׉?ׁB! !בCט # #nu׉׉	 7cassandra://8YsHwSuAghoeG0ikrW_g2W-ruAxIZn_ABzyhohdoYjQ 8F`
׉	 7cassandra://QfMos_caQwG2YLxxHV-KSW9yS6z0FK1xMHGm4XBhrNc͙t`T׉	 7cassandra://J7YVcA5ctcfAqXoKfiecCxtoRkvVxKOp_03m8xGFAlA.p`̵׉	 7cassandra://iQz3LWy7WjTDCHlXXUQ0T60xVWfVN5UntmT8E2kokWM 
͠`=7<"ט   #nu׈   frJ  ׈E`=7<"J׉E Het vakblad voor de watersportbranche
Jaargang 28, nummer 2, april 2021
Dit is een uitgave van
magazine
Thema: Recreatie & Toerisme
Nederland herontdekt het water
Jachthavens aan zet:
Vakantiegevoel belangrijk
Zeil- en vaarscholen in coronatijd
׉	 7cassandra://J7YVcA5ctcfAqXoKfiecCxtoRkvVxKOp_03m8xGFAlA.p`̵`=7<"K`=7<"JFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://ZHN8c1IEqTR4AHTYDcGLQAI8RErFuFvu9V1T9Tw-Zi4 `
׉	 7cassandra://pNsmAPlF7p8oET4fhbZGkGUwWqQqOqjdNj-GyaY4j-kK$`T׉	 7cassandra://E4k5LJzeFNVQkcHCWiGi9ZK12lU8rlyPXiW5Ap5D5qQ`̵׉	 7cassandra://YGot7yhbXeBfgdkpWYYuUAh7KK-S0mORjXAbeS1_2X8ͻ͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://ZMGgSEW-XeCkWtd---GOsz3yv8m9m4p_8q6DSBxjSXw %`
׉	 7cassandra://R9M8tjwbUhej3TiN-njGnWLgymYbQzTQw7wjL0Ahew0QG`T׉	 7cassandra://vtnsbTvIADap57zE6OTefEPtbHSsmZ_UxBf-_1XiEnY`̵׉	 7cassandra://U5lu9rFNAQgHud0Uhz_77Q6vUZJmUSHI6xNdWtsnF0UӪ̆͠`=7<"נ`=7<" k
9ׁHmailto:f.gils@roskammedia.nlׁׁЈנ`=7<" S̘9ׁH "mailto:communicatie@hiswarecron.nlׁׁЈ׉EzKwaliteit weerspiegelt kwaliteit
Met Perfection Pro tillen we de consequent indrukwekkende prestaties die u gewend bent van het Perfection assortiment naar een nog
hoger niveau. Perfection Pro is een gemakkelijk aan te brengen hoogglans aflak die glimt als een spiegel, perfect voor iedere boot en
voor ieder substraat.
Het uitgebreide assortiment kleuren van Perfection Pro kan à la minute op locatie worden aangemaakt door uw plaatselijke distributeur
met behulp van het revolutionaire verfmengsysteem van International, zo bespaart u tijd en geld.
Wij introduceren Perfection Pro Undercoat en Varnish voor het
ultieme professionele systeem. Met de beschikbaarheid van een
sneldrogende grondverf en de komst van een vernis die ieder
houten oppervlak laat stralen. Het assortiment Perfection Pro vormt
nu een uitgebreide oplossing voor iedere professionele schilder.
Perfection Pro: ontwikkeld door professionals
voor professionals.
international-yachtpaint.com
facebook.com/InternationalYachtPaint
Alle in deze publicatie genoemde handelsmerken zijn eigendom van of in licentie gegeven aan het AkzoNobel-concern. © AkzoNobel 2021.
10363/0121
׉	 7cassandra://E4k5LJzeFNVQkcHCWiGi9ZK12lU8rlyPXiW5Ap5D5qQ`̵`=7<"L׉EVOORWOORD
Voorwoord
Revival of the eighties
Een playlist met nummers van
Michael Jackson, Madonna en
Prince. De aankoop van een
wortelvormige jeans. Een windsurfcursus
die geboekt is voor de
zomervakantie. Hè, leef ik weer
in de jaren ’80 ofzo, dacht ik toen
afgelopen week deze drie dingen
waarnam in mijn gezin.
Maar inderdaad, het schijnt zo te
zijn: in het post-coronatijdperk
ligt een revival van de jaren ’80
voor de hand. Het is een periode
die goed te vergelijken is met de
huidige tijd. Ook destijds moesten
we een crisis overwinnen.
Trendwatchers voorspellen net
als toen een focus op technologie
(artificial intelligence), op gezondheid
en fitness (weerstand) en op
veiligheid (hygiëne).
Niet zo gek dus dat de watersport
populair is: het is veilig, dichtbij en
in de gezonde buitenlucht. In dit
nummer besteden we aandacht
aan de groeiende waardering voor
(water)recreatie en toerisme in
Nederland. Echter, om de nieuwe
generatie watersporters vast te
houden, worden voorzieningen op
jachthavens steeds belangrijker.
Het creëren van een vakantiegevoel
in plaats van het bieden
van een parkeerplaats voor de
boot. Lees het artikel hierover op
pagina 24.
In het artikel ‘Nederland herontdekt’
op pagina 18 zoomen we in
op een recent gehouden onderzoek
waaruit blijkt dat toerisme en
recreatie een belangrijke bijdrage
leveren aan ons Bruto Nationaal
Geluk. Mensen hebben een positiever
beeld van op vakantie gaan
in Nederland. Het is niet meer de
‘poor men’s holiday’ die het eerst
was. Ondernemers hebben daar
met hun vele nieuwe concepten
een belangrijke rol in gespeeld.
Zeilscholen ontwikkelen zich ook
flink: ze doen meer dan alleen
het aanbieden van cursussen.
Het verhuren van waterlodges
bijvoorbeeld waarin Zeilschool
Pean (pagina 28) succesvol in is.
Nu ze vanwege de coronacrisis
geen groepen mogen ontvangen,
zetten ze in op andere activiteiten.
We gaan vast een
mooie zomer
tegemoet. Met
hopelijk veel vrijheid
en plezier. En als we
dat een revival of the
eighties noemen, prima.
Maar dan heb ik nog w
een verzoekje. Mag dan ook
weer het Prikkebeen-ijsje op
de markt?
Liane Jansen
Hoofdredacteur
Colofon
HISWA Magazine is het relatie magazine van HISWA-RECRON.
Het blad profileert zich als het toonaangevende vakblad van de
watersport industrie. Het blad verschijnt zes keer per jaar en wordt
verspreid onder watersport bedrijven en stakeholders in de
watersportbranche.
Uitgever
HISWA-RECRON
Storkstraat 24
3833 LB Leusden
T 033 - 303 97 00
E communicatie@hiswarecron.nl
Advertentieverkoop
Roskam Media
Frank van Gils
T 06 - 53 88 82 66
E f.gils@roskammedia.nl
Aan dit nummer werkten mee
Hans Buitelaar, Dominique van Dam,
Michaël Steenhoff en Lisette Vos
Hoofdredacteur
drs. Liane Jansen
Redactiesecretariaat
Rianne Hartog
Vormgeving
Drukte van Belang Amsterdam
Druk
Zalsman Zwolle BV
HISWA MAGAZINE 2
3
׉	 7cassandra://vtnsbTvIADap57zE6OTefEPtbHSsmZ_UxBf-_1XiEnY`̵`=7<"M`=7<"LFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://ZgmX3wK1rHSDVFdnrqPTU6yHNJFdnkCwDprzlchf7uk $3`
׉	 7cassandra://ALGp4yYUxPSVrLWtltLKZeRyUEJ1dQH2vR3t0iwsoQMm8`T׉	 7cassandra://lGot1SmcW81MqcNt1j3xyTiEIvSxyntiDz7kxLjx1l8%`̵׉	 7cassandra://r8zGBiMnMp5j672P4fRRidWpTi7tTNZ2-M8ar3aNR0Q 0(͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://8yvmbLWor4MdQTiz7XqSODUyQTBvkRVRidl_snRK2yY X`
׉	 7cassandra://Oj-5j6p9Z_vnou9lyg1HUZQ7Yuyy7uMG7Vvv7cDwJxkT`T׉	 7cassandra://Wp0R294bxdEQdux8gCppl02x6bm-U90QAFaPsGFKzIU`̵׉	 7cassandra://uBka33ZNnWz5V64RSIYz5cBQrECdtc09Kg064rQdbAkͻ͠`=7<"נ`=7<" U^9ׁHhttp://www.maasrbm.nlׁׁЈנ`=7<" CUa9ׁHmailto:info@maasrbm.nlׁׁЈ׉E AL 40 JAAR UW MAKELAAR EN
TAXATEUR VAN RECREATIEBEDRIJVEN
Den Bosch 073 6408 888 | Huizen 035 6236 212 | info@maasrbm.nl | www.maasrbm.nl
׉	 7cassandra://lGot1SmcW81MqcNt1j3xyTiEIvSxyntiDz7kxLjx1l8%`̵`=7<"N׉EINHOUD
Artikelen
Nederland herontdekt
Op het water was het druk afgelopen zomer.
Al varend ontdekten Nederlanders hun
eigen land. Hoe ontwikkelt zich de trend van
binnenlandse vakanties?
Jachthavens aan zet
Als jachthavens de nieuwe watersporters
vasthouden met een vakantiegevoel,
brengen meer mensen de zomer
in eigen land door op het water.
Zeil- en vaarscholen in coronatijd
Om de coronacrisis zo goed mogelijk door
te komen, zetten deze ondernemers ook in
op andere activiteiten.
TechTalk: duurzaamheid in de jachtbouw
Welke rol duurzaamheid in de jachtbouw
speelt, wordt aan de hand van de verschillende
productiestadia onderzocht.
Het Portret
Dit keer: Eva Meijer van Hoora Watersport.
42
32
28
24
18
Elk nummer
Op Stapel
Ondernemersnieuws
Column Geert Dijks
Vraag & Antwoord
Op stap met Jeffrey Belt
Nieuws I Innovatie
Nieuws I Mens & Bedrijf
HISWA-RECRON Business Club Nieuws
HISWA-RECRON Business Club Overzicht
7
8
31
36
38
44
52
59
62
HISWA MAGAZINE 2
5
׉	 7cassandra://Wp0R294bxdEQdux8gCppl02x6bm-U90QAFaPsGFKzIU`̵`=7<"O`=7<"NFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://Tkp7VL0v_JyZXwhypB6rgWCQoPMU5k2j7Uw-aFAVV_M 2`
׉	 7cassandra://NyuQviAV05v183Lk-LZeGh18i9gcmGiZTC5CD81iEhwq`T׉	 7cassandra://vzpSRH84STKUZut5MPSwBjhPd3uit_imevMbKFW15s4&`̵׉	 7cassandra://-ui1QASFwlRBHYjFia2JuLoZfYrzuz_5vVG8jVh9R5wX͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://2fOgzpAOn8nO2-mE1l7xTELKVZ6SPFCE7a_ylck19o4 {`
׉	 7cassandra://jzlxAU7G2jdhmCAxTu5wVmdcmiyWZY9yNOYPjuiUgZI`6`T׉	 7cassandra://33t_20ktu532G_ZGWAU__I-01NmbelUVcBtpE1mPlYo!`̵׉	 7cassandra://e__Yb4l06PsED7TiZHBomJGgjX1rAQToNdF0sNkynq8 C͠`=7<"נ`=7<" :́̛9ׁHhttp://www.altena-yachting.nlׁׁЈ׉EB&W INTERNATIONAL
TOUGH
CASE
Afm. 610 x 430 x 265 mm
Art.nr. S85 - 117.19/P
Code 8087150
INCL. 85-DELIGE GEDORE GEREEDSCHAPSET
> Speciaal samengesteld voor de watersport
> Stof- en waterdicht conform IP67
> Slagvaste koffer van polypropyleen (pp)
> Super stabiel
> Stapelbaar
> Bodemschaal variabel door aluminium vakverdelingssyteem
UITRUSTING
> Ergonomische 2-componenten handgreep
> Automatisch luchtddrukcompensatieventiel
> Documentenvak in het deksel
> Uitneembare gereedschapsborden met tool pockets en lussen
> Eigendomsmarkering
> Ogen tbv afsluiting met hangslot
Levering geschiedt via de vakhandel. Voor info:
GEDORE Technag BV
Flemingweg 7, 2408 AV Alphen aan den Rijn
Tel. +31 (0) 172 42 73 50 - www.gedore.nl
€ 631,00
excl. btw
׉	 7cassandra://vzpSRH84STKUZut5MPSwBjhPd3uit_imevMbKFW15s4&`̵`=7<"P׉E;Op stapel
Doggersbank 66 Offshore
Op dit moment is de Doggersbank 66 Offshore van Altena Yachting in
aanbouw. Het is een meer dan 20 meter rondspant motorjacht met
aluminium opbouw. De Doggersbank gaat over zeewaardige duurzaamheid.
Het robuuste offshore-ontwerp blijft de tand des tijds doorstaan. Net als zijn
naamgenoot, de grote zandbank in een ondiep gedeelte van de Noordzee. Nu
is de legendarische langeafstandsverkenner weer in opbouw.
Er werden tot nu toe meer dan 700 Doggersbank-modellen gebouwd. De
Doggersbank is als de Leatherman van de Zwitserse zakmessen. Het is
solide, stijf en geschikt om onder alle omstandigheden te presteren. De
Doggersbank 66 Offshore wordt begin 2022 opgeleverd.
www.altena-yachting.nl
Specificaties
Lengte
Breedte
Doorvaarhoogte
CE-klasse
20.05 m
5.65 m
3.65 m
CE-A
HISWA MAGAZINE 2
7
׉	 7cassandra://33t_20ktu532G_ZGWAU__I-01NmbelUVcBtpE1mPlYo!`̵`=7<"Q`=7<"PFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://yyHXhSILrafv5cFbr24u1rBh5dfb3FPrnSxP3fYeMTw `
׉	 7cassandra://Rh8AcVyIksCKHAozAlIMemkn_0otEG_Oz9JPynuVxtw:`T׉	 7cassandra://tEDStmIpC7Q2IQn8WTrINdTb4vM8MR7SXhyg_Fc-sUU`̵׉	 7cassandra://ZXsOLWymWi6N3mbMlYTQEd45sjP9rWxq0HwMhwDLZuk͂<͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://CB3YR9lbBvZXonicLUE9py8SyFsJFnQ6yGcVN7Bb300 `
׉	 7cassandra://_oj6rVgJvTQAdoun4M7DHeXKTyT4AFWiVH221pu1eHIUs`T׉	 7cassandra://fWUpVWqWb9pkslHvfkmTluHkUh4LME57PZ6x1fU1SDY`̵׉	 7cassandra://solYelFnqoGGt2Yxy9OZu2rmrODvfONS7VR2zqm8yF0j͠`=7<"נ`=7<" ́9ׁHhttp://www.deb.nl/HISWAׁׁЈנ`=7<" 19ׁHhttp://DEB.nlׁׁЈנ`=7<" 4,9ׁHhttp://DEB.nlׁׁЈ׉EOONDERNEMERSNIEUWS
HISWA-RECRON telt 12 nieuwe leden
1. Bootverhuur Zoutkamp
www.bootverhuur-zoutkamp.nl
2. Galama aan ’t Water
www.galamadammen.nl
3. Happy Vakantiehuis
www.happy-vakantiehuis.nl
4. Perix Odiliapeel
website in de maak
5. Ullapool
www.fred-developers.nl
6. Virage Star
www.fhma-charters.nl en www.babro.nl
7. De Jong Sloepverhuur
www.dejongsloepverhuur.nl
8. Waterpark Veerse Meer
nog geen website
9. Nautical Trade Pilots
nog geen website
10. Alu Boat Holland
www.aluboatholland.nl
11. Camping Mans
nog geen website
12. Reborn Yachts
www.rebornyachts.nl
8
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://tEDStmIpC7Q2IQn8WTrINdTb4vM8MR7SXhyg_Fc-sUU`̵`=7<"R׉E	;ONDERNEMERSNIEUWS
TVL-regeling verbeterd
De regeling Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) voor
specifieke ondernemingen wordt verbeterd. Het generieke
economische steunpakket waarin onder andere
de NOW en de TVL-regeling zijn geregeld, past niet
altijd voor bedrijven met specifieke bedrijfskenmerken.
Zo ondervinden seizoensgebonden watersport- en
recreatiebedrijven bij de aanvraag en berekening van de
TVL problemen vanwege de omzetdip in het naseizoen.
“Wij zijn tevreden met de grote opwaardering van
het economische steun- en herstelpakket van het
Rijk”, laat Geert Dijks, directeur van HISWA-RECRON,
weten. “De TVL had hierbij onze bijzondere aandacht.
Het is goed dat het vergoedingspercentage omhoog
is gegaan. De maximale bijdrage is verhoogd naar
400.000 euro. Tegelijkertijd zagen we dat de verhoging
van de steunmaatregelen niet bij seizoensgebonden
bedrijven terecht komt, vanwege blijvende problemen
met de systematiek. Daarom voerden we gesprekken
met verschillende kamerfracties om op zoek te gaan
naar specifieke oplossingen. De generieke regelingen
worden niet aangepast, maar voor schrijnende
gevallen, zoals bij onze seizoensgebonden bedrijven,
wordt wel een loket opgetuigd om per bedrijf naar
oplossingen te zoeken.”
Praktische hulp om energie en geld te besparen
Recreatie- en watersportondernemers kunnen
vanaf nu gebruik maken van een praktisch
hulpmiddel om te besparen op energie en geld.
Daarmee kunnen ondernemers de kosten van
bedrijfsvoering structureel verlagen. De hulp
bestaat uit een onlineprogramma: DEB.nl met
een digitale bespaarassistent die aangeeft
hoeveel euro’s te besparen zijn. DEB staat voor
Duurzaam Energie Besparen. Het is een initiatief
van MKB-Nederland, gesteund door het ministerie
van Economische Zaken en Klimaat en tot stand
gekomen in samenwerking met brancheorganisaties
en verenigingen, waaronder HISWA-RECRON.
Gebruik van het programma is kosteloos.
De opzet is speciaal ontwikkeld voor mkb-ondernemers.
Dus concreet, duidelijk en gebruiksvriendelijk.
Je hoeft als ondernemer geen specialist te zijn
om snel en gemakkelijk aan de slag te gaan. Als je
inlogt op DEB.nl, zie je in één oogopslag in harde
euro’s wat je kunt besparen. En kun je de maatregelen
zien die daarvoor nodig zijn.
Ga naar www.deb.nl/HISWA-RECRON, maak je
eigen account aan en bespaar op jouw kosten.
HISWA MAGAZINE 2
9
׉	 7cassandra://fWUpVWqWb9pkslHvfkmTluHkUh4LME57PZ6x1fU1SDY`̵`=7<"S`=7<"RFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://09iMdBjAVoXMAqZfFB_42s4C_xb1ThNu22r_K-xWUvI `
׉	 7cassandra://FF9TDKRE37C4Bory2dw210Mw3HHid7jpGwYd3LqNhrY^`T׉	 7cassandra://5dUKcFcFJrYdDGQaLKMB8eALGLcYjPGNm4f7ZPDesXc$`̵׉	 7cassandra://X-eXunWZQkgJnVq22kWnN--UtFcQ4Sn9J-BkHichLDQv͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://778XZXZ-rsaCn71DoQNEz7qoJ4RRyepZudhjlmTByYA `
׉	 7cassandra://CNqYy686e6VLiXZ8oeUKAxX5yEAUWJB0R9PPBXUeOWA]`T׉	 7cassandra://KmkOQi6SfW9OXw0VL7ndIUZSwVld-fN3zKyHovP00nE`̵׉	 7cassandra://zD4ToU2_qez3AjVPQqNUskeEUBJlmo4uoJBrPnsXfRw͊͠`=7<"נ`=7<" ƁF9ׁH %http://www.gastvrijoverijssel.nl/totoׁׁЈ׉ELONDERNEMERSNIEUWS
Extra steunpakket voor Gelderse ondernemers
Er komt extra ondersteuning voor de Gelderse
horeca-, toerisme- en vrijetijdssector die zwaar is
getroffen door de coronacrisis. Met de extra aanvulling
op de bestaande regeling ‘Steuntje in de rug’ worden
ondernemers geholpen die eind 2020 misgrepen
vanwege de grote belangstelling. De provincie
Gelderland maakt daarom opnieuw geld vrij, ongeveer
één miljoen euro. Ondernemers uit de horeca-,
toerisme- en vrijetijdssector krijgen een waardebon
waarmee ze zakelijk advies kunnen inkopen, gericht
op de toekomst van het bedrijf. Bijvoorbeeld op het
gebied van strategie, innovatie, marketing en duurzaamheid,
of voor een doorstart of saneringstraject.
HISWA-RECRON en Koninklijke Horeca Nederland
verzorgen de uitvoering van de regeling. Geert
Dijks, directeur van HISWA-RECRON: “Deze extra
financiële impuls van de provincie is voor onze sector
van groot belang. Er is duidelijk behoefte aan zicht op
perspectief. Ondersteunend advies van buitenaf met
deze regeling is daarbij een waardevol hulpmiddel.
Ik hoop dat meer provincies het initiatief van het
Gelderse college volgen.”
Scepsis over haalbaarheid Nota Varen Amsterdam
HISWA-RECRON heeft de
Gemeente Amsterdam gevraagd
om een aantal zaken in de Nota
Varen 2 nogmaals te beoordelen
en eerder én op korte termijn
in gesprek te gaan. HISWARECRON
is van mening dat een
aantal zaken niet kan wachten tot
2022 en bij niet tijdig handelen
voor grote problemen gaat zorgen
voor de watersportsector.
Zo werd eerder door de
wethouder toegezegd dat het
varen door Amsterdam niet
belast gaat worden: er komt
geen ‘botentol’. Er zou slechts
een vignet van een paar tientjes
gekocht moeten worden als de
boot niet aangelegd wordt en
alleen maar doorvaart. Dat betekent
dat als een watersportbedrijf
zeilles geeft aan kinderen, moet
betalen voor alle kleine ongemotoriseerde
zeilboten. Dat terwijl
er voor opleidingsdoeleinden voor
roeien een vrijstelling is bedacht.
HISWA-RECRON verzoekt de
gemeente om voor alle watersportopleidingen
in Amsterdam
een vrijstelling te geven.
De bedoeling was dat het vignet
bij aanvang van het vaarseizoen
(1 april 2021) zou gelden. Dat
is niet gehaald. Het is nog niet
bekend hoe, wanneer en waar de
vignetten verstrekt gaan worden.
HISWA-RECRON constateerde
dat er op het gebied van het
emissieloos maken van de
pleziervaart nog zeer veel werk
te doen is. “We zijn behoorlijk
sceptisch over de haalbaarheid
van de opgaven die er
liggen. Denk aan de enorme
investeringen in elektrische
infrastructuur door de jachthavens,
uitbreiding van de
levercapaciteit van Leander en
natuurlijk de watersporter zelf
die met hoge kosten zijn boot
moet ombouwen. Ook in het
openbaar vaarwater moet de
gemeente flink investeren in
laadpalen”, aldus Gerdina Krijger,
regiomanager Noord-Holland en
Flevoland bij HISWA-RECRON.
10
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://5dUKcFcFJrYdDGQaLKMB8eALGLcYjPGNm4f7ZPDesXc$`̵`=7<"T׉E
/ONDERNEMERSNIEUWS
Succesvolle samenwerking Veluwe op 1 krijgt vervolg
Stijn Boode, de nieuwe regiomanager in Gelderland en Utrecht.
Het netwerkprogramma Veluwe
op 1 van de VeluweAlliantie is
verlengd met vijf jaar. HISWARECRON
is partner hierin namens
de recreatiesector. Hierin zijn
Veluwse gemeenten en regio’s,
recreatie- en horecaondernemers,
dagattracties, grondeigenaren,
natuurorganisaties, terreinbeheerders
en de provincie vertegenwoordigd.
De ambities legden ze
vast in de VeluweAgenda 2030. In
2030 moet de Veluwe een voorbeeldregio
zijn als het gaat om het
verbeteren van de biodiversiteit en
het verduurzamen van toerisme.
Er zijn al veel succesvolle
projecten gerealiseerd zoals de
aanleg van routes voor fietsen,
wandelen, MTB en ruiters,
de nieuwe Recreatiezonering,
Veluwe Remembers en de
Belevingsgebieden Veluwe.
Voor de ondernemers op de
Veluwe is het van groot belang
goed vertegenwoordigd te zijn
in deze samenwerking. Stijn
Boode, regiomanager Gelderland
en Utrecht bij HISWA-RECRON,
onderstreept het belang: “De
recreatiesector maakt zich,
samen met alle ondertekenaars,
sterk voor de Veluwe
als duurzame en vitale vakantiebestemming.
Wij gaan voor
natuurinclusief ondernemen:
recreatie en toerisme met oog
voor de natuur.”
Nieuwe subsidieregeling voor ondernemers Overijssel
Gastvrij Overijssel heeft een vernieuwd innovatieprogramma
voor toeristische ondernemers, het
Topprogramma Overijsselse Toeristische Ondernemers
- deel 2 (TOTO-2). Er is een innovatievoucher van 7.500
euro per ondernemers beschikbaar. Het programma is
bedoeld voor ondernemers met een innovatie-ambitie
in de toeristische- en recreatieve sector in Overijssel.
Juist in deze coronacrisis wil de netwerkorganisatie
vooruitkijken naar nieuwe mogelijkheden in de markt.
De uitvoering van dit programmaonderdeel ligt in
handen van HISWA-RECRON, Koninklijke Horeca
Nederland en MarketingOost. Zij werken samen met
ondernemers aan het versterken van kennis, concurrentiekracht
en innovatief vermogen in de sector.
Het programma bestaat uit 125 bedrijfsscans en
125 innovatievouchers. De bedrijfsscan is een
vragenlijst die helpt richting te geven aan de innovatie.
Vervolgens bespreekt de ondernemer de scan samen
met de contactpersoon van HISWA-RECRON of
KHN, wordt er een innovatievoucher toegekend en
worden innovaties geformuleerd. Aan de hand van
de uitkomsten wordt een innovatietraject opgestart.
Verder staan (digitale) congressen, workshops en
regionale bijeenkomsten op de planning.
Kijk voor meer informatie en inschrijving op:
www.gastvrijoverijssel.nl/toto-innovatievoucher.
HISWA MAGAZINE 2
11
׉	 7cassandra://KmkOQi6SfW9OXw0VL7ndIUZSwVld-fN3zKyHovP00nE`̵`=7<"U`=7<"TFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://S6rKoV_t0a1rOvQwe0duL-53aeo_2Xg3qztdv1noI9Y k$`
׉	 7cassandra://-Z01g9MdhRBi3Ran6oIGlsD1B2r8fWT8RedQuFUF2Gw]`T׉	 7cassandra://iINSDzDauzJy4YhkQjkI_UMKgTHTypvvJSKSDT1_rto`̵׉	 7cassandra://lDxf7QCkLV-YzFo36odnjZVwql8iqaBIznABA2OVlScͣ͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://xFCNZOfOsqMpjgyRlWrUzCsHrtw_5U92ppAxYpnvr2I ` 
׉	 7cassandra://30-oz9J3vTRUx-RMNzUbnajtim6ddPB-xxkZmgtFCZY]`T׉	 7cassandra://kKUV_zHnhCqIHl1_X9t4EW-yfwPcREcw_wuksRfai0U`̵׉	 7cassandra://drhtO8XAkyX8wu6g-0N5w9ZP_MwwCmmwwiFx_YoJAE8Q͠`=7<"נ`=7<" ہ̩9ׁHmailto:j.heuvel@hiswarecron.nlׁׁЈ׉EONDERNEMERSNIEUWS
Meld je aan voor tv-programma Welkom op het water
In het voorjaar van 2022 is op RTL 4 een nieuw
watersportprogramma te zien: RTL Welkom op het
water. In het programma reizen de presentatoren
met een zeiljacht of motorboot door Nederland,
elke aflevering in een andere regio. RTL Welkom
op het water is een initiatief van HISWA-RECRON
en mediabedrijf de Mediabroers. Het programma is
onderdeel van de campagne Welkom op het water,
powered by HISWA. Het doel van het programma is
om de kijker te inspireren het water op te gaan en
deel te nemen aan de watersport.
De uitzendingen starten vanaf maart 2022 en
zijn te zien op zondagmiddag van 17:30 tot 18:00
uur. Precies voor het journaal van 18:00 uur. De
Mediabroers hebben met hun programma RTL
Kampeert, dat nu wordt uitgezonden op dat tijdstip,
al laten zien dat er hoge kijkcijfers worden
behaald. Het gehele seizoen van RTL Kampeert
is vorig jaar door zo’n 5,5 miljoen kijkers gezien.
In elke aflevering van RTL Welkom op het water
wordt aandacht besteed aan een specifieke
regio en vaargebied. Daarnaast komt in het
programma naar voren wat er allemaal komt
kijken bij de watersport. Zo gaan de presentatoren
op bezoek bij een jachthaven of ander
watersportbedrijf, proberen ze verschillende
watersporten uit en zijn er in elke aflevering
weer andere jachten en boten te zien.
Deelnemen
Als watersportbedrijf kun je deelnemen aan het
programma. Pardo, West yachting en Sea Fury
meldden zich al aan. Er zijn verschillende mogelijkheden.
Zo kunnen de presentatoren langs komen
bij jouw bedrijf, varen met een van jouw boten of
een bezoek brengen aan de regio waar jouw bedrijf
gevestigd is. De makers maken samen met jou het
script, komen langs voor het filmen en promoten je
deelname op social media voor alle uitzendingen.
De beelden van jouw bedrijf kunnen later ook voor
eigen gebruik ingezet worden. Als HISWA Erkend
Bedrijf krijg je korting.
Meer informatie bij Rianne Hartog, projectleider
Welkom op het water: r.hartog@hiswarecron.nl.
12
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://iINSDzDauzJy4YhkQjkI_UMKgTHTypvvJSKSDT1_rto`̵`=7<"V׉E
ONDERNEMERSNIEUWS
Pensioenfonds Houtverwerkende Industrie en
Jachtbouw naar Pensioenfonds Meubel
Het Pensioenfonds voor de Houtverwerkende Industrie
en Jachtbouw gaat per 1 januari 2022 consolideren met
het Pensioenfonds Meubel. Na een uitgebreide selectie
waarbij HISWA-RECRON als sociale partner nadrukkelijk
betrokken was, is de keuze voor het Pensioenfonds
Meubel gemaakt. HISWA-RECRON ziet het als de
juiste stap om de pensioenen nu en in de toekomst
betaalbaar te houden en zeker te stellen. De samenvoeging
zorgt voor schaalvoordelen voor beide partijen en
een robuuste organisatie. Het resultaat: lagere kosten
en een toekomstbestendig pensioen. Groot voordeel
hierbij is dat beide pensioenregelingen en sectoren een
grote verwantschap hebben.
Door de samenvoeging ontstaat een pensioenfonds
met circa 120.000 deelnemers en een belegd
vermogen van ruim 6 miljard euro.
De pensioenuitvoering van Pensioenfonds Meubel
wordt ondergebracht bij TKP Pensioen, een pensioenuitvoeringsorganisatie
met ruime ervaring in het bedienen
van pensioenfondsen met een grotere omvang.
Export naar Verenigd Koninkrijk? Bereid je voor
In het Verenigd Koninkrijk is de
Recreational Craft Regulations
(UKCA-markering) van kracht
en pleziervaartuigen moeten
daaraan voldoen. Dit certificaat
wordt procedureel op eenzelfde
wijze afgegeven als de Europese
CE. Voor Europese bouwers die
exporteren naar het VK moet
een formele vertegenwoordiger
of importeur worden aangesteld
in het VK. De Britten hebben
HISWA-RECRON laten weten dat
er nagenoeg geen Nederlandse
bouwer zich heeft geregistreerd.
Ga je exporteren naar het VK?
Vraag dan tijdig een registratie
aan. De afgifte van de UKCA
op basis van EU-CE duurt lang,
omdat de certificerende instantie
het werk niet aan kan.
Inspectie SZW over gevaarlijke stoffen
Veel ondernemers ontvingen een brief van de
Inspectie SZW met het verzoek om gevaarlijke
stoffen te inventariseren en door te geven. Met de
hoeveelheden van de stoffen moeten ondernemers
ook het CAS-nummer doorgeven. Het CAS-nummer
is een uniek nummer voor alle individuele gevaarlijke
elementen, polymeren, componenten en
legeringen. Naar de mening van HISWA-RECRON
is het registreren van een CAS-nummer niet vereist
in de wet. Ondernemers moeten op productniveau
gevaarlijke stoffen bijhouden en niet op stoffenniveau.
De gevraagde registratie kan een opmaat
zijn naar reductie op stoffenniveau. Inmiddels heeft
de Inspectie SZW aangegeven dat deze registratie
niet vereist is, maar dat het een verzoek is. Met
de Commissie ARBO binnen VNO-NCW bespreekt
HISWA-RECRON in overleg met de inspectie de
verdere acties. Heb je ook een brief gekregen hierover,
neem dan contact op met Jeroen van den Heuvel:
j.heuvel@hiswarecron.nl.
HISWA MAGAZINE 2
13
׉	 7cassandra://kKUV_zHnhCqIHl1_X9t4EW-yfwPcREcw_wuksRfai0U`̵`=7<"W`=7<"VFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://BNSBlx538ycvjQ22LYK_OedXUi5esXhn-zEPYUXVqVQ `
׉	 7cassandra://XTDUKf01DyfiWXme8nmg6hiEeifdXSJJPioR1SYLAo4S<`T׉	 7cassandra://DLD5I13on04MGsz59tUWdK2EKnJTp11FiMba6yjo34Ay`̵׉	 7cassandra://8YNuVwP-EcW0NhbCvkSLOE4mQTS95H-Kk2qw-QxIqbYb͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://z2ysZ7prT3zU9_noFOTi92rImlpPdEs14iOaWIDGu3w `
׉	 7cassandra://3xAlf3DZzw2_fdT5Sd8ys2DSo6xwWKQYlFZGLOoP90s^`T׉	 7cassandra://OIzaIteNh3PEdBSKwMsoZgYl3rmyZE60yRMTvClzWDI`̵׉	 7cassandra://9JMescd-jqhJF8F-kePkd6IJm-vj0a5_DHl1vmBJWWgm͠`=7<"נ`=7<"Ɓ  y
9ׁH "http://www.hiswarecron.nl/actueel/ׁׁЈ׉EONDERNEMERSNIEUWS
Aanvullingen op EU Richtlijn Pleziervaartuigen
Er komen mogelijk drie aanvullingen in de volgende
versie van de EU Richtlijn Pleziervaartuigen. De EU
heeft opdracht gegeven om een studie hiernaar uit
te voeren. De enquête over de mogelijke effecten
van deze aanvullingen maakt een rondje langs de
belanghebbenden. Binnen ICOMIA begeleidt de
Technische Commissie, waarin HISWA-RECRON
zitting heeft, deze enquête. De eventuele
aanvullingen gaan over brandstofdampemissies
uit brandstofsystemen, uitlaatgasemissies en
ontwerpcategorieën. De nieuwe EU Richtlijn
Pleziervaartuigen wordt in 2027 verwacht.
Meer informatie: www.hiswarecron.nl/kennisbank.
Nieuwe stagiair bij HISWA-RECRON
Nick van den Berg is de nieuwe
stagiair bij HISWA-RECRON.
Hij studeert Bedrijfskunde aan
de Hogeschool van Arnhem en
Nijmegen. Nick zit in de laatste
fase van zijn studie en doet zijn
afstudeeronderzoek bij
HISWA-RECRON. “Ik ga
onderzoeken wat de stand van
zaken is op het gebied van
duurzaamheid binnen de sector.
Vervolgens ga ik analyseren
waar, voor zowel ondernemer
als de branchevereniging,
kansen liggen om op in te
spelen. Op basis hiervan ga
ik HISWA-RECRON adviseren
op welke manier zij kunnen
bijdragen aan verduurzaming
van de sector”, aldus Nick.
‘Boats for sale’ op hiswa.nl
De content in de botenbank op www.hiswa.nl is
vertaald in het Engels. Het aanbod van nieuwe en
gebruikte boten is nu in het Engels beschikbaar. Zo
worden buitenlandse bezoekers beter gefaciliteerd.
Dat betekent natuurlijk wel dat je als bedrijf ook
Engelse teksten moet invoeren bij de booteigenschappen.
Leden van HISWA-RECRON kunnen dit
doen via mijnhiswarecron.nl. Wil je je vindbaarheid
nog verder optimaliseren, zorg er dan voor dat je
bedrijfsprofiel in het Engels wordt weergegeven en
maak hierbinnen ook Engelse zoekwoorden aan. Als
de SEO-indicator op groen staat, zit je goed. Kom je
er niet uit, neem dan even contact op met afdeling
communicatie: communicatie@hiswarecron.nl.
Meer informatie: www.hiswa.nl/en.
14
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://DLD5I13on04MGsz59tUWdK2EKnJTp11FiMba6yjo34Ay`̵`=7<"X׉EFONDERNEMERSNIEUWS
Aanpassing nomenclatuur
De goederennaamlijst internationale handel
bevat een standaard indeling van alle goederen.
Deze lijsten zijn door Eurostat benoemd in de
zogenoemde Gecombineerde Nomenclatuur
(GN). Op basis van deze nomenclatuur wordt de
internationale goederenstroom in kaart gebracht.
Internationale koepel van watersportbrancheorganisaties
ICOMIA haalt daar de in- en exportcijfers uit
voor het jaarlijkse statistiekboek.
HISWA-RECRON maakte zich via ICOMIA zich sterk
om pleziervaartuigen boven de 24 meter een eigen
nummer toe te kennen. Tezamen met het voorstel
om de lengte-indeling van zeilboten en motorboten
gelijk te trekken en om waterscooters een eigen
nummer te geven, verzocht de EU aan ICOMIA deze
aanpassing te onderbouwen en te onderschrijven.
Als de aanvraag wordt geaccepteerd, duurt de
bureaucratie rond deze aanpassing circa zes jaar.
Onderzoek: toerisme en recreatie bepalen
Bruto Nationaal Geluk
Hoe diepgeworteld is de gastvrijheidssector
in de samenleving?
Hoe zou de maatschappij eruit
zien zonder dat mensen kunnen
ontspannen, recreëren, uit eten
gaan, kamperen, sporten, elkaar
ontmoeten, cultuur snuiven,
reizen in binnen- en buitenland,
congresseren en evenementen
bijwonen? Gastvrij Nederland
(waar HISWA-RECRON onderdeel
van uitmaakt) en CELTH
gaven antwoord op die vraag
gegeven in het onderzoek: de
maatschappelijke waarde van
toerisme en recreatie. Voor het
eerst is hierbij in beeld gebracht
hoe groot de waarde van de
gastvrijheidssector is voor de
Nederlandse economie en vooral
voor de hele maatschappij.
De ondernemers uit de brede
gastvrijheidssector zijn verantwoordelijk
voor 91,2 miljard aan
omzet en ruim 800.000 banen.
Wereldwijd werkt zelfs 1 op de
10 mensen in de sector. Het
belang van toerisme en recreatie
is echter veel breder. Zo vergroot
het de kwaliteit van leven, maakt
het mensen gezonder en gelukkiger
en verbindt het groepen
mensen. De sector draagt bij aan
het succes van andere sectoren
(inkomen en werkgelegenheid
toeleveranciers) en aan het
vestigingsklimaat. Ondernemers
scheppen banen in streken waar
(van oudsher) minder werk is en
de aanwezigheid van (zakelijke)
toeristen en recreanten is
essentieel voor winkels en voor
openbare voorzieningen. De
overheid heeft hierin een belangrijke
taak te vervullen. Deze taak
kan beter worden ingevuld, zo
wordt onomstotelijk duidelijk uit
het onderzoek. De maatregelen
als gevolg van de coronapandemie
laten heel nadrukkelijk
zien welke effecten het vrijwel
geheel sluiten van de sector
heeft op een maatschappij. Kees
van Wijk, voorzitter Gastvrij
Nederland: “Dat de gastvrijheidssector
bijna 4,5% bijdraagt aan
ons Bruto Binnenlands Product
wisten we al, maar de bijdrage
aan ons Bruto Nationaal Geluk
is minstens zo belangrijk en zo
mogelijk nog groter.”
Het onderzoeksrapport vind je op
www.hiswarecron.nl/actueel/
nieuws.
HISWA MAGAZINE 2
15
׉	 7cassandra://OIzaIteNh3PEdBSKwMsoZgYl3rmyZE60yRMTvClzWDI`̵`=7<"Y`=7<"XFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://CmcOVsefQumnKevpAWoC7-Fb5DaRkYXaEGpVtrkxY90  `
׉	 7cassandra://oKpMt_qcMeFNgyqwYJhYc4U_B04wlYjARiG-jwE6BB4R`T׉	 7cassandra://H-SwaD_MlXwlQJ58XfpJwvA55FJotOUK1WI4YESD7cAG`̵׉	 7cassandra://nVqMjWQDwdqXZlGb-LyYktbyd6JAgINX0IiThJnbkew͆V
͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://cpZjZmVsmORQ-kQ0mGmjEcYn4N5w_1RDSS9Z4IJKDlo `
׉	 7cassandra://njtVys9pt-dZ0VH0vz0Dp8WmDZhVhqdDEFIJbCmklw8Z`T׉	 7cassandra://jFyjRGYIOMgwLVXBViKk2ARAyR0yikfjqOM6Fo7tDjw`̵׉	 7cassandra://KgSMFBdsJHob6qp68XBdbYlFbDKpp-dju2wl6U2ZH_U͇v͠`=7<"ȕנ`=7<"с .̧9ׁHhttp://www.mijnhiswarecron.nlׁׁЈנ`=7<"Ё `Ɓ59ׁHhttp://hiswa.nlׁׁЈנ`=7<"ρ ]Vd9ׁHhttp://hiswa.nlׁׁЈנ`=7<"΁ h̲9ׁHmailto:p.degroot@hiswarecron.nlׁׁЈנ`=7<"́ #UU
9ׁHhttp://www.rvo.nl/ׁׁЈ׉EuONDERNEMERSNIEUWS
Meer subsidie voor leerbedrijven
Het ministerie van Onderwijs heeft per studiejaar
10,6 miljoen uitgetrokken voor verhoging
van de Subsidieregeling Praktijkleren. Dit geld is
bedoeld om werkgevers in sectoren die zwaar
zijn getroffen door de coronamaatregelen te
stimuleren BBL-plekken aan te blijven bieden.
BBL staat voor Beroeps Begeleidende Leerweg:
vier dagen werken in bedrijf en één dag per
week naar school.
Werkgevers in de watersportsector kunnen
gebruik maken van deze hogere subsidie
vanwege de volgende redenen:
• De arbeidsmarktperspectieven voor mbo’ers
zijn goed
• De sector is conjunctuurgevoelig
• De sector wordt voornamelijk privaat
gefinancierd
Deze werkgevers ontvangen dus extra subsidie
voor het aanbieden van BBL-leerplekken boven
op het bedrag aan subsidie waarvan zij op grond
van de huidige regeling praktijkleren al aanspraak
op kunnen maken. Voor de bepaling van de
leerbedrijven die in aanmerking zullen komen
voor deze extra subsidie hanteert de minister de
codes van de Standaard Bedrijfsindeling (SBI)
van het CBS.
Wil je meer informatie over het worden van een
leerbedrijf, neem dan contact op met Herbert
van Oord: h.van.oord@hiswarecron.nl.
Keuringsplicht voor hijskranen
Heb je een hijskraan op de jachthaven of werf staan?
Controleer dan of deze gekeurd is. Hiermee voorkom
je onbedoelde ongelukken en letsel door het werken
met de kraan. En voorkom je mogelijke boetes.
Hijskranen zijn risicovolle arbeidsmiddelen en moeten
daarom periodiek gekeurd worden. De keuringsplicht
geldt ook voor hijskranen die op jachthavens en
werven staan. Deze hijskranen blijken niet altijd
gekeurd te zijn. Hijskranen zijn onderhevig aan slijtage
en veroudering, met alle risico’s van dien. De Inspectie
SZW stelde een document op met daarin de belangrijkste
informatie en keuringseisen.
Meer informatie: www.hiswarecron.nl/kennisbank.
16
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://H-SwaD_MlXwlQJ58XfpJwvA55FJotOUK1WI4YESD7cAG`̵`=7<"Z׉EONDERNEMERSNIEUWS
Subsidieregeling Emissieloze Bedrijfsauto’s (SEBA)
Wil je als ondernemer een nieuwe, volledig emissieloze
bedrijfsauto kopen? Dan kom je in aanmerking
voor de Subsidieregeling Emissieloze Bedrijfsauto’s
(SEBA). De subsidieregeling loopt van 15 maart 2021
tot en met 31 december 2025. Het subsidiebudget
van de regeling heeft ieder jaar een maximum. Je
ontvangt 10% van de netto catalogusprijs (voertuigcategorie
N1) of 10% van de verkoopprijs zonder btw
(voertuigcategorie N2). Het subsidiebedrag bedraagt
maximaal 5.000 euro voor iedere bedrijfsauto.
Meer informatie: www.rvo.nl/
subsidie-en-financieringswijzer/seba.
Paul de Groot nieuwe manager waterrecreatie
Paul de Groot (45) is bij HISWA-RECRON gestart
als Manager Waterrecreatie. Hij wordt primair
verantwoordelijk voor de sector jachthavens,
verhuur pleziervaartuigen en zeil- en vaarscholen.
Paul is opgegroeid op een jachthaven en studeerde
Hotel Management aan Stenden Hogeschool. Paul
heeft aansluitend jarenlang in de watersportsector
gewerkt als projectmanager, accountmanager,
salesmanager en makelaar. Onder andere bij Het
Wakend Oog, Datema, Secumar en Kubus Sports.
Daarnaast is hij actief bij het Watersportverbond en
de Koninklijke Watersport Vereeniging Loosdrecht
op het gebied van wedstrijdzeilen, opleidingen en
trainingen. Paul volgt Stijn Boode op, die nu regiomanager
Gelderland en Utrecht is. Hij is bereikbaar
via p.degroot@hiswarecron.nl en 033 303 97 32.
Plaats je vacature op hiswa.nl
Ben je voor het nieuwe seizoen op zoek naar
personeel? Als HISWA Erkend Bedrijf heb je de
mogelijkheid om je vacatures te plaatsen op
hiswa.nl. De vacaturebank is met uitstek de plek om
nieuw personeel te vinden voor de watersportsector.
Je hebt de mogelijkheid om deze vacatures
zelf te plaatsen via www.mijnhiswarecron.nl.
Ben je ingelogd? Dan kun je ook direct je
bedrijfsprofiel controleren. Zo word je nog
beter gevonden.
HISWA MAGAZINE 2
17
׉	 7cassandra://jFyjRGYIOMgwLVXBViKk2ARAyR0yikfjqOM6Fo7tDjw`̵`=7<"[`=7<"ZFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://afUyIp9LSAO8qe2Gke4ia-kPueZSLUSF50FoJz9eRQ0 (`
׉	 7cassandra://DsupWXX4WbRg4JmizLZ02GaJbGpkEun8C2MUfkxlBQAj`T׉	 7cassandra://Qga49C-IvK-qdF3gMVmR3mVTFKIdd1XFDWLfk9T52EM o`̵׉	 7cassandra://QOF5NPWB23hsUoimuieuZ67a01POLDAT-pSfFgIqRPM v͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://b1OeVe3JVNuytNUylCfUvTUYeKuJctok2c8MhlM2wTM }`
׉	 7cassandra://2889d6LRJQJV2btoxh6BU5TdwC-afJBbPKur-x_K95wQ`T׉	 7cassandra://gvnjuHOk8ZH232HvbWND6GEETVe-lvKSxvkIVz4pi34`̵׉	 7cassandra://l2X7aA_KMVOjuX8FmYLp_jQkERL_550O3THby7apuX0u͠`=7<"ґנ`=7<"ׁ Ɓ9ׁH #http://www.hiswarecron.nl/manifest.ׁׁЈ׉E	3Nederland herontdekt
Instagrammable, veilig en verrassend
Op het water was het druk afgelopen zomer. De meren, plassen,
kanalen en rivieren waren een aangename plek om te recreëren
voor heel veel binnenlandse toeristen. En niet alleen daar waren
meer mensen. Al varend, suppend, wandelend en fietsend
ontdekten Nederlanders hun eigen land.
Tekst: Dominique van Dam
De coronapandemie versterkte
een trend die al aan de gang
was: een toename van binnenlandse
vakanties met focus op
gemak, veiligheid, meer aandacht
voor duurzaamheid, een kleinere
ecologische voetafdruk en meer
‘wanderlust’. Nederland blijkt
voor velen een ideale vakantiebestemming.
In totaal ontving
de recreatieve sector in 2020 19
miljoen mensen uit eigen land.
Dat is nog steeds een kwart
minder dan in 2019. Toch was
het na juni alle zeilen bij voor
de gastvrijheidondernemer. De
toerist had daarbij alle ruimte –
volgens het NBTC bezochten in
2020 65% minder internationale
bezoekers Nederland.
18
De trend van binnenlands vakantievieren
zet zich dit jaar voort:
bijna 45 procent is positiever
gaan denken over een vakantie
in eigen land en overweegt ook
in 2021 hier op vakantie te gaan,
toont onderzoek van het NBTC
aan. Mensen zijn op zoek naar
een van de vele onontdekte
plekken die Nederland nog voor
ze in petto heeft. En toeristen
helpen elkaar daar graag een
handje bij: ons land blijkt bij
uitstek geschikt voor instagrammable
content en met hashtags
tippen we elkaar de mooiste
plekjes, op en naast het water.
In cijfers gemeten is de watersport
relatief minder geraakt
door corona dan andere takken
in de sector. Alhoewel de
voorzieningen in de havens wel
dicht waren in het voorjaar, was
de verhuur in de zomer hoog en
werden er meer boten verkocht.
Sloepen waren niet aan te slepen,
net als boten die zich goed
lenen voor een dagje of weekje
op het water. In juni 2020 lag
het totaal aantal toeristen weer
op 80% van wat het een jaar
eerder was: 1,9 miljoen mensen
gingen op binnenlandse vakantie.
Toch was er nog 20 tot 25%
omzetverlies gemiddeld voor de
HISWA-RECRON-ondernemer.
De chartervaart werd heel hard
geraakt met 79% omzetdaling.
Uiteindelijk was het totaalverlies
in de watersport 79 miljoen.
Bruto Nationaal Geluk
Met een bijdrage van 4,5% aan
het bruto binnenlands product
(een omzet van 91,2 miljard en
meer dan 800 duizend banen)
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://Qga49C-IvK-qdF3gMVmR3mVTFKIdd1XFDWLfk9T52EM o`̵`=7<"\׉Eis de toerisme- en recreatiesector belangrijk voor
Nederland. En dat is niet het hele verhaal. Uit onderzoek
van Gastvrij Nederland en CELTH blijkt dat
toerisme en recreatie belangrijk zijn in nog heel veel
andere opzichten. Het verhoogt de kwaliteit van
leven, maakt mensen gezonder en gelukkiger en er
ontstaat meer verbinding. Daarmee is de bijdrage
aan Bruto Nationaal Geluk minstens zo belangrijk.
Deze waarde van de gastvrijheidssector stond
centraal in het rapport ‘Maatschappelijke waarde
van toerisme en recreatie’ dat verscheen in maart
2021 op basis van dat onderzoek. Jeroen Klijs,
professor Social Impacts of Tourism aan de Breda
University of Applied Sciences (BUas) en verbonden
aan CELTH legt uit: ‘Uit dit onderzoek, dat we al
startten voor corona, blijkt dat de maatschappelijke
waarde van toerisme en recreatie groot is. De
pandemie liet zien wat de sector echt bijdraagt, er
werd namelijk zichtbaar wat we zo missen. Toerisme
werd lang gezien als negatief, met veel aandacht
voor overtoerisme, maar nu is er hernieuwde
waardering. Het brengt levendigheid, inkomsten en
reuring. Ook zijn de deelnemer en de waarnemer op
locatie toleranter naar elkaar geworden.’
Nederland herontdekt
Klijs gaat verder: ‘Het verlangen om weer op
vakantie te gaan is groot en daarbij hebben we
ervaren dat Nederland heel aantrekkelijk is.’ Hij
pleit dan ook met zijn mede-onderzoekers voor het
toekomstbestendig ontwikkelen van bestemming
Nederland. Bezoek moet bijdragen aan de welvaart
en het welzijn van alle Nederlanders. ‘Zoveel
mogelijk regio’s moeten van het groeiend toerisme
profiteren. Het onderzoek toonde aan dat de waarde
voor het Bruto Nationaal Geluk groot is, maar ook
dat de sector hulp en randvoorwaarden nodig heeft
om die maatschappelijke waarde te behouden.’
Droogvallen op het Wad is een oer-Hollandse ervaring.
HISWA-RECRON wil minister van
Toerisme en Gastvrijheidseconomie
In een manifest van vijf punten geeft
HISWA-RECRON een overzicht van het belang van
watersport en vrije tijd. Een van de belangrijkste
punten in het manifest is het pleidooi voor een
minister van Toerisme en Gastvrijheidseconomie.
Zo moeten watersport, recreatie en gastvrijheid
veel hoger op de politieke agenda komen. Geert
Dijks, directeur HISWA-RECRON: “Op rijksniveau
is er te weinig capaciteit beschikbaar voor toeristisch-recreatief
beleid. De sector is versnipperd en
heeft meer inzet en regie nodig. De coronacrisis
heeft duidelijk gemaakt dat het voor ons welzijn
belangrijk is om mogelijkheden te hebben om
veilig en dichtbij buiten te zijn.”
HISWA MAGAZINE 2
Naast de oproep voor een Minister van Toerisme
en Gastvrijheidseconomie worden in het
manifest concrete plannen gepresenteerd om
natuurinclusief ondernemen te stimuleren,
de vitale watersport en recreatiesector te
behouden, passende regelgeving voor de groei
van werkgelegenheid vorm te geven en investeringsprogramma’s
voor duurzame en innovatieve
bedrijven op te zetten.
Lees het hele manifest op
www.hiswarecron.nl/manifest.
19
׉	 7cassandra://gvnjuHOk8ZH232HvbWND6GEETVe-lvKSxvkIVz4pi34`̵`=7<"]`=7<"\FnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://kjlr070sJ5jH5FPFnkn1iqKaEQfN3tKsNhbPzMBkstw 0`
׉	 7cassandra://civtiDELlBHVb3UeshixuYoLcRBSiCbTh09JUVQ_xP0R:`T׉	 7cassandra://z_nhaso0YF8ZXCNdNYXw8S-yZPZfMt5CXHkvVlKsH78`̵׉	 7cassandra://QYQdZ2AnfIC1By7MvFsdjDdUz1l7K_7PKE2B3vfDAW0Y ͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://xUJDvGwS_ruQIT-rQdfdZeAwCC6tevDu38DSinsHA0g 8`
׉	 7cassandra://4y7sdNq4QGkJ_pE5sBBOa4173nK3EIMQV2ZhSzUggAol1`T׉	 7cassandra://34hNeU_lcixxy4NoqXqiq2JLVdV7F2SuTFc-a6UUYbo `̵׉	 7cassandra://sRitoTxS068AO5b_phkfbJxbANwMwN-8FXctrXiS9Vo ͠`=7<"Ցנ`=7<"؁ ́̼9ׁH !http://www.nederlandheeftalles.nlׁׁЈ׉EELokaal, duurzaam en creatief
De invloed van de gastvrijheidsondernemer, of dit
nu op land op water is, op het eigen succes is in de
komende jaren groot. Daarin zijn samen optrekken,
lokaal ondernemen, samen kennis generen en
de sociale impact vergroten belangrijk. Klijs: ‘We
zorgen samen voor een leuke tijd voor toeristen,
maar het is daarbij ook belangrijk dat dit leuk, fijn en
goed is voor de bewoners van de regio.’
Dat onderschrijft ook Kees van der Most van Trends
& Tourism. Als onderzoeker en trendwatcher ziet
hij verschillende ontwikkelingen, die hij in zijn
Toekomstvisie 2030 uiteenzet. ‘Ten eerste gaan
binnenlandse vakanties het goed doen’, zegt hij.
‘Dat is niet alleen door corona, dat komt ook door
trends die daarvoor ook al zichtbaar waren. Zo groeit
bijvoorbeeld het aandeel korte vakanties in de markt
en die worden veelal dichter bij huis doorgebracht.
Daarnaast zijn er meer en meer 65-plussers, we
Instagrammable
De opvallendste campagnebijdragen waren
veelal user generated: de consument klom in de
pen en maakte de mooiste foto’s van de meest
verrassende plekken in Nederland. Tijdlijnen
op sociale media vulden zich met hashtags als
#hiermoetjezijn, #wadbenjemooi en natuurlijk
#welkomophetwater.
Ook bijvoorbeeld Dorien Broekhof ging via
socials op zoek naar haar vakantiebestemming.
‘Ik wilde niet naar de grote massa, en niet
vliegen. Uiteindelijk vond ik mijn vakantie
via #bijzonderplekje en #hiermoetjezijn.’ Met
haar gezin, woonachtig in Leiden, trok ze naar
Ouddorp, vlakbij de Brouwersdam en daarna
naar Drenthe voor het contrast. ‘We kwamen op
verrassende locaties, met openluchtzwembaden
midden in het bos, op basis van tips van
anderen, influencers en blogs.’
Ook dit jaar gaan die campagnes door en
ontstaan er nieuwe. Zo gaan influencers
20
HISWA MAGAZINE 2
Bas Smit en Nicolette van Dam op pad. Via
#nederlandheeftalles is alles te volgen. Ook
maken zij een vakantieboek met tips in alle
twaalf provincies.
Iedereen kan meedoen – door zelf de
mooiste plekjes te delen op Instagram
#nederlandheeftalles of je idee in te sturen via
www.nederlandheeftalles.nl.
hebben een grotere kans op mooi zomerweer en
duurzaamheid wint aan belang. Lokaal ondernemen
is hierbij steeds belangrijker.’
Er is een positiever beeld van op
vakantie gaan in Nederland. Het is niet
meer de ‘poor men’s holiday’.
Ondernemers spelen in op al deze trends, ziet Van
der Most: ‘We zien nieuwe verblijfsconcepten als
tiny houses, strandhuisjes en pop-upcampings.
Er liggen enorm veel kansen voor verblijf buiten
de schoolvakanties om. De oudere doelgroep wil
graag verblijven in hoogwaardige bungalows en
willen activiteiten als wandelen en fietsen. Buiten
is de nieuwe norm, het is gezond én leuk. Mensen
hebben een positiever beeld van op vakantie gaan
in Nederland. Het is niet meer de ‘poor men’s
holiday’ die het eerst was.’
׉	 7cassandra://z_nhaso0YF8ZXCNdNYXw8S-yZPZfMt5CXHkvVlKsH78`̵`=7<"^׉E	Geijsman Watersport aan het Brielse Meer in Zeeland verwacht een goed seizoen.
Sense of place
Lokaal ondernemerschap is ook een trend
die nu goed tot ontwikkeling kan komen. ‘De
recreatieondernemer kan de gasten goed
informeren, mensen komen om de omgeving
te ontdekken. Samenwerkingsverbanden en
een sense of place zijn hierin heel belangrijk’,
zegt Van der Most. ‘Duurzaamheid is hierbij ook
belangrijk, de ondernemers kunnen samen laten
zien wat ze hieraan doen in de regio. Je moet dat
duidelijk maken. Met lokale afnemers, minder
impact op milieu en klimaat en goede marketing
hieromheen, krijg je een positieve uitwerking op het
klantenbestand.’ Klijs zegt daarbij: ‘Niet alleen de
toerist van buiten staat centraal, ook de inwoner. De
lokale cultuur is zo in beeld en dat bepaalt ook hoe
je tegen toeristen aankijkt als lokale bewoner. Verder
toonde het afgelopen jaar aan dat veel ondernemers,
ook onder extreme omstandigheden, creatief zijn. In
concept, financieel én in bedrijfsvoering. Dat is van
groot belang voor de toekomst.’
Creatief inspelen op de omstandigheden
Rosalie en Martijn Fakkeldij van Jachthaven Pieter
Bouwe pakten vorig seizoen die noodzaak voor
creatief ondernemen direct op: ‘Alles in de regio
Súdwest-Fryslân was volgeboekt. We legden een
platbodem in een stukje privé-haven. Zo ontstond
HISWA MAGAZINE 2
er een heerlijke, fijne vakantieplek aan het water
van alle gemakken voorzien. Het zijn geen watersporters,
maar wel watersportliefhebbers die zo
vakantie vieren. Ze genieten van het bootleven.’
Het was booming business. Maar nieuwe
watersporters zijn gebaat bij een korte
vaarcursus of leren manoeuvreren.
Ook aan de andere kant van het land, in Zeeland,
was het even schakelen in het voorjaar van 2020.
De havenfaciliteiten en de sluisjes gingen dicht,
wat zorgde voor een moeizame start van het
seizoen. ‘Maar’, zegt André van Harmelen van full
service watersportbedrijf Geijsman Watersport op
Voorne-Putten, ‘het kwam allemaal goed! Mensen
gingen massaal bootje varen. Het was booming
business, een druk seizoen.’ Een aandachtspunt en
extra belangrijke service voor komend seizoen ziet
Van Harmelen ook: ‘Het vaargedrag van de nieuwe
watersporters is niet altijd even veilig. Ondernemers
kunnen helpen met voorlichting geven aan deze
mensen, ze instrueren met een korte vaarcursus of
leren manoeuvreren.’
Die nieuwe watersporter is voor Jachthaven Pieter
Bouwe een reden geweest tot technologische
vernieuwing. De valkverhuur is nu volledig contact21
׉	 7cassandra://34hNeU_lcixxy4NoqXqiq2JLVdV7F2SuTFc-a6UUYbo `̵`=7<"_`=7<"^FnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://iHpGU5Vydjhz5YL7mNVKwbWD5reBv8AP67ly8BDoPcg v `
׉	 7cassandra://9qSg9F7jSVHFxYk6EznCLmrjbixwWqt-RlueyDafC2o^m`T׉	 7cassandra://24TGYA_R_ee0fLNGwTlV7qdSQFWhyKmvDMtcLg0Ni0M`̵׉	 7cassandra://jFrwVfOglM8OgsE393dBeJ58cBDg8gVUnMfnvX1g_WQ ,͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://o54onBP0m7189hgLOkWRBxAh7z3E94V5T5McdDdASYY J`
׉	 7cassandra://4Tg1UW9aA0F3Cxya3c4Gw2ar6J0s8S5thFvHG8pfJ4oCC`T׉	 7cassandra://N4HcoOlbrTc7E2Gq5pyBB85V2OQ0jjDJUJlgfTI2Mqw`̵׉	 7cassandra://brfR1cJl1XYAJPf-juZ99wyPaj6CqxQBns5MTIhkkaUP͠`=7<"ڕנ`=7<" ̰9ׁH  http://www.gastvrijoverijssel.nlׁׁЈנ`=7<" 9ׁH &http://www.friesland.nl/nl/merkfryslanׁׁЈנ`=7<"߁ _Ɓ9ׁH  http://www.gastvrijerandmeren.nlׁׁЈנ`=7<"ށ _O̂9ׁHhttp://www.topvoorne.nlׁׁЈנ`=7<"݁ _̧9ׁHhttp://www.campuszeeland.nlׁׁЈ׉EDe platbodem Rosalie lag in de zomer van 2020 aan de wal. Ze diende als vakantiehuis aan het water, een succes.
loos, een verandering die echt ingegeven is door
corona. ‘Daardoor’, zegt Rosalie, ‘zijn we flexibeler in
huurtijden en het werkt: het is win-win als iedereen
zich netjes gedraagt. We hebben er ook zeker
nieuwe klanten door mogen verwelkomen: dagjesmensen
uit Amsterdam bijvoorbeeld, die makkelijk
online een bootje huren, maar dat niet willen van 9
tot 5. Ze willen de avond meepakken, dat gaat nu
prima.’
Het seizoen verlengt. Mensen komen
steeds eerder naar de boot.
Over het komende jaar is Van Harmelen positief:
‘De angst voor beperkingen voor dit voorjaar is er
zeker weer, maar het overleg met de overheden is
ook een stuk beter gestructureerd. De verrassingen
zijn wel uit de lucht en er liggen scenario’s klaar
voor komend seizoen.’ Een seizoen dat overigens
al begonnen lijkt: ‘Mensen komen steeds eerder
naar de boot, en nu er geen beurs is als startschot,
komen ze al in februari’, zo constateert Van
Harmelen. ‘Het seizoen verlengt zo ook nog eens,
22
HISWA MAGAZINE 2
zeker omdat voor een bepaalde doelgroep varen
bijzaak is. Vroeger was de haven het startpunt, nu
liggen sommige boten stationair, de kids spelen op
het gras, en zijn de voorzieningen aan de wal heel
belangrijk. Eigenlijk hebben we niet veel problemen,
de aantrekkingskracht is groot en we hebben veel
werk, zowel in de winter als in de zomer.’
׉	 7cassandra://24TGYA_R_ee0fLNGwTlV7qdSQFWhyKmvDMtcLg0Ni0M`̵`=7<"`׉EWat gebeurt in jouw regio?
In elke regio zijn veel organisaties en samenwerkingsverbanden
op het gebied van toerisme,
recreatie en watersport. Per regio lichten we er
enkele uit.
Regio Zuid
TOZ
Belangenclub voor heel Zeeland waar bijvoorbeeld
ook Koninklijke Horeca Nederland, de
dagattracties, Kenniscentrum Zeeland en de
Zeeuwse ontwikkelingsmaatschappij bij zijn
aangesloten.
www.campuszeeland.nl
TOP Voorne Putten
Actieve club op het gebied van belangenbehartiging.
Leden trekken samen op bij het wakker
schudden van de politiek. Recent voor de
ontwikkeling van een Nationaal Park.
www.topvoorne.nl
Netwerkplatform De Biesbosch
Voor het Nationaal Park De Biesbosch willen
HISWA-RECRON, ondernemers en watersportverenigingen
een netwerkplatform opzetten om
de vele waterrecreatiemogelijkheden in dit uniek
vaargebied te borgen. Dit initiatief is net gestart.
Regio Midden
Gastvrije Randmeren
De coöperatie zorgt namens de 16 gemeenten
rond de Randmeren voor het beheer en
onderhoud van de recreatieve functies van de
meren. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar
vaarwater, fietsverbindingen en recreatie bij
aanlegplaatsen en eilanden.
www.gastvrijerandmeren.nl
Stichting Maaien Waterplanten
Deze stichting regelt het maaien van de
waterplanten op de randmeren. Maaien is nodig
omdat waterplanten voor veel overlast zorgen
voor watersporters en recreanten. De stichting
voert het maaien uit in opdracht van de Gastvrije
Randmeren.
Regio Noord
Stichting Merk Fryslân
Merk Fryslân is de marketingorganisatie voor
de Provincie Fryslân. Deze stichting werkt aan
de marketing en promotie voor Friesland en de
Waddeneilanden met de focus op toerisme.
HISWA-RECRON heeft een plek in de Raad van
Advies van deze stichting.
www.friesland.nl/nl/merkfryslan
Gastvrij Overijssel
Netwerkorganisatie voor de vrijetijdssector in
Overijssel. Er worden onder andere innovatieprogramma’s
voor toeristiche ondernemers
ontwikkeld. HISWA-RECRON levert de voorzitter
voor deze organisatie.
www.gastvrijoverijssel.nl
HISWA MAGAZINE 2
23
׉	 7cassandra://N4HcoOlbrTc7E2Gq5pyBB85V2OQ0jjDJUJlgfTI2Mqw`̵`=7<"a`=7<"`FnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://iRVVFzQLpUMTG_yBTuzQ0DP5AcUVZM82ZgXTLuR_YLQ V`
׉	 7cassandra://uchugGqdm-TrQrXflZmkg3qm4LaZQr3ytJryQXo34Lcz`T׉	 7cassandra://ZS0f5aVI_iBrLW36dNbwuaEhosUyXb5tJ4sYCFkhqO4%`̵׉	 7cassandra://sTZ2lPtpY2fEFLHIuYMsgJcea82HrVZPwZy76anIZZU ͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://AK0_qyBQvNtOAsiilmIJZi_NHSBkJE8iy80E0jQjEyM +`
׉	 7cassandra://PB-ySc8QE6ngg0HefUSwFcs7jTdfAYRRqH0NJ49NJ7cc`T׉	 7cassandra://c1z-oJpkEACN7-nBwHsOFPnEprW_4I5SBS5RjDeuymM`̵׉	 7cassandra://yQpTE1qhAH0JT_4SXbFcrn0edL1t4amgikvUl7mR5C0;͠`=7<"׉EJachthavens aan zet
Coronaschippers vasthouden met vakantiegevoel
Watersporters tegen wil en dank of een nieuwe generatie die op haar beurt de schoonheid van
Nederland vanaf het water ontdekt? Ondernemers in de jachthavens hopen dat de nieuwe aanwas
van watersporters actief blijft. Als jachthavens een geweldige ervaring weten te bieden, zullen meer
mensen de zomer in eigen land doorbrengen op het water.
Tekst: Hans Buitelaar
De reisbeperkingen tijdens de coronacrisis hadden
een gunstig effect op de watersport in eigen land.
Onderzoekers bevestigen de groei, maar waarschuwen
ook dat een deel van de nieuwe watersporters
weer naar het buitenland zal reizen als de
beperkingen zijn opgeheven.
Bezetting
Op Marina Volendam wijst Rik van As naar de steigers
rondom het kantoor van de havenmeester. “Vooral
de vraag naar ligplaatsen voor kleinere jachten is
toegenomen,” merkte hij in 2020. “De steiger met
boxen voor boten tot 8 meter lang is nagenoeg vol, er
zijn nog een paar seizoensplekken voor het komend
seizoen beschikbaar. De steigers voor jachten tussen
de 8 en 10 meter, van 10 tot 12, van 12 tot 13 meter
zijn allemaal goed bezet. En opvallend genoeg zijn ook
de boxen voor de grotere jachten van 20 tot 22 meter
lang vrijwel allemaal voor het seizoen verhuurd. Nu de
24
eigenaren niet meer naar hun boot in de Oostzee of
de Middellandse Zee kunnen reizen, halen ze de boot
hier heen. Alleen in de maat tussen de 13 en 16 meter
hebben we nog plekken vrij.” Het beeld komt overeen
met wat veel havens in Nederland in het jaar van de
pandemie zagen. “De bezettingsgraad is gestegen van
72 procent naar 83 procent,” becijfert Van As.
Vooral de vraag naar ligplaatsen voor
kleinere jachten nam toe.
Vakantie op de boot: supermarkt, café en speeltuin dichtbij.
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://ZS0f5aVI_iBrLW36dNbwuaEhosUyXb5tJ4sYCFkhqO4%`̵`=7<"b׉EOntsnappen
Het marktonderzoek ‘Jachthavens
in Nederland’ dat Eduard Paulusma,
student aan de Hanzehogeschool
Groningen, deed in opdracht van
Muller Makelaardij uit Sneek (TOP
Supplier van HISWA-RECRON),
focust meer op de langere termijn.
Het onderzoek is dan ook in april
2020 afgerond, toen van de opleving
nog niets merkbaar was. Vergrijzing,
afnemend botenbezit en een verandering
in het gebruik van jachthavens
zijn de belangrijkste conclusies. Een
concrete aanbeveling is om meer
diensten aan te bieden op havens,
omdat ligplaatshouders die minder
zien als een parkeerplaats voor hun
boot, maar meer als een plek om op
de boot te verblijven en te recreëren.
Met de kennis van dat onderzoek
en de ervaring van het coronajaar
op zak, zegt makelaar Bernd Kamp:
“Watersport heeft ongewild een
impuls gekregen. Een heleboel
mensen ontdekten de watersport
en zien nu hoe mooi Nederland is
vanaf het water. Hopelijk is een
flink deel ervan blijvend. Ik vraag
me af of het massatoerisme zoals
we dat de laatste jaren voor corona
zagen, weer helemaal terug komt.”
De verschuiving van bezit naar
gebruik – dus verhuur – zet door. De
sloepverhuur kende een zeer goed
jaar en ook de verhuur van grotere
jachten waar tien mensen op kunnen
meevaren, blijkt op te leven. “De
komst van een vaccinatiebewijs
of coronapaspoort zal dit in het
komende seizoen nog makkelijker
maken,” voorziet Kamp. “Maar ook
zonder dat: mensen zien een boot
als een ideale manier om aan de
beperkingen te ontsnappen. Je bent
in ieder geval buiten.”
Mensen zien een boot
als een ideale manier om
aan de beperkingen te
ontsnappen.
Gastheer
Als leverancier van havenmanagementsoftware
heeft Volker
Meuzelaar van i-Marina zicht op de
bewegingen van watersporters.
Passantenovernachtingen worden
in zijn programma geregistreerd.
“Al jaren zien we een afname van
het aantal passanten in jachthavens.
De laatste jaren stabiliseerde
dat langzaam. Tot 2020. Dit
was een raar jaar.” In het zuiden
van Nederland kwam het seizoen
pas laat op gang door langere
duur van de beperkingen die de
veiligheidsregio daar oplegde. In
het noorden gebeurde er tot 1
april niets, maar daarna werd het
jaar voor de havens beter dan de
voorgaande. Duitse watersporters
kwamen als voorheen. De
waddenhavens hadden het druk:
die zijn goed ingericht op vakantievierende
passanten. Alleen voor
jachthavens in grotere steden was
het een minder jaar: in steden was
niets te beleven.
Wat over de hele linie groeit is
de vraag naar vaste ligplaatsen.
“Voorheen had alleen een
enkele verenigingshaven een
wachtlijst, nu zijn die er ook voor
commerciële jachthavens,” merkt
Meuzelaar. “Rond de plassen is
geen plek voor een sloep meer
te vinden. Nu mensen op de boot
hun ‘grote’ vakantie vieren is het
verblijf op de jachthaven belangrijker.
Waar veel voorzieningen zijn
en de havenmeester zich als een
echte gastheer opstelt, blijven
mensen graag.”
Nu mensen op de boot
vakantie vieren, is een
jachthaven met veel
voorzieningen belangrijk.
Verblijf
Vorig jaar werden er meer boten verkocht en werd er meer gevaren.
HISWA MAGAZINE 2
Ook Marina Port Zélande ziet
nieuwe vaste ligplaatshouders.
“De bezettingsgraad stijgt,”bevestigt
havenmeester Peter de
Regt. “En we hebben een nieuwe
categorie ligplaatsen: die voor
grote kajuitcatamarans. Langzaam
25
׉	 7cassandra://c1z-oJpkEACN7-nBwHsOFPnEprW_4I5SBS5RjDeuymM`̵`=7<"c`=7<"bFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://WCfJWM7U79aWHOA-4Kz9mgY9ZSj-3UKkviGjcZc_kLY r`
׉	 7cassandra://VZGJjVdn5r_UsKqHZnXdgCLZkraDl_tS0FwX1AGGlTAg`T׉	 7cassandra://cOKpQiZFTNhNqHdfLQYT2waDbnc-_bKU5HCoCsBi40AI`̵׉	 7cassandra://fJj32IVzj9AGmJQJ-h5nAuVqzgR07i8FXuIdjVo013Mʹ͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://PKVEi0bpKbe6gxjKQgUVeV1G82PjqJLtAOQ4T7KW4XA *`
׉	 7cassandra://hMxfowAHlGZG3YEU5aSdb8U5vGWq0Q4cm53_1sqn8fkY`T׉	 7cassandra://R8ZeLMxzaiG96g4miCeAnp1vdlNCQkf0qmTCi4cwZ2Q!"`̵׉	 7cassandra://TCJDIXz65EE4PaACSvojLwOj0iEpe1Nr9tUwuNRU8Us i	͠`=7<"נ`=7<" *s	9ׁHhttp://www.doublecoat.nlׁׁЈ׉EGezelligheid op de kade naast de steigers van Marina Port Zélande.
krijgt dit segment voet aan de
grond in Nederland. We hebben
er nu drie en ik ben van plan meer
van die plekken te maken.” Het
verblijfskarakter van de haven
krijgt verder gestalte in een uitstap
naar kampeerauto’s. “We leggen
een camperterrein aan. Daar is op
de Brouwersdam behoefte aan
hebben we gemerkt.”
Blijvers
“Niet alleen het bootbezit is
toegenomen in 2020, er is ook
meer gevaren met plezierboten,” vat
Reinier Steensma de bevindingen
samen van zijn rapport ‘Update
watersport in 2030, 2040, 2050
inclusief gevolgen corona’. Zijn
bureau Waterrecreatieadvies
deed onderzoek in opdracht van
Rijkswaterstaat. “Het aantal
sluispassages met jachten steeg
in het seizoen van 2020. Er wordt
dus meer gevaren. Daarnaast
zie je dat er meer boten worden
verkocht, vooral gebruikte jachten.
De makelaars hadden een goed jaar.
Opvallend is dat er ook veel boten
werden verkocht die voorheen
moeilijk verkoopbaar waren.
Nieuwgebouwde sloepen waren in
de loop van het seizoen niet meer
26
leverbaar. Uitverkocht.
Oudere jachten werden weer opgeknapt
voor vakanties aan boord.
Jachtservicebedrijven hadden het
druk – net als de verhuurbedrijven.
En zelfs de watersportwinkels
profiteren: nieuwe watersporters
komen er in één keer een hele outfit
aanschaffen. Voor het komend jaar
zijn er mooie kansen voor productuitbreiding.
Zeilscholen kunnen
cursussen voor volwassenen
aanbieden, vaarbewijscursussen
zijn weer gewild en havens kunnen
voor tochtenvaarders in open boten
meer overnachtingen aanbieden – in
houseboats bijvoorbeeld.”
Er zijn mooie kansen voor
productuitbreiding.
Denk aan zeilcursussen
voor volwassenen, vaarbewijscursussen
en overnachtingsmogelijkheden
voor
tochtenvaarders in
open boten.
Jonger
Maar blijven de nieuwe watersporters
als op een gegeven moment
reizen weer mogelijk en veilig is?
“Wisten we het maar,” lacht Rob
Vrolijks van gelijknamig projectbureau.
“Het aantal nieuw
verkochte jachten vorig jaar was
groter dan anders en ook de tweedehands
markt kwam goed op
gang, maar de aantallen zijn niet
zo groot dat we spreken van een
game changer in de watersport. Er
is niet zoveel cijfermateriaal uit de
sector, maar uit het polissenoverzicht
van een grote verzekeraar
in de watersport blijkt: er zijn in
2020 evenveel boten verzekerd
als in 2019. Wel zien we een heel
hoopgevende ontwikkeling: de
gemiddelde leeftijd van de verzekerden
is lager geworden. Eindelijk
een wending in de vergrijzing.
De mensen die vorig jaar erbij
kwamen op het water, zijn grofweg
in drie groepen in te delen. Er zijn
jonge gezinnen die de boot die al
jaren in de familie is, herontdekken
als mooi vakantievehikel. Daarnaast
zijn er kopers – vaak twintigers en
dertigers – die impulsief een ouder
jacht aanschaffen. Wat we ook zien
is een groep kopers die samen een
oudere boot kopen en die samen
opknappen die ze samen en per
toerbeurt gaan gebruiken – meestal
drie of vier jongere mannen. Vooral
de eerste groep – die een al in
goede staat verkerend familiejacht
herontdekt – is een groep met
potentiële blijvers. Van de groep die
samen een boot koopt, blijft uiteindelijk
misschien één van de kopers
over als actieve watersporter. De
impulskopers zitten als eersten
straks weer in het vliegtuig. Toch
heb ik het gevoel dat over de hele
linie de coronacrisis de watersport
helpt. Een deel van de nieuwe
aanwas zal blijven. Die moeten we
met goede diensten die aansluiten
op gezinsvakanties, vasthouden.”
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://cOKpQiZFTNhNqHdfLQYT2waDbnc-_bKU5HCoCsBi40AI`̵`=7<"d׉EjDOUBLE COAT
Beschermt en verfraait
DOUBLE COAT
is een hoogwaardige twee componenten polyester
DD Lak, geschikt voor toepassingen waar hoge eisen
gesteld worden aan krasvastheid, kleurechtheid
en glansbehoud. Double Coat kenmerkt
zich door zijn uitstekende vloei en de gemakkelijke
verwerking met kwast, rol of spuit.
Voor meer informatie zie: www.doublecoat.nl.
׉	 7cassandra://R8ZeLMxzaiG96g4miCeAnp1vdlNCQkf0qmTCi4cwZ2Q!"`̵`=7<"e`=7<"dFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://yuIkZB_3vkAs-3VavELyXdmZ7Yenh2fyu2p3DtEp3SM `
׉	 7cassandra://kV6w4Y2LGN8eeCCADBjyVmkt4nkDHP5V_rsrKJpsLzwc`T׉	 7cassandra://CzB98bwsmw1616MOjCL5eND7Bkb1-iLyWT9XVHz8VOI`̵׉	 7cassandra://2IpHDCmvFu-jsSW4H20wJjQ52hzfP8TcQ-bq1hI40JU b͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://NGNIcsJP8qHzrSmY9GNcNac7zKJltS3hSUbjfRkj0Uc ¢`
׉	 7cassandra://f-fXkpQoAaEAbG2IJ9lIpbm9GLu_1zHtNFzRP-K9sHg_`T׉	 7cassandra://62rdjCsjuvhNUTe5AzUzG1WNVgWLSVHgGv9vewJOjOAw`̵׉	 7cassandra://HkF8wd9dyHyql1IIKPT8MvUsvfeyEQW8LXWULDYGGPYj͠`=7<"נ`=7<" jU9ׁHhttp://www.hiswa.nlׁׁЈ׉EZeil- en vaarscholen in coronatijd
‘We moeten vooral kijken naar wat wél kan’
Steeds meer mensen ontdekken in eigen land de watersport.
Dat is in coronatijd een lichtpuntje voor zeilscholen en andere
vaaropleidingen. Om de coronacrisis zo goed mogelijk door te
komen, zetten deze ondernemers ook in op andere activiteiten.
Tekst: Lisette Vos
Niet lang voor de coronacrisis kreeg
zeilschool Pean in Friesland toestemming
van de gemeente en financiering
van de bank voor de bouw van
twaalf waterlodges aan de Wijde
Ee in Friesland. Vorig jaar draaide
het watersportbedrijf proef met één
vakantiewoning. De boekingen voor
dit voorjaar lopen storm, terwijl de
overige elf waterlodges nog niet
klaar zijn. ‘Mensen kunnen alleen
een impressie op de website zien.
We verkopen een product dat er nog
niet is, dat is bijzonder’, vertelt Rienk
de Jonge van zeilschool Pean.
Pean Buiten, zoals de nieuwe
activiteit van de ondernemers van
zeilschool Pean heet, is in deze tijd
een schot in de roos. De Friese zeilschool
mist een derde van de totale
omzet, omdat de ondernemer door
de coronaregels geen accommodaties
aan groepen mag verhuren.
Echter de verhuur van vakantiehuisjes
aan bijvoorbeeld gezinnen
levert wel inkomsten op. ‘Als we iets
geleerd hebben van deze crisis is
dat je als ondernemer verschillende
activiteiten moet aanbieden. Als één
activiteit minder loopt, kun je op een
andere terugvallen.’
Rienk de Jonge, zeilschool Pean
28
HISWA MAGAZINE 2
Als we iets geleerd
hebben, is dat we
verschillende activiteiten
moeten aanbieden.
Alle zeilen bijzetten
Zeilscholen moeten alle zeilen
bijzetten om de coronacrisis zo
goed mogelijk door te komen. Door
versoepelingen na de lockdown en
de protocollen van HISWA-RECRON,
konden vorige zomer vooral zeilkampen
voor kinderen doorgaan.
Sterker nog: deze kampen waren vaak
snel uitverkocht, omdat veel gezinnen
in eigen land vakantie vierden. Maar
zeilscholen missen nog steeds omzet,
omdat zij geen groepsaccommodaties
mogen verhuren aan scholen, groepen
en verenigingen. Onduidelijk is
wanneer dit weer wél mag.
Paul de Groot, manager waterrecreatie
bij HISWA-RECRON en
opvolger van Stijn Boode, lobbyt
achter de schermen voor de leden
in de watersport. Vooral coronasneltesten
moeten ondernemers weer
׉	 7cassandra://CzB98bwsmw1616MOjCL5eND7Bkb1-iLyWT9XVHz8VOI`̵`=7<"f׉EJperspectief geven. Instructeurs van zeilscholen en hun
cursisten kunnen met een negatieve test en passende
maatregelen met een gerust hart les geven én volgen. Als
het voortgezet onderwijs weer les kan geven in de klas,
roept HISWA-RECRON – net als vorig jaar – de scholen
op om voor werkweken of introductiedagen weer bij een
zeilschool te boeken. Volgens De Groot kunnen zeilscholen
die activiteiten veilig organiseren. ‘We moeten vooral
kijken naar wat wél weer kan,’ stelt hij.
Gezamenlijke marketing
Dat de meeste Nederlanders in eigen land vakantie
vieren én velen de watersport ontdekken, biedt
kansen voor zeilscholen. Op www.hiswa.nl kunnen
consumenten een keuze maken uit een divers aanbod.
Zeilscholen doen veel meer dan alleen zeilkampen voor
de jeugd, stelt De Groot. ‘We doen gezamenlijk de
marketing door een uitgebreid aanbod op één platform
aan te bieden. Voor volwassenen is er ook volop keuze,
van een opfriscursus tot een bedrijfsuitje op maat. En
ervaren zeilers kunnen een opleiding volgen, als ze voor
een ander vaargebied kiezen. Zeilen op de Loosdrechtse
Plassen is een ander verhaal dan op de Waddenzee.’
Rob van Zanten, eigenaar van zeil- en watersportcentrum
Nautiek in Amsterdam en voorzitter van de
stuurgroep van de HISWA-campagne Welkom op
het water, draaide vorig jaar een goede zomer. Alle
zeillessen voor de jeugd waren volgeboekt. Hij omarmt
de nieuwkomers op het water: de verkoop van boten zit
in de lift en de belangstelling voor een veilige ligplaats
in een jachthaven neemt toe. ‘Varen is leuk en veilig,
ideaal in coronatijd. Maar ik vind het belangrijk dat
nieuwkomers op les gaan, niet alleen de kinderen, zodat
iedereen verantwoord het water op gaat.’
Digitaal watersportpaspoort
De Commissie Watersport Opleidingen (CWO),
waarvan Van Zanten bestuurslid is, houdt bij hoeveel
watersporters vrijwillig een opleiding bij een
CWO-erkende vaaropleiding hebben afgerond. Tot
voor kort kregen ze - ieder op hun eigen niveau - een
erkend CWO-diploma op papier, vorig jaar ruilde
de CWO het papieren diploma in voor een digitaal
watersportpaspoort (met CWO I, II en III).
Door deze overgang zijn exacte cijfers niet te geven.
Maar volgens Van Zanten behaalden vorig jaar meer
HISWA MAGAZINE 2
De waterlodges van Pean Buiten in aanbouw.
mensen een CWO-diploma (ten opzichte van 2019),
vooral kinderen op een zeilschool. ‘Veel zeilscholen
hebben geplust met deze cursussen.’
Het aantal zeillessen voor volwassenen bleef bij
Nautiek beperkt. ‘Het was met de coronaregels
ingewikkeld om aan boord les te geven, houd maar
eens 1,5 meter afstand. We hebben geprobeerd om
op afstand les te geven, met een bootje ernaast.
Maar om alleen in de zeilboot te zitten, moet je enige
zeilervaring hebben.’
Als straks alles weer open is,
profiteren wij daar als aanbieder van
vaarbewijscursussen ook van.
Rob van Zanten, bestuurslid CWO
29
׉	 7cassandra://62rdjCsjuvhNUTe5AzUzG1WNVgWLSVHgGv9vewJOjOAw`̵`=7<"g`=7<"fFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://TJ73gRs7nIn4ulpu7JPJPn3jEiaw1J7jNmXmiqGCqZU |`
׉	 7cassandra://mRPHoaGMCGje1ESEIF9RplxEM8Dxfqkw3Gfd2Hnx3dsb`T׉	 7cassandra://HuT1HJ873_YV5Yvb4hXbHnBqmCaTL-Xbp9AYS2NzOlk `̵׉	 7cassandra://fBZBFKPpwC9jCFE1shU5YggFW3N81TgQ0NRn-oPfMv0 3D$͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://ftwIqTicy74WQMftATZOuJjV-MEDXtfzbN9HkeoQt-c `
׉	 7cassandra://r3ivJrKvbmbFRG8QJBM5G3bCqMuwtJGCOO1yVYzT74wo`T׉	 7cassandra://sIzrhKMp2X6HPnB727rHfrA_aFh8DjBTiBVpzx5T3-g$`̵׉	 7cassandra://BsFPzfD8y2PfI7W0tvoUw53-w2-kb8N-uXpjqrfBEQc͠`=7<"נ`=7<" ̗9ׁH  http://www.vandeloosdrechtrbm.nlׁׁЈ׉EVeel zeilkampen voor kinderen konden vorig jaar wel doorgaan, zoals bij Nautiek in Amsterdam.
Wachtlijst voor examen
Arjen Bergijk, eigenaar van Vaarplezier, heeft niet direct
geprofiteerd van nieuwkomers in de watersport. Bij
Vaarplezier, die onder meer cursussen voor Vaarbewijs 1 en
2 geeft, liep het aantal aanmeldingen vorig jaar na het voorseizoen
sterk terug. De wachttijd om bij het CBR examen
te doen, liep door corona op tot vier maanden: cursisten
haakten af. Daar moet volgens Bergijk snel een oplossing
voor komen. ‘Elke schipper van een boot die langer dan
15 meter is en sneller gaat dan 20 kilometer per uur moet
verplicht een vaarbewijs hebben. Sommige watersporters
riskeren gewoon een boete. Zeggen ze tegen de rechter
dat ze geen examen konden doen.’
Vaarplezier heeft naast consumenten ook (semi-)overheden,
zoals gemeenten en waterschappen, als klant. De
opleiding NauPro Vaarbewijs voor die specifieke doelgroep
loopt wél goed. Daarnaast ontwikkelde Bergijk nieuwe
cursussen, zoals rijden met een boottrailer en een introductie
vaarregels aan boord. Eerder nam hij samen met
WatersportTV informatieve video’s op en binnenkort start
hij een podcast over ondernemen in de watersport. Hij kijkt
met optimisme vooruit. ‘Het is evident dat meer mensen
op het water zijn. Die moeten wij vasthouden. Als straks
alles weer open is, profiteren wij daar ook van.’
De coronacrisis gaf zeilschool Pean een impuls met nieuwe
activiteiten, van de verhuur van waterlodges tot digitale
theorieles voor kinderen. Toch wil Rienk de Jonge zo snel
mogelijk weer terug naar het ‘oude normaal’. ‘We zijn
inventief en komen er samen doorheen. De saamhorigheid
onder onze medewerkers en onze gasten is groot.
Iedereen denkt steeds goed mee. Dat vind ik mooi. Maar
de beperkingen zijn we liever kwijt dan rijk. We willen weer
in alle vrijheid kunnen ondernemen.’
Vaarles bij Vaarplezier
Arjen Bergijk, Vaarplezier
30
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://HuT1HJ873_YV5Yvb4hXbHnBqmCaTL-Xbp9AYS2NzOlk `̵`=7<"h׉ECOLUMN
‘Pretsector is prietpraat’
Wereldwijd - en ook in Nederland - zijn de gastvrijheidseconomie
en het toerisme de grootste slachtoffers
van de Covid-pandemie. Landen die in hoge mate
afhankelijk zijn van vakantiegangers gaan praktisch
failliet. Deze landen krijgen via de EU fondsen en dus
ook van Nederland extra sectorsteun om de werkgelegenheid
in stand te houden. En hier in ons land? Hier
zijn ambtenaren en politici die begrijpen hoe belangrijk
de gastvrijheidseconomie, schaars. De steunmaatregelen
zijn generiek en niet altijd passend of voldoende
voor kapitaalintensieve seizoensbedrijven. We worden
gezien als een pretsector met een baantje maar niet als
een serieuze economie met echte beroepen.
Daarom liet onze koepel Gastvrij Nederland door CELTH
een onderzoek uitvoeren naar de toegevoegde waarde
van toerisme en recreatie. Hoe zou ons land eruit zien
zonder de sector? Ruim 90 miljard euro en 1 op de 13
banen zouden dan verdwijnen. Maar ook de positieve
impact voor ons welzijn: geen voorzieningen meer voor
recreatie, watersport, evenementen en uitgaansactiviteiten.
Geen horeca, winkels, cultuur, routenetwerken
en andere infrastructuur meer. Het wegvallen van
bouw en levering van campers, caravans, chalets,
pleziervaartuigen en toebehoren. En ga zo maar door.
De afgelopen 13 maanden is de sector goed op de
kaart gezet in Den Haag en de regio’s. We moeten
zorgen dat we goed in beeld blijven. Bij het nieuwe
kabinet maar ook voor de gemeenteraadsverkiezingen
van 16 maart volgend jaar. Laten we samen als professionals
in een pretsector zien dat wat we waard zijn.
Wij helpen je daarmee!
Geert Dijks
Directeur
HISWA-RECRON
Wijsheid komt
met de jaren
Al 45 jaar de specialist in de
recreatie bedrijfsmakelaardij.
Wij kijken nét even anders...
www.vandeloosdrechtrbm.nl
Tel. 0341 - 25 23 63
Bent u toe aan een nieuw perspectief? Neem
contact met ons op en wij vertellen u hoe de
aanpak van arbodienstverlening, duurzame
inzetbaarheid en arbeidsmobiliteit ook kan!
׉	 7cassandra://sIzrhKMp2X6HPnB727rHfrA_aFh8DjBTiBVpzx5T3-g$`̵`=7<"i`=7<"hFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://tGODPEhpBFoS_uq824wYfFjyD8-ZlQvfpvl7RyaN0h0 ``
׉	 7cassandra://brsYGh_IcjKtjELZrqeN_AsP-kliapiqnx_BtYzjgjQJ`T׉	 7cassandra://SfvngKArE25qWSOaN25n8ziX0HfiVZ1Sp2P-dUEnOHw	`̵׉	 7cassandra://iTWrcfxc-r8QuYWdHWU9iRjC-KvZZ7pIUtGcWRPO5rò͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://iGyHLlQQsPUw2lNvdriKByBC-Zp-mvdRIGBYHMqGfY8 `
׉	 7cassandra://SeT3wFM2uEy9NznfdUot8B_jiPTagKKF1Lojyed3720F\`T׉	 7cassandra://9yhM4F9CoMLH7DwfQ6jAfqO_8NjqBmLxlwBS7hsDnhE`̵׉	 7cassandra://Tznfl6TeTzESoWm3KPc7W6gCj5oQfA83MiDgWN8Ag7A͈͠`=7<"׉ETech Talk
Hoe duurzaam is
de watersport?
In een serie van drie artikelen onderzoeken
we welke rol duurzaamheid speelt in de
watersport en de jachtbouw, aan de hand van
de verschillende productiestadia. In dit eerste
deel behandelen we de eerste twee fasen: het
ontwerp en de productie.
Tekst: Michaël Steenhoff
Bedrijven in watersport en recreatie bieden
producten aan die worden gebruikt in een setting
waarbij we van een veilige en schone omgeving
afhankelijk zijn. Het milieu moet zo min mogelijk
belast worden. Het is belangrijk om zowel in
het maakproces als tijdens het gebruik en in de
afdankfase de milieubelasting te minimaliseren.
Consumenten zijn steeds bewuster van de
milieu-impact van hun handelen. Ze verwachten
daarom van bedrijven dat ze producten leveren die
op een duurzame wijze tot stand zijn gekomen en
worden verwerkt als de levensduur ten einde is.
De watersport- en recreatiesector is daarmee sterk
afhankelijk van een schoon milieu: zonder schoon
milieu geen watersport en recreatie.
Als we kijken naar de totstandkoming van
een product zoals een boot, zijn zes stadia te
onderscheiden:
1. Ontwerp
2. Productie
3. Gebruik
4. End of life/end of use
5. Hergebruik in onderdelen of hergebruik in het
geheel (recycling/refit/refurbishment)
6. Vernietiging
32
Jachtbouw met geconserveerd hout (Foto Klaas Smit)
In elk stadium zijn mogelijkheden om duurzaamheid
te implementeren. Veel aandacht gaat uit naar de
verwerking van afgedankte producten, zoals boten
die niet meer gebruikt worden. Echter het gehele
proces overziend start duurzaamheid natuurlijk bij het
ontwerp. Als voorbeeld wordt hier een boot gebruikt,
maar dit kan net zo goed een caravan, bungalow of
toiletgebouw zijn.
In de ontwerpfase van een boot is veel
duurzaamheidswinst te behalen.
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://SfvngKArE25qWSOaN25n8ziX0HfiVZ1Sp2P-dUEnOHw	`̵`=7<"j׉E	$1. Ontwerp
In de ontwerpfase is het materiaal relevant. Hier is
al veel winst te behalen. Hout beleeft bijvoorbeeld
een revival omdat het een duurzame grondstof
is die in principe onbeperkt beschikbaar is (mits
herplanting plaatsvindt), CO2 opslaat en goede
isolatiewaarden heeft. Metalen zoals staal en
aluminium zijn goed herbruikbaar. Het hergebruik
van kunststof composieten is lastiger maar daarover
later meer.
Bij het ontwerp van een product moet je ook kijken
naar de wijze van construeren. Zijn onderdelen
van het product in de gebruiksfase gemakkelijk
te vervangen? Is het product in de afdankfase
eenvoudig te demonteren? Kun je deze delen hergebruiken
of liever nog upcyclen?
Daarnaast is de wijze waarop het product gebruikt
gaat worden ook belangrijk. De wijze van gebruiken
en de effecten ervan, wordt voor een groot deel al
door het ontwerp bepaald. Bijvoorbeeld het gebruik
van energie. Een jacht kun je ontwerpen met een
efficiënt onderwaterschip, waardoor de weerstand
in het water zoveel mogelijk wordt beperkt.
Dat heeft weer effect op de hoeveelheid energie
die je moet toevoegen om een voorwaartse
beweging te verkrijgen.
Samenvattend, in hoeverre duurzaamheid bij het
ontwerp van boten een bepalende factor hangt af van:
• materiaalkeuze en de toepassing daarvan in
verband met demontage in de toekomst
• makkelijk te vervangen onderdelen
• hergebruik/upcyclen
• energieverbruik
2. Productie
Na de ontwerpfase volgt de productiefase. We
bekijken de productie van boten in kunststof composiet,
metaal en hout. Naar schatting is in Nederland
ongeveer 70% van het aantal aanwezige boten
gemaakt van composiet materiaal. Internationaal
is dat ongeveer 90%. De algemene claim is dat
ongeveer 10 tot 20% van de milieu-impact van een
boot gerelateerd is aan de productiefase.
Fiber Reinforced Plastic (FRP)
Voor het maken van de basismaterialen voor composiet
(FRP) is veel energie nodig; een derde van de
productiekosten zijn energie gerelateerd. (1) Om een
boot van FRP te maken is een aantal stappen nodig.
Stap 1 – Het maken van een plug. Deze plug wordt
bijvoorbeeld van polystyreen gemaakt en afgewerkt
met epoxy om de nodige ‘strakheid’ te verkrijgen.
Stap 2 – Het maken van een mal. Van deze plug wordt
vervolgens een mal gemaakt.
Met 3D printen maak je meteen een eindproduct.
HISWA MAGAZINE 2
33
׉	 7cassandra://9yhM4F9CoMLH7DwfQ6jAfqO_8NjqBmLxlwBS7hsDnhE`̵`=7<"k`=7<"jFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://EV8hy4cssOwgbISLBBQWcVsepM1y6q-sQ3I23da9ie4 '`
׉	 7cassandra://o45HyXz93MQufP6-WsVCtmP6SnmNgLtLQ5-7zNWKM7gQ`T׉	 7cassandra://zZVAT2ZSFQx-NTPW2MZ00jbYomcXyCtFOP9gi9CasWo`̵׉	 7cassandra://56uMa3Jfa9zPusn0_l-4BFWwWYZe6Xr97oa9lfPwWoo͍P͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://aVnvKZlAtHivMHXzkdYErCQpj3CXRps4IYoJIXPEZw8 h`
׉	 7cassandra://nGwwwc06N3oL_CgcXL8_6AjU6d2qhiAha3LQkfLxRVsO`T׉	 7cassandra://3RdohZ9BOJjDXfbyfmRn_fknOekxtVvo-MYk7IVF5G46`̵׉	 7cassandra://2sUyew-D32YvFsCQEB_QQzDKnyKLL8_EmsaWUU61N24͏͠`=7<"נ`=7<" I49ׁH !mailto:m.steenhoff@hiswarecron.nlׁׁЈ׉E
jStap 3 – Het maken van het eindproduct. Van de mal, vaak
van polyester, wordt een eindproduct ‘getrokken’.
De plug kent vaak maar een eenmalig gebruik en wordt
daarna weggegooid en uiteindelijk verbrand. De mal
wordt wel vaker gebruikt, afhankelijk van de kwaliteit
kan deze wel een aantal productiegangen mee. Als
de mal ‘versleten’ is, komt die uiteindelijk ook in de
shredder terecht. De uitdaging is hier te onderzoeken
op welke manier het afval kan worden ingezet als nieuw
basismateriaal.
De uitstoot van Vluchtige Organische Stoffen (VOS)
tijdens het produceren van een polyester romp is een
ander aspect. De vaak gebruikte methode van constructie
in een open mal met het handmatig aanbrengen van de
hars levert het meeste uitstoot op van VOS, met name
styreen. Door het toepassen van technieken zoals vacuuminjectie
wordt én de kwaliteit van het product beter
én de uitstoot van styreen tot een minimum beperkt.
Een andere toegepaste techniek is RTM waarbij er een
gesloten mal is waarin het product wordt geproduceerd.
Vacuüminjectie wordt steeds vaker toegepast maar de
‘open mal’ bouwwijze heeft nog steeds de overhand.
3D printen is de toekomst
voor duurzaam produceren.
Bouwen zonder plug of zonder mal
Er zijn veel initiatieven om het productieproces te verbeteren
en de afvalstromen te beperken. Bijvoorbeeld
door geen plug meer te gebruiken maar meteen een
mal te maken waaruit het eindproduct gemaakt kan
worden. Een volgende stap is ook de mal over te slaan
en meteen een product te maken. Het printen in 3D kan
hierbij een sleuteltechniek zijn. Er zijn al sloepen direct
geprint maar voor grotere producten is een verdere
doorontwikkeling nodig.
Thermoharders en thermoplasten
Thermoharders zoals polyester, vinylester en epoxy’s zijn
materialen die tot nu toe lastig, zeker in een samengestelde
(composiet)vorm, hergebruikt kunnen worden.
Daartegenover staan thermoplasten. Dit zijn materialen
die na verhitting weer hun oorspronkelijke eigenschappen
aannemen en dus herbruikbaar zijn. Door de verbetering
van de materiaaleigenschappen van thermoplasten, zijn
deze nu ook beter bruikbaar voor het maken van grotere
producten. Doordat het materiaal herbruikbaar is, hoeft er
geen materiaal te worden weggegooid. Denk bijvoorbeeld
ook aan afval wat ontstaat bij het nabewerken van
mallen en pluggen; ook dat materiaal is herbruikbaar. De
plug kan met behulp van printen tot stand komen. De
grote vraag is: hoe ver staan we met de toepassing van
thermoplasten als bouwmateriaal voor boten groter dan
bijvoorbeeld 6 meter? Is dit materiaal sterk genoeg en
heeft het voldoende duurzaamheid?
Frezen van een plug.
34
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://zZVAT2ZSFQx-NTPW2MZ00jbYomcXyCtFOP9gi9CasWo`̵`=7<"l׉EGAlternatieve vezels
Glasvezel is nog steeds het meest
gebruikt als basismateriaal voor het
maken van composiet. Ongeveer
90% van het wereldwijde gebruik van
vezel bestaat uit de toepassing van
glasvezel. Als alternatief voor glasvezel
is Filava ontwikkeld; een recyclebare
vezel op basis van basalt wat in combinatie
met een carbonvezel wordt
toegepast. Met geclaimde goede
materiaaleigenschappen, vergelijkbaar
met die van een carbonvezel. Het
Italiaanse Amer Yachts is op dit materiaal
overgestapt. Op dit moment vaart
er een 60 voets zeiljacht, gemaakt van
Filava, de wereld rond.
Biobased vezels en harsen
Verder wordt er veel onderzoek
gedaan naar de toepassing van
natuurlijke vezels zoals vlas,
hennep, kokos en jutevezel. In de
jachtbouw is dit echter nog niet
gangbaar vanwege hoge kosten
en moeilijke verwerkbaarheid.
Er wordt ook geëxperimenteerd
met de toepassing van bio-based
harsen, bijvoorbeeld gemaakt
uit olie van soja of lijnzaad. De
eigenschappen van deze harsen
zijn echter minder goed dan die van
bijvoorbeeld polyester. (2)
Staal
Staal is een niet-hernieuwbaar materiaal.
Ondanks dat is het een materiaal
dat ruim voorhanden is en volledig
recyclebaar. Staal is sterk en taai
maar heeft als nadeel het gewicht en
corrosie. Wat betreft dit laatste vraagt
staal om behandeling met coatings
om corrosie te voorkomen, die op zich
milieubelastend kunnen zijn.
Aluminium
Aluminium is net als staal niet
hernieuwbaar en wordt gewonnen
uit bauxiet erts wat veel energie
vraagt. Voor de winning van 1 ton
aluminium is 4 tot 5 ton bauxiet
nodig, grote hoeveelheden water
en tussen de 13 á 17.000 kWh aan
energie. Als het eenmaal is geproduceerd
is het goed recyclebaar. Circa
95% van het materiaal kan worden
hergebruikt. Dit proces gebruikt 95%
minder energie dan het productieproces.
Het voordeel van aluminium
is dat het taai en licht is.
Hout
Hout is in de basis een duurzaam,
hernieuwbaar materiaal met
gunstige materiaaleigenschappen
voor wat betreft sterkte, gewicht
en isolatie. Het kan makkelijk
worden verwerkt en geeft bij die
verwerking beperkte gezondheidsrisico’s.
Daarnaast is het een
oneindig herwinbare grondstof
die ook CO2 opslaat. Ook hout
wordt vaak in een ‘composietvorm’
toegepast, zoals in plaatmateriaal,
bestaande uit verschillende lagen
hout die met elkaar zijn verlijmd.
Verlijmd hout of hout wat is
geconserveerd met bijvoorbeeld
epoxy is veel lastiger te recyclen.
Dit komt waarschijnlijk vaak in de
verbrandingsoven terecht waarbij
de opgeslagen CO2 weer vrijkomt.
Hout als bouwmateriaal beleeft in de
utiliteitsbouw een revival. In de jachtbouw
wordt hout vooral gebruikt bij
de vervaardiging van het interieur. Wel
zijn er milieuvriendelijke houtveredelingstechnieken
zoals behandeling met
azijnzuur, waardoor het hout (Accoya)
niet meer rot. Accoya wordt in de
jachtbouw sporadisch toegepast.
Meer informatie
Wil je meer informatie of reageren op dit artikel?
Stuur een mail naar Michaël Steenhoff:
m.steenhoff@hiswarecron.nl.
Het volgende deel in deze serie verschijnt in het volgende nummer
van HISWA Magazine. Hierin staan de gebruiksfase en ‘end of use’
fase van een boot centraal.
Bronnen:
1) Composites Waste - Demonstration of a new composites waste
recycling process and of the use of the recycled materials in
various industries 2013
Composietbouw:
het lossen van de mal .
HISWA MAGAZINE 2
2) Publicaties Wageningen University
35
׉	 7cassandra://3RdohZ9BOJjDXfbyfmRn_fknOekxtVvo-MYk7IVF5G46`̵`=7<"m`=7<"lFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://9J48USHZUPyPzPcbNOWWH681ecQEAlw8H0-_YVlzwNM B` 
׉	 7cassandra://tG-HzJS_THrFokJsa4fT8tDyf2tG9bEEvt_kTm1lZB4T`T׉	 7cassandra://SOQp70akVIsa6uLbvyEbYpKCzMYRmfwMMweBMj9k8qUF`̵׉	 7cassandra://_Lg5Ek5t8j4k_GhH_oETMMJK8WulqBPwdjm-YriIkrg:?͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://ADJ7ecRzig5nfUI4Pc6Pwqmgvm7SMlw4A-Njb2YltJ8 `
׉	 7cassandra://NQ8coRaLcQrCLdfaKB8DLi419-AmuRQakDcCfVn7ULY{=`T׉	 7cassandra://vndExVQi2F4GtceDsT2mPg5Issw097qppLapERqMb1k+d`̵׉	 7cassandra://Bp_ZgjuEUgSayxZ23YbaTn0E8fGro6lXqn62Q_SF4uk V͠`=7<"נ`=7<" l/̶9ׁHhttp://www.interboatmarinas.nlׁׁЈנ`=7<" k̸9ׁHmailto:info@interboatmarinas.nlׁׁЈנ`=7<" r9ׁHhttp://www.icy.nlׁׁЈ׉E
Vraag &
Antwoord
Wanneer is een overeenkomst rechtsgeldig? Is een handtekening altijd verplicht?
Antwoord van HISWA-RECRON
De meeste overeenkomsten zijn vormvrij. Dat wil
zeggen dat er geen vormvoorschriften zijn en er
zelf gekozen mag worden of de overeenkomst
mondeling of schriftelijk wordt afgesloten. In
dat geval is het eigenlijk heel eenvoudig. Je gaat
terug naar de basis van het overeenkomstenrecht:
aanbod en aanvaarding. Een overeenkomst
ontstaat als de partijen met de inhoud akkoord zijn
gegaan. Voor veel overeenkomsten (bijvoorbeeld
bij de koop van een niet-kadastraal geregistreerde
boot of de huur van een boot) bestaan geen
vormvereisten. Er moet enkel wilsovereenstemming
zijn en dat moet je in het geval van een
geschil kunnen bewijzen. Dat kan bijvoorbeeld
aan de hand van mailtjes die over en weer zijn
geschreven zonder dat er ooit een handtekening is
gezet. In veel gevallen speelt de handtekening dus
geen rol, als maar blijkt dat er overeenstemming
is en er een deal gesloten is. Bij het gebruik van
algemene voorwaarden moet de gebruiker daarbij
ook kunnen aantonen dat hij de algemene voorwaarden
aan de andere partij heeft laten zien. Zorg
ervoor dat je die dus altijd toont of stuurt.
Wanneer moet er dan wel een handtekening gezet
worden? Bij complexe, grote of risicovolle zaken
is een ‘blauwe’ handtekening wel aan te raden
om over en weer duidelijk te hebben wat de deal
uiteindelijk is geworden. Of een elektronische
handtekening ook rechtsgeldig is, hangt van een
aantal dingen af. Een elektronische handtekening
is bijvoorbeeld een handtekening op een gescand
document, maar ook de ondertekening van een
e-mail en een gekwalificeerde elektronische
handtekening.
Op grond van artikel 3:15a lid 1 van het Burgerlijk
Wetboek heeft een elektronische handtekening
dezelfde rechtsgevolgen als een handgeschreven
handtekening als de voor authentificatie gebruikte
methode voldoende betrouwbaar is. Of daarvan
sprake is, hangt af van het doel waarvoor de
elektronisch gegevens gebruikt worden. Tussen
partijen die regelmatig met elkaar zaken doen zou
de ondertekening van een e-mail in samenhang
met het daarvoor gebruikte e-mailadres al aan
deze omschrijving voldoen.
Echter, alleen de gekwalificeerde elektronische
handtekening wordt verondersteld in álle gevallen
voldoende betrouwbaar te zijn. Een bekend
voorbeeld hiervan is de ondertekeningsmethode
bij internetbankieren of bij de DigiD. De inhoud van
een op een dergelijke wijze ‘ondertekend’ stuk kan
als bewijs gelden.
36
HISWA MAGAZINE 2
Vraag van een
HISWA-RECRON-lid
׉	 7cassandra://SOQp70akVIsa6uLbvyEbYpKCzMYRmfwMMweBMj9k8qUF`̵`=7<"n׉EDICY Marina Management
Draadloos energie besparen op uw jachthaven
Eenvoudig draadloos per ligplaats:
» In-/uitschakelen van stroom
» Energieverbruik uitlezen
» Ampère limiet instellen
Modulair uitbreidbaar met vorsten
cv-druk alarmering in bedrijfsen
sanitairruimten
Benieuwd
hoe u bespaart?
www.icy.nl
drijvende
steigers
& turn key
marinas
golfbrekers - complete jachthavens - industriële steigers
speciale roeisteigers - drijvend maatwerk - huursteigers
Prins Bernhardlaan 1
NL-3297 CB PUTTERSHOEK
T +31 (0)78 67 77 000
E info@interboatmarinas.nl
I www.interboatmarinas.nl
׉	 7cassandra://vndExVQi2F4GtceDsT2mPg5Issw097qppLapERqMb1k+d`̵`=7<"o`=7<"nFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://j9XbV68G9g8JKX1VBVeojcJso9T8EpdqrTWhoDqK8cQ J`
׉	 7cassandra://HXlcCNVWbL24aC6oHTF-MdyapXNHpWUKoLhLZ6LxQ6oeE`T׉	 7cassandra://4O2uzyrGDl1WGYsqqXFU-ffaqD1MtH8Qq7f7j6nynQg `̵׉	 7cassandra://kbkfP8DrQDRoYXHomzPHP6XP20-AyvWbMDX9h-CeHN4 (͠`=7<"ט # #nu׉׉	 7cassandra://fSRAkV5KiZoKoNz7HMBBogUR1CUXL9B_XufNJFD9oyo  `
׉	 7cassandra://8IwZUuUhsEpDXsX_MAK7d3RoPiGGwVWGRA0lrFfUfnU^`T׉	 7cassandra://FTerInSqTYTn6YD6IN_S4ZZ5GY4VXb2zDaSZws9mkK8?`̵׉	 7cassandra://9-QddhDVFpIIBKv1R0euMUs7rlw0bG5kp0iiMwAGxD4;͠`=7<"׉EgOp stap met …
Jeffrey Belt
‘Het beste van twee werelden combineren’
In de rubriek Op stap met… lopen we een
dagje mee met een medewerker van HISWARECRON.
In de zesde aflevering: Jeffrey Belt,
manager recreatie en projectleider van de
HISWA-RECRON Business Club, die ook met
de watersport in aanraking komt. Net als zijn
collega’s werkt hij voor het grootste deel vanuit
huis. Hoe zet hij zich in voor de leden?
Tekst: Lisette Vos
Geen werkdag is hetzelfde voor Jeffrey Belt.
Vandaag schuift hij in de ochtend aan bij een online
sessie om kennis uit te wisselen tussen collega’s,
deze keer over de algemene voorwaarden voor leden.
Aansluitend overlegt hij online met de regiomanagers
en bereidt hij stukken over de buitensport voor de
Algemene Ledenvergadering voor. Tussendoor belt hij
met een ondernemer, stelt hij een contract op voor
een kennispartner van de business club, neemt hij de
planning voor nieuwe webinars door, en overlegt hij met
38
de stagiair over duurzaamheid.
Als manager recreatie is Belt verantwoordelijk voor
leden met campings en bungalowparken, groepsaccommodaties,
buitensport en dagrecreatie. Maar bij
gemengde bedrijven komt hij ook met de watersport in
aanraking. Zo biedt Break Out Grunopark in de provincie
Groningen activiteiten in de buitensport aan, waaronder
waterskiën. Gasten van stadscamping Zeeburg aan
het IJmeer in Amsterdam, waar Belt aan het einde van
de dag een afspraak heeft, kunnen kano’s, kajaks en
supboards huren.
Van elkaar leren
Volgens Belt, die vlak voor de fusie bij RECRON in dienst
trad, werken alle collega’s van recreatie en watersport
door de coronacrisis intensief samen, zo vertelt hij
telefonisch vanuit huis. ‘We hebben bijvoorbeeld samen
veel overlegd over de protocollen voor de anderhalvemetersamenleving,
waarin we tot in detail vastleggen
hoe onze ondernemers de verspreiding van het virus
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://4O2uzyrGDl1WGYsqqXFU-ffaqD1MtH8Qq7f7j6nynQg `̵`=7<"p׉Etegen kunnen gaan. Samen duiken
we dan in de bedrijfsvoering van
een camping of een jachthaven. Je
doorloopt de route van de klant door
het bedrijf. Daardoor leer je veel van
elkaar.’ Verschillen zijn er, stelt Belt.
‘HISWA is een sterk merk dat zich
vooral op de consument richt. Een
HISWA Erkend Bedrijf heeft een
goede naam. RECRON zet zich van
oudsher meer in op de belangenbehartiging
voor de leden. Bij HISWARECRON
combineren we het beste
van twee werelden.’
Doel is om de
dienstverlening te
verbeteren en een
sterke lobby te voeren
op landelijke dossiers.
In deze nieuwe organisatie voelt Belt
zich als een vis in het water. Net
als zijn collega’s heeft hij een breed
takenpakket en is er veel ruimte voor
eigen initiatief. Hij heeft contact met
de leden om te horen wat er speelt,
vooral via de besturen van bedrijfsgroepen
met betrokken ondernemers.
Doel is om de dienstverlening
te verbeteren en een sterke lobby
te voeren op dossiers die landelijk
spelen. Daarvoor werkt hij intern
samen met de regiomanagers en
de inhoudelijk specialisten. Corona
speelt in zijn dagelijks werk nog
steeds een grote rol.
Kennispartners
Dat geldt ook voor zijn rol als projectleider
van de HISWA-RECRON
Business Club. Deze bedrijven
(Kennispartners en TOP Suppliers)
hebben veel kennis in huis waar de
leden van kunnen profiteren, onder
meer in deze coronatijd. ‘We willen
op tijd hulp aanbieden en voorkomen
dat onze leden omvallen. Onze lobby
naar de politiek gaat door: we willen
zo snel mogelijk weer perspectief en
de steun voor de bedrijven vanuit de
overheid moet voldoende zijn. Maar
in onze sectoren zijn schrijnende
gevallen, vooral bij bedrijven die
groepen ontvangen, zoals groepsaccommodaties
en zeilscholen.’
De kennis van de businessclubpartners
wordt breder ingezet,
vertelt Belt. Bijvoorbeeld bij een
steunplan van de provincie Overijssel
voor bedrijven in recreatie en
watersport waar HISWA-RECRON
een stevige lobby voor voerde. Zij
krijgen een voucher voor innovaties
in hun onderneming. Belt: ‘Hoe
kunnen ondernemers dat steuntje
in de rug zo goed mogelijk inzetten?
Daarover kunnen onze kennispartners
goed advies geven. Hoe graag
we zouden willen, we kunnen niet
alle 2.500 leden zelf uitgebreid één
op één advies geven. Daarvoor is
onze capaciteit te klein.’
De ondernemer moet
aan het stuur zitten,
niet de gemeente.
Eigenaar Toon Weijenborg van camping Zeeburg in gesprek met Jeffrey Belt
HISWA MAGAZINE 2
Meerpalen voor
gevelbedekking
Al is het nog steeds alle hens
aan dek om de gevolgen van de
coronacrisis het hoofd te bieden,
Belt steekt ook tijd in het dossier
duurzaamheid, inclusief circulair
ondernemen en de energietransitie.
HISWA-RECRON stelde een
werkgroep in om leden te helpen
keuzes te maken. De stagiair brengt
onder meer in kaart welke bedrijven
voorop lopen. Camping Ons Buiten
in Zeeland is een goed voorbeeld.
‘Het gaat vaak om praktische
keuzes. Heb je bijvoorbeeld het
grote receptiegebouw wel nodig?
Als je het aantal vierkante meters
terugbrengt, bespaar je energie.
En denk in creatieve oplossingen.
Zo heeft Ons Buiten planken van
meerpalen van een jachthaven
hergebruikt voor de gevelbekleding
van het nieuwe gebouw.’ Daarnaast
houdt Belt de wet- en regelgeving
39
׉	 7cassandra://FTerInSqTYTn6YD6IN_S4ZZ5GY4VXb2zDaSZws9mkK8?`̵`=7<"q`=7<"pFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://ZXexXqcDwEXLklbAx5_2qHfw2739Ua5gh0blk3jyosk V`
׉	 7cassandra://LI-SelRbf73Lo9C8edHMl4iTEH6v8r72dalqbWc_FlcT`T׉	 7cassandra://2ef6NDO1JvmXDW0bodQqOlsP886SgfQSee6f1K2sYA8`̵׉	 7cassandra://JRjMvFoJbniTx0OxGtF-2LVLh2KqpGlhngyZUuOUBNk ͠`=7<# ט # #nu׉׉	 7cassandra://umDeG_1UVLCMFnU1SAmIwtMJQaFSKuwMvclz_zSM5E0 $`
׉	 7cassandra://h_oWb0bka8UVtNgNyok9iUInkWyon5FQ7mVRgyNUcwot`T׉	 7cassandra://1TpENkQs9mK7v6xYZekIKezON3tc6Ghmc7t2omVzlJE)`̵׉	 7cassandra://qTiixcNnIr6SJM76qhLb_GK3V6mL7_wsz0s1hZXqbtQ kd͠`=7<#נ`=7<# NS9ׁHhttp://asabootelectro.nlׁׁЈנ`=7<# o9ׁHmailto:INFO@GISATEX.DEׁׁЈנ`=7<# 6l9ׁHhttp://WWW.GISATEX.DEׁׁЈ׉Eop het dossier energietransitie scherp in de gaten. Om
aan de afspraken van het Klimaatakkoord te voldoen,
stelt het ministerie van Economische Zaken & Klimaat
(EZK) onder meer voor om op daken van bedrijven, zoals
loodsen en jachtwerven, zonnepanelen te leggen. Dat
de gemeente straks mag bepalen op welke daken die
panelen komen te liggen, gaat een stap te ver, stelt
Belt. ‘Tijdens de consultatieronde hebben we bezwaar
gemaakt. Plaatsing van zonnepanelen heeft gevolgen
voor de verzekering. En kan het wel overal en hoe zit het
met de betaalbaarheid? De ondernemer moet aan het
stuur zitten, niet de gemeente.’
Nieuwe centrumgebouw van camping Ons Buiten
Webinars
De lobbyactiviteiten voor de leden gebeuren vooral
achter de schermen. Belt nam begin dit jaar samen
met Jarin van der Zande, manager public affairs, in een
studio een webinar op over de belangenbehartiging
voor de leden. Het vragenuurtje – waarin vragen van
leden aan de orde komen – is terug te kijken op het
YouTube-kanaal van HISWA-RECRON. ‘Dit is voor ons
een nieuwe manier van communiceren, in een tijd dat
fysieke bijeenkomsten niet mogelijk zijn. We willen meer
webinars maken die relevant zijn voor onze leden. Zoals
over circulair bouwen en cybersecurity. Dat bespreek ik
met mijn collega’s van communicatie.’
Webinars zijn voor ons een nieuwe
manier van communiceren.
Stadscamping Zeeburg
Aan het einde van deze dag stapt Belt toch de auto in
om naar stadscamping Zeeburg in Amsterdam te rijden.
Eigenaar Toon Weijenborg is een goede bekende: tien jaar
geleden liep Belt stage bij RECRON en ontmoette hij hem
bij een vergadering op de camping aan het IJmeer. Op
het hoofdgebouw van de camping hangt nog steeds het
bordje van RECRON, maar Weijenborg ziet steeds meer
mogelijkheden voor de watersport. Naast de verhuur
van kano’s, kajaks en supboards, wil hij een route voor
sloepen uitzetten, met de camping als tussenstop. Belt:
‘Hier komt het beste van twee werelden samen.’
Stadscamping Zeeburg aan het IJmeer in Amsterdam
40
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://2ef6NDO1JvmXDW0bodQqOlsP886SgfQSee6f1K2sYA8`̵`=7<"r׉EPROFITEER NU VAN ONZE AANBIEDINGEN
VEEL NIEUWIGHEDEN VOOR DE REFIT
VRAAG EEN GRATIS CATALOGUS AAN!
BEKLEDINGSSTOFFEN WAND/PLAFONDBEKLEDING LIJM & VERF MATRASSEN OP MAAT VLOEREN GELUIDS-ISOLATIE
WWW.GISATEX.DE
INFO@GISATEX.DE
SIDE-POWER
Innovation & Experience
DC Speed Control thrusters and Stabilizer Systems from Side-Power
- Innovative products developed from unique experience!
BENELUX-REPRESENTATIVE:
asabootelectro.nl
׉	 7cassandra://1TpENkQs9mK7v6xYZekIKezON3tc6Ghmc7t2omVzlJE)`̵`=7<"s`=7<"rFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://cwJre2evSySbzXf5OhNByA0_8YcacbGcg-97_ySNCOA i`
׉	 7cassandra://I43Hce-dzRXPSLVRvEnzCaVPyN-BcGWFT8n0eR7r6-4R`T׉	 7cassandra://Ns-ijX8H5-gJPCONQnHNt0ga4kRRA0I2m7QpFqWEpLo	`̵׉	 7cassandra://pt9IJ5kkTSaE2n13JCjhRPtr2VccpT_eCQDdQQuRe4I͌0͠`=7<#ט # #nu׉׉	 7cassandra://mwWyS9_HBbDa-aWiQ-3YA3j5mtQ1vjsTozpkJ6ZhdYQ `
׉	 7cassandra://xytyhV7GJciYQRYJ4Bp6qj-KOORgIOfuY0eyk0ozhlY``T׉	 7cassandra://y9xFsceADQvnFn1Ix65hQqdXFtK8PHsQ5pIPPORCKY8M`̵׉	 7cassandra://wKMu-VNf8RzMkvq86g2bohgvqeV2Dj-6z_jXsskMmtoͅR͠`=7<#׉E0Het Portret
Eva Meijer
In de rubriek Het Portret zetten we een persoon in de spotlights die op dat moment in de
actualiteit is of verband houdt met het thema. In dit nummer met recreatie & toerisme is dat
Eva Meijer, directeur/eigenaar van Hoora Watersport in Heeg.
Tekst: Liane Jansen
Hoora Watersport bestaat al ruim 40 jaar. Op
jullie site staat: ‘Door naar uw wensen en
ervaringen te luisteren, blijven we innoveren.’
Leg dat eens uit.
“Door te vragen naar ervaringen van huurders leer
ik welke thema’s er onder mijn gasten leven. In het
verleden waren dat bijvoorbeeld negatieve ervaringen
met een stagfok of gedoe bij bruggen. Als een bepaald
onderwerp vaker benoemd wordt, is het tijd om te kijken
of je er iets aan kunt veranderen. Hierdoor zijn innovaties
als ons HYS-rolfoksysteem en het gasveersysteem
waarmee de mast door één persoon te strijken is,
ontstaan. Daar kunnen we niet alleen onze huurders,
maar ook booteigenaren blij mee maken. Want die
hebben vergelijkbare verwachtingen ten aanzien van
comfort, gebruikersgemak en kwaliteit. Innovatie zit
42
daarnaast ook in het type aanbod in onze vloot. Zo
maakten we een kwaliteitsslag met de aanschaf van drie
nieuwe Maxus 22.”
Jullie wonnen onlangs een prijs voor de
ontwikkeling van een circulaire e-sloep. Vertel
eens meer daarover.
“10XL maakt producten van gerecycled plastic met een
3D-printer. Dit bedrijf was op zoek naar een bedrijf dat hun
geprinte sloep elektrisch kon afbouwen. Zo raakten wij
bekend met het materiaal PP. Printen met gerecycled PP is
voorlopig nog niet geschikt voor zeilboten, omdat de stijfheid
en sterkte in relatie tot het gewicht een stuk minder
is ten opzichte van polyester. Vanuit onze ambitie om naast
innovatief, ook duurzaam en maatschappelijk verantwoord
te ondernemen, bekeken we hoe we dat gat tussen
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://Ns-ijX8H5-gJPCONQnHNt0ga4kRRA0I2m7QpFqWEpLo	`̵`=7<"t׉Epolyester en een materiaal dat 100%
recyclebaar is, konden overbruggen.
Met de stimuleringsbijdrage die we
wonnen, kunnen we de circulaire
e-sloep verder ontwikkelen.”
We willen een
vakantiegevoel creëren.
Meer zijn dan alleen een
afhaallocatie van een boot.
We zitten een jaar in de
coronacrisis: hoe kijk je naar
het komende seizoen?
“De watersport is in trek. Er waren
veel vakanties in eigen land, waardoor
we een goed verhuurseizoen achter
de rug hebben en ook dit jaar weer
verwachten. Mensen genieten ervan
om een week op of aan het water te
vertoeven, maar willen wel een ruime
keus hebben aan activiteiten. Op
onze haven willen we daarom meer
een algeheel vakantiegevoel creëren,
dan alleen een afhaallocatie van een
boot zijn. Dit doen we door houseboats,
SUP-planken, Optimisten en
een hele range aan andere boten aan
te bieden. Maar gasten kunnen ook
een paar uurtjes de omgeving op een
elektrische step verkennen. Bij de
werf is het eveneens goed te merken
dat mensen het water op willen. Er is
veel vraag naar gebruikte boten.”
Welke trends en ontwikkelingen
signaleer je op het
gebied van (water)recreatie en
toerisme?
“Doordat het drukker is op het water
en nieuwe watersporters vaak minder
bekend zijn met de vaarregels, wordt
veiligheid een groter thema. Hier
proberen we op in te spelen door
meer boten met elektromotor uit
HISWA MAGAZINE 2
te voeren. Die staat altijd stand-by
en daardoor kun je aan boord snel
ingrijpen. Dit geeft huurders een
veilig gevoel en is tegelijkertijd erg
comfortabel, omdat je niet het
achterdek op hoeft voor het bedienen
van de motor. Verder merk ik, omdat
iedereen nu gewend is om alles
online te regelen, dat een website
met online boekingsmogelijkheden
nog belangrijker is geworden. Bij ons
kunnen gasten het hele proces online
afhandelen en ligt er een boot klaar
om in te stappen en weg te varen.
Het kennen en vertegenwoordigen
van de regio is ook zeker een rol die
we tegenwoordig als verhuurder
meer invullen.”
Mannelijke ondernemers
moeten zorgen voor
meer diversiteit in hun
marketinguitingen.
Als vrouwelijke ondernemer
in de watersport ben je helaas
nog steeds in de minderheid.
Wat moeten we hier aan doen
om dit te verbeteren?
“Ik vermoed dat er redelijk wat
vrouwelijke ondernemers binnen
de watersport zijn, maar zij runnen
waarschijnlijk in veel gevallen het
bedrijf samen met hun partner. Naar
mijn mening zijn deze vrouwelijke
ondernemers veel te weinig zichtbaar.
We zijn ons nog te weinig bewust
hoeveel invloed het heeft wanneer er
een stereotype in marketinguitingen
gebruikt wordt. De watersport – met
HISWA als vertegenwoordiger –
associeer ik met een blanke, grijze
man in een donkerblauw pak. Terwijl
we als branche willen dat er vooral
meer jeugd het water op gaat. We
moeten meer ons best doen om te
kijken of er onder vrouwen animo
is om in de watersport aan de slag
te gaan. Oftewel ik doe hierbij een
oproep aan alle vrouwelijke ondernemers
om meer op de voorgrond
te treden en zo jonge vrouwen te
inspireren. Tegelijkertijd roep ik alle
mannelijke ondernemers op om te
zorgen voor meer diversiteit in hun
marketinguitingen.”
Hoora Watersport
Biografie
Eva Meijer volgde een studie
aan de Hogere Hotelschool
in Leeuwarden. Daarna ging
ze bij Hoora Watersport, het
bedrijf van haar ouders, aan de
slag. Van kleins af aan werkte
ze al mee in dit familiebedrijf.
Toen het bedrijf verkocht werd
in 2008, ging Eva werken
en reizen in Nieuw-Zeeland
en Australië. In 2012 nam ze
Hoora Watersport over.
43
׉	 7cassandra://y9xFsceADQvnFn1Ix65hQqdXFtK8PHsQ5pIPPORCKY8M`̵`=7<"u`=7<"tFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://vUyAi80PzfFZO6t6hEekX1-F1Dls_7oUFz6df_X72t8 j1`
׉	 7cassandra://4w_4jqV6E7qHE2NZmThVs2AoUTtEYGBTljLOZuuwZA0cH`T׉	 7cassandra://GaFwtjNuL8BHX2dEmtzJmbF5wJM19dIjlrsxS283j5c`̵׉	 7cassandra://Z3RMA-KcpFyS6WnLZWEanSK1s9U_2NAPimkikm4z7Asԏ͠`=7<#	ט # #nu׉׉	 7cassandra://eDJji5er_5XCXxHwt6cJEkXK94yEzqT2olcx1Vn1Wyo `
׉	 7cassandra://LfMZInBkFuYDz0HcLOQmupv5rAa19JS0dF80I8Rvi0ET`T׉	 7cassandra://-rSX9pxUbAEPDddoHtHBZAJXfK-3llOHmC9kVdV0Ruk`̵׉	 7cassandra://QqkOsZUmPbvg7zXDfuJm5xdNAdK27CKUhmxc7YiYTbk͟P͠`=7<#
נ`=7<# Qw9ׁHhttp://www.qsanding.nlׁׁЈנ`=7<# ̂9ׁHhttp://www.getorca.comׁׁЈנ`=7<# R̣9ׁHhttp://www.elvstromsails.comׁׁЈ׉E5NIEUWSINNOVATIE
Ontkalker voor motorkoeling
Diesel- en benzinemotoren die worden
gekoeld met oppervlaktewater, krijgen te
maken met kalkaanslag in het koelsysteem.
Kalkhoudend water wordt verhit in de smalle
kanaaltjes van de motorkoeling en de kalk
koekt aan. StarBrite, bekend als leverancier
van vele vloeistoffen voor bootonderhoud,
introduceert Marine Descaling Fluid. De
vloeistof kan in het koelsysteem worden
gecirculeerd door de inlaat en uitlaat van het
koelwater te verbinden met een slang. Als
de motor met ontkalker in het koelsysteem
op temperatuur is gekomen, wordt de
vloeistof opgevangen. Deze klus kan handig
worden uitgevoerd in combinatie met
ander motoronderhoud, zoals het winter- of
zomerklaar maken van de motor.
www.starbrite.com
Draadloze integratie
Systeemintegrator RH Marine, het voormalige Radio Holland,
introduceert haar Rhodium Bridge naast de zeescheepvaart nu
ook in de jachtbouw. Ontwikkeld voor de hoge eisen die in de
beroepsvaart gelden, koppelt het systeem alarm en monitoring
aan besturing, navigatie en communicatie. Verschillende
schermen en instrumenten worden draadloos gekoppeld. Een
enkele computer ontvangt en verwerkt alle informatie, die via
verschillende schermen op verschillende plekken aan boord is
af te lezen. Dankzij een draadloos signaal is het installeren van
een extra instrument of beeldscherm erg eenvoudig en wordt
veel installatiewerk overbodig.
www.rhmarine.com
Nieuwe elektrische motor
Bijboten bij grotere jachten en kleine boten varen eenvoudig
elektrisch met de nieuwe Travel 603 van Torqueedo. De lichte
en compacte buitenboordmotor is op te laden via 12 of 24 volt
boordaccu’s van het moederschip of via een zonnepaneel. Een
laadregelaar voor aansluiting op een zonnepaneel is standaard
ingebouwd. De motor levert equivalent vermogen aan een 2
pk brandstof buitenboordmotor. Langzaamvarend kan met de
lithium-ion batterij meer dan vijf uur worden gevaren. De accu
klikt bovenop de aandrijfas, een losse accu of kabels zijn niet
nodig. De motor weegt 15,5 kilo en is te koop voor 1725 euro.
www.torqueedo.com
44
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://GaFwtjNuL8BHX2dEmtzJmbF5wJM19dIjlrsxS283j5c`̵`=7<"v׉E8NIEUWSINNOVATIE
Gerecycled zeildoek
Elvström Sails gebruikt als eerste omgesmolten plastic
frisdrankflessen als grondstof voor jachtzeilen. Het
betreft nog een beperkte toepassing voor de EPEXmembraanzeilen,
waar de taffeta beschermlaag over
het laminaat is gemaakt van 100 procent hergebruikt
polyester. De zeilen van Elvström waarin gerecycled
matriaal is toegepast, voorziet de Deense zeilmakerij van
het Ekko-kenmerk. Met dat label aan zeilen geeft de zeilmaker
zichtbaarheid aan het streven naar duurzaamheid.
In zeilen wordt nog maar beperkt polyester hergebruikt, in
verpakkingsmateriaal doet de zeilmaker dat al veel vaker.
www.elvstromsails.com
Digitale routeplanning
Nieuwkomer Orca op de markt van nautische
navigatieapparatuur presenteert een systeem
dat voortdurend kaarten bijwerkt, weerberichten
weergeeft, actuele stroom- en waterstanden toont
en zelfstandig routes berekent inclusief voorspellingen
van de situatie op verschillende plekken langs
de vaarroute. Het Noorse bedrijf introduceert een
enkel instrument met een aanraakscherm op het
formaat van een tablet, die een aansluiting heeft op
het boordnetwerk NMEA 2000. Zo kan het apparaat
informatie integreren van de instrumenten aan
boord. Het systeem werkt via een online verbinding
met het 4G-telefoonsignaal, zodat de nieuwste
kaarten voortdurend worden opgehaald en er ook
verbinding is met de computer, tablet en smartphone
van de bemanning. Vanaf die apparaten is de
navigatie ook te bedienen.
www.getorca.com
Schuren in een holte
Dankzij een flexibele schoen op een pneumatische
schuurmachine is het mogelijk om met de Q-Sander in
holtes te schuren. De schoen waarop de schuurschijf
wordt vastgemaakt met klittenband, is flexibel en
buigt mee als de schuurmachine in een holte wordt
gedrukt. Zo kan veel sneller en preciezer schuurwerk
worden gedaan met een beter resultaat na het lakken.
De Q-Sander is een vondst van Quinten Broussard,
die werkte op superjachten en onderhoudswerven in
Florida. Inmiddels is hij een bedrijf begonnen waaruit
hij zijn schuurmachines verkoopt in Sneek.
www.qsanding.nl
HISWA MAGAZINE 2
45
׉	 7cassandra://-rSX9pxUbAEPDddoHtHBZAJXfK-3llOHmC9kVdV0Ruk`̵`=7<"w`=7<"vFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://E80CeQV9D_Ujt8Yz4jqDIVWPCAjIX92SVFiLIwNggjU a`
׉	 7cassandra://FFM4xuN-uZQ59m9Fb-aR-WyIxZOwoRt6RHlayaIHm1s]`T׉	 7cassandra://hAlaKuOsMXwi6SjIAVYlsR5BSsuETz2OH3dDfgeG4u8$`̵׉	 7cassandra://7LE0fxd7ZxlTZ5HGer9XWbzM79EzVSJRWSD_s6Ex-XU͟͠`=7<#ט # #nu׉׉	 7cassandra://2ns2uq1zAXbMYjdsz4GUsfkck-Zp6TegZYUXmZo84Uw `
׉	 7cassandra://mXf115y9DAecBwZudcLjLz3R3AYmkfa68nfGFCXsPHcR`T׉	 7cassandra://mm_zwv3LLstnqb5eO9yWVY0Vdnm6ck70CuNtXFgkhpM`̵׉	 7cassandra://By2dClkXnwGlPJUEcLKD_dQpysPu0pGPqNeeC_K3spQve͠`=7<#נ`=7<# Sr9ׁHhttp://www.balmar.netׁׁЈנ`=7<# S̊9ׁHhttp://www.fliteboard.comׁׁЈ׉E	NIEUWSINNOVATIE
Monsterbuitenboord
In de voortdurende groei van
motorinhoud en vermogen van
buitenboordmotoren heeft Mercury
Marine het laatste record geboekt
met de introductie van een 600
paardenkrachten sterke V-12
motor die aan de spiegel van een
jacht kan worden gemonteerd.
Het model heet de Mercury V-12
Verado. De motor is uitgerust met
twee versnellingen – een unicum
voor scheepsmotoren. Zo wordt
het indrukwekkende vermogen
hanteerbaar gemaakt voor varen
op verschillende snelheden.
De ‘langzame’ overbrenging
voor ontspannen cruisen en op
constante snelheid planeren met
een glijdend motorjacht – de snelle
overbrenging voor extra koppel
en om absolute topsnelheden te
halen. Aan het staartstuk zitten
twee achter elkaar geplaatste
contra-roterende schroeven om
het optimale rendement uit het
motorvermogen te halen. Om te
sturen, draait niet de hele motor,
maar alleen de onderkant van het
staartstuk met de plaat daarboven.
www.mercurymarine.com/v12
Water- zon en windwerend aangekleed
Komend vaarseizoen introduceert laarzen- en kledingmerk Dubarry
de Aquatech-lijn. Een nieuwe generatie technische stoffen voor
kleding, bootschoenen en zeillaarzen is hierin toegepast. De
kleding heeft een hoge UPF (ultraviolet protection factor), is
waterdicht waar nodig, altijd ademend, sneldrogend en sterk. In
een aantal jassen en jacks is een brillendoekje verwerkt. Er is op
de meeste items is een plek gereserveerd voor het borduren van
de scheepsnaam. De collectie schoenen en laarzen heeft anti-slip
zolen die geen strepen achterlaten. Inlegzolen zijn verwisselbaar
en gemaakt van materiaal dat geur verdrijft en ademt.
www.dubarry.com
Hoog vermogen brandstofcel
Een brandstofcel die waterstof omzet in elektriciteit van het
Noorse bedrijf TECO 2030 is gekeurd voor gebruik in schepen. De
brandstofcel die 400 kilowatt levert, is sterk genoeg om ook grotere
schepen en jachten van voldoende elektriciteit te voorzien voor de
aandrijving. Voor nog grotere schepen kunnen drie brandstofcellen
worden gekoppeld om een vermogen van 1,2 megawatt te leveren.
Dat is de equivalent van een 1631 paardenkrachten leverende
dieselmotor. De brandstofcellen nemen een derde van de ruimte
in en veroorzaken geen uitstoot. De brandstof waterstof wordt
gemaakt van water in een proces waarbij elektriciteit nodig is.
Zolang die duurzaam wordt opgewekt, is er sprake van vermindering
van uitstoot in de hele keten.
www.teco2030.no
46
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://hAlaKuOsMXwi6SjIAVYlsR5BSsuETz2OH3dDfgeG4u8$`̵`=7<"x׉EINIEUWSINNOVATIE
Stilletjes laagvliegen
De Australische kiteboarder David Trewern deed het
idee voor zijn Fliteboard op tijdens een wedstrijd met
draagvleugelkiteboards waarbij geen wind was. Al
vliegerend had hij gemerkt dat als de plank waarop
hij staat om de de vlieger te besturen eenmaal uit het
water komt, veel minder kracht nodig is om te blijven
voortbewegen. “Dat moet dus ook met en simpele
elektromotor en een relatief kleine accu kunnen,” dacht
hij. Inmiddels zijn de Fliteboard e-foilers in vier verschillende
modellen beschikbaar, die allemaal 10.400 euro
kosten. De verschillende modellen hebben verschillende
moeilijkheidsgraad en andere topsnelheden. Het
Europese hoofdkartier is gevestigd in Heemstede.
www.fliteboard.com
Positie zonder abonnement
LOCA is een compact apparaatje dat de positie van
een boot, auto of ander mobiel bezit weergeeft.
Het apparaat ontvangt een signaal van positiesatellieten
en zendt één keer per dag een signaal
door naar het netwerk van mobiele telefonie met
een positie. Zo is na te gaan waar de boot / auto
/ camper was op een bepaald moment. Met een
enkele positie per dag is meestal een gestolen
boot wel op te sporen: dieven slaan de buit ergens
op voor verkoop. Doordat de LOCA maar één
keer per dag de positie doorgeeft, kunnen dieven
niet detecteren dat deze ‘tracker’ aan boord is.
Daardoor kunnen ze het verborgen aangebrachte
apparaat ook niet vinden en uitschakelen. Omdat
LOCA maar eens per dag een positie stuurt, is
geen abonnement nodig. De ontvangst van het
ene signaal per dag is al bij de aanschaf betaald.
LOCA is te koop voor 95 euro inclusief BTW. De
fabrikant z
www.l
Hoog voltage dynamo’s
Voor moderne boordelektranetten, gevoed door
48 volt lithium-ion of AGM-accu’s, introduceert het
Amerikaanse bedrijf Balmar-dynamo’s die met 48
volt spanning deze batterijpakketten opladen. Er zijn
vier modellen, die 100 of 60 Ampère leveren, met
voor beide amperages een keuze uit een geïsoleerde
behuizing of aarding via de montage aan het motorblok.
De pulleys voor de V-snaar of riem zijn aanpasbaar.
www.balmar.net
HISWA MAGAZINE 2
47
׉	 7cassandra://mm_zwv3LLstnqb5eO9yWVY0Vdnm6ck70CuNtXFgkhpM`̵`=7<"y`=7<"xFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://JnW0sEPajWU7tIlRcZPV95QBPjwsGKVJnpRb-LbBm7I c`
׉	 7cassandra://TeF57KS6sNcair7rRD4-hEdNiCggKJDQmGGfS0A0yao]`T׉	 7cassandra://jdmERa8erFMjpAHqEwJo-thRxdjurNFIhVA4c8HmpHs`̵׉	 7cassandra://iwXR-T0f9TjiLVy5DizUDIBYpTi5LZie6NLog4BkY8k͜͠`=7<#ט # #nu׉׉	 7cassandra://YHfCLrzWUeDUKx95n1UGIkAdm0lmDFmJrO7vlFYCwiY >`
׉	 7cassandra://k851_P5LjN5_UMj8CnmeAU3GwP5P4cWZ12WzjCdtiJAq`T׉	 7cassandra://nSsYbR7klEvFSrVcXfP3Xqp0kc7u7fVlQb8ID-zUZ7c'`̵׉	 7cassandra://Y-SvAe9xnz6vo8VC9NlKabZG-llZs10mIL82ih9bXpk ͠`=7<#נ`=7<#! ̱̊9ׁHhttp://www.roodberg.com/newsׁׁЈנ`=7<#  UB̡9ׁHhttp://www.roodberg.comׁׁЈ׉ENIEUWSINNOVATIE
Boegschroef via
vingerscherm
Vetus heeft als eerste leverancier
van boegschroeven een zijwaaartse
stuwer die aansluit op het
NMEA2000-netwerk waarmee
alle instrumenten en apparaten
aan boord kunnen worden
gekoppeld. Dankzij de integratie
van de boegschroef, is deze vanaf
verschillende schermen en bedieningsplekken
aan te sturen. Onder
meer vanaf het multifunctionele
touch-screen van een plotter en
geïntegreerd boordsysteem – als
die aanwezig is. Vetus ontwikkelde
het can-bus systeem V-CAN
(Vetus Controller Area Network)
dat vlekkeloos communiceert
met het NMEA 2000-protocol.
De Bow Pro-boegschroeven maar
ook de elektrische aandrijvingen
E-line en E-pod zijn uitgerust met
V-CAN elektronica en kunnen dus
net als de boegschroef via de
multifunctionele schermen worden
aangestuurd.
www.vetus.com
Trommelschroef buitenboord
De Franse producent HY Generation presenteert een elektrische
buitenboordmotor die gebruik maakt van een trommelschroef: RIM-drive
noemen ze het principe zelf. De schroef draait in een korte buis en heeft
geen as in het midden. Schroefbladen steken uit een ronddraaiende ring
naar het midden van de schroef. De ring met schroefbladen is zelf het
bewegend deel van de elektromotor, het andere deel is de behuizing
om de ring heen – de trommel. Door de grote cirkel die de elektromotor
daardoor krijgt, is het koppel en de kracht van de motor enorm. Met relatief
weinig energieverbruik kan de schroef zo een flinke voortstuwende
kracht leveren. De schroef is als buitenboordmotor bovendien veilig: de
schroefbladen steken niet uit en kunnen zwemmers niet verwonden.
Dankzij grotere efficiëntie van de overbrenging van elektrische energie
naar voortstuwing in het water, gaat de accu langer mee.
www.hy-generation.com
Bootlift aanpasbaar
De Amerikaanse fabrikant Sunstream presenteert een nieuw model
bootlift. De Sunlift SLX wordt gemaakt als drijvend ponton. Hierin
kan een boot worden gevaren die de boot dan hydraulisch uit het
water tilt om aangroei te voorkomen en de boot beschermd op te
bergen. In dezelfde serie SLX levert Sunstream ook liften die op de
bodem staan, voor ondieper water tot 80 centimeter onder de kiel.
De liften kunnen boten tillen tot 10 ton, op de ponton tot 4 ton.
https://sunstreamboatlifts.com
48
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://jdmERa8erFMjpAHqEwJo-thRxdjurNFIhVA4c8HmpHs`̵`=7<"z׉E Wij weten veel van
boten, omdat we
zelf ook varen.
www.roodberg.com
Moving forward
100%
ELECTRIC
The Original
E-novations
CHECK!!!
www.roodberg.com/news
׉	 7cassandra://nSsYbR7klEvFSrVcXfP3Xqp0kc7u7fVlQb8ID-zUZ7c'`̵`=7<"{`=7<"zFnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://Tzb17liXkeWhXeqXLByW-p_FQkKkPtwxxPz8_4AeUKg GQ`
׉	 7cassandra://hSkHsQcynIwt-wQSSA3orLy2FkMOCTWDpYD0SGoYXJg`4`T׉	 7cassandra://ERloRKe4JHCi4I1g5-GyGSfX_9XYhOS8oxdCgcRsmXQ`̵׉	 7cassandra://4fJQSmaN80_VHr3RFHSZv56Qg_DnzWROSH22s5wZmVgͨ͠`=7<#"ט # #nu׉׉	 7cassandra://xqlQca4LfHQG8uMwidO4i_6JmF47yvwnzqzz2mQW5BM 7}`
׉	 7cassandra://qx4I6kBhX2hMpnElJWCkQ13dwVia_pWuJ71Y_fppVQ8q`T׉	 7cassandra://XobuLow3Kn6Q5JYSKzNen_3K_cMIz6RuEbDwE7Bo6Fo#`̵׉	 7cassandra://6FX0Oj3rMwc9pLxdDOBvU9er5_PgcFBpg9oY2l1sKJk 
͠`=7<##נ`=7<#* ̌9ׁHhttp://www.supcleanup.euׁׁЈנ`=7<#) ̔9ׁHhttp://www.kubus-sports.nlׁׁЈנ`=7<#( Qd̊
9ׁHhttp://www.beneteau.comׁׁЈ׉E NIEUWSMENS&BEDRIJF
Nieuw: Leaseboot
De aanschafkosten van een nieuwe boot
niet ineens betalen en het onderhoud
uit handen geven kan via een leasecontract.
Leaseboot uit Blaricum biedt voor
watersporters private leasecontracten aan
en voor watersportbedrijven als bootverhuurders
operational lease. Onderhoud,
winterstalling, transport, verzekering en
pechhulp zijn bij het contract inbegrepen.
Het bedrijf biedt 49 modellen aan, van een
Whally 210 voor een leasebedrag van 35
euro per maand, tot een Chris Craft 28 GT
voor 3399 euro per maand. Een sloep uit
het middensegment zoals de Maxima 720
retro kost de watersporter 599 euro per
maand in private lease.
www.leaseboot.com
Werven redden werf
De Italiaanse jachtwerven Ferretti en San Lorenzo richtten
een consortium op waarmee ze hun collegajachtwerf Perini
Navi redden uit een faillissement. Een schuldsaneringsplan
van Perini Navi werd afgewezen door de rechtbank. De werf
bouwde onder anderen het beroemde Dynarig zeiljacht Maltese
Falcon en biedt nu het speciale dwarstuig aan als Falcon Rig op
grote jachten. Ferretti bouwt snelvarende polyester flybridge
motorjachten van 15 tot 33 meter lang, San Lorenzo bouwt
motorjachten in staal en aluminium van 24 tot 70 meter lang.
Het consortium NewCo neemt de inboedel over en wil de
levering van jachten in aanbouw voortzetten.
www.perininavi.it
Overstap naar digitaal watersportpaspoort
Het CWO gaat de vaardigheidsdiploma’s
voor zeilen en surfen
voortaan digitaal bijhouden.
Watersporters kunnen zelf
inloggen op hun persoonlijke
pagina, hun vorderingen staan
online en hun behaalde niveau is
te printen als persoonlijk watersportpaspoort.
Vaarschoolhouders
kunnen inloggen om de vorderingen
van verschillende cursisten
te erkennen. Persoonlijke
vaardigheden van cursisten van
vaarscholen worden op een
vergelijkbare manier geconsta50
teerd,
geëxamineerd en toegekend
als voorheen. Vaarscholen
kunnen ook aan het eind van een
cursus de paspoorten printen
en meegeven aan de cursisten,
zodat nog altijd de opleiding met
tastbaar resultaat is.
www.cwo.nl
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://ERloRKe4JHCi4I1g5-GyGSfX_9XYhOS8oxdCgcRsmXQ`̵`=7<"|׉E
NIEUWSMENS&BEDRIJF
Werf op toernee
Bij gebrek aan beurzen gaat de Franse productiewerf
Bénéteau zelf op toernee. In zeven Europese landen, in
de havens van hun dealers en met gebruik van de nieuwe
modellen die daar al aanwezig zijn, organiseert het botenmerk
bezichtigingen en proefvaarten. De road show gaat
door Duitsland, Nederland (Bruinisse), Frankrijk, Italië,
Noorwegen, Zweden en Engeland. Tijdens de show in
Bruinisse, waar Nova Yachting, Jachtwerf Serry en Prins
Watersport aan meewerken (de dealers van Bénéteau in
Nederland) zijn 10 zeiljachten en 4 motorjachten te zien. In
bijna al die jachten zijn ook proefvaarten mogelijk.
www.beneteau.com
Britse merken via Nijkerk
Kubus Sports in Nijkerk is de nieuwe distributeur
van de drie Britse watersportkledingen
accessoiremerken Zhik, Wuzzo’s en Crew
Saver. De merken zijn een toevoeging op de
andere watersportmerken van de distributeur:
KBH, Rouchette, O’Brien, Naish,
Storm, STX en Prolimit. Het gamma omvat
vrijwel alles wat nodig is voor funsport op
het water, zoals kiteboarden, suppen kanovaren,
golfsurfen of achter een motorboot
op een banaan of band stuiteren.
www.kubus-sports.nl
SUP Clean Up-toer
De afgelopen maand trok de SUP Clean
Up-toer door Nederland, een toer waarbij
suppers het water schoonmaken en afval
inzamelen. De organisatie wil nog meer
plaatsen aan doen. Ondernemers van
een SUP-school kunnen de activiteit als
bedrijfsuitje, speciaal evenement voor
schoolklassen of als wekelijkse activiteit
aanbieden. Sommige gemeenten betalen
voor het opruimen van stadsgrachten
vanaf het water, zodat een SUP-school
een doorlopende bijverdienste heeft.
Het initiatief komt van een drietal
suppende dames uit Gouda, maar ook
andere SUP-enthousiastelingen kunnen
zich aansluiten.
www.supcleanup.eu
HISWA MAGAZINE 2
51
׉	 7cassandra://XobuLow3Kn6Q5JYSKzNen_3K_cMIz6RuEbDwE7Bo6Fo#`̵`=7<"}`=7<"|FnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://fnKLIViiguwa2IbkvOA0zpOzk28pZ0qBcpIuXnx1EU0 ``
׉	 7cassandra://LuxDjitYtOqWLkbvPTMW5_f7b0wYUSM_e1MAsnyYO-I_`T׉	 7cassandra://AoiMZ3BKfqGamas6x9cw0vceHUjITf58iInOqnArjG0`̵׉	 7cassandra://FNbJJJzQ_i7hBUxSTIseISZXRuPtm4-7xCIOa7LBIPIͥ͠`=7<#+ט # #nu׉׉	 7cassandra://vtZ_gF0wm0Q4QF87sl47cvNl-aSMhlexbERLYsF-SN0 `
׉	 7cassandra://C1Y-7CLmU1u4ptZEN02APBQA0Bq8oftscRIRNOc0XKA`5`T׉	 7cassandra://2Jrj504N0_JHkcwPeJ5Rcdn4em-Qygp7LDuE4oEGjt8(`̵׉	 7cassandra://BNIyUkWOqh98-5qvQ2bcKR6xsf4r9-gbHXGBawyZpPU͢͠`=7<#,נ`=7<#4  ]
9ׁHhttp://www.hoora.nlׁׁЈנ`=7<#3 RN
9ׁHhttp://www.cbr.nlׁׁЈנ`=7<#2 R	9ׁH  http://www.vaarplezier.nl/nauproׁׁЈ׉ENIEUWSMENS&BEDRIJF
Zaankanten met app
De gemeente Zaanstad nam voor de
beroepsvaart en woonboten de Blue
Water App in gebruik voor het betalen
van havengeld. Schippers van passagiersschepen,
rondvaartboten en traditionele
zeilvaart die aanleggen aan de gemeentekades
voor het inschepen of afstappen van
passagiers, kunnen via de app het juiste
verschuldigde havengeld betalen. Dat geldt
ook voor woonschepen aan gemeentelijke
kades. De Blue Water App Professional
werd speciaal voor het gebruik door
beroepsvaart ontwikkeld, als aanvulling op
de digitale reserverings- en betaalmogelijkheid
voor de pleziervaart via deze app.
www.bluewaterapp.nl
Hoofdstad heft vaarbelasting
Amsterdam gaat plezierjachten verplichten om een doorvaartvignet
aan te schaffen. Deze kost 20 euro per vaartuig.
Het doorvaartvignet is drie jaar geldig. Dit geldt ook voor
passanten die de staande mast route van het IJ naar de
ringvaart Haarlemmermeer varen. Wie behalve door de stad wil
varen ook wil aanleggen aan een kade in de hoofdstad, moet
het dagtarief betalen van 30 euro per boot. Een boot die het
hele jaar aan een openbare kade in Amsterdam ligt, moet een
aanlegvignet aanschaffen waarvan de prijs wordt berekend op
basis van het aantal vierkante meters van de boot. Dit liggeld is
over het algemeen hoger dan in een (commerciële) jachthaven.
Jachten in een haven hoeven het aanlegvignet niet te kopen.
Eerdere plannen van de gemeente voor deze vaarbelasting
werden niet doorgevoerd omdat de kosten niet tegen de
baten opwegen. Het is nog niet bekend wanneer de vignetten
verkrijgbaar zijn. Tot die tijd wordt er niet gehandhaafd. HISWARECRON
voerde eerder bezwaar tegen het plan.
www.amsterdam.nl
Yamaha Marine samen met Siren
Een snelvarend jacht besturen vanaf
de smartphone in je handpalm, dat
is gekscherend het visioen van het
CommandBlue programma van Yamaha
Marine en Siren Marine, een Britse
softwareleverancier. Siren Marine is
gespecialiseerd in iot-toepassingen op
boten: internet of things. Het maken
van slimme en veilige connecties
tussen machines onderling met een
goede en eenvoudige bediening door
de mens daaraan gekoppeld, is wat de
samenwerking moet opleveren.
www.sirenmarine.com
52
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://AoiMZ3BKfqGamas6x9cw0vceHUjITf58iInOqnArjG0`̵`=7<"~׉E
NIEUWSMENS&BEDRIJF
Vaarbewijs voor beroepsschippers
Professionals die op werkboten, passagiersboten of
andere kleine schepen varen voor hun werk kunnen het
NauPro vaarbewijs halen. Hiermee tonen de beroepsmatige
schippers van kleine schepen, waarvoor geen
groot vaarbewijs nodig is, dat ze voor de uitvoering
van hun beroep zijn gekwalificeerd zoals de arbo- en
scheepvaartverkeerswet vereisen. Naast de kennis die
hoort bij het klein vaarbewijs, leren de werkers op het
water zaken over bootbeheersing, manoeuvreren en
veiligheid. Redden van drenkelingen en hulp bij ongevallen
maakt onderdeel uit van de cursus, die daadwerkelijk
op het water wordt gegeven. De vaardigheden
zijn praktisch en getoetst. De cursus wordt verzorgd
vanuit een samenwerking van Vaarplezier, Aquaplanning
en STC-KNRM. Het certificaat heeft geen erkenning van
de overheid, maar wordt uitgegeven door STC-KNRM
en is daarmee een serieus teken van vakbekwaamheid.
www.vaarplezier.nl/naupro-vaarbewijs
Wachtlijst examens vaarbewijs
Als gevolg van de lockdown ontstaat een flinke
wachtlijst van mensen die examen willen doen om
hun vaarbewijs te halen. Veel meer mensen gaan in
de zomer het water op, nu vakanties in het buitenland
(bijna) niet mogelijk zijn. Maar het CBR die de
examens afneemt, kan geen kandidaten ontvangen
in een zaal. Het aantal aangevraagde examens
steeg vorig jaar naar 40.000, vanaf 16.000 in 2016.
De wachtlijst is zo lang dat het CBR geen nieuwe
aanvragen voor vaarbewijsexamens meer aanneemt.
Wie al een aanvraag heeft gedaan, kan pas het
examen doen als het is toegestaan om met een
groep mensen in een zaal bijeen te komen.
www.cbr.nl
HISWA MAGAZINE 2
Hoora wint geld voor Valk 3.0
Eva Meijer presenteerde op het Circo Circulair
Business Design Track haar idee voor de
Hoora Valk 3.0. Een boot die zo is ontworpen
dat al het materiaal opnieuw kan worden
benut na de levensduur van de boot. De
wedstrijd om het meest circulaire productidee
werd gehouden tijdens het Frysk Toerisme
Kongres. Ondernemers uit de gastvrijheidindustrie
presenteerden hun plannen. Meijer
bedacht een elektrisch aangedreven sloep
op basis van de romp van een Valk-zeilboot.
Het polyester of zelfs een hele oude romp is
herbruikbaar. Hergebruikt plastic van andere
kringlopen kan worden gebruikt voor het 3D
printen van de binnenschaal en het dek. De
jury van Friese politici en innovatieplatforms
vond het idee van Hoora Watersport het beste
en kende een bedrag van 10.000 euro toe
voor het verder uitwerken van het plan. Zie
ook het artikel op pagina 42 waar Eva er meer
over vertelt.
www.hoora.nl
53
׉	 7cassandra://2Jrj504N0_JHkcwPeJ5Rcdn4em-Qygp7LDuE4oEGjt8(`̵`=7<"`=7<"~FnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://tq8XOx2YwR95Z4iZ9a1YXOCP1t3P73b6iQe2IyJqgFo -d`
׉	 7cassandra://9YP1vDvbLin2dDu8XIei1A16Q2fW6D8uXSg0oE9p4xEY`T׉	 7cassandra://6K7SKrNZKMzVMvqOd3h__KTrjIX9IsFtadAZVzXJQ5w`̵׉	 7cassandra://rAYvZkqvGw8a_5Aa-zdP5r3WWdoBppR7lfgZh33aQro͡͠`=7<#1ט # #nu׉׉	 7cassandra://YdIgWj69fJkGew7Sr0E2M2Dcj59n02U3vu5sMqk0qkk 	`
׉	 7cassandra://M3pNIAwRmSboN5u3p11qLYfPcLVyDfcadAS5rwml7lMb`T׉	 7cassandra://kbV93LQyuMysYCn00rte0-d06XqK35HRskL0jMCnWn0 `̵׉	 7cassandra://X8ddbPPRXTQEF_zPEGZysL0EMFi-w7aBkePuzCATx54d͠`=7<#5נ`=7<#B ̟9ׁHhttp://www.nauticalservices.nlׁׁЈנ`=7<#A j̥9ׁHhttp://www.uwjachtmakelaar.nlׁׁЈנ`=7<#@ X9ׁHmailto:ibiza@wwy.nlׁׁЈנ`=7<#? ̡9ׁHhttp://www.lengersyachts.comׁׁЈנ`=7<#> i̨9ׁH  http://www.de-ijssel-coatings.nlׁׁЈנ`=7<#< ;@9ׁHhttp://www.datema-amsterdam.nlׁׁЈ׉E6NIEUWSMENS&BEDRIJF
Fusies en samenwerkingsverbanden
• Elan Yachts en Oceanvolt gaan samenwerken in de
ontwikkeling van elektrisch aangedreven motor- en
zeiljachten. Beide bedrijven zijn tegenwoordig in Fins eigendom.
www.oceanvolt.com
• Instrumentenleverancier B&G en H2Boat gaan een
samenwerking aan. Centraal daarin staat de implementatie
van waterstof als energiebron in de watersport.
www.h2boat.it
• Restart Sailing richtte de Restart Sailing Tech Group op.
Dit is een alliantie van software-ontwikkelaars, die
verenigingen en commerciële organisatoren van
zeilevenementen ondersteunen bij het implementeren
van speciale computerprogramma’s voor zeilende
evenementen.
www.restartsailing.org
Thuishavens nieuwe eigenaar Jachthaven Lelystad Haven
Lelystad Haven heeft een nieuwe
eigenaar en wordt onderdeel van
de Thuishavens Groep met daarin
Marina Muiderzand, Jachthaven
Naarden en Jachthaven Bruinisse.
In 2019 sloot Thuishavens Groep
zich aan bij het Port Adhocnetwerk
dat inmiddels uit tien
jachthavens bestaat. De familie
Dinant is al 30 jaar eigenaar en
liet de jachthaven groeien tot een
54
succesvolle full-service haven
met meer dan 550 ligplaatsen.
Dit is vooral de verdienste van
Martijn Dinant, die in 2001 het roer
overnam van zijn ouders. Martijn:
“Het is tijd voor verandering: ik
wil mijn horizon verbreden en
meer tijd doorbrengen met mijn
gezin. Eind 2019 besloot ik de
haven te verkopen en kwam vrij
snel in contact met Port Adhoc.
Ik heb met eigen ogen gezien
hoe zij opereren na de fusie met
Thuishavens. Zij laten de afzonderlijke
jachthavens vrij in hun manier
van werken en dat spreekt mij
aan. Ik ben ervan overtuigd dat
onze haven, onze klanten en mijn
collega’s in goede handen komen.”
Martijn Dinant blijft betrokken bij
een bijzondere ontwikkeling in
de haven: de realisatie van zeer
luxe drijvende woonhuizen. De
verwachting is dat in 2021 gestart
kan worden met de verkoop. Het
team van Lelystad Haven blijft
ongewijzigd, al wordt ter vervanging
van Martijn een hands-on
havenmanager gezocht.
www.lelystadhaven.nl /
www.thuishavens.nl
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://6K7SKrNZKMzVMvqOd3h__KTrjIX9IsFtadAZVzXJQ5w`̵`=7<"׉ENIEUWSMENS&BEDRIJF
Datema Amsterdam trekt in bij Vrolijk Watersport
Nautische boekhandel Datema Amsterdam trok onlangs in bij Vrolijk
Watersport in Scheveningen. De boekhandel had altijd een winkel,
maar besloot in 2019 uitsluitend verder te gaan met een webshop op
nautisch gebied. Watersporters bleken echter toch meer behoefte aan
persoonlijk advies te hebben bij de aanschaf van de juiste boeken en
kaarten dan vooraf was voorzien. Ook eigenaar Joop Datema miste het
persoonlijk contact met zijn klanten en vooral het kunnen uitwisselen
van tips over vaargebieden, havens en actualiteiten. Daarom is er
gekozen weer een fysieke winkel, naast de webshop, te starten.
www.datema-amsterdam.nl
Verhuizingen en kort nieuws
• Verffabrikant De IJssel Coatings is als bedrijf
lid geworden van de internationale koepelorganisatie
van brancheverenigingen in de watersportsector
ICOMIA.
www.de-ijssel-coatings.nl
• Lengers Yachts opende een vestiging in België.
De Belgische directeur wordt ondernemer
Philppe van de Reyse. Het adres is Zeedijk 780 in
Knokke-Le-Zoute.
www.lengersyachts.com
• White Whale Yachtbrokers opende een kantoor
op Ibiza. De makelaar aldaar is Nicolai Visser. Het
adres is Casa Tanque den Torres, Lg Poligono 25 in
Santa Eularia, ibiza@wwy.nl.
www.uwjachtmakelaar.nl
• Orange Nautical Services stopt. De huur van de
bedrijfsloods is door de eigenaar per 15 mei opgezegd
en het is (nog) niet gelukt om een andere
lokatie te vinden voor de bedrijfsactiviteiten.
www.nauticalservices.nl
HISWA MAGAZINE 2
55
׉	 7cassandra://kbV93LQyuMysYCn00rte0-d06XqK35HRskL0jMCnWn0 `̵`=7<"`=7<"FnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://klllgCxSAdD4ugxoCj35y7O7wxaNDpZY3sXElVmYAlA  `
׉	 7cassandra://nQs5NlEirOvc9gM6lS7060RDWd5eQqOkn5SpLvYAiLw\1`T׉	 7cassandra://fBg_a_EVtwroUrRsli4pGvgQjkPFU6W8ZHRdxK29KWA`̵׉	 7cassandra://wGt3nUtIyqugfvrCEFj1r65LicgQGqumbeMzhKklugsp͠`=7<#=ט # #nu׉׉	 7cassandra://8pAQF_4HS354CWf-MATPnGr_Ua9GfncEW_qJXtRJatI I`
׉	 7cassandra://yIzURQMVGP-v1f1FdDjA_fTUXQvz-dk2SIELg6iglMcW`T׉	 7cassandra://_jQy43Eg2zlAKIC3IvVnKmEj6dSgUTMNvfOQ2xOrbKI }`̵׉	 7cassandra://G9dSrsj1WAmojc1jMtGtz9mkOFCZ8KPPSzmXlbmBQzo 4͠`=7<#Cנ`=7<#F ́n9ׁHhttp://www.fryslan.frׁׁЈנ`=7<#E ̖9ׁHhttp://www.hiswatewater.nlׁׁЈ׉ENIEUWSMENS&BEDRIJF
Voorbereidingen HISWA te water in volle gang
De HISWA te water kan zomaar de
eerste beurs zijn die dit jaar wordt
gehouden. De watersportbeurs
is gepland van 1 tot en met 5
september in de Bataviahaven
Lelystad. Het beursteam heeft de
verkoop opgestart en is volop met
de voorbereidingen bezig. Een
nieuw logo symboliseert de nieuwe
koers en de indeling krijgt een
make-over. “We gaan voor het eerst
de havenpier bij de beurs betrekken.
Die extra gecreëerde ruimte wordt
gebruikt voor sloepen, motorboten,
multi-hulls en grote jachten. Aan
de pier komt de driemaster De
Stedemaeght te liggen, als een drijvend
VIP-restaurant. Er is behoefte
aan een plek waar bezoekers,
maar ook exposanten met relaties
even rustig kunnen zitten.’’ Er zijn
verschillende mogelijkheden om
aan de HISWA te water deel te
nemen. Snelle inschrijvers worden
beloond, want na 1 mei 2021 gaan
de tarieven omhoog.
www.hiswatewater.nl
Brugbediening per app
Watersporters kunnen vanaf dit vaarseizoen bij 16
bruggen in Friesland een brugopening aanvragen met
een app. Deze service is een primeur in Nederland.
Het watersportseizoen ging daar 27 maart van start.
Brugwachters bedienen zeven dagen per week
bruggen en sluizen. Het aanvragen van een brugopening
kan dus met de Watersport-app, maar ook met
een marifoon of met een druk op de aanmeldknop
bij de brug. Het betreft vooral bruggen in belangrijke
recreatieve en doorgaande vaarroutes. Watersporters
kunnen in de app ook hun vaarroute invoeren en
ontvangen vervolgens alle informatie die ze onderweg
nodig hebben. In de app staan onder andere brugbedieningstijden,
jachthavens, snelvaargebieden,
elektrische oplaadpunten, aanlegplaatsen, vuilwaterpunten
en actuele scheepvaartinformatie. Nieuw is dat
de app tips geeft over het varen op drukke knooppunten.
De app Watersport is beschikbaar in het Fries,
Nederlands, Duits en Engels en gratis beschikbaar
voor gebruikers van Apple en Android.
www.fryslan.frl.
56
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://fBg_a_EVtwroUrRsli4pGvgQjkPFU6W8ZHRdxK29KWA`̵`=7<"׉ENIEUWSMENS&BEDRIJF
Personalia
• Albert Hakvoort senior is overleden. De jachtbouwer
uit Monnickendam, de vierde generatie
in de 101-jarige werf, overleed op 11 maart op
80-jarige leeftijd.
• Jaap Kuiper van Kuiper Verzekeringen is overleden.
De verzekeringsman met veel jachten in zijn portefeuille,
overleed op 2 februari op 76-jarige leeftijd in
Heerenveen
• Paul Pels vierde op 1 maart dat hij 25 jaar
havenmeester is bij de Koninklijke Zeil- en
Roeivereeniging in Muiden.
• Friso Visser is de nieuwe uitvoerend directeur van
Heesen Yachts, de superjachtenbouwer uit Oss.
• Anita Menken van Mercury Marine Benelux gaat
met pensioen. Zij was 38 jaar lang werkzaam bij dit
bedrijf. Zij was de contactpersoon voor veel klanten
en dealers, organiseerde beurzen, en was altijd
aanwezig op alle evenementen in de Benelux
Albert Hakvort Sr
Jaap Kuiper
Friso Visser
Paul Pels
HISWA MAGAZINE 2
57
׉	 7cassandra://_jQy43Eg2zlAKIC3IvVnKmEj6dSgUTMNvfOQ2xOrbKI }`̵`=7<"`=7<"FnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://ormXOVuDbRPAXgYLL1-r6YQpS_DL8ZxR-ZOSXMPfUoE !w`
׉	 7cassandra://DgVE5kV5hjOquEkGPuO6KrpEQn5RjmRmbPVJFkkhd54a`T׉	 7cassandra://SyTVotTnF1Bk0PxrZ3zkRV-YFjICLggNc_j7q-WRU0o E`̵׉	 7cassandra://8yqM2DEPCYGikXoyhv0ro_Hmo0hoKFinIYaVmfGxSyw 
'͠`=7<#Gט # #nu׉׉	 7cassandra://IKyZ08wthHcV04e0O5NTkYVv0afLh8eZlD0tQ-1W8nc y`
׉	 7cassandra://hu8-wFFxdzV6kkcpMCSZnrkdyYixjlD5tdOqDPtkTKo_B`T׉	 7cassandra://id5jd4fqqMzfp18kEq4V6PcNsowdBjSeX5V_uRB6ReM`̵׉	 7cassandra://6zD7a27qNRcLQ8G4uIg_0R05QJj4LU6T0Ud6wRur50cx͠`=7<#Hנ`=7<#S  ܁̷9ׁH  http://www.hiswarecronenergie.nlׁׁЈנ`=7<#R 9ׁH -http://www.comebackmarketing.nl/kennissessiesׁׁЈנ`=7<#P ̌9ׁHhttp://ComebackMarketing.nlׁׁЈנ`=7<#O ̮̟9ׁHhttp://www.hiswarecron.nl/hrbc.ׁׁЈ׉ENIEUWSMENS&BEDRIJF
Adverteren in HISWA Magazine
Het vakblad voor de watersportbranche
Ook dit jaar zijn er weer volop
mogelijkheden om te adverteren in
dit blad. Het volgende nummer van
HISWA Magazine staat in het teken
van export, innovatie en handel.
Het blad kent een oplage van
6.000 exemplaren en wordt
gratis verspreid onder HISWA
Erkende Bedrijven en alle
overige watersportbedrijven in
Nederland. Denk aan jachthavens,
jachtbouwers, charterbedrijven,
reparatie- en onderhoudsbedrijven,
watersportwinkels, importeurs,
bootverhuurders en zeilscholen.
Verder ontvangen belangrijke
stakeholders bij het Rijk, provincies
en gemeenten het blad.
Er zijn verschillende mogelijkheden
om te participeren in HISWA
Magazine. Adverteren met
een gewone advertentie, het
plaatsen van een advertorial of
het meesturen van een brochure
of flyer (een insert). Met één
advertentie, advertorial of insert
in HISWA Magazine worden ruim
18.000 professionals in de watersport
bereikt. Daarnaast is het blad
online te lezen.
Jaargang 28, nummer 2, april 2021
Dit is een uitgave van
magazine
MA G A Z I
Thema: Recreatie & Toerisme
Nederland herontdekt het water
Jachthavens aan zet:
Vakantiegevoel belangrijk
Zeil- en vaarscholen in coronatijd
Neem voor meer informatie over
tarieven en mogelijkheden contact
op met Frank van Gils:
f.gils@roskammedia.nl
of 06 53 88 82 66.
www.hiswarecron.nl/magazines
Nautische Advocaten – Legal support in stormy times
Sinds 1987 gespecialiseerd in juridische kwesties waarmee de ondernemer
in de waterrecreatiebranche kan worden geconfronteerd waaronder
het opstellen van contracten op maat en jachtbouw-, jachtverkoop-,
jachtverhuur-, jachthaven- en incassoperikelen.
Mr. Ivo van Emstede geldt als de grondlegger/opsteller van de 13 sets
HISWA algemene voorwaarden en de bijbehorende standaardcontracten.
Mr. Edwin H.J. Slager
edwin@vanemstedeslager.nl
Mr. Ivo M.F. van Emstede
Lid van Verdienste van
HISWA Vereniging
imf@vanemstedeslager.nl
Leidseplein 33-2 • 1017 PS Amsterdam • 020 675 69 30 • www.vanemstedeslager.nl
׉	 7cassandra://SyTVotTnF1Bk0PxrZ3zkRV-YFjICLggNc_j7q-WRU0o E`̵`=7<"׉E	HISWA-RECRONBUSINESSCLUBNIEUWS
IN DE RUBRIEK HRBC NIEUWS LEEST U NIEUWS VAN DE LEDEN VAN DE
HISWA-RECRON BUSINESS CLUB.
Wilt u ook lid worden? Er zijn diverse partnerships mogelijk: Partner in Business,
Kennispartner of TOP Supplier. Kijk voor meer informatie op www.hiswarecron.nl/hrbc.
Gratis kennissessies online marketing
Het platform ComebackMarketing.nl van RED Online
Marketing (TOP Supplier) helpt de reis- en recreatiebranche
sterker uit de coronacrisis te komen. Via blogs,
kennissessies en digitale ronde tafels verzorgen zij
verbinding en delen ze kennis voor onder andere de
recreatiebranche. Het platform heeft de tweede prijs
gewonnen bij de Microsoft Advertising Awards.
“Het idee ontstond in een teamoverleg. Stilzitten was
geen optie. We wilden helpen waar we konden. Binnen
een week was het platform er. Het platform heeft
ons in werkuren al meer dan 100.000 euro gekost,
maar alleen de energie al maakte alles waard,” aldus
Roy Platje, oprichter en directeur van RED Online
Marketing. Leden van HISWA-RECRON kunnen gratis
deelnemen aan digitale kennissessies over bijvoorbeeld
website-analyse, automation en YouTube.
www.comebackmarketing.nl/kennissessies
Besparen op energiekosten –
sluit aan bij HISWA-RECRON Energie
Steeds meer HISWA-leden
sluiten zich aan bij inkoopcollectief
HISWA-RECRON Energie
van EnergyProof (TOP Supplier).
Eén van hen is Lutz Jachthaven
& Watervilla’s uit het Friese Balk.
“We besparen sinds dit jaar
veel geld op de energiekosten”,
zegt eigenaar Maud Cornelis.
“En daar zijn we natuurlijk erg
tevreden over.”
De jachthaven aan het
Slotermeer is in 2017 aangekocht
en telt 300 ligplaatsen.
De voormalige camping wordt
omgebouwd tot een villapark
met een twintigtal luxe watervilla’s.
Binnenkort start de verhuur
van deze prachtige villa’s aan
gasten en vakantiegangers.
Toen het vorige energiecontract
bij Vattenfall afliep,
kwam Cornelis in contact met
EnergyProof, het bureau achter
het inkoopcollectief HISWARECRON
Energie. Die nam de
energiecontracten onder de
loep. EnergyProof berekende
dat de jachthaven ongeveer
3.000 euro per jaar op de
energiekosten kon besparen.
“Toen was de keuze gauw
gemaakt ten opzichte van het
oude contract”, vertelt Cornelis.
“Maar niet alleen was de prijs
veel gunstiger, de overstap naar
het nieuwe contract verliep ook
nog eens heel soepel.
We zijn erg vriendelijk en
efficiënt bijgestaan.”
www.hiswarecronenergie.nl
HISWA MAGAZINE 2
59
׉	 7cassandra://id5jd4fqqMzfp18kEq4V6PcNsowdBjSeX5V_uRB6ReM`̵`=7<"`=7<"FnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://WInS_cIdCi8r8_4ImyHcCs83I-2e_UvNrTjjUSMHrt8 O`
׉	 7cassandra://ynkqA-E1LzmVszDqykJu2Es7PjJ4ZlVz8E_wvxBHTL4c`T׉	 7cassandra://bO4n0te_uVpekhrebH5UapDdBEs6TbPTHyD7ZmKmoiI`̵׉	 7cassandra://GNYKZSLT8-0qGU2AJRxc-SQXj39fdOcHc0Uxw4KWXAk͒͠`=7<#Qט # #nu׉׉	 7cassandra://88gSC1bkjdC30L0Cljj1SzcdERS5zPJtiOk_dHZi-Us `
׉	 7cassandra://pds9Z2Sxoh4C7p5kPguw8iY_6cMsYcSK9hjJAJtmy44ZX`T׉	 7cassandra://xBmz5J1VW-acMJbWgaHYn6VRSQOGbiPuN1fROeCIFg0`̵׉	 7cassandra://IxmEL1G1iwW7dcTMmqURoPKOJSwemyLtDHwYI5Q4rVA͆͠`=7<#Tנ`=7<#Y ہ̦9ׁHhttp://www.varen.groningen.nlׁׁЈנ`=7<#X 	
9ׁHhttp://www.arboned.nl/checklistׁׁЈ׉E	HISWA-RECRONBUSINESSCLUBNIEUWS
Onderzoek: veel kansen voor jachthavens
Muller Makelaardij (TOP Supplier)
verrichtte opnieuw marktonderzoek
onder jachthavens. Muller deed dit
ook al in 2015. 113 jachthavenexploitanten
participeerden in het
onderzoek. Daaruit blijkt dat de
bezettingsgraad bij commerciële
jachthavens met 4% is gestegen.
Bij gemeentehavens is er een
daling te zien van 17%. Er is geen
samenhang te vinden tussen de
hoogte van de bezettingsgraad en
het voorzieningenniveau.
De regio Utrecht, Loosdrecht en
Vinkeveen hanteren de hoogste
ligplaatstarieven van Nederland:
gemiddeld 1.782 euro. Deze prijzen
zijn gebaseerd op een boot met
een lengte van 10 meter. Voorheen
was de regio Friese meren de voordeligste
manier om voor langere
tijd aan te meren, tegenwoordig
is dat de regio Noord met een
gemiddelde prijs van 725 euro. De
regio Hollandse plassen staat met
95,43%. op de eerste plaats qua
bezettingsgraad.
Muller constateert dat er veel
kansen liggen in de jachthavenmarkt.
De verhuur van sloepen en
ander boten is in opkomst. Er is
behoefte om langer te verblijven in
een jachthaven én er is behoefte
aan extra faciliteiten voor alternatieve
vormen van overnachting.
Ligplaatshouders hebben naast de
standaard voorzieningen behoefte
aan een supermarkt of watersportwinkel
bij de jachthaven.
www.mullermakelaardij.nl/nieuws
Herstelbudget van Aon helpt bij inkomensverlies
Een ruime meerderheid van de ondernemers in
Nederland is zakelijk gezien niet verzekerd voor
ziekte, ongevallen en arbeidsongeschiktheid.
Daarbovenop komt de coronacrisis, waardoor
veel ondernemers noodgedwongen interen op
hun buffers en daardoor onvoldoende financiële
middelen achter de hand hebben. Ook als er wel
sprake is van een arbeidsongeschiktheidsverzekering
(aov) blijft overbrugging in veel gevallen
nog steeds noodzakelijk wanneer ondernemers
geconfronteerd worden met een ongeval, ziekte en/
of medische ingreep. Aon (Kennispartner) biedt als
eerste in Nederland een oplossing zonder toelatingseisen:
het Herstelbudget. Dit helpt ondernemers
bij inkomensverlies. Het Herstelbudget geeft
60
de mogelijkheid om zelf de dekking te bepalen.
Kies je als ondernemer bijvoorbeeld voor de
Ongevallendekking, dan krijg je een uitkering na
een ongeluk. Als je kiest voor uitgebreidere dekking
voor Ongevallen en Ziekte ben je ook verzekerd in
het geval van medische ingrepen vanwege kanker,
reuma en andere ziektes. Het Herstelbudget kent
drie uitkeringsniveaus: Brons, Zilver en Goud.
www.zakelijk.aonverzekeringen.nl/verzekeringen
HISWA MAGAZINE 2
׉	 7cassandra://bO4n0te_uVpekhrebH5UapDdBEs6TbPTHyD7ZmKmoiI`̵`=7<"׉EHISWA-RECRONBUSINESSCLUBNIEUWS
Checklist gezond en vitaal thuiswerken
Veel mensen werken al maandenlang dagelijks vanuit
huis. Voor kantoormedewerkers zal thuiswerken de
norm blijven. Dit kan zorgen voor bijvoorbeeld nek- en
schouderklachten of psychische klachten. Met de checklist
‘Gezond en vitaal thuiswerken’ van ArboNed (TOP
Supplier) kun je direct zien of je alles rond thuiswerken
goed hebt geregeld. Hoe meer vinkjes je zet, hoe meer
uitval door thuiswerken je voorkomt.
Zorgplicht als werkgever
Als werkgever moet je volgens de Arbowet elke
arbeidsplaats in het arbobeleid betrekken. Ook de
thuiswerkplek. Als werkgever moet je nagaan of de
thuiswerkplek bijvoorbeeld ergonomisch is ingericht.
Ben je als werkgever ‘gedwongen’ door de coronamaatregelen
om thuiswerken te faciliteren? Dan kan niet
worden verwacht dat je direct de juiste spullen hebt
voor iedereen of hebt gecheckt of alle werknemers
goede werkplekken hebben. Je zorgplicht geldt echter
nog steeds. De checklist van ArboNed helpt je om aan
deze zorgplicht te voldoen.
www.arboned.nl/checklist-thuiswerken
Nieuw: vaarboek ‘Varen door Groningen’
Dat de provincie Groningen prachtige vergezichten,
schilderachtige dorpjes op wierden en een
historische hoofdstad ‘that never sleeps’ heeft,
is bekend. Maar er is meer in Groningen en de
mooiste manier om dat te ontdekken is per boot.
Groningen kent ruim 850 kilometer aan vaarwegen
zoals meren en kanalen. AbelLeisure (TOP
Supplier) ontwikkelde acht meerdaagse vaarroutes
die sfeervol worden weergegeven in een fotorijk
boek. Er staan ook tips in om Groningen te voet
of per fiets verder te ontdekken. Deze informatie
staat ook op de bijbehorende informatiepanelen in
de jachthavens. Het vaarboek is verkrijgbaar bij de
deelnemende jachthavens.
Alle acht vaarroutes zijn ook verkrijgbaar in de
RoutAbel app. Watersporters krijgen hierbij ook
tips als waar kun je afmeren, welke brug moet je
zelf bedienen en waar is het leukste terras?
Varen door Groningen is een samenwerking
van HISWA-RECRON, Marketing Groningen,
Routebureau Groningen, AbelLeisure en elf
jachthavens en kwam mede tot stand dankzij een
bijdrage van de Provincie Groningen.
www.varen.groningen.nl
HISWA MAGAZINE 2
61
׉	 7cassandra://xBmz5J1VW-acMJbWgaHYn6VRSQOGbiPuN1fROeCIFg0`̵`=7<"`=7<"FnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://NYYpB2VSraQOIt1LqmQlOmPAwGJTs8xY00te0kfc1kg $`
׉	 7cassandra://LQMGWVBlU4RoswI5NHwEyej2tLoE4N15swuiPWQRcmMN`T׉	 7cassandra://CEqb0IXXIdodDOvvpe7b499a_3DxC68D2Aa26zCa8lw`̵׉	 7cassandra://DsbbtsXPmhhLLZMbKuANPQR8Rm775EDMzvf2UCozo0kͱ	h͠`=7<#Zט # #nu׉׉	 7cassandra://DyVFbqKat3326z1mc9-DXxJhHQO2HfK9SxVxpdiWBT0 `
׉	 7cassandra://vZgRcpLNzIcGsspRegH7Wq66RP4TU-f0isi8MkTWHiMX`T׉	 7cassandra://owWsXfwFLmNx2YOo-ObdawYRZYSUzFF-h-Ch27CDo4Y"	`̵׉	 7cassandra://laGzSrrrCzDMX2TrTHhHHvhPf_0UJ6kvY8jHfuBaAbQ ͠`=7<#[נ`=7<#с @9ׁH  mailto:info@mullermakelaardij.nlׁׁЈנ`=7<#Ё ̙9ׁHhttp://mullermakelaardij.nlׁׁЈנ`=7<#ρ  8 9ׁH "http://linkedin.com/company/mullerׁׁЈ׉ECHISWA-RECRON
BUSINESS CLUB
De HISWA-RECRON Business Club bestaat uit bedrijven die diensten, producten of
kennis leveren aan de watersport- en recreatiesector. Ze zijn specialist in hun vakgebied
en hebben aantoonbare ervaring in deze branche. De club biedt toegevoegde waarde
aan de leden van HISWA-RECRON en bestaat inmiddels uit ruim 100 partners.
Partner in business
Alfa Accountants en Adviseurs
E wkappers@alfa.nl
T 088-2532850
Seijsener Rekreatietechniek
E bas.durieux@seijsener.nl
T 075-6810610
Kennispartner
Aon
E jos.kuhl@aon.nl
T 071-5685733
Benegas
E judith.plasman@benegas.com
T 0341-723350
Bureau HTM
E renedrost@bureauhtm.nl
T 038-3374501
Facet Architecten & Adviseurs
E johan@facet-aa.nl
T 0315-237075
Kuiper Verzekeringen
E r.devalk@kuiperverzekeringen.nl
T 0513-614444
Maas Recreatie Bedrijfsmakelaardij
E erp@maasrbm.nl
T 073-6408888
Stellicher Advocaten
E b.vansusante@stellicher.nl
T 026-3777111
Stratech
E l.olde.riekerink@stratech.nl
T 053-4804080
Tommy Booking Support
E frank@aicn.nl
T 0318-495888
Van de Loosdrecht
E info@vandeloosdrechtrbm.nl
T 0341-252363
Van Emstede & Slager Advocaten
E e.slager@vanemstede.nl
T 020-6759494
ZKA Consultants
E m.pietersma@zka.nl
T 088-2100250
Zypp Advocaten
E eelco@zypp.nl
T 026-7024787
TOP Supplier
AbelLeisure
E wietze.zwart@abelleisure.nl
T 0573-280772
ArboNed
E marty.de.groot@arboned.nl
T 030-2996299
Arcabo
E r.schell@arcabo.nl
T 0529-488900
Barrera
E franco@afzethekken.nl
T 0182 342088
Bio Habitat
E s.serra@beneteauhabitat.com
T 06-52840714
BLM Bilderbeek Linen Management
E info@blmlinenmanagement.nl
T 0341-436400
Boerplay
E s.maassen@boerplay.com
T 0183-402366
Bomondo
E gerda@bomondo.nl
T 085 065 326 7
Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd
E lycklama@ruimteenvrijetijd.nl
T 06-53383550
Bureau voor vernieuwing
E mail@bureauvoorvernieuwing.nl
T 06-50298181
CED Nederland
E recreatie@ced.group
T 010-2843400
C-mark
E jacquelinesteenhuis@c-mark.nl
T 088-8310500
Countus Accountants en
Adviseurs
E a.schipper@countus.nl
T 038-4552600
Cruys Consultants
E info@cruysconsultants.nl
T 06-30455111
CSU
E marjolein.dreef@csu.nl
T 0413 285 111
De Beijer Grondstoffen
E roy.driessen@debeijerbv.com
T 088-4006300
De Bergjes Chalet en Caravans
E hans@bergjes.nl
T 0475-495079
Den Otter
E info@williamdenotter.nl
T 0412-474282
De Rijk
E info@derijkleimuiden.nl
T 0172-508151
DHK, Tax Lawyers & Legal
Consultants
E dijkstra@dhk-taxandlegal.nl
T 010-2053610
Dock 35 Media
E jeroen@dock35media.nl
T 0314-355833
Docuconcept / Kyocera
Document Solutions
E r.potkamp@docuconcept.nl
T 088-3749300
Een Veilig Gevoel
E info@eenveiliggevoel.nu
T 088-5554888
Endurance
E r.versteeg@endurance.nl
T 033-4508333
EnergyProof
E bart@energyproof.nl
T 020-2333821
Facility Kwadraat Software
E dick.vink@facility2.nl
T 073-6891651
Flean
E willem@flean.com
T 088-9001575
Havenlodge
E havenlodgeverkoop@gmail.com
T 06-55151146
Hertzinger Satelliet Ontvangst
E margo@hertzinger.nl
T 033-4610337
Holiday Media
E hans@holiday.nl
T 073-6271240
ICY
E d.vandekamp@icy.nl
T 088-1231333
Initial CWS
E eelco.lindenkamp@cws.com
T 070-3576357
Instyle Concepts
E daan@instyleconcepts.nl
T 0522-244999
Inter Boat Marinas
E arie.hooymeijer@interboatmarinas.nl
T 078-6777000
IVA Driebergen
E barendregt@iva-driebergen.nl
T 0343-512780
Kees van der Spek Stolwijk
E sjoerd@keesvanderspek.nl
T 0182-342590
Kolibrie HRM voor Horeca
E anne-floris@kolibrie.nl
T 013-5499111
KR8 Architecten en Adviseurs
E ckuiper@kr8architecten.nl
T 0599-235643
Kupan
E n.tenbrinke@kupan.nl
T 0315-760060
Leisurebrains
E verkoijen@leisurebrains.nl
T 06-36069296
Lentink De Jonge Accountants
en Belastingadviseurs
E k.degraaf@lentinkdejonge.nl
T 0341-438100
Liezenga Schoonmaak
Groothandel
E info@lsgbv.nl
T 085-7920220
Lotec
E t.loots@lotec.nl
T 040-2430021
Maat Caravans
E info@maatstacaravans.nl
T 0184-419911
Main Energie
E w.vanderleeden@mainenergie.nl
T 088 0809100
Marindex
E kees.dolman@marindex.nl
T 0182-511511
Mediation Hilversum
E chiel@chielvanpraag.nl
T 035-2030000
Meijer Mediation
E wim@meijer-mediation.nl
T 0546-538426
Miele Nederland
E wim.zwartkruis@miele.nl
T 0347-378911
Muller Makelaardij
E bkamp@mullermakelaardij.nl
T 0515-430623
Nedflex Payrolling
E n.bos@nedflex.nl
T 013-4677730
Novasol
E ronald.van.beers@novasol.com
T 0229-282999
Outdoor Fitness Systems
E hilde@o-f-s.eu
T 0032-11729650
P3 Expertise
E info@p3expertise.nl
T 0229-785214
Perspectief Groep
E dannyvanvenetien@perspectief.eu
T 0341-438710
Primagaz
E mfisser@primagaz.nl
T 0800-0137
Projectbureau Vrolijks
E info@vrolijks.nl
T 076-5339850
Prosuco
E info@prosuco.nl
T 0318-495887
Recranet
E milko@recranet.com
T 0118-202019
Recrasol
E m.pruis@energie-winkel.nl
T 0118-236024
Recratief Bedrijfsmakelaars
E info@recratief-bedrijfsmakelaars.nl
T 0592-462844
Recreatie-Apps.nl
E wilma@recreatie-apps.nl
T 0318-495888
RecreatieVerzekeringen
E info@recreatieverzekeringen.nl
T 085-0027540
RED Online Marketing
E info@redonlinemarketing.nl
T 030-2746549
Red Support
E info@redsupport.nl
T 032-1849775
Rein Advocaten en Adviseurs
E sprangers@rein.nl
T 0592-345188
Rijk taxateurs/adviseurs/
rentmeesters
E albert.rijk@rijk.eu
T 0113-572835
Ross Tucker
E info@rosstucker.nl
T 0594-516017
Scheepsrecht Advocaten
E jck@scheepsrechtadvocaten.nl
T 085-8770945
Schulte Jurist en Mediator
E info@awschulte.nl
T 06-14315810
Second Home Check
E robin@secondhomecheck.nl
T 0315 843308
Shibaura Europe
E fannyfranken@shibaura.com
T 026-3269999
Smart Finance Experts
E info@smartfinance.expert
T 0365483030
Smeba Brandbeveiliging
E anja@smeba.nl
T 024-3775458
SOLVOS4
E ad@solvos4.nl
T 06-10380930
Uw Bed Professional
E wim@uwbedpro.nl
T 088-3322310
Van den Berg Chalet Totaal
E info@chalettotaal.nl
T 0161-763523
Van der Reest Advies
E nemi@vanderreestadvies.nl
T 055-5382460
Van Keulen Mobielbouw
E info@mobielbouw.nl
T 0548-612693
Venntiv Group
E siegfried.doetjes@venntiv.com
T 055-8434815
W2 Support/Walcon
E peter@w2support.com
T 038 3030315
Watel
E robbert@watel.nl
T 020-6593973
Watergames & More
E paul@watergamesandmore.com
T 079-2065060
Wecovi
E dlandman@wecovi.com
T 038-4686888
Wegter Grootverbuik
E a.tergrote@wegter.nl
T 0541-581600
WerffMedia
E janwillem@werffmedia.nl
T 0314-362505
Wijnen Recreatiebouw
E recreatiebouw@vanwijnen.nl
T 0570-690660
Wildkamp
E info@wildkamp.nl
T 0523-687500
Wola
E j.denkema@wola.nl
T 050-3129685
Yalp
E info@yalp.nl
T 0547-289410
Zuurzoet - HR advisering
E hiswa-hr@zuurzoet.nl
T 06-14898388
Zilverlinde Consultancy
E olavpetram@gmail.com
T 06-22809505
׉	 7cassandra://CEqb0IXXIdodDOvvpe7b499a_3DxC68D2Aa26zCa8lw`̵`=7<"׉E Dé makelaar en
taxateur voor
watersportgebonden
bedrijven
en onroerend goed
Ook op LinkedIn
linkedin.com/company/muller-makelaardij
VIND ONS
mullermakelaardij.nl
0515 43 06 23
BEL ONS
info@mullermakelaardij.nl
MAIL ONS
׉	 7cassandra://owWsXfwFLmNx2YOo-ObdawYRZYSUzFF-h-Ch27CDo4Y"	`̵`=7<"`=7<"FnבCט   #nu׉׉	 7cassandra://bCTdqFN5w0ojrD-2h7mET0XPFF-xXnSyPPb5LdEVpgo `
׉	 7cassandra://BIKw5Dv8lmmyV85K2Wf0NuZ9Q0_Yu3oN3enB3QLQ0acwm`T׉	 7cassandra://s0IPm9InNYr85nEH_KVtL_G2bGj_PELLDXX1JPL10II&`̵׉	 7cassandra://aq_5RYZviyZodt2kQr4RTX-4Vg3Ebqy4zN6Jbj3ovFk t͠`=7<#ʓנ`=7<#΁ L̠ 9ׁHhttp://seijsener.comׁׁЈנ`=7<#́ x9ׁHmailto:info@seijsener.nlׁׁЈנ`=7<#́ Y9ׁHhttp://AanUit.netׁׁЈ׉EGelukkig
Vaarjaar!
t u al klaar
voor elektrisch varen?
Elektrisch varen gaat hard. Geen wonder
dat veel jachthavens zoeken naar de beste
voorzieningen om aan de groeiende vraag
te kunnen voldoen. Seijsener Techniek is
daarbij dè partij om mee in zee te gaan.
Seijsener weet alles van elektrisch varen en
noodzakelijke voorzieningen. Bijvoorbeeld
van professionele stroomzuilen, gegarandeerd
veilig leidingwerk en van
de nieuwste techniek op het gebied van
afrekensystemen.
Seijsener techniek.
Ga maar genieten!
Zoals het AanUit.net met een app die
alles efficiënt regelt qua stroom en water:
inloggen, aanzetten, gebruiken, uitloggen
en afrekenen. Wat een gemak, voor
havenmeesters en kapiteins.
Meer weten over de betere voorzieningen
voor elektrisch varen? Neem dan contact op
met Seijsener dan weet u een ding zeker:
het wordt een gelukkig vaarjaar!
Seijsener
info@seijsener.nl
Tel. 075-6810 610
seijsener.com
׉	 7cassandra://s0IPm9InNYr85nEH_KVtL_G2bGj_PELLDXX1JPL10II&`̵`=7<"׈E`=7<"`=7<"Fn)HISWA Magazine 2021 - Nummer 2`=RAn