׉?4ׁB!בCט{u׉׉ 7cassandra://EvUTOl08H21eXOyUAOTahONkuyFUcpc-nBw497va0TU` ׉ 7cassandra://cOMPhSg3nR26rZW-DpaGU3CcaMkcb2yBvdIAgwYzMUgzm`S׉ 7cassandra://f3WTsJ1H4q237X7jLpSJ9cv-ZF-arwQj54eoaVUj2Sc*1`̵׉ 7cassandra://T30b_qBi_0Hw4_vXi3Xz_0LTWhN24pcYLq1qfPgTg_QcG͠cl,\bט{u׈frJ׈Ecl,\a׉ECardia MAGAZINE Innovaties in de ouderenzorg Met bewoners naar ADO Den Haag Vrijwilligerswerk doen met je zussen Thema: Hoop voor de toekomst DEC 2022 ׉ 7cassandra://f3WTsJ1H4q237X7jLpSJ9cv-ZF-arwQj54eoaVUj2Sc*1`̵cl,\acl,\a{בCט{u׉׉ 7cassandra://ck3E49rCDaK-89bJiGlXnekGqCjuouSJoI2PFkrDvzU.H` ׉ 7cassandra://uv_3GnpR9zDeYcSMHG5QfoPeJPbS6W5OecvChC_awc4ͷ`׉ 7cassandra://BDgz8dv0sttHBEoMhtbnls2M5W_a77bgpYelbzNp2lQ:`j׉ 7cassandra://JYc6m21z9nEXWy84SkhgWwOO2Du82XRSPtkho3qr2eQ-&z͠ cl,\bנcl,\bUay 9ׁHhttp://christiaanhoogeveen.nlׁ ׁ Јנcl,\bK~ 9ׁHmailto:communicatie@cardia.nlׁ ׁ Јנcl,\bH 9ׁHhttp://www.cardia.nlׁ ׁ Ј׉E(Inspiratie Het kleine meisje Hoop Het geloof waar ik het meest van hou, zegt God, is de hoop. Geloof, dat verwondert me niet. Ik ben overal zo zichtbaar aanwezig, in de zon en de maan en de sterren aan de hemel en in ’t gewemel van de vissen in rivieren, en in alle dieren, en in het hart van de mens, zegt God, dat geloven in mijn ogen geen wonder is. Ook liefde verwondert me niet, zegt God. Er is onder de mensen zoveel verdriet, dat ieder mens vanzelf begrijpt dat ze elkaar moeten helpen. Ze zouden harten van steen hebben als ze dat niet zien. Nee, liefde, zegt God, dat verwondert me niet. Wat me verwondert, is de hoop, zegt God. De mensen zien wat er in de wereld gebeurt en ze geloven toch dat het morgen allemaal anders kan. Wat een wonder dat de mensen dat kleine hoopje hoop met voorzichtige gebaren in hun hand en in hun hart bewaren, een vlammetje dat keer op keer weer wankelt en dreigt neer te slaan maar altijd weer weet op te staan, en nooit wil doven. Soms kan ik mijn eigen ogen niet geloven, zegt God. Geloof en liefde zijn als twee vrouwen. Hoop is een heel klein meisje van niks. Zij loopt tussen de twee vrouwen en iedereen denkt: die vrouwen houden haar bij de hand, die wijzen de weg, maar het is omgekeerd. Het is dat kleine meisje hoop – je ziet het zwak zijn, bang zijn, beven, je denkt soms dat het zo onooglijk is – het is dat kleine meisje hoop dat geloof en liefde bij de hand houdt, dat de mensen laat zien, wat in het leven mogelijk is. Vertaling en bewerking, Bert Altena Het kleine meisje Hoop naar het origineel van Charles Péguy (1873 – 1914). Nog maar eenenveertig jaar was de schrijver en dichter Charles Péguy, toen hij stierf in september 1914 in de loopgraven van de eerste Wereldoorlog. In een tijd van eerzucht, hebzucht, oorlog en dreigende ondergang, zette hij zich met anderen in voor waarheid en gerechtigheid. Hij schreef, alsof hij schilderde, een bijzondere tekst over God die zich verwondert over het mysterie van de schepping en de mens, over geloof en liefde, maar vooral over hoop. 2 CARDIA MAGAZINE DEC 2022 Inspiratie ׉ 7cassandra://BDgz8dv0sttHBEoMhtbnls2M5W_a77bgpYelbzNp2lQ:`jcl,\a׉E Inhoud 2 3 4 6 8 10 12 14 16 20 21 22 24 27 26 28 33 34 36 38 40 42 43 44 Inspiratie - Het kleine meisje Hoop Van het bestuur Van het bestuur Locatienieuws Landscheiding Terugblik Open dag Vrijwilliger in het zonnetje Locatienieuws Tabitha Locatienieuws Floriadehof Locatienieuws Onderwatershof Locatienieuws De Thuishaven inspiratie - Hoop Kennismaken met de receptie van Onderwatershof Innovaties in de zorg Resultaten cliëntentevredenheidsonderzoeken Van de Cliëntenraad Vriendenfonds Cardia Cardia Thuiszorg Boeken rubriek Alzheimer Café Koningin Emma Fonds Medewerkers aan het woord Kerst puzzels Klantenbureau Recept - Kerst ovenschotel Kerstgroet van de redactie De crisis als kans Na de buitengewone corona jaren, zijn we opnieuw in een bijzonder ongewone situatie beland. De energiecrisis houdt ons in de greep. Dit geeft aparte gesprekken. We wisselen met anderen uit hoelang we onder de douche staan, op welke temperatuur onze thermostaat staat, of we onder een plaid televisie kijken en wie thuis het energieverbruik bijhoudt. Achter deze lichtvoetige gesprekken gaan de zorgen over de stijgende energierekening schuil. En de zorgen over het steeds duurder wordende leven. Ondernemers berekenen hun hoge kosten immers door in de producten die wij kopen. De energieproblematiek gaat ook Cardia niet voorbij. Onze zorglocaties verbruiken veel energie. Ouderen hebben het over het algemeen snel koud en de huizen zijn 24 uur per dag en 7 dagen per week open. De energietarieven voor 2023 hebben we inmiddels binnen en dat is best schrikken. Voor onze huurders of thuiszorgcliënten zal de situatie niet anders zijn. Gelukkig komt de overheid met financiële maatregelen om de ergste nood te verlichten. Dat neemt niet weg dat er een pittig probleem ligt. Colofon UITGAVE | Cardia Magazine verschijnt 3 x per jaar en is een uitgave van Stichting Cardia. www.cardia.nl REDACTIE | communicatie@cardia.nl Diana Boerefijn Melanie Hazenberg Jasmijn Soppe Hanny van der Stelt ONTWERP, DRUK EN VERSPREIDING | Reclamebureau christiaanhoogeveen.nl COPYRIGHT | Cardia kan op generlei wijze aansprakelijk worden gesteld voor eventueel geleden schade door foutieve vermelding in het Cardia magazine. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of welke andere wijze dan ook zondervooraf schriftelijke toestemming van de redactie. U kent ongetwijfeld de bekende uitspraak van Winston Churchill: “Never waste a good crisis”. In het Nederlands kun je dit vertalen als: het goed benutten van een crisissituatie. Zie de crisis als kans. We pakken de uitdaging op om het eigen huishoudboekje op orde te houden en serieus werk te maken van duurzaamheid. We passen ons gedrag aan om met minder energie en consumptie toe te kunnen. En is dit niet het moment om in te zetten op energiebesparende duurzame investeringen? Binnen Cardia pakken we die handschoen graag op. Per locatie wordt bekeken hoe we duurzamer kunnen worden. En we willen praktische afspraken maken over bijvoorbeeld ledverlichting, energiezuinige apparatuur en temperatuurinstellingen. Mooi is dat eigenlijk… Hoewel deze crisis ons overkomt, kunnen we keuzes maken hoe we er mee om willen gaan. Dat neemt niet weg dat we flink in de rats kunnen zitten over hoe nu verder. En tegelijk weten we dat het bijna kerst is. De belofte van Kerst wil ons verwarmen en verlichten. Ik wens dat we ons laten aansteken door dit kosteloze vuur van liefde! Met hartelijke groeten, Henriëtte Bertels CARDIA MAGAZINE DEC 2022 3 cl,\acl,\a{בCט{u׉׉ 7cassandra://0U8f-EW42hj78h3N9av8uTx48cCWf3SC7UsHjtgKrU8u` ׉ 7cassandra://p9FnjAFqsTdHgrokVtEo4V7yA5XDMbJua9agfgJRWFo۴`׉ 7cassandra://WZNXXVHtMk4MC3kfvMfbUdTHN9CJZQ5MxWXWZtrKlXsD'`j׉ 7cassandra://ZDQ9ypcpj_zvXVpCy1KXAp1D6kYg1Bhi1xakolzNRdwiF`j׉ 7cassandra://KQqeOkN_E_3Hw41wib79snWu_pgWZCVFdXDkuppoCFEOp͠ cl,\b0׉EInnovaties in de zorg illi-tv Mevrouw Nettie, de heer Piet en hun medebewoners kijken vol spanning naar het tv-scherm. Wat gaat het volgende spreekwoord zijn? ‘Wie niet waagt …’ De televisie leest het halve spreekwoord voor. De bewoners maken ‘m af: ‘wie niet wint’. Het is makkelijk deze keer, ze hebben de tien spreekwoorden al snel goed. “Ja dat zit er nog wel in,” zegt mevrouw Nettie. Het geheugen testen: het is één van de dingen die Jesselyn, medewerker Welzijn in Landscheiding, doet met de bewoners. Ze gebruikt hiervoor de Illi-tv. Hier vertelt ze graag meer over. De heer Piet en medewerker Welzijn Jesselyn. 22 CARDIA MAGAZINE DEC 2022 ׉ 7cassandra://FsA07SIX2va64wl2DYp0WE11aaw26YJ_yzq652Kz3I8>F`jcl,\a׉EJesselyn: “De illi-tv is een klein kastje dat je aansluit aan de televisie. Dat is heel eenvoudig. Je hebt eigenlijk alleen internet nodig en de illi-tv is zo geïnstalleerd”, vertelt Jesselyn. “De bewoners vinden de Illi-tv interessant. Ze zingen graag de liederen mee en de geheugentrainingspelletjes vinden ze ook erg leuk om te doen. De activiteiten die worden aangeboden zijn heel verschillend waardoor het nooit verveelt”. Jesselyn laat zien hoe het werkt met een app op de tablet. “Als je op het icoontje ‘bewoners’ klikt, haal je herinneringen op met levensverhalen van bewoners. Je voegt zelf foto’s of verhalen toe en het levensverhaal vormt zichzelf. Bij muziek krijg je een speellijst met muziek van vroeger. Nostalgische muziek als ‘Edelweiss’ en ‘Sofietje’.” Het zijn nummers waar bewoner Piet ook erg van geniet. Hij doet bij elk nummer vrolijk mee en kent de tekst van de nummers zelfs uit zijn hoofd. Mevrouw Nettie kijkt nog een beetje naar het tv-scherm. Naast levensverhalen en muziek zijn er rustgevende video’s die afgespeeld kunnen worden. En er zijn natuurlijk activiteiten, zoals beweegoefeningen. Kijk, goudvissen! Behalve de spelletjes en andere activiteiten die de illi-tv aanbiedt, vinden de bewoners op de eerste etage van Landscheiding de bewegende beelden tussen de activiteiten door ook erg interessant. “Kijk, dat zijn vissen,” vertelt de één. De ander reageert: “Ja, dat zijn goudvissen. Wat leuk zeg.” Het scherm springt op vergrendelen wanneer Jesselyn op zoek gaat naar een nieuwe activiteit. Bij het vergrendelen komt er standaard een rustgevend bewegend beeld op de televisie. De volgende is een mevrouw met een grote zonnehoed: “Oh kijk, ze heeft een mannen hoed op,” lacht mevrouw Nettie. Cardia locatie Landscheiding heeft inmiddels 4 Illi-tv’s waar veel gebruik van wordt gemaakt. De bewoners hebben een activiteit waar ze iets van leren en plezier van hebben en de medewerkers Welzijn hoeven er weinig aan voor te bereiden, waardoor ze meer aandacht kunnen geven aan de bewoners zelf. Wij zijn erg blij met deze zorginnovatie! De aanschaf van de Illi-TV’s is mogelijk gemaakt door crowdfunding en een mooie donatie van het Vriendenfonds Cardia. Hartelijk dank namens de bewoners! CARDIA MAGAZINE DEC 2022 23 cl,\acl,\a{בCט{u׉׉ 7cassandra://9WocH7P9HCFU3m6ZNZJ-CmlLgIaiksAnQDiA-rPQZIg` ׉ 7cassandra://krpLpGJgBIgW1f_plVKZiAJVNnFG11I8E9XARbfX750Ϳz`׉ 7cassandra://ECJa_-PJ57_u0LaJzixDkWXW1Sp9ptcq2S8o0qQEtwo~͠ cl,\b<נcl,\bA9ׁH mailto:thuiszorgteamtb@cardia.nlׁ ׁ Јנcl,\b@Ɓ9ׁH$mailto:thuiszorgthuishaven@cardia.nlׁ ׁ Јנcl,\b?9ׁH mailto:thuiszorgteamls@cardia.nlׁ ׁ Јנcl,\b>b̑ 9ׁHmailto:teamowh@cardia.nlׁ ׁ Ј׉E Cardia Thuiszorg Zo lang mogelijk zelfstandig blijven U wilt zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen, in uw eigen, vertrouwde woning. Maar als u lichamelijke aandoeningen heeft, is dit soms ingewikkeld. Ook beginnende dementie kan ervoor zorgen dat u niet alles meer zelf kunt doen of het overzicht kwijtraakt. U heeft bijvoorbeeld hulp nodig bij aankleden of douchen. Of bij het innemen van uw medicijnen. Daarom is het goed om te weten dat u ook voor thuiszorg bij Cardia terecht kunt. Wij bieden veel mogelijkheden. Of u nu volledig zelfstandig woont of in één van de huurwoningen van Cardia. Graag zetten wij dit voor u op een rijtje. ‘De zorgmedewerkers weten wat er speelt’ Meneer Amade uit de Seinpoststraat krijgt twee keer per dag thuiszorg van Cardia. “Ze komen me helpen met douchen en ’s avonds krijg ik hulp bij het naar bed gaan. Dat is fijn. De zorgmedewerkers die al langer bij mij komen kennen me goed en weten wat er speelt.” Zorg die bij u past De thuiszorgteams van Cardia helpen u snel en eenvoudig. Zij zijn er voor ouderen met een lichamelijke beperking en ouderen die langdurig minder zelfstandig zijn als gevolg van lichamelijke aandoeningen of (beginnende) dementie. Cardia Thuiszorg levert zorg op basis van uw indicatie en persoonlijke situatie. Wij vinden het belangrijk dat u optimale zorg krijgt die bij u past. Daarom werken we in kleine teams met een persoonlijke aanpak. We verlenen zorg vanuit onze visie dat iedere mens uniek is en gewaardeerd wordt. Met hart voor zorg. Wijkteams Cardia werkt met vier wijkteams voor het leveren van zorg bij u thuis. Dit is verdeeld naar postcodegebied. • Rijswijk postcodes 2281 t/m 2298, 2523, 2524 • Mariahoeve postcodes 2591 t/m 2594 • Scheveningen postcodes 2583, 2584, 2586 • Loosduinen postcodes 2551 t/m 2555, 2564 U kunt bij deze wijkteams terecht voor persoonlijke verzorging, zoals hulp bij het douchen en aankleden en het toedienen van medicijnen, maar ook voor verpleegkundige zorg (medische hulp zoals wondverzorging, injecteren en katheter wisselen). ‘De thuiszorg houdt een oogje in het zeil’ Mevrouw Abadie krijg zorg en huishoudelijke hulp van Cardia. “Ik loop met een rollator maar doe nog veel zelf. De medewerkers van de thuiszorg houden een oogje in het zeil als ik me was. Ze zorgen ook voor mijn warme maaltijd tussen de middag en voor het avondeten komen ze de boterhammen smeren. En ze zorgen ervoor dat ik op tijd naar bed ga.” Mevrouw vertelt dat ze ook niet zonder haar huishoudelijke hulp kan. “Zeker nu de straat open ligt is het fijn dat er iemand komt voor het stofzuigen. Anders lijkt het hier wel het strand van Scheveningen!”, grapt mevrouw. 30 CARDIA MAGAZINE DEC 2022 ׉ 7cassandra://tOmK9lk7x58XsafRBRWhqcNqk4InyWVSTWWV5Lkc7rk?`jcl,\b׉E‘De dames die hier komen om mij te verzorgen zijn allemaal even lief. Ik krijg veel aandacht van de zorgverleners.’ Wilt u meer weten of thuiszorg aanvragen? Neem dan contact op met onze wijkteams. Elk thuiszorgteam heeft een eigen algemeen telefoonnummer, dat van 7.30 - 23.00 uur bereikbaar is: • Rijswijk • Mariahoeve 070 - 8008 550, teamowh@cardia.nl 070 - 8008 450, thuiszorgteamls@cardia.nl • Scheveningen 070 - 8008 850, thuiszorgthuishaven@cardia.nl • Loosduinen 070 - 8008 350, thuiszorgteamtb@cardia.nl Langer samen thuis blijven wonen met het Volledig Pakket Thuis. Wilt u graag zelfstandig blijven wonen, maar heeft u naast thuiszorg ook hulp nodig rond het eten of de huishouding? Heeft u behoefte aan dagstructuur via bijvoorbeeld onze ontmoetingscentra? Dan is een Cardia huurwoning met het Volledig Pakket Thuis (VPT) wellicht een goede oplossing voor u. In de huurwoningen van Cardia woont u zelfstandig, ook als u of uw partner verpleeghuiszorg nodig heeft. Met het Volledig Pakket Thuis neemt u een zorgarrangement op maat af. Hierdoor kunt u ook met een zorgindicatie vanuit de Wet Langdurige CARDIA MAGAZINE DEC 2022 31 cl,\bcl,\b{בCט{u׉׉ 7cassandra://G8ATb8i3HvD4G6YRUMJTqH3kZIBilSRdC57i29yh2Qwl` ׉ 7cassandra://LZZ7zZMh7Wc2Cfzv1GdX7JmlcJ5b0_MXycZ0GqSq4KkͫK`׉ 7cassandra://95E-JdNfP7W5P2UJ-VlIQsifTSmJ3-vsjlQgtgB8KKY8`j׉ 7cassandra://axmf29vByW7VhltVicROR5LP2Uc35Gi_eDBur4yXyuA}xt͠ cl,\bBנcl,\bHx̴ 9ׁHmailto:communicatie@cardia.nlׁ ׁ Ј׉EZorg toch samen thuis blijven wonen. Voor meer informatie over het Volledig Pakket Thuis neemt u contact op met het Klantenbureau van Cardia op telefoonnummer 070 - 80 08 888. Huishoudelijke hulp van Cardia Geen hulp nodig bij persoonlijke verzorging of verpleging, maar juist in het huishouden? Ook dan kunt u Cardia inschakelen. Wij helpen u met de was, stofzuigen, dweilen of het zemen van de ramen. ‘Vet tevreden met de hulp’ Mevrouw Baas krijgt al lange tijd huishoudelijke hulp van Cardia. Ze is, zoals ze zelf zegt, ‘vet tevreden’. “Conchita is écht een toppertje”, vertelt ze. “Ze was laatst een weekje vrij, dan ben ik echt blij als die week om is en ze weer komt. Het is altijd gezellig als ze er is. Conchita komt al een jaar of vijf bij mij. Ze heeft haar eigen programma en als er tijd is doet ze iets extra’s. Het enige dat Conchita niet doet, is mijn dressoir. Die doe ik zelf, want daar staan al mijn fotolijstjes op. Daar mag niemand aankomen!” Meer weten over de mogelijkheden voor huishoudelijke hulp? Kijk dan op onze website: https://cardia.nl/thuiszorg/huishoudelijke-hulp. Of neem contact op met onze intakers via telefoonnummer of per e-mail: intakershvz@cardia.nl. 32 CARDIA MAGAZINE DEC 2022 ׉ 7cassandra://95E-JdNfP7W5P2UJ-VlIQsifTSmJ3-vsjlQgtgB8KKY8`jcl,\b׉EkBoeken rubriek In deze rubriek belichten we boeken. De held van station Friedrichstrasse – Maxim Leo Wanneer de niet zo succesvolle videotheekeigenaar Michael Hartung bezoek krijgt van een journalist verandert zijn leven op slag. Uit Stasi-rapporten zou blijken dat Michael in 1983 als seinwachter verantwoordelijk moet zijn geweest voor een spectaculaire massavlucht uit de DDR, waarbij 127 mensen via station Friedrichstrasse in het Westen terechtkwamen. Michael ontkent aanvankelijk, maar na een behoorlijke vergoeding en een paar biertjes is hij bereid om het verhaal te bevestigen. Hij is tenslotte nog nooit belangrijk geweest, nog nooit een held. Niet veel later voelt het leven, met alle media-aandacht, een boekcontract en een verfilming, als een droom. Maar dan ontmoet hij Paula die als klein meisje in die trein zat. De twee worden verliefd en Michael moet kiezen tussen de liefde of de leugen. Een geweldig, grappig en ontroerend verhaal over een videotheekeigenaar die per ongeluk een held wordt, over hoe leugens een eigen leven gaan leiden en de geschiedenis herschreven wordt. Heeft u zelf een boekentip? Graag horen we wat u een mooi boek vindt dat u aan de lezers van het Cardia magazine wilt aanraden. Stuur dan een mailtje aan communicatie@cardia.nl Niemandsland – Guurtje Leguijt ‘Niemandsland’ is een indringende roman over de jonge Justus, die vanwege de dood van zijn moeder in de jeugdzorg terechtkomt. Hij voelt zich wanhopig en eenzaam. De enige die hij vertrouwt is zijn oma, maar haar wil hij geen verdriet doen met zijn vragen. Als hij Len leert kennen en ontdekt dat er mensen zijn die onvoorwaardelijk van hem houden, durft hij langzamerhand weer in liefde te gaan geloven. Deze indrukwekkende roman is mede gebaseerd op het levensverhaal van Michel Merx, die jarenlang verkeerde in het niemandsland van vele jeugdzorginstanties. CARDIA MAGAZINE DEC 2022 33 cl,\bcl,\b{בCט{u׉׉ 7cassandra://GCeizOAVbZOCSt8rgr_uc6MY9b-kq32I_DHxxAYkyuQ.` ׉ 7cassandra://KN23rSORmmKb_kRw9iWv-JD6C9Qbw8L6Zn5McAv4d54`׉ 7cassandra://ho-4mhhEectjTHXoebAX3Pee0h_THlSqDjXdHHF5qCkKS`j׉ 7cassandra://YUXqxn5ikfpQGWUF30khzTG4xj0eplu2F0-s1hAed_IEE'͠ cl,\bFנcl,\bI(9ׁH3https://www.alzheimer-nederland.nl/regios/alzheimerׁ ׁ Ј׉EAlzheimer Café: In gesprek met de mantelzorger over hoop houden “Ik sta elke ochtend op het matje” Het Alzheimer Café is een maandelijkse bijeenkomst voor mensen met een vorm van dementie en hun naasten. Een fijne ontmoetingsplek waar tips over het omgaan met dementie worden gedeeld. Iedere maand staat er een ander thema centraal. In oktober ging het bij het Alzheimer Café in Rijswijk over de mantelzorger. Hoe ga je als partner, zoon of dochter om met gedragsveranderingen? Hoe zorg je dat je het volhoudt en hoop houdt? Maar ook.. hoe blijf je voor jezelf zorgen? Meneer Baak heeft een partner met dementie. Hij vertelt in Wijkcentrum Stervoorde over zijn ervaringen als mantelzorger en gaat in gesprek met gespreksleider Mylene Andela, mantelzorgconsulent bij Welzijn Rijswijk. ׉ 7cassandra://ho-4mhhEectjTHXoebAX3Pee0h_THlSqDjXdHHF5qCkKS`jcl,\b׉E DMeneer Baak zorgt nu 10 jaar voor zijn vrouw Vera. Ze heeft dementie. Hoewel het soms lastig is, blijft hij altijd positief. “Mijn vrouw is heel erg lief. Ze lacht altijd en klaagt nooit. Daardoor is het voor mij ook niet zo moeilijk om positief te blijven. Ik kan toch niet boos op haar worden?’’, lacht hij terwijl hij kijkt naar zijn lieve vrouw. Als mantelzorger op de been blijven “Ik sta elke ochtend op het matje. Dan doe ik mijn rek- en strekoefeningen en ben ik klaar voor de dag. Dat geeft me echt energie. Samen met mijn vrouw probeer ik te wandelen. En zij gaat één keer naar de stoelgymnastiek en twee keer naar de dagbesteding. Het is belangrijk om veel regelmaat en ritme te hebben en veel samen te ondernemen. Er is altijd wel iets te doen en de dag is zo om.” “Natuurlijk is het voor mij soms moeilijk. Sommige dingen lukken niet meer bij Vera. Als we bijvoorbeeld afwassen, legt ze de bordjes op een verkeerde plek. Of ik heb net de vaatdoek opgeruimd, en het volgende moment kan ik het doekje niet meer vinden. Dan heeft ze die verstopt. Elke dag ben ik aan het zoeken. Maar dat hoort erbij. Je staat er niet zo bij stil, maar ik ben eigenlijk de hele dag door met haar bezig. Ik probeer het echt vol te houden door actief te blijven en door afspraken te maken met de mensen om mij heen. Mijn kinderen maken zich ook weleens zorgen, maar ik wil niet te veel betutteld worden. We hebben daarom afgesproken dat ze erop kunnen vertrouwen dat ik hulp inschakel als dat nodig is. En elke maand lunch ik met mijn kinderen. Dan praten we over de situatie maar ook over hele andere dingen. Dat vind ik een geweldig initiatief van mijn kinderen,” vertelt meneer Baak. “We hebben ook hulp. Op een gegeven moment merk je dat je het allemaal niet meer alleen kunt. Daarom hebben we nu iemand die komt helpen bij het huishouden en mijn vrouw gaat naar de dagbesteding.” Elke dag samen Behalve het zorgen voor de naaste is het vermaak ook een belangrijke factor. “Als mijn vrouw op de stoel zit in de woonkamer, staart ze vooruit. Ze sluit dan snel haar ogen. Ik moet er dan voor waken dat ze niet de hele dag slaapt. Soms geef ik haar dan bijvoorbeeld een kleurplaat en ga ik naast haar zitten en op de computer dingen doen. We zijn dan toch samen bezig, maar we doen allebei iets anders.” Levens veranderend Mantelzorgen is een zware maar dankbare taak. Het verandert je leven. Meneer Baak vertelt hoe dit bij hem en zijn vrouw is gegaan: “Ik ben er zo in gegroeid. Zodra er meer klachten komen, ben je meer aan het mantelzorgen. En het is een kwestie van zelf zien wat je aan kunt. Ik heb op een gegeven moment moeten besluiten om huishoudelijke hulp te accepteren. En je wordt ook makkelijker. Ik geef nu niet meer zoveel om een stofje meer of minder. Het is wat het is. Waarom houd ik het vol? Omdat ik van haar hou. Het is mijn vrouw. Ik doe het voor haar.’’ Het Alzheimer Café is een maandelijkse informatiebijeenkomst voor mensen met geheugenproblemen en hun naasten. Het café is voor iedereen die belangstelling heeft. Een deskundige praat iedere maand over een ander thema. Een Alzheimer Café van Cardia en onze samenwerkingspartners kunt u bezoeken in Loosduinen, Haagse Hout of in Rijswijk. Meer informatie vindt u op de website van Alzheimer Nederland: https://www.alzheimer-nederland.nl/regios/alzheimer-haaglanden. CARDIA MAGAZINE DEC 2022 35 cl,\bcl,\b{בCט{u׉׉ 7cassandra://IpO4LBA17IBEj3gCMIg97Sf4C0Zrbe1T3NBReVxnxoc2` ׉ 7cassandra://LFRJjltVRzTA2KglGQWtCeTMzLW5q0jW6uiDVklS2XQܾ`׉ 7cassandra://ZBg38DbU_wJKpSJdQcexVKCTbXJf4NGgm9LKO04xVRQB`j׉ 7cassandra://TzQO3KkoOqr4XZTH1ZzxWg89NJmRPbFnoSlWrZKvkr4n]-͠ cl,\bJ׉EKoningin Emma Fonds steunt zelfstandig wonende ouderen Samenwerking met Cardia In 2022 werkt Cardia met één plan voor de welzijnsactiviteiten in alle locaties en de ontmoetingscentra. Een groot deel van deze activiteiten is gefinancierd vanuit een mooie donatie van het Koningin Emma Fonds. Tijd voor een kennismaking met dit fonds. Wat is het Koningin Emma Fonds, en vanwaar de samenwerking met Cardia? Hilly Merx, één van de bestuursleden van het Koningin Emma Fonds ׉ 7cassandra://ZBg38DbU_wJKpSJdQcexVKCTbXJf4NGgm9LKO04xVRQB`jcl,\b׉E “Het Koningin Emma Fonds bestaat al ruim 125 jaar, het is opgericht in 1895”, vertelt Hilly Merx, één van de bestuursleden van het fonds. “Oorspronkelijk richtte het fonds zich op armenhulp aan ouderen. Aan het eind van de 19e eeuw was je volledig afhankelijk van liefdadigheid als je zelf niet meer voor inkomsten kon zorgen. Dit waren schrijnende situaties. Een journalist maakte zo’n schrijnend geval van dichtbij mee en is toen gestart met dit fonds. Koningin Emma was jarenlang één van de geldschieters. Vandaar dat het fonds haar naam heeft gekregen.” Een bezoekje en een gift Hilly vertelt hoe het fonds te werk ging. “Tot een jaar of twee geleden bestond ons werk uit het bezoeken van zelfstandig wonende ouderen van 80 jaar en ouder die van ons ook maandelijks een geldbedrag kregen. Want ondanks de komst van de AOW en andere sociale voorzieningen zijn er nog steeds ouderen die het niet breed hebben. De kleine ondersteuning vanuit het Koningin Emma Fonds was een welkome aanvulling om toch de eindjes aan elkaar te kunnen knopen.” Hilly coördineerde, samen met twee andere bestuursleden, dit bezoekwerk en samen deden zij ook de intakes om te bepalen of iemand het extra geld wel echt nodig had. Twee jaar geleden stopte het Koningin Emma Fonds met deze aanpak. “Het verstrekken van giften, zoals wij deden, werd door allerlei wettelijke regelingen en belastingregels erg complex. Voor het fonds maar ook voor de ontvangers van de giften. Toen hebben we besloten om op een andere manier te gaan werken.” Vanuit de nieuwe aanpak zorgt het Koningin Emma Fonds nu voor (deel)financiering van activiteiten en initiatieven voor zelfstandig wonende ouderen van 70 jaar en ouder. “We zijn op zoek gegaan naar organisaties die dit soort activiteiten organiseren en kwamen zo bij Cardia terecht. Bij de eerste kennismaking werd ik direct enthousiast. Want Cardia doet vanuit hun locaties veel om ouderen uit de wijk bij activiteiten te betrekken. Dat is precies wat het Koningin Emma Fonds belangrijk vindt: zelfstandig wonende ouderen zinvolle activiteiten bieden én verbinden. Zo voorkom je eenzaamheid.”Cardia gebruikt de donatie van het Koningin Emma Fonds dan ook voor activiteiten met en voor wijkbewoners. Lichtjes van hoop Gelukkig dat Het licht bestaat En dat het met Me doet en praat En dat ik weet Dat ik er vandaan Kom, van het licht Of hoe dat heet. Hans Andreus Aandacht voor eenzaamheid en somberheid onder ouderen is in deze tijd extra belangrijk, vindt Hilly. “Mensen worstelen veel met de lange, donkere dagen. Als je zelf een actief leven leidt heb je dat misschien niet zo in de gaten. Dat had ik vroeger zelf ook hoor. Dan reed ik in het donker naar mijn werk en ergerde ik me aan die uitbundige feestverlichting, vaak al begin november. Wat een verspilling vond ik dat, toch nergens voor nodig. Maar dan hoorde ik van de mensen die ik ontmoette dat die lichtjes voor hen zo belangrijk zijn. Dat het uitzicht en hoop biedt. Ik kijk nu dus heel anders naar de feestverlichting in de straten. Het doet me ook denken aan een gedicht van Hans Andreus. Dat is voor mij hoop. Bij ‘hoop’ denk ik aan licht. Ik ben dankbaar dat het elke dag weer licht wordt, en daar dank ik ook elke ochtend voor. En met Kerstmis vier ik dat het Licht in de wereld kwam. Feestverlichting herinnert mij daaraan. Ik ben blij dat ik via mijn werk voor het Koningin Emma Fonds zelf ook een beetje licht kan brengen. Mooi om daarin nu samen met Cardia op te trekken.” CARDIA MAGAZINE DEC 2022 37 cl,\bcl,\b{בCט{u׉׉ 7cassandra://y-adUUje4DYRxT_SoDhNvacgQXr7nCLDTc2ZtRogmxEK` ׉ 7cassandra://cWxo3KWqXufX9cDCenI0JjvRyL34CFJ_ocf06xvN1ao`׉ 7cassandra://auKFcIXYKFNjBvjEnlykWiyr4NWEdA9B4WRkg22VjlAD@`j׉ 7cassandra://yyRTcijyy3TbGXSr6rElMkJnbFEud4HkwEkQLkeZH8AD9h͠ cl,\bL׉EMedewerkers aan het woord Hoop in bange tijden Tatiana en Swetlana zijn hulpverleners én hoopverleners Kent u ze, mensen die op een donkere dag wat licht brengen door hun blik, woorden en hun uitstraling van hoop in bange tijden? En dat u door heen weer hoop krijgt voor de toekomst? De Oekraïense Tatiana Rusova, hoteldienstmedewerker en de Russische Swetlana Malaya, verzorgende IG, werken beide in De Thuishaven. Ze zijn niet alleen hulpverleners maar ook hoopverleners. “Onze volken en talen zijn als twee zussen. Wat er nu gebeurt is afschuwelijk, maar we houden hoop voor de toekomst.” Tatiana oogt jong en enthousiast, toch telt ze al 58 lentes. Ze is geboren en getogen in Dnipropetrovsk, een stad met ruim 1 miljoen inwoners aan de rivier de Djnepr. Ze werkte als technische ingenieur in de mijnbouw, in de uraniumwinning. Enige tijd na de Russische inval vluchtte ze met haar gepensioneerde echtgenoot naar Den Haag. Daar vonden ze eerst onderdak bij hun enige zoon die al een aantal jaren in Nederland woont en werkt in de ICT. Swetlana vluchtte na de val van de Sovjet-Unie begin jaren 90 vanuit St. Petersburg naar Nederland met haar man en kinderen. Haar man is van oorsprong Joods; vanwege het opkomende antisemitisme voelden ze zich niet veilig meer in Rusland. Ze brachten als gezin een jaar door in verschillende asielzoekerscentra voordat ze in Den Haag terechtkwamen. Nederlands leerde ze al vanaf het begin door in haar Nederlandse Bijbel te lezen 38 CARDIA MAGAZINE DEC 2022 en die te vergelijken met haar Russische exemplaar. Via Vluchtelingenwerk kwam ze in contact met de Baptistengemeente in Den Haag die haar verder heeft geholpen met haar inburgering. Bijeenkomst Oekraïense vluchtelingen In augustus 2022 was Swetlana als tolk aanwezig op een bijeenkomst voor Oekraïense vluchtelingen en Haagse werkgevers. Swetlana vertelde hier vol passie over haar werk in De Thuishaven. Tatiana was bij de bijeenkomst aanwezig. Ze wilde dolgraag aan het werk, waar dan ook. Tatiana en Swetlana wisselden telefoonnummers uit en hielden contact. Hierdoor lukte het Tatiana om in De Thuishaven aan de slag te gaan. In het begin was de communicatie erg lastig. Google translate bracht samen met handen- en voetenwerk uitkomst. Tatiana: “Ik was zo gespannen, ׉ 7cassandra://auKFcIXYKFNjBvjEnlykWiyr4NWEdA9B4WRkg22VjlAD@`jcl,\b ׉ESwetlana en Tatiana met het team van de hoteldienst (Swetlana staat linksonder en Tatiana in het midden). hoe ga ik met mijn collega’s praten? Maar ik ben heel goed begeleid. Ik werk altijd samen met collega’s, en het is gezellig. Ik vind het hier erg fijn! En ik leer steeds meer Engels en Nederlands, zowel hier als in het hotel waar ik nu samen met andere Oekraïners en mijn man tijdelijk woon.” Swetlana, die al heel wat jaren bij Cardia werkt, beaamt de kansen die ze krijgen. “Ik was van huis uit docente heilgymnastiek en massage en Cardia heeft me de kans gegeven de opleiding tot Verzorgende IG te doen.” Bij beiden komt er een traan in hun ogen als ze vertellen over de omgang met de bewoners. Tatiana: “Ik vind het mooi dat er plaats is voor ouderen in zo’n prachtig gebouw en ik vind het fijn om voor hun appartementen te zorgen.” Swetlana vult aan: “Deze mensen hebben allemaal de oorlog meegemaakt, ze kennen onze spanningen en angsten. Een blik, een gebaar is vaak al genoeg, je kunt communiceren zonder woorden. Ze hebben na de oorlog zo hard gewerkt om Nederland weer op te bouwen. Dat geeft ons ook weer hoop. We vinden het een eer om goed voor deze mensen te zorgen.” Spasibo Tussen ‘Sweta’ en ‘Tanja’ zoals ze elkaar noemen, is een vriendschap opgebloeid. Beiden zien uit naar Kerst als het feest van de hoop: “Voor ons allebei is Kerst het feest van de geboorte van Jezus Christus. De boodschap van vrede aan alle mensen. God raakt mensen aan, ook bij overheden en machten. We blijven zoeken naar vrede, wijsheid en liefde en verliezen nooit de hoop.” Spasibo (Bedankt) Swetlana en Tatiana! CARDIA MAGAZINE DEC 2022 39 cl,\b cl,\b {בCט{u׉׉ 7cassandra://4VwcFMwca5-MGx4wme5iMohh1EIOYPuXB-sfVDKMPhQ+f` ׉ 7cassandra://roIvzDETBxxkrOy7eOWOiu5mv1cvbtyirIdI5EnlH_I[`׉ 7cassandra://59kugAM8caT7YDqiqF7xd8S5whA-fIGzXfIKNQ26R58O"`j׉ 7cassandra://tG7Q7H7Z1To8JTvixGbH6Q1j1S8vmIZDjPfCWvAP2-I `͠ cl,\bN׉E"Kerst MUZIEK VREDE ARRESLEE DINER KAARSEN KERSTBOOM KERSTMAN LICHT PAKJES PIEK KERSTBAL RENDIER STER DECEMBER puzzels E N E K O K E V D K E N S R S R M P E A E R R E R E L K R E H A A R R R R E N S I A P S M K S K S R S S D N N A S R T J E D E T E T E E G R D E D E R I B R M S B W E S E N L S R N R B S A L A R E C D W I J E S E B T N E L N E I S I C R B P S R B E E F M E N K R H M I O P K O E T B R N R N S T E R R A E O P E M U Z I E K K K E S R D M R K K R F E E S T T D N K E E T B L T M E E B E I N C I FEEST FEEST DEN SPAR SLINGER WENSEN ׉ 7cassandra://59kugAM8caT7YDqiqF7xd8S5whA-fIGzXfIKNQ26R58O"`jcl,\b ׉Eq1 2 3 4 5 f 6 7 8 11 12 c d 13 g 16 19 20 17 18 21 22 b 23 Verticaal 1 warme alcoholische drank 2 kerstgerecht 7 soort kerstverlichting 8 hemellichaam 9 man met baard en rood pak 10 wieg van Jezus 14 denkend aan vroeger 15 geboortestad van Jezus 16 naam van één van de drie koningen 17 moeder van Jezus 18 naam van het Christuskind 21 lastdier 14 15 9 a e 10 Horizontaal 3 verwanten 4 prikkend takje 5 versierde den 6 hemelbewoners 9 plek met kraampjes 11 leuke kerstpost 12 soort hert 13 chic etentje 19 kwamen op kraamvisite in de stal 20 dagen vrij 22 de man van Maria 23 andere naam van Jezus Oplossing b a c d e f g d cl,\b cl,\b {בCט{u׉׉ 7cassandra://Ja4X8d4-MWJly2tnHk5HryU96dvXbqA0oMApnXVN3l4"` ׉ 7cassandra://I0DJZM2DjHmXnupKTWGdktJqJsouo-_U8ZST3nnueYc`׉ 7cassandra://LWmClYbcuIpZcgt0cxxGdWjYEB0deEpgEYtoLAeA-1YL`j׉ 7cassandra://rf3xUAPmp3CfUeY1CbiNT0se0toJQP9wRKDekSs_8uUɴ ͠ cl,\bPנcl,\bWdP9ׁHhttp://tijm.Veׁ ׁ Ј׉Efacebook.com/cardiazorg Contactgegevens Klantenbureau Uw vraag… onze zorg Ons klantenbureau is het centrale punt waar u terecht kunt voor al uw vragen over wonen, zorg en welzijn bij Cardia. Wilt u meer informatie over ons producten- en dienstenaanbod of heeft u een vraag over één van onze locaties? Onze medewerkers staan u graag te woord of kunnen een rondleiding voor u regelen. Nieuwe tarieven per 1 januari 2023 Centraal punt Voor al uw vragen Klantgericht Persoonlijk Ieder mens is uniek Per 1 januari 2023 gaan wij nieuwe tarieven berekenen voor onze dienstverlening buiten de gesubsidieerde activiteiten. Wij volgen in principe hiervoor de landelijke consumentenindexatie. Gezien de hoge inflatiecijfers zijn wij actief in gesprek met diverse leveranciers om onze en uw kosten beheersbaar te houden. Wij hopen dat we op uw begrip voor deze maatregel mogen rekenen. T 070 - 8008 888 @ klantenbureau@cardia.nl Heeft u vragen over de actuele tarieven? Dan kunt u contact opnemen met het Klantenbureau van Cardia via telefoonnummer 070-8008888. instagram.com/cardiazorg youtube.com/cardiahartvoorzorg linkedin.com/company/cardia Heeft u een vraag voor het team van de huishoudelijke verzorging van Cardia? U kunt dan contact opnemen via het telefoonnummer 070-8008 396. U kunt dit nummer bellen met vragen over de planning, zoals afzeggen van de zorg of een vraag over een medewerker. Als er vragen zijn waar u niet met de planning uitkomt, zullen zij u doorverbinden met de teamleiders. 42 CARDIA MAGAZINE DEC 2022 ׉ 7cassandra://LWmClYbcuIpZcgt0cxxGdWjYEB0deEpgEYtoLAeA-1YL`jcl,\b ׉EwHeerlijke ovenschotel met spruitjes, pompoen en cranberries en een krokant laagje bladerdeeg met uitgestoken sterren. Leuk om te serveren met kerst. Recept Bereidingswijze Ingredienten 4 personen • 100 gr paddenstoelen • 200 gr spruitjes • 1 rode ui • 400 gr pompoen • 75 gr cranberries • 0.5 theelepel tijm • 3 eetlepels bloem • 2 eetlepels boter • 250 ml groentebouillon • 1 rol vers bladerdeeg of 6 velletjes bladerdeeg uit de vriezer • 1 ei (of 2 eetlepels plantaardige melk) • Ovenschaal • Sterren uitstekers 1. Verwarm de oven voor op 200° graden. 2. Snijd de pompoen in blokjes. 3. Breng een pan met water aan de kook. Kook de spruitjes en pompoen ca. 8 minuutjes voor en giet daarna af. 4. Snipper de rode ui en fruit aan in een pan met de boter. 5. Snijd de paddenstoelen in plakjes en bak even mee. 6. Voeg de bloem toe en roer erdoor. Giet de bouillon erbij en roer goed door. 7. Doe de spruitjes, cranberry en pompoenblokjes bij de saus in de pan. Breng het mengsel op smaak met tijm.Verdeel het mengsel dan in een ovenschaal. 8. Als je losse velletjes bladerdeeg gebruikt dan druk je deze aan elkaar tot 1 grote lap. Druk er een paar sterren uit met een koekjesvorm en plak deze op een ander stuk. Leg dan het deeg op de vulling in de schaal en duw de randen een beetje naar binnen. 9. Klop het eitje los of gebruik 2 eetlepels (plantaardige) melk en bestrijk de bovenzijde van het bladerdeeg hiermee. Bak 25 tot 30 minuten in de oven. Kerst ovenschotel met pompoen Tip Gebruik je plantaardige melk i.p.v. ei en bevat het bladerdeeg geen dierlijke vitamine D? Dan is dit recept ook vegan. Wil je het gerecht graag met vlees eten? Voeg dan stukjes kip of kalkoen toe samen of in plaats van de paddenstoelen. Je kunt de vulling al van tevoren maken en op het laatst het deeg erop doen en bakken in de oven. Eet smakelijk en succes met het maken CARDIA MAGAZINE DEC 2022 43 cl,\bcl,\b {בCט{u׉׉ 7cassandra://Yl6Tqpwy0_G-XcQ-BXHI5EYZoaE1QzJ_WqEzzXekzeI_` ׉ 7cassandra://yk8pLe5jMwxPOo2uAVe_ZO3Ias9v9AaR-7W3TueYUwApX`S׉ 7cassandra://Lu8nYcJcKk4Z9ZYR1L7C4n0Crp9qs3OK46x1Z83h-Uw(`̵׉ 7cassandra://vj9ZQNiKA87_r6JtXLcPdxxllZunRvn6vaKUBBMzphs<͠cl,\bX׉EDe redactie van het Cardia magazine wenst u een heel fijn kerstfeest en een hoopvol nieuwjaar! Van links naar rechts: Melanie Hazenberg, Hanny van der Stelt, Jasmijn Soppe en Diana Boerefijn. 44 CARDIA MAGAZINE DEC 2022 ׉ 7cassandra://Lu8nYcJcKk4Z9ZYR1L7C4n0Crp9qs3OK46x1Z83h-Uw(`̵cl,\b׈Ecl,\bcl,\b{)Cardia Magazine december 2022SHet nieuwe Cardia Magazine van december 2022 met als thema: 'hoop voor de toekomst'clfrJ@