׉?ׁB! בCט  {u׉׉	 7cassandra://5j32VQL467k7oRP-VC7qSUfNzs7veD8q9U4bmpCAFkc ͆`׉	 7cassandra://fLDZR8q_0dEunQUnzYOJjPqa7wq-h-4-A-wHPz2wKEYm`S׉	 7cassandra://1CneYN3aPmyeQjvCOcDs0LH6vlqn8x0oN8neqIZR9mo%Q`̵ ׉	 7cassandra://AxKFz2cmoIg57c3hOOOrVa8Uatlp41EUEWWGKe-nIBk ˙3͠]&t<׈E]&t<׉E 08
DIT NUMMER
REFLECTIE
30
04
Interview met prof.dr. Fred Korthagen
De EQA-opleider: boven het maaiveld uitsteken
De meeste
coache(e)s deugen
Coach. Hét magazine over coaching
JAARGANG 10
NUMMER 4 2019
׉	 7cassandra://1CneYN3aPmyeQjvCOcDs0LH6vlqn8x0oN8neqIZR9mo%Q`̵ ]&t<]&t<{בCט   {u׉׉	 7cassandra://8WPigjoVA_TVxZdqq8WYwt6yvfK8ERqC7JHMS2sDmJo `׉	 7cassandra://mQcPyWHvet9PbBOwKxj1H5k43veV4LLJVMC0WmjRqjQ^`S׉	 7cassandra://nWEj8cOTgrrG4iO9knE_eteQMXkCbnQ9itTPaZnrjgA `̵ ׉	 7cassandra://P8SL2Nwrasx9hqVo3XaOxqcOFBTKo0bItFInCxQfeOk !P3͠]&t<ט  {u׉׉	 7cassandra://pNPJ31hVRxvu6rATG5kJxD1BKlXtPg4HlujwOKpyYxQ _`׉	 7cassandra://DQykFllXk5SPoBn3h9UiCTWfz0gQwM33KgLTGVGgOGoP`S׉	 7cassandra://q_ol5BkirvBDSRIC2FUMjvrmIYWftkQXw-jkoOhVvk4`̵ ׉	 7cassandra://zBCAHgb9KW4-NVxRCYmbk6ZFx5XcKh0-mcutX55T0_Ms4͠]&t<נ]&t<ف rn9׉Hmailto:info@nobco.nl%0DGׁׁrנ]&t<ځ t9׉Hhttps://www.nobco.nl/Gׁׁrנ]&t<ہ A9׉H Shttp://www.facebook.com/Nederlandse-Orde-van-Beroepscoaches-NOBCO-1976783739243921/Gׁׁrנ]&t<܁ 9׉Hhttp://www.twitter.com/NOBCOGׁׁrנ]&t<݁   9׉H %http://www.instagram.com/nobco_coach/Gׁׁrנ]&t<ށ _9׉H <https://www.linkedin.com/company/nobco/?originalSubdomain=nlGׁׁr׉EInhoud
03 Voorwoord
04 Reflectie levert meer flow in je werk op -
Interview met prof.dr. Fred Korthagen
08 De EQA-opleider: boven het
maaiveld uitsteken
12 We zitten soms zo vast in het denken
in goed of fout - Interview met
Margreet van Persie
15 NOBCO-nieuws
16 Artikelen over reflectie in Coachlink
18 Verslag tiende NOBCO Symposium
Coaching & Onderzoek – Sanne Peeters
21 NOBCO in de media
22 Prijswinnaars Thesisprijs 2019
26 CoachesNetwerk ABN AMRO –
Interview met Stijn de Vries
28 NOBCO-bloggers
30 De meeste coache(e)s deugen -
Sergio van der Pluijm
33 Agenda
Interview met
Margreet van Persie
Pagina 12
Prijswinnaars
Thesisprijs 2019
De meeste
coache(e)s
deugen
Pagina 22
Pagina 30
Coach. Hét e-magazine over coaching verschijnt vier keer per jaar,
Jaargang 10, nummer 4
Colofon
Redactie: Edith Koetsier, Miriam Oude Wolbers,
Lisa Petersen, Eefje Rondeel, Mariska Verduijn
Grafische vormgeving: Vincent Stolk –
Concept & Ontwerp, IJmuiden
Coverfoto: Nadine Maas
Het eerstvolgende nummer verschijnt in maart 2020.
Heb je tips of kopij voor de redactie? Aanleveren kan
tot met 17 februari 2020 via redactie@mos-net.nl.
Overname van artikelen is toegestaan na voorafgaande
toestemming van de hoofdredacteur en met
bronvermelding. De meningen in dit blad zijn niet
vanzelfsprekend gelijk aan de opvattingen van
de uitgever.
Visie
Professionele coaching levert een wezenlijke
bijdrage aan het welzijn en de ontwikkeling
van mensen en organisaties.
Missie
De missie van de NOBCO is om leidend
te zijn in de (door-)ontwikkeling van het
coach- vak en een (pro-)actieve en duurzame
bijdrage te leveren aan de bekendheid en
beschikbaarheid van professionele coaching
in Nederland.
Bij deze missie laat de NOBCO zich leiden
door de volgende kernwaarden:
- richtinggevend & verbindend;
- onderzoekend & betrouwbaar;
- kwaliteit & innovatief.
NOBCO,
Nederlandse Orde
van Beroepscoaches
Postbus 1167
3860 BD Nijkerk
033-247 34 28
info@nobco.nl
www.nobco.nl
׉	 7cassandra://nWEj8cOTgrrG4iO9knE_eteQMXkCbnQ9itTPaZnrjgA `̵ ]&t<׉Evoorwoord
Reflectie
Het belangrijkste en tegelijkertijd het meest ingewikkelde aspect van onze coachprofessie
is reflectie. Tijdens mijn opleiding heb ik de kracht en toegevoegde waarde ervan ontdekt.
Tegelijkertijd ontdekte ik hoe makkelijk ik aan mijn eigen voornemens voorbijga.
Reflecteren vind ik namelijk meestal helemaal niet leuk.
Ik heb me plechtig voorgenomen om tijdens en na ieder
coachgesprek, mijn intervisie en mijn supervisie te
reflecteren. Ik wéét per slot van rekening dat ik mezelf
ermee verrijk. Toch blijft het onder de loep nemen
van mijn eigen handelen, gevoelens, wensen en mijn
gedachten makkelijker in de theorie dan in de praktijk
te zijn. Zelfs met 17 jaar coachervaring betrap ik mezelf
erop dat ik weleens de neiging voel om het uit de
weg te gaan. Het is zo makkelijk om het niet te doen.
Niemand die dat opvalt als ik het een keertje oversla –
denk ik tenminste …
Inmiddels is het al jarenlang een gewoonte, ondanks
mijn escapeneigingen soms, om op meerdere
momenten op een dag te reflecteren. Dat lukt alleen als
ik er de tijd voor neem. Daarom plan ik na ieder gesprek
15 minuten reflectietijd in. Het lukt ook alleen als ik
eerlijk naar mezelf ben en mezelf de juiste vragen stel.
Hoe ik dat doe? Ik ga in gedachten, zonder mezelf te
veroordelen, terug naar waar het pijn deed en waar het
oncomfortabel voelde of waar ik helemaal in een flow
zat. Soms kom ik tot voor mij heel bekende inzichten
en soms zie ik mezelf ook dingen doen die ik mezelf
nog niet eerder heb zien doen. Dan leer ik - ook al is
het soms niet prettig om te ontdekken – dat het wel
boeiend en belangrijk is om mezelf continue te blijven
ontwikkelen.
3
Veel leesplezier!
Charlotte van den Wall Bake, voorzitter NOBCO
‘Ik plan na ieder gesprek
15 minuten reflectietijd in’
׉	 7cassandra://q_ol5BkirvBDSRIC2FUMjvrmIYWftkQXw-jkoOhVvk4`̵ ]&t<]&t<{בCט   {u׉׉	 7cassandra://EUu-Pgoc3TrmLJOWQzhZqE9WmShs2QCn8w4K8l7Es3g `׉	 7cassandra://-Pg-PqyDkWLjg-EZ637FRj5tqsAMHCJz2rFwybiTDrAlm`S׉	 7cassandra://dfIl1GfBUweME6GoPJauCU0qGZkLMCPCv9pbvuaPn9A r`̵ ׉	 7cassandra://-dgKXxVRSnwVbbdxO4987yZYMAxygD-PuCgM94vOuAI \͠]&t<ט  {u׉׉	 7cassandra://T0eh-xv2u_sNJLylEgEK9wGHLHu9koHsE3fFvTgG18Y M` ׉	 7cassandra://oJB1XWj7rCdiGqIwhHI3Nohbje6WNZ_3hMwg5DUrt34t`S׉	 7cassandra://aNKAt-LHGNdfjL1RvPlKLOFpESbwCitLEd53TDIMTrk!`̵ ׉	 7cassandra://GxWn73ev39bNnr1SvzSuqxfxk81E7D8U9JymJpnKyQg͘:͠]&t<׉E	SEmeritus hoogleraar Onderwijskunde Fred Korthagen:
‘ Reflectie levert meer
flow in je werk op’
Dat reflecteren heel belangrijk is, weet Fred Korthagen als geen ander. De emeritus hoogleraar
Onderwijskunde van de Universiteit Utrecht – gespecialiseerd in opleiding en coaching - is bekend
geworden door zijn reflectiemodel. Dit model wordt in bijna alle lerarenopleidingen in Nederland gebruikt.
Samen met Ellen Nuijten schreef hij dit jaar het boek De kracht van reflectie. Ook gaf hij tijdens de NOBCO
Maand van Zelfreflectie een workshop over ‘Reflecteren als coach – hoe doe je dat nu echt goed?’
Door Lisa Petersen
Wat houdt reflectie eigenlijk in?
“De eenvoudigste manier om reflectie te omschrijven
is: ‘Stilstaan bij ervaringen met de bedoeling tot beter
handelen te komen.’ Toch schuilt er in die eenvoudige
formulering ook een gevaar: als je te snel gericht bent
op de vraag wat je (beter) moet doen (gedragsgerichte
reflectie), dan ontstaat er een oppervlakkige manier
van reflecteren. Het is belangrijk om eerst de vraag
te stellen: wat was er essentieel in de situatie? Wat
maakte dat er gebeurde wat er gebeurde? Dat leidt
tot betekenisgerichte reflectie en helpt om in veel
verschillende situaties sneller te doorzien wat de
onderliggende fenomenen zijn en waar de diepere
oorzaken liggen van de processen die zich afspelen.
Een ander gevaar is het te eenzijdig gericht zijn op
‘denken’. Een goede reflectie omvat ook de gevoelens
en behoeften of idealen (voelen en willen) die een rol
spelen bij het handelen in de situatie, zowel bij degene
die handelt als bij de ander(en) die betrokken zijn of
waren in de situatie. Door dat bredere perspectief
komen andere zaken naar boven dan bij een te cognitief
georiënteerde vorm van reflectie.”
U heeft een speciaal reflectiemodel
ontwikkeld. Hoe werkt dit model
in de praktijk?
“Mijn reflectiemodel omvat vijf stappen: (1) de situatie
die je ervaart en waarin je handelt; (2) terugblikken,
waarbij het dus gaat om denken, voelen, willen en doen
van jezelf en de ander(en); zo kom je tot bewustwording
van essentiële aspecten (3); pas daarna is het goed om
over alternatieven na te denken (4), waarna je die (5)
kunt uitproberen in een nieuwe situatie. In de praktijk
geven deze stappen houvast. Bij elke stap horen nadere
richtlijnen en concrete vragen die jezelf kunt stellen.”
Beeld: Nadine Maas
׉	 7cassandra://dfIl1GfBUweME6GoPJauCU0qGZkLMCPCv9pbvuaPn9A r`̵ ]&t<׉EWat maakt het zo’n
succesvol model?
“Dit model publiceerde ik in 1982, dus al bijna 40 jaar
geleden. Dat het nog steeds volop gebruikt wordt in
opleidingen, en niet alleen in Nederland, komt denk
ik doordat iedereen vindt dat reflecteren belangrijk is.
Maar lange tijd bleef reflectie een wat ongrijpbaar begrip.
Het model maakt het concreet; het laat zien welke
stappen je kunt doorlopen.
De kracht van het reflectiemodel is volgens mij de eenvoud
ervan: iedereen begrijpt deze stappen meteen. Tegelijkertijd
brengt het model ook diepgang in de reflectie
en houdt het je scherp: sla ik geen stappen over? Waar
besteed ik gewoonlijk de meeste aandacht aan en waaraan
minder? Sommige mensen zijn snel geneigd om van
stap 2 naar stap 4 te schieten en stap 3 over te slaan.
Anderen blijven lang in stap 2 of 3 hangen en komen niet
tot alternatieven en nieuw gedrag (stap 4 en 5).”
Wat is de achterliggende
gedachte van dit model?
“Het model is bedoeld als hulpmiddel, niet als keurslijf.
In sommige opleidingen moeten studenten alsmaar
reflectieverslagen schrijven aan de hand van een lange
rij standaardvragen. Dat roept uiteraard weerstand op.
Het gaat erom af en toe tijd te nemen voor een diepere
reflectie. Niet omdat het moet, maar omdat je jezelf wilt
ontwikkelen. Het model kan dan een stimulans zijn om
de juiste vragen aan jezelf te stellen.
Voor coaches is er een dubbele opbrengst: het model
helpt je in je eigen ontwikkeling en het helpt om anderen
te ondersteunen bij systematische reflectie. Je kunt
de mensen die je coacht ook leren om het model zelf
bewust toe te passen.”
Veel mensen denken misschien:
reflecteren, moet ik daar echt een
model voor gebruiken? Ik denk de
hele dag al na over wat ik goed of
fout heb gedaan en wat ik anders
had kunnen doen. Wat zou u tegen
die mensen willen zeggen?
“Ik zou zeggen: prachtig! Dat is een basishouding
van professionals. Tegelijkertijd zien we dat mensen
gewoontepatronen hebben in hun manier van reflecteren
die niet altijd effectief zijn, maar waarvan ze zich
niet bewust zijn (bijvoorbeeld een focus op problemen).
Onderzoek laat zien dat je juist veel leert van reflectie
op positieve ervaringen. Die brengen je dichterbij jouzelf
als persoon, bij je beroepsidentiteit.
Het is daarom belangrijk om te reflecteren op je eigen
manier van reflecteren. Dat heet meta-reflectie en daar
heb je een kader bij nodig waaraan je je kunt spiegelen,
zoals het reflectiemodel. In ons boek De kracht van
reflectie bieden we nog meer kaders, oefeningen en
inspirerende reflectie-activiteiten aan. Ook voor reflectie
in groepen.”
5
‘Reflecteer op je eigen
manier van reflecteren’
Waarom is het zo belangrijk om te
reflecteren?
“Onderzoek laat zien dat betekenisgerichte reflectie
een sleutel is voor professionele ontwikkeling, terwijl
gedragsgerichte reflectie minder oplevert. Het reflectiemodel
stimuleert betekenisgerichte reflectie en verdiept
daarom je leerproces.
Helaas denken mensen bij het woord ‘reflecteren’ al
gauw aan moeizame analyses. Men ziet dikwijls over
het hoofd hoe leuk en inspirerend het kan zijn om je
door reflectie bewust te worden van je eigen kwaliteiten
en om nieuwe mogelijkheden te ontdekken. Het levert
gewoon meer plezier in je werk op, meer flow.”
׉	 7cassandra://aNKAt-LHGNdfjL1RvPlKLOFpESbwCitLEd53TDIMTrk!`̵ ]&t<]&t<{בCט   {u׉׉	 7cassandra://lXtuPOEJkYcdtWoa_WE7tZpdocKiJfzwPMuZMDCHGNs ` ׉	 7cassandra://WMVvGIi5LSF8FIsoHPQ2B4MiPekrM1QWrGKwk_1WaPkp	`S׉	 7cassandra://o8sp4EedUgSsB4dV-7cU2kBM263ZS26eK9RXI8I-ZLU+`̵ ׉	 7cassandra://gKhA3bHexHtd29NfCpXDEI_jQ-Wg6lLDB0YX1gOWTK4G ͠]&t<ט  {u׉׉	 7cassandra://o-29SzG0AhXTa6jsLZu0ey3QbBMQBKcAe6td9Vy_iug  `׉	 7cassandra://Y7XyWDU3xmMLU2unyJwWHjcLqtUQQqO8btjxJqO2HvIo{`S׉	 7cassandra://u3Q5933qk-Jnc8xLSF02Jzi8hxCkbUFqU8wkKnCcKYg!<`̵ ׉	 7cassandra://tAiw6IAnih3bTPftVxqAqx7z8Pb-_I9YUXrdh1A5gAol'|͠]&t<נ]&t< ́̏9׉Hhttp://www.korthagen.nl%0DGׁׁrנ]&t< ̓9׉H !mailto:fred@korthagen.nl%20%0D%0DGׁׁrנ]&t< ̊9ׁHmailto:fred@korthagen.nlׁׁЈנ]&t< Ӂ̊9ׁHhttp://www.korthagen.nlׁׁЈנ]&t< ̍9ׁHhttp://www.korthagen.nlׁׁЈ׉EIs reflectie iets wat je kunt
aanleren of moet het er van
nature al inzitten?
“Er zijn mensen die al jong gestimuleerd zijn tot
reflectie, terwijl dat bij anderen minder het geval is.
Opvoeding en onderwijs spelen hierbij een belangrijk
rol. Het maakt uit of je al van jongs af aan gewend bent
om te reflecteren op je ervaringen. Ook vinden sommige
mensen reflecteren interessanter dan anderen. Je hebt
nu eenmaal denkers en doeners. In mijn promotieonderzoek
naar reflectie in de opleiding van leraren kwamen
die verschillen duidelijk naar voren. We zagen wel dat
iedereen kan opschuiven: iedereen kan leren om meer
systematiek en verdieping aan te brengen in de eigen
reflecties. Maar zoals op vele gebieden in het leven
geldt ook hier dat wie er al goed in is, er sneller beter
in wordt dan wie wat zwakker is. En je hebt natuurlijk
de mensen die alles wel best vinden en die geen belangstelling
hebben voor reflectie, maar die worden dan
meestal geen coach ...”
Hoe goed zijn coaches eigenlijk in
het reflecteren op hun eigen doen
en laten? Waar liggen nog kansen
volgens u?
“Het is lastig om die vraag in het algemeen te beantwoorden.
In de cursussen die wij aan coaches geven,
is het vaak mooi om te zien hoezeer coaches hun best
doen om een goede coach te zijn. Ze gáán ervoor, maar
ze hebben vaak van alles aangeleerd dat niet zo handig
is en daarvan zijn ze zich soms niet bewust. Daarom
is reflectie zo belangrijk voor coaches, liefst in wisselwerking
met stukjes theorie, nieuwe inzichten uit de
psychologie en hersenonderzoek.
Een voorbeeld van zo’n inzicht is dat het goed werkt om
de aandacht te verleggen van een probleem naar iemands
ideaal en wat die bij dat ideaal voelt. Daarnaast
werkt het goed om stil te staan bij succeservaringen en
bij de vraag welke persoonlijke kwaliteiten daarbij een
rol spelen. Als je iemands potentieel als uitgangspunt
neemt, wordt ook snel duidelijk hoe iemand zichzelf
belemmert om vanuit dit potentieel te handelen. Dat
leidt tot het besef een keuze te hebben: blijf ik in het
problematische kader denken of ga ik voor mijn ideaal
en gebruik ik daarbij mijn kwaliteiten? De reflectie gaat
zo sneller naar de kern van wie iemand is en is ook veel
effectiever. Daar liggen dus kansen om reflecties te
versterken.
We noemen dit kernreflectie en we hebben daarvoor
een aangepast reflectiemodel ontwikkeld. Bij kernreflectie
ligt de aandacht vooral op de persoon in het werk en
diens kwaliteiten. Je ziet mensen daardoor opbloeien,
creatief worden en effectiever worden. Bovenal leren ze
om zich veel meer in het hier-en-nu gewaar te zijn van
de keuzemogelijkheden die hebben in hun werk, in hun
hele leven. Het mes snijdt aan twee kanten: het kunnen
bevorderen van kernreflectie bij cliënten vergroot de
opbrengsten van coaching, maar kernreflectie is ook
belangrijk voor je eigen persoonlijke ontwikkeling als
coach.”
Wat heeft reflectie u op persoonlijk
vlak gebracht?
“Ik heb verschillende therapeutische opleidingen gevolgd,
waarbij je voortdurend zelf als persoon in het
geding bent. Ik zag de grote effecten op mijn eigen
persoonlijke groei en ik was verrast door de talloze
inzichten en krachtige technieken uit verschillende
benaderingen die naar mijn idee direct bruikbaar waren
voor het gebied van reflectie en coaching. Ik heb er
vervolgens mijn levenswerk van gemaakt om therapeutische
kennis te ‘vertalen’ naar het gebied van reflectie,
coaching en professionele groei.”
‘Het
reflectiemodel
is bedoeld als
hulpmiddel en
niet als keurslijf’
׉	 7cassandra://o8sp4EedUgSsB4dV-7cU2kBM263ZS26eK9RXI8I-ZLU+`̵ ]&t<׉EKunt u een reflectieoefening met
de lezers van de NOBCO delen?
“Dit is een voorbeeld van zo’n vertaling. Het is een korte
en krachtige reflectie-oefening.”
1. Denk terug aan een inspirerende ervaring uit je
werk of privéleven. Zie de situatie weer voor je:
• Wat deed je?
• Wat dacht je?
• Hoe voelde je je?
• Kennelijk werd er in die situatie iets gerealiseerd
dat past bij een eigen ideaal. Welk ideaal is dat?
• Welke persoonlijke kwaliteit (kernkwaliteit) van
jou kwam in deze situatie naar voren?
2. Denk terug aan een situatie die niet zo plezierig
was, of misschien zelfs een situatie waarin
je vastliep.
• Wat was er precies lastig of vervelend
aan de situatie?
• Wat gebeurde er in jou?
• Wat dacht je?
• Wat voelde je?
• Kennelijk had jij behoefte aan iets (of je vond iets
belangrijk) dat in deze situatie ontbrak. Over welk
ideaal van jou gaat het hier?
3. Vul op basis van 1 en 2 de volgende zin aan: Ik ben
iemand die …… van waarde vindt (of die ….. nastreeft).
Deze zin gaat over je beroepsidentiteit.
4. Is er een verschil tussen de kernkwaliteit(en)
die je inzette in de twee situaties?
5. Als je opnieuw kijkt naar de inspirerende situatie,
ontdek je dan een kernkwaliteit die je in de
onplezierige situatie méér zou kunnen inzetten
dan je deed?
6. Wat in jouzelf belemmerde je om dat te doen?
7. Welke conclusie trek je uit deze reflectie? Leidt
deze tot een voornemen?
U heeft ook in de Commissie Wetenschappelijk
Onderzoek (CWO) van
de NOBCO gezeten. Welke rol had
reflectie in deze commissie?
“In de CWO werd veel gereflecteerd over de vraag hoe
onderzoek een normaal onderdeel van het werk van
NOBCO-coaches kan worden. Onderzoek is eigenlijk
een grondige vorm van reflectie, waarbij je systematisch
gegevens verzamelt rond een vraag die jou interesseert.
Jammer genoeg denken velen bij het woord ‘onderzoek’
ten onrechte aan saaie artikelen of statistische analyses. In
de CWO is het ons gelukt om binnen de NOBCO duidelijk
te maken dat onderzoek naar je eigen coachingspraktijk
helemaal niet saai is en veel oplevert. Ga bijvoorbeeld
eens na wat eigenlijk de langetermijnopbrengsten zijn van
jouw coachingssessies. Misschien word je je ervan bewust
hoe snel ogenschijnlijke opbrengsten weer wegvloeien.
Daarom is de Coaching Monitor van de NOBCO ook zo’n
belangrijk onderzoeksinstrument. Het houdt je scherp als
coach.”
Wat wilt u de lezers graag nog meegeven?
“Er is zoveel meer te vertellen over reflectie dan mogelijk is
binnen het bestek van dit interview. Daarover heb ik verschillende
boeken gepubliceerd, in acht talen, en honderden
artikelen. Uiteraard heeft lang niet iedereen de tijd om
die bronnen op te zoeken, maar het zijn goudmijntjes voor
veel coaches. Daarom hebben we veel tijd gestopt in het
verzamelen van mijn werk op de website van Korthagen
Opleidingen. Ik adviseer iedereen die meer wil weten over
reflectie of over diepgaande coaching om eens te kijken op
www.korthagen.nl.”
7
Over Fred Korthagen
Fred Korthagen is emeritus hoogleraar
Onderwijskunde van de Universiteit Utrecht
en heeft als specialisaties opleiden, training en
coaching. Hij publiceerde honderden artikelen
en verschillende boeken over deze onderwerpen
in acht talen.
Meer informatie:
www.korthagen.nl
fred@korthagen.nl
׉	 7cassandra://u3Q5933qk-Jnc8xLSF02Jzi8hxCkbUFqU8wkKnCcKYg!<`̵ ]&t<]&t<{בCט   {u׉׉	 7cassandra://cDgoVvuGo_r3QT_a_h0A1iU5LzHaatS8GpTY5OAF-0w `׉	 7cassandra://yscSRqn7ONAjha2X01Bee-lCSXE9uYE88VlN656VckQU"`S׉	 7cassandra://SltmOdsH2e6X-VHJsK-U7YokI3EUd6_6RZV-N8VIEwcA`̵ ׉	 7cassandra://77ypt61akMR550d-jKXHuU3IbfqOJQi3BZQBmCYCGaMx>̨͠]&t<ט  {u׉׉	 7cassandra://2Zt3pNme317BiBQodIWLXRD3E4EjJMdOfgBcNMBVzDw w` ׉	 7cassandra://s9YATHvwj3AKj_VIQWvKMc6tv2AyxDnlm1abVo840Tkj/`S׉	 7cassandra://ku7TiGj3jw6TBFP7U6cozLXduc_xhDa9wJnZhfWBmqs`̵ ׉	 7cassandra://77ZjM5rkFVi2O5eTaInKAAFMVelDJT5IA6Izvbwm_0s͊͠]&t<נ]&t< Oq!9׉Hhttp://www.nonons.nlGׁׁrנ]&t< J9׉Hhttps://nonons.nl/Gׁׁrנ]&t< 4ށ̹!9׉Hhttp://www.donatusthone.nl/Gׁׁrנ]&t< a9׉Hhttp://www.donatusthone.nl/Gׁׁr׉E
gNOBCO-coach & ...
De EQA-opleider: boven
het maaiveld uitsteken
Niet alleen coaches kunnen zich laten certificeren. Er is ook een certificering voor coachopleidingen:
de EQA. Door middel van het EQA-certificaat kunnen opleiders aantonen kwaliteit, toepasbaarheid
en toegevoegde waarde te leveren. In deze laatste aflevering van het drieluik ‘De NOBCO-coach & …’
laten we drie EQA-opleiders aan het woord.
Door Lisa Petersen
Anne de Jong - coachingsbureau NONONS
‘ Coaching wordt nu meer
gezien als een écht beroep’
“In het verleden heb ik veel coachopleidingen gevolgd,
maar op een gegeven moment dacht ik: ik kan er zelf
ook één gaan opzetten. Ik had het idee dat ik daarin iets
te bieden had. Toen heb ik 14 mensen uit mijn netwerk
gevraagd of zij door mij opgeleid wilden worden. Daar
begon de ‘magie’. Ik vond het zó leuk om te doen, maar
dacht ook: als ik een coachopleiding heb, terwijl er
wildgroei aan coachopleidingen is, moet ik wel een erkende
hebben. Dat is de reden dat ik het EQA-certificaat heb
aangevraagd. Dat geeft iets meer body.
Bij NONONS ligt het accent op individuele aandacht. Daar
geloven we heel erg in. Je krijgt ‘feedback on the spot’
en reflectieverslagen worden allemaal nagekeken, dus
het is echt zichtbaar wat je doet. Dat is tegelijkertijd ook
spannend, want je moet echt wat laten zien.
Mensen krijgen na het volgen van onze opleiding
zelfvertrouwen als coach, op welk niveau ze ook zitten.
Ze voelen dat ze het kunnen, hebben de coachskills en ze
weten wat ze doen. Ze hebben geleerd dat het niet zomaar
een gesprek is dat ze voeren, maar dat ze echt de regie
op coachgesprekken hebben; ze weten wat ze kunnen
inzetten.
Wij bieden een hele no-nonsense opleiding aan met
veel praktische handvatten. Mensen die bij ons opgeleid
worden, weten ook hoe ze iets moeten doen. Een
belangrijk uitgangspunt is voor mij dat je als coach heel
goed kunt verwoorden waarom je iets doet. Dus goed
kunnen vertellen waarom je iets hebt ingezet in plaats van
je reflexen volgen. Je moet het vanuit een helikopterview
kunnen bekijken.
Als ik naar ons coachvak kijk, zie ik dat coaching steeds
normaler wordt. Mensen krijgen minder snel de label
opgeplakt dat ze ‘een beetje gek’ zijn als ze coaching
volgen. Ook merk ik dat klanten steeds meer vragen om
een geaccrediteerde opleiding. Iedereen kan zich wel coach
noemen, maar het wordt nu meer gezien als een écht
beroep.
Mijn tip voor mensen die willen starten als coach? Gebruik
je netwerk en ga een opleiding doen. Dat meen ik echt.
Je wordt er zelfverzekerder door.”
NONONS biedt een EQA-opleiding aan op
Foundation-, Practitioner- en Senior Practitionerniveau.
׉	 7cassandra://SltmOdsH2e6X-VHJsK-U7YokI3EUd6_6RZV-N8VIEwcA`̵ ]&t<׉EDonatus Thöne – coachings-, trainings
en adviespraktijk 9C Coaching/Donatus
Thöne & Associates
‘ Coaches moeten constant
kritisch zijn op hun
eigen handelen’
“Het leuke aan de accreditatie was voor ons dat we
ineens heel anders naar onze opleiding zijn gaan kijken. In
principe voldeed onze toenmalige opleiding aan de eisen,
maar we hebben de inhoud toch aangepast. Daarnaast
hebben we – naar aanleiding van die accreditatie - gelijk
een boek geschreven over de opleiding: De appeltaart voor
managers – recepten om te coachen.
We hebben onze didactiek aangepast. Als je complexe
dingen moet leren, moet je structuur aanbieden en die
structuur hebben wij gevonden in de vorm van recepten.
Voor elke coachingsfase hebben we één of twee recepten
geschreven – in het achterhoofd houdende dat als jij een
hand noten toevoegt, het meer jouw appeltaart gaat
worden dan dat je het voorgeprogrammeerde receptuur
appeltaart aanhoudt. Wij geloven dat een goede coach
zichzelf kan aanpassen aan de coachee, maar ook zijn
eigen signatuur heeft.
Wat de vertaalslag is van recepten naar coaching? In elk
coachingsgesprek gaan we uit van 6 c-fases. De eerste
fase is bijvoorbeeld de contactfase (begroetingsfase). Als
dat contactmoment goed is, heb je al 30-60 procent van
het succes te pakken. Bij fase 2 vraag je: “Wat kan ik voor
u betekenen?” Dat zegt de bakker ook tegen zijn klant. Op
dat moment maak je een contract (de tweede ‘c’). Fase
3 is de conceptuele interventie. De bakker vraagt: “Wat
voor soort taart wilt u?” en gaat over tot actie. Tijdens
een coachingsgesprek zegt iemand misschien wel dat
hij problemen met zijn baas heeft, omdat hij altijd ruzie
met hem maakt. Dan kun je als coach iets vertellen over
conflicthantering. Elk contract creëert dus een andere
conceptuele interventie (meer hierover lees je in De
appeltaart voor managers).
Ik vind dat coaches constant kritisch moeten zijn op hun
eigen handelen. Opleidingen helpen daarbij. Het grootste
gevaar in het leven van een coach is dat hij denk dat
hij ongelooflijk belangrijk is, maar een coach mag nooit
vergeten dat hij altijd buiten het veld staat.
Als ik kijk naar de ontwikkelingen in ons vakgebied, dan
valt het me op dat coaches vaak worden ingehuurd op
het moment dat problemen het grootst zijn. Het zou
verstandiger zijn om te zeggen: waarschijnlijk ontstaat
hier iets, het is goed om alvast een begeleider in te huren.
Een soort preventie. Ik zie het ook bij burn-outs nu: de
coach wordt te laat ingehuurd en kan de scherven bij
elkaar vegen. Ook denk ik dat er een verschuiving ontstaat
en dat er een interne coachcultuur gaat ontstaan binnen
bedrijven. Bijvoorbeeld door middel van eigen coachpools.
Het voordeel daarvan is dat deze mensen weten hoe de
hazen lopen binnen de organisatie.
Mijn tip aan iedereen die wil starten met het vak coaching:
wees realistisch. Wil je een volwaardig salaris verdienen
met coaching, dan moet je 40 mensen in de week zien.
Dat is niet gezond, dus ik denk dat je voor jezelf een
realiteitscheck moet doen. Natuurlijk kun je geld verdienen
met coaching, maar het is maar een deel van je werkend
bestaan. Daarnaast is het gewoon een onwijs leuk
vak, dus ik raak heel veel mensen aan om zich hierin te
ontwikkelen.”
9C Coaching biedt een EQA-opleiding
aan op Foundationniveau.
9
׉	 7cassandra://ku7TiGj3jw6TBFP7U6cozLXduc_xhDa9wJnZhfWBmqs`̵ ]&t<]&t<{בCט   {u׉׉	 7cassandra://1Ueip0pg2t3z0BcU38Z3cPDXa8PQYuktPsFzuf9lqMc `׉	 7cassandra://3ep6w0zV0Rz7XYdkpFo6P21VjzAukMDR7rB-Jmjf7jwe`S׉	 7cassandra://xgXQAy5K980y-0JUicLkXHGH_tefeMJ2-DekaJSjh7I`̵ ׉	 7cassandra://AzFthlTqwJAkds5Z1Vp__8lICb-VTEmYQxW1HJAVjU8lb̨͠]&t<ט  {u׉׉	 7cassandra://v3QLfag-q1hcEH8fBzjxe1lS_qJsXqlbtokz-O8Kz5g '` ׉	 7cassandra://XtoMOpGEInl-kiISDADU05p9kaHQv7GtJ2I2D86-HkEc`S׉	 7cassandra://YJMTbZyzDSEJleQpa3vwShZloh6cWHUESkixx9EMwNQ`̵ ׉	 7cassandra://6RlnsExnf1yAeuV7LGE1pM0GFtGZjdDzWjEETXNlE-UH͠]&t= נ]&t< S̷!9׉Hhttp://www.bcoach.nlGׁׁrנ]&t< x;9׉Hhttps://coachopleiding.nl/Gׁׁrנ]&t< i9׉H Vhttps://www.nobco.nl/opleiding/opleidingsaanbod-voor-coaches/overzicht-eqa-opleidingenGׁׁrנ]&t< ̕9׉H 'https://www.nobco.nl/pagina/eqa-niveausGׁׁrנ]&t< =da9׉H Ahttps://www.nobco.nl/organisatie/internationale-ethische-code-iecGׁׁrנ]&t< q9׉H ?https://www.nobco.nl/keurmerk/wat-is-eia/aanvragen-eia-keurmerkGׁׁr׉E\Hans Bouritius – Coachopleiding,
coaching en talent management BCoach
‘ Zorg dat je als coach een
brede en stevige opleiding
hebt gevolgd’
“Begin 2008 waren we nog maar met een paar opleiders
in Nederland, maar er kwamen diverse en meer specifieke
coachopleidingen bij. De vraag was toen: hoe kunnen wij,
met brede eclectische opleidingen, ons onderscheiden
ten opzichte van het andere aanbod? Met een klein aantal
opleidingsbureaus zijn we naar de NOBCO gestapt en
hebben gevraagd of ze aan een accreditatiesysteem
voor opleidingen konden werken. Later, nadat de
NOBCO samen was gegaan met EMCC (die al een eigen
accreditatiesysteem had), werd dit accreditatiesysteem
ook in Nederland opgezet. We waren blij met deze
ontwikkeling.
Ik geloof dat de behoefte aan coaching steeds meer zal
groeien, hoewel er door de media het beeld is geschetst
dat er meer coaches zijn dan mensen die coaching nodig
hebben. Toch is het kenmerkend voor opleidingen met een
EQA-keurmerk dat hun insteek is mensen te helpen door
ze zélf een antwoord te laten formuleren. Wij adviseren
niet per se als coach. Ik geloof dat het grootste deel van de
coaches in Nederland eigenlijk een adviesrol heeft, terwijl
dat echt een hele andere tak van sport is. Met advies houd
je mensen afhankelijk en wij willen juist dat mensen vrij zijn
in hun denken en dat ze bij hulpvragen in staat zijn zelf het
proces te organiseren. Een keer een tip of advies is prima,
maar het uitgangspunt is dat mensen zichzelf zien als
eigen expert en niet hangen aan onze expertise.
BCoach is een klein bureau en werkt met kleine groepen.
Als wij (mijn vrouw en ik) met een groep van start gaan,
zien wij onze cursisten vanaf de eerste dag als collegacoach
en werken vanuit gelijkwaardigheid. We willen
dat mensen zich in een heel veilige omgeving kunnen
openstellen en ontwikkelen. Zelfreflectie (jezelf kennen
met al je talenten en je triggers) is van groot belang
voor een coach. Wij worden wel gezien als de meest
persoonlijke coachopleiding van Nederland en garanderen
direct in de praktijk toepasbare kennis, inzicht en ervaring.
We hebben ons altijd voorgenomen om geen grote
organisatie te worden. Misschien zijn er in deze tijd wel
meer bureaus bijgekomen die vanuit een kleinere setting
opereren. Eigenlijk ben ik er alleen maar blij mee dat die
ontwikkeling plaatsvindt. Wij denken graag in overvloed. Ik
vind het overleg tussen opleiders ongelooflijk belangrijk en
probeer daar altijd bij te zijn. In gezamenlijkheid inspelen
op de behoefte van de markt. Iedereen geeft daar zijn
eigen vorm aan.
Mijn tip voor mensen die net beginnen als coach: zorg
voor een brede basis. Niet zomaar door even een cursus te
volgen, maar door een brede en stevige opleiding te volgen
én daarna de diepte in te gaan. Een EQA-opleiding geeft
garantie voor zo’n brede opleiding.”
BCoach biedt een EQA-opleiding aan op
Foundation- en Practitionerniveau.
׉	 7cassandra://xgXQAy5K980y-0JUicLkXHGH_tefeMJ2-DekaJSjh7I`̵ ]&t<׉E	EQA-opleiders
in Nederland
Nederland kent ongeveer 50 opleidingen met een EQAkeurmerk
op verschillende niveaus Als opleider toon je
hiermee aan dat jouw coachopleiding voldoet aan strenge
Europese kwaliteitseisen en –richtlijnen. Het EQAkeurmerk
staat voor kwaliteit van coachopleidingen.
Een opleiding kan een EQA-keurmerk verkrijgen na een
uitgebreid assessment, dat wordt bekrachtigd door het
panel van EMCC-global. Elke EQA-opleiding voldoet
aan een aantal criteria. Zo leert een deelnemer alle EIAcompetenties
op het niveau van de opleiding (Foundation,
Practitioner, Senior Practitioner, Master Practitioner).
Daarnaast heeft elke opleiding een bepaalde balans tussen
theorie en vaardigheden. Coaching in de praktijk is een
vast onderdeel van elke EQA-opleiding, net als
de ethische code.
Een coach met een EQA-gecertificeerde opleiding kan
gebruik maken van een verkorte route bij het aanvragen
van de individuele EIA-certificering.
‘Als opleider toon
je aan dat je aan
strenge Europese
kwaliteitseisen
voldoet’
Van EQA
naar EIA
Een coach die een EQA-opleiding heeft afgerond heeft
een voordeel bij het aanvragen van het EIA-keurmerk
(European Individual Accreditation). Een EQA-diploma
geeft vrijstelling voor de competenties. De acht EIAcompetenties
hoeven niet te worden aangetoond. Deze
zijn namelijk al getoetst bij de EQA-opleiding. Wel moet
een coach aan de andere voorwaarden van EIA voldoen,
zoals intervisie, PE en voldoende praktijkuren en coachees.
Dit is terug te vinden in de EIA-handleiding.
Als de coach binnen twee jaar na afronding van de
EQA-opleiding aan deze voorwaarden voldoet, dan
heeft de coach een extra vrijstelling. Hij hoeft dan ook
geen leerjournaals te laten zien in de EIA-aanvraag. Veel
coaches nemen of hebben echter langer dan twee jaar
nodig om hun praktijk op te bouwen. Ook dan geeft het
EQA-diploma nog steeds vrijstelling voor de competenties.
Wel wordt, vanwege de tijd tussen de aanvraag en
het diploma, na twee jaar aanvullend om leerjournaals
gevraagd. In de leerjournaals kan de coach aantonen nog
steeds op het niveau van opleiding/aanvraag te reflecteren.
Soms heeft een coach een EQA-diploma op een lager
niveau dan de EIA-aanvraag. Ook in dat geval biedt een
EQA voordelen. Stel dat een coach een EIA
op Practitionerniveau wil aanvragen en een EQAFoundationopleiding
heeft afgerond, dan heeft de coach
vrijstelling voor het aantonen van de competenties op
Foundationniveau. Alleen het niveau van de competenties
op Practitionerniveau hoeven dan nog te worden
aangetoond bij alle competenties.
11
׉	 7cassandra://YJMTbZyzDSEJleQpa3vwShZloh6cWHUESkixx9EMwNQ`̵ ]&t<]&t<{בCט   {u׉׉	 7cassandra://oFqW7tiTI2OBb7n-P4JwRTj4CFXNaPl-BZ1_hKwhkyg %`׉	 7cassandra://BgU3RPRKHan4MnVCDi2epNBicfMRHwCCO_k03CdBYzER`S׉	 7cassandra://wUDxx1UxfIIXxJ124SiYeqsZMicKUEse0CTNrt6_-jgW`̵ ׉	 7cassandra://OVAEGWVzlwza1Fy2UJrQKxd9uIikwRTs5w2CBgrzK-Y [L͠]&t=ט  {u׉׉	 7cassandra://2QlfzhFkvwMQG0o2lpdrJqpTRi1heGVgqaFUfeFE704 1` ׉	 7cassandra://wGFOLrS4N8YSbeQWDAl_xakRppdhLRQ092WWpHkST0U͈3`S׉	 7cassandra://q-FUY_Iyw4hdYIGKyu72NSBB7bLCpBkbQaFIzdIMSPs$`̵ ׉	 7cassandra://iKG4BNjNaXW-H_jAkFOODraY8bdAT8gVsWV_c522iJsY͠]&t=׉EGMaster Practitioner coach Margreet van Persie:
‘We zitten soms zo
vast in het denken
in goed of fout’
“Reflecteren gaat over het onderzoeken van ervaringen, zodat je daar waardevolle informatie uit
kunt halen.” Dat stelt Master coach Margreet van Persie. Eén van haar specialisaties is ‘Inquiry Based
Stress Reduction’, een werkwijze die heel effectief is in het verdiepen van zelfinzicht, het nemen van
verantwoordelijkheid en het in verbinding blijven met jezelf en met de ander. Deze werkwijze wordt
ook wel ‘The Work van Byron Katie’ genoemd.
Door Lisa Petersen
׉	 7cassandra://wUDxx1UxfIIXxJ124SiYeqsZMicKUEse0CTNrt6_-jgW`̵ ]&t<׉EWat houdt reflectie voor u in?
“Het woord ‘reflectie’ is letterlijk ‘terugkaatsing’. Het
is afkomstig uit het Latijn: ‘reflectere’, dat ‘ombuigen’
betekent. In deze twee betekenissen komen de
aspecten van reflectie prachtig samen: er wordt iets
teruggekaatst of gespiegeld en dat kan leiden tot het
ombuigen van denkbeelden of gedrag.
Coaches zijn ermee bekend dat iedereen blinde vlekken
heeft. We zien onszelf en ons gedrag per definitie
anders dan anderen dat doen. Reflecteren is een ‘must’,
omdat we niet alleen op de wereld zijn en ons hebben
te verhouden tot anderen in onze persoonlijke en
professionele relaties. Reflectie is hét groeimiddel voor
je eigen ontwikkeling. Onze cliënten bieden ons volop
kansen voor reflectie en groei.
Op uw website staat het citaat: ‘Het is het werk van
een onopgevoed mens anderen de schuld te geven;
zichzelf verwijten maken is het werk van iemand wiens
opvoeding een aanvang genomen heeft; wie noch
zichzelf noch een ander iets verwijt, diens opvoeding
is voltooid.’
Wat is het verschil tussen jezelf
verwijten maken en reflecteren?
Op uw website staat namelijk het citaat: ‘Het is het
werk van een onopgevoed mens anderen de schuld
te geven; zichzelf verwijten maken is het werk van
iemand wiens opvoeding een aanvang genomen heeft;
wie noch zichzelf noch een ander iets verwijt, diens
opvoeding is voltooid.’
“Dit is een citaat van de klassieke stoïcijn Epictetus. Het
mooie van het citaat vind ik dat het een ontwikkelproces
beschrijft van ‘ont-schuldigen’. Ont-schuldigen van
anderen en ook van jezelf. Anderen of jezelf verwijten
maken houdt in dat je beoordeelt en veroordeelt.
Reflecteren is voor mij iets anders. Reflecteren
gaat over het onderzoeken van ervaringen om daar
vervolgens waardevolle informatie uit te halen. Dat is
een proces dat veel verder gaat dan het ingeprente
patroon van ‘goed’ of ‘fout’. Dan kan er ruimte komen
voor helderheid, liefdevolle kracht en verbinding.”
In hoeverre vinden mensen in
uw praktijk het lastig om te
reflecteren? Wat kan het soms
lastig of eng maken?
“We zitten soms zo vast in het denken in ‘goed’ of
‘fout’ dat reflecteren iets oproept van “O jee, dan
krijg ik zeker te zien wat niet oké aan mij is.” Dat
vindt niemand leuk en aangezien ons hele systeem
niet houdt van onprettige gevoelens, worden de
bekende verdedigingsmechanismen geactiveerd:
vechten, verdedigen, vluchten, verstijven, enzovoort.
Breindeskundigen zeggen dat we voor reflectie onze
prefrontale cortex nodig hebben. Reflexen bevinden
zich in een ander deel van het brein. Als we gewend zijn
om vooral vanuit reflexen te reageren, dan vraagt het
oefening om te leren reflecteren. Daarvoor is training
van de mind nodig. Veel mensen doen van alles om hun
lichaam te trainen. Prachtig natuurlijk, maar training van
de mind is nog veel belangrijker.
Een belangrijke leerervaring deed ik ooit op dankzij
een coachee van wie ‘men’ vond dat hij onvoldoende
reflectievermogen had. Ook ik was geneigd dat te
denken, totdat hij in de vierde sessie aan de hand van
een voorgedrukt lijstje met gedragingen ineens op zijn
eigen gedrag begon te reflecteren. Wat ik hiervan heb
geleerd, is dat mensen op een andere manier kunnen
reflecteren dan ik gewend ben en dat ik het dan niet
onmiddellijk herken.”
‘Mensen kunnen
reflecteren op
een manier die
ik niet meteen
herken’
Hoe goed zijn coaches eigenlijk in
het reflecteren op hun eigen doen
en laten?
“Ons werk gaat over begeleiding van mensen. Dat is
meestal in een 1-op-1 situatie. Wie houdt ons dan
scherp? Wat laten coachees ons zien over onszelf?
Wat doen we daarmee? Wat leren we daarvan? Een
tevreden coachee is geen maatstaf. Het hangt af
van de kwaliteit van de coachrelatie of een coachee
volstrekt eerlijke feedback aan jou kan en wil geven.
Een hoge omzet is ook geen maatstaf. Misschien ben
je een succesvol ondernemer en dat zegt niet zoveel
over je functioneren en ontwikkeling als coach. Om een
EIA-certificering te behalen is reflectie een belangrijk
onderdeel. Een coach met nog weinig ervaring (niveau
Foundation) reflecteert op een ander niveau dan een
ervaren coach (niveau Senior of Master Practitioner).
Vanuit mijn werk als EIA-assessor merk ik dat de
praktijk van reflectie vaak verdieping kan gebruiken.”
13
׉	 7cassandra://q-FUY_Iyw4hdYIGKyu72NSBB7bLCpBkbQaFIzdIMSPs$`̵ ]&t<]&t<{בCט   {u׉׉	 7cassandra://jXZ8ZDiH8UmJLtkcT6t0hFY7fCierOB95rAuHnwaCBM ` ׉	 7cassandra://VMJJN0yJ2BjTjxGbc8kbWG456MrjSaAKNrGqfdzTUgEu`S׉	 7cassandra://J00LSKXuHPznlceUOLMIUTqLs0m_wCqCPEnRNIMtCkE!?`̵ ׉	 7cassandra://cZAc7wuOcN0oxWoik-V_Jc9RyJJBsx3YeE_3gh-Ee5gg#N͠]&t=ט  {u׉׉	 7cassandra://eDo2NF0tstPgftQp5DVX64RTgJhcYUd9iOOL51fHCbA a`׉	 7cassandra://8WPHMBpdk4YKK4T0v30rrAryilxU9165vcZwRQkMsacX`S׉	 7cassandra://FxbaIrp7Y70kaexRIMArKLaozxsMw8Yun8TJzXgFes8`̵ ׉	 7cassandra://0xgK8YcjUuqyXbOUI-iABnNoSx3fmlDUee9JjKL6HHQʹzZ͠]&t=נ]&t= ;̇9׉Hhttp://www.thework.comGׁׁrנ]&t= ρO9׉H 8https://www.nobco.nl/besloten/coach/leren/intervisietoolGׁׁrנ]&t= @̄9׉H Ghttps://www.nobco.nl/coach/555afb9e49104b1900bd0b88/margreet-van-persieGׁׁrנ]&t=	 @zu9׉Hhttp://www.odissea.nl%20%20%0DGׁׁrנ]&t=
 @̐9׉H  mailto:margreet@odissea.nl%20%0DGׁׁrנ]&t= "9׉H Ghttps://www.nobco.nl/coach/555afb9e49104b1900bd0b88/margreet-van-persieGׁׁrנ]&t= Vy9׉H ;https://www.nobco.nl/bijeenkomsten/5dd256a550a7eb010fb48414Gׁׁrנ]&t= V9׉H 5https://privacyzeker.nl/contact/gratis-privacy-check/Gׁׁr׉EhU heeft een officiële en
internationale certificering van
Byron Katie op uw naam staan.
Wat heeft u hier op persoonlijk
vlak van geleerd?
Kort gezegd kwam Katie (Byron Kathleen Reid) tijdens
een zware depressie ineens tot het inzicht dat ze haar
gedachten op een bepaalde manier kon omzetten/
beïnvloeden. Daardoor veranderde haar stemming
ook drastisch.
“Door het proces van The Work te doen is er - tot
mijn vreugde - een einde gekomen aan de jarenlange
verhalen waarin ik me onder andere in therapie had
bekwaamd en die ik bij voortduring aan mezelf en soms
aan anderen vertelde. Mezelf in vrede verhouden tot
mijzelf - inclusief mijn levensgeschiedenis, tot anderen,
tot de wereld, tot het leven en tot de dood, zonder
afkeuring en zonder goedkeuring – dáár gaat voor mij
het dagelijks proces (dat The Work is) over. Ik vat het
samen als: levenskunst.”
De ervaring van Katie, komend vanuit een zware
depressie, kan anderen nieuwsgierig maken of
inspireren. Toch gaat het daar niet om. Het gaat erom
dat ieder mens die bereid is, inzicht krijgt in en leert
van de eigen ervaringen - zonder jezelf te vergelijken
met Byron Katie of met wie dan ook. Vanuit haar
ervaring reikt Byron Katie praktische hulpmiddelen aan
die gratis te downloaden zijn via www.thework.com.”
Wat gebruikt u van The Work in
uw eigen praktijk?
“Ik gebruik de hulpmiddelen die ik noemde vooral
voor mezelf. Iedere keer als ik iets zit te willen van
of voor mijn coachee, weet ik dat het tijd is om mijn
aandacht naar binnen te brengen en mijn gedachten
en gevoelens te onderzoeken. Ook nodig ik sommige
coachees uit om het proces van ‘The Work’ te leren
kennen. Op die manier kun je gaan ontdekken dat
alles wat je ziet in de buitenwereld niet ‘echt’ is, maar
een projectie van je binnenwereld. Sommige mensen
verwarren dat met leren loslaten, maar loslaten is niet
iets wat je zelf kunt doen. Als dat zo was, dan zou het
een rationele beslissing zijn en dat is niet zo. Door het
proces van The Work aan te gaan, kun je ervaren dat er
iets als vanzelf en definitief verschuift in je manier van
kijken en denken. Met als gevolg dat ook je gevoelens
en gedrag veranderen. The Work gaat zeker niet alleen
over inzichten, maar vooral over actie: wat doe je er
vervolgens mee in de wereld?”
Eén van uw favoriete motto’s is:
‘Daar waar je struikelt, ligt je
schat’ van Joseph Campbell. Hoe
kan je struikelblok juist van grote
waarde zijn?
“Ik deel de zorg van de Vlaamse psychiater Dirk de
Wachter hoezeer we in onze tijd en samenleving
gepreoccupeerd zijn met geluk, prestatie of succes.
Mijn eigen struikelblokken – hoewel bepaald niet prettig
toen ze zich voordeden – hebben me uiteindelijk veel
gebracht. De grote waarde van een struikelblok is om
erin en erbij te blijven, in aanwezigheid, met alles wat
er op dat moment bij hoort en mag zijn. Het opgeven
van ‘strijd tegen de realiteit’ leidt niet tot apathie, zoals
mensen soms denken, maar tot helderheid om van
daaruit een volgende stap te zetten.”
Wat wilt u tot slot nog delen met de lezers?
“Het coachvak is een prachtig vak dat ons, dankzij
onze cliënten, in staat stelt permanent te leren en te
groeien. Neem de tijd om te reflecteren en wees er niet
bang voor.”
Heb je vragen over reflecteren? Voor NOBCOcoaches
is op het besloten deel van de website een
kennisdossier ‘Reflectie’ beschikbaar met artikelen
en oefeningen.
‘Een tevreden client of
een hoge omzet zijn geen
maatstaf voor je eigen
ontwikkeling’
Margreet van Persie is Master Practitioner coach
voor mensen en teams die in veerkracht willen
omgaan met een ‘imperfecte’ realiteit.
Meer informatie:
www.odissea.nl
margreet@odissea.nl
׉	 7cassandra://J00LSKXuHPznlceUOLMIUTqLs0m_wCqCPEnRNIMtCkE!?`̵ ]&t<׉EBNOBCO-nieuws
Nieuwe voorzitter NOBCO
In het vorige e-magazine stond een oproep voor een nieuwe voorzitter NOBCO/EMCC-NL
Diverse mensen hebben hierop gereageerd. De procedure is in een laatste fase. Het NOBCObestuur
hoopt op korte termijn een nieuwe voorzitter te kunnen voorstellen.
Nieuwjaarsbijeenkomst
met Erik de Haan
Op 17 januari 2020 staat de NOBCOnieuwjaarsbijeenkomst
op de agenda. Je wordt
getrakteerd op een heerlijk ontbijt en er is weer alle
gelegenheid om met je collega-coaches te toosten op
het nieuwe jaar. We hebben de winnaar van de EMCC
Research Award 2019 Erik de Haan uitgenodigd voor
een inspirerende aftrap van 2020! Voorafgaand wordt de
NOBCO Quality Award uitgereikt.
Meer informatie
Gratis AVG en
beveiliging check
Databeveiliging is een belangrijk thema binnen
de AVG. Als je persoonsgegevens verwerkt, ben
je namelijk verplicht deze data goed te beveiligen.
Weet jij welke gegevens je verwerkt en welke
verantwoordelijkheden dit met zich meebrengt?
Welke technische maatregelen heb je genomen
om de data te beveiligen?
Voldoet jouw bedrijf al aan de eisen die de
AVG hieraan stelt? Of twijfel je of je alles wel
goed geregeld hebt? Doe nu de gratis AVG en
beveiliging check die je wordt aangeboden door
onze partner Privacy Zeker.
Het bestuur van NOBCO
wenst een ieder prettige
feestdagen en een
inspirerend 2020!
15
׉	 7cassandra://FxbaIrp7Y70kaexRIMArKLaozxsMw8Yun8TJzXgFes8`̵ ]&t<]&t<{בCט   {u׉׉	 7cassandra://EDMxYiQh7xVioOdNn0jNOGn7XX85wyyHewTevwOe4SM _` ׉	 7cassandra://T-u_EEuMSdvJF9SxMLRkfwNSH_UTPLbNB01SVcJxX24ro`S׉	 7cassandra://X_R-oaqiMO_pRI5V3i8VuS_YqUtPRw-AQeD8mPU03Dc `̵ ׉	 7cassandra://uiq6Lrjg6zseQhCiSR8wIekyKliFjEk--o-1-x7AalU͟͠]&t=ט  {u׉׉	 7cassandra://7_cHve7nHRtsmCo7MBVVI-_e07aqlIRyNsA32YVexHo d3`׉	 7cassandra://jOn2s7mEUsWa3JJS5W1On0MGdABHExovC9ayQVUQNa8d`S׉	 7cassandra://z-sct_FoSdUa6BIvmLNYjxJrPQ56-EbRBliVGoygXA0 `̵ ׉	 7cassandra://uH5XCznU7Po1dzNPCUNnFO0pRKXGGh7hkXi1K7wj4LA w͠]&t=נ]&t= &l 9׉H &http://www.coachlink.nl/artikel/ywpiceGׁׁrנ]&t= D*9׉H )http://www.coachlink.nl/artikel/wzvlp1%0DGׁׁrנ]&t= tl 9׉H )http://www.coachlink.nl/artikel/wzvlp1%0DGׁׁrנ]&t= tb^ 9׉H &http://www.coachlink.nl/artikel/53l8dsGׁׁrנ]&t= Ca**9׉H &http://www.coachlink.nl/artikel/53l8dsGׁׁrנ]&t= tсl 9׉H &http://www.coachlink.nl/artikel/pf3aewGׁׁrנ]&t= &l 9׉H &http://www.coachlink.nl/artikel/07d63rGׁׁrנ]&t= ,q09׉H &https://www.coachlink.nl/mijn/readers/Gׁׁr׉E
Artikelen over Reflectie in
Hieronder een selectie op het thema ‘Reflectie’, het onderwerp van dit e-magazine.
Deze artikelen zijn tijdelijk voor alle lezers van dit e-magazine opengezet.
NOBCO-abonnees hebben in Coachlink ook toegang tot het werkvormenplatfom
MyMethods. Daarom leek het ons leuk om een aantal werkvormen open te zetten
die van toepassing zijn bij reflectie.
De 10 principes van agile-lean
teamcoaching
Reflecteren als teamcompetentie
Aty Boers en Marijke Lingsma
Wat je denkt te weten, kan je belemmeren
om te leren. Reflecteren is net als evalueren
terugblikken op wat er is gebeurd. Reflecteren
richt zich echter op leren van ervaringen en niet
zozeer op het de volgende keer beter doen.
Dat wil overigens niet zeggen dat reflectie niet
ook kan leiden tot acties. Sterker nog, dat is
nadrukkelijk wel de bedoeling.
Lees hier
Wat zijn mijn feedbackcompetenties?
Ton
Rijkers
Heb je genoeg inzicht in je sterke en
zwakke punten, in je mogelijkheden
en onmogelijkheden? Onze zelfkennis
is vrij beperkt. In dit artikel bespreken
we: van feedback naar zelfkennis (1),
feedbackcompetenties (2), vragen en feedback
(3) en reflecties van anderen (4).
Lees meer
Werkmodellen voor M3-team
Reflectie als cyclisch proces
Jeroen Hendriksen
In dit artikel wordt misschien wel de
belangrijkste ‘tool’ voor de personal coach
besproken: zijn vermogen te reflecteren op wat
er zich heeft voorgedaan tijdens (maar ook voor
en na) het gesprek. De inzichten die door het
reflectieproces ontwikkeld worden, zijn wellicht
het krachtigste instrument voor de verbetering
van de kwaliteit van coaching (en de daarmee
samenhangende werkvormen en methoden),
omdat hier de motor voor verandering en
verbetering van de werkwijze van de coach zélf
te vinden is.
Lees meer
De rol van de teamcoach
Erik de Haan
De taak van een teamcoach is simpelweg om
ervoor te zorgen dat het team beter nadenkt;
om te zorgen voor de ruimte, het veilige
gevoel en de inspiratie die de teamleden
nodig hebben om beter te reflecteren op de
taken, uitkomsten, processen en manieren van
werken in het team. Reflectie is een cruciale
voorwaarde om een team effectiever en
hechter te maken.
Lees meer
Marijke Lingsma, Roy de Brabander
In dit artikel komen werkmodellen aan bod voor een M3-team: CREA-model, Scorelijst
competentieprofiel zelfsturend team, Reflectie via het (team)ijsbergmodel, Reflectiecyclus,
Tijdbalk en Teampresentatie houden...
Lees meer
Via Coachlink zijn er meer dan 2.500 artikelen beschikbaar over coaching en persoonlijke ontwikkeling en kun je gebruik
maken van werkvormen die via MyMethods beschikbaar zijn. Als coach kun je ook gevonden worden via Coachlink.
Coachlink is gratis beschikbaar voor NOBCO-coaches (niet-leden betalen € 18,50 per maand).
׉	 7cassandra://X_R-oaqiMO_pRI5V3i8VuS_YqUtPRw-AQeD8mPU03Dc `̵ ]&t<׉E17
Maak je eigen reader in Coachlink!
Hoe werkt het?
Ga naar Coachlink en log in! Naast elk artikel in de kennisbank zie je de button
‘naar reader’. Als abonnee kun je in mijn readers maximaal 5 gepersonaliseerde
readers maken met artikelen uit de kennisbank. Elke reader kan maximaal 30
artikelen bevatten. Download de reader als pdf en deel het met anderen. Je vindt
deze functie onder extra’s > reader samenstellen.
׉	 7cassandra://z-sct_FoSdUa6BIvmLNYjxJrPQ56-EbRBliVGoygXA0 `̵ ]&t<Á]&t<{בCט   {u׉׉	 7cassandra://s5KLRP4mcsKSI3scgda-APPj0UJA9A-wA4PrWBGqJBA Z[`׉	 7cassandra://O7UepRj5VQ8pY_MRzj77nGjTUCCdgWfgO2e9t0nqXdg~`S׉	 7cassandra://5cZJGNQmcVECrfeK3mWWPCgzL41TzEvXN-VOSWaD6OM%`̵ ׉	 7cassandra://mAAVmrgfbL4O07r6tQOfWzr9eyg3zADYioGukYtuw1Y X͠]&t= ט  {u׉׉	 7cassandra://aLLAa8P6WI3C4CENmcA0noxnLQ_8flmj4l4Qh7Cab9M `׉	 7cassandra://2_R0zKPdSweEEesOJZTSh1Vm43ocwl8GTvqVzS0wZo0w`S׉	 7cassandra://UnETCxWX7NBWhsEQ8s6zYP0enAm1ow-w4Iklil2gF3g#`̵ ׉	 7cassandra://8fxsw9dAD2locRdfBW_HdSICZHNhWP1pIZULgQm7dOM zn͠]&t=!׉E	Tiende NOBCO
Symposium Coaching
& Onderzoek
Doelen vormen een wezenlijk onderdeel van coaching. Coaching is immers een doelgericht proces. Maar
welke soorten doelen zijn er en hoe stelt je coachee doelen die daadwerkelijk verwezenlijkt kunnen worden?
Op welke manier dragen doelen bij aan het veranderen van gedrag en welke rol speelt coaching daarin?
Deze vragen stonden donderdag 28 november centraal op het tiende NOBCO Symposium Coaching &
Onderzoek. Een dag met als doel beroepscoaches en internationale onderzoekers met elkaar te verbinden en
samen te laten leren.
Door Sanne Peeters
De deelnemers werden deze dag verwelkomd in Aristo
Meeting Center Utrecht. Voor aanvang van het congres
was er voldoende ruimte om te netwerken en ervaringen
uit te wisselen onder het genot van een kopje koffie of
thee.
Doelen
Tijdens het plenaire gedeelte van de dag gingen, onder
leiding van dagvoorzitter Dorothee Loorbach, prof. dr.
Siegfried Greif en dr. Eefje Rondeel in op het thema ‘Doelen’
en werd helder wat de huidige stand van zaken is
omtrent doelen en wat je als coach kunt doen om ervoor
te zorgen dat het gat tussen doelintenties en uiteindelijke
acties kleiner gemaakt kan worden. Het plenaire gedeelte
werd vervolgens afgesloten met de uitreiking van de
NOBCO Thesisprijs. Na het plenaire gedeelte konden
de deelnemers kiezen uit diverse workshops en kennissessies
waar onderzoekers en coaching experts dieper
ingingen op het thema ‘Doelen’.
Dagvoorzitter Dorothee Loorbach zette meteen de toon
en benadrukte dat het symposium gaat over stimuleren
en doorontwikkelen van evidence-based coaching. Tijdens
het symposium was een duidelijke rol weggelegd
voor de deelnemers van het congres door te reageren,
vragen te stellen en actief deel te nemen. “Je zit hier voor
jezelf, dit is voor jou.” Dat beloofde wat voor de rest van
het symposium!
Dr. Eefje Rondeel gaf vervolgens een heldere uiteenzetting
over de huidige stand van zaken omtrent onderzoek
naar doelen in het algemeen en doelen in coaching. De
boodschap was dat er nog veel werk te verzetten is,
maar dat er zeker enkele interessante bevindingen uit
de literatuur naar boven komen. Zo is overeenstemming
over en aandacht voor de doelen van de coachee belangrijk
en blijven respect en luisteren nog altijd essentiële
basisvaardigheden bij het voeren van coachgesprekken.
Hoe moeten we verder en hoe kunnen we deze informatie
in onze eigen praktijk integreren? Ondanks dat
er nog veel onderzoek gedaan moet worden binnen het
Beeld: Leonie van Someren
׉	 7cassandra://5cZJGNQmcVECrfeK3mWWPCgzL41TzEvXN-VOSWaD6OM%`̵ ]&t<׉Ewerkveld, kan de praktiserende coach zich wel al bewust
zijn van de werkzame elementen van coaching en deze
proberen te bevorderen in de eigen praktijk.
NOBCO Thesisprijs
Na deze presentatie stond de uitreiking van de Thesisprijs
op het programma. Elf thesissen waren ingestuurd,
waarvan er uiteindelijk vier genomineerd waren voor
de Thesisprijs. Maar zoals dr. Kilian Wawoe het mooi
verwoorde zijn mensen niet in staat een eerlijk oordeel te
geven, dus konden alle deelnemers zich in feite winnaars
noemen.
Er was een gedeelde derde plek weggelegd voor Maaike
Taconis en Pim Lambregts, de tweede prijs was voor
Ruud van Dun en de NOBCO Thesisprijs 2019 werd
gewonnen door Eva van Duin. Zij stelde met haar onderzoek
dat werkalliantie positief samenhangt met persoonlijke
groei en doelrealisatie en dat deze relatie wordt
verklaard door de bevrediging van de psychologische basisbehoeften:
autonomie, competentie en verbondenheid.
Erg relevante uitkomsten voor de wetenschap, maar haar
onderzoek slaat ook een brug tussen wetenschap en
praktijk en biedt handvatten voor coaches die zij kunnen
gebruiken in de praktijk, zoals ook al door dr. Eefje Rondeel
werd aangehaald.
Nieuwe cues
De plenaire keynote werd verzorgd door prof. dr. Siegfried
Greif. In zijn presentatie - met als onderwerp ‘How
to bridge the goal intention-action gap in coaching’ -
ging hij onder andere in op zijn ervaringen en ‘lessons
learned’ gedurende zijn carrière. Daarnaast stelde hij dat
het soms waardevoller is om het over thema’s te hebben
in plaats van over doelen en dat het belangrijk is om cues
in te zetten als je een gedragsverandering wilt bewerkstelligen.
Nieuwe cues kunnen leiden tot nieuwe gedragingen
(habits). Als coach kun je samen met je coachee
nieuwe cues gebruiken en mogelijke manieren bedenken
om deze toe te passen in de praktijk. Wel voegde hij
daaraan toe: “Changing habits takes time.”
Workshops en kennissessies
Na het plenaire gedeelte hadden de deelnemers de
mogelijkheid om een van onderstaande workshops of
kennissessies te volgen.
• Kennissessie ‘Effectief doelen stellen & halen: wie het
kleine niet eert is het grote niet weerd’ (dr. Martijn
Veltkamp).
• Kennissessie ‘Alleen een doel is niet genoeg: de rol van
plannen en gewoontes’ (dr. Marieke Adriaanse).
• Kennissessie ‘De verborgen gebreken van doelen in
coaching’ (dr. Eefje Rondeel).
• Kennissessie ‘Je gaat het pas zien als je het door hebt:
coaching drukte en stress op het werk’ (dr. Anne de
Pagter & Lara Solms MSc).
• Workshop ‘Debunking the myths and realities around
coaching presence and goal-attainment’ (Tünde Erdös
MSc, PhD cand. & Samer Hassan, MCC) – Engelstalig.
• Kennissessie ‘Doelen stellen en resultaten meten met
de Coaching Monitor’ (David Brode MSc).
19
V.l.n.r. David Brode (CWO en NOBCO-bestuurslid), Iris Keasberry (CWO), Siegfried Greif, Eefje Rondeel (CWO),
Dorothee Loorbach, Rendel de Jong (CWO) en Sanne Peeters (CWO).
׉	 7cassandra://UnETCxWX7NBWhsEQ8s6zYP0enAm1ow-w4Iklil2gF3g#`̵ ]&t<Ł]&t<ā{בCט   {u׉׉	 7cassandra://7CbDnsMzMiHw4Y7weFq7x2wXZaD6IPxomeuUbs0XaIs `׉	 7cassandra://BAj9HUIf_DYehY_asNRCLdhwNRS9L1rqHZpHvUDaL7gs`S׉	 7cassandra://72ntm0yrFVpNYOxnNaKwHRM4emk5TQEpHVKtsiGtLG8%`̵ ׉	 7cassandra://B-PByKNpKS8tAnhJoGipPPFti_Elw3nRnlHG8v4Gjoc w8͠]&t=&ט  {u׉׉	 7cassandra://8WRRwWj1rzwOHDkP4tApKfWBhS4Igd025U6EvlOx4QU $`׉	 7cassandra://0F5kgnX5LFE4uWaFIq3XEkYJlfpTKvotsVZ9EFQZWZEY`S׉	 7cassandra://EsnaBZHe_GCyqFwvQJCR4TbKWiBMqG7ptXx8sUQR7Jk`̵ ׉	 7cassandra://tnitFII0jTlymJnfHOEVCjjJX4Hf7AUKXUVmtBPNs8Yͬ͠]&t='נ]&t=# ̞ 9׉H /https://www.nobco.nl/nieuws/nobco-in-hp-de-tijdGׁׁrנ]&t=$ ^ 9׉H Nhttps://www.psychologiemagazine.nl/artikel/onderzoek-wat-heb-je-aan-een-coach/Gׁׁrנ]&t=% ]**9׉H /https://www.nobco.nl/nieuws/nobco-in-hp-de-tijdGׁׁr׉E|Na de workshops en kennissessies konden de deelnemers,
onder het genot van soep en broodjes, met elkaar
napraten en bijkletsen. Ondanks het risico op een after
dinner-dip kwam iedereen weer opgewekt terug in de
zaal voor de terugkoppeling en afsluiting van de dag. Er
werd een korte plenaire terugkoppeling gegeven van wat
er in de workshops/kennissessies aan bod was gekomen,
zodat ook de deelnemers die er niet bij waren er toch
nog iets van konden opsteken.
Onethisch gedrag
Deze plenaire terugkoppeling werd gevolgd door een
prikkelende presentatie van dr. Tim Theeboom. Hij
stelde dat het bereiken van doelen niet gelijk is aan leren
en dat doelen onethisch gedrag en valsspelen kunnen
ontlokken: “Are goals a blessing, a curse or a necessary
evil?” Dit zette de deelnemers wel even aan het denken
en leverde meteen input voor de paneldiscussie. Tünde
Erdös, prof. dr. Siegfried Greif, dr. Marieke Adriaanse en
dr. Tim Theeboom namen plaats in de paneldiscussie en
namen deze stellingen kritisch onder de loep, waarbij de
algehele boodschap was: “Goals are not good nor bad,
they just are, but can be very helpful when applied well.”
De dag werd afgesloten door David Brode, bestuurslid
van de NOBCO en dagvoorzitter Dorothee Loorbach. Alle
deelnemers en sprekers werden hartelijk bedankt voor
hun actieve deelname en bijdrage tijdens het symposium
en werden van harte uitgenodigd om de dag gezamenlijk
af te sluiten bij de borrel.
Food for thought
Ook dit jaar was het weer een inspirerend symposium
met een ambitieus programma. Dit werd niet alleen
waargemaakt, ook het publiek bleef tot het laatst enthousiast.
De dagvoorzitter gaf zelfs aan dat er zowel in
het publiek als op het podium alleen maar bevlogenheid
te zien was. Kortom, dit symposium was zeer geslaagd
en heeft de deelnemers in ieder geval genoeg ‘food for
thought’ gegeven.
‘Het bereiken van doelen
is niet gelijk aan leren’
׉	 7cassandra://72ntm0yrFVpNYOxnNaKwHRM4emk5TQEpHVKtsiGtLG8%`̵ ]&t<׉EdNOBCO in de media
Ook de afgelopen maanden stond coaching volop in de belangstelling in de pers.
20 september 2019
HP/De Tijd – Iedereen coach
Van stress- tot opruimcoach: het aantal coaches is de afgelopen jaren explosief
gestegen. Waar komt die groei vandaan? Wat voor gevaren kleven eraan?
En hoe bepaal je of iemand geschikt is? ‘Zelfs een opruimcoach kan meer
kapotmaken dan je lief is.’
Dit is de intro van een artikel dat onlangs verscheen in HP/De Tijd. Een intro
met veel vragen waar onder andere NOBCO-bestuurslid Miriam Oude Wolbers
en Marco Tieleman, lid van de NOBCO-commissie EIA-keurmerk, in dit artikel
hun visie op geven.
Lees het artikel
21
10 oktober 2019
Psychologie Magazine – Onderzoek: wat heb je aan een coach?
Coachpraktijken schieten als paddestoelen uit de grond. Maar wat levert
het op en hoe zoeken coachzoekers hun coach? Psychologie Magazine deed
onderzoek. Aan Charlotte van den Wall Bake en Miriam Oude Wolbers werd
gevraagd waar je op moet letten en wat het succes van een coachingstraject
bepaalt. Lees het verhaal over het ‘Onderzoek: wat heb je aan een coach?
Lees het artikel
׉	 7cassandra://EsnaBZHe_GCyqFwvQJCR4TbKWiBMqG7ptXx8sUQR7Jk`̵ ]&t<ǁ]&t<Ɓ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://QdXWRh63gtepwjM-GwZjw4-jpGmclUvpn8S49lP1rRo ` ׉	 7cassandra://DT-7IihNEHVMMk2rC0LRSTxC96F4jTL3WwEMkf_U5S0r`S׉	 7cassandra://9TCFRrdjrxdynshp_EXELYVtCwY7Ovyjnj1iS4sHIn4`̵ ׉	 7cassandra://_G8TI3Q13aeA25BDImvY_m4LjwHeLp8BYfsvy0ydmlMYg$͠]&t=*ט  {u׉׉	 7cassandra://Cg8RMb21EwT56bAPuDSwkIOrRy9Tw_nao6Su8uNFgEI a`׉	 7cassandra://wNWTLxY1NfcWjmuQD1RtjnNxbUO3vsJ0f5GxFxPEVZ0k`S׉	 7cassandra://WvYDH8T_5dweVgO7XPYo2LXT1S6a1qPbZEBo8gsiIaU'7`̵ ׉	 7cassandra://d4eEdUwhU9Tdr9RXaWE8-6jFmg-Edxd_OaFOpQOdRQ8 F͠]&t=+׉EPEva van Duin en Ruud van Dun eerste
en tweede winnaar NOBCO Thesisprijs
Coaching 2019
Eva van Duin is de eerste winnaar van de NOBCO Thesisprijs Coaching 2019. Zij won deze prijs met haar
thesis ‘De rol van werkalliantie en vervulling van psychologische basisbehoeften binnen de effectiviteit van
coaching’. Ruud van Dun sleepte de tweede prijs in de wacht met zijn thesis ‘Coaching als energiebron: wat
is de samenhang tussen coaching en vitaliteit en welke rol speelt de relatie tussen coach en coachee binnen
de uitkomsten van coaching?’. De NOBCO sprak met de twee trotse winnaars en begeleider.
Door Edith Koetsier en Lisa Petersen
Eva van Duin: eerste winnaar
Eva van Duin loopt tot eind mei stage bij The ME Company.
Dit coachbedrijf houdt zich bezig met het coachen
van twintigers en dertigers en is gespecialiseerd in
loopbaancoaching en in het dertigersdilemma.
Eva: “Kort gezegd heb ik onderzocht in hoeverre de relatie
tussen werkalliantie en coachresultaten verklaard kan
worden vanuit ondersteuning van de psychologische basisbehoeften
van een coachee.
Er zijn enorm veel vormen van coaching en de achtergronden
van coaches zijn heel divers. Toch bestaat er binnen elke
coachsetting een factor die er altijd is: de relatie tussen coach
en coachee. Deze relatie, oftewel werkalliantie, is binnen coaching
nog niet uitvoerig onderzocht, maar resultaten geven
aan dat een goede werkalliantie samengaat met gunstigere
coachresultaten. Specifieker bekeken blijkt het voornamelijk
van belang te zijn dat de coachee de werkalliantie als positief
ervaart en binnen de relatie de ruimte krijgt om zelfbepaald
gedrag te vertonen.
Zelfdeterminatietheorie
Deze laatstgenoemde uitkomsten zijn in overeenstemming
met de zelfdeterminatietheorie. Optimaal functioneren is
volgens de theorie afhankelijk van de ondersteuning van drie
psychologische basisbehoeften: autonomie, competentie en
verbondenheid.
Uit het onderzoek bleek dat de verbanden tussen werkalliantie
en de coachresultaten geheel werden verklaard door
de mate waarin een coachee zich ondersteund voelde in zijn
psychologische basisbehoeften.
Handvatten
In het verleden ben ik zelf gecoacht en één van de belangrijkste
dingen die ik uit dat proces heb meegenomen is dat
de coach mij áltijd zei dat ik zelf de antwoorden in me had.
Zij was enkel het instrument die handvatten bood om mijn
antwoorden te vinden. Toen ik op de website van de Open
Universiteit (in mijn geval de studierichting Levenslooppsychologie)
het onderzoeksonderwerp ‘coaching - werkalliantie
- psychologische basisbehoeften’ voorbij zag komen, voelde
ik direct een klik. Vooral de ondersteuning van de psychologische
basisbehoeften sprak mij enorm aan, omdat ik dit zelf
in het verleden had ervaren en er echt in geloofde. Daarnaast
wilde ik mij heel graag verdiepen in coaching, aangezien ik
daar mijn toekomst zie liggen. Ik heb hier nog geen concrete
plannen voor, maar sta zeker open voor ideeën en suggesties.
Tijdens
mijn onderzoek ben ik een aantal verrassende dingen
tegengekomen. Allereerst had ik niet verwacht dat ik onderzoek
doen leuk zou vinden. Ik zag eerlijk gezegd op tegen
het hele traject. Uiteraard liep ik af en toe tegen frustratie,
gebrek aan zelfvertrouwen of ‘hoe los ik dit op’- momenten
aan, maar het is me alles meegevallen. Daarnaast had ik niet
verwacht dat het gevonden mediatie-effect zo duidelijk uit
de resultaten naar voren zou komen. Dat was super leuk!
ACT-trainer
Het prijzengeld wil ik graag gebruiken voor een opleiding
tot ACT-trainer (Acceptance and Commitment Therapy).
Ik ben al mindfulnesstrainer (MBCT) en denk dat ACT hier
een mooie aanvulling op is. Ik geloof erg in de kracht van
deze technieken voor gedragsverandering en denk dat het
van meerwaarde is om deze kennis als bijna afgestudeerd
coach-psycholoog in huis te hebben! Daarnaast moet ik
bekennen dat ik van het geld een nieuw paar schoenen heb
gekocht.”
׉	 7cassandra://9TCFRrdjrxdynshp_EXELYVtCwY7Ovyjnj1iS4sHIn4`̵ ]&t<׉E z23
De prijswinnaars van de NOBCO Thesisprijs 2019 en
hun begeleider: v.l.n.r. Ruud van Dun, Johan Lataster, Eva van Duin.
׉	 7cassandra://WvYDH8T_5dweVgO7XPYo2LXT1S6a1qPbZEBo8gsiIaU'7`̵ ]&t<Ɂ]&t<ȁ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://-I6EcFX7gwDJDtXQx6WXd_MX_El8d9KcyEZnzQ2SSeY Si`׉	 7cassandra://amKm9CqsLFOYra7gSQbkq2k7sm_XuCKisVijCqfh5ngn`S׉	 7cassandra://q8dBOR0zZ-gtYvN2zfnKlgaRRiPpaRgqW1-OqAtTYYY `̵ ׉	 7cassandra://W4EG0buMIcRGxTRbp3aTqaC6kquu6GQo5cQqvpOu4Xs 
T͠]&t=-ט  {u׉׉	 7cassandra://ikkfJmlGuw_l2YuJhD7hDs5gejhoAhwfTdtPQrJWaUw ^` ׉	 7cassandra://xjmWU9zZtM5YAEzR9lsXfX0jKlAvD_xv6HQ73h0gHB8̈́c`S׉	 7cassandra://iamG7fT26aRUjPt3UDqQp6SyKyjQ-9encIen1jnsJt0#`̵ ׉	 7cassandra://D_W-aJ79JUCYgwniICTZCs_G4vPMMbH_ySbepGp4v4gk^͠]&t=.׉ERuud van Dun: tweede winnaar
Ruud van Dun is een ervaren consultant, coach
en trainer met een achtergrond in de juridische
dienstverlening en als senior adviseur strategie bij de
Rijksoverheid. Hij is opgeleid tot jurist en psycholoog
en werkzaam als senior HR-adviseur bij de Alrijne
Zorggroep.
Ruud: “Mijn onderzoek ging over de vraag of vitaliteit
na afloop van een coachtraject is toegenomen en of de
relatie coach-coachee en de setting waarin de coaching
heeft plaatsgevonden (face-to-face of telefonisch) verband
houdt met het coachsucces.
Wat mij interesseerde was of coaching als energiebron
fungeert en bij kan dragen aan het voorkomen van een
burn-out en het bevorderen van bevlogenheid. Veel
werkstressmodellen maken een onderscheid tussen
taakeisen en energiebronnen. Een disbalans hiertussen
kan via een uitputtingsproces leiden tot burn-out. Een
goede balans kan via een motivationeel proces juist
leiden tot bevlogenheid en positieve werkuitkomsten. Of
coaching inderdaad als energiebron kan fungeren, heb ik
getoetst door te kijken of vitaliteit (dat een bestandsdeel
is van bevlogenheid) na afloop van een coachtraject is
toegenomen. Dat bleek het geval te zijn.
Voorspeller
Daarnaast heb ik in mijn onderzoek ook aandacht
besteed aan onderliggende mechanismen die mogelijk
werkzaam zijn bij coachsucces. Voortbordurend op
eerder onderzoek heb ik onder andere gekeken naar de
relatie coach-coachee vanuit het perspectief van de coachee.
Die relatie bleek inderdaad een voorspeller te zijn
voor het realiseren van coachdoelen.
Communicatie inzetten
In de loop van mijn studie ben ik mij steeds meer gaan
interesseren in hoe je communicatie kunt inzetten om het
welzijn van anderen te vergroten. Vakken waarin je zelf
gesprekstechnieken in rollenspellen ging oefenen vond ik
dan ook fantastisch. Mijn eerste kennismaking met coaching
was toen ik het keuzevak coachen van managers
ging volgen.
Onderdeel daarvan was dat je met een proefpersoon een
coachtraject ging oefenen. Dat vond ik een hele mooie
ervaring. Je kunt iemand dus helpen inzichten te verwerven
en persoonlijk te groeien door een veilige omgeving
te creëren, door daadwerkelijk aan te sluiten bij degene
tegenover je, door simpelweg verdiepende vragen te
Eva van Duin tijdens haar presentatie.
׉	 7cassandra://q8dBOR0zZ-gtYvN2zfnKlgaRRiPpaRgqW1-OqAtTYYY `̵ ]&t<׉Eustellen en terug te geven wat je ziet gebeuren. Toen ik zag
dat er binnen de OU (Open Universiteit) een onderzoeksprogramma
naar coaching liep, wist ik meteen dat ik daar voor
mijn scriptie bij wilde aansluiten.
Bereidheid professionals
Wat mij positief heeft verrast, is de interesse vanuit de praktijk
voor de wetenschappelijke onderbouwing van coaching.
Het symposium is daar uiteraard een mooi voorbeeld van,
maar ook de bereidheid van professionals uit het werkveld
om bij te dragen aan onderzoek vind ik heel mooi en belangrijk.
Ik had mijn onderzoek niet op deze wijze kunnen
uitvoeren als Resilians daar niet aan mee had gewerkt.
Coaching is zonder meer een mooi vak waar ik graag mee
verder ga. Na mijn afstuderen begin dit jaar is coaching voor
mij iets meer op de achtergrond geraakt. In mijn huidige werk
(als HR-adviseur) coach ik wel regelmatig mensen en pas ik
ook vaker coachtechnieken toe. Ik ben echter niet formeel als
coach bezig, maar ik moet zeggen dat ik door het NOBCO
Symposium wel weer geïnspireerd ben geraakt om hier echt
meer mee te doen - ook voor het doen van onderzoek. Als ik
een goede manier weet te vinden, zou ik het inderdaad leuk
vinden mij hier verder in te specialiseren.
Het prijzengeld gebruik ik trouwens om dit jaar met Kerst
nog wat extra uit te kunnen pakken met cadeaus voor mijn
familie.”
Johan Lataster: begeleider
Dr. Johan Lataster begeleidde zowel Eva van Duin als Ruud
van Dun bij hun thesis. Hij is als universitair hoofddocent
verbonden aan de vakgroep Levenslooppsychologie van
de Open Universiteit.
Johan: “Het was enorm motiverend om te merken dat Eva
en Ruud hun thesis als meer beschouwden dan ‘alleen’ een
afstudeeropdracht. Ze waren veel bezig met het onderwerp
en ik merkte dat ze echt een betekenisvolle bijdrage wilden
leveren. De lat lag dus hoog, maar dat het nu in een eerste en
tweede prijs resulteert, is natuurlijk wel een droomscenario.
Over Eva
Eva is heel attent, betrokken en erg fijn om mee samen te
werken. Ze heeft met haar scriptie aan de wieg gestaan
van een langer lopend onderzoek naar coaching - dat ik nu
samen met andere Open Universiteit-studenten voortzet. Ze
laat dus echt wat na. Eva gaat zeer grondig en nauwkeurig
te werk, en stelt volgens mij hoge eisen aan zo’n beetje alles
wat ze doet en aflevert. Complexe materie kan ze heel goed
op een begrijpelijke manier presenteren. Dat laat ze niet
alleen zien in haar scriptie, maar ook bijvoorbeeld in een kort
artikel over haar onderzoek in het Tijdschrift voor Coaching,
waar veel positieve reacties op kwamen. Een heel mooi rolmodel
voor de studenten die nu dit onderzoek voortzetten.
Over Ruud
Omdat Ruud afstudeerde in de arbeids- en organisatiepsychologie
bracht hij theoretische inzichten mee die voor mij als
begeleider vanuit de master levenslooppsychologie ook weer
verrijkend waren. Het was een frisse blik en mooie kruisbestuiving.
Inhoudelijk voerden we best felle discussies, maar
altijd in een gemoedelijke, relaxte sfeer. Lekkere mentale
work-outs waren dat, ik houd daar wel van. Voor zijn scriptie
werkte Ruud intensief samen met wetenschappers (OU) en
praktijkmensen (Resilians), en slaagde hij erin om iedereen
op één lijn te krijgen. Bovendien wist hij zijn eigen tijd én die
van alle betrokken partijen optimaal te managen. Het was
wat dat betreft ook een heel gestroomlijnd traject.
Werkrelatie en coaching
Wat het mij zelf heeft opgeleverd? Allereerst bevestigen
beide studies dat de werkrelatie echt een hele belangrijke
rol speelt in coaching. Dat blijkt dus een robuuste bevinding.
Eva’s onderzoek geeft ons vooral meer inzicht in het waarom
daarachter. Er is herhaaldelijk geopperd (o.a. door Spence
& Oades, 2011; Gabriel et al., 2014) dat de zelfdeterminatietheorie
(Deci & Ryan, 1985) een bruikbaar theoretisch
kader voor coaching biedt, maar er volgden nog maar weinig
empirische studies om deze veronderstelling te toetsen. Eva’s
onderzoek suggereert dat een goede werkrelatie gepaard
gaat met betere coachuitkomsten vanwege een gevoel van
psychologische basisbehoeftenbevrediging aan de kant van
de coachee. Een bevinding met belangrijke implicaties voor
zowel vervolgonderzoek als de coachpraktijk.
Een op het eerste gezicht misschien verrassende uitkomst
van het onderzoek van Ruud was dat face-to-face en telefoon-coaching
qua uitkomst hetzelfde waren. Als je andere
studies erop naslaat, dan is dat eerder ook wel gevonden. Je
vraagt je wel af hoe dat kan natuurlijk en wat daar dan een
verklaring voor is. Het rijmt bijvoorbeeld niet helemaal met
het idee dat non-verbale communicatie een essentiële rol
speelt in begeleidingsprocessen. Maar Ruud noemt ook een
aantal methodologische verklaringen (bijvoorbeeld selectie in
de steekproef en selectieve uitval) waar in toekomstig onderzoek
beter rekening mee kan worden gehouden.
Trots
Al met al denk ik dat Eva en Ruud waarschijnlijk veel te
bescheiden zijn over hun persoonlijke prestaties. Dat siert
hen. Het is daarom des te mooier dat de jury - puur op beoordeling
van hun werk - nu deze mensen in de spotlight zet.
Ze verdienen het. Als begeleider vanuit de Open Universiteit
vervult het me natuurlijk ook met trots dat twee van onze
masterstudenten hier nu op het podium stonden.”
25
׉	 7cassandra://iamG7fT26aRUjPt3UDqQp6SyKyjQ-9encIen1jnsJt0#`̵ ]&t<ˁ]&t<ʁ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://q5VC4jwZYk9edNxqIVnuvyy5ER1eF_jC_xxe1skWnx0 #`׉	 7cassandra://M2lAQnLRG_4y6UEkQ1D7OlDdlG6I9PSTXbwse9r5Xh0w`S׉	 7cassandra://cq_D4dUlWMKqySJ6954JukxOK-ANMzQ0Bpc7kUnYfk0'd`̵ ׉	 7cassandra://UZzTPUJetKeI5e-8r4b3xkpOmhicaB3xkNzxGh5A8Ao Ur͠]&t=0ט  {u׉׉	 7cassandra://XkMydGoXEHWp-J-AawMeVSx3_wnDmhi00f4hvM2jnh8 !` ׉	 7cassandra://mL9vOedyNcILjIFd9nn1mSx-kmZWirBlc1CgQbLtTvsL`S׉	 7cassandra://mLoil7ppw-RmStjWEcf0xO2urkOUnMXFIFGkPdOPj-I3`̵ ׉	 7cassandra://NDwx-TyMyh4eUIAR818KxOt3Rqw0vY_gKKe_6O3FWj0J͠]&t=1׉E;Bestuursvoorzitter ABN AMRO CoachesNetwerk Stijn de Vries
‘ Het is je verantwoordelijkheid
als coach om te werken aan je
eigen ontwikkeling’
Door Lisa Petersen
Hoe geef je vorm aan reflectie als je op vrijwillige
basis coacht en bent aangesloten bij een interne
coachpool? We vroegen het Stijn de Vries, HRmanager
bij ABN AMRO en bestuursvoorzitter van
het CoachesNetwerk van de ABN AMRO.
ABN AMRO beschikt al tien jaar over een
CoachesNetwerk. Dit CoachesNetwerk bestaat
uit ruim honderd interne coaches die, naast hun
gewone werk, vrijwillig coachen. De interne
coachpool organiseert twee tot drie bijeenkomsten
per jaar. Deze bijeenkomsten bestaan uit een sociaal
en een educatief deel. Reflectiebijeenkomsten
worden echter niet georganiseerd door het
CoachesNetwerk.
Verplicht karakter
Stijn licht toe: “Dat organiseren of faciliteren wij
niet. We vinden dat het de verantwoordelijkheid
van de coach zelf is om te werken aan de eigen
ontwikkeling. Als wij bijvoorbeeld intervisiegroepen
gaan faciliteren, kan het al snel een verplicht
karakter krijgen. Het gaat erom dat je het met de
juiste intenties doet.”
Zelfreflectie
Eigen initiatief en discipline zijn dus belangrijk
als je wilt blijven groeien. Hoe kun je dit doen?
Stijn legt uit dat hij zelf na elk coachgesprek een
reflectieverslag schrijft - die hij vervolgens ook
׉	 7cassandra://cq_D4dUlWMKqySJ6954JukxOK-ANMzQ0Bpc7kUnYfk0'd`̵ ]&t<׉E	ylaat lezen aan een medecoach. Volgens Stijn levert
zelfreflectie een hoop inzichten op, mits je jezelf
de juiste vragen stelt. “Ik vraag mezelf niet: hoe
ga ik het de volgende keer anders doen, maar:
ik voelde op dat moment irritatie, hoe kan ik dat
verbinden aan iets? Of: wat raar dat ik dat toen
niet had waargenomen, waar zat ik toen met mijn
waarneming?” Zelfreflectie gaat volgens Stijn
niet over de inhoud, maar meer om het proces
daaromheen. “Energie, verbinding en waarneming
zijn allemaal onderdelen die elkaar tijdens een
coachgesprek razendsnel opvolgen, maar op dat
moment niet zichtbaar zijn.”
Gezamenlijke reflectie
Daarnaast woont hij intervisiebijeenkomsten bij. “Ik
zou eigenlijk nooit alleen kunnen reflecteren met
mezelf. Ik zou daar ook altijd andere mensen bij
willen hebben.” Intervisiebijeenkomsten hebben een
dubbele werking, volgens hem. “Aan de ene kant
kan ik alles delen wat ik zelf heb ervaren. Aan de
andere kant krijg ik de kans om mee te reflecteren
op de casus van iemand anders. Dat maakt mij dan
ook weer scherp in het stellen van de juiste vragen.”
De gesprekken tijdens de intervisiebijeenkomsten
zijn voor Stijn heel waardevol. “Met coaches
onderling kom je vaak snel tot de juiste sfeer om te
reflecteren, omdat je snel tot de kern weet te komen
en elkaar goed begrijpt. Dat leidt tot hele krachtige
gesprekken, die ook weer zijn doorwerking hebben
op mij. Na zo’n intervisiebijeenkomst vraag ik mezelf
altijd af: hij of zij bracht dit of dat toen in, maar hoe
zit dat bij mij?”
Reflectie zit volgens Stijn uiteindelijk in het DNA
van iedere coach. “We weten hoe belangrijk het als
coach is om onszelf beter te leren kennen. Hoewel
reflectie binnen ons CoachesNetwerk niet strak
georganiseerd is, hopen wij natuurlijk wel dat iedere
coach aan reflectie doet.”
‘Zelfreflectie
gaat niet over
de inhoud,
maar meer
om het proces
daaromheen’
Over het CoachesNetwerk ABN AMRO
Sinds het bestaan van het CoachesNetwerk
zijn er al zo’n 1,5 duizend medewerkers
gecoacht. Het netwerk is onafhankelijk en
heeft een eigen bestuur en database. Iedere
aangesloten coach bij het CoachesNetwerk
heeft een opleiding gevolgd (minimaal
Practionerniveau) om te kunnen coachen.
Sinds begin 2019 werkt het CoachesNetwerk
ook samen met de NOBCO. Dankzij deze
samenwerking krijgen de coaches toegang tot
de NOBCO Coaching Monitor en de landelijke
kennissessies van de NOBCO.
27
׉	 7cassandra://mLoil7ppw-RmStjWEcf0xO2urkOUnMXFIFGkPdOPj-I3`̵ ]&t<́]&t<́{בCט   {u׉׉	 7cassandra://6EsFSR5WMise8ZnuU9ZjVrWNytLvvWSRDSTUjfkC45o .`׉	 7cassandra://gupe_D6kAAzduWEddzd_Aly7xxo0XzSziiTVbaV9OoEL`S׉	 7cassandra://sZ4DCLXU9jjjjrZruKeLQHPWbRO3Mhi_TJ7FutpaXfw4`̵ ׉	 7cassandra://3t41syji-bu3IetUDvsbflY4_pc1B19J5YfUMVsH7cEWB#͠]&t=>ט  {u׉׉	 7cassandra://n82H_sSil16RHrw8VtQ9ECtuzs4KJb8_aM5_j-Gj1so `׉	 7cassandra://O-46X18XQYplejmroLDZbzHFe443KceW6J4k-4cMY2IO`S׉	 7cassandra://xpGEu0n7zsltpSk0VvNiHUKYs8RAxWLINkQBjSXeadI=`̵ ׉	 7cassandra://u32v1qcLMIte2Ip_oDFaiAEe84feFxPcuf4soH1t5KI|WJn͠]&t=?נ]&t=3 ̥l̌9׉H Bhttps://www.nobco.nl/coach/555afb9149104b1900bd0231/jose-vos-bovenGׁׁrנ]&t=4 1r 9׉H 4https://www.nobco.nl/nieuws/blog-reflectie-reflectieGׁׁrנ]&t=5 /**9׉H jhttps://www.nobco.nl/nieuws/blog-transformatie-coaching-als-katalysator-voor-transformatie-in-organisatiesGׁׁrנ]&t=6 ~n"9׉H Bhttps://www.nobco.nl/coach/555afb9149104b1900bd0231/jose-vos-bovenGׁׁrנ]&t=7 z9׉H Bhttps://www.nobco.nl/coach/56af381c313fb0ce00203e4d/lilian-dekkersGׁׁrנ]&t=8 ir 9׉H 6https://www.nobco.nl/nieuws/blog-reflectie-reflectie-1Gׁׁrנ]&t=9 uh**9׉H (http:///www.linkedin.com/in/merlijnkoch/Gׁׁrנ]&t=: ̩9׉H Fhttps://www.nobco.nl/coach/555afbba49104b1900bd252e/marcel-groenendijkGׁׁrנ]&t=; r 9׉H Ahttps://www.nobco.nl/nieuws/blog-reflectie-momenten-van-reflectieGׁׁrנ]&t=< "9׉H Fhttps://www.nobco.nl/coach/555afbba49104b1900bd252e/marcel-groenendijkGׁׁrנ]&t== z"9׉H Bhttps://www.nobco.nl/coach/56af381c313fb0ce00203e4d/lilian-dekkersGׁׁrנ]&t=A :]9ׁH (https://www.encyclo.nl/begrip/Reflectie)ׁׁЈ׉EKNOBCO-bloggers
Deze keer drie bestuursleden die blogs hebben geschreven
over het thema Reflectie, waarbij verschillende invalshoeken
en ervaringen worden gedeeld. De blogs worden deels
gepubliceerd in dit magazine en zijn na aanklikken van de link
volledig te lezen op de website.
Reflectie
Reflectie betekent voor mij terugkijken: waar ging het goed, vaststellen van
verbeterpunten, bedenken van een nieuwe strategie en kiezen voor nieuwe
handelswijzen. Daarna integreren in wie ik ben als mens.
Van Master Practitioners wordt gevraagd het voorbeeld voor vakgenoten te
zijn. Als EIA Master Practitioner coach pak ik die handschoen in dit geval op
door mijn reflectie te delen op mijn functioneren als bestuurslid Kwaliteit.
Hoe kijk ik terug naar het afgelopen werkjaar?
De maanden zijn weer voorbij gevlogen en dankzij de inzet van veel
vrijwilligers: mentoren, assessoren en coaches die zich hebben gemeld om
mee te werken, hebben we weer stappen kunnen zetten. Dit jaar hebben we,
met succes, hard gewerkt aan
Jose Vos-Boven -Master Practitioner coach en NOBCO-bestuurslid Kwaliteit
lees verder
׉	 7cassandra://sZ4DCLXU9jjjjrZruKeLQHPWbRO3Mhi_TJ7FutpaXfw4`̵ ]&t<׉EReflectie
Natuurlijk weet ik wat ‘reflectie’ betekent, wat het woord inhoudt. Toch was
ik ook benieuwd wat Google met reflectie zou doen. Google bood mij een
prachtige definitie die voor mij precies voor de helft beschrijft wat ‘reflectie’ is,
wat het doet. Voor mij ontbreekt in deze definitie namelijk de extra laag; hoe
reflectie letterlijk een diepere betekenis geeft aan het functioneren van jezelf.
Definitie volgens Google: ‘Reflectie is het cognitieve proces waarbij
ervaringen worden omgezet in betekenis.’
(bron: https://www.encyclo.nl/begrip/Reflectie)
Bijna negen jaar geleden startte ik met mijn coachingspraktijk, toentertijd nog
gericht op kinderen, ouders en gezinnen. Ik schreef toen een gedichtje waarvan de
laatste twee regels naadloos aansluiten op de definitie. Ik gebruik het nog steeds
lees verder
Lilian Dekkers - personal/life coach en NOBCO-bestuurslid Learning
& Development
29
Momenten van reflectie
Wat is nu eigenlijk een goed moment om te reflecteren? Dat is wat ik mezelf
heb afgevraagd. Wat is voor mij een goed moment om tot reflectie te komen?
Ik heb gemerkt dat wanneer ik een gesprek heb gevoerd met een coachee op
de werkplek, de auto een ideale plek is om nog eens terug te denken hoe het
gesprek verlopen is.
Op de achtergrond draait dan meestal Radio 4 met Bach of Pärt, muziek in
elk geval. Gesprekken op de achtergrond leiden te veel af. Zo bedacht ik me
laatst dat de lichaamstaal van de coachee aan het einde van het gesprek wel
wat vraagtekens opriep, alsof alle energie er ineens uit was of wat ook kan,
het hele gesprek een toneelstukje was geweest.
lees verder
Marcel Groenendijk - wandelcoach en NOBCO-bestuurslid,
penningmeester
׉	 7cassandra://xpGEu0n7zsltpSk0VvNiHUKYs8RAxWLINkQBjSXeadI=`̵ ]&t<ρ]&t<΁{בCט   {u׉׉	 7cassandra://2U5JRR-0apEpSO7Qv_lGxri3ReQyP1zEgW_SEm_INeY N`׉	 7cassandra://8Ap6BNRmuwFS2AkZAjPicg6CGZL7PHU2NaIwRnrISnI6`S׉	 7cassandra://bn4nYb7ZIw3LeSdrl_jyrDXP3WDfgjvrxIVUeaF-Js4x`̵ ׉	 7cassandra://L5bQxol0Ftm6kPTI6Zi6E9pFG55vsqaJSz3wQAiF_Ac͎p͠]&t=Bט  {u׉׉	 7cassandra://gB4ZzDvraoHGI47tu_JIwup9ER7O8wV-QnMrJ8BZaDY 1` ׉	 7cassandra://KV1rlw7zvU-YWqmLgqiEbotghz0OnvmSSz0_5yQX_iI͆L`S׉	 7cassandra://rG-lRn9VXMukcaoQchq1JpuCP1Xx3xGOpPgeoauWPjg#a`̵ ׉	 7cassandra://i7yElTzBCgYyfiUOXU9XPmFdVWlNNmAQvO-xF4A6318[N͠]&t=C׉EDe meeste
coache(e)s deugen
Is de mens nu van nature goed of slecht? En waarom zou je daar als coach over nadenken? Kunnen
we er überhaupt iets zinnigs over zeggen? Wat als je mensbeeld niet helemaal klopt met de
nieuwste inzichten uit de psychologie, biologie en antropologie? En in hoeverre wordt je manier van
coachen eigenlijk gekleurd door je mensbeeld? Aangezien het ondoenlijk is om iedere dag opnieuw
over dit soort vragen na te denken, is de kans groot dat je hier lang geleden al een conclusie over
hebt getrokken. Toch wil ik je met dit artikel uitdagen om je mensbeeld opnieuw onder de
loep te nemen.
Door Sergio van der Pluijm
׉	 7cassandra://bn4nYb7ZIw3LeSdrl_jyrDXP3WDfgjvrxIVUeaF-Js4x`̵ ]&t<׉E;In een wereld van fake news, terrorisme en falende
leiders zou je gemakkelijk ‘bewijs’ kunnen vinden dat de
mens van nature slecht is, maar is dat wel zo? Onlangs
werd ik opnieuw aan het denken gezet over deze vraag
doordat ik het nieuwe boek van Rutger Bregman las: De
meeste mensen deugen. Het is lang geleden dat ik weer
eens zo gegrepen ben door een non-fictie boek. Omdat
Bregman je meeneemt in zijn eigen ontdekkingstocht,
leest het als een avonturenroman. Bovendien weet
hij inzichten te verbinden uit de psychologie, biologie,
antropologie, archeologie en economie. Het bijzondere
is: daar komt een mensbeeld uit naar voren dat op mij
overkomt als realistisch en tegelijk hoopgevend. En
hoop lijkt me geen overbodige luxe in de woelige tijd
waarin we leven.
Ontdekkingstocht van Bregman
Je hebt vast weleens gehoord van bekende
psychologische onderzoeken, zoals het Stanford Prisonexperiment,
Stanley Milgram die zijn proefpersonen
elektrische schokken liet toedienen en het Bystandereffect
naar aanleiding van de moord op Catherine
Genovese. Welnu, al die onderzoeken zijn door kritische
wetenschappers opnieuw onder de loep genomen
en Bregman neemt je mee naar wat daar werkelijk
gebeurde.
Het Prison-experiment blijkt meer weg te hebben van
een geënsceneerd toneelstuk. Bij de schokken-machine
geloofde meer dan de helft van de proefpersonen niet
dat de schokken echt waren. Catherine Genovese
kreeg wel degelijk moedige hulp van een buurvrouw,
zij het te laat. En onderzoek van de Deense sociaal
psychologe Lindegaard laat met behulp van beelden
van beveiligingscamera’s in grote wereldsteden zien dat
in 90% van de gevallen mensen elkaar in nood juist wel
helpen!
The lord of the flies
Helemaal smullen wordt het als Bregman beschrijft
hoe hij een echte ‘Lord of the flies’ op het spoor komt.
In dit beroemde, fictieve boek spoelen een aantal
jongens aan op een onbewoond eiland en veranderen
uiteindelijk in wilde dieren, aldus de korte versie.
Bregman vraagt zicht echter af of zoiets misschien
ooit in het echt gebeurd is en neemt je mee tijdens
zijn zoektocht. Uiteindelijk ontmoet hij in Brisbane de
heren op leeftijd: Mano Totau en Peter Warner. Mano
Totau was één van de zes jongens die in 1965 met een
gestolen vissersboot aanspoelden op het eiland Ata
in de Stille Oceaan en Peter Warner was de man die
hen 14 maanden later aantrof in goede gezondheid
en samenlevend in volmaakte harmonie. Het verhaal
leest als een sprookje en Bregman zegt hierover: het
werkelijke verhaal zou te zoet zijn voor Hollywood.
Klopt ons mensbeeld nog wel?
Naast het christelijke idee van de zondige mens zijn het
onder andere dit soort onderzoeken en verhalen die
ons mensbeeld hebben gevormd. En vlak het dagelijkse
nieuws niet uit, dat alles behalve representatief is
voor het dagelijkse leven van de mensheid als geheel.
Dan heb ik het daarnaast nog niet eens over het
‘filterbubbel’-effect, waarbij we door de algoritmes
van sociale media voortdurend worden bevestigd
in ons eigen gelijk. Zo vind jij het vast óók moeilijk
om te geloven dat de wereld nog nooit zo veilig is
geweest als nu. Toch laten cijfers zien dat dit het
geval is. Uit Bregmans boek komt dan ook een heel
ander mensbeeld naar voren dan waar velen van ons
in geloven, namelijk dat van een door en door sociaal
en intrinsiek gemotiveerd dier dat waarschijnlijk het
resultaat is van de ‘survival of the friendliest’.
Train het goede been
Nu hoor ik je denken: is die Bregman niet een beetje
naïef? Na het lezen van zijn boek denk ik van niet.
Natuurlijk is heel moeilijk te bewijzen of de mens nu
deugt of niet. Voor beide stellingen zul je bewijs vinden
en het is dus ook heel lastig om iemand die er anders
over denkt dan jij van het tegendeel te overtuigen.
Maar Bregman zegt niet: alle mensen deugen. Hij
stelt dat de recente wetenschap over deze vraag der
vragen als volgt is samen te vatten: de mens heeft
‘een goed en een slecht been’ en de vraag is welk
been je wilt trainen. Ook de recente bevindingen in de
breinwetenschap over neuroplasticiteit wijzen hierop.
Zo stelt hoogleraar Klinische Neuropsychologie Margriet
Sitskoorn: “Als iemand dagelijks moppert en klaagt,
dan wordt zijn of haar brein steeds beter in mopperen
en klagen. Gelukkig geldt hetzelfde voor zaken als
dankbaarheid, humor en vrijgevigheid.”
Self-fulfilling prophecy
Een ander interessant fenomeen in dit verband is
de ‘self-fulfilling prophecy’: overtuigingen worden
vaak waar, juist omdat we ze geloven. Als iedereen
bijvoorbeeld gelooft dat een bank zal omvallen
en daarom zijn geld opneemt, dan zal de bank
waarschijnlijk omvallen. Ook in coaching zie je dit
fenomeen terug: als je bij een coachee ‘weerstand’
tegen verandering verwacht en je gaat hem of haar
overtuigen, dan krijg je juist weerstand. Motiverende
gespreksvoering heeft hier een mooie verklaring voor:
veel mensen zijn namelijk ambivalent ten aanzien van
31
׉	 7cassandra://rG-lRn9VXMukcaoQchq1JpuCP1Xx3xGOpPgeoauWPjg#a`̵ ]&t<с]&t<Ё{בCט   {u׉׉	 7cassandra://_5fdkh3CidX95Cix4Wq-Oi9wjmiWyjbd5MU-JCtkimI J` ׉	 7cassandra://wBBB1Da5TaJmTSF9z4Jhu7-bq77GjpOhoiNWENd_e1ke`S׉	 7cassandra://W5LRJI2f1SjBGSD-T1EN154ZKGegw3Zz0HkNsfbSMiY`̵ ׉	 7cassandra://MsunR1mFZ3E_7oLKiv3E_OGmnBROZ4gz2lCHFTJesdgY͠]&t=Kט  {u׉׉	 7cassandra://nY6dgFdwZDeP8ZAZJTDO2BSkavl24n8NMFMn7IPZfl8 4`׉	 7cassandra://UzN-jijJZ_O07VQNnVNUrBQCArD5D3YbGhrJGp-MK7Eo`S׉	 7cassandra://Ax30E7VsR6mxcUImI_HLx8wrdl9TJu4v9EuE_cIW8RE`̵ ׉	 7cassandra://FEqCtrFNO4nNQqdhUpGYuwgxot_d3mj_42Z_sGt6l60͕~͠]&t=Lנ]&t=E {ف̜9׉Hhttp://www.bewezeneffect.nlGׁׁrנ]&t=F 
##9׉H *https://www.linkedin.com/in/bewezeneffect/Gׁׁrנ]&t=G $̋9׉H "https://www.nobco.nl/bijeenkomstenGׁׁrנ]&t=J a.#9׉H "https://www.nobco.nl/bijeenkomstenGׁׁr׉Exverandering. Zij hebben dus tegelijkertijd redenen om
wel én om niet te veranderen. Als je als coach dus de
coachee probeert te overtuigen, dan gaat de coachee
als logische tegenreactie juist redenen vertellen om
niet te veranderen. Vervolgens noemen we dat vaak
‘weerstand’, maar we vergeten dat we dit zelf hebben
opgeroepen. Dus wat staat ons te doen als we willen
dat mensen deugen? Het antwoord is simpel: mensen
behandelen alsof ze deugen.
Motiverende en oplossingsgerichte
gespreksvoering
In literatuur over motiverende gespreksvoering wordt
vaak Goethe geciteerd: ‘Als je iemand behandelt zoals
hij is, dan zal hij blijven zoals hij is, maar als je hem
behandelt alsof hij is wat hij zou kunnen zijn, zal hij
worden wat hij zal kunnen zijn.’ Iemand die dit in de
praktijk toepast is dirigent en muziekleraar Benjamin
Zander. Hij geeft zijn leerlingen bij voorbaat een ’A’, op
voorwaarde dat ze hem een brief schrijven hoe die ‘A’
er aan het eind van het studiejaar uit zal zien. Telkens
weer is hij verrast door de groei die zijn leerlingen
hierdoor laten zien. Insoo Kim Berg, de grondlegster
van oplossingsgerichte gespreksvoering adviseert om
altijd de perceptie (de eigen waarheid) van de ander te
respecteren en om bij negatief gedrag een gesprek te
beginnen met: ‘Je hebt vast goede redenen om …’
De meeste coachees deugen
Als ik nu Bregman, Goethe, Zander en Kim Berg mag
geloven lijken zij allen te zeggen: de meeste coachees
deugen. Om deze, toch wat abstracte, stelling iets
concreter te maken heb ik drie adviezen voor elke
coachende professional. Ze zijn niet nieuw, maar krijgen
in het kader van Bregmans boek wel een geheel nieuwe
lading. Ze zijn ook niet per se waar, maar ik durf te
stellen dat ze wel een groot verschil maken voor hoe
mensen zich bejegend voelen en hoe zij zich vervolgens
gaan gedragen. Pas als echt het tegendeel blijkt, is het
raadzaam om je positieve aanname te herzien. In elk
geval weet je dan zeker dat jij dit gedrag niet zelf hebt
opgeroepen!
Hier komen ze:
1. Ga ervan uit dat de coachee de waarheid spreekt en
respecteer deze.
2. Ga ervan uit dat de coachee positieve intenties heeft.
3. Ga ervan uit dat de coachee competent is.
Hoe meer moeite je met deze uitgangspunten hebt,
hoe liever ik zou zien dat je het boek van Bregman
leest. Maar omdat ik ook weet dat het zinloos is om je
te overtuigen, kies ik hier liever voor een provocatieve
aanpak. Met een liefdevolle twinkeling in mijn ogen en
waardering voor jou als collega-coach zeg ik: laat het
boek maar in de boekhandel liggen. Zonde van je geld.
Je hebt er toch geen tijd voor. En als je al de tijd kunt
vinden: je zult het boek niet begrijpen.
BRONNEN
Bregman, R. (2019). De meeste mensen deugen. Uitgave van
De Correspondent.
Kim Berg, I. & Szabó, P. (2011), Oplossingsgericht Coachen.
Uitgeverij Thema, Zaltbommel.
Miller W.R. & Rollnick S. (2005) Motiverende gespreksvoering.
Een methode om mensen voor te bereiden op verandering.
Uitgeverij Ekklesia.
Sergio van der Pluijm studeerde Algemene
Sociale Wetenschappen en is oprichter van
Bureau Bewezen Effect. Van daaruit verzorgt
hij met een klein team impactvolle trainingen
in motiverende en oplossingsgerichte
gespreksvoering en ACT. Over de eerste
twee methoden schreef hij een boek in de
reeks Coachen 3.0. Het derde deel van deze
coaching-trilogie is in de maak en zal gaan over
ACT (Acceptance and Commitment Therapy).
Meer info: www.bewezeneffect.nl
׉	 7cassandra://W5LRJI2f1SjBGSD-T1EN154ZKGegw3Zz0HkNsfbSMiY`̵ ]&t<׉EAgenda
Jaarlijks organiseert NOBCO – naast de inspiratiebijeenkomsten – een twintigtal events voor aangesloten
NOBCO-coaches. Wij weten dat coaches, omdat het hun passie is, eigenlijk altijd zelf op zoek zijn naar meer
achtergrond, nieuwe kennis en ook leren van ervaringen. We bieden daarom per kwartaal workshops op
meerdere plekken in het land aan, zo is er altijd wel eentje bij jou ‘in de buurt’ waar je je kosteloos voor kan
aanmelden. Om kennis en ervaring te delen bieden we ook altijd de mogelijkheid om een introducee (niet
aangesloten coach) aan te melden tegen een klein bedrag. Want als wij nieuwe kennis vergaren en groei
faciliteren dan kunnen we met elkaar ook duurzaam blijven ontwikkelen. Door, bijvoorbeeld, verdieping in een
geliefd onderwerp en vervolgens nog eens door het delen van de op dat vlak aanwezige wijsheid en expertise.
En dat delen niet alleen de coaches die deelnemen, maar ook zeker de sprekers die het programma van
NOBCO vormgeven. Of dat nu landelijk, regionaal, vaksectie-only of NOBCO-breed is, zij hebben een
aantal gemeenschappelijke eigenschappen. Zij zijn vaak al jaren actief in de coachbranche of aanverwante
professievelden, zijn geraakt – geroerd door het onderwerp wat hen zo vervult, en delen vanuit die
gedrevenheid met verve én graag hun kennis en kunde met de NOBCO-coaches.
Wil je het komende kwartaal ook meer gaan kijken naar hoe reflectie voor jou en je coachees werkt of kan werken?
En ervaren hoe het is om kennis over je vak op te doen en te delen? Meld je aan voor de NOBCO-bijeenkomsten!
Een aantal inspirerende sprekers en bijeenkomsten die voor de komende tijd op het programma staan:
Donderdag 13 februari – Inspiratiebijeenkomst
Emotiekaarten en communicatie oefenen
met DialogueTrainer scenario’s - Michiel Hulsbergen
Emoties hebben in organisaties niet altijd een beste naam. In de psychologie gelden ze als noodzakelijke
“belangenbehartigers” die zijn geëvolueerd om ons te wijzen op kansen en bedreigingen die mogelijk om actie
vragen. Dit doen ze voor ons als individu, privé, maar hoe zit dat eigenlijk in organisaties? Mensen zijn immers bij
uitstek samenwerkers! Met DialogueTrainer scenario’s, een online gesprekssimulatie waarmee professionals in
een veilige omgeving kunnen oefenen met lastige gesprekken en nieuwe gespreksmethodieken, gaan we aan
de slag met emotiekaarten. De veertig Emotiekaarten zijn een praktische tool om emoties beter te herkennen en
meer te benutten.
Ben jij er ook bij in Amersfoort?
33
Donderdag 5 maart in Woerden - Dinsdag 10 maart in Den Bosch - Regionale bijeenkomst
Intervisie - Mariska Verduijn
Tijdens een van de eerste workshops van 2020 worden dilemma’s uit de praktijk van intervisie besproken. En
je maakt kennis met positieve intervisie. Positieve intervisie gaat uit van wat goed gaat. Prima toe te passen
als er geen casussen zijn bij een intervisie bijeenkomst. Deze methode zullen we gaan toepassen tijdens
de workshop. Het doel van deze workshop is om te reflecteren op de praktijk van intervisie en om kennis te
maken met een manier van intervisie die je direct kunt toepassen in je eigen intervisiegroep.
Dit wil je niet missen! Kom je ook?
Je vindt alle bijeenkomsten op de NOBCO-website. Lees meer informatie of Meld je direct aan!
׉	 7cassandra://Ax30E7VsR6mxcUImI_HLx8wrdl9TJu4v9EuE_cIW8RE`̵ ]&t<Ӂ]&t<ҁ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://eV2-N_ntvrTVCIX4xWdmbRIBrtIAn3azzSQZWzJ0szg C`׉	 7cassandra://QTZran4U3-bQD3aHyIM3De12T_QPV0oF8z7nmLaGjawU8`S׉	 7cassandra://T1wgyXIMhNVsJ71Q2SHsAEg0hiyHot88og0BnwL4sDk`̵ ׉	 7cassandra://fCsgRhHb3WuwsdUVwiRkuZLSOaOLBqMqXcv3A1sWch4u0͠]&t=Rנ]&t=N ̐"9׉H 3https://www.nobco.nl/keurmerk/eia-keurmerk-coachingGׁׁrנ]&t=O :@"9׉Hhttp://www.emccouncil.org/Gׁׁrנ]&t=P Tp'9׉H 6https://www.nobco.nl/pagina/voordelen-basisaansluitingGׁׁr׉EsBen je coach en wil jij je
verder professionaliseren?
Sluit je dan aan bij de NOBCO!
dé organisatie voor professionele coaches met kennis en ervaring
• Voor iedereen die beroepsmatig met coaching bezig is.
• € 295,- per jaar – basisaansluiting.
• Toegang tot alle reguliere NOBCO-activiteiten.
• Mogelijkheid tot het behalen van het keurmerk voor coaches: EIA.
• Begeleiding bij het halen van een EIA-keurmerk (European Individual Accreditation).
• Automatische aansluiting bij de Europese koepelorganisatie EMCC |
European Mentoring & Coaching Council.
• Aanzienlijke korting op een beroeps- en aansprakelijkheidsverzekering.
• Een persoonlijk coachprofiel via ‘Vind een coach’ met meer dan 240.000
bezoekers per jaar.
• Kosteloos gebruikmaken van het online evaluatie-instrument Coaching Monitor.
• Kosteloos toegang en gebruik van Coachlink (tijdschrift en online database met
ruim 140 boeken over coaching).
• Gebruikmaken van de door de Belastingdienst goedgekeurde DBA-verklaring
voor coachingsgerelateerde diensten.
Wil je meer weten over alle voordelen van een aansluiting
als NOBCO-coach? Klik hier
׉	 7cassandra://T1wgyXIMhNVsJ71Q2SHsAEg0hiyHot88og0BnwL4sDk`̵ ]&t<׈E]&t<Ձ]&t<ԁ{)ׁ2ׁ> ׁ3k   NOBCO e-magazine Coach. #4 2019]Az!