vinden over beide projecten.
De productie van duurzame energie door burgercollectieven is in 2019 met
bijna 70% toegenomen. Er is nu 119 MWp aan collectief zonvermogen en 193
MW aan collectieve wind in eigendom van energiecoöperaties, opgeteld
genoeg stroom voor ruim 235.000 huishoudens. Op korte termijn staat een
groei van nog minstens 70% op de planning. Het aantal lokale energiecoöperaties
in Nederland is in 2019 toegenomen met 69 naar 582. Minstens 85.000
Nederlanders nemen deel aan de energietransitie via deze energiecoöperaties.
Dat blijkt uit de vijfde Lokale Energie Monitor.
Als voorbeeld van initiatieven van andere coöperaties twee (grote) projecten
die bij ons in de buurt worden gerealiseerd:
1. Zonnepark Westeinde op het tracé van de oude rijksweg tussen Leeuwarden
en Marssum wordt naar verwachting begin mei opgeleverd. Het park is
op initiatief van de Energie Coöperatie Westeinde door Stichting Westeinde
Energieneutraal gerealiseerd. De energiecoöperatie is opgericht voor de
verduurzaming van de Leeuwarder wijken Westeinde en Valeriuskwartier
(postcodegebied 8915). Het zonnepark heeft een vermogen van 2,9 MWp.
De noordelijke energiemaatschappij Energie VanOns koopt de stroom in.
De inkomsten daaruit komen volledig ten goede aan de wijken. De officiële
opening van het park is, in verband met de Coronamaatregelen, uitgesteld
naar vrijdag 9 oktober.
2. Aan de Drachtsterweg in Leeuwarden wordt momenteel gebouwd aan een
zonnepark van 14 hectare. Het door EAM ontwikkelde zonnepark wordt
in juni 2020 opgeleverd en gaat 12.000.000 kWh zonnestroom produceren.
Dit is genoeg voor circa 3.500 huishoudens. Via de Energiecoöperatie van
Goutum en Energie VanOns wordt de zonnestroom aan de inwoners uit de
gemeente Leeuwarden verkocht.
MANDEGUOD
54
׉	 7cassandra://WRnGLXUTERZeMYWm28c550G5_And967F2OSzntVvRBI!`̵ ^7Rw׉EEnergie VanOns. Voor het tweede jaar op rij staat Energie VanOns bovenaan in
de jaarlijkse stroom ranking! De Consumentenbond, Natuur & Milieu, Greenpeace
en Wise onderzoeken jaarlijks de duurzaamheid van stroomleveranciers
en beloont ons dit jaar met een gedeelde eerste plaats. We zijn bijzonder trots
op deze erkenning als duurzame voorloper in groene energie. Samen met meer
dan 100 bij ons aangesloten energiecoöperaties zullen we ons de komende
jaren blijven inzetten om steeds meer Nederlanders te voorzien van échte
duurzame energie.
Lokaal opgewekt, lokaal afgenomen, lokaal geleverd door jullie eigen energiebedrijf.
Onze energie wordt 100% duurzaam en lokaal opgewekt. Mensen in
de buurt van onze coöperaties kopen de lokaal opgewekte groene energie via
jullie eigen coöperatieve energiebedrijf ‘Energie VanOns’.
We verkopen aan de basis niet op prijs maar klanten nemen dit wel mee in
de overweging om over te stappen. Wij streven ernaar om met onze prijzen
lager te zitten dan de grootste drie spelers op de energiemarkt, Eneco, Essent
en Nuon. Dit lukt ons vaak maar niet altijd. Met name wanneer concurrenten
stunten met hun tarieven. Wij kiezen er bewust voor om geen geld te investeren
in oplossingen voor ‘snelle’ klantengroei door aanbiedingen te doen
op vergelijkingswebsites (gaslicht.com en Independer). Klanten van Energie
VanOns komen via de organische weg binnen, dus via de energiecoöperaties.
Als je energie van Energie VanOns afneemt krijg je niet alleen 100% duurzaam
en lokaal opgewekte energie maar je helpt ook mee aan een beter milieu. Per
gezin besparen wij zo’n 3.300kg CO2 op jaarbasis. Samen met de energiecoöperaties
werken wij hard aan de transitie naar duurzame energie. Wij vinden
het ontzettend belangrijk om omwonenden van energiecoöperaties hierbij te
betrekken en mee te laten genieten van de voordelen van lokaal opgewekte
energie.
Via de website van Duorsum Mantgum kunt u ook energie afnemen bij Energie
VanOns. De opbrengst van uw deelname wordt voor 100% besteed aan het
verduurzamen van ons dorp. Op de ALV kunt u ideeën hierover aangeven.
Heeft u hulp nodig, neem gerust contact op met één van de bestuursleden of
via info@duorsummantgum.frl.
MANDEGUOD
55
׉	 7cassandra://6Z79arbhJWIaGex20gBuW2dSniImMW9q1p3k0rzs8YU 4`̵ ^7Rx^7Rw{בCט   u׉׉	 7cassandra://O2bxqQBAUzgPl_gZO9xHQkF-0iJCiUCTdBGA3kMVb8c `׉	 7cassandra://C-z7cNRHnYwoDx6tqUdl2LNRgx7K1Qsxi1CRcAN4Mgkw*`S׉	 7cassandra://gIEWLUlJ4ZrVOzmzD17H1kta4Lo8s1O2BcjK_4V9wvM*]`̵ ׉	 7cassandra://7ye4sKE9PclNXcgktsDHEsPDay7KNE_gFaYi6tDThb0 +:͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://dSOFoGBLMSx_CwPUC1n_8JILcBBELL3DF9Ip3sMUP0c E}`׉	 7cassandra://eLEUez0UCJ8STVBUfaYIEi1GszcjKQIFxps_QXxfuRA9`S׉	 7cassandra://jyO1yiGnuMmRIjZTDTfPbtVPbue-_uG2m_4fXQi9j6I!`̵ ׉	 7cassandra://WgOYQhf2zzUEMhXqMUatJ3iOw1wyDBWI1aXAc0beZtE͂6͠^7R׉EMANDEGUOD
56
׉	 7cassandra://gIEWLUlJ4ZrVOzmzD17H1kta4Lo8s1O2BcjK_4V9wvM*]`̵ ^7Ry׉EHet gezichtsbedrog van Wierum
Op goede vrijdag gaan wij erop uit. Om de anderhalve meter coronamaatregel
helemaal tot recht te laten komen kiezen wij een dunbevolkt gebied uit om te
wandelen. Boven Ternaard de oude zeedijk op richting Wierum. We parkeren
en lopen het pad omhoog
de dijk op. Al gauw blijkt de
strikte naleving van de maatregel
op deze goede vrijdag
niet echt van toepassing te
zijn. Welgeteld 2 andere wandelaars
lopen benedendijks
vanuit tegengestelde richting
en 1 jogger. Loop je boven op
de dijk dan zie je in de verte
de kerk van Wierum liggen.
Loop je benedendijks dan zie
je de kerk niet. Pas bij punt P
(Pin 48) in de bocht zie je het
bovenste deel van de kerktoren
verschijnen. Loop je door
dan zie je langzaam als bij een
slow motion movie de Mariakerk opdoemen.
Toen ik als grafisch vormgever in de jaren negentig de opdracht kreeg voor
een boekomslag met als titel 'Geloofscrisis als gezichtsbedrog', stuitte ik op
een zwart-wit foto van de Mariakerk van Wierum. De foto heb ik ergens in de
jaren 80 gemaakt en afgedrukt toen ik lessen fotografie kreeg. Die kwam mij
nu goed van pas. Omdat ik een niet plaatsgebonden afbeelding van een kerk
wilde gebruiken, bewerkte ik de foto onherkenbaar zodat er een silhouet van
over bleef. Door het beeld te spiegelen hoopte ik dat niemand het kerkje van
Wierum zou herkennen. Het boek gaat niet over Wierum, en de meegestuurde
achterflaptekst als inspiratiebron helemaal niet. Toen het boekje al op de markt
was kreeg ik jaren later op een avond een telefoontje. Het was de schrijver in
hoogst eigen persoon. Hij had een prangende vraag: ‘Was de gebruikte afbeelding
op het omslag de kerk van Wierum?’ Ik bevestigde met 'Ja'. ‘En is de foto
gespiegeld gebruikt?’ Ik antwoordde opnieuw met 'Ja'. Waarom deze vragen
repliceerde ik? 'Wel,’ zei de schrijver, ‘ik heb een vriend in de stad Groningen
wonen. Hij gaf mij een antwoord in de richting wat ik nu van u bevestigd heb
gekregen.'
Ik wenste hem nog een fijne avond toe.
René Jokhan,
Mantgum 10 april 2020
MANDEGUOD
57
׉	 7cassandra://jyO1yiGnuMmRIjZTDTfPbtVPbue-_uG2m_4fXQi9j6I!`̵ ^7Rz^7Ry{בCט   u׉׉	 7cassandra://F43qye9PPfj7CQgxtu-DnFiZWl9A-z-onm9cdiThC8w o`׉	 7cassandra://MWWCzQYSEbxok1i6iNGiUmMu-rKOqEUoc6DP9mnAVAIUd`S׉	 7cassandra://V9eoBMCCMnrg48amVC3Q0ZA4kwMMz8QyloI2TBm8cKI;`̵ ׉	 7cassandra://k3bcO43XNvwBsIzVe5fyWulV6_LnDADwtoTfvyRL7Fw 5?F͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://372_IYBEMidHx3oSVDsZqlzbK2JSxpaPDGNIu1ib-Fw +` ׉	 7cassandra://lK1lcIL7OIYYTQXc7ebPCZZ6BBeGqUf8nHtWOjqo9tI}%`S׉	 7cassandra://TX82cytWZEWMjww5QSWNBBoIhzIam68YtubeXUru_TA`̵ ׉	 7cassandra://7P27E-XqJAAQrPXbShzvmyRQq7VY51H-yYMdd_7PkUscP6͠^7R	נ^7R 2h9ׁHhttps://www.amnesty.nl/watׁׁЈ׉EMANDEGUOD
58
׉	 7cassandra://V9eoBMCCMnrg48amVC3Q0ZA4kwMMz8QyloI2TBm8cKI;`̵ ^7R{׉EOpbrengst Amnesty Collecte.
Begin maart is er voor Amnesty International gecollecteerd in Mantgum. De
opbrengst was € 278,08.
Mensenrechten vormen het fundament voor een menswaardig bestaan, juist in
tijden van nood zoals nu met de coronapandemie. In mensenrechtenverdragen
is vastgelegd wat staten wel en niet mogen doen om deze rechten te waarborgen.
Volgens artikel 12 van het Internationaal Verdrag inzake Economische,
Sociale en Culturele Rechten erkennen de deelnemende landen dat iedereen
het recht heeft op ‘het genieten van de hoogst haalbare standaard van lichamelijke
en geestelijke gezondheid’. Ook hebben staten de plicht om epidemische,
endemische, beroepsmatige en andere ziekten te voorkomen, te behandelen en
te bestrijden. Over deze harde verplichting kan niet worden onderhandeld.
Mensenrechten en het coronavirus: hoe zit het?
De coronapandemie grijpt diep in op de levens van mensen wereldwijd.
Regeringen nemen vergaande maatregelen om mensen te beschermen tegen het
coronavirus. Amnesty zet in deze verwarrende tijden haar werk onverminderd
voort. Op de website van Amnesty kun je in het uitgebreide coronadossier alles
lezen over het grote belang van mensenrechten tijdens de coronapandemie.
Onderwerpen zijn o.a. extra zorg voor kwetsbare mensen, zo min mogelijk inperking
van vrijheden, mensenrechten in een noodsituatie, het coronavirus en
gedetineerden, bijzondere aandacht nodig voor vrouwen, digitale technologie
& privacy en corona en het recht op informatie.
https://www.amnesty.nl/wat-we-doen/campagnes/mensenrechten-en-corona
Mensenrechten
en het coronavirus: wat kan jij
doen?
Heb jij even wat meer tijd om handen? Doe dan
mee aan een van onze acties. Dit kun je doen:
- kijk op de website welke schrijfacties er zijn
en schrijf een brief
- activisten een inspirerend kaartje sturen
- een petitie tekenen
- online minicolleges van 10 minuten volgen
over mensenrechten
- lees een artikel van het blad Wordt Vervolgd
Suzan Rienstra
MANDEGUOD
59
׉	 7cassandra://TX82cytWZEWMjww5QSWNBBoIhzIam68YtubeXUru_TA`̵ ^7R|^7R{{בCט   u׉׉	 7cassandra://khd619mwJTp76EZKoJbTdDAjWl0C_WIDi_HncF34THQ #`׉	 7cassandra://FpaN33WNCvdnwVwQp96gOVlnLFGYVPzo7iuiqfQ3We0S`S׉	 7cassandra://WCCui5DVVVEl3Xq9D7iFJCyY9syfwtqjOS_1tTnKARc`̵ ׉	 7cassandra://9LFnZsu7Mv-SlfD_2y7wCQnNQDj323spSYyxrWvaEpQ 4J͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://SFk9D4D0JjRDylD6KDBdN66SIouEQFx42cGEcITaSLw V` ׉	 7cassandra://ge2hIB87mbuCzqcPtWz4Dsvq9RWBwd1WWX6ZFiDzKBo͍y`S׉	 7cassandra://n1COe5IYe6ti8QORNqXWv3iwJ30z71K_UbibyZ0cxmI"`̵ ׉	 7cassandra://JsGUWCejRkGjbs4WYax5lhQ-BgIggRjJ92hhILGVVX8r6͠^7R׉EMANDEGUOD
60
׉	 7cassandra://WCCui5DVVVEl3Xq9D7iFJCyY9syfwtqjOS_1tTnKARc`̵ ^7R}׉E	Mark Rutte
Wist je dat Mark Rutte de hele koningsdag op de IC heeft gelegen? Bij ons op
de praktijk? Mark Rutte is een jonge vrijgezelle Beagle van amper een half
jaar. Op 27 april was hij plots zo ziek als een hond. Een grote bobbel in zijn
buik verklapte dat daar iets niet in de haak was en in overleg met de eigenaar
besloot ik tot een ‘kijkoperatie’. De naamgenoot van onze Minister President
moest wel aan het infuus, maar gelukkig hoefde hij niet aan de beademing…
Hij was niet meer dan een hoopje ellende, die kleine Mark Rutte op deze meest
bijzondere Koningsdag ooit: stralend weer, (bijna) iedereen vrij, maar desondanks
mocht er absoluut geen feest in het openbaar worden gevierd wegens de
heersende coronaproblematiek. Ik twijfelde eerst erg. Voelde overduidelijk een
verdikking in zijn buikje, maar de Beagle vertoonde geen maagdarmklachten:
hij braakte niet, noch had ie diarree; zelfs geen koorts.
Bovendien kon Mark eigenlijk niets raars opgevreten hebben. Dus nam ik eerst
bloed om andere zaken uit te sluiten. Het bloedbeeld was niet afwijkend. Een
uur later belde de eigenaar opnieuw: alle voedsel dat werd toegediend kwam
er onherroepelijk weer uit. Dan kun je verder onderzoek doen in de vorm van
röntgenfoto’s of echografie, maar gewoon het buikje open maken en domweg
een kijkje nemen was de kortste klap in dit geval. Blij dat het baasje daarmee
heeft ingestemd, want operatief ingrijpen was achteraf levensreddend. Ik belde
mijn eega en samen brachten we de naamgenoot van onze premier onder zeil
en maakten hem gereed voor de ingreep. We troffen een ‘invaginatie’ aan, dat
zoveel wil zeggen dat de dunne darm in zichzelf was gekropen. En door de
darmwand heen voelde ik een lange dunne draadachtige toestand. Ik kon redelijk
gemakkelijk de darm terug masseren en vervolgens die ‘draad’ volgen tot
in de maag. Voorzichtigheid was geboden, want het tussenliggende deel van de
twaalfvingerige darm is kwetsbaar: daar huist namelijk ook de alvleesklier. Het
andere uiteinde van de draad richting de dikke darm was iets verdikt, maar
wilde wel terug richting de maag. Via een klein gaatje in de maagwand greep
ik met een tang de draad en trok deze langzaam tevoorschijn. Er leek geen eind
aan die vreselijk stinkende massa te komen. Ik denk dat het geheel wel 75 cm
MANDEGUOD
61
׉	 7cassandra://n1COe5IYe6ti8QORNqXWv3iwJ30z71K_UbibyZ0cxmI"`̵ ^7R~^7R}{בCט   u׉׉	 7cassandra://UbbCF6SqjGdhDpsFBSEakunywFFTJ7GXXmEE0h2qMeQ n	`׉	 7cassandra://k14jXFUR_EoVLxRxaJLAsb4Uf9IXbvy-YQBfdAlWXhM[`S׉	 7cassandra://0bLQOsyfCW0hIm5TvCyrvJ1j13NLOommFMqK9fJ03v8`̵ ׉	 7cassandra://-tj18l7JaMGW6S7sYu-H5GwUlYhuoYdkpWADX8VznIU >>͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://5rmzgzGL6fRdCvpI7GpeCqOv0_Oj__aDZg71tk0SKn8 "L`׉	 7cassandra://suUIvhZH461XwdW7GdB63O_ZpjitJzE-AWba1_PJtf0M`S׉	 7cassandra://k90lVrxjqtGwVQRzvfEFktdkDVmdUQ12APZ8Hbda8Xgq`̵ ׉	 7cassandra://TiFuRYpvW3Y9ffYbBtAXz-iu7nizS5m1FBpmaW-LuOw!6͠^7Rנ^7R \̩9ׁHmailto:menno@bistedokter.nlׁׁЈ׉EMANDEGUOD
62
׉	 7cassandra://0bLQOsyfCW0hIm5TvCyrvJ1j13NLOommFMqK9fJ03v8`̵ ^7R׉Elang was! Het zag er volgens mijn vrouw uit als een gestroopte paling. Achteraf
is het waarschijnlijk een afgekloven stuk touw geweest. Achtereenvolgens werden
het maagje en de buikwand weer netjes gesloten en onderwijl herstelde
een infuus de vochtbalans. We legden het hondje in de recovery en togen naar
huis voor een lekkere tompouce…
Een paar uurtjes later trof ik een redelijk helder patiëntje aan dat al wilde
drinken. En ’s avonds om tien uur stond kleine Mark Rutte me kwispelend op
te wachten! Ik belde zijn baas en met speciale dieetvoorschriften mocht ie naar
huis. De volgende dag ontving ik een blije app dat onze patiënt het heel goed
maakte. Nog diezelfde dag kreeg ik toestemming om Mark op Facebook te zetten
met dit merkwaardige verhaal. En vertoont de naamgenoot op de foto niet
een treffende gelijkenis met onze premier? Kijk eens naar die hondstrouwe
oogjes…
© April 2020
menno@bistedokter.nl
MANDEGUOD
63
׉	 7cassandra://k90lVrxjqtGwVQRzvfEFktdkDVmdUQ12APZ8Hbda8Xgq`̵ ^7R䀁^7R{בCט   u׉׉	 7cassandra://ESnYYr3Rmd24pQYytES8OhGBxZu_dre7pBKl7ZF8h5Y `׉	 7cassandra://8_cCuumBwMVZEUPjrL09vVYseLqIsOioDZ802scYsiYh`S׉	 7cassandra://S4QqGhzL9OvUz_rKoSYCvxa4mwlm6G6_9sUbu7fcKHM`̵ ׉	 7cassandra://17F7so7dqcOhwDyAa30jSBHTjmEw5CIZU1EzkgQQeV0n.Z͠^7Rט  u׉׉	 7cassandra://wHbmaWpkyJ7_qGGkjYPjqR1zeHqWovoneAy3T5qIqsY '`׉	 7cassandra://imOtw6jV-FXUTFzMXbV1FAx8qkozy0uFespiIKUKvFYcf`S׉	 7cassandra://Cd9duf6JTG9RwfAFSQcyCEXFqNe2Wkl2PgRvWKSFJX0#`̵ ׉	 7cassandra://js7SjUkFIurqbI5frSJrB09RoDzhkQ4cQygtjRhcwPkN ͠^7Rנ^7R t̸9ׁHmailto:mandeguod@gmail.comׁׁЈנ^7R [9ׁHhttp://www.maׁׁЈנ^7R qS̌9ׁHmailto:mandeguod@gmail.comׁׁЈנ^7R 99ׁHhttp://www.mantgum.comׁׁЈנ^7R ̵t9ׁHhttp://www.mantgum.comׁׁЈנ^7R ̥̸9ׁH !mailto:doarpsmienskip@mantgum.comׁׁЈ׉E	PColofon
Afmetingen advertenties
hele pagina
halve pagina
kwart pagina staand
kwart pagina liggend
180 x 128 mm
128 x 87,5 mm
87,5 x 61,5 mm
128 x 41,25 mm
Iedere advertentie heeft standaard een
rand, tenzij het design van de advertentie
dit niet toelaat.
Aanleveren advertenties en afbeeldingen
Aanleveren van een advertentie kan in elk
gewenst grafisch formaat zoals bijvoorbeeld
BMP, TIFF, JPG, JPEG, PNG, etc.
Aanleveren van een advertentie in WORD
is ook mogelijk. U loopt dan wel de kans
dat er afwijkingen optreden, met name in
de fonttypes en fontgrootte.
Mandeguod is een uitgave van Doarpsmienskip
Mantgum en verschijnt 11 keer per jaar.
Doarpsmienskip Mantgum
Sipke Dijkstra, voorzitter. Ewoud Westrik,
secretaris. Bert van der Weide, penningmeester.
E-mail: doarpsmienskip@mantgum.com
Website: www.mantgum.com
Redactie Mandeguod
Vacature hoofdredacteur, Lys Scarse eindredacteur,
Maaike Kuipers redacteur, Diny de Vries
redacteur, Frits Sieperda vormgever
Financieel beheer
Hotze Bonnema, penningmeester.
Bankrek. Mandeguod: NL77 INGB 0005 0727 04
Verslaggever
Siebolt Dijkstra korrektor Fryske teksten,
Verspreiding
Yme en Ary Meintema coördinatie. Verspreiding
door veel vrijwilligers uit Mantgum.
Druk: CSLdigitaal
Tarieven Mandeguod
Jaaradvertentie (binnenwerk)
Hele pagina
Halve pagina
Kwart pagina
e 160,00
e 85,00
e 47,50
www.mantgum.com
Eenmalige advertentie (alleen binnenwerk)
Hele pagina
Halve pagina
Kwart pagina
e 27,50
e 15,00
e 11,00
Verenigingsmededelingen (alleen binnenwerk)
Jaarbijdrage
e 30,00
Oplage: 505 exemplaren.
Inleveren kopij, uiterlijk de 14e van elke maand
mandeguod@gmail.com.
Algemeen
Politie Service Centrum
(0900) 88 44
© MANDEGUOD
Overname van artikelen en foto’s
alleen na verkregen schriftelijke
toestemming van de redactie van
Mandeguod.
MANDEGUOD
64
In uw mail met de bijdrage(n) dient u - voor
eventuele vragen - uw naam, adres en telefoonnummer
te vermelden. De bijdrage moet
- tenminste - voorzien zijn van de naam van de
afzender. De redactie behoudt zich het recht
voor om uw tekst te redigeren, zo nodig in te
korten of om uw bijdrage(n) eventueel niet te
plaatsen. De redactie is niet verantwoordelijk
voor de inhoud van stukken die zijn geschreven
door niet-redactieleden. Tevens dient u
zich er rekenschap van te geven dat Mandeguod
ook in pdf-formaat op www.mantgum.
com geplaatst wordt.
e-mailadres
mandeguod@gmail.com
׉	 7cassandra://S4QqGhzL9OvUz_rKoSYCvxa4mwlm6G6_9sUbu7fcKHM`̵ ^7R׉E׉	 7cassandra://Cd9duf6JTG9RwfAFSQcyCEXFqNe2Wkl2PgRvWKSFJX0#`̵ ^7R䂁^7R䁁{בCט   u׉׉	 7cassandra://Rblmjiu2ZYeEJ6Q0fnH7aZC1UPY4uImBm6VNd-5ZcRE `׉	 7cassandra://n-v0flYWHoUeZI6kaSwLIqko3483eiwbKpinVmeSQ2Apm`S׉	 7cassandra://8x4xSfGXWBLUQPt2juT5GlRCe7hwjvMXoWN5ZUa5ILw.`̵ ׉	 7cassandra://JVxDYlbryebdViVSoan1ECI0tpWwY8YI73qsX5Y50uQ ͠^7R׉E׉	 7cassandra://8x4xSfGXWBLUQPt2juT5GlRCe7hwjvMXoWN5ZUa5ILw.`̵ ^7R׈E^7R䄁^7R䃁|)05 06 mei juni 2020^5RXRR