׉?ׁB!בCט??u׉׉ 7cassandra://2F7wDV2iNZ_3R3BLaAMCXhHbA74ZabbSa_8Q_4XDjv0c`׉ 7cassandra://fMrja-fHrOosD4KBEh-Zs_mjB98YYB0sruzSrMJG4lcͬ.`p׉ 7cassandra://Hx_fpbyWOtGSfMgHbwIRXlTscZv4TeQUaLFzPiVWt_o6i`׉ 7cassandra://u4AoPToreRDxZpNnLEI5cD2ew9FMp09ZuFONWAZy4ds \͠R\l䰲zʑנ\l䰲zՁ#t9ׁHhttp://www.groei.nlׁ ׁ Ј׈E\l䰲z׉ETGROEI&BLOEI www.groei.nl alles over tuinen en tuinieren BEGIN GOED, BEGIN het VOORJAAR VOL en VURIG DE ROBOTMAAIER ALS VOLWAARDIG GEZINSLID 'Pap, Henkie is dood' De DUURZAME DEFINITIE van een PERFECT GAZON OP AUDIËNTIE BIJ DE KONING EN KONINGIN VAN DE STINZENPLANTEN 10 ADEMBENEMENDE VOORJAARSANEMONEN ZAAIDAHLIA'S NU VOORDELIG BESTELLEN! ׉ 7cassandra://Hx_fpbyWOtGSfMgHbwIRXlTscZv4TeQUaLFzPiVWt_o6i`\l䰲z\l䰲z~בCט?u׉׉ 7cassandra://SZq2ZFLcsRs4lOK5pMyVO9iiCQiey_6MeoHZ4HYIFY8#k`׉ 7cassandra://A9vdjWDiWnJxYLe8BZz1_hcEXDaRamc4hyKDndckdwcip`p׉ 7cassandra://IWbeXQAaFYB6mRIfB1kGDsMOBDrfvAgVXJiCR63EncYs`׉ 7cassandra://pnM2vPoIP6OUE49K7IU-Z4Uslpg1soSzL3a6Zf9QMzw1͠R\l䰲zט??u׉׉ 7cassandra://EySGcZ44U1pXGxvwQ8U2sSYMQBSQespDwDQE26nr7Vw.`׉ 7cassandra://SDEWxgIUuw86YodEG5aDADIxYnZiTW7Y_PC-ch1Vo2os`p׉ 7cassandra://YQQhyDqLfxUWWHz9d0Mcs_Snxb7iBsCJyADcMdOTSkw&}`׉ 7cassandra://1dNlx91uUC3fwK-uZyjSqQpHOTIlr-Y7h3IvzKsXyR03mv͠R\l䰲zךנ\l䰲z΁x9ׁHmailto:jasker@groei.nlׁ ׁ Јנ\l䰲z̠=̂ 9ׁHmailto:info@55communications.nlׁ ׁ Јנ\l䰲z̵Z 9ׁHmailto:redactie@groei.nlׁ ׁ Јנ\l䰲z̯c 9ׁHmailto:secretariaat@groei.nlׁ ׁ Јנ\l䰲z߁c 9ׁHmailto:groenadvies@groei.nlׁ ׁ Јנ\l䰲zށ̠c] 9ׁHhttp://www.tuinen-shop.nlׁ ׁ Јנ\l䰲z݁̃> 9ׁHhttp://www.groei.nlׁ ׁ Јנ\l䰲z܁̗> 9ׁHhttp://www.groei.nlׁ ׁ Јנ\l䰲zہ< 9ׁHhttp://www.groei.nlׁ ׁ Јנ\l䰲zځKD 9ׁHmailto:leden@groei.nlׁ ׁ Ј׉EREDACTIONEEL COLOFON Lidmaatschap /abonnement Een abonnement op Groei & Bloei betekent automatisch een lidmaatschap van de vereniging Groei & Bloei en omgekeerd. Leden kunnen deelnemen aan de activiteiten van de afdeling in de woonomgeving of andere afdelingen. Het lidmaatschap loopt van 1 januari tot en met 31 december en wordt stilzwijgend jaarlijks verlengd. Bij tussentijdse toetreding is een evenredig deel van de contributie verschuldigd. Contributie 2019: € 69,95. Gemeenten, instellingen en bedrijven € 88,50. Jeugdleden € 25,-. Opzeggen: voor 1 oktober 2019. Schrijf naar Groei & Bloei, Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer of e-mail: leden@groei.nl • Wil je zelf lid/abonnee worden of iemand als lid opgeven? Ga naar www.groei.nl of bel 079-3681225. • Heb je vragen over de bezorging? Ga naar www.groei.nl, optie ledenservice, of bel 079-3681225. • Heb je vragen over de contributiebetaling? Bel 079-3681225. • Wijzigt je adres of is je adres onjuist? Ga naar www.groei.nl, optie ledenservice, of stuur een briefje naar Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer. • Wil je een verzamelband bestellen of een nummer nabestellen? Dit kan via de webwinkel van Groei & Bloei: www.tuinen-shop.nl • Heb je groenvragen? Stuur een e-mail naar groenadvies@groei.nl of een brief naar Groenadvies, Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer. Deze service is uitsluitend voor leden; vermeld daarom altijd je lidnummer. • Voor overige vragen: Groei & Bloei, Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer telefoon: 079-3681215 e-mail: secretariaat@groei.nl TIJDSCHRIFT REDACTIE Anne Boot (eindredacteur), Fransje van Dorp, Jasker Kamp (hoofdredacteur), Janine van Nunen (redactiesecretaresse), Sandra Verkic (beeldredacteur), Marianne Vrijhof en Mariëtte van Vucht (online) Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer Telefoon: 079-3681235 E-mail: redactie@groei.nl VORMGEVING M&D vormgevers DRUKKERIJ Corelio Printing, Erpe-Mere DISTRIBUTIE B.V. Aldipress, Utrecht; AMP N.V. Brussel. ISSN 0017-4475 ADVERTENTIE-VERKOOP 55COMMUNICATIONS Koelmalaan 350, 1812 PS Alkmaar telefoon: 072-2010140 e-mail: info@55communications.nl FLORAL DESIGN We blijven doorontwikkelen, stilstaan is geen optie. Tijden veranderen, behoeftes veranderen. En in een vrij rap tempo. In dit nummer lanceren we een aantal nieuwe rubrieken, waaronder Instatuin. Dat was niet ons idee, het kwam van freelancer Katja Staring. Ere wie ere toekomt. Toen zij mij een aantal ideeën mailde, ontglipte een ‘ja!’ aan mijn lippen bij het lezen over de Instagram-tuiniers. Waarom meteen zo enthousiast? Ik denk dat het voor veel van onze lezers nog een nieuwe wereld is, de wereld van Instagram, maar hij is het meer dan waard om kennis mee te maken. Instagram is een social medium waar je als tuinier je voordeel mee kunt doen, want het is heel visueel opgezet. Je kunt er, als je wil, urenlang plaatjes kijken van mooie tuinen en planten. Wegdromen dus en inspiratie opdoen. Maar je kunt er ook nieuwe mensen leren kennen! Bij het lezen van de eerste aflevering las ik zelfs dat @sjef_du_jardin, bij de burgerlijke stand in Amsterdam ook wel bekend als Lonneke Verburg, al fysiek met wat mensen had afgesproken. Hoe mooi is dat? Verbinding. Met de redactie zijn we op dit moment bezig om vast te stellen wie we zijn en voor wie we er zijn. Het is goed en leerzaam om je dat op gezette tijden af te vragen, want de waan van de dag kan er zomaar voor zorgen dat je een afslag mist die je wel had moeten nemen. Ook onze kernwaarden komen voorbij. Waar zijn we goed in? Wat maakt ons uniek? We zijn er al meer dan honderd jaar, en dat is uniek. We doen iets goed. Al die tijd zijn we in staat geweest om mensen te verenigen. Anders gezegd: verbinden is een belangrijke kernwaarde van Groei & Bloei. Dat brengt mij op de nieuwe rubriek Floral design. Die stond eigenlijk al in het november-decembernummer, maar in een andere, feestelijke vorm. In dit nummer de eerste 'echte' aflevering. Ik krijg met enige regelmaat mail van lezers die vinden dat er in het magazine te weinig aandacht is voor bloemschikken - en dat daar verandering in moet komen. Dan leg ik uit dat het belangrijkste onderwerp tuinieren is. Dat staat zelfs op de cover: alles over tuinen en tuinieren. Uit recent lezersonderzoek blijkt ook dat de meeste lezers daar het liefst over lezen. Maar ik houd de bloemschikkende lezers graag binnenboord, vandaar dat we vanaf nu standaard vier pagina’s besteden aan bloemschikken, in plaats van twee. Ik hoop dat ik de devote bloemkunstenaars tevreden stel met Floral design. Veel leesplezier! Jasker Kamp (hoofdredacteur) jasker@groei.nl © (Gedeeltelijke) Overname van artikelen is uitsluitend toegestaan na toestemming van de redactie en met duidelijke bronvermelding. G R O E I&BL O E I–MAART–2019 3 ׉ 7cassandra://IWbeXQAaFYB6mRIfB1kGDsMOBDrfvAgVXJiCR63EncYs`\l䰲z׉Einhoud maart 34 REPORTAGE Stinze Stiens Trudy en Willem zijn dol op stinzenplanten. Zo dol, dat ze een verwaarloosd huis kochten, alleen vanwege de bijbehorende stinzenfloratuin. Die is nu in ere hersteld. Proef de lente - en de liefde. 6 BEZIG 8 VERS GEPLUKT 11 GARDENISTA 13 COLUMN EDWIN ODEN 15 TIPS VAN FRANSJE 17 INSTAGRAM-TUINIERS 18 EVERGREEN: ANITA MEULEMAN 22 WIE DURFT? 26 KWEKER: PIETER NIJHOFF 42 TUIN MET UITZICHT 52 KABBES: ROTSTUINPLANTEN 56 KRAMER: CARDAMINE TRIFOLIA 58 BORDERRECEPT 60 PROBLEEMPLEKKEN: DROOG 64 DE LIEFHEBBERS 66 VROEGE ANEMONEN 70 BESTELLEN: ZAAIDAHLIA'S 72 TUIN-ABC MAART 75 LEZERS OVER HUN ROBOTMAAIER 80 EEN DUURZAAM GAZON 84 TUINVRAGEN 86 FLORAL DESIGN 91 VERENIGINGSNIEUWS 93 BRIEVEN 95 AGENDA 98 VOLGENDE MAAND G R O E I&BL O E I–MAART–2019 5 ׉ 7cassandra://YQQhyDqLfxUWWHz9d0Mcs_Snxb7iBsCJyADcMdOTSkw&}`\l䰲z\l䰲z}בCט?u׉׉ 7cassandra://ErADLpZ99KEN6xp-Bc3PW5ojUTK-4ovuMudXPisT8Ogw`׉ 7cassandra://5oyaPOxewayJHkU2vkgrnJ7lCOXLz3yQydlsu-Qq5WQ͋9`p׉ 7cassandra://3tZpFpls3FqX8CEM8dMG3DC6Cr_5hUnkj_EsSQmnDXU(`׉ 7cassandra://3M3mB87kjcGwOV1oVAg6XtC-pspnTa23_jRPdzz-RnIM~͠R\l䰲zט??u׉׉ 7cassandra://a5IS5fLGM4QoU-HVlrSXJ1TWPqzfpKuQi5th9-W1VZwh`׉ 7cassandra://1caQXDmWix5lKnbPKyXRRQWmKd1VpSsqyQj0ydttd74`p׉ 7cassandra://3rfXKljjJgPdBpV01LOY3rP7T7hvBPgucnJB2pvUxXo`׉ 7cassandra://3xcbkJiEz_G3ydL7KTN77rrGAhU0Mbc56BcfyLrcwsUgZ͠R\l䰲zט??u׉׉ 7cassandra://2t-q_BRKc4IqkhQUANn5hbMYJ69WcTB4cmXFrWnjHokؐ`׉ 7cassandra://-HoXQrxaWyEhVayjT_XltL8VDcX-LEEtET6lzIc3B4EP`p׉ 7cassandra://CM1C3Z81qKpaakJgDs86qhUoaXO7alues_LcvpAIwiUb`׉ 7cassandra://k0__u8XTldkNlEGxEQ2GImSN4GtabL9pKDp5xrr2NC4!͠R\l䰲z׉EPLANTEN DROGE FIGUREN Kies voor een droge plek bijvoorbeeld deze plantcombinatie. Ceanothus ‘Yankee Point Wintergroene struik met glanzend groen blad. Kan ook als leiplant worden gebruikt Hoogte: 80-100 cm bloei: mei-juni. Zon-halfschaduw Calamintha nepeta ‘Blue Cloud’ Leuke randplant met een frisse geur. Bijen zijn er gek op. Hoogte: 25 cm; bloei: juni-sep. Zon. NOG MEER KEUS HEESTERS EN BOMEN Albizia (Perzische slaapboom) Berberis (zuurbes; droogtetolerantie varieert per cultivar) Buddleja (vlinderstruik) Caragana arborescens (erwtenstruik) Caryopteris (blauwbaard) Ceanothus (Amerikaanse sering) Cercis canadensis (Judasboom) Cupressus sempervirens (cipres) Cytisus (brem) Elaeagnus (olijfwilg) 62 G R O E I&BL O E I–MAART–2019 Euonymus fortunei (Japanse kardinaalsmuts) Forsythia (Chinees klokje) Fraxinus ornus (pluim-es) Genista (heidebrem) Gleditsia (valse Christusdoorn) Hedera (struik-klimop) Helianthemum (zonneroosje) Hypericum inodorum (bes-hypericum) Juniperus (jeneverbes) Kalmia latifolia (lepelboompje) Lonicera nitida (struikkamperfoelie) Mahonia (mahoniestruik) Perovskia (Russische salie) Physocarpus opulifolius (sneeuwbalspirea) Pinus (pijnboom) Prunus lusitanica (Portugese laurierkers) Platanus (plataan) Pyrus calleryana (Chinese sierpeer) Rhus typhina (fluweelboom) Rosa (botanische soorten en kleinbladige struikrozen) Sorbus aria (meelbes) Spiraea thunbergii (spierstruik) Tamarix (tamarisk) ׉ 7cassandra://3rfXKljjJgPdBpV01LOY3rP7T7hvBPgucnJB2pvUxXo`\l䰲z׉EbPLANTEN Cercis canadensis ‘Ace Hearts’ Dit boompje groeit compact en bloeit op de nog kale takken. Hoogte: 3,5 m; bloei: maart-april. Zon-halfschaduw. Echinops ritro ‘Veitch Blue’ De kogeldistel is een onverwoestbare plant, die veel insecten trekt. Hoogte: 80 cm; bloei: juli-sep. Zon. Yucca filamentosa ‘Bright Edge’ Yucca’s hebben een opvallende vorm. Deze cultivar heeft crème strepen op het blad. Hoogte: 1,25 m; bloei: juli-aug. Zon. VASTE PLANTEN Acanthus (berenklauw) Agastache (dropplant) Artemisia (alsem) Calamintha (steentijm) Centranthus (rode spoorbloem) Cortaderia (pampasgras) Crambe (zeekool) Dictamnus (vuurwerkplant) Echinops (kogeldistel) Eremurus (naald van Cleopatra) Eryngium (kruisdistel) Euphorbia (wolfsmelk) Gypsophila (gipskruid) Hieracium (havikskruid) Kniphofia (vuurpijl) Lavandula (lavendel) Limonium (lamsoor) Lychnis (prikneus) Origanum (marjolein) Pennisetum (lampenpoetsersgras) Ruta (wijnruit) Santolina (heiligenbloem) Sedum (vetkruid) Stachys byzantina (ezelsoor) Thymus serpyllum (kruiptijm) Verbascum (toorts) Yucca (palmlelie) ] G R O E I&BL O E I–MAART–2019 63 ׉ 7cassandra://CM1C3Z81qKpaakJgDs86qhUoaXO7alues_LcvpAIwiUb`\l䰲z\l䰲z}בCט?u׉׉ 7cassandra://pPrV5zTPpv-5NS_m5eyjO4lwvKP0cRoAHGw10Ep3a90`׉ 7cassandra://tP8sTSEYgNtGsZGx9giHaP6V7tCTEqC2asI5_m8jxzQͦ+`p׉ 7cassandra://JLOUnaG3fJVn9Itll59HhjkuVEpS9vOX5hVJWP4U--05`׉ 7cassandra://pkxdktsi8H8pJWrnylFcovg7JmO5wU1UdoLT5pAG_aAf͠R\l䰲zט??u׉׉ 7cassandra://939zI9DOHOg6CC8h8Ew7wtiEz9KXpl-SDwCO-bKS6xkQ`׉ 7cassandra://11MkPMeLL_rvrztvAcI0GHvQSHVodkst0eq5HiicjXc͛`p׉ 7cassandra://wsO3rOY02iGRH7oF2OsLldfr2SRyF-kRtukyYXdqOKg+`׉ 7cassandra://bfjL4g5m5xhb17udmqUCrg9PuE1OJGV2EsS7IarQC5wӰf͠R\l䰲z׉EGPLANTEN Slakproof voorjaarstapijt 66 G R O E I&BL O E I–MAART–2019 ׉ 7cassandra://JLOUnaG3fJVn9Itll59HhjkuVEpS9vOX5hVJWP4U--05`\l䰲z׉EPLANTEN Hoge herfstanemonen zie je in bijna elke tuin. De bescheiden, vroege anemonen zijn veel minder populair. Onterecht, want deze lage lentebloeiers zijn sterk, verwilderen gemakkelijk en laten je proeven van de lente. Tekst en beeld MHGP/Modeste Herwig D Tentje De bloemen van anemonen draaien gedurende de dag met de zon mee. Bij zonnig weer gaan ze helemaal open. Is het koud en nat, dan sluiten de bloemblaadjes zich als een beschermend tentje om de groeiende zaadjes. Omdat anemonen een giftig sap bevatten, worden ze nooit door beestjes aangetast. Ze zijn dan ook compleet slakproof. Anemonen laten zich in twee groepen verdelen: voorjaarsbloeiers en herfstanemonen. De laatste bloeien vanaf augustus. De vroegste anemonen openen hun bloemen al in maart. Van de latere lentebloeiers zijn de bloemen tot in juni te bewonderen. Verwilderen De meeste voorjaarsbloeiende anemonen, zoals A. nemorosa en A. ranunculoides, zijn echte bosplanten. Ze doen het goed onder bladverliezende struiken en bomen of onder een haag. Omdat ze gemakkelijk verwilderen, kunnen er prachtige, grote groepen ontstaan. In het voorjaar verlangen ze veel licht en voldoende vocht. Na de bloei sterven ze al snel bovengronds af. In die toestand hebben ze geen problemen met volop schaduw of een drogere bodem. Hun dunne wortelstokken moeten in september-oktober worden geplant in vruchtbare, humusrijke en goed gedraineerde grond, die aan de zure kant mag zijn. Omdat de wortelstokken snel uitdrogen is het belangrijk dat te doen zodra je ze in huis hebt. In de zomer zijn bosanemonen blij met een mulchlaag van compost. Ook op een open plek, bijvoorbeeld een bloemenweide in de volle zon, kun je anemonen laten groeien. In dat geval moet de grond tijdens de groei wel constant vrij vochtig zijn. Andere voorjaarssoorten Naast de bosanemonen zijn er nog meer voorjaarsbloeiende anemonen. Anemone canadensis groeit van nature op oevers en in vochtige weilanden en staat graag zonnig. Ook A. multifida en A. parviflora verlangen vrij veel zon. A. sylvestris is geschikt als rotsplant en gesteld op kalkhoudende grond. Anemone coronaria, de gewone anemoon, is een buitenbeentje. De vorstgevoelige knollen van deze populaire snijbloem kun je het beste ieder jaar opnieuw planten. Week de knollen bij voorkeur eerst een nacht voor en geef ze een zonnige plek en zanderige grond. De bloemen verschijnen ongeveer twaalf weken na het planten. Combinaties Omdat het blad van voorjaarsbloeiende anemonen vrij snel na de bloei afsterft, laten ze zich goed combineren met vaste planten die zich laat ontwikkelen. Dan heb je op dezelfde plek twee keer bloei. Of plant ze tussen vroege vaste planten als longkruid (Pulmonaria), kerstrozen (Helleborus) en sleutelbloemen (Primula). De gewone anemoon (A. coronaria) vult samen met de blauwe Anemone blanda de ruimte tussen grotere bolgewassen (tulpen!) prachtig op. A. blanda is een mooie verwilderaar voor een iets vochtige bloemenweide, bijvoorbeeld samen met de gewone sleutelbloem (Primula vulgaris), pinksterbloemen (Cardamine pratensis), zomerklokje (Leucojum aestivum), kievitsbloemen (Fritillaria meleagris) en narcissen. Als je zo’n bloemenweide één of twee keer per jaar maait, zullen de planten zich in het gras goed uitbreiden. u G R O E I&BL O E I–MAART–2019 67 e tere bloemblaadjes van anemonen bewegen bij elk zuchtje wind. De volksnaam voor anemoon is dan ook windbloem. Of is er een verband met de pluizige zaden, die door de wind worden meegenomen? Ook de wetenschappelijke naam Anemone verwijst naar de wind. De Griekse mythologie kent een verhaal over de mooie nimf Anemone, die een buitenechtelijke relatie had met de god van de wind. Voor straf werd ze veranderd in een plant … Foto: GAP Photos ׉ 7cassandra://wsO3rOY02iGRH7oF2OsLldfr2SRyF-kRtukyYXdqOKg+`\l䰲z\l䰲z}בCט?u׉׉ 7cassandra://UioRYnF_1C7Z9yqjRgvl_ic3gYAvFpy-98mZAjSrlSU8 `׉ 7cassandra://jYXfGXxh0frVjZFF25HaCqz8usHs0yOE-uct_oU2A60Ir`p׉ 7cassandra://u2Z5L8nP7YUUqbQwl1py_oA85sbBus_7mqjw93sLZYYS`׉ 7cassandra://NPbhMzV_xk3-CPziCYlRZPda7qr_ZlTftOdy_2QDFNwNr͠R\l䰲zט??u׉׉ 7cassandra://Q68GrMWX1cXFBj4KxC6nkOrmkclD2bujGr_VI548sU8[(`׉ 7cassandra://vxVeR8q632WSjg7OtG_pvQOd3AFv6CPuVT4ALRCZljQ`i`p׉ 7cassandra://PTOs5-rxFPewszUIKpVAPG2WrzQytlUZT0O23qNAwkk`׉ 7cassandra://XKwq_1rheD4IreOW_YgIS-qZ8L1HFdJEi-37XigOR1kjr͠R\l䰲{נ\l䰲zŁ9׉H"http://www.groei.nl/zaad-bestellenGׁ ׁ rנ\l䰲{ʁ9ׁHhttp://www.groei.nl/zaadׁ ׁ Ј׉EPLANTEN Kweek je eigen Wat gaan we zaaien dit jaar? Tip van Groei & Bloei: probeer eens zaaidahlia’s. Die zijn mooi en makkelijk en je hebt er tot ver in de herfst plezier van. dahli 70 G R O E I&BL O E I–MAART–2019 ׉ 7cassandra://u2Z5L8nP7YUUqbQwl1py_oA85sbBus_7mqjw93sLZYYS`\l䰲z׉E wli PLANTEN ia’s E Zaaien Mijn dahlia is een zaaidahlia. We kennen de dahlia vooral als een knolgewas, maar ze laten zich ook prima vermeerderen uit zaad! Dahliazaad kiemt snel. Bij kamertemperatuur staan de kiemplantjes binnen twee weken boven de grond. Toch is het aan te raden ze al in maart voor te zaaien. Tenslotte moet hij in één seizoen plant worden, een knol maken en bloeien. Vanaf eind april, begin mei kunnen de zaailingen worden uitgeplant in de tuin. Pas wel op met slakken, die zijn dol op jong dahlia-groen. Gelukkig laten ze oudere plantjes met rust. Op een zonnige plek (halfschaduw mag ook) gaan de planten al gauw aan de groei. In de tweede helft van juli zijn de eerste bloemknoppen te verwachten en de bloei houdt aan tot de eerste nachtvorst zich aandient. Oogsten Van grote, dik gevulde dahliabloemen kun je geen zaden oogsten, maar bij wat kleinere, enkelbloemige soorten gaat dat heel goed. Een uitgebloeide dahliabloem ziet eruit als een bloemknop, maar dan wat puntiger. Wacht met het en van de laatst bloeiende planten in mijn tuin is een dahlia. Geen reus met grof blad en indrukwekkende, gevulde bloemen, maar een bescheiden plant met bloemblaadjes in een rozige abrikooskleur. Ze zijn een tikkeltje doorschijnend en in het centrum van de bloem prijkt een geel hart. Hij staat al minstens tien jaar in mijn tuin en hoewel dahlia’s in ons klimaat niet winterhard zijn, komt hij ieder voorjaar weer op. oogsten van zaad tot je de uitgebloeide bloemblaadjes tussen duim en wijsvinger kapot kunt wrijven, dan vallen de langwerpige, zwarte zaden er vanzelf uit. Bestellen Om zaad te kunnen oogsten moet je natuurlijk wel eerst een (zaai)dahlia in je tuin hebben! Bij Groei & Bloei kun je nu zaad bestellen van dahlia ‘Bishop’s Children’, een mengsel met roze, rode, violette of zalmoranje bloemen en donker blad. Afhankelijk van grondsoort en standplaats wordt ‘Bishop’s Children’ 60 tot 90 hoog. Pluk er gerust van, dat bevordert de bloei. In principe gaat een zaaidahlia maar één seizoen mee en z’n nakomelingen zijn niet uniform. Je kunt de plant echter ook in de herfst uit de grond halen - direct na de eerste nachtvorst. Hij heeft dan al een kleine knol gemaakt, die je vorstvrij kunt laten overwinteren. Als je daarvoor kiest is het verstandig de uitgebloeide bloemen af te knippen, dan kan de plant meer energie steken in de ontwikkeling van de knol. Tekst Fransje van Dorp, m.m.v. Diana Stek Beeld GAP Photos ZAAD BESTELLEN? Ga naar www.groei.nl/zaad-bestellen. Hier vind je zaad van dahlia ‘Bishop’s Children’, maar ook zaden van veel meer bijzondere planten voor de (moes)tuin. G R O E I&BL O E I–MAART–2019 71 ׉ 7cassandra://PTOs5-rxFPewszUIKpVAPG2WrzQytlUZT0O23qNAwkk`\l䰲zÁ\l䰲z}בCט?u׉׉ 7cassandra://BHzmEawdQMVeIUl-Uf6YAZ6QxpN9Hk_qUxKinAwlnB0O`׉ 7cassandra://oLs3VzmeMJvLbV0g6QCf1bx4I38lfY8_r6AMEiCtFF0QI`p׉ 7cassandra://0-nR6LZ96_2fZ2lhOrlkGwghP6Yq5Do3Y8stW1zywn4`׉ 7cassandra://cNoUdTCacZZOfoKaAH0qKGEWVxO4ZNFPAeVQYud5HQw»̂͠R\l䰲{ט??u׉׉ 7cassandra://5oXeVP3Kq7feEPcBOXZeVXCk2IFJzDzDV6W6QrygHJE%`׉ 7cassandra://EM0oLdavSVxNIWyccmoVm3Z7uCM0TzYv3HogYIseKzo͆`p׉ 7cassandra://Sw5tIv2qYdvyEdLmtA22H8YpDbLJGUUtNeGXs0LfnJ4)`׉ 7cassandra://MPrVIqyhPCyJBmtjMKg1hjsdVwU1iTCVS-RltvYjbb8?m̒͠R\l䰲{נ\l䰲{GÁ9׉Hhttp://www.bloemen-zijlstra.nlGׁ ׁ r׉EFLORAL DESIGN bloemstylist Hans Zijlstra wie is hij? hoe werkt hij? waarmee werkt hij? zijn inspiratiebronnen? waar werkt hij nu aan? zijn favoriete materiaal? favoriete seizoen? Hans Zijlstra is eigenaar van bloemwinkel Bloemstylist Hans Zijlstra in Groningen. Begin maart gaat Hans voor Nederland vlammen tijdens het wereldkampioenschap bloemsierkunst in het Amerikaanse Philadelphia. Tekst en beeld Anita Meuleman Arrangementen Hans Zijlstra, www.bloemen-zijlstra.nl 86 G R O E I&BL O E I–MAART–2019 ׉ 7cassandra://0-nR6LZ96_2fZ2lhOrlkGwghP6Yq5Do3Y8stW1zywn4`\l䰲z׉E FLORAL DESIGN Foto: Benaissa KTF Fotografie Bloemstylist “Vanaf de overname van de winkel van mijn ouders in 2005 noemde ik mijzelf bloemstylist én droeg ook de winkel de naam Bloemstylist Hans Zijlstra. Op dat moment was ik de eerste en enige van Nederland. In de winkel werk ik samen met mijn vriendin Franka Roenhorst, die ook bloemstylist is. Mijn ouders hebben altijd de winkel gehad. Ik ben er gewoon mee opgegroeid. Mijn broertje en zusje hadden er totaal geen interesse voor, maar het trok mij op een of andere manier. Ik was altijd met bloemen aan het spelen. Mijn ouders hebben mij nooit gepusht. Zij zeiden zelfs meermalen: ‘Weet waar je aan begint. Het is hard werken voor weinig geld. Je hoeft het niet voor ons te doen.’” Stad Groningen (1) 1 4 2 “Ik ben gehecht aan het stukje Groningen waar ik opgroeide en waar ook nu nog de winkel is gevestigd: de Eeldersingel met de oude sluizen, het water van de A en de Zuiderhaven, de tuin bij de kunstacademie. Maar ook een modern kunstwerk bij één van de kantoorgebouwen.” Organische vormen (2) “Met bloemen kan ik groot werken maar ook heel gedetailleerd. Als allrounder moet je met alle bloemen kunnen werken en ook alle stijlen hanteren. Ik hou van open met duidelijke, vaste, eventueel transparante vormen. De tegenstellingen vind ik heel mooi. Net als veel beweging en organische vormen. Ik heb ook een voorkeur voor lichte kleuren, daarin zoek ik vaak de verfijning met pasteltinten of langzaam overlopende kleuren.” 3 Stuk strand (3) “Mijn inspiratie is heel divers; dat kan al een stuk steen zijn, een hekwerk met slierten van de treurwilg, een stuk strand of een mooie vorm uit de natuur. Maar meestal haal ik het toch een beetje uit mezelf. Je hoeft maar even iets te doen en dan begint het al te borrelen met ideeën. Kleine dingetjes die je opvallen en die je dan weer vertaalt.” Tooldeck (4) 3 Foto: Benaissa KTF Fotografie Nederlandse pioenen 3 “Seizoenen zijn heel belangrijk: ik gebruik graag seizoensproducten. In de herfstperiode laat ik bijvoorbeeld tulpen links liggen. Met het voorjaar heb ik niet zoveel. Alhoewel, de ontspruitende takken zijn wel prachtig. Pioenen van Nederlandse grond zijn er maar zes tot acht weken. In die korte periode wil ik er heel graag mee werken en zet ik in plaats van tien soorten rozen tien soorten pioenen neer.” Koningin Cattleya 2 “Qua bloemen heb ik een echte favoriet: de Cattleya orchidee. Deze koningin van de orchideeën kan u G R O E I&BL O E I–MAART–2019 87 “Mijn tooldeck, een leren gereedschapsgordel, heb ik altijd om. Alle gereedschappen die ik nodig heb zitten erin: een mesje, tangetje, snoeischaar, allesknippertje, gewone schaar, ijzerbreker en een tubetje lijm. Die kan ik meteen pakken.” ׉ 7cassandra://Sw5tIv2qYdvyEdLmtA22H8YpDbLJGUUtNeGXs0LfnJ4)`\l䰲zŁ\l䰲zā}בCט?u׉׉ 7cassandra://B-2y6KJFp1Dq8rhA3QwLij6Rmdhai-hhgKoQBhSxyqY1`׉ 7cassandra://GyX8OxzQCsTKkeaeiHRU2P2qTw27HJU51KCZXN5zDRo͍`p׉ 7cassandra://n2K9falUeitfLxH8wrFu3uU8CFDxijnyJoJmJnsfa4I+`׉ 7cassandra://9mSCfOGBw8w0CxIKkEqwsbLxzoLH8C--LyWEwhr1E8o_`͠R\l䰲{ ט??u׉׉ 7cassandra://EZ2gSS6kkfDiC5v5fflDyBf04n9IVcknQF2CKncsZLAQ`׉ 7cassandra://ESm1GyEmKbFmL9uiJ6UJza1QK0RkAGsuT6jJ5CmAHRQ́H`p׉ 7cassandra://m8_vP7GXihfV3Z1PbmdbePAhuk5eNHBeBWWKgSnuzcg(`׉ 7cassandra://ZCIDJ5sFj46hov_FGAiSrNul40qdBedTnW1Dgra8844[z͠R\l䰲{ נ\l䰲{u̍9׉Hhttps://twitter.com/GroeiNLGׁ ׁ rנ\l䰲{bȁ̡9׉H!http://www.groei.nl/ledenvoordeelGׁ ׁ rנ\l䰲{ Q̝9׉H http://www.groei.nl/ledenpas-appGׁ ׁ rנ\l䰲{%y9ׁHhttp://www.belle-epoque.nlׁ ׁ Јנ\l䰲{$Fd9ׁHmailto:frans@maarse.nlׁ ׁ Јנ\l䰲{#uÁ̆9ׁHhttp://www.groei.nl/actueel/ׁ ׁ Јנ\l䰲{"I9ׁHhttp://www.uu.nl/ׁ ׁ Јנ\l䰲{!j̓9ׁHhttp://www.teylersmuseum.nlׁ ׁ Ј׉EOVan de vereniging Groei & Bloei is niet alleen een magazine, maar ook een actieve tuinvereniging. Op deze pagina's een kijkje achter de schermen. Tuin aan de muur Groei & Bloeiers Jan Nauta en Sible de Blauw uit Slochteren houden niet alleen van tuinieren, maar ook van kunst. Hoe verbind je die twee werelden? Nou, je nodigt een kunstenaar uit en vraagt die om de tuin op zijn manier vast te leggen. Jan en Sible gaven kunstenaar Dina Belga uit Wagenborgen opdracht twee schilderijen te maken, met de tuin als uitgangspunt. Gedurende het seizoen kwam Dina met grote regelmaat langs in de tuin van Jan en Sible om bloemen te plukken. Daarvan maakte ze arrangementen, die ze fotografeerde. Jan en Sible kozen twee foto’s, die uiteindelijk de basis vormden voor twee olieverfschilderijen: De Mei en De Juni. En die hangen nu aan de muur bij Jan en Sible. Werk van Dina Belga is onder meer te zien bij Museum Møhlmann in Appingedam (www.museummohlmann.nl) en Galerie Année in Haarlem (www.galerieannee.nl) of op afspraak in het atelier van Dina (www.dinabelga.nl). Meer info over de tuin van Jan en Sible: www.psychotherapeutjanfnauta.nl. LEDENPAS 2019 GRO &EI BLOEI Extra voordeel met de Groei & Bloei ledenpas! Deze maand • Korting op entree TuinIdee in Den Bosch • Korting op entree Tuinexpo Salland in Luttenberg • Gratis toegang rozensnoeidagen/ workshop De Border in Ambt Delden • Korting Hortus Botanicus Leiden • Korting Arboretum Kalmthout • 10% korting bij kwekerij Abbing • 10% korting bij Veenstra Reizen • 20% korting bij Van Amerongen Boomverzorgers & Hoveniers • 2 uur gratis tuinonderhoud ter kennismaking met Tuinkeur hovenier facebook.com/GroeiNL instagram.com/groei_en_bloei youtube.com/user/Groeienbloei1 nl.pinterest.com/groei twitter.com/GroeiNL Kijk voor nog veel meer ledenvoordeel en de voorwaarden in de kortingskalender 2019 (bij jan/feb nummer), op www.groei.nl/ledenvoordeel of zet de ledenpasapp op je telefoon. Hoe je dat doet, lees je op www.groei.nl/ledenpas-app. G R O E I&BL O E I– N O V EMBER / D E C EMBER –2017 G R O E I&BL O E I–MAART–2019 00 91 de Juni de Mei ׉ 7cassandra://n2K9falUeitfLxH8wrFu3uU8CFDxijnyJoJmJnsfa4I+`\l䰲z׉E AGENDA eropuit TUINPLEZIER Op 23 en 24 maart organiseren de Botanische Tuinen Utrecht en Rayon Utrecht van Groei & Bloei het voorjaarsweekend ‘Tuinplezier’ om het tuinseizoen af te trappen. Deze keer is het thema ’schaduw’. Veel mensen ervaren schaduw in de tuin als lastig, maar vaak zijn schaduwhoeken heerlijke plekken met veel sfeer. Als ze goed ontworpen en aangelegd zijn, vragen ze maar weinig onderhoud. Maar hoe bereik je dat in je eigen tuin? Kom met al je tuinvragen over schaduw naar dit evenement en krijg antwoord. Er zijn lezingen, workshops, rondleidingen en er is een markt met verkoop van (schaduw)planten, kwaliteitsgereedschap, zomerbollen, exotische groenten en heel veel BOTANISCHE KUNST Tot en met 12 mei vindt in het Teylers Museum in Haarlem de overzichtstentoonstelling ‘200 Soorten Groen’ plaats. De van oorsprong Oostenrijkse broers Franz en Ferdinand Bauer tonen hun botanische kunst: prachtig geïllustreerde publicaties, gecompleteerd met de originele aquarellen. (foto 2 ) Uniek is dat voor het eerst de veldtekeningen van Ferdinand uit de collectie van het Naturhistorisches Museum in Wenen te zien zullen zijn, naast de uitgewerkte aquarellen uit het Natural History Museum in Londen. Op zes woensdagen van 20 maart t/m 24 april is er een reeks colleges, waarin specialisten het werk van de gebroeders Bauer in de geschiedenis van de botanische ontdekkingsreizen plaatsen. Voor reserveringen: zie website museum. Botanische Kunst in het Teylers Museum, Spaarne 16, 2011 CH Haarlem (NH). Di t/m zo van 10-18 uur. Toegang: € 14,-. Info: 023-5160960, www.teylersmuseum.nl. 2 1 verschillende zaden. De perfecte start van het tuinseizoen, heerlijk overdekt in de Tropische kassen. (foto 1 ) Voorjaarsweekend ‘Tuinplezier’, Botanische Tuinen, Fort Hoofddijk, Budapestlaan 17, 3584 CD Utrecht (U). Van 10-16.30 uur. Toegang: € 8,50. Info: www.uu.nl/ botanischetuinen, www.groei.nl/actueel/ groene-evenementen. 3 ROZEN SNOEIEN Op 16 maart kun je bij rozenkwekerij Belle Epoque weer deelnemen aan een workshop rozen snoeien. (foto 3 ) Na een presentatie over verzorging, bemesting en snoeien ga je zelf flink aan de slag met het snoeien van de rozenstruiken in de showtuin van de kwekerij. De nadruk ligt op struikrozen, maar uiteraard worden de klimrozen niet vergeten. Het resultaat wordt na afloop besproken. Deelname is mogelijk in de ochtend (van 9.30-12 uur) of in de middag (van 13.30-16 uur). Vooraf aanmelden is noodzakelijk, via frans@maarse.nl onder vermelding van ‘snoeicursus’, of via de link op de website van de kwekerij. Er is een beperkt aantal plaatsen, vol = vol. Snoeiworkshop bij rozenkwekerij Belle Epoque, Oosteinderweg 489, 1432 BJ Aalsmeer (NH). Deelname: € 15,- p.p. Dit is inclusief koffie/thee en na afloop een roos in pot (ter waarde van € 12,50) en een Goody Bag. Neem zelf een goede snoeischaar en stevige handschoenen mee. Info: 0297-342546, www.belle-epoque.nl. u G R O E I&BL O E I–MAART–2019 95 UITGELICHT ׉ 7cassandra://m8_vP7GXihfV3Z1PbmdbePAhuk5eNHBeBWWKgSnuzcg(`\l䰲zǁ\l䰲zƁ}בCט?u׉׉ 7cassandra://2cDgwcDn16xas7RVF_nSXR7F6ynzwdzCOdlNeq0wVGID`׉ 7cassandra://WXVZOiIupkyjGfq-jDye3FjUAvIzujBU0nHGwmBJPngt`p׉ 7cassandra://mGPImNWmLH0hI2H2jhO9NhQyFARRayOXhp8J5-MXgR4%g`׉ 7cassandra://i3kKhLe_P_3z4g1LkuhuEENT_zdLGxFc2Qryh6g1jFoA͠R\l䰲{&ט??u׉׉ 7cassandra://pHqT5Eu4BGfToCwCcILLFAHgxX0QLNitUxK8HuK84HcmJ`׉ 7cassandra://wx-rRyabarzd-xRP3zstAU5Aww6jnQ6XwyPT_eB9Crww?`p׉ 7cassandra://5XxXWdVprxx9AApNdkSIUlx8MUifhpErxhsWV90nkw0)`׉ 7cassandra://8oUnReoubhP2sscj2WpAHzc4LuFLrPljBh9pmNYQKVohcH͠R\l䰲{'נ\l䰲{Ś9׉Hhttp://www.hetoverveen.nlGׁ ׁ rנ\l䰲{S<̤9׉Hhttp://www.droomboerderijtje.nlGׁ ׁ rנ\l䰲{D̫9׉Hhttp://www.kweekplaten.nlGׁ ׁ rנ\l䰲{r9׉Hhttps://gadero.nl/proefstukjes/Gׁ ׁ rנ\l䰲{V9׉Hhttps://gadero.nl/proefstukjes/Gׁ ׁ rנ\l䰲{= ́9׉Hhttp://www.hetoverveen.nlGׁ ׁ rנ\l䰲{G(̓9׉Hmailto:t_huiskens2@hotmail.comGׁ ׁ rנ\l䰲{<9׉Hmailto:t_huiskens2@hotmail.comGׁ ׁ rנ\l䰲{5f*9ׁHhttp://WWW.GROEI.NL/WORDLIDׁ ׁ Јנ\l䰲{4)9ׁHhttp://www.groei.nlׁ ׁ Јנ\l䰲{3&9ׁHhttp://www.groei.nlׁ ׁ Јנ\l䰲{2Z&9ׁHhttp://www.groei.nlׁ ׁ Ј׉EVRAAG & AANBOD Groen Nederland en België Wonen en werken combineren; vakantiegevoel !? Prachtig rijksmonument met parkachtige tuin en eigen bos. Vlakbij dorpscentrum Zuidlaren en dichtbij Groningen en Assen. Koopprijs € 1.250.000,00 Tel 06-10584746 Groenspot opgev www Nooit meer verspenen! Eenvoudig stekken! Zaai trays 28/40/73/104 en 150 vaks met zaaischema. Bespaart veel tijd en ruimte. Zaaibakjes, stekbakken, onderplaten en vermiculite. Meer info http://www.kweekplaten.nl T.H. Boijl in mooi fiets en wandelgebied gebied elk seizoen 5 pers. Vak.huis met sauna, wifi en bloementuin in het DrenthsFriesewold en nabij het Dwingelderveld € 455,- P.W. all-in. 06-14924749. In nieuw natuurgebied Rijssen-Holten T.H. luxe vak. app. 2-4 pers. eigen overd. terras uitz. Sall. Heuvelrug, grenst aan wandel/fietskn.puntroute, tevens is er een 2 pers. app. geheel aangepast voor mindervaliden. GRATIS WIFI. 0548-542364 www.hetoverveen.nl In nieuw natuurgebied Rijssen-Holten T.H. NIEUWE groepsacc. ( 15 pers.) met 2 pers. slaapkamers + eigen sanitair op begane grond. Minder-valide aangepast - gratis Wifi.- genieten van natuur, rust en ruimte met fam./vrienden e.d. 0548-542364 www.hetoverveen.nl Buitenland Te huur, ons huis in Normandië, mooie omgeving, grote tuin, vanaf 350 euro p/wk info: www.lesligneries.nl of 06-22780507 Te koop: Sneeuwklokken in the Green met bloem of knop, afkomstig van een klein landgoed, te planten februari/maart. Prijs €0,20 p.s. Verzending vanaf 50 stuks; bijdrage verpakking en verzending €5,--. Mail naar jhm.vaneck@hotmail.com. Lekker wandelen/fietsen in gastvrij Nrd Limburg! 2x 2 pers. Compleet ingericht vakantieverblijf met eigen terras/tuin op heerlijk rustig plekje pal aan bosrand. www.droomboerderijtje.nl of 06-55856709 Te huur ons royale vrijstaande “maison de maître” met 4 slaapkamers, gelegen in de VOGEZEN, 550 km. v.a. Utrecht. Ideaal voor vogelaars en liefhebbers van de natuur. Huur v.a. €325 p.week. incl. Info: t_huiskens2@hotmail. com. Tel. 024-3234738 Wil je dit jaar een vlonder of schutting bouwen? Kies en bestel online! Wij snappen dat je het hout liever even wil aanraken. Ga naar Gadero.nl en vraag een proefmonster aan! https://gadero.nl/ proefstukjes/ ׉ 7cassandra://mGPImNWmLH0hI2H2jhO9NhQyFARRayOXhp8J5-MXgR4%g`\l䰲z׉E-WORD OOK LID GROEI& BLOEI www.groei.nl PROFITEER VAN ALLE VOORDELEN: √ 10 X GROEI & BLOEI THUIS IN DE BUS √ LID VAN DE LEUKSTE GROENVERENIGING MET CURSUSSEN, WORKSHOPS EN TUINEXCURSIES √ KORTING BIJ TUINCENTRA, KWEKERIJEN EN EVENEMENTEN √ GROEI & BLOEI GRATIS OP JE TABLET √ GRATIS GROENADVIES OVER DE GRENS KIES VOOR KORTING OF EEN CADEAU Nieuwe tuinreizen TUINTRIP VAN 30 JAAR Tuinieren op Bermuda alles over tuinen en tuinieren WONEN IN DE TUIN aanzinnig GROEI& BLOEI www.groei.nl alles over tuinen en tuinieren zoektocht naar de BESTE APPELS + Tips van tuinwijzen MOOI DOOD IS NIET LELIJK GENIETEN V OEI PLANTEN DIE HET MAKEN IN 2019 OMGAAN MET DIEPE SCHADUW IN DE TUIN VOLKER EN DE JONG GAAN OP GARDENISTA VOOR INDUSTRIEEL GRASSEN DIE VOOR NIETS EN NIEMAND BUIGEN JAN/FEB 2019 € 7,45 AP laten staan 6X PRACHTIG SILHOUET GROEI&BLOEI LO alles over tuinen en tuinieren + Planten die het bont maken Het nut van kwekers tippen www.groei.nl GA VOOR DE AANBIEDING NAAR WWW.GROEI.NL/WORDLID GROEI & BLOEI NOVEMBER/DECEMBER 2018 OF GEEF EEN LIDMAATSCHAP CADEAU ׉ 7cassandra://5XxXWdVprxx9AApNdkSIUlx8MUifhpErxhsWV90nkw0)`\l䰲zɁ\l䰲zȁ})Groei & Bloei^D!P\d.