׉?ׁB!בCטu׉׉ 7cassandra://SyrQv_lOq5ES5kOy7kc-sQRiO2JRNHUm611ueLnQiqg`׉ 7cassandra://cm--JlrIT9Cb-F-gkGA5JG4xZwk4Zln8UczYO1beQuEu`R׉ 7cassandra://huvfDH0wHgT0kF8Uxd8y8a7WAlJUEkaYvN5ddnLg0LU*`̴׉ 7cassandra://CY54dgdNL30nn1d0y03SKsNkbRjC3YIQrotTypdA4CEz͠`hy7<טu׈H׈E`hy7<׉EMandeguod 36e jaargang mededelingen- en activiteitenblad van Mantgum april 2021 O.a. in dit nummer: 14 De Wjukken krijgt nieuwe ‘voortuin’ 17 Tijdverdrijf in tijden van Corona 37 Samen hoopvol het nieuwe jaar in ׉ 7cassandra://huvfDH0wHgT0kF8Uxd8y8a7WAlJUEkaYvN5ddnLg0LU*`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://JZZEBOyTJi1JObD1zVyFdfo4EW56V18qFMJKTtTWImk`׉ 7cassandra://q85P4DlwCiAK8MoT5xnrPIcfeVjwjD_I9zWRDY4sE00Px`R׉ 7cassandra://FaWw2_KeE0M_u7zWJ9Ti38SVsS9bdKMI1ul3QQbiBHw`̴׉ 7cassandra://vJTiehtk5Yp0LtcOgzpBRbKaiZN9YyHOi7rDePG6XIM'|͠`hy7< טu׉׉ 7cassandra://t-IAIcYUadmYxE17R1hbapyziTBplBTg4OeqyrOcOsEP`׉ 7cassandra://Ewd-vY2tV6i1u9TRFLdob9xtAiW2nOAr-OzzKu3NpGcE`R׉ 7cassandra://QhPWIIQReAd12wYNA0X4lQqtA1Ciov1uy8p9oy-QuK8`̴׉ 7cassandra://LWcMX0H7BJ2OXS4vRVqMbHgrdtaEL9iMVDbi5vS0Rlw^CX͠`hy7<!נ`hy7<%9ׁHhttp://www.mantgum.comׁ ׁ Јנ`hy7<$u9ׁHmailto:mandeguod@gmail.comׁ ׁ Ј׉E2 Mandeguod Yoga Pilates Bodyflow studio Fitaal 06 420 122 03 Workshops en retreats Stoelshiatsu Ontspannings- Yogamassage Kijk voor meer informatie op studiofitaal.nl ׉ 7cassandra://FaWw2_KeE0M_u7zWJ9Ti38SVsS9bdKMI1ul3QQbiBHw`̴`hy7<׉E(april 2021 3 In dit nummer: Prakkesaasjes fan de redaksje Woonontwikkelingen in Mantgum Kom eieren zoeken op het sportveld Nieuws uit de Doarpstsjerke Mantgum & Skillaerd Jiergearkomste Keatsferiening Jacob Klaver De Wjukken krijgt nieuwe ‘voortuin’ Tijdverdrijf in tijden van Corona Kom lessen bij de Mantgumer Tennisclub Wat hinget der by dy oan ’e muorre? Activiteiten maand april Verenigingen Weekagenda Instellingen Provinsje ûndersiket dyk Snits-Ljouwert 4 mei herdenking 2021 op Skillaerd Kookkunsten vanaf It Hiem Samen hoopvol het nieuwe jaar in Witte jim dat… De Bistedokter Colofon 4 8 9 11 13 14 17 19 21 24 24 25 26 29 30 34 37 41 42 46 Kopij inleveren uiterlijk de 14de van elke maand Omslagfoto mandeguod@gmail.com www.mantgum.com Recept spaghetti met kokkels van het Wad, pagina 34. ׉ 7cassandra://QhPWIIQReAd12wYNA0X4lQqtA1Ciov1uy8p9oy-QuK8`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://ySfcbOfMlsbsjmOMxY9ZNSQMLnzPx0TUnDQ6ChcYslE`׉ 7cassandra://9UZ1_uDCYwhzw4bAzFnMTMWaYjugUZ-a0KJYjhBPdBY^`R׉ 7cassandra://fUI6sT0EdUeRkkFpNHudCbMAQFIS_uZPi5M7k_3AgFc`̴׉ 7cassandra://ry317PNY1RMfm5SYcoiVKypgTow0qg-YrNpPAIJPlI8A͠`hy7<&טu׉׉ 7cassandra://sELLWLyvwSLQkjZBCwvPbXwNiFWfs959BSBu68OqKb0`׉ 7cassandra://XqXZK-z6YcpgvfgGcntPKtpB4k2yOmpaFgcwN7n4IlwC`R׉ 7cassandra://Du34oB3phyUk6eBqG0lYnleH-fnwQPEA8pc3FYSmgOo`̴׉ 7cassandra://nM7jgRbMFoT6EIVObrfTnaStv5ZMU-sJqutIJ7qf05w ) ͠`hy7<'׉E#4 Mandeguod Wolkom Kening ! Grutto, symbool voor het begin van de lente. Op zondag 7 maart om 15.00 uur werd in Easterlittens de lente officieel geopend door de Friese muzikanten Sieb van der Ploeg en Wiebe Kaspers. Zij brachten in het open Friese land een ode aan de Kening fan ‘e Greide. Aent Lieuwes, de gezenderde Grutto die jaarlijks terugkeert uit Afrika is gespot! Opnieuw heeft hij de lange reis afgelegd van Senegal via Portugal naar Nederland. In Fryslân zoekt hij naar boerenland nat genoeg om zijn snavel in te steken op zoek naar wormen en emelten. En in het broedseizoen moeten er genoeg kruiden groeien die insecten aantrekken, nodig voor zijn jongen om op te groeien. Het is bekend dat het niet goed gaat met onze weidevogels. Gelukkig zijn er steeds meer boeren die delen van hun weidegrond geschikt maken voor de grutto. Ook vele natuurorganisaties, vogelwachters en een organisatie als het Agrarisch Natuurfonds Fryslân zetten zich in voor Gruttoland - it bêste Skriezelân fan d’ierde. De Grutto staat symbool voor de staat van de natuur en het weidevogellandschap. Gaat het goed met de Grutto, dan gaat het ook goed met ons! Als ik ‘s morgens met de hond langs de Mantgumervaart loop zie ik hoe de watervogels druk bezig zijn een geschikte plek voor een nest te vinden. De zwanen zijn er weer, massa’s ganzen en smienten vliegen over. De spreeuwen vertonen hun “flight of the birds” (luister die muziek op Youtube!). Ik hoop iedere dag het vrolijke Grutto ! Grutto ! te horen. Het is lente! Diny de Vries Prakkesaasjes fan de redaksje ׉ 7cassandra://fUI6sT0EdUeRkkFpNHudCbMAQFIS_uZPi5M7k_3AgFc`̴`hy7<׉E$april 2021 5 Foto: Rinse Westerdijk ׉ 7cassandra://Du34oB3phyUk6eBqG0lYnleH-fnwQPEA8pc3FYSmgOo`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://7q_cTa0wwHVr_qyUr_gF4sBi9oHVVFShZYKPWYbqM48D`׉ 7cassandra://PU-tR1IvKY2Ex3WZpHFqu2A0ajR2_RHctklLryKWTHcV`R׉ 7cassandra://iVHQpF5iTdwQvdSKuEQysEswsISMR2lpE3M7wDX_yug`̴׉ 7cassandra://UJlwecs5eSfXcU-go2NEuROnBmddDxjqzJtOMqUm_JoR͠`hy7<*טu׉׉ 7cassandra://cXfRxgXmgW0OlNb36UrnbX9RmAbo_Lwyf3mAR6sOMiwX`׉ 7cassandra://yL7AfyVeK4z3ZnJSzH88jn2HT8zu-1AYEjebIP5oP1cP`R׉ 7cassandra://D5vDh9ChHo-IQOgW-lfUHJeLQFGkhFWLw0FPsa1nm3Y`̴׉ 7cassandra://7kEa2AVuipisRtwXqQSCLt3hAVozPDvzeKUym7_sSqkV͠`hy7<+׉E6 Mandeguod ׉ 7cassandra://iVHQpF5iTdwQvdSKuEQysEswsISMR2lpE3M7wDX_yug`̴`hy7<׉Eapril 2021 7 ׉ 7cassandra://D5vDh9ChHo-IQOgW-lfUHJeLQFGkhFWLw0FPsa1nm3Y`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://i6XVsjiluYewxpwrni4LdRvcwlxa-iI1fozS3MHqxa0`׉ 7cassandra://oE9pbDfIgWAzfNwWGeIRaLiNfbVV4mQAyklCPnCylZIp`R׉ 7cassandra://krx5z__wTSqy5-jx958etkPueSwdsdql2d_a72_F3IM|`̴׉ 7cassandra://Wi09j7BwsUUXDQZPQ9qhRVrKnXOmVUy9Ni1BABU4FCce͠`hy7<-טu׉׉ 7cassandra://UUphp6zNl6HGd7lKfyFhTCZU1mEVqRRPmn2UiSO0XJc`׉ 7cassandra://pmEQph1Xnb9ya3PaAhknDl7xRpE9GJmC_uUjExgL40k``R׉ 7cassandra://sS143oe2dbLn1Qj9SdxzESbsI911Syp0HZwLwZsI_0c!g`̴׉ 7cassandra://o-_vXdvo2qZ2to3gQZM-5h_NcloJJD2l5dfVQR0HI7Q͠͠`hy7<.׉E8 Mandeguod Wonen in mantgum Woonontwikkelingen in Mantgum Tekst Joost Lottgering Verschillende doelgroepen in Mantgum hebben behoefte aan nieuwe woningen. In het maartnummer van Mandeguod staat hoe bouwbedrijf Klaversma woonmogelijkheden voor ouderen wil ontwikkelen. Woonruimte voor starters In het hoofdstuk Wonen en woonklimaat in de Dorpsvisie 2015­2020 staat de aanbeveling om te zorgen voor o.a. geschikte woonruimte voor starters. Sinds enige tijd verkennen enkele Mantgumers mogelijkheden om voor die doelgroep woonruimte te ontwikkelen. 10.000 extra huizen in Leeuwarden In de Leeuwarder Courant van 2 maart staat dat Leeuwarden aanbiedt 5.000 tot 10.000 extra woningen te bouwen ter verlichting van het landelijke huizentekort. Dit aanbod komt bovenop de bestaande plannen van de gemeente om tot 2030 10.000 nieuwe woningen te bouwen. Van die ambitieuze plannen moeten 4.000 woningen komen in nieuwe wijken als De Zuidlanden en Middelsee. De overige woningen komen in de bestaande stad. En zijn er dan ook nog kansen voor de dorpen? “Extra woningbouwmogelijkheden voor dorpen zijn wel bespreekbaar” volgens wethouder Hein de Haan. Het aanbod voor de bouw van 10.000 extra woningen heeft bij buurgemeenten en in de gemeenteraad van Leeuwarden voor ophef gezorgd. Nieuw woonbeleid voor de dorpen Mantgum is een van de 35 dorpen die de gemeente Leeuwarden telt sinds de uitbreiding in 2018. Het huidige gemeentelijke woonbeleid past onvoldoende bij de specifieke woonvraag van de dorpen. Daarom moet er een nieuw woonbeleid komen. Zo’n beleid moet ruimte geven aan woningbouw dat aansluit op de wensen en behoefte van dorpsinwoners. Die wensen en behoeften over hun woonsituatie konden alle dorpsinwoners boven de 18 jaar in februari kenbaar maken door het invullen van een vragenlijst. Deelname vragenlijst wonen in dorpen Van de 867 Mantgumers boven de 18 jaar hebben 179 (ongeveer 20%) de digitale vragenlijst ingevuld. Een kanttekening bij dit aantal is de veronderstelling dat er waarschijnlijk ׉ 7cassandra://krx5z__wTSqy5-jx958etkPueSwdsdql2d_a72_F3IM|`̴`hy7<׉Eapril 2021 9 stellen zijn die gezamenlijk of namens hun huishouding het vragenformulier hebben ingevuld. Bovendien is begin maart het aantal ingevulde papieren vragenlijsten nog niet verwerkt. Het totale aantal ingevulde vragenlijsten kan dus nog stijgen. De gemeente gaat nu aan de slag met het verwerken van de vragenlijsten en het maken van een rapportage voor elk dorp. De uitkomsten worden samen met de dorpen besproken en uitgewerkt. Kom eieren zoeken op het sportveld Na de originele paas­ei­speurtocht­op­ramen vorig jaar, kunnen alle kinderen dit jaar weer ouderwets chocolade eieren zoeken op het sportveld. Op vrijdag 2 april om 11.30 uur zijn alle kinderen van de peuter­ en basisschool welkom achter de Wjukken waar tientallen eieren verstopt liggen in het gras. Voor de echte speurneuzen liggen er een zilveren en een gouden ei verstopt. Diegenen die deze eieren vinden, krijgen een leuk prijsje. Via school krijgen alle kinderen nog een briefje mee. Bestuur Korfbalvereniging WWC ׉ 7cassandra://sS143oe2dbLn1Qj9SdxzESbsI911Syp0HZwLwZsI_0c!g`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://rfSuS6r27xXtt-9WyTZI4L8egS6dAwjbHf5kdg3AAb8`׉ 7cassandra://gkr_nGktJyEZNcIQfD6oOZs6Mm1vWpFCR1P1sIFKrHww`R׉ 7cassandra://ORQOUoxQqRySXFgEiu_O5jjdNJpz3He3kkX8BLB4OUE$ `̴׉ 7cassandra://w2l_ldlwmV1ImrLuAifRFSuYuMYEl_YXuEceergSbao͋͠`hy7<1טu׉׉ 7cassandra://Zm1-oXsVJOyEcf9tRZLvLfnt6Adgc0pWqK4AMqajlCcF`׉ 7cassandra://2ZuYQnH3Jr71pqNcDfjGoJvEtxwqutHZagWQGba91H4r`R׉ 7cassandra://Y6OULBsKQAuWV21A52Gv7ljvsRJBblNOHhpcYY81FQ0"=`̴׉ 7cassandra://1muNaebW5opa1R6wniDOe-wS92W19dilDGaaMYKqtC0͠`hy7<2נ`hy7<7Ṇ9ׁHhttp://www.pkׁ ׁ Јנ`hy7<6P̚9ׁHmailto:b.jilderda@gmail.comׁ ׁ Ј׉EW10 Mandeguod Vers gebakken, ambachtelijk bereide steenoven pizza’s met dunne knapperige bodem en verse ingrediënten. Iedere donderdag bij de Poiesz in Mantgum van 17.00-19.00 uur. Op donderdag 22 april zijn we er één keer niet. Ook aan de wagen verkrijgbaar: Sambrini Pizzabon, leuk om te geven, lekker om te krijgen! Om te bestellen bel of app: 06 - 53877841, of bestel aan de wagen. Het is niet nodig om vooraf te bestellen, maar wel handig! Alleen op bestelling verkrijgbaar: antipasti/borrelplank, huisgemaakte roomboter appeltaart. Menu kaart Margherita: tomatensaus, kaas, mozzarella, basilicum Verdura: tomatensaus, kaas, champignons, olijven, ui, knoflook, zongedroogde tomaatjes, mozzarella Quattro Formaggi: tomatensaus, kaas, mozzarella, gorgonzola, parmezaanse kaas Funghi: tomatensaus, kaas, mozzarella, champignons Quattro Stagioni: tomatensaus, kaas, champignons, ham, olijven, artisjokken Picanto: tomatensaus, kaas, salami, jalapeño pepers, champignons Pollo: tomatensaus, kaas, kipfilet, champignons, paprika, ui Della Casa: tomatensaus, kaas, zwarte olijven, knoflook, zongedroogde tomaatjes, spekreepjes, champignons, gorgonzola Hawaii: tomatensaus, kaas, ham, ananas Carbonara: tomatensaus, kaas, ham, salami, spekreepjes Prosciutto: tomatensaus, kaas, ham, paprika Sambrini: tomatensaus, kaas, champignons, paprika, ham, salami, spekreepjes, ui Shoarma: tomatensaus, kaas, shoarmavlees Shoarma speciaal: tomatensaus, kaas, shoarmavlees, ui, paprika Pescatore: tomatensaus, kaas tonijn, paprika, ui Kip Cajun: tomatensaus, kaas, pittige kipreepjes, verse tomaatjes, rode ui € 8,50 € 10,50 € 11,50 € 10,00 € 12,00 Vesuvius: tomatensaus, kaas, knoflook, olijven, jalapeño, pepers, spekreepjes, ei, mozzarella € 12,00 Salame: tomatensaus, kaas, salami € 9,50 € 10,00 € 12,00 € 13,00 € 10,50 € 11,00 € 10,50 € 13,00 € 12,50 € 13,50 € 12,50 € 13,50 Naar wens kan de pizza met verse knoflook worden belegd en/of de rand met knoflookolie worden ingesmeerd. Extra kaas, groente, olijven, ei € 0,75; extra vlees, gorgonzola € 1,25 / vis € 2,25; bakje knoflooksaus € 1,00. ׉ 7cassandra://ORQOUoxQqRySXFgEiu_O5jjdNJpz3He3kkX8BLB4OUE$ `̴`hy7<׉Eapril 2021 11 Nieuws uit de Doarpstsjerke Mantgum & Skillaerd Vieringen in april 2021 Op dit moment is het onduidelijk hoe het corona virus zich gaat ontwikkelen. Voor de maand april houden we alle opties open. Check onze website en Facebook­pagina voor het laatste nieuws. Keek op de kerk Elke maand stelt een betrokkene van de Doarpstsjerke zich even kort voor. Ik bin Rinse de Groot en troud mei Maaike. We hawwe trije troude bern en 5 bernsbern. Nei 35 jier buorke te hawwen yn Blessum, binne wy krekt foar de kryst 2014 yn Mantgum op de Skuorrereed 22 kommen te wenjen. Sûnt jannewaris ferline jier bin ik de nije foarsitter fan de tsjerkeried en tsjerkerintmaster. Oerdei hâld ik my op de eftergrûn dwaande mei ús ûndernimming dy’t we hawwe mei ús soan. Fierders fyn ik it wichtich om belutsen te wêzen by de mienskip en wol my der foar ynsette. Ik haw in hiel ferskaat oan hobby’s, mar myn hôf mei âlde fruitrassen en it meitsjen fan muzyk (ik spylje Es-bas yn twa orkesten) is my it meast dierber. Ik mei nachts wekker makke wurde foar de moaie komposysje “Concerto d’Amore” fan Jacob de Haan útfierd troch in fanfare. Tweewekelijkse nieuwsbrief Ontvangt u graag onze tweewekelijkse nieuwsbrief, meldt u aan bij b.jilderda@gmail.com Of bel naar 058 289 85 02 dan bezorgen we de nieuwsbrief in uw brievenbus. Voor actuele informatie: www.pkn­mantgum.nl en Facebook Doarpstsjerke Mantgum & Skillaerd Hartelijke groet namens de kerkenraad, Gudula van Beem ׉ 7cassandra://Y6OULBsKQAuWV21A52Gv7ljvsRJBblNOHhpcYY81FQ0"=`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://gCoQ10WZfbnD0KI0AZrZdOh9BflJ5K4o2i_McQdp1rA{`׉ 7cassandra://a-j7kN6-IL7FVqAdACkC9qwVfVSKfL6O6nC8Q3Hve34?`R׉ 7cassandra://6_vNgZufZFGzao-hzd4r9AXa54JKxmwLlZtEpgF_hRM`̴׉ 7cassandra://TALqag_-3pfRD48YtWbau5uZOKy3eY7tVB64Kt4w3Kc͵)͠`hy7<5טu׉׉ 7cassandra://2pAuXMGDIgJiPeaZnidft4gdg4N1U3KlcJIvLalIot0A`׉ 7cassandra://iix_p3KtGIXy1bwxB7CrtzgGPB6j4xMQen_fPWmGunAQ,`R׉ 7cassandra://nU_IcoJB3xrOLEMw-e0WrHXYYo0QmZhnWu2r1-Z5s7w`̴׉ 7cassandra://4oXCNi8nwr61ZfFz9EnXXf1mKwOsoQWXluqBbT3peokͭ ͠`hy 7<8נ`hy 7<:W:̇ 9ׁHmailto:info@jacobklaver.nlׁ ׁ Ј׉E12 Mandeguod ׉ 7cassandra://6_vNgZufZFGzao-hzd4r9AXa54JKxmwLlZtEpgF_hRM`̴`hy7<׉E%april 2021 13 Jiergearkomste Keatsferiening Jacob Klaver It bestjoer fan Keatsferiening Jacob Klaver Mantgum nûget jo út ta it bywenjen fan de jiergearkomste Plak: Online Datum en tiid: Tongersdei 8 april 2021 20.00 oere Opjaan foar dizze gearkomste kin fia info@jacobklaver.nl Jo krije in pear dagen foarôfgeand oan dizze gearkomste de stikken en link tastjoerd 1. Iepenjen 2. Fêststellen wurklist 3. Meidielings en ynkommen stikken 4. Ferslach jiergearkomste 5 maart 2020 5. Jierferslach skriuwster 6. Finansjeel a. Jierferslach ponghâlder b. Ferslach kaskommisje, Reinder Bonekamp en Albert Tilma c. Beneamen nij kaskommisjelid d. Begrutting takom jier 7. Bestjoersferkiezing: Jan Heida is ôfgeand en net wer ferkiesber It bestjoer is bliid mei de folgjende kandidaat bestjoerslid Jesse Cuperus Kandidaten kinne harsels foar oanfang fan de gearkomste bekend meitsje by de foarsitter 8. Kommisjes • JK fan JK • Materialen kommisje • Fjildliskommisje • Krânsekommisje 9. KNKB saken 10. Plannen foar it kommende seizoen 11. Omfreegjen 12. Sluten ׉ 7cassandra://nU_IcoJB3xrOLEMw-e0WrHXYYo0QmZhnWu2r1-Z5s7w`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://LtqgJeUv4NTntsTiVANripgQQkxLL7zHHLU2FcLo1EM`׉ 7cassandra://8OWRDCdi2DhGziWRvSM7ZHw64hlEh23pMR-ci0OsNOQ[i`R׉ 7cassandra://iGj4Kspczn7-sSYaD-j58PNjBj2l_7UP6p22ofb2ZesC`̴׉ 7cassandra://Z6Ne0b-643Dh_jw7bb5GGqVJsgHhv-p457G0RYJiRxY.͠`hy 7<;טu׉׉ 7cassandra://d__GSVEMuc2rfy7rPsvlgzxOhuz2Fp-BczfcytKQJaw`׉ 7cassandra://IVvSigSycXyGGE32RHbf8aUEPAgCUe1K6I8eZyouUmwd`R׉ 7cassandra://Z3BgLe7pBrrRYm7jZjF_bo1b9Uy1E2_9v4A3QSxteBY/`̴׉ 7cassandra://hRcI90yGL-EvHxwWX3aV72tOkhry45089tdpSqOM4kQ͘) ͠`hy 7<<נ`hy 7<@nU9ׁHhttp://www.8je.nlׁ ׁ Јנ`hy 7<?)n̐9ׁHmailto:eefheinhuis@8je.nlׁ ׁ Ј׉Em14 Mandeguod De Wjukken krijgt nieuwe ‘voortuin’ Een vriend vertelde een anekdote. Zijn schilder kwam oorspronkelijk uit Azerbaijan. Dat was al een tijd geleden maar hij verwonderde zich nog altijd aan het openbaar groen in Nederland. “Waarom planten ze hier alleen maar bomen waar je helemaal niks aan hebt? Waarom geen fruit- of notenbomen?” Goeie vraag vond ik en ik was het met hem eens. Maar moest ook denken aan Baard, waar elk jaar de appels uit het gemeentegroen worden geperst tot heerlijke appelsap. Of Ruinerwold wat bekend staat om de perenbomen langs de weg. De schilder was daar vast nooit geweest. ׉ 7cassandra://iGj4Kspczn7-sSYaD-j58PNjBj2l_7UP6p22ofb2ZesC`̴`hy7<׉Eapril 2021 15 Toen de gemeente in overleg wilde om het groen voor de Wjukken aan te pakken was daar onze kans. Het stuk voor het gebouw is van de gemeente en die onderhoudt het ook. Wat zou het mooi zijn als we daar een aantrekkelijk plein van konden maken, met bomen en struiken ‘waar je iets aan hebt’! Het voorlopig plan ligt er nu. In het plan zijn o.a. 8 walnotenbomen opgenomen en een eetbare tuin met o.a. framboos, appelbes, hondsroos, Amerikaanse blauwe bes en kruisbes. Aan de bijen is ook gedacht door een bloemrijke berm aan te leggen en bloemrijke heesters te planten. Voor de kinderen is er een pad waarlangs ruimte is voor eigen aanplant, bijvoorbeeld pompoen, munt, aardbeien, bosviooltje (eetbaar) of oostindische kers. Het pad van houtsnippers loopt door een hut van wilgentenen. Wij zijn er heel enthousiast over. Een voorwaarde van de gemeente is dat het onderhoud van de eetbare tuin wordt gedaan door vrijwilligers (uit het dorp). Lijkt het je leuk om van de tuin met deze ‘robuuste eetbare soorten’ een succes te maken en te houden? Meld je dan aan bij Michiel Wijgmans (06-44 124 860). Wanneer de werkzaamheden voor de aanleg zullen starten is nog niet bekend. We houden je op de hoogte. Namens het bestuur, Michiel Wijgmans Eef Heinhuis - ervaren trainer Mindfulness categorie 1 MBSR - MBCL - IMP Zenmeditatie Meer weten? Telefoon: 0612822712 eefheinhuis@8je.nl - www.8je.nl Dokter Fokkewei 10/12, Mantgum ׉ 7cassandra://Z3BgLe7pBrrRYm7jZjF_bo1b9Uy1E2_9v4A3QSxteBY/`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://XkchLlKU3x9_RGct83GN54oqjb7ydFwj9-owG2hqGHU2`׉ 7cassandra://zuJwXACutxiVqrc4og0_nJm6EN9m1YWCvwrLiUCAUZ8G`R׉ 7cassandra://nAZVzb8kiSenc5fipTEpe-CxLp8k8OKzlGoPpxHqVMU`̴׉ 7cassandra://Btvo8LcgtqU31zVICmISwxUARq_nV3vRwJJfobL8MKw ͠`hy 7<>טu׉׉ 7cassandra://wCQb0KhaGJmmUubZT6VMeKtemAz9KJJoU68XN-Y0Tr4`׉ 7cassandra://7Gg1BvvzAqP_defQKno2ZsjbepMhqFamaDxqgCuyjDMg`R׉ 7cassandra://iw7ZXNcamLOt9GdMsTeeaclH3NMED3bIWrPYQaw6iBcH`̴׉ 7cassandra://Wyio6DMWGyO1pP5HCG3DjE95PFW7SIGuNQcMpQ_uekw͐ ͠`hy 7<A׉E16 Mandeguod ׉ 7cassandra://nAZVzb8kiSenc5fipTEpe-CxLp8k8OKzlGoPpxHqVMU`̴`hy7<׉Eapril 2021 17 Tijdverdrijf in tijden van Corona Tekst en foto’s: Wiebe de Vries Afstand houden, handen wassen, testen, positief of negatief zijn, ziekenhuis, binnen blijven, heel veel wandelen en nog maar eens wandelen, al een jaar thuiswerken, de kinderen helpen bij hun online schoolcarrière, niet naar pake en beppe kunnen, niet naar de Wjukken, ’s avonds de deur niet meer uit, niet met de trein, protesteren, persconferenties, alle maatregelen maar niks vinden, de maatregelen kunnen niet streng genoeg zijn, online shoppen, heel veel appen, tv kijken, en maar weer eens achter de computer. Zo zat ik onlangs ook te surfen op mijn computer en kwam terecht op de site van Marktplaats. Na het intypen van de zoekterm Mantgum kreeg ik de volgende advertentie te zien: “Aangeboden een antieke koperen tabaksdoos met inscriptie”. De begeleidende foto’s lieten een mooie ovale tabaksdoos op bolvormige pootjes zien met in sierlijke letters de volgende inscriptie: “1848 A. de Groot Mantgum 1927” Tja, mijn belangstelling was gewekt en voor de enorme som van 15 euro werd ik de nieuwe eigenaar. Maar ja, ik ben nu wel in het bezit van die fraaie tabaksdoos, maar wat moet ik er mee? Ik rook niet, ik pruim niet, ik heb ook geen schoorsteenmantel of teakhouten dressoir om hem te pronk te zetten. Maar toen bedacht ik: misschien zijn er in Mantgum wel nazaten van A. de Groot die belangstelling hebben voor de doos en die er wel een mooi plekje voor hebben. Wel 1 keer per maand even poetsen! Gratis af te halen bij: Wiebe de Vries De Grěft 22 ׉ 7cassandra://iw7ZXNcamLOt9GdMsTeeaclH3NMED3bIWrPYQaw6iBcH`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://AHO5adYCpxy3WdoQHJAoMjv219J3w6eBC_KxOASCVkw/`׉ 7cassandra://fwhhSy8R0g4nSFxjd-3XKziHe_1GlER37rKJ8-jilpQc`R׉ 7cassandra://03NzpYWFveT95fMs-evf4dYdCulBXiQkBI2PmGto2-g!`̴׉ 7cassandra://PNAqiyvrl2b_Vr9PblG7eJxezJkkiKzBssO0cfYd4bAga͠`hy 7<Cטu׉׉ 7cassandra://Zp1yznyuRh-bKSt4W2oKemg2YRWl3ZpXPeW-L4JeC4c`׉ 7cassandra://fLMUWaIlZC-oTMcGejwPoluKFg4T2nXypqa7J5gjiWMk`R׉ 7cassandra://cg5fTmtFeHAxSQKF6V9LMQouX0_LqWYJs3ri15RfHpE`̴׉ 7cassandra://-G7hsvQ7Eqd3pfQR2hV5qWDpyq69EUna2mG7ByNiej8L ͠`hy 7<Dנ`hy 7<G̾ 9ׁH mailto:allroundtennis@hotmail.nlׁ ׁ Ј׉E18 Mandeguod ׉ 7cassandra://03NzpYWFveT95fMs-evf4dYdCulBXiQkBI2PmGto2-g!`̴`hy7<׉Ebapril 2021 19 Kom lessen bij de Mantgumer Tennisclub De lente is in aantocht en dat houdt in dat ook de tennisvereniging weer voorbereidingen gaat treffen om de gravelbanen weer in orde te maken en vanaf april de banen weer startklaar liggen om zoveel mogelijk mensen te laten spelen! Sinds 2019 ben ik de trainer in Mantgum en geef ik op de woensdagmiddag jeugd training en in de avond de volwassenen. Mijn naam is Wilfred Meulman, 46 jaar en woonachtig te Heerenveen. Getrouwd, 3 kinderen van 8, 15 en 17 jaar. Ik heb een tennisschool sinds 2012 en naast Mantgum zijn ook Aldeboarn, Akkrum en Sint Johannesga betrokken bij mijn organisatie. Ondanks de corona en vele maatregelen die er nodig zijn om dit virus te bestrijden mocht de tennissport (weliswaar met wat aanpassingen) gewoon doorgaan. Op afstand van elkaar, in de buitenlucht lekker sporten! Dat wil jij toch ook? Maak kennis met tennis. Zit je op de basisschool en wil je uitproberen of tennis iets voor je is? Dan kun je gebruik maken van de kennismakingsactie 4 lessen voor 25 euro. Je hoeft geen tennisracket te kopen, die kun je lenen van de vereniging. Voor vragen en/of aanmelden kun je mij bellen of mailen. 06­54352051 allroundtennis@hotmail.nl Hopelijk tot gauw op de tennisbanen van de Mantgumer Tennisclub Sportieve groeten, Wilfred Meulman Allround Tennisschool / Tennisorganisatie Meulman, Heerenveen ׉ 7cassandra://cg5fTmtFeHAxSQKF6V9LMQouX0_LqWYJs3ri15RfHpE`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://14ugEb8U8YkjlJgsMYSJfoyJKEkt4AOl7G1xktxqXps `׉ 7cassandra://5TwS1OItxerZuwv92Vbb-N_J0oOyRkJehCla79vFVGAi`R׉ 7cassandra://eZel-k1g-8EAfduc17-B10Tqim4-qP7gCnPQbaBwrzM%`̴׉ 7cassandra://SCG1Yc39EDyQMSc4z1i4SlrfA9hRLnAaHQ_G1P-mRw0͠`hy 7<Fטu׉׉ 7cassandra://h_h8_7Frg9xXawtn-TpMuqWuRp9iccA7haqJQwiR55Ez`׉ 7cassandra://I3aKXgnoRSEMRXR7hxi-iq_YZLNOFEUpC1VCFhWkuw0j`R׉ 7cassandra://sk5zllP1KpRgU6gcit0I5MInQFtxTWRm3pnFpMYDg4Y`̴׉ 7cassandra://GX6viQpp_tYGytNWy1qOGV8J60TqT730muNn3T3hG7M͠`hy 7<H׉E20 Mandeguod ׉ 7cassandra://eZel-k1g-8EAfduc17-B10Tqim4-qP7gCnPQbaBwrzM%`̴`hy7<׉Eapril 2021 21 Wat hinget der by dy oan ’e muorre? Tekst: Hendrik Grunstra Myn namme is Hendrik Grunstra en ik bin troch Jan Terpstra frege oft ik ek wat moais yn hûs hie wêr’t ik wat oer fertelle woe. Yn 2015 ha ik in hûs kocht oan de Ponge en as alderearste ha ik in nammebuordsje ophongen, dit ha ik fan myn pake erfd. Myn pake hjit ek Hendrik en fandêr dat ik dit nammebuordsje hawwe mocht. De foargeande generaasjes fan de famylje Grunstra komme út Gau en dêr hat it buordsje ek jierren oan de muorre hongen. It is net foar neat dat Pake en ik beide Hendrik hjitte, wy binne nammentlik beide ferneamd nei ús pake. Yn de Grunstra famylje wikselje de nammen Hendrik en Pieter elkoar nammentlik ôf. Jo sil wol tinke, wat hat dizze jonge dan fan Gau nei Mantgum brocht. Earder wie ik altyd lid fan kuorbalferiening ‘De Lege Geaën’ mar yn 2010 is dizze klub dermei opholden. Dochs woe ik graach kuorbaljen bliuwe dus bin ik lid wurden fan WWC yn Mantgum. Nei in tal jierren waard it foar my tiid om út hûs te gean, ik hie al kunde yn Mantgum en de fasiliteiten lokken my oan. Ek stie der in hûs dat my krekt paste, sadwaande bin ik yn Mantgum bedarre. Sûnt begjin 2021 wenje ik tegearre mei myn freondinne Lyske, it nammebuordsje fan myn Pake kriget in nij plakje en by de doar komt in nij buordsje mei de nammen fan ús beide. Sa ha tiden tiden. Yn it maaienûmer sjogge jim wa’t it stokje fan Hendrik oernimt foar it folgjende ferhaal. ׉ 7cassandra://sk5zllP1KpRgU6gcit0I5MInQFtxTWRm3pnFpMYDg4Y`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://mMq8QxnKW8pAHLFUWJBr30gGBkkhanICLQ6vrp_WR8IS!`׉ 7cassandra://N3NLK2gtfi6gOf0NW1-MrbZ7OLa0z2vTfF4Va7rvM3wZ`R׉ 7cassandra://3L9l5ZxIHwh2h2choNORQEXecRP9fxDT-odejw4DQXs `̴׉ 7cassandra://PkfdlUj2JrItLtg7u8bXBxOOW_g2P2abPRhiYB7BCWY8%͠`hy 7<Jטu׉׉ 7cassandra://vPPfTNRr6nXlYKu5fyMAH0KyjVz3_x3hZPHY-yavCJcJ`׉ 7cassandra://PRKD2i4EwEH01fyRwWLe5K70C1VTXOdikHl3cSN2V3I]`R׉ 7cassandra://HplRNYL9n48jvcsS0n2UuiPh_JyKC0Badzcpslg3nbsJ`̴׉ 7cassandra://YP6ap1HWSifZodHBVtOLTDH-EaBiD1_YvhIrWIlWVrYz ͠`hy 7<K׉E22 Mandeguod ׉ 7cassandra://3L9l5ZxIHwh2h2choNORQEXecRP9fxDT-odejw4DQXs `̴`hy7<׉Eapril 2021 23 ׉ 7cassandra://HplRNYL9n48jvcsS0n2UuiPh_JyKC0Badzcpslg3nbsJ`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://Xu7FyqpXw4AtULeEag4ezfJjPejerMAsg7cREGoUF8o`׉ 7cassandra://UzWastjPrfWB05qOKwFXS8xgnPmErHPONwDpJc77pdc]`R׉ 7cassandra://PJTpitFikzOgHfVQhhV2LWNGQ3Mb29uLJD_9iOCZTe4`̴׉ 7cassandra://lufyoKHUX2KKzPehQ_ExKSWFHRMY1J4lv8tkG8TtUHI{\͠`hy 7<Mטu׉׉ 7cassandra://1-2jkxG1sx8OEagCyM1TNxTGW34vJAT7kdh1uCbx-OY2`׉ 7cassandra://XC77sxdQYWNeeBWKTGCJdCR5SrgyvFpqJ4ChRiYal6gk`R׉ 7cassandra://moC_ahqAUeWo6CYrTvd_rPmDxhNwQywWpVk9NplBY1os`̴׉ 7cassandra://0vD4UXxO-nfj1xGYuDuGF9DqcmfsNDn7TLtbykOghaMO\͠`hy 7<Nנ`hy 7<V) 9ׁHhttp://www.omrin.nl/bijׁ ׁ Ј׉Eb24 Mandeguod Activiteiten maand april 2 april, 11.30 oere Peaskeaai-sykjen / Paaseieren zoeken --- Op het sportveld --8 april, 20.00 oere Jiergearkomst KF Jacob Klaver --- Online, link folget nei oanmelding ---Verenigingen Vereniging Biljartvereniging Mantgum Bridgeclub Doarpsmienskip Mantgum Fûgelwacht Mantgum Gymnastiekvereniging Weidum Herensociëteit Vriendenkring Iisclub De Twa Doarpen Contactpersoon / email M. Visser Telefoon J. W. Verhoef S. Dijkstra doarpsmienskip@mantgum.com E. van der Hem K. Bosma S. Cnossen J. van der Werf Jeu de Boulesvereniging Wjukslach G. Kuperus Keatsferiening Jacob Klaver Korfbalvereniging WWC Loopgroep Rûnom Mantgum Mannenkoor Mantgumer Maten Mantgum Leeft Mantgumer Tennisclub Merke Commisje Mantgum D. Lont J. Noorman Maaike Kuipers mantgumleeft@gmail.com P. Kuipers Fam. Nutma Muziekvereniging Harmonie Weidum J. de Boer info@harmonieweidum.nl Oudercommissie De Gielguorde Resitearkolleezje Frisia 1874 Soos 60+ Speeltuinvereniging De Pôle Stichting Freed Stichting Wjukken Uitvaartvereniging De Laatste Eer Voetbalvereniging Oosterlittens Werkgroep Historie Mantgum Wietwetterklup ocgielguorde@gmail.com Frisia1874@gmail.com C. Kaspers J. Nijboer Bestuur@wjukken.nl G. Terpstra D. Ottema R.W. Steensma R. de Groot B. Stienstra Jant van Dijk 06 10 05 79 01 058 250 18 13 06 42 32 42 06 058 251 96 81 058 251 93 93 058 250 15 97 058 250 11 44 058 250 40 97 06 13 04 34 74 06 20 49 43 45 06 51 22 11 65 06 15 04 77 98 06 14 41 16 80 058 250 22 41 058 850 63 92 058 251 94 02 058 250 14 05 058 255 25 85 058 250 10 90 058 822 27 63 058 250 14 34 058 250 13 09 058 250 10 38 058 254 20 51 ׉ 7cassandra://PJTpitFikzOgHfVQhhV2LWNGQ3Mb29uLJD_9iOCZTe4`̴`hy7<׉Eapril 2021 25 Weekagenda Maandag AMV Fanfare ’Harmonie Weidum’ Yoga Zenmeditatie Dinsdag Peuteropvang ‘de Pukkewjuk’ Urker Vishandel Judo, 4 t/m 7 jaar Judo, 7 t/m 8 jaar Judo, 8 t/m 9 jaar Judo, 10 jaar en ouder Bootcamp door Sander Hageman Medische fitness Yogalessen Marian Ypma/Studio Fitaal Woensdag Peuteropvang ‘de Pukkewjuk’ Kaartmiddag Biljarten 60+ Bodyflow, Studio Fitaal Pilates, Studio Fitaal Malletband ‘Harmonie Weidum’ Donderdag Peuteropvang ‘de Pukkewjuk’ Pianoles Kids swing 4 t/m 7 jaar Pizzabakker Funky kids 7 t/m 10 jaar Modern dance 10 jaar en ouder Fifty + fit. door Sander Hageman Jeu de boules competitie Clinic beginnen met Hardlopen Yoga Yoga, YogaRutger Vrijdag Peuteropvang ‘de Pukkewjuk’ Bridgen Pilates Studio Fitaal Vrouwen in beweging (gymnastiek 55+) Vrouwen in beweging (gymnastiek 55+) Biljartcompetitie Zaterdag Bootcamp door Sander Hageman 15.30 uur OBS de Gielguorde 19.30 - 21.00 uur Dorpshuis Weidum 19.00 - 20.30 uur Fysiopraktijk Sybesma 19.45 - 21.30 uur Dokter Fokkewei 08.15 - 12.15 uur MFC Wjukken 15.30-18.00 uur Bij de Poiesz 15.45 - 16.30 uur Gymzaal 16.30 - 17.15 uur Gymzaal 17.15 - 18.05 uur Gymzaal 18.05 - 19.00 uur Gymzaal 19.30 uur Schoolplein 19.00 - 20.30 uur Fysiopraktijk Sybesma 19.45 - 20.45 uur Basisschool Mantgum 08.15 - 12.15 uur MFC Wjukken 14.00 uur MFC Wjukken 14.00 - 16.00 uur MFC Wjukken 18.45 - 19.40 uur Basisschool De Gielguorde 19.45 - 20.40 uur Basisschool De Gielguorde 19.30 - 21.30 uur Dorpshuis Weidum 08.15 - 12.15 uur MFC Wjukken 14.50 - 21.30 uur MFC Wjukken 15.45 - 16.30 uur Gymzaal 16.30 uur Bij de Poiesz 16.30 - 17.15 uur Gymzaal 17.15 - 18.05 uur Gymzaal 19.30 uur Schoolplein 19.30 uur Stal fam. Odinga Skillaerd 19.30 uur Bij mfc Wjukken 19.00 - 20.30 uur Fysiopraktijk Sybesma 20.00 - 21.00 uur Basisschool De Gielguorde 08.15 - 12.15 uur MFC Wjukken 14.00 - 17.30 uur MFC Wjukken 09.00 - 09.55 uur Dorpshuis Weidum 09.15 -10.15 uur MFC Wjukken 10.30 -11.30 uur MFC Wjukken 19.30 uur Café Bonnema 09.00 uur Schoolplein Oud papier wordt 13 keer per jaar opgehaald. U kunt deze data terugvinden op de afvalkalender 2021 van Omrin. De data zijn ook te vinden op de Omrin-website. www.omrin.nl/bij-mij-thuis/services/afvalkalender. Of Googlen naar Afvalkalender Mantgum. ׉ 7cassandra://moC_ahqAUeWo6CYrTvd_rPmDxhNwQywWpVk9NplBY1os`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://y3ydUTIvTtoaaJKleDWEzAO1zPekQipjgOWx4S-5EQU`׉ 7cassandra://6IPxA8PABSchTGZE2KOR4P9BPRmuwDhbioraC8Sl0FE``R׉ 7cassandra://qYnF4XAxeKdut3EwmCI5XDQ_0n8nGCGYmKZbC__Fa-8`̴׉ 7cassandra://vM4DUUOW5S3LOW0qlp-0IEjcWaGbsYcNc5eTnrebA6ò͠`hy 7<Wטu׉׉ 7cassandra://3K7yCZaGZsJvvoC9MsPwG-8BL0cOcQYD6hVz47k8-aUB`׉ 7cassandra://6Q7pbbwBBy6TNsS9j5IbK2MZrzjSW5YgnT00kPZFMxEs5`R׉ 7cassandra://jLjr8U0sdb3hhuCX6rJefal3zvpbW9LSF24mSBzisZw'`̴׉ 7cassandra://al0keisdbW08BH8D3dPmD-4xvY9o7vtTt43ZntBnUmk͠`hy 7<Xנ`hy 7<bẎ 9ׁHmailto:rsdegroot@terphus.nlׁ ׁ Јנ`hy 7<aY̴̶ 9ׁH!mailto:apotheekbergwerff@ezorg.nlׁ ׁ Јנ`hy 7<`Y̢̪ 9ׁH!mailto:praktijkbergwerff@ezorg.nlׁ ׁ Јנ`hy 7<_9F 9ׁHhttp://gmail.comׁ ׁ Јנ`hy 7<^Yv 9ׁHmailto:info@yogarutger.nlׁ ׁ Јנ`hy 7<]Y 9ׁH%mailto:Info@massagepraktijkantwerk.nlׁ ׁ Јנ`hy 7<\Y ̞ 9ׁHmailto:foarinoar@mantgum.comׁ ׁ Јנ`hy 7<[Yw 9ׁHmailto:itkleaster@ezorg.nlׁ ׁ Јנ`hy 7<ZỴ 9ׁHmailto:dolstrayvonne@gmail.comׁ ׁ Ј׉E26 Mandeguod Instellingen Instelling Apotheekhoudende Huisarts Bergwerff Buitenschoolse opvang De Vrijbuiters Doarpstsjerke Mantgum & Skillaerd Dokterswacht Friesland Fysiotherapiepraktijk Mantgum Gastouderopvang It Swânnennest Gastouderopvang Seerôvers en Lânrotten Gastouderopvang Us Wouterkes Gastouderopvang Yvonne Dolstra Gemeente Leeuwarden, klein leed Gezondheidscentrum It Kleaster Kinderopvang It Flinterke Logopediepraktijk Mantgum Mantgum Foar Inoar Mindfulnesstraining en zenmeditatie J. Sybesma G. van der Heide J. Wijnja R. van der Veen dolstrayvonne@gmail.com itkleaster@ezorg.nl E. Hartvelt A. Wijnstra foarinoar@mantgum.com Eef Heinhuis Peuteropvang ‘De Pukkewjuk’ (‘Kids First’) E. Hartvelt Politie Service Centrum Shiatsu & Massagetherapie Sportcentrum Akkermans Studio Fitaal YogaRutger Ant Folkerts Info@massagepraktijkantwerk.nl V. Akkermans M. Ypma Rutger Feitsma info@yogarutger.nl Wilt u ook bij deze instellingen vermeld staan? Stuur dan een e-mail naar mandeguod@ gmail.com en wij nemen contact met u op. Waar zijn in Mantgum AED’s aanwezig? MFC Wjukken (dag en nacht) hoofdingang gebouw Poiesz Supermarkt, alleen tijdens openingstijden Fysiotherapie Jelle Sybesma, werkdagen 08.00 - 18.00 uur Wat te doen bij een incident: eerst 112 bellen. Contactpersoon / email praktijkbergwerff@ezorg.nl apotheekbergwerff@ezorg.nl E. Hartvelt R. de Groot rsdegroot@terphus.nl Telefoon 0517 34 12 72 0517 34 27 26 088 035 04 00 06 51 96 89 90 0900 112 71 12 058 250 14 14 058 250 15 23 058 250 19 52 058 250 13 63 06 10 43 10 76 058 257 66 66 058 763 45 13 088 035 04 00 06 27 06 49 94 058 250 15 57 06 12 82 27 12 088 035 04 00 0900 88 44 06 52 13 31 30 0515 42 56 12 06 42 01 22 03 ׉ 7cassandra://qYnF4XAxeKdut3EwmCI5XDQ_0n8nGCGYmKZbC__Fa-8`̴`hy7<׉Eapril 2021 27 ׉ 7cassandra://jLjr8U0sdb3hhuCX6rJefal3zvpbW9LSF24mSBzisZw'`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://6aBdIdr52dFS-Hp4ywYL3pk5jTRoprkMm-sxoajJYl4w`׉ 7cassandra://e3STu7V9UPaf2KHY7HkbUoSqx_pAQ7mBuu1h2e2aBB4^`R׉ 7cassandra://QG-5hR1jVCKNGkyM1hCOW9ewOB4Y8Izr8os44fktcF0(`̴׉ 7cassandra://PT3utCd7RcCfRrzOAh_EAKqpvoUnPp4kzOiT7f9KXUU51͠`hy 7<cטu׉׉ 7cassandra://ZvWpDo4ugKblzPtC3UpyaFwN9ByUdhZi9J3uakP6YFAs`׉ 7cassandra://sJMr_1wo7oiXsgG40U5AyBs5HcvfkA5ycA4ezUV37NI͎`R׉ 7cassandra://XvcbnsOAfPSeXP5jJfQEBA5u5hOfMjbzhj4adbNvbTc"`̴׉ 7cassandra://6w_9cpXUyZ1PT-q58XD780oEPB02pre5shdrPgITLFw ͠`hy 7<dנ`hy 7<h̟9ׁHhttp://www.fryslan.frׁ ׁ Ј׉E528 Mandeguod Ambachtsbakker Sybesma * Mantgumer Preamke, een heerlijk lekkernij maar ook een leuke tip als kado. * Kadomand vullen naar keuze terwijl u wacht, u kunt deze ook bestellen. * Suiker/krentenbrood in cijfers. leuk voor kado verjaardag of trouwdag! Openingstijden Mantgum: Dinsdag t/m donderdag: 8.30 - 18.00 uur Vrijdag: 8.00 - 18.00 uur Zaterdag: 8.00 - 16.00 uur email: bakkerijsybesma@hetnet.nl Mantgum tel.: 058-2502070 / Boksum tel.: 058-2541323 / 06-22632617 * Reklame’s staan in de Skille vermeld. * Ontbijtservice. * `s Maandags kunt u gebak afhalen op bestelling in onze winkel te Boksum. Ook kunt u s`ochtends vroeg altijd in Boksum terecht om uw gebak af te halen of mee te nemen naar uw werk bijvoorbeeld. * Bestellen kan in de winkel of via telefoon of whatsapp of website www.ambachtsbakker.nl ׉ 7cassandra://QG-5hR1jVCKNGkyM1hCOW9ewOB4Y8Izr8os44fktcF0(`̴`hy7<׉Eapril 2021 29 Berjocht fan de Provinsje Fryslân Provinsje ûndersiket dyk Snits-Ljouwert Ride jo geregeld fan Ljouwert nei Snits of oarsom oer de N354? Reizgje jo leaver mei it iepenbier ferfier fan en nei Snits? Of wenje jo deun by dy dyk? Om ynsicht te krijen yn wat de ûnderfinings fan de mienskip mei dizze provinsjale dyk binne, stiet der in fragelist online. De N354 tusken Snits en Ljouwert is in wichtige ferbining yn Fryslân. “Wy ûndersykje hoe’t wy dy dyk feiliger meitsje kinne, hoe’t wy it trochstreamen fan it ferkear gâns ferhastigje kinne en oft wy beide doelen tagelyk realisearje kinne”, seit deputearre Avine FokkensKelder. Mei help fan de útkomsten fan de fragelist bringt de provinsje yn kaart hoe’t it ferkear op de hjoeddeistige N354 yn de takomst feilich én fluch ride kin. Omdat der ek oare diken en rûten yn it gebiet tusken Snits en Ljouwert binne, binne dy ek yn it ûndersyk meinommen, krekt as de rol fan de fyts en it iepenbier ferfier. De enkête is hjir te finen: www.fryslan.frl/n354. Neiskrift fan de redaksje: Is it net sa dat der net echt gefaarlike diken binne, mar wol ‘gefaarlike’ automobilisten dy’t omdat se te hastich of te ûngeduldich binne ta gefaarlike situaasjes liede? Is nóch mear asfalt de oplossing? Boppedat, der is ek in prima treinferbining tusken Snits en Ljouwert – sûnt koart ride der yn de spits sels twa sneltreinen yn ‘e oere. Wurdt it net heech tiid om de foarkar te jaan oan it iepenbier ferfier yn stee fan sûnder der by nei te tinken mar wer yn de auto te stappen? Moatte we net foarrang jaan oan feilige fytspaden yn stee fan iderkear mear romte te jaan oan de auto? Mei oare wurden: As jo it der no wol of net mei iens binne, folje dizze enkête fan de provinsje yn!!! ׉ 7cassandra://XvcbnsOAfPSeXP5jJfQEBA5u5hOfMjbzhj4adbNvbTc"`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://_8lsKiiMZWSnYbt2UqrfKqrBqUAkvUdGZWB14XIgBlE~+`׉ 7cassandra://WKzQMgJFWKa1xDNgBg_OO8xMZHQCgA-MEbDodUo6WVg}`R׉ 7cassandra://KTl7sIhixubY1NUfSMdNgo3DyrWk30hHvA3xkCqApzg?`̴׉ 7cassandra://RN23VgJGqAU4wbkv2pUlLhGJmo8xhxnsvRtr5NuEnCU͘@͠`hy 7<iטu׉׉ 7cassandra://9Sm1Ike8EBoFFiPS8UxVE6_NoQe_-xxK9KkbrP4N4i4ll`׉ 7cassandra://UnICcYOvgahWEzU17kcboHpQaxZPaAWIDdJGjLcAxZk\`R׉ 7cassandra://I7U79eEG2Zf_JXkJxuNpl3NqCVnyz2TBVZkm1ySF3UI6`̴׉ 7cassandra://Uk7RhV0aQo35nNxdxQpNxOYUJVwl-PAHdreP3aIw0qo ͠`hy 7<j׉E30 Mandeguod 4 mei herdenking 2021 op Skillaerd Op dit moment is het niet duidelijk wat er dit jaar wel of niet mogelijk is tijdens de 4 mei herdenking op Skillaerd. De commissie houdt alle opties nog even open. In de volgende Mandeguod het actuele nieuws. In deze Mandeguod alvast een bijzonder verhaal over een vondst bij de Swette. In het voorjaar van 2020 was Mantgumer Freerk Smidt aan het ‘aaisykjen’, eieren zoeken, in de weilanden tussen de Swette en de Hegedyk, net buiten Mantgum. Het was prachtig, fris voorjaarsweer. De eerste weidevogels zoeken naar een mooie nestelplek en de boeren zijn druk met het uitrijden van mest. In de berm van een weiland steekt tussen al het hekkel­materiaal iets metaligs omhoog. Het glimt in de voorjaarszon. Nieuwsgierig als hij is, loopt Freerk erheen en trekt de metalen strip uit de prut. Het is licht, heel licht materiaal, er zitten gaten in en het is ongeveer 30 centimeter lang. Ons commissielid Alexander Tuinhout, actief als secretaris van de Stichting Missing Airmen Memorial Foundation (SMAMF), herkende meteen de historische vondst. Het gaat zonder twijfel om een onderdeel van het Engelse vliegtuig dat op 2 maart 1943 neerstortte bij de Mantgumer vaart. Het is heel herkenbaar door de kleur en de klinknagelverbindingen. Waarschijnlijk is het een stukje van één van de vele spanten die als het ware het skelet van het Stirling vliegtuig vormen, zoals op onderstaande foto is te zien. De gaten zitten er in om het allemaal zo licht mogelijk te maken, zodat er minder motorvermogen en brandstof nodig is om het toestel te kunnen laten vliegen. Heel voorzichtig houd ik het stukje vliegtuig in mijn hand. Bijna 78 jaar oud. Het is alsof je de geschiedenis kunt aanraken. Namens de commissie 4 mei herdenking Skillaerd, Alexander Tuinhout & Gudula van Beem ׉ 7cassandra://KTl7sIhixubY1NUfSMdNgo3DyrWk30hHvA3xkCqApzg?`̴`hy7< ׉Eapril 2021 31 ׉ 7cassandra://I7U79eEG2Zf_JXkJxuNpl3NqCVnyz2TBVZkm1ySF3UI6`̴`hy7< `hy7< vבCטu׉׉ 7cassandra://XLRIJ7kQx65aJdS1b3oC-eLIy7tP1yxpilkHtVmCFnA{`׉ 7cassandra://zSQa6Mq93nyNSYxZjK5fclkflT0_wkB9m4eBEaAtk5wt`R׉ 7cassandra://8hAmHajWfCNz1KGjAoj9cdh14C1XN1oToHdE9tg4oUc(r`̴׉ 7cassandra://hBd6XYak0VFzw-A79tDjazGcuDupFyX9Ecs60lvQiqkf͠`hy 7<lטu׉׉ 7cassandra://H1bZUGasaNl8jCFhmdD5km7Nt_n2GX7-HndtNHbYgBk`׉ 7cassandra://Igr8o9KiccCWu2yxZqqVsvVFfppBfciWcscbLtD0mEcQW`R׉ 7cassandra://ym7fHkk7D3CzbS0bFTXBq_51H6Yo1VWAMyDIntdYzog `̴׉ 7cassandra://4gXENgoYdsasr9fuL9IERojrjUXXm0uh333bdalCGy8B͠`hy 7<mנ`hy 7<p {9ׁHhttp://www.deׁ ׁ Јנ`hy 7<o {9ׁH http://www.dejonguitvaartzorg.nlׁ ׁ Ј׉E32 Mandeguod ׉ 7cassandra://8hAmHajWfCNz1KGjAoj9cdh14C1XN1oToHdE9tg4oUc(r`̴`hy7< ׉Eapril 2021 33 zorgvuldig en met aandacht Dag en nacht bereikbaar T 0566 60 29 22 I www.dejonguitvaartzorg.nl www.dejonguitvaartzorg.n .nl nl ׉ 7cassandra://ym7fHkk7D3CzbS0bFTXBq_51H6Yo1VWAMyDIntdYzog `̴`hy7< `hy7< vבCטu׉׉ 7cassandra://RyD7V5RcWd55eKR6l62m8-GBObuvzXubk4KV_FzkP0s`׉ 7cassandra://avR0ATFOBukUd3JaLf7UOep8BwvEgRHRmdE6X5M0rFo͊E`R׉ 7cassandra://onk8WC4ykj6Fg0BAr73qx_uJ9hg6g8IHYQQO4wYZ_LA `̴׉ 7cassandra://c8MIdAVFJubV1t9Ccv8lCEYp82d4w175Fbl0keBNC1A͘͠`hy 7<qטu׉׉ 7cassandra://j6M8zuwqxg4cyv53NHC4ScUIEKjcX8-eK_KEwfICe-kR`׉ 7cassandra://TbhH1nQIt38tTHlOwb9isN-rciXkhyuNHCKEtSaGVjg͔`R׉ 7cassandra://zC-QpKmchs9nT5jV1Pclzoh-rpQ-tUgTrc_U4vUWoII`̴׉ 7cassandra://VgPcyuR0IGp_0AjP8Z8vkiyJJOgIPolMMuF3ktKNTQggZ͠`hy 7<r׉E,34 Mandeguod Als redactie zijn we elke maand weer op zoek naar interessante onderwerpen over Mantgum of Mantgumers. Dit kan een activiteit, nieuwtje, achtergrondinformatie of een bijzonder verhaal zijn. Al nadenkend over inwoners met een hobby, kwamen we uit bij Ester van Baarle. Regelmatig plaatst zij op haar Facebook- en Instagrampagina prachtig uitziende foto’s van zelfgemaakte recepten. Van die foto’s waarvan je denkt: dit is toch wel knapper dan wat een gemiddelde thuiskok maakt. Vandaar dat we Ester gevraagd hebben of ze 1 keer per 2 maanden een recept of verhaal over haar kookkunsten met het dorp wil delen in Mandeguod. Dat wilde ze wel. Hieronder haar eerste bijdrage. Mocht u het recept na willen maken, dan laten wij ons als redactie graag uitnodigen om te proeven. Kookkunsten vanaf It Hiem “Ik zie altijd van die lekkere gerechten voorbijkomen op jouw instagramaccount. Kun je niet een kookcolumn schrijven voor de Mandeguod?” Tekst en recept: Ester van Baarle Die vraag trof ik een paar dagen geleden in mijn inbox. Ik had wel wat wedervragen: “Waar moet het dan over gaan? En hoe lang moet het zijn?” “Ach, alles is goed. En jij redt je er als tekstschrijver wel mee, toch?” Ja, daar red ik me wel mee. Zonder al te veel kaders over mijn hobby praten, dat kan niet ingewikkeld zijn. Laat ik beginnen met een korte introductie. Mijn naam is Ester van Baarle, ik woon sinds 2003 in Mantgum. Ik heb Drentse roots, maar heb mijn wortels inmiddels stevig verankerd in de Friese klei. Ik heb, naast mijn gezin, twee grote liefdes: koken en Italië. En laat het nou zo zijn dat die twee zaken uitstekend samengaan. Italië staat bekend om zijn rijke culinaire traditie. Als je spreekt over ‘de Italiaanse keuken’ doe je het land eigenlijk tekort. Iedere regio, Italië kent er twintig, kent zijn eigen klassiekers. Zo staat de zuidelijke regio Calabria bekend om het gebruik van peperoncini, pittige rode pepers, terwijl in de noordelijke berggebieden vooral gerechten met kaas, worst en kool op de menukaart staan. Een gerecht dat in alle kustgebieden van ׉ 7cassandra://onk8WC4ykj6Fg0BAr73qx_uJ9hg6g8IHYQQO4wYZ_LA `̴`hy7< ׉E sapril 2021 35 Italië gegeten wordt is Spaghetti alle vongole, spaghetti met venusschelpen. Italië zou Italië niet zijn als er niet allerlei regionale varianten van dit gerecht zouden zijn en ik doe daar nog een schepje bovenop, door een Friese draai aan het gerecht te geven. In onze eigen Waddenzee wordt op kokkels gevist. Het overgrote deel van de kokkels die men hier vangt verdwijnt naar Italië en Spanje en maar een klein deel wordt op de Nederlandse markt verkocht. Jammer, want ze zijn overheerlijk. Mocht je op vrijdag eens tijd over hebben, rijd dan naar Harlingen. In de haven vind je een zeeverse vismarkt, waar je kakelverse vis kunt kopen en dus ook kokkels van het Wad. Nadat je ze hebt gekocht en voordat je onderstaand gerecht gaat maken, moet je ze nog wel ontzanden. Dat doe je door de kokkels minimaal 12 uur in ruim water met een handje zout te laten staan. Het beste resultaat krijg je als je het water tussentijds een of twee keer ververst. Spaghetti met kokkels van het Wad 4 personen Dit heb je nodig: Een netje kokkels van 1 kilo 400 g spaghetti Een handje platte peterselie Witte wijn Kerstomaatjes, een stuk of 15 1 teen knoflook Olijfolie Zout en peper naar smaak Verwarm een flinke scheut olijfolie op laag vuur in een hapjespan, knijp hierboven het knoflookteentje door de pers. Voeg de fijngehakte peterselie en gehalveerde kerstomaatjes en zout en peper toe. Als de knoflook heel licht begint te kleuren, voeg je een glas witte wijn toe. Laat het geheel pruttelen en inkoken en zet intussen water op voor de pasta. Het water waarin je de pasta kookt moet naar goed Italiaans gebruik zo zout zijn als de zee. Geen zorgen, de pasta neemt niet al dat zout op, maar krijgt wel veel smaak. Doe zodra het water kookt de spaghetti in de pan. Verdeel de kokkels over de pan waar de tomaten in staan te borrelen. Roer door, doe er nog een scheutje wijn bij en dek de pan af met een deksel. De schelpen gaan open zodra ze gaar zijn en dan schep je ze ook meteen uit de saus en bewaar ze in een kom. Schep de spaghetti 4 minuten voor de kooktijd die op de verpakking staat is verstreken uit de pan en doe het in de pan met saus. Schep er wat kookwater van de spaghetti bij en laat de pasta de resterende vier minuten garen in de saus. Het zetmeelrijke kookwater zorgt ervoor dat de saus beter hecht aan de pasta. Intussen kun je wat van de beestjes uit hun schelp halen, om te zorgen dat het gerecht straks wat gemakkelijker te eten is, maar dit hoeft niet. Ik vind het zelf altijd wel leuk om met een vorkje de beestjes uit de schelpjes te peuteren. Voeg op het laatst de schelpen weer bij de pasta en roer goed. Buon appetito, oftewel lekker ite! ׉ 7cassandra://zC-QpKmchs9nT5jV1Pclzoh-rpQ-tUgTrc_U4vUWoII`̴`hy7<`hy7< vבCטu׉׉ 7cassandra://QtTB72JPc_UC-cyGNcdUYwByDa-eytvBnpYe1toIxX4[`׉ 7cassandra://gbhoOH4HXP8Gurn7M7QApyjnS7fzKSmVmhS_57pAQKUXR`R׉ 7cassandra://2ltTSdZI0OR8zumAB9iWScQWrG0JhgXpIElHYBL-X4c`̴׉ 7cassandra://KyEnK7bvIo764ylstgdPn48aGO-b1AMDVqc-LuDwg_wW/͠`hy 7<tטu׉׉ 7cassandra://42pv8yZZ4kYdEddJwrEd3ZoHXiWkb_W12QqKl7q_1Pgh`׉ 7cassandra://nFBTEtEXiVX3hEa6T1Rw9CP_O5PXeN6ayin-ErNl1vcz}`R׉ 7cassandra://CzXf6_kj9DKQ_eHgdgShsFYNdPDKb3iUyCIz7us6CJMj`̴׉ 7cassandra://xRITJYcFebeJ2NuKMZeyHS8bysae20o4eEinkizR-9g͚!͠`hy 7<u׉E36 Mandeguod maand aanbieding 750 gram iedere dinsdag bij de Poiesz in Mantgum van 15.30 tot 18.00 uur kibbeling + gratis saus voor € 10,׉ 7cassandra://2ltTSdZI0OR8zumAB9iWScQWrG0JhgXpIElHYBL-X4c`̴`hy7<׉Eapril 2021 37 Samen hoopvol het nieuwe jaar in Eltse maitiid by it hearren fan de earste fugellûden, hoopje ik dat se ûnderweis binne. Dwers troch Afrika en oer de Sahara, sweef ik yn tinzen in lyts bytsje mei se mei. En dan ein april binne se wer te plak; yn harren nestje dat al jierren heech boppe ús foardoar tsjin de muorre oanplakt sit: de swellen. Dan giet der al rap in appke de wrâld yn: se hawwe it wer oprêden, ús sweltsjes binne wer thús! Dan begjint in nije foarm fan hoop. Wannear we hiele lytse aaidopkes fine witte we it seker. En duorret it net lang mear foar’t we se hearre en sjogge, de lytse kopkes stekke krekt boppe de râne út. De âlders fleane hinne en wer, hawwe it no smoardrok. Op nei de earste fleanlessen, se litte har fan sa’n 9 meter heech gewoan út it nest falle en hawwe yn harren lytse lyfkes in soad hoop: dat se driuwe op’e wyn, dat der genôch michjes binne. En dat der in nêst is dat yn in doarpke yn it noarden op harren wachtet. Us glêzewasker hat niks mei myn hoop op de swelledûns op in moaie simmerjûn. Hy hat gauris hifke dat er it nêst moai fuorthelje kin, hy kin der sa skoan by mei syn lange ljedder. Mar nee, hy mei net oan it ‘hoopke’ komme. Zo nu en dan horen we iets van de Hoop­schriften en hun reis die ze door het dorp en langs verschillende mensen maken. Van de reacties van de mensen die ze weer een zetje meegeven op hun reis, worden we warm en blij. En nu april begonnen is hopen wij de schriften binnenkort weer terug te krijgen. Wilt u ze weer bij ons inleveren? Seerp van Galemawei 25 of De Grêft 7. Alvast bedankt! We zijn al druk aan het nadenken over een vervolg, en ook van de ‘schriftenvullers’ krijgen we mooie ideeën aangereikt. We houden u op de hoogte, Gudula van Beem en Boukje Jilderda. ׉ 7cassandra://CzXf6_kj9DKQ_eHgdgShsFYNdPDKb3iUyCIz7us6CJMj`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://tvkSz-lIGP7UDSmCNPk6LKeT8uTHZiPjq19T4NhnKowU`׉ 7cassandra://4nhFn9mZSOQZgXLelY_Brrp93IA1R2oyc7PEapg34m4g `R׉ 7cassandra://YUuLHh8p-AxIZpHk9CIlSHnvbLAvAQG1SiOWna7CixI"`̴׉ 7cassandra://z9gwr7Sd_T7mkLqMholA0TppNMDg3K1lKnG51ns8Ygoq͠`hy 7<wטu׉׉ 7cassandra://0tBZUXHCleYvgW1t82EbR7k3SXGn1jkGpLqwtxELspo%1`׉ 7cassandra://LxBC31ldQ7pNok3KttOPlLLyCp69SzvEKJJ8yIisXncH`R׉ 7cassandra://uL8XdB8AqiQk45XwDaoJsATYlOSyti-5rPRmGpTg7MwP`̴׉ 7cassandra://U95lSmB9XHrMedA5i2rfIbvheDPKRrOgGqYPbDHD-dc͠`hy 7<xנ`hy 7<|q 9ׁHhttp://www.bistedokter.nlׁ ׁ Јנ`hy 7<{B̆ 9ׁHhttp://www.dierenartsgrou.nlׁ ׁ Јנ`hy 7<zo߁̅ 9ׁHmailto:info@dierenartsgrou.nlׁ ׁ Ј׉E38 Mandeguod Met hart voor dieren, in het hart van Fryslân Voor spoedgevallen 24 u./7d. bereikbaar. Oedsmawei 13, 9001 ZJ GROU Tel. 0566 - 60 14 64 E-mail: info@dierenartsgrou.nl Websites: www.dierenartsgrou.nl en www.bistedokter.nl Telefonisch spreekuur: maandag t/m zaterdag van 8.00 - 9.30 u. Spreekuren gezelschapsdieren uitsluitend op afspraak! Balie geopend: Maandag t/m vrijdag: 8.00 – 18.00 u. en zaterdag: 8.00 – 9.30 u. ׉ 7cassandra://YUuLHh8p-AxIZpHk9CIlSHnvbLAvAQG1SiOWna7CixI"`̴`hy7<׉Eapril 2021 39 ׉ 7cassandra://uL8XdB8AqiQk45XwDaoJsATYlOSyti-5rPRmGpTg7MwP`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://jwClyoKAlzoVHbWNECPvYAxokMPvdxHi3OPo9nyi1tI``׉ 7cassandra://jJU5XPlvsP_4c02Joom79iwK55yeH479vtzbyGthlPI`"`R׉ 7cassandra://064t7dgWtr_ieOGjfAGugJWThlmYf08U5ET1EPE43Ig!`̴׉ 7cassandra://KQSj2nMFTkptrioSIf3KHTcSbyTC80t2UKi49FQT5Xwl͠`hy 7<}טu׉׉ 7cassandra://fc_Tdypvvv-zH5UXS2SuqhDqyD-8uatrTYNETYZkc4g`׉ 7cassandra://xhjw1aDaxybaNZlaP9_rJC81oYreADBgncfVCovDAh8j`R׉ 7cassandra://pMpeMBn2-pUzEUVCd6Enlmcep3uJIRukIoqrU4dQwTU`̴׉ 7cassandra://LjJU5Hk9SL_VQW5O8o8BXalUS8ej11cS5Kxly1TqyS0z&<͠`hy 7<~נ`hy 7<'o9ׁHhttp://www.tresoar.nlׁ ׁ Ј׉E40 Mandeguod ׉ 7cassandra://064t7dgWtr_ieOGjfAGugJWThlmYf08U5ET1EPE43Ig!`̴`hy7<׉Eapril 2021 41 Witte jim dat… → … de gemeente earst fan doel wie om it asfalt fan It Bosk yn april te fernijen, mar dat dat ferskood is nei de wike fan moandei 7 juny oant en mei freed 11 juny? → Tresoar begjin april in online kursus proazaskriuwen organisearret? De kursus wurdt jûn troch Jetske Bilker en is bedoeld foar minsken (begjinnende en/ of betûfte skriuwers) dy’t in ferhaal of in roman skriuwe wolle. De fier­ en skriuwtaal is Frysk. Ynformaasje: www.tresoar.nl → … wy it miskien ek net altyd by it rjochte ein ha, sa’t bliken docht út it ynstjoerde stikje fan Anna Christien? “Geachte redactie, in de Mandeguod van maart 2021 stond een stukje over de 11stedentocht van 1986. Daarbij een lijstje met namen van mensen uit Mantgum, die toen zouden hebben meegedaan. Ik denk dat het het lijstje uit 1997 is. Wij waren ingeloot en mochten in de laatste groep starten. Prachtig mooie dag, met een onvergetelijke doortocht in Workum, en aanmoedigende spandoeken van de dochters bij Parrega. Wij zijn tot Franeker gekomen, we kregen geen stempel en we moesten van het ijs. Huib Storm en Anna Christien Piebenga.” → … neffens Durk en Jeltsje by it listke fan 11stêderiders út 1986 ek de namme fan harren soan Johan Monsma miste? ׉ 7cassandra://pMpeMBn2-pUzEUVCd6Enlmcep3uJIRukIoqrU4dQwTU`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://Rtqa42bDG6lahxjnZ5_pNbzNg9AF8CV5ZMUIUXrT5nIA`׉ 7cassandra://RAUunDU4ZQDr3eGX14SyTtux53rzWEL-o-uddDrr1jgͅ`R׉ 7cassandra://obWgoa44Mkq7SdCWDXQ2SEAlQ_2SJ-RY5B_u_FjM7cw!`̴׉ 7cassandra://BC_uD2olzQyw3RuRITJoFWtaQ4hLAexa5DFFiiAIXGc͔]͠`hy 7<טu׉׉ 7cassandra://_fo4J_bMkgIbp9Zon8z3f589HNBUGCbkp-X5N06O9mA1`׉ 7cassandra://qFIprpLEp7F00ALFhnsLdm1j6gtIHIm9iy9KrcJ-COM~`R׉ 7cassandra://CpS3oAIvPloHOCQcmjdmuKmtaaildsZIFEh5KXXO41s!`̴׉ 7cassandra://ouj_RYBgewl_0_sOdU9tgpnr8NtIn_6tFtHHseTlC4o^͠`hy 7<׉E42 Mandeguod D Safari boven de poolcirkel In januari strandde er een potvis op de Vliehors. Het toeval wil dat ik op dat moment net bezig was een fotoverslag te maken met bovenstaande titel. Safari is een leenwoord uit het Swahili en betekent letterlijk ‘reis’. Wij maakten vijf jaar geleden een avontuurlijke vakantietocht waarbij ik rendieren, zeearenden, orka’s en potvissen voor de lens kreeg. Tijdens een excursie aan de Noorse kust om walvissen te spotten had ik destijds het genoegen om deze majestueuze oceaanreuzen van dichtbij mee te maken. Het viel niet mee om dat fotografisch vast te leggen, maar het was intrigerend wat ik over deze giganten leerde! Even ten noorden van de Lofoten ligt Andenes aan de Noorse kust. Vanuit deze plaats worden dagelijks walvissafari’s georganiseerd. Er is bijna 100% kans om een walvis te scoren op minder dan een uur varen uit de haven. Waarom juist daar? Er ligt daar een diepe trog in de Atlantische Oceaan zo vlakbij de kust die bijzonder visrijk is. Een ideaal jachtgebied van vooral potvissen, die voornamelijk leven van inktvis. Daar moeten ze bijna een ton van verorberen op een dag! Potvissen zijn in tegenstelling tot wat hun naam doet vermoeden heteroseksuele zoogdieren. Ze kunnen desondanks tot wel twee uur lang duiken; daarna moeten ze weer naar de oppervlakte om op adem te komen. Met speciale apparatuur kun je geluiden traceren van walvissen en wanneer je eentje gelokaliseerd hebt, weet je ook zeker dat die binnen afzienbare tijd zich een keer moet laten zien. Als ze boven komen, zwemmen ze een tijdje rond om weer volop zuurstof op te nemen. Vlak voordat ze opnieuw gaan duiken spuiten ze een fontein uit hun spuitgat en daarna zie je ze nog een enorme zwieper met de staart maken. Tijdens de excursie die ik daar met Lia in 2015 maakte hadden we het voorrecht een paar keer een potvis van heel nabij te kunnen bewonderen. Bijzonder indrukwekkend! Tijdens deze ‘walvisjacht’ staat er voortdurend een man op het bovendek met een koptelefoon op om geluiden van deze reuzen te traceren, terwijl een collega in het kraaiennest continu de horizon spot. Als er dan een exemplaar opduikt wordt dat aan boord omgeroepen en varen ze ernaar toe. ׉ 7cassandra://obWgoa44Mkq7SdCWDXQ2SEAlQ_2SJ-RY5B_u_FjM7cw!`̴`hy7<׉EXapril 2021 43 Wat we verder leerden is dat daar uitsluitend manlijke dieren, stieren, rondzwemmen. De vrouwelijke potvissen vertoeven groepsgewijs in warmer water, meest rond de evenaar. Samen met hun kroost dat ze tot wel twee jaar zogen. Ook daarna blijven de jongen nog langere tijd in de groep. De wetenschappelijke naam van de potvis is Physeter macrocephalus, letterlijk ‘spuiter met een grote kop’. De hoekige vorm van die grote kop is de reden van de Nederlandse benaming. Specifiek voor deze tandwalvis is de smalle onderkaak met tanden. Deze zeezoogdieren worden bijzonder groot, vrouwelijke exemplaren zo’n 10­12 meter, stieren daarentegen kunnen wel 18 meter lang worden en tot 50 ton wegen! Als de jonge stieren uit de groep worden verstoten, trekken ze naar visrijke, arctische wateren. Eigenlijk gaan ook zij op safari boven de poolcirkel! Veelal verblijven ze daar in groepen, of ze trekken in de winter weer zuidwaarts. Pas rond hun 18de jaar zoeken ze een partner, waarvoor ze in ieder geval weer naar het zuiden moeten. Tijdens die trektochten kunnen ze in de Noordzee terecht komen. Daar is het veel te ondiep voor ze en lopen ze het risico te stranden. Eenmaal gestrand liggen ze op hun zij en zijn ze reddeloos verloren door hun enorme gewicht… Het is onduidelijk waardoor ze de ‘verkeerde afslag’ nemen. Volgens onderzoekers zijn er diverse oorzaken mogelijk, variërend van het niet werken van hun sonar in ondiep water tot desoriëntatie door zonnevlekken. Of wellicht gewoon door domme pech. Vast staat dat strandingen al eeuwenlang gebeuren. Sinds 2018 ligt er in de haven van Harlingen een levensgrote potvis van kunststof, gestrand op zijn buik, elke zeven minuten te spuiten als een fontein. Gezien het bovenstaande verhaal volkomen onlogisch. En als deze moet herinneren aan de roemruchte walvisvaart ook nog eens uiterst misplaatst… ׉ 7cassandra://CpS3oAIvPloHOCQcmjdmuKmtaaildsZIFEh5KXXO41s!`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://qrKgXAD-8whHDZoCcwHikNKlfmWsv4mqM6pFEPfr1E0x`׉ 7cassandra://Fk3AgCJJN8TrF6fqiA82W6aK-C1ZXzBswpOkKke1qTkO`R׉ 7cassandra://gRrY9IfnZhPmYWEEgxxyXFmyVZurzFaH-9L7_QUbrUA`̴׉ 7cassandra://0AUKM6JPGlLR_aCdYgSh9g6jc7FAzJJrd70ofjNiiOMC͠`hy 7<טu׉׉ 7cassandra://_LCrrsi5d3odo40elNaCUmVGuoIB_5sJAkkBXrwFB9QG(`׉ 7cassandra://fu6IOnh3846PviDhEJTt1fEIDLC2piO0AEV5qCzxrL0L`R׉ 7cassandra://8OoDuiPpkZHcyHCyJYji8VnWc7FgUYGiDIlf94967iM`̴׉ 7cassandra://I1LEMOUkOTdzj7qUKwUalPiVapfsokIVlLZ1jHb1nmQ ͠`hy 7<נ`hy 7< ܁9ׁH!mailto:ViaSilviaFokkema@gmail.comׁ ׁ Ј׉E44 Mandeguod ׉ 7cassandra://gRrY9IfnZhPmYWEEgxxyXFmyVZurzFaH-9L7_QUbrUA`̴`hy7<׉Eapril 2021 45 Heb jij een probleem en wil je ervan af? Ik help je graag Via Sil! Hypnotherapeut Silvia Fokkema 06 46 376 520 ViaSilviaFokkema@gmail.com ׉ 7cassandra://8OoDuiPpkZHcyHCyJYji8VnWc7FgUYGiDIlf94967iM`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://dcp1gWHr4xb6ZO7tz6hWZQtjzXMzQBaIswkB-x8Qkb0V`׉ 7cassandra://zkfGDibDyObg9xhIddWr2xCm7FGt0VE6EG7J9Mz1siogR`R׉ 7cassandra://5gsecAA3byFKUBjc-ELdgQlrZKQR-LCv8zILcRqwjpEZ`̴׉ 7cassandra://k132ZQkHMZtZk4q67l_fj3liE8zrfBZtgO0_tdmH7gQt͠`hy 7<טu׉׉ 7cassandra://jbAz1QEm3aLksAaq1AIQD5p6qy0YyLmgEcvVSYjFr5s`׉ 7cassandra://Roq7oxwDMoJP75fo-FY0DLFoKXJtmD-1uRXfeox4pgw^I`R׉ 7cassandra://OlF7TDOipwD0LN2Q_jyc6UidpK_CoqaScg18AoZye9s"@`̴׉ 7cassandra://3s12VHled1oPZtNAYHorNKR8UB-RYJBGrV05eYp2yEg~ ͠`hy 7<נ`hy 7<b̃ 9ׁHhttp://www.mantgum.comׁ ׁ Јנ`hy 7<uف̜ 9ׁHmailto:mandeguod@gmail.comׁ ׁ Јנ`hy 7<u݁̃ 9ׁHhttp://www.mantgum.comׁ ׁ Јנ`hy 7<ú 9ׁH!mailto:doarpsmienskip@mantgum.comׁ ׁ Ј׉E46 Mandeguod Colofon Mandeguod is een uitgave van Doarpsmienskip Mantgum en verschijnt 11 keer per jaar Doarpsmienskip Mantgum Sipke Dijkstra voorzitter, Ewoud Westrik secretaris, Bert van der Weide penningmeester Algemeen lid: Maaike Kuipers, Annemarie Meetsma, Ydwine Willemsma E-mail: doarpsmienskip@mantgum.com Website: www.mantgum.com Redactie Mandeguod Vacature hoofdredacteur, Lys Scarse eindredacteur, Maaike Kuipers redacteur, Diny de Vries redacteur, Jacob Scheffer redacteur, Schelte de Jong vormgever, Rinse Westerdijk vormgever Financieel beheer Hotze Bonnema penningmeester. Bankrekening Mandeguod: NL77 INGB 0005 0727 04 Verspreiding Yme en Ary Meintema coördinatie. Verspreiding door veel vrijwilligers uit Mantgum Druk CSLdigitaal Tarieven Mandeguod Jaaradvertentie (binnenwerk) Eenmalige advertentie (alleen binnenwerk) Formaat (bxh) Hele pagina € 160,00 Halve pagina € 85,00 47,50 Kwart pagina € Hele pagina € Halve pagina € Kwart pagina € 27,50 15,00 11,00 Aanleveren advertenties Bij voorkeer in zwart wit en PDF formaat. Aanleveren van een advertentie kan ook in TIFF, JPG, JPEG of PNG. Aanleveren van een advertentie in WORD is ook mogelijk. U loopt dan wel de kans dat er afwijkingen optreden, met name in de fonttypes en fontgrootte. Verenigingsmededelingen (alleen binnenwerk) Jaarbijdrage € 30,00 Oplage 510 exemplaren Inleveren kopij Uiterlijk de 14e van elke maand E-mail: mandeguod@gmail.com Algemeen In uw mail met de bijdrage(n) dient u - voor eventuele vragen - uw naam, adres en telefoonnummer te vermelden. De bijdrage moet - tenminste - voorzien zijn van de naam van de afzender. Eventuele foto(‘s) ook apart en bewaard als TIFF, JPG, JPEG meesturen. De redactie behoudt zich het recht voor om uw tekst te redigeren, zo nodig in te korten of om uw bijdrage(n) eventueel niet te plaatsen. De redactie is niet verantwoordelijk voor de inhoud van stukken die zijn geschreven door niet-redactieleden. Tevens dient u zich er rekenschap van te geven dat Mandeguod ook in pdf-formaat op www.mantgum.com geplaatst wordt. © MANDEGUOD Overname van artikelen en foto’s alleen na verkregen schriftelijke toestemming van de redactie van Mandeguod. 128 x 180 mm 128 x 87,5 mm 61,5 x 87,5 mm 128 x 41,25 mm ׉ 7cassandra://5gsecAA3byFKUBjc-ELdgQlrZKQR-LCv8zILcRqwjpEZ`̴`hy7<׉Eapril 2021 47 ׉ 7cassandra://OlF7TDOipwD0LN2Q_jyc6UidpK_CoqaScg18AoZye9s"@`̴`hy7<`hy7<vבCטu׉׉ 7cassandra://D5WDgvuLxAvUckp07TTHtwgu5pa2iRT2E-cDQQ3_s7k`׉ 7cassandra://40bl51XI-Z6zPrfEKGQvWYfkrbNBF5Mr2C1M-ZELxucq`R׉ 7cassandra://VzfV5iSAEmqv7lOgFxnmQfrpcDFgGJGqVLHThkNNlEw,|`̴׉ 7cassandra://SNSOZXE5ywJFeV_3tPeCNG-ftd7xMh64ZawnOaABMzwK͠`hy 7<׉E׉ 7cassandra://VzfV5iSAEmqv7lOgFxnmQfrpcDFgGJGqVLHThkNNlEw,|`̴`hy7<׈E`hy7<`hy7<v)Mandeguod 04-2021 LR`hyH