׉?ׁB! בCט  {u׉׉	 7cassandra://M9vL_JYB8HuQdo0cmlhaHBx_PoVwRqP2vJdPJb1kGJA (`׉	 7cassandra://mxnuLGRI337T01r-8TzlSoYT9J9AR7_Ab38nYr0FrkMX`S׉	 7cassandra://G1QtzkmhNwsi2KZYt0KuoDyRv_RNuJ3oyeaKeQaUvSE %`̵ ׉	 7cassandra://rDTb3awbI80O2_JFxftSkS-NLywCCIwHdDTpOQmeHbU mT͠d[Fז0?FPט   {u׈   `n  ׈Ed[Fז0?F)׉E*RECREACTIE
4 | juli 2023
magazine over
recreatie en toerisme
Twijfels over de
Omgevingswet
Nieuwe regels brengen veel onzekerheid
De zoektocht naar een
circulair zwembad en wellness
Imagoprobleem: recreatie is
méér dan receptie en animatie
‘Gewoon fijn werken’ bij
Camping Tamaring in Ruurlo
׉	 7cassandra://G1QtzkmhNwsi2KZYt0KuoDyRv_RNuJ3oyeaKeQaUvSE %`̵ d[Fז0?F*d[Fז0?F){בCט   {u׉׉	 7cassandra://pBJf5-KVPZ57SxGc7ar44xNEf_CcXudIP5WvjAKj1-M `׉	 7cassandra://61XMZh3ylyMs3vzeKVl1l8o8Wlw1cpJkSMU7YQzeahM̈́`S׉	 7cassandra://_cchaBh7if0wWF99JogsSBhADhCDkEmze_1i4zFvtD0,-`̵ ׉	 7cassandra://q1JANBeElx2y4BPZbompmWACvGYoIJfDEOr1KEZnwGQ Gh
͠d[Fז0?FSט  {u׉׉	 7cassandra://Oam_C9HEmXKNnq4DdQyS58raMMf74Ms99Fx3nU5Tw6U ^`׉	 7cassandra://gLYgPU4vBjIWFm76_emRkJ5i77HLOPyBVdzEDQLqQ20j`S׉	 7cassandra://9nAmTrOiD6BwnB2saoYgbkUSvBZzvCYzsoAUeBDokw4&`̵ ׉	 7cassandra://7zAoDFZK6zWkd37FD0ihM7dsbGh6TCPR1d2ORhfz9vE X͠d[Fז0?FTנd[Fז0?FX m=	9ׁHhttp://vandeloosdrechtrbm.nlׁׁЈ׉EjDé specialist in de bouw van sanitaire units van hoge kwaliteit
Maatwerk dat volledig aan uw wensen voldoet
Volledige ontzorging van ontwerp tot sanitaire installatie
Innovatieve milieu- en energiebewuste oplossingen
Onderhoudsvriendelijke en duurzame materialen
Units zijn schakelbaar, fl exibel en verplaatsbaar
mobielbouw.nl biedt u nog veel meer informatie
׉	 7cassandra://_cchaBh7if0wWF99JogsSBhADhCDkEmze_1i4zFvtD0,-`̵ d[Fז0?F+׉ElBEPAAL DE JUISTE KOERS
U heeft een stip op de horizon. Wij helpen u graag de juiste koers bepalen.
Wij taxeren en adviseren bij aan- en verkoop van uw bedrijf.
Wij zijn sinds 1974 gespecialiseerd in aan- en verkoop, taxaties en bedrijfsovernames in
de watersport en dag- en verblijfsrecreatieve sector.
Neem contact op met één van onze specialisten:
Maxx Hup, Thijs Lunenburg, Yvette Mijnheer,
Adri Mijnheer, Rianne Jansen, of Harm-Jan Mooiweer.
vandeloosdrechtrbm.nl
Verblijfsrecreatie
Watersport
Dagrecreatie
Sport en Wellness
DÉ RECREATIE BEDRIJFSMAKELAAR
F.A. Molijnlaan 28, 8071 AG Nunspeet Tel: 0341 - 25 23 63
׉	 7cassandra://9nAmTrOiD6BwnB2saoYgbkUSvBZzvCYzsoAUeBDokw4&`̵ d[Fז0?F,d[Fז0?F+{בCט   {u׉׉	 7cassandra://1dJfgHqQCIJFD3SjU1MPxdjIznjGIBB2cuGnde6mfW0 `׉	 7cassandra://zv7mNgLLiC4PpVGLeZW3L6MGtCEs76UnNWOACJgUn8cf`S׉	 7cassandra://CgIfIpwMLsacFFQFExhcfPAd0EJP7qiT-YSYs4Vgc4I#`̵ ׉	 7cassandra://VtXzFM8ShxZR7ANLmr6ncKXqWLil_6_STv_IlNJfVtY `H/͠d[Fז0?FYט  {u׉׉	 7cassandra://CYRlDJSvUsG2mREqF_InzPazPglT1vjWork_RcoNhAU (`׉	 7cassandra://wfEL3seVpUozk_759W9H8Lh_KnJneH-6xRACafE_-tcM`S׉	 7cassandra://-6EuipulWFTqCLnz6rMc3OFfIS7rFa4EF__DerLol_E`̵ ׉	 7cassandra://IGVmuGugI3Zw7tG3jpJDfqDoE-M7PPld3A6YNZogYW8|J͠d[Fז0?FZנd[Fז0?F_ 9ׁH "mailto:communicatie@hiswarecron.nlׁׁЈנd[Fז0?F^ ā̫9ׁHmailto:martijn@dock35media.nlׁׁЈנd[Fז0?F] "y9ׁHhttp://www.bokslag.comׁׁЈנd[Fז0?F\ M9ׁH "mailto:communicatie@hiswarecron.nlׁׁЈ׉E׉	 7cassandra://CgIfIpwMLsacFFQFExhcfPAd0EJP7qiT-YSYs4Vgc4I#`̵ d[Fז0?F-׉Ecolofon
voorwoord
Hoofdredactie: HISWA-RECRON, Marike Rosier,
communicatie@hiswarecron.nl
Eindredactie: Maarten Bokslag, www.bokslag.com
Redactiecommissie: Wanda van Eck, Jeff rey Belt,
Stijn Boode
Marike Rosier
Aan dit nummer werkten mee: Jaap van Sandijk,
Richard Rademaker, Janine Messelink, Eelco de Jong
Opmaak: Dock35 Media
Coverfoto: Max de Krijger
Bladmanagement: Dock35 Media, Sjoerd Franssen
Advertenties: Dock35 Media, Martijn Penning,
(0314) 355 826, martijn@dock35media.nl
Druk: Senefelder Misset Doetinchem B.V.
Abonnementen: HISWA-RECRON, Storkstraat 24,
3833 LB Leusden, communicatie@hiswarecron.nl,
(033) 303 9700, 68 euro per jaar, 34 euro voor
studenten en medewerkers van recreatiebedrijven.
Gratis voor HISWA-RECRON-leden, overheden en
pers. Als vakblad hanteren wij de opzegregels uit
het verbintenissenrecht. Wij gaan er vanuit dat u het
blad ontvangt uit hoofde van uw beroep. Hierdoor
wordt uw abonnement steeds stilzwijgend met een
jaar verlengd.
Oplage: 4.400 exemplaren. De samenstellers
hebben de grootst mogelijk zorgvuldigheid
betracht. Noch HISWA-RECRON, noch redactie, noch
auteurs aanvaarden enige aansprakelijkheid bij
eventueel voorkomende fouten.
PARTNERS IN BUSINESS:
Manager Communicatie
Kritisch
Wat een mooie en afwisselende editie van Recreactie
is dit geworden. Diverse onderwerpen passeren
de revue. Onderwerpen waar we als redactie en
journalisten ook kritisch naar kijken en die zeker
niet allemaal een halleluja-gevoel oproepen. Zo
ook het coverartikel over de Omgevingswet; het is
maar afwachten hoe deze wet, de uitvoering en de
handhaving zich gaan ontwikkelen volgend jaar.
Veel blijft hetzelfde, maar ook heel veel niet. Het
zal vast onduidelijkheid opleveren, zeker in het
KENNISPARTNERS:
begin, dus wees kritisch op wat er in jouw gemeente
gebeurt. In de rubriek Kennis delen lees je over
het bijbehorende omgevingsplan, het belangrijkste
instrument voor recreatieondernemers. Hierin staan
alle gemeentelijke regels die betrekking hebben op
jouw fysieke leefomgeving. Hou hierbij ook kritisch
de vinger aan de pols. In een ander artikel lees je dat
uit onderzoek onder mbo-studenten blijkt dat het
imago van onze sector écht beter moet. De meeste
studenten zijn gematigd positief, maar er is nog veel
te verbeteren. Kritisch naar onszelf kijken helpt
daarbij. In Recreanders vind je de column van Janine
Messelink (Prosuco), of zal ik zeggen: van ChatGPT.
Leuk om te lezen wat zo’n Artifi cial Intelligencesysteem
(AI) voor een tekst produceert. Ik ben ook
heel benieuwd naar het vervolg, als Janine weer aan
de beurt is voor het schrijven van deze column.
Kunnen we ChatGPT of een ander AI-systeem niet
eens inzetten voor onze sector? Het systeem vragen
naar de Omgevingswet en de mogelijke valkuilen? En
daar met elkaar lessen uit leren. Wellicht kunnen we
dan ook checken hoe we het imago van onze sector
nu echt goed kunnen verbeteren? Er komen vast
verrassende dingen uit. Maar of we nu
AI-systemen inzetten of zelf aan de slag gaan,
blijf bij alles kritisch voor het beste resultaat!
Veel leesplezier.
04-2023 | Recreactie 5
׉	 7cassandra://-6EuipulWFTqCLnz6rMc3OFfIS7rFa4EF__DerLol_E`̵ d[Fז0?F.d[Fז0?F-{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Ml1WmUQKCtdMLpzxYwwaJvPQDdWiY5_kaxflH6ytlFQ D`׉	 7cassandra://_h6Y_ipR4Us1BujyKjjoLYwQ5Lekq-DPKKIPqoUhE7Id3`S׉	 7cassandra://mpYnI5Ow4kwjD4SBBYhszTF-850DnGFaVy05MTeltzw#`̵ ׉	 7cassandra://yWRWv9mdytwttcPM3SJ94SkZjixldfIkSOdmKiUDWb0 I͠d[Fז0?F`ט  {u׉׉	 7cassandra://uinUleIT8sAjelMBg0hLC0OXB7ovHDbC0RgJmmQveAg `׉	 7cassandra://NeRnD0d0D7fkNHBOMr3ol4HtzB-3Q8MLauvf_WtRaY8L`S׉	 7cassandra://hq9HF8suedU2mwjDUanCHOmEbBdiP7shU7dMSyiqmLI`̵ ׉	 7cassandra://vXnRqXpHTAsI1aY4ofvocXxoG_lf64MjCoVNncg-rrU /{͠d[Fז0?Faנd[Fז0?Fk E:V9ׁHhttp://hakpro.nlׁׁЈנd[Fז0?Fj Ah9ׁHmailto:vlissingen@hakpro.nlׁׁЈנd[Fז0?Fi ?AS9ׁHmailto:venlo@hakpro.nlׁׁЈנd[Fז0?Fh Ai9ׁHmailto:rotterdam@hakpro.nlׁׁЈנd[Fז0?Fg CAk9ׁHmailto:groningen@hakpro.nlׁׁЈנd[Fז0?Ff Ao9ׁHmailto:amsterdam@hakpro.nlׁׁЈנd[Fז0?Fe GAJ9ׁHmailto:info@hakpro.nlׁׁЈנd[Fז0?Fd 
P9ׁHhttp://temp.beׁׁЈנd[Fז0?Fc QP9ׁHhttp://temp.beׁׁЈ׉E	HOGE KWALITEIT
KOELTECHNIEK
laag geprijsd!
Koelwerkbank
temp. bereik: -2º tot 8ºC
230 Volt
Vanaf
4750.045
Vanaf
1.025,Lease
vanaf 26,44*
Koelkast
afm. rooster 65x53 cm
temp.bereik: -2º tot 8ºC
230 V
Vrieskast
afm. rooster 65x53 cm
temp.bereik: -18º tot -22ºC
230 V
art. nr model afm. cm kW
KOELKAST
4750.025* 1 deur
4750.005 1 deur
68 x 71 x 201 0,19
74 x 83 x 201 0,30
4750.010 2-deurs 148 x 83 x 201 0,44
art. nr model afm. cm kW
VRIESKAST
4750.030* 1 deur
4750.015 1 deur
1.280,1.025,1.460,-
1.170,2.355,-
1.885,art.
nr model afm. cm kW
4750.035
4750.040
4750.045
2-deurs
3-deurs
4-deurs 223 x 70 x 85
HOOGRENDEMENT UITVOERING
4752.035
4752.040
4752.045
2-deurs
3-deurs
Blastchiller/freezer
4 voorgeprogrammeerde programma's
kerntemperatuurmeter
verrijdbaar
230 Volt
136 x 70 x 85 0,21
180 x 70 x 85
1.410,0,23
0,34
1.130,Lease
vanaf 28,59*
1.130,1.675,-
1.340,2.015,-
1.615,136
x 70 x 85 0,20
180 x 70 x 85
4-deurs 223 x 70 x 85
1.680,0,22
0,34
1.345,1.975,-
1.595,2.365,-
1.895,68
x 71 x 201 0,40
74 x 83 x 201 0,48
4750.020 2-deurs 148 x 83 x 201 0,78
* afm. rooster 53,5x55 cm
KOELKAST HOOGRENDEMENT UITVOERING
4752.005 1 deur
74 x 83 x 201 0,17
4752.015 2-deurs 148 x 83 x 201 0,36
VRIESKAST HOOGRENDEMENT UITVOERING
4752.010 1 deur
74 x 83 x 201 0,42
4752.020 2-deurs 148 x 83 x 201 0,70
1.560,1.250,1.805,-
1.445,2.740,-
2.195,Vanaf
1.750,1.399,2.845,-
2.295,2.195,1.749,3.275,-
2.625,*De
in deze advertentie vermelde lease tarieven zijn per maand op basis van
60 maanden en op basis van operationele lease.
EMMELOORD
Platinaweg 21
8304 BL Emmeloord
Tel: (0527) 635 635
info@hakpro.nl
AMSTERDAM
De Flinesstraat 20
1114 AL Duivendrecht
Tel: (020) 665 6428
amsterdam@hakpro.nl
GRONINGEN
Verl. Bremenweg 10c
9723 JV Groningen
Tel: (050) 318 1600
groningen@hakpro.nl
art. nr model
afm. cm kW
4750.705 5x 1/1 GN of 5x EN 400x600 80 x 80 x100 0,75
3.220,2.575,4750.710
7x 1/1 GN of 7x EN 400x600 80 x 80 x 151,5 0,98 3.815,- 2.955,4750.715
9x 1/1 GN of 9x EN 400x600 80 x 80 x 176,3 1,2 6.210,- 4.965,ROTTERDAM
Schuttevaerweg
13
3044 BA Rotterdam
Tel: (010) 750 2750
rotterdam@hakpro.nl
VENLO
Venrayseweg 44
5928 NZ Venlo
Tel: (077) 387 4242
venlo@hakpro.nl
VLISSINGEN
Bedrijfsweg 9
4387 PD Vlissingen
Tel: (0118) 493 222
vlissingen@hakpro.nl
23-05-00 Alle prijzen zijn in euro's, exclusief BTW en wettelijke verwijderingsbijdragen. Wijzigingen voorbehouden zonder voorafgaande kennisgeving. Zet- of drukfouten voorbehouden.
2.575,Lease
vanaf 60,26*
hakpro.nl
HOOG
RENDEMENT
WAT EEN
BESPARING!
׉	 7cassandra://mpYnI5Ow4kwjD4SBBYhszTF-850DnGFaVy05MTeltzw#`̵ d[Fז0?F/׉Einhoud
Informatief
Mens&bedrijf
08
14
20
31
33
Onder de aandacht
Kort nieuws uit de branche
Coverstory
Omgevingswet brengt onzekerheid
Arbeidsmarkt
Recreatie is méér dan animatie
Vakinfo
Op weg naar circulaire wellness
Productnieuws
Een overzicht van de laatste innovaties
11
13
Columns
Green Key
RecreAnders
24
29
De bezieling
Jan van Kuijk van Camping Tamaring
werkt aan de ideale natuurcamping
Kennis delen
Bouwen onder de Omgevingswet:
soms is extra vergunning nodig
04-2023 | Recreactie 7
׉	 7cassandra://hq9HF8suedU2mwjDUanCHOmEbBdiP7shU7dMSyiqmLI`̵ d[Fז0?F0d[Fז0?F/{בCט   {u׉׉	 7cassandra://K_ZvXzU66vCAgT-w4kPX34HBwalPoDw2I7LZZM8_XL0 #`׉	 7cassandra://i2-Um7LP3ZbEplGKvXyRY341arigAM_m6D90guQaQrUg`S׉	 7cassandra://S1KYNKk-FlQ-5A5Z4mMLmYJTsdqc9Qvc-TlbihZ7UJE7`̵ ׉	 7cassandra://EfQtUF6lf4mSrvodoNGJM-D-pnHM9KwmJJ9CGbXORJ8 ͠d[Fז0?Flט  {u׉׉	 7cassandra://6b_0nhY8sVLdd4_3UCeVso8N17yeEJFEMmbTlJpFVSE `׉	 7cassandra://jXcfeyY20_OLAKTX-ljgB-a6-XcLXTN5Oezc2B5jF-8^`S׉	 7cassandra://HMrqbGn7DBvQWfhnNoy_h6W2sAku9Nt1-1Dl282UZlYt`̵ ׉	 7cassandra://O-1nOFpeLTYY_uyhDUjrwc4H_x38Cpzs1aB9ZP_zrtw x͠d[Fז0?Fmנd[Fז0?Fr l9ׁHhttp://www.hiswarecron.nlׁׁЈנd[Fז0?Fq Ml9ׁHhttp://www.hiswarecron.nlׁׁЈ׉Eonder de aandacht
Nieuw ontvangstgebouw
RCN Grote Bos
RCN Vakantieparken neemt 28 juni een multifunctioneel
ontvangstgebouw op park het Grote Bos in Doorn in gebruik.
Het is gebouwd met duurzame materialen en is door de
goede isolatie en uitgekiende installatie energieneutraal.
Opvallend is het zwevende dak dat door 17 boomstammen
wordt gedragen. Het ontwerp is op te vatten als een blad van
een boom. Het ondersteunt het idee van ‘binnen is buiten’.
Bij veel licht in de zomer beweegt de zon binnen door de
ruimte. Tien lichtkoven zorgen ervoor dat extra daglicht
wordt opgevangen. De beleving wordt nog versterkt doordat
het patroon van de bestrating buiten het gebouw doorloopt
naar binnen. Binnen krijgt duurzaamheid een extra dimensie
door de groen ‘bemoste’ wand met het nieuwe logo van
RCN-Vakantieparken.
Aanpassingen in het WAS
Per 1 juli 2023 wordt het Warenwetbesluit Attractie- en
Speeltoestellen (WAS) gewijzigd. Veel voorkomende ongelukken
met (verhuur) springkussens en trampolines waren de aanleiding
om het WAS aan te passen. De nieuwe wettekst bevat onder meer
specifieke verplichtingen voor de fabrikanten, importeurs en
beheerders van toestellen. Daarnaast is het straks verplicht om
ernstige ongevallen te melden bij de NVWA. Ook worden nieuwe
eisen gesteld aan het keuringscertificaat, om fraude met certificaten
tegen te gaan. De discussie over de werking van het WAS
duurt voort. HISWA-RECRON blijft benadrukken dat het besluit
geldt voor attractie- en speeltoestellen, dus niet voor sporttoestellen,
zoals onder meer gebruikt bij klimmen, abseilen, tokkelen,
klimbossen, high-rope courses, boulderen en calisthenics. De AKI’s
(keuringsinstanties) en het ministerie lijken voorstander te zijn
om die toestellen toch onder het WAS te brengen. De lobby op dit
onderwerp wordt dan ook onverminderd voortgezet.
www.hiswarecron.nl (zoekterm: warenwetbesluit)
Geen btw-verhoging!
In opdracht van het ministerie van Financiën heeft bureau
Dialogic een evaluatie uitgevoerd met betrekking tot het lage
btw-tarief van 9%. Het rapport zal deze zomer in de Tweede
Kamer worden besproken. Ook het lage tarief voor de diensten
in de (dag)recreatiesector komt in het rapport naar voren.
Dialogic is daar kritisch over. Dat doet bij HISWA-RECRON
de alarmbellen rinkelen, want het lage tarief werd al vaker
bedreigd. Afschaffing van het lage btw-tarief voor onze sector,
zou leiden tot een forse prijsstijging voor de consument en moet
dan ook worden voorkomen. Op initiatief van HISWA-RECRON is
binnen de koepelorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland een
werkgroep met betrokken branches opgezet die de lobby oppakt
en coördineert. De inzet is duidelijk: geen afschaffing van het
lage tarief voor de diensten die 9% worden belast.
8 Recreactie | 04-2023
Foto: Wanda van Eck
Foto: Max de Krijger
Foto: Shutterstock
׉	 7cassandra://S1KYNKk-FlQ-5A5Z4mMLmYJTsdqc9Qvc-TlbihZ7UJE7`̵ d[Fז0?F1׉EuFoto: Joanne Blokland (Zeilschool Vinkeveen)
Veilige jongerenvakanties
HISWA-RECRON lanceert de Gedragscode sociale veiligheid voor
jeugdvakanties en -activiteiten. Tijdens jeugdvakanties moet
het plezier van de deelnemers centraal staan. Het is belangrijk
dat minderjarigen zich veilig voelen. HISWA-RECRON wil met
de gedragscode discriminatie, (seksueel) grensoverschrijdend
gedrag en machtsmisbruik voorkomen. De gedragscode moet
zorgen voor een sociaal veilig klimaat, waarbinnen bedrijven
de vakanties en activiteiten uitvoeren. Er staan regels en aanbevelingen
in waar begeleiders zich tijdens hun werk aan
moeten houden. Het ondertekenen van de code is verplicht.
www.hiswarecron.nl (zoekterm: veiligheid)
Roompot start eigen opleiding Hospitality Manager
Roompot start deze zomer met een mbo-4 opleiding Hospitality
Manager. De BBL-opleiding van drie jaar krijgt vorm samen met
het Albeda Travel & Leisure College in Rotterdam. Studenten leren
in drie jaar alles wat nodig is om verschillende afdelingen op een
resort te coördineren. Wie afstudeert is zeker van een baan bij
Roompot. Elk schooljaar heeft praktijkuren, die de deelnemers
op een Roompot-park uitvoeren. Ook de onderwijsuren vinden
grotendeels bij Roompot plaats, deels online en een enkele keer op
het Albeda College. Studenten worden voor zowel de praktijkuren
als de onderwijstijd fulltime betaald volgens de cao Recreatie.
Hoe gebruik je HISWA- en RECRON-voorwaarden?
De HISWA- en RECRON-voorwaarden zijn overbekend. Maar hoe pas je die toe als je zowel verblijfsrecreatie
als ligplaatsen voor boten biedt? Sinds april dit jaar geldt: gebruik de meest toepasselijke set met
voorwaarden en zorg dat je gast of klant die ontvangt.
Jachthaven
Heb je een jachthaven en ga je ook een aantal vakantiewoningen
op jouw terrein verhuren? Dan blijft de jachthaven vallen
onder de HISWA-voorwaarden voor verhuur van lig- of bergplaatsen,
terwijl de vakantiewoningen verhuurd worden onder
de RECRON-voorwaarden voor vakantieverblijven. Gasten die
een vakantiewoning boeken, bied je bij de boeking de RECRONvoorwaarden
aan. Bij een online boeking moet de gast aanvinken
dat hij akkoord gaat met de voorwaarden, voordat hij betaalt.
Camping
Stel, je hebt een camping met vaste staanplaatsen en daarbij
een kleine jachthaven met ligplaatsen. Je hanteerde al de
RECRON-voorwaarden voor vaste staanplaatsen, maar nu ga je
ook de HISWA-voorwaarden voor ligplaatsen gebruiken. Alle
ligplaatshouders in de jachthaven bied je een nieuwe HISWAhuurovereenkomst
aan en ze moeten de HISWA-voorwaarden
ontvangen. Op de overeenkomst staat aangegeven dat de voorwaarden
zijn uitgereikt en dat de ligplaatshuurder daarmee
akkoord is.
Wie een camping of bungalowpark heeft en kano’s en supplanken
verhuurt, maakt gebruik van de HISWA-voorwaarden
voor verhuur pleziervaartuigen. Die regelen veel standaardzaken
en kennen speciale artikelen voor open vaartuigen,
zoals een kano of supplank. Het gebruik van de voorwaarden is
verplicht. Bij een geschil heb je een duidelijke juridische basis.
Kom je er met de gast niet uit, dan staat de gang open naar de
geschillencommissie.
www.hiswarecron.nl (zoekterm: voorwaarden)
04-2023 | Recreactie 9
׉	 7cassandra://HMrqbGn7DBvQWfhnNoy_h6W2sAku9Nt1-1Dl282UZlYt`̵ d[Fז0?F2d[Fז0?F1{בCט   {u׉׉	 7cassandra://A7JL-2il5EWPfyCCY1p8qZ8qh7hDMza-6X7Z9rquBcc `׉	 7cassandra://HfpyqoTzw1vZqODpLwd4kCZUCDvWGMDLAJ1lZwDmdW8j`S׉	 7cassandra://njSJrPIdU4Nr1pwMx1l1ttAxwLSdCdld3YDcFcDi2yg$`̵ ׉	 7cassandra://OLRxh-KV4y0CzPVV2a3WAbusRco0s7uiHnoWdQJPOtw @3l͠d[Fז0?Fsט  {u׉׉	 7cassandra://a2zKlwkZqiLf6zysEqtY2tgRt4094l4BQHvmxFUr4tM `׉	 7cassandra://YZN4RjQNZRzDDCe8w3Dg2wXP4DixpZGtJ0M1Z3oxXf4W`S׉	 7cassandra://GH7df0XKhMWj_o8BN2pvsKds1_LYSZgY2AdEDC3oY58T`̵ ׉	 7cassandra://M4p6suhQQRl_VOMKMUDQo3f91O5fkC9PX78msMz5yH0 `c͠d[Fז0?Ftנd[Fז0?Fy ҁS9ׁHmailto:erik@kmvk.nlׁׁЈ׉EXLINE
AURORA TWIN
Adria is een pionier op het gebied van de ontwikkeling van campings met hoogwaardige huuraccommodaties.
Ons doel is om uw gasten een onderscheidende en unieke vakantie-ervaring te bieden. Onze “one-stop-shop”benadering
houdt in dat wij met onze klanten samenwerken van conceptontwikkeling tot service en aftersales.
Campings, touroperators en vakantieparken profiteren allemaal van onze unieke service.
In 2022 ontving de XLine serie de Red Dot award - Best of the Best voor product design en ons Aurora
Twin was de prijswinnaar van 2023. U kunt ons bezoeken op de Recreatie Vakbeurs, Hal 6 stand 649 op
14 t/m 16 november in Hardenberg.
Adria Home Benelux
c/o Daalmann Mobilheime GmbH
Rudolf-Diesel-Str. 11
D - 49843 Uelsen
Thomas Meyer
Projectmanager Camping & Toerisme
T: 0049 172 6586452
E: thomas.meyer@adria-home.com
www.adria-home.com | www.adria-holidays.net
#adriahome
#adriaglamping
Lid van:
׉	 7cassandra://njSJrPIdU4Nr1pwMx1l1ttAxwLSdCdld3YDcFcDi2yg$`̵ d[Fז0?F3׉Eonder de aandacht
column
Slim energiecontract
Varen blijft populair
Vooral tijdens de coronapandemie hebben steeds meer
Nederlanders de watersport (her)ontdekt. Uit cijfers van
HISWA-RECRON blijkt dat de verhuur en verkoop van boten
goed loopt. Nu blijkt dat het hier niet gaat om een tijdelijke
trend, want de perspectieven voor de jachtbouw- en watersportsector
zijn nog steeds positief. De verkoop van met name
sloepen, speedboten, surfplanken en kano’s groeide flink. Een
record van bijna drie miljoen mensen ging in 2022 het water
op. Het percentage nieuwkomers dat voor het eerst het water op
ging, groeide ten opzichte van 2021 met 15 procent. Daarnaast
kwamen er 7 procent meer herintreders: mensen die vroeger
aan watersport deden en nu weer actief zijn. Ook zeilcursussen
en zeilkampen zitten in de lift.
Nederlandse attractieparken
zeer veilig
Inspecteurs van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
(NVWA) hebben in 2022 op twintig attractieparken
gecontroleerd of de attractie- en speeltoestellen veilig zijn
en aan de wettelijke eisen voldoen. Bij deze inspecties zijn
bijna alle gecontroleerde toestellen akkoord bevonden.
Inspecteurs hebben kleine onvolkomenheden geconstateerd
(soms administratieve kwesties) aan 7 van de ruim 100
onderzochte attractie- en speeltoestellen. Bij de herinspecties
waren alle tekortkomingen hersteld. Controles vonden plaats
op basis van het WAS, het Warenwetbesluit Attractie- en
Speeltoestellen.
Energiecontracten bieden steeds meer mogelijkheden.
Wie zekerheid zoekt sluit een meerjarig contract af. Wie
goed kan inschatten hoe zijn verbruikspatroon over de
dag en over de seizoenen verschilt kan ook kiezen voor
een dynamisch contract. Zeker in combinatie met een
flinke accu, je eigen stroomopslag, kan dat forse voordelen
opleveren. Hoe gaat dat dan in zijn werk? De basis is, dat
er nu al op zonnige dagen of dagen met veel wind pieken in
de productie van duurzame stroom ontstaan. Dat wordt de
komende jaren alleen maar meer. Er ontstaan momenten
midden op de dag waarop stroom gratis kan worden
afgenomen of er zelfs geld op toe wordt gelegd. Wie al een
volle accu heeft moet zorgen dat de eigen zonnepanelen uit
worden geschakeld. Is de accu leeg, dan is dit het moment
om hem te laden. De accu die zelf in de gaten houdt hoe
het stroomtarief zich ontwikkelt, is nog toekomstmuziek.
Voorlopig moet je de tarieven zelf in de gaten houden, ofwel
dat uitbesteden. Maar ook zonder accu kun je voordeel
behalen. Wat zijn de grote energieverbruikers op je bedrijf?
Het op temperatuur houden van het zwembadwater? Dat
kun je ook doen met goedkope of gratis stroom. Je kunt ook
je gasten stimuleren om hun stroomverbruik op piekuren
te concentreren. Een happy hour voor het laden van de
elektrische auto. De bedrijfsvoering is op allerlei manieren
af te stemmen op het aanbod van elektriciteit en dus
op de tarieven. Een besparing tot 25% is bij veel
bedrijven haalbaar. Waarom vinden wij als Green
Key keurmeesters dat nou verstandig? Wij zien dit als
onderdeel van het verduurzamen. Zoek het uit en maak
het bespreekbaar. Let op je energieverbruik en het
wordt vanzelf minder. Door het bewust inkopen van
energie verdien je geen punten voor de Green Key. Maar
wél door de combinatie van zonnepanelen, batterij en
warmtepompen. En wie bovenstaande goed heeft gelezen,
snapt dat dat een steeds beter idee is.
Richard Rademaker, keurmeester Stichting KMVK
Meer weten over Green Key?
Neem contact op met Erik van Dijk
E: erik@kmvk.nl
T: 06 - 12 81 06 41
04-2023 | Recreactie 11
Foto: Toverland
׉	 7cassandra://GH7df0XKhMWj_o8BN2pvsKds1_LYSZgY2AdEDC3oY58T`̵ d[Fז0?F4d[Fז0?F3{בCט   {u׉׉	 7cassandra://wVjtUZAQbRX151HUFymnJPv6BXIjRauntvm1oL-EBk0 `׉	 7cassandra://LknGER5Lr55JaF8qmQ1bOWfrpvNznDkapCLedvREzGQf]`S׉	 7cassandra://cDaUrvpcef0cLxjkOa82zsN5DAMUP-UrKSZz5EUpwYM `̵ ׉	 7cassandra://J4LbFEJBKnVMR9Di0kM1TCaiSvj9y8Lm-wECrcm2ay0 K͠d[Fז0?Fzט  {u׉׉	 7cassandra://aEWOe9IY5HxugTPlJXYLz64y5QE6D6pmfrclZTWz6NY `׉	 7cassandra://JjqiRANfVxD21Xe1YUtZktMK96TDsYWEB-icP2b7DsQY`S׉	 7cassandra://qsVqQ3glK2pjv90F1Im32BoqUITxNNbdhSbVDaAU4Lk`̵ ׉	 7cassandra://UqOijUgXoM2eKD_XZxG8ve3mBH6LEfVbh04AeRUWpWQ ~l͠d[Fז0?F{נd[Fז0?F U9ׁHmailto:jos.kuhl@aon.nlׁׁЈ׉Eonder de aandacht
Master Sustainable Outdoor Hospitality Management
Hogeschool BUas in Breda start samen met universiteiten
in Kroatië en Spanje de masteropleiding
Sustainable Outdoor Hospitality Management. Een
internationale opleiding, gericht op strategisch
management van grootschalige camping resorts.
De Engelstalige opleiding besteedt onder meer
aandacht aan strategie, parkontwerp, stakeholder
management en human resource management. Het
laatste deel van de studie bestaat uit veldonderzoek
en een scriptie in een belangrijke Europese outdoor
hospitality regio. Studenten kunnen tot augustus
aanmelden. Er zijn tien beurzen van € 5000,- voor
de meest gemotiveerde studenten.
www.buas.nl
Nieuwe leden
Tussen 15 april en 1 juni zijn de volgende
bedrijven lid geworden van HISWA-RECRON.
Welkom!
• Mind Mystery, Horst, www.mindmystery.nl
• Camping Bloemendaal, Bloemendaal,
www.campingbloemendaal.nl
• Suncube Nederland, Zeewolde, www.suncube.nl
• Simanto, Oosterstreek, www.simanto.nl
• De Kleine Westrik, Biest-Houtakker,
www.dekleinewestrik.nl
Steeds minder groene
recreatieruimte
De ANWB heeft in een onderzoek de ontwikkeling van groene
ruimte in Nederland in kaart gebracht. Steeds minder groene
ruimte blijkt potentieel beschikbaar te zijn voor recreatie en de
ANWB voorziet steeds meer knelpunten. Om de hoeveelheid
groen op peil te houden moet er tot 2030 ongeveer 27.000 hectare
bijkomen. Tot 2050 is zelfs zo’n 63.000 hectare extra nodig.
Recreatieve ruimte is van groot belang voor de fysieke en mentale
gezondheid en voor de leefbaarheid van Nederland. De tekorten
leiden tot spanningen tussen recreanten onderling en verstoring
van de natuur. De ANWB vindt dat provincies en gemeenten
recreatief groen daarom structureel moeten opnemen in hun
beleidsplannen.
www.anwb.nl (zoekterm: recreatieruimte)
12 Recreactie | 04-2023
• 8Stone Villas, De Bult, www.8stone.nl
• De Koperen Ezel, Epe, www.dekoperenezel.nl
• Biesheuvel Watersport, Strijen,
www.biesheuvelwatersport.com
• Groepsaccommodatie Klonie, Ellertshaar, www.klonie.nl
• Olav Boats, Zeewolde, www.olavboats.nl
• Struchterhof, Schin op Geul, www.struchterhof.eu
• Abseilen.nl, Rotterdam, www.abseilen.nl
• Qualified Sales, Delft, www.duurzaamoplossen.nl
Foto: De Koperen Ezel
Foto: BUas
׉	 7cassandra://cDaUrvpcef0cLxjkOa82zsN5DAMUP-UrKSZz5EUpwYM `̵ d[Fז0?F5׉ERecreAnders
Thuishavens wordt
Port Adhoc
In 2019 kocht de Franse Port Adhoc Group de Thuishavens
(Jachthaven Naarden, Jachthaven Bruinisse en Marina
Muiderzand) van Den Daas Recreatie, het bedrijf van de
Nederlandse familie Den Daas. Sindsdien heeft het Franse
concern, dat in eigen land 7 havens heeft, daar nog Lelystad
Haven en Marina Lelystad aan toegevoegd. Begin april werd
bekend dat de vertrouwde naam Thuishavens wordt vervangen
door Port Adhoc Nederland. Met meer dan 4.500 ligplaatsen in
Nederland is Port Adhoc Nederland de grootste commerciële
jachthavengroep van het land. De ambitie is het netwerk
van jachthavens in Europa verder uit te breiden. Het is de
bedoeling de jachthavens om te vormen tot reis- en vrijetijdsbestemmingen,
niet alleen gericht op waterrecreatie, maar op
een breed publiek van alle generaties.
Janine Messelink
Prosuco
Revolutie (deel 1)
We zijn, wellicht zonder dat we het goed en wel
beseffen, beland in een nieuw tijdperk. De ongekende
mogelijkheden van AI (kunstmatige intelligentie) gaan
ons leven beïnvloeden op manieren die we nog nauwelijks
kunnen bevatten. Als deel 1 deze column, die mij
2 minuten tijd kostte dankzij ‘ChatGPT’.
Vraag aan ChatGPT: “Schrijf een column over het
gebruiken van ChatGPT voor het zoeken naar een
vakantiebestemming in eigen land”.
ChatGPT antwoordt:
Titel: De magie van ChatGPT: Jouw reisleider voor een
avontuur in eigen land
Makkelijk e-bikes
verhuren
We stappen steeds vaker op de fiets, om te sporten en ons fitter
te voelen. Het aantal fietsers groeit en daarmee ook de doelgroep
om een e-bike aan te verhuren. Voor je gasten is dat plezierig,
want die kunnen onbezorgd fietsen en hoeven niet te sjouwen met
hun eigen zware e-bikes. Daarom ontwikkelde HISWA-RECRON
Kennispartner Aon een laagdrempelig concept
voor de verhuur van e-bikes. Dit gebeurt
in samenwerking met leasebedrijf
Elbuco. Als recreatiebedrijf lease je
de e-bikes voor een vast bedrag,
inclusief onderhoud en verzekering.
Zo bied je gasten een extra
service, met mogelijk een interessant
rendement. Check wel even
je aansprakelijkheidsverzekering.
Meer informatie bij Jos Kuhl van Aon:
jos.kuhl@aon.nl
04-2023 | Recreactie 13
In een wereld waarin we voortdurend op zoek zijn naar
de volgende grote reisbestemming, vergeten we soms de
schatten die voor onze eigen voordeur liggen. Gelukkig
is er nu een nieuwe metgezel die ons kan helpen bij het
verkennen van onze eigen achtertuin: ChatGPT, onze
digitale reisleider. Wanneer je op zoek bent naar een
vakantiebestemming in eigen land, kan ChatGPT je
horizon verbreden en je verrassen met suggesties die je
misschien over het hoofd hebt gezien. Of je nu op zoek
bent naar adembenemende natuur, historische steden
of charmante dorpjes, ChatGPT heeft een schat aan
informatie binnen handbereik. Met zijn uitgebreide kennis
kan ChatGPT je helpen bij het ontdekken van verborgen
pareltjes die je nooit eerder had overwogen. Van pittoreske
kustplaatsen tot prachtige nationale parken, ChatGPT
kan je inspireren met verhalen en bezienswaardigheden
die je doen verlangen naar een avontuur in eigen land.
Bovendien is ChatGPT altijd beschikbaar, 24 uur per dag,
7 dagen per week. Of je nu midden in de nacht inspiratie
nodig hebt of gewoon wat reistips wilt opdoen tijdens je
lunchpauze, ChatGPT staat altijd paraat om je te helpen
bij het plannen van je perfecte vakantie. Dus waarom niet
de magie van ChatGPT gebruiken om een onvergetelijke
reiservaring in eigen land te creëren? Laat je verrassen,
ontdek nieuwe plaatsen en maak herinneringen die
dichter bij huis liggen dan je ooit had gedacht. Met
ChatGPT als je persoonlijke gids kun je met een frisse blik
naar je eigen omgeving kijken en de schoonheid ervan
waarderen. Het avontuur begint hier, in eigen land.
׉	 7cassandra://qsVqQ3glK2pjv90F1Im32BoqUITxNNbdhSbVDaAU4Lk`̵ d[Fז0?F6d[Fז0?F5{בCט   {u׉׉	 7cassandra://WXXmnQ-auLGZGypdDDbv3aSBwX2ukppeVjYujcYN9TE `׉	 7cassandra://4aOCrhKRiyHl-RCKE0y-cijP8xrF4-K7obd4rul-beYi`S׉	 7cassandra://gT3WipTBBR1yphJQeIYFtsSuWJH2PToFOQTT2mlMCGM"a`̵ ׉	 7cassandra://zGJm8UlnhTHlg2L2SXqK8sUUF_mSjzOO3NhdK-ZcRvs ^͠d[Fז0?Fט  {u׉׉	 7cassandra://y36jbAd0G1KJ3KiP146AbxzwBtXDFrnEc6PsG9u1tqg O`׉	 7cassandra://0whPOGZbq3-dJyz8aC-qiELxHGHKc5yH4nYbS-4J9f8v`S׉	 7cassandra://Ke28oRvtPHHkBsQENaqeb_rMvEhx5RF-J6GlhTQg8c4&`̵ ׉	 7cassandra://4Ie9FcGgte5MNM5EP5zAYGmbhcXlwDckBIzxwC7Y7MU |͠d[Fז0?F׉Ecoverstory
Nieuwe regels bieden vooral onduidelijkheid
Wat brengt de nieuwe
Omgevingswet?
Alle lichten staan op groen: de Omgevingswet wordt (vrijwel zeker!) per 1 januari 2024 ingevoerd. Het is een
enorme operatie, vooral voor gemeenten. Maar ook voor ondernemers heeft de wet impact. Veel vertrouwde
procedures veranderen. We gaan van middel- naar doelvoorschriften. Bij vergunningsaanvragen veranderen
de regels rond participatie. “De wet schept voorlopig vooral heel veel onzekerheid.”
Tekst: Maarten Bokslag
Foto’s: Max de Krijger
We hebben het eens nagezocht: de invoering van de Omgevingswet
is inmiddels vijf maal uitgesteld. De oorspronkelijke invoeringsdatum
was 1 juli 2019. Het wordt 4,5 jaar later. Nu lijkt
het erop dat de Omgevingswet, waarin heel veel ruimtelijke
14 Recreactie | 04-2023
en milieuwetten worden geïntegreerd, toch echt per 1 januari
2024 in gaat. De strekking van de wetten wijzigt niet, maar toch
verandert er veel, legt Marcel Tap van HISWA­RECRON uit. “26
wetten en vele regelingen worden bij elkaar geveegd. Alle regels
op het gebied van bouwen, duurzaamheid, biodiversiteit, water,
ruimtelijke ordening et cetera gaan samen. Dat zou moeten
leiden tot integraal overheidsbeleid.”
׉	 7cassandra://gT3WipTBBR1yphJQeIYFtsSuWJH2PToFOQTT2mlMCGM"a`̵ d[Fז0?F7׉EMet de nieuwe wet gaan we van
middel- naar doelvoorschriften
Er verandert dus veel. Hier en daar wordt de Omgevingswet ‘de
grootste wetswijziging sinds de Grondwet’ genoemd. Toch blijft
voor ondernemers ook veel hetzelfde, legt Tap uit. “Je krijgt er in
elk geval mee te maken als je een zwembad hebt, of als je ergens
een vergunning voor moet aanvragen. Wie een zwembad heeft
maakt meteen kennis met één van de pijlers onder de wet: we
gaan van middelvoorschriften naar doelvoorschriften. Ofwel: de
wet schrijft niet meer exact voor wat je moet doen, maar vraagt
van ondernemers om aan te tonen dat zij er alles aan gedaan
hebben om de doelen te behalen. Bij zwembaden is dat bijvoorbeeld:
veilig en schoon zwemwater.”
Beheersplan
Dat klinkt plezierig, want het geeft ondernemers vrijheid om
de zaken op hun eigen manier goed te regelen. Maar Tap is
niet overtuigd. “We weten gewoon niet waar we straks aan toe
zijn. Voor al je zwemwater moet je een risico­analyse en een
beheersplan opstellen. Gezondheidsschade en letsel moet je
zien te voorkomen, dat is logisch. Dan kom je op zaken als de
waterkwaliteit (zie kader pagina 17), de ruwheid van de tegels en
de afzuiging van het water – die mag bijvoorbeeld niet gevaarlijk
zijn voor mensen met lang haar. Maar op dit moment heb je
bijvoorbeeld een regel dat voor een buitenbad van maximaal
1,40 meter diep geen toezicht nodig is. Hoe wordt dat straks, als
je alle risico’s moet uitbannen? Moet er dan altijd toezicht zijn
bij het buitenbad? Dat is niet helder en schept dus onzekerheid.
De doelvoorschriften zadelen ondernemers op met veel administratie,
extra kosten en een ongewisse uitkomst.”
Rosanne de Groot, specialist ruimtelijk ordeningsrecht bij
Stellicher Advocaten, ziet hier zelfs een mogelijke bron van
ongelijkheid. “Als gemeenten de argumentatie van ondernemers
gaan beoordelen, komt er altijd interpretatie bij kijken. Wordt
04-2023 | Recreactie 15
>
׉	 7cassandra://Ke28oRvtPHHkBsQENaqeb_rMvEhx5RF-J6GlhTQg8c4&`̵ d[Fז0?F8d[Fז0?F7{בCט   {u׉׉	 7cassandra://e9ADVfmghrUc8nJucSDJFsw2nk_nAVvP4xEIQpO4QxI `׉	 7cassandra://UE9S5_2kDpSo_T5IQ-XRHyvdysmAGc5bV71wSNHg0kslS`S׉	 7cassandra://E4Ouvqr3DKtRS-Shse4QKmLw6xTphwKJ5ICqYnuAywQ'`̵ ׉	 7cassandra://P6TZPWwLyHo2fYSv8BsCOzkbfoqgHZb60EOCbQivpHE 9B͠d[Fז0?Fט  {u׉׉	 7cassandra://Jfa_fc_EPQ3wVandwKYa50JIGbmxESPgyOKRvyjHqWc D`׉	 7cassandra://vwR_d_tR_3Fw70qXrtMxOXFVRU2M4eq2mQnX9NFmqFUYw`S׉	 7cassandra://bFXrH99cr8uEHwKTWJ-zh2YAIOkuwDA7-DrjAKD5uqYV`̵ ׉	 7cassandra://U_yjcBYynKElsW2-F8hwI5x5BFC8wTKFFnr6uAD60cw ˰͠d[Fז0?Fנd[Fז0?F 9̇9ׁHhttp://www.hiswarecron.nlׁׁЈ׉E3 OKTOBER 2023
Save the date: Countus
Recreatiecongres
Na het succes van vorig jaar organiseert het Expertiseteam Recreatie & Horeca op
3 oktober 2023 opnieuw een Countus Recreatiecongres. Wij zijn trots de fantastische
locatie aan te kunnen kondigen, dit is namelijk Paleis het Loo in Apeldoorn!
Countus helpt jou als recreatieondernemer met het maken van strategische keuzes.
Ook tijdens dit Recreatiecongres brengen beroepsprofessionals je op de hoogte van
trends en ontwikkelingen en kun je inspirerende kennissessies bijwonen. Er zijn twee
inspirerende sprekers en daarnaast kun je deelnemen aan een unieke rondleiding bij
Paleis Het Loo. Binnenkort maken we het definitieve programma en de sprekers bekend
en kun je je aanmelden voor dit unieke evenement. Zet 3 oktober dus alvast in je agenda,
hopelijk zien we je dan!
Expertiseteam Recreatie & Horeca
recreatie-horeca@countus.nl
COUNTUS.NL/RECREATIECONGRES
Draadloze beheersystemen
elektra(verbruik) • verwarming • melders
ICY Campsite Management
ICY Marina Management
www.icy.nl
ICY Accommodation Management
Save
the date
3 oktober:
Countus
Recreatiecongres
Fotografie
© Paleis het Loo
Bespaar
veel energie
׉	 7cassandra://E4Ouvqr3DKtRS-Shse4QKmLw6xTphwKJ5ICqYnuAywQ'`̵ d[Fז0?F9׉E.coverstory
‘Wie moet je voor participatie
uitnodigen? De buren? De dorpsraad?
De vlindervereniging?’
de argumentatie van de ene ondernemer wel geaccepteerd en
van de ander niet? Dat biedt ruimte voor initiatieven, maar
het kan ook erg lastig worden, gelet op willekeur en precedentwerking.”
Eelco
de Jong van Zypp advocaten heeft een boek van 400
pagina’s over de nieuwe wet geschreven. Wellicht zal het gebruikt
worden als leerstof op de hbo’s. Hij legt uit dat het aanpassen
van wetten bij het maken van de Omgevingswet niet echt
de bedoeling was. “Maar gaandeweg het proces gebeurt het toch.
Dat is wel iets om op te letten.” De Jong legt uit dat recreatieondernemers
vooral met de Omgevingswet te maken krijgen bij
het bebouwen of gebruik van grond. “Als je een boom kapt, een
terras aanlegt. Als je een evenement organiseert en te maken
hebt met regels op het gebied van milieu, geur­ en geluidshinder.
Eigenlijk heb je bij alles wat de leefomgeving betreft straks
met de Omgevingswet te maken.”
Addertje
Een hele belangrijke wijziging is, dat de vele bestemmingsplannen
die een gemeente nu heeft, straks samengaan in één
omgevingsplan. Dat kan dan wel op onderdelen herzien worden.
Daar schuilt ook een addertje onder het gras, denkt De Jong.
“Het kan heel goed zijn dat een gemeente die het omgevingsplan
voor het centrum herziet, en passant ook even de geluidsnormen
voor het buitengebied aanpast. Of opneemt dat er geen
boom meer gekapt mag worden. Die zaken kunnen ambtshalve
worden vastgesteld en dat kan je dus als onder nemer zomaar
‘overkomen’. En het omgevingsplan wordt voortaan waarschijnlijk
meerdere malen per jaar aangepast, terwijl een bestemmingsplan
meestal maar eens in de tien jaar werd gewijzigd.”
Voor ondernemers is het dus zaak veel meer dan voorheen de
vinger aan de pols te houden.
Met meerdere planwijzigingen per jaar zou het in theorie ook
makkelijker kunnen worden voor ondernemers om bijvoorbeeld
een uitbreidingsplan (met wijziging bestemming) in het omgevingsplan
opgenomen te krijgen. Eelco de Jong betwijfelt het:
“Het blijven toch dezelfde ambtenaren die het beoordelen.”
Met de Omgevingswet komt ook de verplichting voor de
aanvrager van een vergunning om de participatie vooraf te
regelen. De insteek is dat dat tijdsbesparend kan werken. Marcel
Tap maakt zich er zorgen over. “Nu vraag je een bestemmingsplanwijziging
of vergunning aan en kunnen belanghebbenden
een zienswijze en beroep aantekenen. Hoe gaat dat straks
dan? Je kunt dat niet allemaal naar voren trekken en bij de
Nieuwe normen voor zwemwater
Ook de Whvbz en het Bhbvz, die nu de regels
rondom hygiëne en veiligheid in zwembaden
beschrijven, worden opgenomen in de
Omgevingswet. De manier waarop hygiëne en
veiligheid geborgd zijn in de dagelijkse bedrijfsvoering
gaat veranderen. Ondernemers moeten
een risico-analyse uitvoeren, een beheersplan
maken en een logboek bijhouden van de uitvoering
van beheersmaatregelen en van eventuele
incidenten. Zo’n incident is een ongeval, maar ook
de overschrijding van een bepaalde meetwaarde.
Ondernemers met het Keurmerk Veilig & Schoon
zijn al bekend met de methodiek.
Er worden onder de nieuwe wet aanzienlijk meer
stoffen in het zwemwater en de lucht gemeten
dan nu. Voor andere stoffen worden de grenswaarden
verlegd. Zwembaden moeten vanaf 1 januari
2024 volgens de nieuwe normen meten. Daar
wordt direct op getoetst, maar (deels) nog niet
gehandhaafd. Het advies van HISWA-RECRON is in
elk geval: maak tijdig afspraken met je laboratorium.
Als het laboratorium er klaar voor is, laat dan
meteen volgens het nieuwe beleid bemonsteren.
Het overzicht van te bemeteren stoffen en de
verschillen vanaf 1 januari 2024 is te vinden op
www.hiswarecron.nl (zoekterm: omgevingswet)
onder nemer leggen.” Ook Rosanne de Groot is sceptisch: “Nu
hebben gemeenten voor bepaalde trajecten ook al participatieverordeningen.
Dat is op zich prima. Maar of je de participatie
nou vooraf of later in het traject regelt, je houdt altijd mensen
die het er echt niet mee eens zijn. Die zeggen meteen al: ik ga
door tot de Raad van State.”
04-2023 | Recreactie 17
>
׉	 7cassandra://bFXrH99cr8uEHwKTWJ-zh2YAIOkuwDA7-DrjAKD5uqYV`̵ d[Fז0?F:d[Fז0?F9{בCט   {u׉׉	 7cassandra://PCQdFsFntsC3D4hsKa_aZBojxtEDMtmIgJ-A4OOjYQE `׉	 7cassandra://jrZeeA_cViBENGWVkGhvR7kXgKpaUXG5djR1yZVM2ig_`S׉	 7cassandra://E8CqWFVyrqgs5g4RgX9actNWQQPXEAPVaunxxP72l3A!`̵ ׉	 7cassandra://SzyGWkw5adzcmVObUCb8HpgeS7RiZLe0D53XvrkilJE ͠d[Fז0?Fט  {u׉׉	 7cassandra://Y_d5JKaV_-pZYKalqw8cBVito33SK_jGg-1VzD0LZOQ @=`׉	 7cassandra://qjSFjVoutFw59ED_QdReJn3HUNP5S8N_94wqzbSmrTwa``S׉	 7cassandra://szOBFgPoQ2nk3QJd19-077V5Edy1CFcmge9BD2yHA34(`̵ ׉	 7cassandra://CDaAR5UkJPM-XfqpRKGbf_9pik4Xw0674fITK9oeL3c ͠d[Fז0?Fנd[Fז0?F l9ׁHhttp://www.hiswarecron.nlׁׁЈ׉EcTotaalleverancier voor de
recreatiesector
Wij hebben een ruim assortiment artikelen die benodigd zijn
in de camping- of recreatiebranche.
Daarnaast bieden we ondersteuning op maat bij de voorbereiding
én uitvoering van infrastructurele & technische projecten.
Denk aan ontwerpberekeningen of begeleiding op het terrein,
bijvoorbeeld bij het aanleggen van leidingsystemen.
Extra korting
voor HISWARECRON
leden!
50 jaar dankzij jou!
Kijk voor onze acties op
wildkamp.nl/50jaar
Kijk voor meer informatie op wildkamp.nl/recreatie
TECHNISCHE
TOTAALOPLOSSINGEN
VOOR DE RECREATIEMARKT
Lekker, als alles werkt zoals jij wil. Slimme totaaloplossingen,
die recreatie prettig en eenvoudig maken. Bedacht én
ontwikkeld door mensen die vooruitkijken, maar ook
meedenken. Vakmensen. De mensen van Seijsener.
Ga naar seijsener.com
Of scan de QR-code
Slim bedacht, goed uitgevoerd
׉	 7cassandra://E8CqWFVyrqgs5g4RgX9actNWQQPXEAPVaunxxP72l3A!`̵ d[Fז0?F;׉Eucoverstory
Eelco de Jong denkt dat het met die participatieplicht zo’n
vaart niet zal lopen. “In de meeste gevallen kan het gemeentebestuur
geen vergunning weigeren wegens het ontbreken van
een participatieproces. Dat is alleen anders als er moet worden
afgeweken van het bestemmingsplan. Dan kan de gemeenteraad
participatie eisen. Verder is het ook nog vrij onduidelijk wie je
moet uitnodigen. De buren? De dorpsraad? De vlinder vereniging?
En wat moet dat overleg dan inhouden? Ik moet nog
zien dat dat echt gaat gebeuren.”
Goede gesprekken
De Jong benadrukt dat participatie niet betekent dat iedereen
het ermee eens moet zijn. “Aan de andere kant: het is hoe dan
ook slim om een goede verhouding op te bouwen met je buren
en met de belangrijkste lokale belangenverenigingen, bijvoorbeeld
op het gebied van natuurbescherming. Ik sprak laatst een
ondernemer die na het indienen van zijn plannen zeven bezwaarmakers
had. Hij heeft ze allemaal uitgenodigd op de koffie.
Hij voerde vijf goede gesprekken waarin wederzijds begrip
ontstond. Twee bezwaarmakers kwamen niet. Maar uiteindelijk
trok iedereen zijn bezwaar in.”
De Jong ziet wel mogelijkheden om participatie vooraf als strategisch
instrument in te zetten. “Dan nodig je alle potentieel
belanghebbenden uit om je plannen te bespreken. Eerst vraag
‘Het is zeer de vraag of gemeenten er nu
wél echt klaar voor zijn’
je omwonenden, daarna de andere belanghebbenden, zoals
natuurbeschermers. Sommigen komen, anderen niet. Maar
hoe dan ook maakt het een goede indruk bij de gemeente als je
iedereen vooraf al hebt uitgenodigd.”
Het uitstel van de Omgevingswet had vooral te maken met de
haalbaarheid voor gemeenten om de wet in te voeren. De regels
toepassen is dan één ding. Complexer is dat alles voortaan digitaal
wordt geregeld in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).
Volgens Rosanne de Groot is het de vraag of gemeenten er nu wél
echt klaar voor zijn. “Hoe dan ook gaan we over van een bekend
systeem naar een nieuw systeem. Iedereen, zowel aanvragers als
behandelaars, zal daar in het begin mee moeten leren werken.
Vooral in 2024 zal dit aan beide kanten tot heel wat frustratie
leiden”, voorspelt ze.
Dat roept de tactische vraag op: kunnen ondernemers met
plannen hun aanvraag beter vóór of na 1 januari indienen? De
Groot: “Dat verschilt natuurlijk per aanvraag. Het een loopt
soepeler onder de huidige regels, met het ander heb je na
1 januari meer kans. Het is wel duidelijk dat gemeenten de
complexe aanvragen het liefst zoveel mogelijk nog dit jaar afwerken.
Vooral als het gaat om bestemmingsplanwijzigingen.
Dat kan dan nog volgens de vertrouwde systematiek gebeuren.”
Bruidsschat
Om gemeenten de ruimte te geven de omgevingswet in alle
systemen en procedures op te nemen, komt er een overgangsperiode.
Dat heeft ook te maken met de zogenaamde ‘bruidsschat’,
de regels die nu centraal vanuit Den Haag worden
vastgesteld en die straks in het omgevingsplan kunnen worden
vastgesteld. Gemeenten krijgen de tijd om te bepalen wat
precies hun standpunt wordt. Of ze die regels één op één overnemen,
of er lokaal een draai aan geven. Mede daarom adviseert
De Groot ondernemers om werkzaamheden die nu op basis van
landelijke regels vergunningsvrij kunnen worden uitgevoerd,
vooral aan te pakken.
Voorlopig zal de Omgevingswet zowel voor gemeenten als ondernemers
veel onduidelijkheid met zich meebrengen. Wellicht ten
dele ook meer administratie en extra kosten. Gelukkig is er een
overgangsperiode. Hou de vinger aan de pols van je gemeente,
is een algemeen advies. En kijk voor verdere informatie over de
Omgevingswet op:
www.hiswarecron.nl (zoekterm: omgevingswet)
04-2023 | Recreactie 19
׉	 7cassandra://szOBFgPoQ2nk3QJd19-077V5Edy1CFcmge9BD2yHA34(`̵ d[Fז0?F<d[Fז0?F;{בCט   {u׉׉	 7cassandra://phlMHGfyrAB31mEIZga1qX38Dkems_xHNPNyibEXdnU :`׉	 7cassandra://WSaMo_Zj188M6o6Z7x3xyLAt-YaNjScfZ87je7YxxDAXm`S׉	 7cassandra://3x_uZbeyFTyMYGXkWxssXF7nrVaxAyM13n_NwOp7nB0H`̵ ׉	 7cassandra://tkeCNrXBaGJXDjAPtVzUJEOfEYYTItjlJ4ZfK_DTJdo ;͠d[Fז0?Fט  {u׉׉	 7cassandra://Kaaq0FesDRwgDi3MFE8Zy0Wj2YaGYMFXxtxUg5RDMfQ `׉	 7cassandra://LvbJNIUVMoF9Ht_8CURJrDhc7MwXmtzyxpoS0pMFjZUh`S׉	 7cassandra://wbexqqtKTfwWrZHbVMhs6DmwgM6TKBUz4D0mJjqPYiU">`̵ ׉	 7cassandra://SB9FFgybmgExWRXti7vpFjstxzZgxYZLQLxzddSvE-c ͠d[Fז0?F׉E	jarbeidsmarkt
Imago onder mbo-studenten onderzocht:
‘ Recreatie is zoveel
meer dan de
campingclown spelen’
Studenten in het mbo hebben overwegend een positief beeld van de recreatiesector. Toch zegt meer dan de
helft niet in onze sector te willen werken. Dat ligt voor een groot deel aan het imago, zo blijkt uit onderzoek.
Dat is een probleem, want de instroom van nieuwe medewerkers in de sector stagneert al enkele jaren.
HISWA-RECRON wil het imago van de sector veranderen, samen met de scholen en de ondermers.
Tekst: Jaap van Sandijk
Foto’s: De Rooi Pannen, Landstede MBO, De Kleine Wolf
Een mooie sector om in te werken. Maar wel jammer dat deze
qua salaris, arbeidsvoorwaarden en doorgroeimogelijkheden
weinig te bieden heeft. Dat zijn de meest gehoorde argumenten
waarom veel mbo-studenten met een recreatie-opleiding een
ander beroep kiezen.
Het is één van de belangrijkste uitkomsten van een groot marktonderzoek
dat is uitgevoerd door bureau Markteffect in opdracht
van FNV Recreatie, HISWA-RECRON en KIKK recreatie.
626 mbo-studenten die een opleiding binnen de recreatiesector
of aangrenzende gebieden volgen, werden bevraagd over het
imago van de recreatiesector. Driekwart van hen zegt een positief
beeld van de sector te hebben. Maar slechts minder dan de
helft wil zelf in die sector werken. “Dat is op zich niet zo uitzonderlijk”,
reageert Rosemarijn de Jong, projectmanager arbeidsmarktbranding
en -communicatie bij HISWA-RECRON. “Ook bij
andere opleidingen zie je vaak dat studenten in diverse sectoren
belanden.” Ze benadrukt dat veel studenten de opleiding leuk en
interessant vinden. “Werken met mensen en het blij maken van
kinderen vinden ze belangrijk. Maar na verloop van tijd blijken
de onderdelen animatie en receptie spelbrekers. Met name animatie
wordt niet als een serieuze baan gezien. Studenten zien
het als iets dat leuk voor even is. Daar kun je geen carrière mee
maken.”
Dynamisch en belangrijk
Een onterecht beeld dat in de praktijk vaak wordt rechtgezet, zegt
Hayo van der Kamp, docent, loopbaancoach en stagecoördinator
bij Landstede MBO in Zwolle. “Op de werkvloer merken afgestudeerden
pas echt hoe dynamisch en belangrijk receptiewerk
bijvoorbeeld is. Het is één van de meest servicegerichte functies
waarin je in direct contact staat met de gast.”
Een mbo’er kan direct aan de slag in
een leidinggevende functie
20 Recreactie | 04-2023
׉	 7cassandra://3x_uZbeyFTyMYGXkWxssXF7nrVaxAyM13n_NwOp7nB0H`̵ d[Fז0?F=׉ERoby Schetters, derdejaarsstudent aan de opleiding Leisure &
Events van De Rooi Pannen in Breda, herkent de woorden van
Van der Kamp. Zij behoort niet tot de meerderheid die uiteindelijk
een baan in een andere sector zoekt. “Pas na een stage ontdek
je de werkelijkheid. Zelf merkte ik dat ik graag in de sector werk,
in een leidinggevende functie.” En dat terwijl ze vooraf echt niet
het idee had dat ze bij een recreatiebedrijf wilde werken. “Ik
kwam op deze opleiding terecht omdat ik iets zocht op het gebied
van sport en theater. Juist die afwisseling leek me leuk. Na een
meeloop-dag bij De Rooi Pannen werd ik alleen maar enthousiaster
omdat de opleiding heel gevarieerd is.”
Jessica Groenleer, docent Leisure & Events bij De Rooi Pannen,
herkent een aantal resultaten uit het onderzoek van bureau
Markteffect. “Ook ik zie in het begin enkele afhakers, omdat
de opleiding toch niet is wat ze ervan verwachten. Maar ik zie
gelukkig óók dat de meeste twijfelaars toch overstag gaan voor >
Verbeterpunten voor de sector
Uit het onderzoek van bureau Markteffect blijkt dat
mbo-studenten kiezen voor een opleiding in de
recreatiesector vanwege de menselijke aspecten. Ze
stromen vooral in vanuit de profielen Economie en
Zorg en Welzijn in het vmbo. Slechts een klein deel
(6 procent) stroomt in vanuit het profiel HBR (Horeca
Bakkerij en Recreatie). Een derde is van plan na de
opleiding door te studeren terwijl nog eens een
derde niet weet wat hij of zij na de studie wil doen.
Verbeterpunten voor de recreatiesector liggen
volgens studenten bij salaris en werktijden. Ook
arbeidsvoorwaarden, een goede werk-privé balans
en scholing en ontwikkeling vinden zij belangrijk.
46 procent van de studenten geeft aan waarschijnlijk
of zeker in de recreatiesector te willen werken.
20 procent wil dat niet en 34 procent weet dit nog
niet zeker. Als ze aan andere branches de voorkeur
geven zijn dat de evenementen-, dag recreatieen
toerismebranche. Favoriete functies zijn
activiteiten begeleiding, management en frontoffice/
receptiewerk.
04-2023 | Recreactie 21
׉	 7cassandra://wbexqqtKTfwWrZHbVMhs6DmwgM6TKBUz4D0mJjqPYiU">`̵ d[Fז0?F>d[Fז0?F={בCט   {u׉׉	 7cassandra://Ck2VY7mvXbrSJ9qYxEbt2p9CSHPtw_vB4IYWcpfZwrU O`׉	 7cassandra://_VIo_RRD_myBw0qhuvXhCAEsdtyy6mfFZF44iUNQgmYb4`S׉	 7cassandra://Oi_hr_6pTqAU7PHw3ALLHkZErU7UXf_2b7QhnTNSeCg`̵ ׉	 7cassandra://n_e4ksqmWuI6F8EPwG6eGQCCA4hZT8I7zTeP701qC24 w͠d[Fז0?Fט  {u׉׉	 7cassandra://bc15gVJGpRnViIOUAnlAcaDz-v2Cu-NfzcWUxQOiQrw `׉	 7cassandra://W3aEDKACO385CxNo82uh3UWuqFAQiZrbXDSrZ5o3ZlMc'`S׉	 7cassandra://Y6XoH5lvLesBYqWzpdTGA7BlEY9ek3MkrF6HRr0wBMQ`̵ ׉	 7cassandra://HuJjND0XjPbqlHex0JYUMse2y8QZcZgRxQQL_BoR4UQ u͠d[Fז0?F螺נd[Fז0?F女 k9ׁHhttp://www.hiswarecron.nlׁׁЈ׉EYarbeidsmarkt
Opleiding en ontwikkeling
Het onderzoek door Markteffect laat zien dat medewerkers
in de sector gemiddeld genomen tevreden
en trots op hun werk zijn. Toch zouden ze hun werk
niet aanbevelen bij familie en vrienden. Salaris,
arbeidsvoorwaarden en hoge werkdruk zijn hierbij
de meest gebruikte argumenten. Opleiding en ontwikkeling
zijn zeer belangrijk voor medewerkers.
49 procent verwacht langer in de sector te blijven
werken als er goede opleidingsmogelijkheden zijn.
de opleiding. En ook dat heeft veel te maken met het verkeerde
imago van de sector. We leiden écht niet alleen maar op tot
clown in een mascottepak.” Een hardnekkig beeld uit het
verleden dat de docent maar al te goed herkent. “Ik heb zelf ook
deze mbo-opleiding gedaan. Ik weet nog goed wat de reactie
van mijn vader was: je wordt toch geen campingclown tot je
zestigste?”
Verbreding
Anno 2023 zijn de recreatieopleidingen veel breder dan in het
verleden. “Er is meer aandacht voor front-office, back-office,
organiseren, operations management, leidinggeven en marketing”,
vertelt Rosemarijn De Jong van HISWA-RECRON. Ook de
opleiding Leisure & Events bij De Rooi Pannen staat middenin
de realiteit. “Zo werken we samen met bedrijven in de sector
aan verschillende projecten”, vertelt docent Groenleer. “Een
groep studenten heeft bijvoorbeeld de stad Breda op de kaart
gezet, tijdens een urban leisure-project. Ze deden marktonderzoek
en hebben ook een magazine opgezet. Maar studenten
werken aan nog veel meer toffe projecten. Zoals het opzetten
‘Animatie wordt niet als een serieuze
baan gezien’
van een family entertainment-center voor specifieke doel groepen,
bijvoorbeeld minder valide mensen.” Van der Kamp vindt dat
onderwijs, ondernemers en HISWA-RECRON de sector én de
recreatieopleidingen helder en realistisch onder de aandacht
moeten brengen. Ook bij middelbare scholieren. De Jong onderschrijft
de woorden van de docent. “Bedrijven kunnen bijvoorbeeld
stages aanbieden die breder zijn dan alleen animatie en
receptie. En ze kunnen leerlingen uit het voortgezet onderwijs
uitnodigen om een kijkje te nemen.”
Later dit jaar wordt via onder meer social media, scholen en
bedrijven gecommuniceerd wat de sector allemaal te bieden
heeft op het gebied van werk. Daarbij worden ouders en schooldecanen
niet vergeten. “Bij hen heerst nog te vaak het beeld van
een sector voor seizoenswerk waar de werk-privébalans ver te
zoeken is”, verklaart De Jong. “Maar we gaan ons ook richten
op studenten, zij-instromers en vmbo-scholen. Je ziet dat de
recreatie-profielen op deze scholen relatief onbekend zijn. Zo’n
veertig procent van de vmbo-scholieren kiest alleen al voor de
twee profielen Economie en Zorg & Welzijn. Er stroomt weinig
door naar Horeca, Bakkerij en Recreatie. Dat kan veel beter.”
De grootste pijnpunten onder de studenten (salaris, arbeids22
Recreactie | 04-2023
׉	 7cassandra://Oi_hr_6pTqAU7PHw3ALLHkZErU7UXf_2b7QhnTNSeCg`̵ d[Fז0?F?׉E	Kvoorwaarden en doorgroeimogelijkheden) zullen niet meteen
als sneeuw onder de zon verdwijnen. Toch ziet de bijna
afgestudeerde Roby Schetters ook positieve kanten. Zij kan na
haar opleiding terecht op haar voormalige stageplek bij Landal.
In een leidinggevende functie. “Ik weet dat je in andere sectoren
meer kan verdienen. Maar ik zie het plezier dat ik dagelijks terug
krijg van onze gasten als een compensatie voor dat lagere salaris.
En wat ik misschien wel nog belangrijker vind: ik heb straks
huisvesting bij mijn werkgever. Samen met drie collega’s ga ik
wonen in een mooie accommodatie op het park. Daar ben ik heel
blij mee, want ik woon op een uur rijden van mijn werkplek.”
Voorbeeld voor de sector
Jessica Groenleer ziet de ervaringen van haar student als een
voorbeeld voor de sector. “Het feit dat Roby meteen aan de slag
kan als leidinggevende bij een groot recreatiebedrijf geeft aan
dat er heus voldoende doorgroeimogelijkheden zijn.” Ze vindt
het belangrijk dat ondernemers in de sector goed voor hun
medewerkers zorgen. “Bijvoorbeeld door het aanbieden van
cursussen en opleidingen. Maar ook op het gebied van wonen en
door het aanbieden van andere mogelijkheden – zoals eten in de
Werkgevers
Werkgevers hebben een sterk positief beeld van
de sector. Maar ze zien ook verbeterpunten, laat
het onderzoek door Markteffect zien. Belangrijkste
punten zijn salaris, werkdruk en cao. Trends die werkgevers
zorgen baren zijn personeelstekort, de krappe
arbeidsmarkt en de opkomst van buitenlandse ketens.
Op het gebied van schoonmaak en horeca is het
personeels tekort het sterkst. Werkgevers geven aan
dat het aanbieden van meer mogelijkheden op het
gebied van scholing en opleiding een manier kan zijn
om het personeelstekort aan te pakken. Desondanks
geeft maar 41 procent aan dat zij binnen het bedrijf
communiceren over deze doorgroeimogelijkheden.
‘We gaan ons ook richten op studenten,
zij-instromers en vmbo-scholen’
horeca van het bedrijf – kun je je als werkgever onderscheiden.”
Zo poets je als werkgever het imago van de sector op. De
krachtenbundeling met onderwijs en branchevereniging moet
dat nog verder versterken. Hopelijk zal het aantal mensen dat de
recreatieopleidingen kiest en daarna besluit om in de sector te
blijven werken, daarmee groeien.
www.hiswarecron.nl (zoekterm: arbeidsmarktonderzoek)
04-2023 | Recreactie 23
׉	 7cassandra://Y6XoH5lvLesBYqWzpdTGA7BlEY9ek3MkrF6HRr0wBMQ`̵ d[Fז0?F@d[Fז0?F?{בCט   {u׉׉	 7cassandra://WVgaZ6FZb-vQMqQ5dfo05NlekxKkyofGaZbmnlmo9P8 M`׉	 7cassandra://VvDH86ersb7jXuAGNom0MT5vh_puah9Sy-ZTVqvNceoW`S׉	 7cassandra://oEqhMNVtwC48X7f0khpGUpiDApUSxiu4PHKtj6_SGlY`̵ ׉	 7cassandra://vVOWs4uLLN8SVM9oW_-6or4mti8H5sDN4H5nWJ2YxTQ BN͠d[Fז0?Fט  {u׉׉	 7cassandra://1SPi5sYS1kmO7qGp1QPHy56xhHi0tk-LjIlpTdmMlI0 zT`׉	 7cassandra://fdyvLY-bgtsieUbBC2GyfHt-VskUbCq7Mdnn4B9OvGokM`S׉	 7cassandra://49PLg9guF3uauhjToYPEk8b4_AQYC2E0G2A6hYNwlUQ!?`̵ ׉	 7cassandra://zEw_fwjvrXI1mPMfJsjnMQBM6jUGrJWfgQ448khFdCc ͠d[Fז0?F׉E
5de bezieling
Jan van Kuijk van Camping Tamaring
‘ Het moet toch
ook leuk zijn
om te werken?’
Het gebeurt de meeste mensen. Ergens rond je veertigste ga je je afvragen: is dit het nou? Blijf ik dit nog 25
jaar doen? Of zijn er misschien leukere dingen die ik met mijn leven kan doen? Jan van Kuijk verkocht zijn twee
goedlopende bedrijven in Roosendaal en kocht een camping in de Achterhoek. “Ik heb er nog geen moment
spijt van gehad.”
Tekst: Maarten Bokslag
Foto’s: Camping Tamaring
Jan en zijn vrouw Wenda besloten eens rond te gaan kijken naar
campings. Dat leek ze nou écht leuk. Eerst in Brabant, maar daar
was de spoeling dun. “We hebben er diverse bekeken. Hoe meer
ik er zag, hoe meer me duidelijk werd wat ik níet wilde”, vertelt
Van Kuijk. “Ik zag een camping met een hoog hek eromheen.
Ik kwam op een bedrijf dat naast een vliegveld lag. Het was
lastig iets in Brabant te vinden, dus toen zijn we ook elders gaan
kijken.”
Via via hoorde Van Kuijk dat ook Camping Tamaring in Ruurlo
te koop stond. “Dus reden we naar de Achterhoek. En wat ik
hier zag, was precies wat ik wilde.” Het bedrijf ligt aan een on -
verharde weg, tussen de bossen en weilanden. Het is er stil: het
enige dat je hoort zijn de vogels. De camping is ruim opgezet. Er
zijn grote kampeervelden, maar ook ‘hofjes’ voor de mensen die
liever omringd worden door groen dan door andere campinggasten.
Van Kuijk hoefde niet lang na te denken. “De eigenaren
hadden goed voor het bedrijf gezorgd. Maar ook voor hun was
het tijd voor iets anders. We hebben het bedrijf gekocht en op
15 januari 2020 was de overdracht.”
Wenda en Jan van Kuijk
an van Kuijk was eigenaar van een installatiebedrijf met 15
medewerkers en een bedrijf dat springkussens, tenten, toiletwagens
en andere festivalbenodigdheden verhuurt. “Ik ben
opgeleid in de installatietechniek, dus daar liggen mijn roots”,
vertelt hij. “Maar dat andere bedrijf vond ik eigenlijk veel leuker.
Mensen bellen een installatiebedrijf als er een storing is of iets
niet deugt. Mensen bellen het verhuurbedrijf als ze een feestje
gaan bouwen. Dat zijn veel leukere klanten om mee te werken.
Uiteindelijk ging dat steeds zwaarder meetellen.”
JWenda en Jan van Kuijk
24 Recreactie | 04-2023
Corona
Dat was dus wel even schrikken toen nog geen drie maanden
later de lockdown kwam? “Ik was al twintig jaar ondernemer en
dan schik je niet meer zo gauw. We hebben de tijd gebruikt om
nog wat extra te snoeien en wat zaken op te knappen. Midden
juni mocht het sanitair open en liep het meteen storm. We
Het bedrijf kwam succesvol
door de coronaperiode
׉	 7cassandra://oEqhMNVtwC48X7f0khpGUpiDApUSxiu4PHKtj6_SGlY`̵ d[Fז0?FA׉E	draaiden in 2020 een prima seizoen. In 2021 wisten we dat bijna
te verdubbelen. Vorig jaar was er nog steeds een prima groei.
Eerlijk gezegd zijn de resultaten boven verwachting.”
Maar eigenlijk vindt Jan van Kuijk de resultaten niet het belangrijkste.
Natuurlijk moet het bedrijf rendement opbrengen. Maar
zijn focus ligt op leuk werken, en een leuk bedrijf creëren voor
zijn gasten. Daarom komen er ook geen bungalows op het 5,5
hectare grote bedrijf te staan. En daarom is Van Kuijk ook geen
voorstander van privé-sanitair. “Begrijp me goed: ik zie dat de
behoefte er is en heel goed dat collega’s daarop inspelen. Maar
wij zijn van het echte kamperen, met tent, caravan of camper.
Het centrale sanitair is voor de gasten ook een ontmoetingspunt.
Tijdens de afwas voer je de leukste gesprekken.”
Maar er zit ook een praktische reden achter. Zowel bungalows
als privé-sanitair vragen veel extra zorg, bijvoorbeeld op het
gebied van de schoonmaak. Bij de huidige bedrijfsvoering kan
Van Kuijk het hele bedrijf runnen met twee vaste medewerkers
(samen 1 fte) en vijf oproepkrachten. Dat houdt het bedrijf
compact en overzichtelijk. En dus leuk voor de ondernemer.
Kwaliteit
Gevraagd naar investeringen en plannen voor het bedrijf is
Van Kuijk bescheiden. Hij werkt op allerlei kleine puntjes aan
modernisering en kwaliteitsverbetering. Want hij is een perfectionist.
“Het terrein is het visitekaartje van ons bedrijf. Alles
moet in orde zijn”, stelt hij. “Ik maak ‘s morgens vroeg en
‘s avonds laat een inspectieronde over het bedrijf. Dan kijk ik
alles na. Als ik de avondronde een keer noodgedwongen over
moet slaan, slaap ik niet goed. Stel je voor dat er een toilet verstopt
zit?”
Daarnaast is de basis van de camping al dik in orde. Een mooi
groen terrein met veelal natuurlijke beplanting. Er is een leuk
openluchtbad, een speeltuintje en een heel bijzonder speelbos,
04-2023 | Recreactie 25
Tamaring?
De naam Camping Tamaring klinkt exotisch. Maar
in feite is het de samenvoeging van de namen
van drie nichtjes van de oprichter van het bedrijf.
In 1974 voegde hij Tamara, Marlies en Inge samen
tot Tamaring. Jan van Kuijk heeft het maar zo
gelaten. “Het is echt een bekende naam onder
natuurliefhebbers.”
waar klimtoestellen, huisjes en tunnels tussen de bomen staan.
Er is de ruimte voor genomen en Van Kuijk ziet het terecht als
een van de unieke elementen van zijn bedrijf.
Opvallend is dat de camping een hoefijzervorm heeft: het loopt
om een weiland van de buren heen. Van Kuijk heeft dat weiland
>
׉	 7cassandra://49PLg9guF3uauhjToYPEk8b4_AQYC2E0G2A6hYNwlUQ!?`̵ d[Fז0?FBd[Fז0?FA{בCט   {u׉׉	 7cassandra://p_2WwxD7qRvVHlQICCEZFp5LQyoUBtsCerwj_vFvULY `׉	 7cassandra://VnpGnAO8iOJJgXKQUmgm6LXT80Epwb5g7taN4k0rhBc}`S׉	 7cassandra://Yvy5eApin0QMzx9m-xzU3oydWOrOf8LPaSNXR9Xy1bs)o`̵ ׉	 7cassandra://cL-dBrKd-tt6N9_n3iWcA4MaE_5MR51L-an-Ztzw6Jc g0h͠d[Fז0?Fט  {u׉׉	 7cassandra://3ieZhk41z91yCWY-nZVQR8j1_fAAqgRjBrsOJhZcgdE `׉	 7cassandra://Xe4NvaKnqSJY7DaqDJuSYl4kGMZZA7-1oI_g7w4j_uc_`S׉	 7cassandra://-xgwcwvAHU6gXWvK5GBtsOPIRWJpKry2ypzaobyXSYc`̵ ׉	 7cassandra://KYZBy0ui36gpE7SdMsjgJheZWT8PPF5SqiV2sp15M4Q Vd͠d[Fז0?F䀹נd[Fז0?Fﰁ -9ׁHhttp://www.sinke.nlׁׁЈנd[Fז0?F﯁ at9ׁHmailto:info@madino.nlׁׁЈנd[Fז0?Fﮁ 8s9ׁHhttp://www.madino.nlׁׁЈנd[Fז0?Fסּ ̈9ׁHhttp://www.marindex.nlׁׁЈ׉EBreng
het ultieme
vakantiegevoel
naar buiten.
Marindex levert complete tuinsets van
gerenommeerde merken. Wij zorgen
ervoor dat de tuinmeubelen het hele jaar
op voorraad zijn, u en uw gasten zitten nooit
meer zonder. De tuinmeubelen zijn speciaal
geselecteerd voor gebruik in de recreatie en
zijn daardoor duurzaam en blijven lang
leverbaar. Bij Marindex vindt u onder
andere de volgende tuinmeubels: stoelen,
tafels, ligbedden, lounge sets en parasols.
Neem contact op met een van onze
medewerkers voor persoonlijk advies.
Stationsplein 8a • 2801AK Gouda • tel. 0182 511 511 • www.marindex.nl
Winkel in kampeerartikelen 800 m²
Campingshop Clarijs Serooskerke,
een welbekend en bloeiend bedrijf
sinds 2005.
Terrasmeubilair voor
uw recreatie bedrijf
www.madino.nl 0488 440138 info@madino.nl
Het is gelegen in het zonnige Zeeland,
dichtbij de badplaatsen Domburg en
Oostkapelle.
Kijk voor meer info op
www.sinke.nl
TE KOOP!
׉	 7cassandra://Yvy5eApin0QMzx9m-xzU3oydWOrOf8LPaSNXR9Xy1bs)o`̵ d[Fז0?FC׉Ejde bezieling
‘Het terrein is het visitekaartje van
ons bedrijf. Alles moet in orde zijn’
vorig jaar van zijn buren kunnen overnemen, meldt hij tevreden.
Daarmee krijgt de camping een wat logischer rechthoekige
vorm, en komt er ook 0,6 hectare bij. Op het moment ligt het
verzoek om de bestemmingsplanwijziging bij de gemeente.
Wellicht dat het aantal van 115 toeristische plaatsen op de
camping dan iets kan worden uitgebreid, want Tamaring staat
in het hoogseizoen helemaal vol.
Welwillend
De gemeente is welwillend. “Ze snappen het belang van toerisme
en recreatie. Onze gasten bieden extra draagvlak voor de
voorzieningen in het dorp.”
Zijn er verder nog plannen voor de toekomst? Jan van Kuijk
denkt even diep na. “Het zou wel mooi zijn als later een van de
kinderen wat zag in het bedrijf. Dat we het kunnen overdragen
aan een volgende generatie. Maar ze zijn daar natuurlijk helemaal
vrij in hè? En de jongste is pas anderhalf. Maar dat zou ik
wel een mooi idee vinden.”
Karaktervol en groen
Camping Tamaring is aangesloten bij de KGC, de
Karaktervolle Groene Campings. “Groene, gastvrije
bedrijven waar de gast zichzelf kan zijn”, typeert Jan
van Kuijk de ruim twintig aangesloten campings.
Al heel kort nadat hij Tamaring overnam, werd
hij gevraagd als voorzitter van de KGC. “Het is een
club met ondernemers die veel van elkaar leren en
belangrijke zaken samen oppakken. Zoals de promotie,
via de website en Facebook. In de toekomst
willen we ook op Instagram en het zou mooi zijn
als je via de KGC-site de bedrijven rechtstreeks
kon boeken.” De KGC draait dus om promotie,
maar zeker ook om collegialiteit. Nieuwe leden
zijn zeer welkom, maar toch wordt niet iedereen
zomaar toegelaten, vertelt Van Kuijk. “Je moet lid
zijn van HISWA-RECRON en een bepaalde omvang
hebben. Kleine boerencampings laten we niet toe.
We zoeken bedrijven met een actieve ondernemer
en een duidelijke focus op toeristisch kamperen.
En natuurlijk een ligging in het groen.” Juist die
criteria maken dat de KGC-bedrijven een vaste
groep gasten hebben. Van Kuijk: “Die weten: bij een
KGC-camping zit je altijd goed.”
04-2023 | Recreactie 27
׉	 7cassandra://-xgwcwvAHU6gXWvK5GBtsOPIRWJpKry2ypzaobyXSYc`̵ d[Fז0?FDd[Fז0?FC{בCט   {u׉׉	 7cassandra://UKsA-m5OnQ8fP1ktpfGlAr6KDCu4jQ7tFJSyiL_A5zw $`׉	 7cassandra://V85NZ67xkS-1PXfVLxsO27wvykIyU7camaq_s76W1LAV`S׉	 7cassandra://Aw8gle41WG_sU_r5u0k5GpRLcPe1D0WPm_8TzuzeGUE^`̵ ׉	 7cassandra://qqL2uubI9UqGYTW0oncLufI2mBaOlkNPjY8wsoCzzVg Dw͠d[Fז0?Fט  {u׉׉	 7cassandra://cwmTHrtvZXis0POBKttSUgte145du8AV6WM_P7CJW0w `׉	 7cassandra://0ei8hIM2fWSALyovpzvQ97S2AJAozzZ_F5ORlTXoilUQ/`S׉	 7cassandra://dMdz6C_eEPzztYU_Z2yFZC9JYNN0_hs-480JRrqa_6g*`̵ ׉	 7cassandra://VJaAmZRhiYhRPZuDhVSUAwN4ePzAt6AwAol5JGlKl-Yˎ͠d[Fז0?Fﲖנd[Fז0?F﹁ ̄
9ׁHhttp://www.advieskantoorrijk.nlׁׁЈנd[Fז0?F︁ Px
9ׁH  mailto:info@advieskantoorrijk.nlׁׁЈנd[Fז0?Fﷁ +I9ׁHhttp://www.rijk.euׁׁЈנd[Fז0?Fﶁ aF9ׁHmailto:info@rijk.euׁׁЈנd[Fז0?F﵁ v9ׁHhttp://reinachalets.nlׁׁЈנd[Fז0?Fﴁ ̣9ׁHmailto:info@reinachalets.nlׁׁЈ׉ESpecialist in chalets, stacaravans & mobilhomes
Kom op uw gemak de chalets beleven!
Reina Chalets Showterrein Konneweg 6b 3234 KG Tinte
+31 (0)181 727 030
info@reinachalets.nl
reinachalets.nl
taxateurs
adviseurs
rentmeesters
Taxaties
Vastgoedadvisering
Rentmeesterij
Grondverwerving
Schadevergoedingsrecht
Buitenstate
Vastgoedadvies vanuit Zeeuwse nuchterheid
Hoofdstraat 54 4416 AE Kruiningen
T 0113 57 28 35 E info@rijk.eu
www.rijk.eu
Hoofdstraat 54 4416 AE Kruiningen
T 0113 57 28 35 E info@advieskantoorrijk.nl
www.advieskantoorrijk.nl
׉	 7cassandra://Aw8gle41WG_sU_r5u0k5GpRLcPe1D0WPm_8TzuzeGUE^`̵ d[Fז0?FE׉E
skennis delen
Bouwen onder
de Omgevingswet
Over de Omgevingswet is veel geschreven – alleen al de coverstory van deze Recreactie. De betekenis
kan dan ook nauwelijks worden overschat. Het belangrijkste ‘instrument’ waar recreatieondernemers
mee te maken krijgen, is het omgevingsplan. Dat heeft wel iets wel van het oude bestemmingsplan,
maar gaat over veel meer. Alle gemeentelijke regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving
komen er in terug.
Tekst: Eelco de Jong (Zypp advocaten)
Foto: Shutterstock
In het omgevingsplan staan dus niet alleen regels over bouwen
en gebruik van gronden, maar ook over milieu, welstand, het
kappen van bomen, aanleggen en exploiteren van terrassen,
organiseren van evenementen etc.
Veel blijft hetzelfde
Ook voor het bouwen is dat omgevingsplan van grote betekenis.
Als je straks iets wilt bouwen, dan bepaalt het omgevingsplan
in belangrijke mate of dat kan of niet. In veel gevallen zal
een omgevingsvergunning nodig zijn: aan te vragen bij het
college van burgemeester en wethouders. Dat is natuurlijk
niet nieuw. Sommige dingen blijven namelijk hetzelfde. Die
vergunning heb je nodig voor een omgevingsplanactiviteit. In
het omgevings plan staat wanneer je die vergunning zult krijgen
Ook voor een aanbouw kan de gemeente
straks een vergunning eisen
(of wanneer niet). Heb je straks altijd een vergunning nodig
voor een omgevingsplanactiviteit? Nee, in sommige gevallen
is de activiteit vergunningsvrij. Het lijstje met vergunningsvrije
activiteiten is voor een belangrijk deel opgenomen in een
AMvB, het Besluit bouwwerken leefomgeving. Dit lijstje bevat
echter een belangrijke aanpassing: de bijbehorende bouwwerken
(bijgebouw, aanbouw etc.) zijn niet meer opgenomen.
De gemeenteraad kan er dus voor kiezen voor deze bouwwerken
een vergunning te eisen.
De technische kant
Naast de ruimtelijke kant heeft bouwen ook een technische
kant. In de Omgevingswet wordt dit verwarrend genoeg aangeduid
als de bouwactiviteit. Ook daar kan een vergunningplicht
voor gelden. Dat maakt het dus niet echt simpeler, eenvoudiger
en beter. Voorheen was er één vergunning nodig om te
bouwen en straks dus twee. Gelukkig wel met een fi kse ‘maar’.
Want in veel gevallen is de bouwactiviteit vergunningsvrij
(bijvoorbeeld een toiletgebouw van maximaal 5 meter hoog)
of eventueel meldingsplichtig. Dat laatste geldt voor de bouwactiviteiten
die behoren tot gevolgklasse 1. Daartoe behoren
onder meer woningen, maar ook vakantiehuisjes. In dat geval
zul je zelf via het systeem van kwaliteitsborging moeten aantonen
dat je voldoet aan de eisen, zoals die zijn opgenomen in
het Besluit bouwwerken leefomgeving.
04-2023 | Recreactie 29
׉	 7cassandra://dMdz6C_eEPzztYU_Z2yFZC9JYNN0_hs-480JRrqa_6g*`̵ d[Fז0?FFd[Fז0?FE{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Alo44b1Sr5Bg_8jWMclYoMXGBkytfOrD-vKF8wT-tzE `׉	 7cassandra://tA9uoP38zwfrbzyzJWXdxI-7g6GDlLM43sIb06URJlA[`S׉	 7cassandra://cbIOzjYQvk1TOno1uIdV0S742YWsAY9KYc5K8d_uEkM*a`̵ ׉	 7cassandra://BrgBBIn5gZv7ORSTKS8MUrPpXGqiVCfWIs4G1IFQ9X8 ɔY͠d[Fז0?Fט  {u׉׉	 7cassandra://khjDhG6Qkh6_JUqW_JjWsF91_wc5SQWWxLOoE0HdXfc a`׉	 7cassandra://YF2Ocpz7R2wKR-a2QomlJH3Bdvyjs9LeJre9Tm8xe_EW?`S׉	 7cassandra://i5z0aPY3kzI4CRQUGGo2h-ihPtaOEClF-UINyN9qIng`̵ ׉	 7cassandra://ujFsDtxpLX99ZVAKsoDWD2-Uqpd-gIZBVgqkaZ6vxyU ͠d[Fז0?F׉E {34 Recreactie | 05-2022
inspiratie?
Meer
Ga naar onze site of scan
de qr-code en word gratis
abonnee van onze
nieuwsbrief.
׉	 7cassandra://cbIOzjYQvk1TOno1uIdV0S742YWsAY9KYc5K8d_uEkM*a`̵ d[Fז0?FG׉E	vakinfo
Op weg naar
circulaire wellness
Circulariteit is de bouwtrend van de toekomst. Wie een nieuw overdekt zwembad en een wellnessgebouw
zo circulair mogelijk wil realiseren, zal zich moeten verdiepen in herbruikbare materialen en grondstoff en.
Uiteraard wil je niet dat er wordt gestookt met fossiele energiebronnen. Wat komt er kijken bij circulaire
wellness?
Tekst: Jaap van Sandijk
Foto: Campingpark Ons Buiten
Als je al beschikt over een zwembad- en wellnessvoorziening, is
het de vraag wanneer je de overstap moet maken naar een circulaire
variant. Belangrijke stelregel is: wanneer de exploitatiekosten
te hoog worden en de recreatiewaarde daalt, is het tijd om te
investeren in vernieuwing. Je zult dan niet alleen moeten voldoen
aan de bouweisen van deze tijd. Je moet er ook voor zorgen dat de
voorzieningen goed aansluiten bij de uitstraling van je bedrijf. Een
blauwdruk voor een circulaire wellness is er niet. Maar er zijn wel
aandachtspunten.
Drie uitgangspunten
Zo is het belangrijk dat het gebouw wordt gemaakt volgens de
Trias Energetica. De drie uitgangspunten daarin zijn: beperk de
energievraag, gebruik hernieuwbare duurzame bouwmaterialen
en gebruik fossiele energiebronnen zo effi ciënt mogelijk.
Het is ook belangrijk dat je werkt met een ontwerper die de
positionering van je bedrijf volledig begrijpt en onderschrijft.
Het ontwerp moet naadloos passen bij je onderneming. Durf je
ook kwetsbaar op te stellen tegenover je ontwerper. Als recreatieondernemer
ben je doorgaans geen expert op het gebied van
ontwerpen.
Uitdaging
Een wellness- en zwembadgebouw kan helaas nog niet honderd
procent circulair zijn. Onder meer de verdamping van het
water maakt het vinden van een circulaire oplossing complex.
Chemicaliën blijven noodzakelijk. Maar je kunt veel bereiken door
het gebouw demontabel te bouwen en gerecyclede materialen
Verdamping van het water maakt een
circulaire oplossing complex
te gebruiken. En door materiaal als HDPE (High Density
Polyethyleen) te gebruiken voor je bassin. Dit materiaal heeft
geen onderhoud nodig. Ook dampdicht bouwen is belangrijk. Dat
kan door een dampdichte laag in de dak- en gevelconstructie te
creëren.
Tot slot is het aan te bevelen om een stabiel bouwteam samen te
stellen, waarin voornamelijk (lokale) ondernemers met circulaire
ambities zitten. Zo ondersteun je elkaar vanaf het begin van het
proces en kun je elkaar qua expertise blijven aanvullen.
Met dank aan Lotec en Campingpark Ons Buiten
04-2023 | Recreactie 31
׉	 7cassandra://i5z0aPY3kzI4CRQUGGo2h-ihPtaOEClF-UINyN9qIng`̵ d[Fז0?FHd[Fז0?FG{בCט   {u׉׉	 7cassandra://ImwCaXrtvI7ZcM2GBqEqqODjcyJ042jpYGsxvJXRItE i`׉	 7cassandra://NBuLcRFfJfuJM8h-yqL8PtvT5F7ygTtsonyl2RdnYI0o`S׉	 7cassandra://NmEh1px8ajCp44KTgzjFoA-GfE11iZgwI5mD1_Wc2Kc't`̵ ׉	 7cassandra://XE6uK1RQdoDOkA68O-IuT2OGhW0ZtQVq9aJ9C-cjhow =#͠d[Fז0?Fט  {u׉׉	 7cassandra://sMuELFvuBsHVIBq3Alk0GDEaErNA6o2t9oZOkcxdWAA `׉	 7cassandra://eEcAO1Qa8rC1vx7ZntMw16HuN_JE8y8ATqp3nJux6vUPi`S׉	 7cassandra://NJiHvZv-0EJgGJwsKVFqPHfU5wa-_-QoxToTGLnzvT4P`̵ ׉	 7cassandra://h0zkbyaIAIicAol5q3Cp6Ff8B9JN9w1jK2PTM6IRJZ0͠d[Fז0?Fﾔנd[Fז0?F́ c9ׁHhttp://www.seijsener.comׁׁЈנd[Fז0?Fˁ w]
9ׁHhttp://www.marindex.nlׁׁЈנd[Fז0?Fʁ LK
9ׁHhttp://www.schell.euׁׁЈנd[Fז0?FɁ Vo̈9ׁHhttp://www.aonverzekeringen.nlׁׁЈ׉EDE GROOTSTE
VOORRAAD
GROOTKEUKEN
APPARATUUR
voor de professional
Schilferijsmachines
Deze machines met rvs omkasting zijn stuk voor stuk in
staat om grote hoeveelheden granulaatijs te produceren.
Type IQ 50C-A
cap. 58 kg/etmaal
opslagcap. 20 kg
afm. 46,5x59,5x79 cm
230 Volt | 0,42 kW
geschikt voor onderbouw
Type IQ 85C-A
cap. 94 kg/etmaal
opslagcap. 20 kg
afm. 46,5x59,5x79 cm
230 Volt | 0,47 kW
geschikt voor onderbouw
IJSKOUD DE BESTE
lees alles in ons blog
Waarom een ijsblokjesmachine een
waardevolle investering is?
Hoe uw drankjes de allerbeste
smaak behouden en u altijd ijs
beschikbaar heeft, lees alles
hierover in onze blog.
4050.781
normaal
actie
3.210,2.595,inruilkorting
200,NU
2.395,Type:
NQ 20
22 kg/etmaal
4050.512
Normaal 1.715,Actie
1.495,Inruilkorting
200,4050.790
normaal
actie
3.665,2.945,KOM
NAAR
inruilkorting 200,NU
2.745,Type:
NQ 30
31 kg/etmaal
4050.534
Normaal 1.910,Actie
1.625,Inruilkorting
200,1.295,-
1.425,Type:
NQ 60
55 kg/etmaal
4050.592
Normaal 2.775,Actie
2.295,Inruilkorting
200,2.095,EMMELOORD
Platinaweg
21
8304 BL Emmeloord
Tel: (0527) 635 635
info@hakpro.nl
Type: NQ 90
75 kg/etmaal
4050.612
Normaal 3.190,Actie
2.595,Inruilkorting
200,2.395,AMSTERDAM
De
Flinesstraat 20
1114 AL Duivendrecht
Tel: (020) 665 6428
amsterdam@hakpro.nl
IJsblokjesmachines extra grote capaciteit
Type: NQ 40
38 kg/etmaal
4050.552
Normaal 2.110,Actie
1.775,Inruilkorting
200,1.575,Type:
NQ 130
122 kg/etmaal
4050.632
Normaal 4.205,Actie
3.345,Inruilkorting
200,3.145,GRONINGEN
Verl.
Bremenweg 10c
9723 JV Groningen
Tel: (050) 318 1600
groningen@hakpro.nl
ROTTERDAM
Schuttevaerweg 13
3044 BA Rotterdam
Tel: (010) 750 2750
rotterdam@hakpro.nl
vingerhoed-model
VENLO
Venrayseweg 44
5928 NZ Venlo
Tel: (077) 387 4242
venlo@hakpro.nl
4050.572
VLISSINGEN
Bedrijfsweg 9
4387 PD Vlissingen
Tel: (0118) 493 222
vlissingen@hakpro.nl
23-07-00 Alle prijzen zijn in euro's, exclusief BTW en wettelijke verwijderingsbijdragen. Wijzigingen voorbehouden zonder voorafgaande kennisgeving. Zet- of drukfouten voorbehouden.
4050.612
Type: NQ 50
48 kg/etmaal
4050.572
Normaal 2.365,Actie
1.975,Inruilkorting
200,1.775,Ideaal
voor zalencentra en grote
terrassen. Met hoge capaciteit en
grote ingebouwde bunker.
1 VAN ONZE 6
VESTIGINGEN
OF BESTEL OP
HAKPRO.NL
hakpro.nl
׉	 7cassandra://NmEh1px8ajCp44KTgzjFoA-GfE11iZgwI5mD1_Wc2Kc't`̵ d[Fז0?FI׉Evproductnieuws
Tekst: Jaap van Sandijk
Verzekering
De Vakantiepark Totaalverzekering van Aon Verzekeringen is een pakket dat
specifi ek is afgestemd op vakantieparken. De recreatieondernemer heeft
niet alleen een dekking op maat, maar kan ook terugvallen op de kennis van
recreatiespecialisten. Kennis die van belang is wanneer je als ondernemer
bijvoorbeeld een nieuw concept of een nieuwe dienst introduceert. Want naast
businesskansen, kan een nieuw concept ook risico’s met zich meebrengen.
(010) 448 89 11
www.aonverzekeringen.nl
WC-spoelsysteem
De Montus Flow is een inbouwspoelreservoir met
geïntegreerde stagnatiespoeling voor toiletten. Bij
gebruiksonderbrekingen van meerdere dagen (bijvoorbeeld
bij een lage bezetting van het park) kan de Montus
Flow automatisch spoelen. Dit is belangrijk voor de
waterkwaliteit en de hygiëne. De Montus Flow kan op
afstand worden aangestuurd en
bediend. Stagnatiespoelingen
worden rechtstreeks in de
afvoerpijp gevoerd. Hierdoor
wordt de stortbak niet extra
gevuld en blijft het vulniveau
in overeenstemming met de
normen.
www.schell.eu
(0182) 511 511
www.marindex.nl
Koff iemachine
De L’OR Barista Sublime
koffi emachine maakt twee
espresso’s tegelijk of een dubbele
espresso in één kopje. Ook
beschikt het over een functie
om de hoeveelheid koffi e te
personaliseren. Dat kan van 20
tot 270 milliliter. De machine
is geschikt voor L’OR Espresso
en L’OR Barista capsules. Het
apparaat beschikt over
een instelbare lekbak voor
koppen van verschillende
grootten. De druk is maximaal
19 bar.
le
Reddingsstation
Reddingsstation Zeeland van Seijsener is een oplossing
voor de veiligheid van gasten in of op het water in je
haven. Het station is voorzien van alle noodzakelijke
reddingsmiddelen, waaronder een reddingsboei van
750 millimeter en een brandbluskast, inclusief een
poederbrandblusser.
(075) 681 06 10
www.seijsener.com
04-2023 | Recreactie 33
׉	 7cassandra://NJiHvZv-0EJgGJwsKVFqPHfU5wa-_-QoxToTGLnzvT4P`̵ d[Fז0?FJd[Fז0?FI{בCט   {u׉׉	 7cassandra://B2eISMRavYsvguinGSQpTSnxUb9REosvvCv-XDdd330 c\`׉	 7cassandra://Q83zhlCFjnFOFbtrKaf4XoEjtELCRCEUm2PAxRHA458n5`S׉	 7cassandra://Yz1Vwk5O7QFOhFeazUub2QZ6Qpv7rcM-A3PiyVAGQeM#`̵ ׉	 7cassandra://nU7tkbnTQg61S4UYRSKZJWfAHiFb6WQmw3C03kZH6M0 }	͠d[Fז0?Fט  {u׉׉	 7cassandra://56sArE8TkyuDary1W9JaBqoLL5JfhMZkaRJeOKV-QeI `׉	 7cassandra://BXWejgAPE9MBbO5vlXthb1JWQGYMi-y5Ubd1F38iynIts`S׉	 7cassandra://LP4otWeqyUF6GuEU0EVVqtDH8ecZxuitQ454niAyajc `̵ ׉	 7cassandra://YgeyA8RR8T1XkqN0Mu62JbrU1G50VRy-5NJo33QPUFI 0͠d[Fז0?F͑נd[Fז0?FЁ q0̹9ׁHhttps://www.schell.eu/nlׁׁЈ׉EElektronische kranen en spoelsystemen
optimaliseren de hygiëne en verlagen de kosten.
Water speelt een belangrijke rol in recreatievoorzieningen. Het wordt veel gedronken,
maar ook gebruikt in kantines, toiletten, douches en (zwem)baden. Het gebruik
van water is zo vanzelfsprekend, dat men zich nauwelijks realiseert dat water door
de groei van bacteriën een gezondheidsrisico kan vormen als het lange tijd stilstaat
in de leidingen. Schell, de Duitse fabrikant van sanitaire installaties, heeft een elektronisch
watermanagementsysteem ontwikkeld, dat exploitanten ondersteunt bij
een veilig en effi ciënt gebruik van de drinkwaterinstallatie. Het systeem zorgt niet
alleen voor een constante, veilige waterkwaliteit, een betere hygiëne en vermindering
van het waterverbruik, maar verlaagt ook de kosten voor beheer en onderhoud.
Optimale waterkwaliteit en hygiëne
dankzij elektronische, sanitaire installaties
De recreatieconsument hecht - zeker
na corona - grote waarde aan hygiëne
en goede, sanitaire voorzieningen. Uit
onderzoek blijkt echter dat bijna de helft
van de gasten in de recreatiesector de
hygiëne en het sanitair matig tot slecht
beoordeelt. Hygiëne, schoonmaak en
onderhoud in sanitaire ruimtes zijn een
enorme uitdaging voor recreatiebedrijven.
Niet alleen omdat er sprake van
een zeer uiteenlopend publiek, maar
ook omdat het sanitair bijzonder intensief
gebruikt wordt waardoor de kans
op vervuiling en beschadiging groot is.
Door de stijgende temperaturen in ons
land, de vaak matige isolatie en het bundelen
van koud- en warmwaterleidingen
in gebouwen, loopt de watertemperatuur
op, waardoor bacteriën zich sneller in
het drinkwaterleidingsysteem vermenigvuldigen.
Met
de SWS-server en de SCHELL SSC Bluetooth app kan de beheerder het systeem ook op afstand monitoren en aansturen.
׉	 7cassandra://Yz1Vwk5O7QFOhFeazUub2QZ6Qpv7rcM-A3PiyVAGQeM#`̵ d[Fז0?FK׉E70% minder water
Elektronische, sanitaire installaties
hebben grote voordelen voor zowel de
gebruikers als de beheerders van recreatievoorzieningen.
Omdat kranen en
spoelsystemen door een simpele druk
op de knop of met behulp van sensoren
zelfs helemaal contactloos geactiveerd
kunnen worden, zijn ze een stuk
hygiënischer en wordt de overdracht van
ziektes voorkomen. Het sensorbereik,
de watertemperatuur en de looptijd van
het water kunnen ingesteld worden.
Daardoor stroomt het water alleen als
het nodig is en worden het waterverbruik
en het energieverbruik voor de verwarming
van water verminderd. Alleen
al de installatie van contactloze kranen
bespaart in vergelijking met traditionele,
handbediende kranen zo’n 70% water.
Met behulp van elektronische kranen en
spoelsystemen, die gekoppeld zijn aan
een elektronisch watermanagement kan
de recreatie-ondernemer altijd de waterkwaliteit
garanderen en de aansturing
en het beheer van de sanitaire installaties
effi ciënter regelen.
Legionellapreventie
Het grote voordeel van elektronische
kranen en spoelsystemen is, dat stagnatie-
en hygiënespoelingen afhankelijk
van de watertemperatuur of de gebruiksfrequentie
ingepland en automatisch
uitgevoerd kunnen worden. Dat is
belangrijk in het kader van de legionellapreventie.
Zwembaden en sauna’s zijn
zogenaamde ‘prioritaire’ instellingen.
Ze hebben een hoog risico op besmetting
en zijn daarom verplicht om aan
legionellapreventie te doen. Campings,
jachthavens en hotels vallen onder de
‘overige’ openbare instellingen, die moeten
zorgen voor deugdelijk drinkwater en
een effectief beheer van de collectieve
waterinstallaties. In de NEN 1006 staat
bijvoorbeeld beschreven, dat water in
de leidingen van de tappunten voor
consumptief gebruik wekelijks moeten
worden ververst en dat de installatie
jaarlijks onderhouden moet worden.
Met behulp van het elektronische Schell
watermanagementsysteem SWS kunnen
spoelbeurten ingepland en automatisch
uitgevoerd worden. Kranen en spoelinstallaties
kunnen zowel individueel als in
groepen geconfi gureerd en aangestuurd
worden. Op een SWS-server kunnen
maximaal 64 kranen of spoelunits aangesloten
worden. Dat kan met een kabel
maar ook draadloos via een radioverbinding.
Alle instellingen kunnen fl exibel
aangepast worden en het systeem
houdt de watertemperatuur, de gebruiksfrequentie
en de uitgevoerde spoelingen
nauwkeurig bij, zodat de beheerder kan
bewijzen dat hij zich aan de regels voor
legionellapreventie gehouden heeft.
Beheer op afstand
Dankzij SMART.SWS kunnen alle kranen
en spoelsystemen, die aan SWS gekoppeld
zijn, ook op afstand geconfi gureerd,
gemonitord en bediend worden. De
beheerder krijgt via een internetverbinding
op het scherm van zijn smartphone,
tablet of computer een overzicht van
alle installaties en kan het sensorbereik,
de waterlooptijd, stagnatiespoelingen en
thermische desinfecties instellen en op
afstand uitvoeren. Alle systeemrelevante
gegevens worden continu geregistreerd.
Gebouwbeheerders kunnen bovendien
verschillende gebruikersrollen
inrichten, waardoor men bijvoorbeeld
de toegang tot de informatie per unit,
gebouw, afdeling of zone kan regelen.
De Schell Single Control (SSC) bluetooth-module
is ook een hulpmiddel
voor de confi guratie en monitoring van
kranen en spoelsystemen. Een functie
zoals een automatische stagnatiespoeling
na 24 uur en de registratie daarvan
kan in de elektronica van de kraan zelf
geprogrammeerd worden en via een
app bovendien gemakkelijk naar andere
kranen van hetzelfde type gekopieerd
worden. De Bleutooth-module is ook
zeer geschikt voor de toepassing bij
privé-sanitair op campings.
Compleet gebouwbeheer
Schell is momenteel de enige leverancier
die met zijn SWS watermanagementsysteem
alle watertappunten
in een gebouw of op een terrein kan
beheren. Het bedrijf heeft een compleet
programma kranen en spoelsystemen
op de markt gebracht. Niet alleen voor
wastafels, douches, bad, toiletten en
urinoirs, maar ook voor de keuken en het
washok. Schell heeft een aantal productlijnen
ontwikkeld, dat bij uitstek geschikt
is voor het recreatiebedrijf en die ook
aan SWS gekoppeld kunnen: de Xerisen
Celis-wastafelkranen, de Schelltronic
opbouw urinoirspoelsystemen, de Linus
in- en opbouw douchekranen en de
Grandis E keukenkraan. Bij het ontwerp
van deze lijnen stonden een functioneel
design, eenvoudige en veilige bediening,
onderhoudsvriendelijkheid en vandalismebestendigheid
centraal.
Voor meer informatie:
https://www.schell.eu/nl-nl/
Alle elektronische Schell-kranen en
spoel systemen kunnen via SWS-servers
aan het SWS-watermanagementsysteem
gekoppeld worden
׉	 7cassandra://LP4otWeqyUF6GuEU0EVVqtDH8ecZxuitQ454niAyajc `̵ d[Fז0?FLd[Fז0?FK{בCט   {u׉׉	 7cassandra://BuSc_TWQGeiSRCotK__pqQ1Bac1ZsLV7mMqXICr2Oog U'`׉	 7cassandra://MMlAPPlu5sEOsqFxnjTdfYDSrfkM1FS2ECsS7OTbcAg^r`S׉	 7cassandra://IOsRDlXxOI0p7v-rKujHixSOkfB2dtOjkSaw7Im7Zb4 X`̵ ׉	 7cassandra://OcA0n_vt3c4gZLDXycJvEuIVqiSHVEAbE6RLsYJEbUA ,͠d[Fז0?Fѓנd[Fז0?Fρ w9׉Hhttp://www.tcpdf.orgGׁׁrנd[Fז0?Fԁ x9ׁHhttp://www.tcpdf.orgׁׁЈנd[Fז0?FӁ L;9ׁH  http://IAAPA.org/IAAPAExpoEuropeׁׁЈ׉ETBEREID UW
CAMPING
voor op de toekomst
IAAPA Expo Europe is de plek waar
duizenden recreatie en leisure professionals
samenkomen om de laatste trends te
ontdekken. Honderden leveranciers
presenteren hun innovaties, waaronder
speeltoestellen, zwembadinfrastructuur
en springkastelen, maar ook bijvoorbeeld
nieuwe concepten qua eten & drinken en
reservatiesystemen. Mis uw kans niet om uw
vakantieresort/camping op te waarderen.
CONFERENTIE: 25-28 SEPT. 2023
BEURS: 26-28 SEPT. 2023
WENEN, OOSTENRIJK
REGISTREER NU
IAAPA.org/IAAPAExpoEurope
@IAAPAEMEA | #IAAPAExpos
Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)
׉	 7cassandra://IOsRDlXxOI0p7v-rKujHixSOkfB2dtOjkSaw7Im7Zb4 X`̵ d[Fז0?FN׈Ed[Fז0?FOd[Fז0?FN{)Recreactie 2023 - Nummer 4d[`nRl