׉?4ׁB! בCט  u׉׉	 7cassandra://cPFhUNxvI7EqV9InzQeRgzfup0nrDzA-Aw2C_mrIOto e`׉	 7cassandra://9d2hmy5kBUiaKlSdgSKNl_9ifBPNcVduA8Hdofl5o3Qs`U׉	 7cassandra://KZy8W275mW6vH-9xZZckNdpJFDEMAeWDDB2tkiNW9So&E`̶ ׉	 7cassandra://qUgJhgGoJEz5adJ626u6p70jgc9FU2t3Rd6d3DoitKI ͠a,wj4 ט   u׈   frJ  ׈Ea,wj4׉E EHumus111
Beleef de natuur
Afdelingsblad IVN Maastricht
voorjaar 2022
׉	 7cassandra://KZy8W275mW6vH-9xZZckNdpJFDEMAeWDDB2tkiNW9So&E`̶ a,wj4ԁa,wj4ӁבCט   u׉׉	 7cassandra://JAVSWfc9aIB-QHvTnzqvihv87xknlUC8iI8xcvVk91I 
` ׉	 7cassandra://RJfYeZNNeT-fvmLxnW7HOYqgc3kJHQ8z7rUK7cMaRms]` U׉	 7cassandra://fvH2Gw58fAK3vimGeK0S_Wii_HXm07SM3jYm8A_yeDA`̶ ׉	 7cassandra://z9-m10P3gSeARjr-26r4MruEax8rfuFCR5jK0CaX6T0!͠a,wj4 "ט  u׉׉	 7cassandra://l39Ytj45VHzI2Y8xkxrZKec1MRPcYwLXqMCTj_-uiQM J`׉	 7cassandra://eQECqPCX86O95uVsCsW2yTxrQ8iiUiJR49IkmYOSEs8b`U׉	 7cassandra://mWnZ4V22sTbqjXOnxIOOdrGDct_pOyGF8uis3C6oHmQ`̶ ׉	 7cassandra://vQojW6w1kyczTA7fnQ-60fWl-S_CAb5tsCTmHMaz4Tk N6͠a,wj4 # נa,wj4  hj̬9׉Hmailto:vanessahilwig@gmail.comGׁׁrנa,wj4  hb̬9׉Hmailto:vanessahilwig@gmail.comGׁׁrנa,wj4  h[̬9׉Hmailto:vanessahilwig@gmail.comGׁׁrנa,wj4  h̬9׉Hmailto:vanessahilwig@gmail.comGׁׁrנa,wj4   h̬9׉Hmailto:vanessahilwig@gmail.comGׁׁrנa,wj4 ! h̬9׉Hmailto:vanessahilwig@gmail.comGׁׁrנa,wj4 3 i̘9ׁHmailto:ivn.maastricht@home.nlׁׁЈנa,wj4 2 i]̩9ׁHmailto:vanessahilwig@gmail.comׁׁЈנa,wj4 1 iL9ׁH #mailto:chris.vandenende53@gmail.comׁׁЈנa,wj4 0 i9ׁH #mailto:chris.vandenende53@gmail.comׁׁЈנa,wj4 / ̢9ׁHhttp://ivn.nl/maastrichtׁׁЈנa,wj4 . y̘9ׁHmailto:ivn.maastricht@home.nlׁׁЈנa,wj4 - j̳9ׁH "mailto:tineke.de.jong@kpnplanet.nlׁׁЈנa,wj4 , jȁw9ׁHmailto:chritm@gmail.comׁׁЈנa,wj4 + j̺9ׁHmailto:herman.heemskerk@home.nlׁׁЈנa,wj4 * jR̯9ׁHmailto:wgv.maastricht@gmail.comׁׁЈנa,wj4 ) j*̒9ׁHmailto:bonlogis@hotmail.comׁׁЈנa,wj4 ( j̩9ׁHmailto:vanessahilwig@gmail.comׁׁЈנa,wj4 ' i:̧9ׁH  mailto:gid.van.schijndel@home.nlׁׁЈנa,wj4 & i̱̿9ׁH "mailto:an.van.montfort@hotmail.comׁׁЈ׉EBestuur
Voorzitter
Anneke van Montfort 06-11095935 an.van.montfort@hotmail.com
Secretaris/ledenadministratie en
vertrouwenspersoon v.d. afdeling
Carlo Poolen
Penningmeester
Anneke van Montfort
Leden
Gid van Schijndel
Chris van den Ende
Vanessa Ali
06-21253047 gid.van.schijndel@home.nl
043-3638055
06-21555764*
Coördinatoren werkgroepen
Werkgroep Publieksactiviteiten
Vanessa Ali
06-21555764* vanessahilwig@gmail.com *na 18.00 uur
Vacature (voor inlichtingen: Carlo Poolen)
Werkgroep Flora (WGF)
Dirk van de Weijer
Christine Woestenburg
Nico Wetzels
Herman Heemskerk
Chrit Merckelbagh
Chris van den Ende
Tineke de Jong
Carlo Poolen
Werkgroep Jeugd - ‘de Jekerdal-scharrelkids’
Vacature (voor inlichtingen: Irma Kokx)
Werkgroep Natuurbeheer (WGNB)
043-3617900 bonlogis@hotmail.com
Werkgroep Vogels (WGV)
06-11168852 wgv.maastricht@gmail.com
043-3479211
Werkgroep Wandelen met busvervoer
043-3613565 herman.heemskerk@home.nl
Vacature (voor inlichtingen: Herman Heemskerk)
Werkgroep PR
043-3612892 chritm@gmail.com
Werkgroep BOP (Beheer & Onderhoud Projecten)
043-3638055
Projectgroep Tiny Forest + Jubileum
043-3521109 tineke.de.jong@kpnplanet.nl
Secretariaat
IVN Maastricht, Trichtervoogdenstraat 70, 6223 CT Maastricht
043-3626261
ivn.maastricht@home.nl
Website www. ivn.nl/maastricht
chris.vandenende53@gmail.com
chris.vandenende53@gmail.com
vanessahilwig@gmail.com
043-3626261 ivn.maastricht@home.nl
׉	 7cassandra://fvH2Gw58fAK3vimGeK0S_Wii_HXm07SM3jYm8A_yeDA`̶ a,wj4׉EHumus111
Voorop staat . . .
Afdelingsblad IVN Maastricht
Voorjaar 2022
... dat jong en oud samen bomen planten voor een
gezonde toekomst!
Niet zo maar bomen, maar Gedenkbomen! Een boom voor Wil, een boom voor 50 jaar
IVN Maastricht en bomen van kinderen van KC de Geluksvogel. Verleden, heden en
toekomst samen voor een beter klimaat. Ons succesvol jubileumjaar met ruim 1300
deelnemers, had niet mooier afgesloten kunnen worden dan met het planten van deze
heerlijk geurende, schaduw biedende Lindebomen, Gedenkbomen.
Heel, heel veel dank voor iedereen die de belemmeringen van Corona hebben weten
om te buigen tot een kans om anders succesvol te zijn! Dank, duizendmaal dank.
[Anneke van Montfort, voorzitter]
Humus 111 - 1
׉	 7cassandra://mWnZ4V22sTbqjXOnxIOOdrGDct_pOyGF8uis3C6oHmQ`̶ a,wj4܁a,wj4ہבCט   u׉׉	 7cassandra://bX2gpU7UUyVq7U2cwUtHQrXiOxtqtT54WBhRfhfBvdM y`׉	 7cassandra://pyx6FSJ1eZ5Rc9wHQiemwfB5iTLS_xMMolNlvaDRz1Yy`U׉	 7cassandra://mwPFICw-btqXKnIJahtQuGUE0ZK8BOq4N9M5oWh-xX8 `̶ ׉	 7cassandra://wtNwwq2PDUQJDRNuDWIXp4KstPtCw4dWQSt28oZ0uSI &͠a,wj4 4ט  u׉׉	 7cassandra://IQG_zz_q8m_bHN4M-8P0krst8GDSHy3HBYU_BL4sDSU .` ׉	 7cassandra://y0aARgRg_NCECO_uchH5IDn7TQGdSQl5wxTM9ZXbZwYh`U׉	 7cassandra://HBBeF512qrhAcL_7UzqKhgOnut_r2-NNSLuHg7daFv8`̶ ׉	 7cassandra://-tK1_26RYZ7w_mr5ayp0sSOGzcTfKiX2qpQNe7UP1IgWf͠a,wj4 5נa,wj4 9 ̾̘9ׁHmailto:ivn.maastricht@home.nlׁׁЈנa,wj4 8 ̔̘9ׁHmailto:ivn.maastricht@home.nlׁׁЈ׉EpBestuursberichten
Het bestuur van IVN Maastricht vergadert maandelijks waarvan drie keer per jaar
samen met de coördinatoren van de werkgroepen. In Bestuursberichten informeren wij
je over de belangrijkste onderwerpen.
Voortgang Natuurtuinen
De initiatiefnemers CNME en MIK-PIW groep
(kinderopvang en sociaal werk) hebben het
voornemen om de Natuurtuinen Jekerdal, in
overleg en in samenwerking met de huidige gebruikers
(waaronder IVN Maastricht), te ontwikkelen
tot een Natuureducatie Centrum met een
sluitende exploitatiebegroting. De gemeente
Maastricht is hiermee akkoord.
CNME en MIK-PIW groep verwachten medio
november een conceptplan aan de huidige gebruikers
te kunnen voorleggen. Omdat een definitief plan zeker niet voor het eind van
2021 gereed zal zijn, heeft het CNME de huidige gebruikers toegezegd dat hun gebruik
van de natuurtuinen met een half jaar is verlengd tot 1 juli 2022. Tegen die tijd moet het
helder zijn of de plannen inhoudelijk en ook financieel haalbaar zijn.
Voor ons betekent dit dat wij voor de eerste helft van dit jaar onze activiteiten in de
Natuurtuinen kunnen inplannen, maar ook kunnen meedenken en meedoen.
Zie je voor jezelf een uitdaging in het meedenken en werken aan het realiseren van een
dergelijk centrum, dan nodigen we je van harte uit om je naam door te geven aan Carlo
Poolen, ivn.maastricht@home.nl. Een van de bestuursleden neemt dan contact met je op.
Contributie 2022
Het bestuur wil de leden en donateurs informeren over de contributiebetalingen in
2022. Bij de leden die automatisch betalen wordt de contributie in de periode januarifebruari
van de rekening afgeschreven. De overige leden krijgen een e-mail met het
verzoek de contributie over te maken. Onze donateurs ontvangen een brief met het
verzoek om ons te blijven steunen. Bij een donatie van € 15,- of meer blijf je de Humus
ontvangen. Automatisch betalen is voor jou en voor de vereniging gemakkelijk. Als je er
nog geen gebruik van maakt en je wilt overstappen, dan kun je dit aan mij doorgeven:
Carlo Poolen, ivn.maastricht@home.nl. Je ontvangt dan een formulier waarmee je ons
opdracht geeft om de contributie te innen.
Humus 111 - 2
׉	 7cassandra://mwPFICw-btqXKnIJahtQuGUE0ZK8BOq4N9M5oWh-xX8 `̶ a,wj4׉EJaarvergadering
Graag nodig ik je uit voor de jaarlijkse algemene ledenvergadering van IVN Maastricht
op 9 maart 2022 om 20.00 uur in de Natuurtuinen Jekerdal. Zie de uitnodigingsbrief
met agenda en jaarverslag 2021 op onze website of vraag dit op bij Carlo.
Namens het bestuur, Carlo Poolen
Nieuwe leden
In de afgelopen periode hebben we aanmeldingen ontvangen van: Stephan Haenen,
Rudy Plug, Coco Nijssen, Marianne Meertens, Monica Terpstra, Ro Kunst, Caroline
Souffreau, Janine Schoenmaker.
Welkom bij onze vereniging. In het nieuwe jaar, indien de corona-maatregelen het toelaten,
nodigen we alle nieuwe leden uit op een gezellige avond of middag.
Uit jaarverslag 2021:
De vereniging telt 241 leden, te verdelen over 200 leden, 4 ereleden en 37 gezinsleden.
Daarnaast zijn er 22 donateurs.
Dit is het hoogste aantal leden in de afgelopen 5 jaar.
2021:
2020:
2019:
2018:
2017:
204 leden
191 leden
197 leden
187 leden
172 leden
37 gezinsleden Totaal: 241 leden
36 gezinsleden Totaal: 227 leden
36 gezinsleden Totaal: 233 leden
32 gezinsleden Totaal: 222 leden
29 gezinsleden Totaal: 204 leden
Het bestuur zoekt nieuwe actieve leden
IVN Maastricht organiseert vele educatieve activiteiten voor derden en voor de
eigen leden. Om deze activiteiten mogelijk te maken moeten bijvoorbeeld de financiën
en de huisvesting geregeld zijn. Ook moet er een goede afstemming zijn
tussen de werkgroepen, actieve leden, andere IVN-afdelingen of andere organisaties.
Daarnaast zijn er telkens weer nieuwe uitdagingen zoals corona en het jubileumjaar.
Het is de taak van het bestuur om te zorgen dat de vereniging goed kan
functioneren.
We zijn op zoek naar mensen die het bestuur willen versterken. Met name zoeken
we een nieuwe voorzitter en penningmeester. We vergaderen maandelijks, waarvan
drie keer per jaar met de coördinatoren van de werkgroepen. Heeft u interesse
of weet u een geschikt iemand? Laat het mij even weten.
[Carlo Poolen]
Humus 111 - 3
׉	 7cassandra://HBBeF512qrhAcL_7UzqKhgOnut_r2-NNSLuHg7daFv8`̶ a,wj4ށa,wj4݁בCט   u׉׉	 7cassandra://Mn0erVUbsqy-Pvxk_bD7i84QQNi2r5nblqBdlo7szbY `׉	 7cassandra://HS5M9tIf48tLegYg-7agNVqRpN7UynbGmLkh6B3m9I0̓`U׉	 7cassandra://hgFs5iY8JKt_2Pb23RhDNVBEaPNs3DFtL3oA4HqKocg"`̶ ׉	 7cassandra://div7zYyjZKPYxrwL8rDfZTU-rQaL6dKr8lfA83zlvn4 ͠a,wj4 :ט  u׉׉	 7cassandra://Naj3TdMnqe0uMLODz8EW9zFfdwCMInFJVkO_PpJRGV4 t`׉	 7cassandra://ZkbEeUWQZqxOSNTBL2kN0O3zFk6JSEgXCcNfEQ9e9IMv`U׉	 7cassandra://cmA_RR5-1nMFKvzOaAs4FFrsw58YlHpXGgwr_ojZL4A"`̶ ׉	 7cassandra://ij56kP0K8_5BpcwaaAR4lJfKf-APwwe76ziiGuvX2ws  ͠a,wj4 ;נa,wj4 C 99ׁHhttp://NL.DoׁׁЈ׉EJubileum highlights
Terugblik jubileumactiviteiten in het najaar
Na een maandje vakantie pakten we meteen weer de draad op met zowel geplande,
uitgestelde als extra activiteiten, kortom meteen heel druk.
Het begon met de verplaatste kinderactiviteit in Mariënwaard met dit keer veel kinderen,
want het is een plek waar je normaal niet kan komen. Ook twee Tiny Forest’s konden
nu met kinderen bezocht worden. Wat waren de bomen gegroeid en wat veel
beestjes konden we spotten. De boomfeestdag was uitgesteld van maart naar
november en dat gaf ons de gelegenheid met 22 kinderen een boom te planten namens
50 jaar IVN Maastricht en een les te verzorgen. Zo kwam er ook nog een vraag bij
de vogelwerkgroep binnen om een bosvogelles binnen
en buiten te geven. Door al deze kinderactiviteiten bereikten
we toch nog 120 kinderen dit jaar.
Ook een uitgestelde activiteit was ‘Natuur op maat’
voor ouderen met dementie. We boften dat de activiteitenbegeleidster
dit al eens eerder in de Natuurtuinen
had meegemaakt en vertrouwen had dat we dit toch
konden uitvoeren nu in september de corona even minder
toesloeg. Het was ook voor een groot deel buiten.
En niet alleen de speciale groep deed mee, maar ook
bezoekers met hun familielid of mensen van Mondriaan.
Bij elkaar dus 40 mensen een stukje natuurbeleving
meegegeven.
De excursies zijn verder op dezelfde manier uitgevoerd, wel steeds met wat meer
mensen in een groep. Een van de laatste, de bomenroute, was al een hybride opzet
met een keuze óf met gids óf individueel met routebeschrijving óf als fotospeurtocht.
Het gemiddelde van deelname lag op 80 deelnemers, veel meer dan fysiek met gids
(normaal gemiddeld 24).
Daarnaast waren er ook nog de Sterwandeling en extra excursies op verzoek zoals in
de buurt Wolder, in Heer in de beleefweek en de Nacht van de Nacht met gemiddeld 24
deelnemers.
De geplande stadsnatuurcursus is in het begin vervangen door online lezingen, maar
vanaf september kon het fysiek met een binnen- en een buitenles of als losse activiteit
met gemiddeld 9 deelnemers (grotere groepen wilden we ook niet). Uiteindelijk toch 10
onderdelen kunnen aanbieden en 2 volgen nog in 2022. Dit betekende 20 activiteiten in
3 maanden tijd en dat dankzij de inzet van zoveel actieve leden.
Humus 111 - 4
‘Natuur op Maat’
׉	 7cassandra://hgFs5iY8JKt_2Pb23RhDNVBEaPNs3DFtL3oA4HqKocg"`̶ a,wj4׉EWe zijn er bijna met nog een leuke afsluiting van het
jubileumjaar (red.: door de nieuwe maatregelen jammer
genoeg uitgesteld tot 2022). Door veel flexibiliteit en
ondanks corona, hebben we tot nu toe met 35 activiteiten 1
mensen getrokken met een inzet van 160 IVN-ers en 50 buurtbewoners
en andere partners. Dus de inzet van iedere actief lid
lag op gemiddeld 6-7 keer actief zijn. En dan moet de afsluiting nog komen.
Ook leuk om te weten dat er dit jaar 5 nieuwe actieve leden zich hebben ingezet en er
22 nieuwe leden zijn genoteerd. We zijn blij met iedere positieve lijn omhoog.
Door het contact met andere organisaties en buurtbewoners en meer PR is het netwerk
weer vergroot en rolden er
ook vervolgactiviteiten uit
zoals de vraag om een
valkenkast te vervangen,
garant te staan voor een
buurtgroep bij aanvraag
NL.Doet, een advies te
geven over nieuwe bosplantsoen
aanplant in de
Onze activiteiten trokken veel mensen
Kloostertuin, beoordelen van een bomenkap aan
vraag, of lessen op scholen. Ook dat vraagt extra
inzet van IVN-ers.
Een pluim voor iedereen! Als dank krijgt iedereen bij
de Humus een jubileumpresentje, een verjaardagskalender
met foto’s gemaakt door leden.
Financieel komen we mooi op de geplande begroting
uit, waarbij we maar één grote activiteit door
corona niet hebben kunnen uitvoeren en helaas
onze afsluitende jubileumdag met receptie moeten
uitstellen tot betere tijden.
Dus we kunnen terugzien op een geslaagd jubileumjaar.
Op naar 75-jarig bestaan, dan ben ik bijna 100, wie weet?
Humus 111 - 5
[Tineke de Jong]
׉	 7cassandra://cmA_RR5-1nMFKvzOaAs4FFrsw58YlHpXGgwr_ojZL4A"`̶ a,wj4a,wj4߁בCט   u׉׉	 7cassandra://VsYmXCFeX0XoCfoSBHtdbzjd1amjbe0jqzogclDj8Dc [`׉	 7cassandra://pSw0xQgyKMEg4SGPLlxTDVnSncjCqNsZYMrBndl8HSgjX`U׉	 7cassandra://Nuq3QupvNtSXT83UYWXxXdS5AZhR6W39MK87NPUO-GI`̶ ׉	 7cassandra://WTLho4YWuvAbx2hCTv7VmckLIUv5fph1fdbwA2yTvPkͧ͠a,wj4 Dט  u׉׉	 7cassandra://WImVtnT3oZ0p71ywFk5YgD_32cpMqXNjwq1tsaxaGrI +`׉	 7cassandra://-S9tWTIAqkEKyCXh_7m3adxblJLwXvkHDTVnBO6hsX8s `U׉	 7cassandra://l8IEM-mQLBz2Fg0zqmVfRkwi2idiZGKaU6rtPrl7M68`̶ ׉	 7cassandra://jkLLB4G5K255x_pBN6lcySRfRenoohMzVJReQ0jE8iQ @L͠a,wj4 Eנa,wj4 = ̧9׉H /https://www.ivn.nl/klimaatverandering-aanpakkenGׁׁrנa,wj4 > ̧9׉H /https://www.ivn.nl/klimaatverandering-aanpakkenGׁׁrנa,wj4 ? ̧9׉H 6https://www.ivn.nl/bescherming-van-de-zeeen-en-oceanenGׁׁrנa,wj4 @ ̧9׉H 6https://www.ivn.nl/bescherming-van-de-zeeen-en-oceanenGׁׁrנa,wj4 A ̧'9׉H ?https://www.ivn.nl/herstel-ecosystemen-en-behoud-biodiversiteitGׁׁrנa,wj4 B ̧'9׉H ?https://www.ivn.nl/herstel-ecosystemen-en-behoud-biodiversiteitGׁׁrנa,wj4 I ̜̫9ׁHmailto:vanessahilwig@gmail.comׁׁЈ׉E4Komende activiteiten
Jaarthema DUURZAAMHEID
IVN Maastricht volgt het landelijke
jaarthema duurzaamheid. We willen
ons hierbij richten op de vier natuurgerelateerde
Werelddoelen. Zoals
in de taartafbeelding te zien is, vormen
deze doelen de basis van alle
Werelddoelen. Wij willen hier in onze
activiteiten inhoud en uitdrukking
aan geven.
De SDG-doelen (Sustainable Development
Goals) in de onderste ring
zijn:
• SDG 6: Schoon water en sanitair
• SDG 13: Klimaatverandering aanpakken
• SDG 14: Bescherming van de zeeën en oceanen
• SDG 15: Herstel ecosystemen en behoud biodiversiteit
Inmiddels zijn deze doelen (SDG’s) uitgegroeid tot een wereldwijde taal als we het over
duurzaamheid hebben.
Daarom organiseren we een discussieavond (datum nog te bepalen) om duidelijk te
maken wat duurzaamheid voor IVN Maastricht kan inhouden. Met jou in gesprek te
gaan over hoe jij erover denkt. We zullen dan ook enkele sprekers uitnodigen voor deze
avond die toelichting kunnen geven en suggesties kunnen doen. In een flyer zal nader
op het programma worden ingegaan.
[WG publieksactiviteiten]
Corona en de komende activiteiten
Op al onze activiteiten zijn de op dat moment geldende Corona-richtlijnen van
toepassing. Het is helaas (nog) niet anders. De activiteiten gaan door onder voorbehoud
en aanmelden vooraf is verplicht.
Houd daarom de website en de flyers die per mail toegezonden worden goed in de
gaten. Hierin komt een link te staan waarmee je je kunt aanmelden.
Voor meer informatie kan contact opgenomen worden met Vanessa Ali
e-mail: vanessahilwig@gmail.com
Humus 111 - 6
׉	 7cassandra://Nuq3QupvNtSXT83UYWXxXdS5AZhR6W39MK87NPUO-GI`̶ a,wj4׉EZondag 9 januari - Schemer excursie
De winter wordt vaak gezien als het seizoen waarin alles in rust is en het leven even stilstaat.
Het is vroeg donker en we kruipen graag binnen bij de kachel. Maar de winter is net
zo belangrijk voor onze natuur als de andere seizoenen. Er is in de winter dan ook van
alles buiten te beleven en te ervaren. Daarom organiseren we zondag 9 januari een
schemerwandeling. We zien hoe de nacht valt en de nachtdieren zich gaan laten horen.
We gaan i.p.v. onze ogen langzaam andere zintuigen beter ervaren. De excursie vertrekt
om 16.00 uur vanaf de Natuurtuinen Jekerdal met gids (als de corona-maatregelen dit
toelaten) en mogelijk in twee groepen (Engels met Simon Pugh en Nederlands met Antonie
de Beaumont). Om circa 18.30 uur zijn we weer terug.
[Antonie de Beaumont]
Zondag 20 februari -
Excursie Lanakerveld en Belvédèreberg
We vertrekken om 13.30 uur in tijdslots en kleine groepen vanaf het kerkplein bij de
kerk van Oud-Caberg voor een wandeling door het oudste landbouwgebied van Nederland.
Een gebied waarvan een deel binnenkort opgeofferd wordt voor de nieuwste
technologie om energie op te wekken: ‘Zonnepark Lanakerveld’. In het veld herkennen
we oude waterlopen, die ooit vanuit België richting de Maas liepen.
De Belvédèreberg, een voormalig stort, biedt ons een schitterend uitzicht over de Maas
en Maastricht (lees ook het artikel van Berto Aussems op pag. 17). Ook hier weer een
zonnepanelenveld. Het laatste deel van de wandeling voert ons langs en door de steilrand,
die in de toekomst de verbinding vormt tussen de Belvédèreberg en het Frontenpark.
Kortom een wandeling waarin we kunnen zien hoe op oude gronden aan een
nieuwe toekomst wordt gewerkt.
[Chrit Merckelbagh]
Humus 111 - 7
׉	 7cassandra://l8IEM-mQLBz2Fg0zqmVfRkwi2idiZGKaU6rtPrl7M68`̶ a,wj4a,wj4בCט   u׉׉	 7cassandra://9qmagHtucreH9UDjQJlGPrdfW8U7ZDe_3Kcnw11p-KA m`׉	 7cassandra://x3_FZuq7TjiMkqTORSn3utqERSwpULOUGZ0AioZT82Qub`U׉	 7cassandra://3mexpJnbpVn1wHDLyiZmlTcz2YmZsprZ4xasbHDpqiQ `̶ ׉	 7cassandra://2fSsOlVQGKC_Xd5DvtCC2wWP2sN_ek05BGDevEU-lZs 	B͠a,wj4 Jט  u׉׉	 7cassandra://nO_A5dypf6Dzss2JgdnHGrOSIBQPjikMWZjvLYO6OdM `׉	 7cassandra://HhNMuta0tbUdxtzSFJPck-R-5FpBhOrLnb6vLHHKTqwo`U׉	 7cassandra://n9KTOIir1YxCvNPNGYCQS_-io_kbcPSSRoUZyinUj24`̶ ׉	 7cassandra://k0UztqUAoZbVMYiTzC4YnYRr7rT_6DTuWgevfK4-SDk ^2͠a,wj4 Kנa,wj4 G F̻9׉Hmailto:herman.heemskerk@home.nlGׁׁrנa,wj4 H 7̻9׉Hmailto:herman.heemskerk@home.nlGׁׁrנa,wj4 Q ;̺9ׁHmailto:herman.heemskerk@home.nlׁׁЈ׉EcZondag 27 maart - Lente excursie
De lente is weer aangebroken, de dagen zijn langer aan het worden en de natuur is
volop gestart aan een nieuw leven. Tijdens deze wandeling kijken we hoe de ontwikkeling
t.o.v. voorgaande jaren ervoor staat. Zien we de klimaatverandering bijvoorbeeld in
de komst van trekvogels en de eerste bloei van planten? En hoe staat het met het verdwijnen
van soorten en de komst van nieuwe soorten die vanuit het zuiden migreren?
Deze vragen komen aan bod tijdens een mooie wandeling door het Jekerdal. Er zit ook
een stevige klim in deze excursie. Vertrek om 10 uur vanaf de grote parkeerplaats bij
Château Neercanne. Ongeveer om 13.00 uur zijn we terug.
[Antonie de Beaumont]
Zondag 24 april - Excursie Eik en Beuk
Dit is een excursie van ca. 6 km langs een
groot aantal bomen, die uitgezet is bij ons 25jarig
jubileum. De route loopt door het Jekerdal,
het Waldeckpark, buurt Sint Pieter, over
de Sint-Pietersberg en langs onze jubileumplek
‘Eik en Beuk’. Op deze route ervaar je de
biodiversiteit aan bomen, maar ook welke
boom waar het beste groeit, in de stad of op
een hellingbos, tussen tegels of solitair.
Het wordt een hybride excursie. Zowel individueel
met kaart óf met gids te lopen. Vertrek
Natuurtuinen Jekerdal 13.30 uur (met gids) of
in tijdslots.
[Tineke de Jong]
Zondag 1 mei -
Ardennenwandeling van Stavelot naar Coo
Zondag 1 mei hopen we eindelijk de wandeling in de Ardennen vanuit Stavelot via Trois
Pont naar Coo te kunnen gaan lopen. Als Corona niet opnieuw roet in het eten gooit,
kun je kiezen uit 2 afstanden:10 en 15 km. Deze wandeling is het vervolg op de wandeHumus
111 - 8
׉	 7cassandra://3mexpJnbpVn1wHDLyiZmlTcz2YmZsprZ4xasbHDpqiQ `̶ a,wj4׉EBling van 5 mei 2019 en volgt een gedeelte van de lange afstandswandeling GR 56.
Na de gebruikelijke koffiepauze in Stavelot - die je wordt aangeboden door IVN Maastricht
- gaan we aan de wandel. Bij de korte afstand van 10 km zijn Chrit en Jan de gidsen
en bij de lange afstand van 15 km zijn dat Herman en Jo.
Goed schoeisel en kleding is belangrijk maar ook het lunchpakket niet vergeten. Stipt
16.45 uur vertrekken we weer naar huis. Wegens de sterk gestegen kosten van de touringcar,
bedragen de kosten voor IVN-leden € 18,- en voor niet leden € 20,-.
Graag betalen in de bus met contant geld.
Vertrektijden: Emmaplein 08.30 uur, bushalte Wilhelminasingel 08.40 uur en Akersteenweg
08.50 uur.
Voor opgave en informatie: Herman Heemskerk (tel: 043-3613565), liefst per e-mail:
herman.heemskerk@home.nl
[Herman Heemskerk]
Coördinator gezocht!
De werkgroep Wandelen met busvervoer is op zoek naar een nieuwe coördinator.
Herman Heemskerk wil een stapje terug doen na vele jaren deze wandelingen georganiseerd
te hebben. Herman bedankt! De taken van de coördinator bestaan uit
het uitzetten van de routes, het plannen van het voorwandelen van de routes, het
regelen van het busvervoer, de financiën en een plek waar we kunnen koffiedrinken
en toiletteren bij vertrek van de wandeling. De andere leden van de werkgroep
ondersteunen natuurlijk waar nodig en we vinden het iedere keer weer een feestje
om een wandeling te organiseren en de blije gezichten van de deelnemers te zien
na afloop. Wie heeft er zin in? Melden bij Herman: 043-3613565.
[Chrit Merckelbagh/Herman Heemskerk]
Humus 111 - 9
׉	 7cassandra://n9KTOIir1YxCvNPNGYCQS_-io_kbcPSSRoUZyinUj24`̶ a,wj4a,wj4בCט   u׉׉	 7cassandra://WbaZauZNpZCORTq-PZTbKBuSDhtPVWFmyw-w_OfX-fs &`׉	 7cassandra://NcPzh69rfbi0cepcX8Xmji-rqNxSGgKq1TPX1ydQ7Isx`U׉	 7cassandra://3jbpPVf4qyz5vXPEo0H3Uohx_lnVSKIIDss8F-kKbYg"`̶ ׉	 7cassandra://VQxDvFmwd8s_kxwL5sS9INq1epsJiBuUlz6GrqQRYRw r͠a,wj4 Rט  u׉׉	 7cassandra://6Pd2MyNE1NwJyYP9sNJd8QYAuMC3gTzuDL-UYh-ydWU H`׉	 7cassandra://F4cQ5NyD_xxFmcRt2tA1Iw8u1ITk6Ny_lyMOGiZJbocd`U׉	 7cassandra://4sDibC-pZy6MFQ5vEYSLGpZrOGTUat8AH7BiKzod3L4`̶ ׉	 7cassandra://CQedAmLfMkj8TbpJCsOmOnrpzi7A81QxU7Wv1aCsMvs <l͠a,wj4 Sנa,wj4 M y̄9׉Hmailto:ipa.kokx@gmail.comGׁׁrנa,wj4 N y̄9׉Hmailto:ipa.kokx@gmail.comGׁׁrנa,wj4 O y̄9׉Hmailto:ipa.kokx@gmail.comGׁׁrנa,wj4 P y~̄9׉Hmailto:ipa.kokx@gmail.comGׁׁrנa,wj4 Y y̆9ׁHmailto:ipa.kokx@gmail.comׁׁЈנa,wj4 X y̆9ׁHmailto:ipa.kokx@gmail.comׁׁЈ׉EActiviteiten
Jekerdal-scharrelkids
Weekend 29 en 30 januari -
Tuinvogeltelling
In januari blijven we lekker thuis met veel zicht op tuin of
plantsoen om vogels te kunnen tellen. Wie telt weer mee? En
dagen we ook jullie ouders, opa’s en oma’s uit of al die vogelaars
bij IVN. Geef de resultaten door via Tineke de Jong of
doe mee via het mailadres straks in de flyer. De spelregels
hoe te tellen staan op de site van Vogelbescherming.
Zaterdagmiddag 9 april - Bezoek
aan Tiny Forest Het Vlinderbos
We hebben nog twee bezoeken aan de Tiny Forest’s (TF)
van Keerderstraat/Heer (Het Vlinderbos) en van Limmel/
Nazareth (EcoLina) tegoed.
Het is leuk om deze nieuwste Tiny Forest’s te vergelijken
met de twee die we in het najaar hebben bezocht. Iedereen
is welkom bij TF Het Vlinderbos hoek Keerderstraat/
Adelbert van Scharnlaan van 14.00 - 16.00 uur.
Leuk weetje: dit is het 100ste Tiny Forest van Nederland.
Tiny forest EcoLina wordt in september bezocht.
Zaterdagmiddag 7 mei -
Vogelmiddag
In mei leggen alle vogels een ei, maar is dat wel zo en
waar broeden ze dan. We gaan het ontdekken. Ga met
ons op pad en leer de vogels kennen. Kijk naar de kleurige
veren en luister naar hun gezang. Wie ziet de meeste
soorten? Misschien vinden we wel een nestje met eieren.
We starten om 14.00 uur bij de Natuurtuinen, Drabbelstraat
7 in Maastricht. De bijeenkomst duurt tot 16.00 uur.
[WG Scharrelkids]
Zanglijsternest met eieren
Wil je meedoen? Geef je op bij Carlo: ivn.maastricht@home.nl
Humus 111 - 10
׉	 7cassandra://3jbpPVf4qyz5vXPEo0H3Uohx_lnVSKIIDss8F-kKbYg"`̶ a,wj4׉ECursussen Workshops
Webinars
Zoomlezingen
Let op: aanmelden is verplicht. Via de aanmeldlink in de flyer en op de website
Cursus Stadsnatuur
Met het nodige voorbehoud gaan we in het voorjaar verder met twee lespakketten van
de cursus Stadsnatuur die eerder niet door konden gaan.
Lespakket Geologie
De lesdata zijn dinsdagavond 22 februari voor de theorieles van 20.00 uur tot ongeveer
22.15 uur, in de Natuurtuinen Jekerdal, Drabbelstraat. En zaterdagmorgen 26 februari
voor de buitenles van 9.30-12.30 uur, locatie wordt bekend gemaakt. De kosten voor
dit lespakket bedragen voor IVN-leden € 7,50 en voor niet-IVN leden € 10,00.
Contactpersoon voor dit lespakket is Irma Kokx, e-mail: ipa.kokx@gmail.com.
Lespakket Landschap
De lesdata zijn dinsdagavond 22 maart voor de theorieles van 20.00 uur tot ongeveer
22.15 uur, in de Natuurtuinen Jekerdal, Drabbelstraat. En zaterdagmorgen 26 maart
voor de buitenles van 09.30-12.30 uur, locatie wordt bekend gemaakt. De kosten voor
dit lespakket bedragen voor IVN-leden € 7,50 en voor niet-IVN leden € 10,00.
Contactpersoon voor dit lespakket is Irma Kokx, e-mail: ipa.kokx@gmail.com.
Humus 111 - 11
׉	 7cassandra://4sDibC-pZy6MFQ5vEYSLGpZrOGTUat8AH7BiKzod3L4`̶ a,wj4a,wj4בCט   u׉׉	 7cassandra://2mUKT7QdQhzT-S4tPHjzFED1TuherH8gdCgaTl6aqYM L`׉	 7cassandra://vVpAO6Zgg2YKoSHEtb1HctBdGsyxzweFa6tM2snwyhoo`U׉	 7cassandra://1geK25AB-Ljwg8RZYtn9CvskByJnsFUxLJIWb0oAUEY#"`̶ ׉	 7cassandra://K9lDqJx3bmRDGyVqZvb6oGriaI45V_CZZrM5-kbD5nM .X͠a,wj4 Zט  u׉׉	 7cassandra://iS4-hLjkvSs808mRn1yx79NPCaOb73qEITkHgRZFR6E '`׉	 7cassandra://GwAcf2UqrWbksl_SfZJlDVZR3v6hoQakrhEZsFexDvEfs`U׉	 7cassandra://lX97PUpwk0lXMLplovdoEK8lq_UPt8VA0MTbKdra0TM`̶ ׉	 7cassandra://EJWeEKCYYaEKX4YKDFbYXLndoel3TLcnaGg7Wrpn6wYk͠a,wj4 [נa,wj4 U R̬9׉Hmailto:vanessahilwig@gmail.comGׁׁrנa,wj4 V C̬9׉Hmailto:vanessahilwig@gmail.comGׁׁrנa,wj4 ` B̩9ׁHmailto:vanessahilwig@gmail.comׁׁЈנa,wj4 _ G̬9ׁHmailto:vanessahilwig@gmail.comׁׁЈ׉ECursus Kaart, kompas & GPS
De theorielessen vinden plaats op de woensdagavonden
23 maart, 30 maart en 13 april van 20.00
uur tot ongeveer 22.15 uur, in de Natuurtuinen Jekerdal,
Drabbelstraat. En de buiten/praktijklessen
zijn op de zaterdagochtenden 2 en 23 april waarin
de praktijkoefeningen worden uitgevoerd. De locatie
wordt bekend gemaakt, maar is waarschijnlijk plateau
op de Pietersberg.
De kosten voor deze cursus bedragen € 20,00 voor
IVN-leden, € 27,50 voor niet-leden (ongeacht van
welke IVN-afdeling je lid bent).
Contactpersoon voor dit lespakket is Irma Kokx,
e-mail: ipa.kokx@gmail.com
[Irma Kokx]
Cursus Bijvriendelijk tuinieren in je tuin of op balkon
Je kunt misschien niet zelf de tijger, de olifant of de walvis redden, maar voor heel veel
soorten in jouw omgeving kun je wel degelijk het verschil maken. In deze cursus gaat de
aandacht voornamelijk uit naar wilde bijen, daarmee bedoelen wij zowel solitaire bijen
als hommels. Rond 50% van de 350 Nederlandse bijensoorten staan op de rode lijst.
Het goede nieuws is dat bijen het heel
goed doen in de stad en dat je zelfs
als je maar over een balkonnetje beschikt
al een bijdrage kunt leveren. De
eerste theoriebijeenkomst leer je iets
over de leefwijze en de behoeften van
de wilde bijen. We bespreken een
aantal eenvoudige maatregelen, die
je kunt nemen in je tuin of op je balkon
en gaan wij in op de zin of onzin van
insectenhotels.
In de tweede bijeenkomst gaan wij
dieper in op beplantingsmogelijkheden
en het creëren van nestgelegenheid
en zullen wij zijdelings ook de
Humus 111 - 12
׉	 7cassandra://1geK25AB-Ljwg8RZYtn9CvskByJnsFUxLJIWb0oAUEY#"`̶ a,wj4׉E3behoeften van andere bewoners van je tuin of balkon bespreken, zoals vlinders en
zweefvliegen. Op de praktijkochtend gaan wij dan lekker met de handen in de modder
aan de slag.
Cursusdata: 2 theorielessen: maandagavond 21 en 28 maart van 19:30 uur - 21.30/
22.00 uur in de Natuurtuinen Jekerdal, Drabbelstraat 7, Maastricht. De praktijkles is op
zondagochtend 3 april van 10.00 uur tot ongeveer 12.00 uur in de Natuurtuinen Jekerdal.
De kosten bedragen voor IVN-leden € 12,- en voor niet-leden € 16,50.
Voor informatie: Vanessa Ali, e-mail: vanessahilwig@gmail.com.
[Vanessa Ali]
Lezing vleermuizen voor beginners
Vrijwel iedereen heeft wel eens een vleermuis
gezien: ’s avonds in de tuin, op straat of in het
park. In de schemering komen ze tevoorschijn
om als ware luchtacrobaten achter de muggen
en motjes aan te jagen. Voor sommige mensen
een fascinerend tafereel, voor anderen een
ware nachtmerrie: de vleermuis. Vleermuizen
roepen bij veel mensen akelige gedachten op.
Zo zouden vleermuizen in je haren vliegen en je
aanvallen om bloed te zuigen en zouden ze
allerlei ziektes verspreiden. Niets is echter
minder waar. Het gezegde ‘onbekend maakt
onbemind’ gaat zeker voor vleermuizen op.
Dat vleermuizen heel bijzondere dieren zijn en
een belangrijke plaats in de natuur innemen,
beseffen maar weinig mensen De lezing vleermuizen
voor beginners wordt steeds met actuele
onderwerpen over dit vliegend zoogdier
gepresenteerd door Ger Beckers (IVN-NatuurIngekorven
Vleermuis (Melanistisch)
gids: Vleermuizen en lid van Vleermuiswerkgroep Nederland VLEN).
Datum lezing: dinsdagavond 29 maart, 20.00 - 22.00 uur in de Natuurtuinen Jekerdal,
Drabbelstraat 7, Maastricht. De kosten bedragen voor IVN-leden € 4,- en voor niet-leden
€ 5,50. Voor informatie: Vanessa Ali, e-mail: vanessahilwig@gmail.com
[Vanessa Ali]
Humus 111 - 13
׉	 7cassandra://lX97PUpwk0lXMLplovdoEK8lq_UPt8VA0MTbKdra0TM`̶ a,wj4a,wj4בCט   u׉׉	 7cassandra://IQSZk7gw8BVQeIQkVD3pffXPXW4EIPFlVICxbwNk1cQ `׉	 7cassandra://lynkFphfwfCdnjXTzTaBskNs2yM97va1iiRIbfNWxUQh`U׉	 7cassandra://7f_zSs5M7b5PdkyhC9Y7Sh6oHmV4QhlqJOEggl1Kod4!`̶ ׉	 7cassandra://bMFnPFJ-OZFRqtQbnyHxf2gR1smNa2HUmxvND6_8SwU -V͠a,wj4 aט  u׉׉	 7cassandra://T74bn3lYnO8Sl_Thc0m8UZONtOubqj0-tVzAYPpgi78 Uy`׉	 7cassandra://TBlp_6b0Bj0K_7mN_IdcEs3I4DZ5kYK6jxYlmtayCwgz]`U׉	 7cassandra://XEXVEllcgUK_mzp_XdzpcLOn_pPG_KA4ewqrGZBwnBI"`̶ ׉	 7cassandra://8lQnGKGk418UJ_sISMhk_sLFRRKTZ2A6U64yToLwfbI 0͠a,wj4 bנa,wj4 d Á9ׁH #mailto:chris.vandenende53@gmail.comׁׁЈ׉EMaak een mooie foto
Er zijn weer een paar mooie foto’s binnengekomen bij de redactie!
Blijf wel foto’s insturen naar het redactieadres: chris.vandenende53@gmail.com
Want ‘t zijn toch geweldige plaatjes...zeg nou zelf!
Kameleonspin
Ik zag in de Humus jullie oproep voor foto's. Is dit misschien wat? Het is een Kameleonspin
die een Dambordvlieg heeft gevangen. De spin heet zo omdat deze de kleur aanpast aan de
achtergrond. Het is net op de grens van De Heeg en Gronsveld gefotografeerd. Maar kan
misschien nog wel door als Maastrichtse foto?
Groetjes, Marisol Voncken
Zo kregen we ook van Anneke een Kameleonspin zowel een witte op een Margriet als een
gele met een akkerhommel als prooi op een Zonnebloem gespot in het buurtplantsoen
Keerderstraat.
Foto Marisol
Foto Anneke
Humus 111 - 14
׉	 7cassandra://7f_zSs5M7b5PdkyhC9Y7Sh6oHmV4QhlqJOEggl1Kod4!`̶ a,wj4׉E^Van her en der
Boomfeestdag en planten jubileumboom
De uitgestelde boomfeestdag van maart
vond 10 november plaats bij KC De Geluksvogel
in Limmel. 22 Kinderen plantten
ook weer 20 lindebomen tussen de
school en de nieuwbouw. Twee bomen
kregen bij het planten extra aandacht. De
eerste boom is als jubileumboom voor 50
jaar IVN Maastricht geplant met extra veel
wormen erbij. Anneke, Irma en Kik hielpen
de kids mee. De wens van ons werd door
een kind aan de boom gehangen:
Samen bomen
blijven planten
voor een betere
leefomgeving.
De laatste boom was ter nagedachtenis van Wil de Jong die ook altijd meegeholpen
heeft met het planten van bomen. Het wensje van een kind was heel toepasselijk ‘Dat
corona vlug over zou zijn’ en veel wensjes over gezondheid, maar gelukkig ook over de
natuur.
[Tineke de Jong]
Natuurbeleving Op Maat
In het jubileumjaar van IVN Maastricht wordt ook speciaal aandacht besteed aan ouderen
in verzorgingstehuizen. Dat gebeurde op donderdagmiddag 23 september 2021.
Ongeveer 30 (licht)dementerende ouderen van verzorgingstehuis Grubbeveld (Envida)
vlakbij Vijverdal krijgen een Natuurbeleving Op Maat (NOM) aangeboden, volledig verzorgd
door 13 IVN-vrijwilligers.
Het weer is prachtig en de temperatuur van 22 graden is aangenaam. Samen gaat men
op weg om de natuur te (her)beleven door te ruiken, te voelen en te proeven. Dat gebeurt
bij een 6-tal ingerichte plekjes/standjes in de natuur nabij Grubbeveld.
In een bloemen en planten stand kunnen de deelnemers geuren proberen te herkennen.
Ook krijgen ze de gelegenheid om van droogbloemen een schilderijtje te maken.
Het is nu de tijd van het fruit. Mensen kunnen proeven van de diverse soorten streekappels,
peren en pruimen. En ze krijgen bovendien nog een minipotje appelmoes mee als
toetje. Ook wordt stilgestaan bij mergel, vuurstenen, zee-egels en gereedschappen uit
Humus 111 - 15
De jubileumboom
׉	 7cassandra://XEXVEllcgUK_mzp_XdzpcLOn_pPG_KA4ewqrGZBwnBI"`̶ a,wj4a,wj4בCט   u׉׉	 7cassandra://28Gdfo9tF9YOAShb56tjltaYtgXRSujoFzq7JiYJVrU `׉	 7cassandra://h5dK-c81djMJtJAJ5EEbpz3qgDqRJ-GPVEkLu55ethA͎`U׉	 7cassandra://wAAc3SYEF0zTOTshkCUYq4td58O2spwXvg51BDRgAGI(.`̶ ׉	 7cassandra://sUdLc5tiFwvyYlDP-MsLbh8oIyYhCPp5VszH8pCTRq4 4`͠a,wj4 eט  u׉׉	 7cassandra://do5wwZ25RaTyUfozEfpZDiha9eIxf7A83wLYMpOb06M `׉	 7cassandra://v7qXcsInsGbrfDeLRYbpN7jpQy5LxPVqFz4eU2GR9L0y`U׉	 7cassandra://lGcNd0BXgFo9awXQ0di_3wIYsMf3K0oFywlDYAHI-v4 `̶ ׉	 7cassandra://Z_V1ZF28V16OUER3luNxDdBULqU9LJO-UeQ0IJUGACk "0͠a,wj4 f׉Ede prehistorie. De namen van Bèr, Lars en Carlo komen wel bekend voor, maar worden
niet gekoppeld aan de gevonden mosasaurussen bij de ENCI in Maastricht. Maar die
waren dan ook wel heel erg oud.
Bij een volgende stand moeten de deelnemers raden naar (vergeten) groenten, maar
het blijkt dat zij ze nog niet vergeten zijn! Spontaan vertellen ze iets over de snijbiet,
boterboontjes, venkel en rode bietjes. Verder kunnen ze ruiken aan diverse kruiden en
opnieuw worden herinneringen opgeroepen bij het opsnuiven van de geur van tijm, rozemarijn,
maggiplant en salie.
En wie van de dames heeft vroeger gebreid? Wollen sokken en truien, is het enthousiaste
antwoord. En waar kwam de wol toen vandaan? Dat krijgt men nu nog eens te
zien: via het draaiende spinnenwiel wordt de schapenwol gesponnen tot fijne woldraden.
De schapen in de tegenoverliggende weide kijken trots toe. In het nabijgelegen
bos staat een stand met opgezette vogels. Diverse uilen kijken de bezoekers aan, of is
het omgekeerd? De deelnemers mogen de braakballen van de uilen van dichtbij bekijken.
Tot slot mogen ze de vogels aaien over hun zachte veren.
De deelnemers hebben vele indrukken opgedaan, maar ook de 15 begeleiders/vrijwilligers
van Envida vonden het allemaal erg interessant. Mooi dat de natuur opnieuw begint
te leven bij deze Natuurbeleving Op Maat. En helemaal mooi dat dit kan in de eigen
nabije omgeving.
[Wil Lemmens]
Humus 111 - 16
׉	 7cassandra://wAAc3SYEF0zTOTshkCUYq4td58O2spwXvg51BDRgAGI(.`̶ a,wj4׉EODe Sint-Pietersberg van noordelijk Maastricht
(dit is het in de vorige Humus beloofde artikel, het is door de redactie ingekort)
Soms noem ik de noordwestelijke steilrand van het Belvédèregebied gekscherend de
Sint-Pietersberg van noordelijk Maastricht. Er zijn immers overeenkomsten tussen
beide gebieden:
• Er is aan beide kanten een fort aanwezig.
• Beide ‘bergen’ zijn deels afgegraven, noordelijk voor klei en zuidelijk voor mergel.
• In beide bergen zijn opgravingen gedaan met paleontologisch- en archeologisch
belangrijke vondsten.
• Ze beschikken over fragmentarische stukken ‘wilde natuur’.
• Beide herbergen een gehucht: Sint Pieter boven en Oud-Caberg.
• Beide gebieden geven een bellevue over de Maasvallei.
Er zijn echter ook verschillen:
• De Sint-Pietersberg is van oudsher toeristisch, met veel wandelpaden.
• De noordelijke kant heeft in het verleden de groeven als stortplaats gebruikt.
• Dit gebied is nog niet ontsloten voor stadsbewoners en toeristen van buiten.
• Er is geen uitspanning zoals Bergrust; het heeft alleen speeltuin Fort Willem.
• Het noordelijk gebied maakt een verdergaande bedrijfsuitbreiding door.
Afgelopen jaren ging ik regelmatig het gebied onder en over afrasteringen door verkennen.
De wilde flora en fauna spreekt mij bijzonder aan. Je kan duidelijk zien dat de helling
vanaf het Rondeel tot aan de grens een stort is geweest. De humustoplaag is dun en
overal zie je plastic en scherven aan de oppervlakte komen. Alleen het glooiend weiland
langs de Carl Smulderssingel is vrij van troep. Daar kunnen de Limousinkoeien lekker
grazen. In het Belvédèregebied wordt veel aan natuurcompensatie gedaan vanwege
het nieuwe tracé van de Noorderbrug. Er zijn veel nieuwe bomen, hagen, struikgewas en
bodembedekkers aangeplant. In het begin was dat voornamelijk in de Fronten, nu is ook
het noordelijke gebied aan de beurt. En de Belvédèrelaan heeft faunaonderdoorgangen
aan de hellingkant gekregen. Verder is het mij opgevallen dat in de hete zomers de
aangelegde poelen bij de steilrand snel opdrogen. Vogels, insecten en andere dieren
Humus 111 - 17
׉	 7cassandra://lGcNd0BXgFo9awXQ0di_3wIYsMf3K0oFywlDYAHI-v4 `̶ a,wj4a,wj4בCט   u׉׉	 7cassandra://Nor444f5o01DYgkIYGSbnUQQHYBbR4kcsEtGEywGrDQ u`׉	 7cassandra://rdvWyb2R6g8LO4kVDYKCyelzhbjyChExqbBRj0J4uló#`U׉	 7cassandra://GNTRT5qsCEj1kmVamBmSUbnjh02f9OKQEkJ-tF43P7s M`̶ ׉	 7cassandra://ChPFWH4d0HwXkilI8KA6GbMq2mTfdyOmrcS5upq-Vno +:͠a,wj4 hט  u׉׉	 7cassandra://UALntaHTs8naLFeKL8fTvXPe5sCQfUafOtjlXwk5VZs e-`׉	 7cassandra://i1Ijf54qLdSjXZikqSlyqrxWhCF7hErvUfFaiaMU7kQ͐j`U׉	 7cassandra://SyZAxIbs1-zwacCimXUBdVjfPde8IxBeQLkx3OLOlQg%-`̶ ׉	 7cassandra://iLCCQSUYX-EwOrrbnNb8Kr9JWJnOM3mZUZLzZ8pt0zM j9:͠a,wj4 i׉E	Toekomstbeeld?
moeten ver gaan om aan water te geraken. De opgehoogde Belvédèregroeve, aan de
overkant van de gemeentelijke afvalzorg, is door de schaduwrijke ligging uitermate
geschikt om te dienen als waterrijke biotoop. Het is jammer dat dit gebied onderbroken
wordt door de bedrijventerreinen aan het Rondeel en de Sandersweg. Het zou mooi zijn
als het hele gebied verandert naar natuur.
Een wens van mij is om het lege bedrijfsterrein aan de Sandersweg een publieke functie
te geven. Ik ben overtuigd dat daar, boven aan de S-bocht, een uitkijktoren een prachtig
uitzicht geeft over de noordelijke Maasvallei. Niet al te ver van het centrum zou daar behalve
in de winter een beperkte horecafunctie op zijn plaats zijn. Een goedlopende uitspanning,
zoals Bergrust, kan hier ook slagen. Ik hoop dat de noordelijke St.-Pietersberg voor de
stadsbewoners een mooie aanvulling gaat worden op die van het zuiden en dat de meer
dan tienduizend bewoners uit de wijken van noordwestelijk Maastricht de natuurbeleving
van deze omgeving gaan waarderen en genieten.
[Berto Aussems]
De trap levert een kunstwerk op
In het voorjaar van 2021 maakte ik voor IVN Maastricht de
jubileumtrap met het gedicht Eik en Beuk, geschreven door
Chrit Merckelbagh. De letters sneed ik met de hand met een
plasma-snijder uit de trapdelen; een secuur werkje. Zo’n gedicht
levert een aardige bak met letters op en ik gooi restmateriaal
van ijzer niet snel weg, je weet maar nooit waar je het
voor kunt gebruiken. En op een dag dat het wat rustiger was in
de werkplaats, combineerde ik de letters, met een zwaar stuk
cilindervormig massief staal; een reststuk van een ander project.
Wat lassen zo leuk maakt, is dat je al snel iets aan elkaar
kunt maken, zonder duidelijk plan. Ik maakte van de letters
een uitwaaierende pluim die vanuit de cilinder naar buiten leunt. Soms flexte ik er een
stuk van af om het er onder een andere hoek weer aan te lassen. En zo probeerde ik
hoe ver deze letterwaaier naar buiten kon leunen, zonder dat het geheel omviel. En na
een paar daagjes roesten in de regen, zie je niet de losse onderdelen, maar is het object
één geheel. En dat leverde deze vorm op, die ik POETREE doopte, een woordgrapje
en met een beetje moeite kun je er ook werkelijk een boom in zien.
Deze kluwen van letters is eigenlijk ook het gedicht Eik en Beuk, alleen wat minder
goed leesbaar, en ik vind het een mooi idee dat het gedicht in deze vorm nu weer terug
is bij de maker.
[Rob van Acker]
Humus 111 - 18
׉	 7cassandra://GNTRT5qsCEj1kmVamBmSUbnjh02f9OKQEkJ-tF43P7s M`̶ a,wj4׉E	Zaterdag 4 september - De Wijn, Wei en Bij wandeling
Het is inmiddels een traditie dat IVN met Buurtnetwerk Campagne-Wolder in september
een wandeling langs wijngaarden organiseert. Dit jaar werd ‘wijnwandeling’ ingepast in
het IVN-jubileumjaar. Daarom kregen onze mooie natuur en de bijen meer aandacht. En
natuurlijk was er aan einde toch een wijnproeverij.
We vertrokken vanaf het OOG van Sint-Pieter. Is deze naam ontstaan door de vorm van
de parkeerplaats of omdat hier een goed oog op Maastricht gericht kan worden?
Langs het fort omhoog en verder over ja, het plateau van Caestert! De zeldzame kalkhellingen
bergen een bijzondere biotoop met een zuiderlijke uitstraling. Het unieke microklimaat
maakt het gebied tot een uniek vlinder-, oehoe-, vleermuis- en plantenparadijs.
Ook zagen we dat hier helaas natuurschade is. Gewaarschuwd werd er voor
Boomschorsziekte, die niet alleen de esdoorn aantast, maar ook schadelijk is voor
onze longen. We liepen een stukje door het ENCI-bos en gingen via een prachtig dalend
paadje met uitzicht over het Jekerdal met haar keur aan wijngaarden en een meanderende
Jeker naar beneden. Natuurlijk werd even stil gestaan bij de IVN-jubileumplek
‘Eik en Beuk’ waar recent ter ere van het 50-jarig jubileum
een mooie toegangstrap gemaakt is met een toepasselijk
gedicht van Chrit Merckelbagh. Verder naar de Natuurtuinen
waar Jerome van het CNME ons vertelde over de
wilde bijen en hun levenswijze. De wilde bijen zijn solitaire
bijen, anders dan de honingbij die met een heel volk leeft. Er
blijken meer dan 350 bijensoorten in Nederland. De wilde
bijen hebben het moeilijk. Gelukkig worden er momenteel
bijenhotels geplaatst. Een bijenhotel heeft alleen zin als
deze omgeven is met rode klaver, dovenetel, stalkaars,
smeerwortel, kogeldistel e.a. en meer kruidachtige planten.
Buurtnetwerk Campagne trakteerden de wandelaars in de
Groene Ruimte op wat drinken en lekkers. Daarna werd
verder gewandeld langs de Jeker terug naar de oostflank
van de Sint-Pietersberg waar imker Klaas Westerterp interessant vertelde over de honingbijen,
de bijenkasten en het maken van honing.
De wandelaars werden moe en dorstig, daarom spoedden ze zich langs een lint van
wijngaarden naar de Ceulengaerd, waar Valère en Henriette ons stonden op te wachten.
Ze serveerden lekkere witte wijnen zoals de chablis 2020, Grüner Veltliner en een
rosé van Pinot Noir. We hebben genoten!
[Christien Op ‘t Hof-Smeets]
Humus 111 - 19
׉	 7cassandra://SyZAxIbs1-zwacCimXUBdVjfPde8IxBeQLkx3OLOlQg%-`̶ a,wj4a,wj4בCט   u׉׉	 7cassandra://nJrMwJgIwsglkxr3dwimfcacwR4s5UC9_Aq8O985MxE `׉	 7cassandra://exZgLNzpjeDf_kGjhWNSQm8Bg8T4Pfa3VnIBTHsU-nY|2`U׉	 7cassandra://4-ZjVQYP8iHY-l378NWM9xYW369J61X7hC9DQZGD5Kk"`̶ ׉	 7cassandra://BNUh-QUxz106XBzkAQQhpvNLr-NE-kwFwjj5nPBKoLE >͠a,wj4 kט  u׉׉	 7cassandra://FlHAiQ74yZuo5Qu4yKqaGyvSjngQAPzHZD8uFhaDENI ߊ`׉	 7cassandra://-DLo5_CFUPt8rM6BbGxpWTMVjnHKgAT17Albmee4BMMkr`U׉	 7cassandra://J_4RZxm9QaEbuVM3kt2l30ybXgb3-cpAIp34JVS7q8k,`̶ ׉	 7cassandra://ESCy5eNgu4WB4vrvyzE6ilEFH6-ZJZr6E_L73VyBCDk X͠a,wj4 l׉EqLogboek werkgroepen
_ Werkgroep Publieksactiviteiten
Diverse cursussen en educatieve activiteiten
Cursus Stadsnatuur
In september konden we weer starten met het aanbieden
van de lespakketten Kaart, kompas en GPS,
Diersporen en Natuurbeheer.
7 en 25 september - Kaart, kompas en GPS
Dit lespakket is net zoals diersporen en Natuurbeheer in
een coronaluwe periode uitgevoerd met 7 deelnemers.
Voor wie meer wil weten kan in het voorjaar meedoen
met de cursus bestaande uit 5 lessen (zie pagina.12).
5 en 16 oktober - Diersporen
Een fijne groep van 10 cursisten kreeg tientallen
diersporen voorgeschoteld die bij de juiste diergroep
gelegd moest worden, zoals een braakbal van de
kerkuil bij de groep vogels of de larve van een libel bij
de insecten. Bij ieder spoor is wel iets extra’s te vertellen.
Braakballen van een kerkuil hebben een zwart
laagje aan de buitenkant, de andere uilen hebben dat
niet. Een kleine braakbal bevat 1 muis, een grotere
wel drie. De larve van een blauwgroene glazenmaker
is groot t.o.v. die van een vuurjuffer en leeft 3-5 jaar in
het water voordat het omhoog kruipt langs een plantenstengel.
En wist iedereen wie het oudste dier is in
leeftijd: de Noordkromp, een schelp die wel 500 jaar
oud kan worden, die van mij was 100 jaar oud te tellen
aan de ringen op de schelp.
Zo werd er een hele avond gezocht naar sporen bij het
juiste dier. Ook zelf hadden de cursisten een verhaal
over een spoor of een vraag wie heeft nu die walnoot
opengespleten, leeggehaald en in de composthoop
verstopt. Het blijkt dat de eekhoorn dit doet volgens het
diersporenboek van Annemarie van Diepenbeek.
Humus 111 - 20
Kaart, kompas & GPS
׉	 7cassandra://4-ZjVQYP8iHY-l378NWM9xYW369J61X7hC9DQZGD5Kk"`̶ a,wj4׉E%De buitenles was in de omgeving van de Öreberg, een geologisch monument van een
miljoen jaar geleden, net cement met grind, maar echt toentertijd gevormd. Het was een
wandeling met gelukkig toch veel sporen, want dat kan je niet van tevoren weten hoe
actief dieren zijn geweest. In de stad zijn ook vele sporen te vinden, maar daar moet je
oog voor hebben, misschien dat de cursisten dit thuis in tuin of omgeving nu ook gaan
ontdekken.
[Tineke de Jong]
Natuurbeheer
De binnen- en buitenles is gecombineerd in de les in de boomgaard van Amby waar 6
cursisten eerst theoretische uitleg kregen over het snoeien en dit toen in praktijk konden
brengen. Het verslag van deze ochtend is te lezen bij de activiteiten van de werkgroep
Natuurbeheer.
1, 22, 29 september en 9 oktober -
workshop Vleermuizen
Na lang wachten was er na een lange Covid-19 pandemie lockdown en veel maatregelen
weer een Vleermuizen workshop gepland voor de IVN’ers in de Natuurtuinen Jekerdal
in Maastricht. Met drie theoriesessies en één buiten excursie in de grot (onderaardse
kalksteengroeve), de Apostelgroeve, was dit een zeer gewilde workshop. Hiervoor
hadden zich 11 enthousiaste personen aangemeld. Er was best veel vleermuis kennis
aanwezig bij de deelnemers, maar ook een aantal die hun kennis wilde opschalen. Onder
deze mensen waren een paar gidsen van de grotten (Valkenburg Romeinse catacomben
en Maastricht Underground). Ook deelnemers aan de winter monitoring van
vleermuizen. Ger Beckers was een zeer betrokken docent die met een goed gevoel
Lees verder op pagina 24
Humus 111 - 21
׉	 7cassandra://J_4RZxm9QaEbuVM3kt2l30ybXgb3-cpAIp34JVS7q8k,`̶ a,wj4a,wj4בCט   u׉׉	 7cassandra://h5pFwc2zFBbNl6fJbhMhpgAeEMB7Y3vdaAd7sN3ZCVI `׉	 7cassandra://5RJAChPCez-4FP4v_oQUHWj6GjbcEtnvP-rE6i3eAqwV`U׉	 7cassandra://W-DfcE-4LcRfEB_Ma95NAE8m9n65G7KsSgDNcWoQpEk`̶ ׉	 7cassandra://y7IFncirHHZ9l1CQsESsEJ6r-S-eViLxXYJg-_1GjJsB͠a,wj4 oט  u׉׉	 7cassandra://b75PGKQbTdvXe__Pe7QvFKEVVpikICunRpqvQOS7C90 P`׉	 7cassandra://VFys6wY8O7AxwIH30JOvXJtf2LAXPwRMgDyfCNdT624W`U׉	 7cassandra://mVF4zKg5SAYAQIl2hKPtIdPEk_uQtCsiG2E4uUSQaLgL`̶ ׉	 7cassandra://yUkmAoMtccTVJvyjZQIjpCAH_vf8Y8JkJ0onITwtKD8X͠a,wj4 pנa,wj4 u ̆9ׁHhttp://www.ivn.nl/maastrichtׁׁЈנa,wj4 t Q̞9ׁH "mailto:tineke.de.jong@kpnplanet.nlׁׁЈנa,wj4 s Q̞9ׁH "mailto:tineke.de.jong@kpnplanet.nlׁׁЈ׉EoAfdelingsactiviteiten
Jan
anuuari
wo 05 20.00
za 08 09.30
za 08 09.30
di 11 20.00
di 18 20.00
wo 19 20.00
za 29 09.00
Februari
wo 02 20.00
za 05 09.30
di 08 20.00
di 15 20.00
za 12 09.30
wo 16 20.00
zo 20 09.00
Maaartrt
wo 02 20.00
za 05 09.30
di 08 20.00
wo 09 20.00
za 12 09.30
di 15 20.00
wo 16 20.00
za 26 09.00
Apprill
za 02 09.30
wo 06 20.00
za 09 09.30
di 12 20.00
di 19 20.00
wo 20 20.00
zo 24 09.00
Meei
wo 04 20.00
za 07 09.30
za 07 09.30
di 10 20.00
Bestuursvergadering: Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Flora: activiteit nader te bepalen
Werkgroep Natuurbeheer: snoeien op nader te bepalen plek
Werkgroep Vogels: bijeenkomst - Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Publieksactiviteiten - Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Flora: bijeenkomst - Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Vogels: Excursie - plaats nog te bepalen
Coördinatorenoverleg/Bestuur - Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Flora: activiteit nader te bepalen
Werkgroep Vogels: bijeenkomst - Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Publieksactiviteiten - Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Natuurbeheer: snoeien op nader te bepalen plek
Werkgroep Flora: bijeenkomst - Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Vogels: Excursie - plaats nog te bepalen
Bestuursvergadering: Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Flora: activiteit nader te bepalen
Werkgroep Vogels: bijeenkomst - Natuurtuinen Jekerdal
Algemene Ledenvergadering: Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Natuurbeheer: snoeien op nader te bepalen plek
Werkgroep Publieksactiviteiten - Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Flora: bijeenkomst - Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Vogels: Excursie - plaats nog te bepalen
Werkgroep Flora: activiteit nader te bepalen
Bestuursvergadering: Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Natuurbeheer: snoeien op nader te bepalen plek
Werkgroep Vogels: bijeenkomst - Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Publieksactiviteiten - Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Flora: activiteit nader te bepalen
Werkgroep Vogels: Excursie - plaats nog te bepalen
Bestuursvergadering: Natuurtuinen Jekerdal
Werkgroep Flora: activiteit nader te bepalen
Werkgroep Natuurbeheer: snoeien op nader te bepalen plek
Werkgroep Vogels: bijeenkomst - Natuurtuinen Jekerdal
Humus 111 - 22
׉	 7cassandra://W-DfcE-4LcRfEB_Ma95NAE8m9n65G7KsSgDNcWoQpEk`̶ a,wj4׉E{Publieksactiviteiten
Jan
anuuari
zo 09 16.00
za 29
zo 30
Februari
zo 20 13.30
di 22 20.00
za 26 09.30
Maaarrt
ma 21 19.30
di 22 20.00
wo 23 20.00
za 26 09.30
zo 27 10.00
ma 28 19.30
di 29 20.00
wo 30 20.00
Apprill
za 02 09.30
zo 03 10.00
za 09 14.00
wo 13 20.00
za 23 09.30
zo 24 13.30
Meei
zo 01 08.30
za 07 14.00
Schemer excursie - vertrek Natuurtuinen Jekerdal (zie pag. 07)
Tuinvogeltelling - aantallen doorgeven: tineke.de.jong@kpnplanet.nl
Tuinvogeltelling - aantallen doorgeven: tineke.de.jong@kpnplanet.nl
Excursie Lanakerveld en Belvédèreberg - vertrek kerkplein Oud-Caberg (zie pag. 07)
Cursus Stadsnatuur - Lespakket 1 Geologie theorie (zie pag. 11)
Cursus Stadsnatuur - Lespakket 1 Geologie praktijk (zie pag. 11)
Cursus Bijvriendelijk tuinieren - les 1 theorie (zie pag. 12)
Cursus Stadsnatuur - Lespakket 2 Landschap theorie (zie pag. 11)
Cursus Kaart, kompas & GPS - theorieles 1 (zie pag. 12)
Cursus Stadsnatuur - Lespakket 2 Landschap praktijk (zie pag. 11)
Lente excursie - vertrek Chàteau Neercanne (zie pag. 08)
Cursus Bijvriendelijk tuinieren - les 2 theorie (zie pag. 12)
Lezing Vleermuizen voor beginners - Natuurtuinen Jekerdal (zie pag. 13)
Cursus Kaart, kompas & GPS - theorieles 2 (zie pag. 12)
Cursus Kaart, kompas & GPS - praktijkles 1 (zie pag. 12)
Cursus Bijvriendelijk tuinieren - les 3 praktijk (zie pag. 12)
Jekerdal-scharrelkids bezoeken Tiny Forest ‘Het Vlinderbos’ (zie pag. 10)
Cursus Kaart, kompas & GPS - theorieles 3 (zie pag. 12)
Cursus Kaart, kompas & GPS - praktijkles 2 (zie pag. 12)
Excursie Eik en Beuk - vertrek Natuurtuinen Jekerdal (zie pag. 08)
Ardennenwandeling van Stavelot naar Coo (zie pag. 09)
Jekerdal-scharrelkids - Vogelmiddag (zie pag. 10)
Voor alle publieksexcursies geldt dat deze gratis zijn, maar vanwege het Coronavirus is online
aanmelden verplicht. Mochten de maatregelen wijzigen dan wordt dit via de website bekend
gemaakt. Graag op tijd bij het vertrekpunt zijn.
Kijk op www.ivn.nl/maastricht voor eventuele wijzigingen in de activiteiten
Parkeer voor Natuurtuinen Jekerdal s.v.p. aan de Mergelweg.
LET OP: er is betaald parkeren. Boete parkeren in de Drabbelstraat: € 75,- !!
Humus 111 - 23
׉	 7cassandra://mVF4zKg5SAYAQIl2hKPtIdPEk_uQtCsiG2E4uUSQaLgL`̶ a,wj4  a,wj4בCט   u׉׉	 7cassandra://XYZoi4Jl0KFqDGC9KYjLfImveZOWEuvy3fF8DL0SSv8 y`׉	 7cassandra://BqZZXAINlsDa4Kuumglg2m0FDO-pg--dOjQBDYp6gNcoO`U׉	 7cassandra://e7GigDhgxsliTzZxoVDbEdG9vGHkhsAHj6x4sqW0YDM`̶ ׉	 7cassandra://DO293Rr6SYuScj9uvQTHZd3lEIXAH-uOKOOOI5KSXoE &̾͠a,wj4 rט  u׉׉	 7cassandra://tD7wVOBgmvTkQryPqya_I0PmCdzP5XgT2OPzH2-PkNI `׉	 7cassandra://DX7rDfMIXAkkL3Q0xfyAzWPkeyMzG19TYwiDAEaafkM̓`U׉	 7cassandra://XNAIViCRFnxv9U9TqxTP3sIpiq_OgkqhtduWhpPt288#N`̶ ׉	 7cassandra://dNlTMmlBjHSlKWPf5r68qP_pbIcHR-Qyww8HT-47paQ ):͠a,wj4 v׉Evoor humor leuke anekdotes wist over te brengen. Bijvoorbeeld baltsgedrag van mannelijke
vleermuizen: “de mannen die het hardst schreeuwen krijgen de meeste vrouwen.”
En ook serieuze gegevens zoals de mens gebruikt 60-70 db (decibel) bij spraak
en 90 db bij schreeuwen. Vleermuizen 100 tot 110 db bij roepen (max 130 db). Toonhoogten
in Hz(Hertz) variëren van 120 Hz naar 18 Hz , maar wij mensen kunnen deze
hoge tonen niet horen zonder gebruik te maken van een bat-detector (apparaat dat
ultrasoon geluid weer geeft).
Naar aanleiding van het geleerde werd ook huiswerk uitgereikt, om het geleerde in de
praktijk thuis, in de eigen leefomgeving te ervaren vooral in de avonduren. Zo waren er
deelnemers die restanten van het eten van de insecteneters opspoorde en vleermuiskeuteltjes
ontdekten bij uitvliegopeningen. Er werd zelfs in een bosperceel naar zwermende
vleermuizen uitgekeken.
Ik zat erbij en leerde ook veel tijdens te lessen. We kregen theorie over de vijf meest
bekende soorten, die hier in de regio voorkomen; hoe zien de verschillende soorten
eruit; er werd over de beschermde status en Wettellijke bepalingen omtrent bescherming
gepraat en natuurlijk ook het herkennen van de geluiden door middel van een
batdetector kwam ook aan bod.
[Vanessa Ali en Ger Beckers]
Zaterdag 4 september - nachtvlindertelling
Op zaterdag avond 4 september vond de Nachtvlindertelling plaats op het plateau
van de Pietersberg. Het was een heldere open avond, en daarmee eigenlijk een beetje
te koud om veel vlinders te verwachten. Niettemin konden de circa 10 deelnemers
heel wat mooie nachtvlinders bewonderen
en fotograferen. Marcel
Prick had een aantal lichtvallen
opgesteld, een boom ingesmeerd
en een verlicht laken opgespannen.
Hij vertelde volop en liet ons
de vlinders zien, waaronder enkele
bijzondere exemplaren.
Maar ook bijvoorbeeld de bekende
gevreesde buxusmot. Eigenlijk
een mooi beestje dat echt niet
alleen op buxus te vinden is.
[Antonie de Beaumont]
Humus 111 - 24
׉	 7cassandra://e7GigDhgxsliTzZxoVDbEdG9vGHkhsAHj6x4sqW0YDM`̶ a,wj4 ׉EZondag 12 september - op fotosafari met Goos
Het was vroeg opstaan om met Goos op fotosafari te gaan. We waren met 9 deelnemers
toen we om 08.00 uur vertrokken vanaf de Natuurtuinen naar het Jekerpark en het
stadspark van Maastricht. Het weer had niet mooier gekund, het was heerlijk licht bewolkt
en helder.
Tijdens de wandeling met Goos kregen we uitleg over sluitertijden, de stand (door de
knieën), compositie, de achtergrond en het gebruik maken van het licht. Het licht was
mooi door de schuine stralen van de zon en voeg daarbij de rust van een vroege zondagmorgen,
het was heerlijk. Al wandelend werd driftig gefotografeerd, er werd uitleg
gegeven over diafragma, ISO-waarde en de sluitertijd. Ook werden kleine trucjes voorgedaan
om de foto die meerwaarde te geven. Op het einde van de wandeling een kop
koffie bij de Tapijn Brasserie: het volmaakte deze mooie zonnige foto wandeling. Goos
bedankt.
[Herman Heemskerk]
Zaterdag 18 september -
Herstart landschapsgidsenopleiding
Heel fijn dat we na 1,5 jaar deze opleiding
weer konden oppakken. We
hadden de cursisten wel beziggehouden
met nuttige opdrachten zoals
zelf vragen bedenken bij een excursie
of vragen van ons beantwoorden
bij beschreven routes. Veel extra
werk, maar we wilden natuurlijk iets
blijven aanbieden. Gelukkig gaan we
toch nog verder met 19 cursisten van
de 28 bij de start. Niet iedereen kon
na zo’n coronaperiode nog tijd vrijmaken
of durfden het niet meer aan.
We zijn eigenlijk opnieuw moeten starten. In september hebben we dan ook de twee
eerste lessen vóór corona dunnetjes overgedaan in de Natuurtuinen met actieve werkvormen.
Inmiddels hebben we weer drie lessen gehad met veel oefenen in presenteren
en werken met werkvormen, zoals de chorobat demo van Igor of de gids die Wilma uitbeeldde
tijdens de excursie met 4 verschillende types gidsen. Hopelijk kunnen we de
opleiding nu afmaken.
[Team LGO regio Zuid-Limburg]
Humus 111 - 25
׉	 7cassandra://XNAIViCRFnxv9U9TqxTP3sIpiq_OgkqhtduWhpPt288#N`̶ a,wj4 a,wj4 בCט   u׉׉	 7cassandra://SSuvWOgokthkDT7uVdVAz9wwHUFfnZY7TyKptwMuX8E `׉	 7cassandra://uRPw-pUIshefClkF0yFgGk_Y0dTDFyCcXOSaDEPrz8Ij`U׉	 7cassandra://lw4CfBfhkJnmqsGUZSXKDlqqjDhuHK68C4AsY_JcOtoc`̶ ׉	 7cassandra://Bf8tAZASFdyNFVFwwT6_arGR5CL1GBrp_AKZkZ-E8y0 4͠a,wj4 xט  u׉׉	 7cassandra://6PGYzdOVEBhpfXRluIdrWwuWjE3l2Ns25XaZ6-K0zpU `׉	 7cassandra://5Al1DM4rK4ozMm1RN413za-9mOfWJpXDJXKP1UOj5aQ́`U׉	 7cassandra://0WDMvPK1Skg8AeA4V2eKKcbHQP62aXjJRjjvA4HJAq0$
`̶ ׉	 7cassandra://cLZTv4D_lUJzaxbXXk_9EXlbBN8R7bbDusasg5sy5qc :͠a,wj4 y׉EExcursies
Weekend 28 en 29 augustus - excursie vleermuizen
Ger Beckers verzorgde voor IVN op beide avonden een excursie door het stadspark om
liefhebbers kennis te laten maken met vleermuizen. Hij had daarvoor een aantal batdetectors
bij zich, die we zelf konden bedienen. Al snel hoorden we de eerste signalen van
dwergvleermuizen en bij het hertenkamp aangekomen, zagen we er ook steeds meer
vliegen. Ger gaf onderweg uitleg over het gedrag en de leefwijze van verschillende
vleermuizen. Boven de Jeker ontdekten we de eerste watervleermuizen die laag over
het water scheerden en hun capriolen uithaalden. Wat verder op de opener stukken
hoorden we ook het smakkende geluid van de laatvliegers. Het was voor velen van ons
een ontdekking dat er in de stad zoveel en ook nog verschillende vleermuizen leven.
Spannend, het ‘jagen’ met de batdetector om het signaal van de vleermuizen te ‘vangen’.
Al helemaal als het gelukt was en dan nog proberen om het beestje ook te zien.
In totaal deden verspreid over beide avonden 15 mensen mee ondanks het slechte
weer op zondag.
[Antonie de Beaumont]
Zondag 19 september -
sterwandeling Groeve en Sint-Pietersberg
Rond 13.00 uur kwamen de deelnemers van de diverse IVN-afdelingen bij het Châlet
D’n Observant bij elkaar voor de Sterwandeling. Heerlijk in het zonnetje op het terras
met uitzicht op de groeve konden we voor de start genieten van iets lekkers verzorgd
door Lei. Via de 30 meter zone wandelden we richting de trap en het uitzichtpunt. Deze
zone ligt 20 meter onder het niveau van de Maas. Rechts de mergelwand met de lagen
vuursteen en links de diepe groeve. Bij de trap geeft Carlo ons uitleg over de fossielen
Humus 111 - 26
׉	 7cassandra://lw4CfBfhkJnmqsGUZSXKDlqqjDhuHK68C4AsY_JcOtoc`̶ a,wj4 ׉Edie er gevonden zijn. Via een korte doorgang in de groeve bestijgen we de trap. Het is
een reis door de tijd: van de dinosaurussen naar het heden.
Boven op het uitzichtpunt een weergaloos uitzicht op de hele groeve. Vervolgens via de
Luikerweg richting het Fort en langs de plateaurand met uitzicht over het Jekerdal,
Maastricht en de Louwberg. De Apostelhoeve konden we goed zien liggen aan de overkant
van het dal.
Beneden in het dal een stop bij de Jubileumplek van IVN Maastricht: het 25-jarige (Eik en
Beuk), het 40-jarige (zitbank met haag) en het 50-jarige jubileum (trap en gedicht).
Na de steile helling naar boven passeerden we De tombe en de Franse Batterij en liepen
door het ENCI-bos. Voorbij het bos schuin naar beneden, via de Kannerhei en kwamen
uit bij de Duivelsgrot. Via het Popelmondedal weer naar boven met mooi zicht op
Kanne. Daarna via het hellingbos terug naar het startpunt.
Tijdens de wandeling werd de vragenlijst fanatiek ingevuld. Mooi in de zon op het terras
van ’t Châlet werd onder het genot van een consumptie de vragenlijst gecontroleerd en
onder een klein applaus het boek Oogst van het Krijtlandschap uitgereikt aan de groep
VTN Cadier en Keer.
[Herman Heemskerk]
Zaterdag 2 Oktober - Beleefwandeling Heer
(ingekorte versie zie voor een uitgebreider verslag op de website of op facebook)
Gedurende de IVN Beleefweek Limburg organiseerde IVN Maastricht een Beleefwandeling
waarbij, onder leiding van Vanessa en met medewerking van Jos, alle zintuigen
konden worden geprikkeld. Zoals bij de
Locotuinen waar aparte groenten als
raapsteel en palmkool geproefd kon
worden of verderop in de route bij landgoed
Heerdeberg een door Vanessa
zelfgemaakte pompoenensoep, zo
hadden de smaakpapillen ook wat te
beleven. Onderweg lieten de landbouwHumus
111 - 27
׉	 7cassandra://0WDMvPK1Skg8AeA4V2eKKcbHQP62aXjJRjjvA4HJAq0$
`̶ a,wj4 a,wj4 בCט   u׉׉	 7cassandra://gL5Z6yBdJLTJzi6pFWTt4ktBn5GUqUN-MKLfunBkaes T`׉	 7cassandra://UMhLnhNR878cf-eDyVh_4YjOQbqhJcLiQN7n0GT8Yg4z`U׉	 7cassandra://XWsaXi_UlbN5DO7w6El6DpLQzZPfzxe5ZbHAGzyc9hU`̶ ׉	 7cassandra://hEUG8EqfJ2YTmuhGcZPzdv0BE_jV4jNDeu9c43uO8Q0 "L͠a,wj4 {ט  u׉׉	 7cassandra://LLuUFt3BHadVSE4nC49dQELZB1Vzm_XrN6KdMZknrtE ^J`׉	 7cassandra://LTCHpnMiGwQNkz-fSfuKsNQlTqaGx3zdU6Dy0jPoOGE͇A`U׉	 7cassandra://bzz16iWzH3ZeCEdGvbLE-hT_Ueag3ljhWOblq6P86aw$}`̶ ׉	 7cassandra://M2jz1BCY7TOeagDFNH_0sIYSRn6tQFwHMOn07tcs3CU E]D͠a,wj4 |נa ,wj4 ~ (M9ׁH 9http://www.ivn.nl/afdeling/maastricht/jubileumwandelingenׁׁЈ׉E;gronden zien hoe de grond de winter door kwam. Op de braakliggende landbouw-hectares
hadden weer en wind nu vrij spel en was de erosie voelbaar. Enkele hectares waren
zichtbaar beplant met groenbemesters, zoals mosterdzaad en luzerne (alfalfa) die
de bodem verbeteren en ook erosie tegengaan.
Bij een groepje bomen hebben we onze zintuigen getest door middel van de vele bladeren
op de grond, niet primair door het determineren ervan, maar door te ervaren of we
ons ‘eigen blad’, na verloop van tijd nog wisten te herkennen aan kleine gedetailleerde
kenmerken. Vervolgens door naar de ‘groene parel van Heer’ (de Kloostertuin Opveld),
met nog zichtbare ‘brevierpaden’. De tuin is inmiddels wat verwilderd, maar wordt onderhouden
door een buurtgroep. Het klooster aan de Veldstraat is een rijksmonument.
Aan het eind deden we de Buurttuinderij ‘Hof van Heer’ aan, waar op dat moment een
buurtmarkt plaatsvond, daar werden wij ontvangen met koffie en gebak en konden we
producten uit de tuin proeven en kopen. De wandeling was ongeveer 6 km lang en
duurde in totaal ongeveer 3 uur, inclusief tussenstops.
[Jos Lemmens]
Zondag 10 oktober - Jubileumwandeling
Sphinxkwartier, het Frontenpark en Boschpoort
Het is bijna niet te geloven, maar het was weer een zonovergoten dag bij deze wandeling,
wie regelt dit eigenlijk :-) ? De tocht begon voor Filmhuis Lumière waar Herman ons
ontving en op pad stuurde. Het eerste deel van de wandeling voerde door het nieuwe
Sphinxkwartier met o.a. de Sphinxpassage
met op de wand de geschiedenis van de
Sphinx aardewerkfabrieken, de Andrieskapel
en het nieuwgebouwde stadsdeel met intieme
hofjes en autovrije straatjes.
Wij waren als laatste vertrokken en konden
zodoende wat weifelende kaartlezers weer
op het goede pad zetten. Dat was in de Hoge
Fronten wel even nodig, want daar lopen heel
wat paadjes kris-kras door elkaar. De vragen
zorgden ook weer voor de nodige hoofdbrekens:
waar waren die zwarte kokers bijvoorbeeld
voor nodig? De Lage Fronten bereikten
we via de droge gracht die onder de Cabergerweg
doorloopt en die weer is open
Humus 111 - 28
׉	 7cassandra://XWsaXi_UlbN5DO7w6El6DpLQzZPfzxe5ZbHAGzyc9hU`̶ a,wj4 ׉Egemaakt bij de aanleg van het nieuwe tracé van de Noorderbrug. Tineke stond ons op
te wachten bij de pas geopende koffie-container ‘Het Front’, waar we werden getrakteerd
op een lekker kopje koffie of ’n frisdrank en een zakje bloemrijk zaad. Een prachtige
plek om even uit te rusten met zicht op de havenkom en ‘n oude kazemat. We gingen
verder langs de gracht in de Lage Fronten, het begin van het waterrijke deel van
deze wandeling. Via een als uitzichtpunt bewaard gedeelte van de oude oprit van de
Noorderbrug liepen we over het spoorpad naar de wijk Boschpoort. Een vergeten pareltje
dat prachtig en rustig gelegen is aan de noordkant van Maastricht. We liepen langs
het voedingskanaal, door een mooie bomenlaan langs het verbindingskanaal Maas -
Zuid-Willemsvaart en we hadden een prachtig zicht op de Maas. Via het buurtpark en
de mooie Améliebrug weer terug naar de drukte van de stad, waar we langs het water
van het verbindingskanaal terug bij het Bassin kwamen. Daar hebben we nog heerlijk in
het zonnetje gezeten en gezellig nagepraat. Veelgehoorde opmerkingen waren: “Wat
een schitterende wandeling was dit” en “Nu ben ik toch op plekken geweest waar ik
nog nooit geweest ben!”
De moeite waard dus om ook ‘s deze wandeling te maken, hij staat op de website:
www.ivn.nl/afdeling/maastricht/jubileumwandelingen
[Chrit Merckelbagh]
Zondag 24 oktober - Bomenfestival:
bomenspeurtocht en bomenroute Amby
Zondag 24 oktober konden de 45 belangstellenden kiezen uit een excursie met gids,
individueel lopen met routebeschrijving en
markante punten zoals bij alle jubileumwandelingen
of met een fotospeurtocht
(een meisje van 5 liep hiermee voorop en
wees ons de weg). De helft liep mee met
een gids (Irma en Tineke) in twee groepen
en de rest liep individueel op die dag of op
een andere dag. Voordat de mensen op pad
gingen schreef Marijke de wandelaars in en
konden ze 20 vragen op een Quiz-banner
proberen te beantwoorden. Sommigen waren
zo enthousiast dat ze alle 40 vragen
Humus 111 - 29
׉	 7cassandra://bzz16iWzH3ZeCEdGvbLE-hT_Ueag3ljhWOblq6P86aw$}`̶ a,wj4 a,wj4 בCט   u׉׉	 7cassandra://gi82uz4ycSRjvorvLlL_FS9mAHRHA_20zAQIqRyBv54 `׉	 7cassandra://OmTXHuEMmyUo8A39zaslABoYDKzYvRHlHHzIEfGhgKÝd`U׉	 7cassandra://f0zQeNtLER07JDScKo-61snoPKGLSaUEb-dpqm4tRG0"`̶ ׉	 7cassandra://OLf3Xgti6yY9QGGXGZpjegVRvHjhAhu3CefVsWSwu7E 1͠a ,wj4 ט  u׉׉	 7cassandra://Xp1HROqLn2SV3BbBg-P1Yr5rGoJKg_GjimqoP2KLbeg `׉	 7cassandra://E8Z1fvCrerYlaSCey9XaTSKUwamn6KOIGM-Zs3hcfhQ`U׉	 7cassandra://BfDCv8YfC6td-Agvp7KhxKU9lrxaV5ss1d_7p1KMuW0"q`̶ ׉	 7cassandra://qvrFKu5JeslIyaYXTkRFM0SGQh4oggNrPDYPB8H65ZU 5aV͠a ,wj4 נa ,wj4  bM9ׁH 9http://www.ivn.nl/afdeling/maastricht/jubileumwandelingenׁׁЈ׉Emaakten. Allemaal kregen ze het
boekje Bomenpad Heugem mee als
beloning. Een meisje van 5 kreeg na
het invullen van de 20 kindervragen
een zoekkaart bomen en de andere
twee winnaars kregen dit later thuisbezorgd.
Ook nieuw was dat Jos de gidsen filmde om te kijken of je een route ook zo
digitaal kan aanbieden. Na afloop waren de reacties zeer positief, de duimen gingen
massaal omhoog. Het was een geslaagde activiteit die ook weer als collage op de
website staat, net zoals alle jubileumactiviteiten:
www.ivn.nl/afdeling/maastricht/jubileumwandelingen
[Tineke de Jong]
Zaterdag 30 oktober - Nacht van de Nacht
Op de laatste zaterdag van oktober om 19.00 uur hebben zich 22 mensen verzameld
bij de dorpspomp van Bemelen. Het is het begin van de Nacht van de Nacht. Met deze
jaarlijks terugkerende activiteit vragen diverse natuur- en milieuorganisaties aandacht
voor de lichtvervuiling in ons drukbevolkte landje. Antonie en ik zijn de gidsen, het doel
is de van Tienhovenmolen in Gasthuis. Daar wachten warme koffie en chocomel.
De wandeling gaat via een holle weg naar het plateau. Al snel ervaren de deelnemers
de duisternis. Iedereen wordt er stil van. Boven aangekomen bestuderen we de hemel.
Helaas zijn er geen sterren te bewonderen door de dikke bewolking. Wel zien we het
effect van de lichtuitstraling van de stad Maastricht op de wijde omgeving.
We lopen door naar de molen. Daar krijgen we een uitgebreide rondleiding van de molenaar.
Boven in de molen kunnen we door het raampje de talloze lichten van Maastricht
en Luik bewonderen. Henny is aanwezig om uitleg te geven over uilen, de nachtdieren
bij uitstek. Vanuit de molen lopen we terug naar Bemelen. Inmiddels is het wolkendek
opengebroken en zien we de eerste sterren. Het is inmiddels echt donker en
het wordt zelfs moeilijk om de juiste weg te vinden. Maar al snel komen we in Sint Antoniusbank
waar meer dan voldoende straatverlichting is. Rond half elf zijn we terug bij
de pomp en kunnen we afsluiten.
[Carlo Poolen]
Zondag 14 november -
jubileumexcursie Itteren en de Grensmaas
Het is grijs iets nevelig en niet al te warm, gewoon onvervalst november weer, ons
groepje (er waren er 10) werd om 13.45 uur uitgezwaaid. Lopende langs de Oude KanHumus
111 - 30
׉	 7cassandra://f0zQeNtLER07JDScKo-61snoPKGLSaUEb-dpqm4tRG0"`̶ a,wj4 ׉Ejel, die overigens droog stond, kwamen we bij de kade die Itteren sinds 1995 beschermt
tegen het hoge water van de Maas. Zeer goed van pas gekomen in juli dit jaar.
Wij passeerden de recreatieplas aangelegd door het Consortium Grensmaas ter natuurcompensatie.
Inwoners van Itteren hebben er diverse soorten bomen geplant. Wij
wandelden even naar het Mariakapelletje om vervolgens via de Pasestraat weer terug
naar het dorp te lopen, langs de stenen kademuur, ook hoogwater bescherming, en de
Maas. Aan de overkant van de Maas hadden we zicht op de Hochterbampd. In Noordelijke
richting lopende verlieten wij Itteren en kwamen in het uitgestrekte gebied waar het
Consortium Grensmaas op uitgebreide schaal grind heeft gewonnen, de uiterwaarden
van de Maas heeft verlaagd en opnieuw ingericht, zodat de rivier meer plaats heeft
gekregen. Wij wandelden tussen de plas Op de Weerd en een uitgestrekt natuurontwikkelingsgebied
van planten en grassen waar de Galowayrunderen en de Konikpaarden
grazen om de natuur een beetje in bedwang te houden.
Na ongeveer een 1 km rechts af
de Oude Kanjel over en via het
bruggetje de Geul over. Daarna
volgden wij het graspad langs de
Geul tot aan het nieuw aangelegde
rijwiel- en voetpad. Via dit pad
kwamen we bij de Kasteelhoeve
Hartelstein, een woongemeenschap,
kringloopwinkel en een
archeologisch bezoekerscentrum.
Hier werden wij gastvrij ontvangen met koffie en vlaai. Na een bezoekje aan de
tentoonstelling met archeologische vondsten van het Grensmaasproject, zoals een van
de 65 paardenskeletten, gingen we weer op pad. Via het nieuw aangelegd pad door het
Hartelsteinveld terug, over het witte bruggetje van de Geul richting Itteren en via de dijk
over de Meebruggerweg naar de startplaats. Het was jammer dat het zo’n grijze donkere
dag was, ook het aantal vogels die er normaliter te spotten zijn, ontbraken nu vrijwel,
op een groep putters en een torenvalk na.
[Herman Heemskerk]
Humus 111 - 31
׉	 7cassandra://BfDCv8YfC6td-Agvp7KhxKU9lrxaV5ss1d_7p1KMuW0"q`̶ a,wj4 a,wj4 בCט   u׉׉	 7cassandra://lnZ2POxHYayKypaQ_y-dwGl0kCyepVK7ACDDKgiWGJA l`׉	 7cassandra://Ed-aokMWc-Jd3mkRRKr7F291G4LIgErDMtscymzC7yẃ`U׉	 7cassandra://iYJ0TYmHMwhkJMFRsHKtMb8eTiDeuhw7Tcu7dx7PTrg"`̶ ׉	 7cassandra://YcbZSc6bDhP9aDjuAMdJZm8UbASjmRIxBd8crEs1PfE =L͠a ,wj4 ט  u׉׉	 7cassandra://srdI76wIHRBqR73AsrByxDdE19JTdCYo-WLUYsFw0sE `׉	 7cassandra://H3hQA2RyXaVuYgS40SxR_diwhA_KRH1JHFf_Ui54IjsW`U׉	 7cassandra://xJgDumCns3HiJeQDz5jUMs51MxZ-ecsW8FDLeb0HJ9Y"`̶ ׉	 7cassandra://AxkAjjunXl0t80oYMyJmAEXiEREDVr5NhYHscETmrsY ̄͠a,wj4 נa,wj4  k|9ׁHhttp://vogelgeluiden.ToׁׁЈ׉E_ Werkgroep Jeugd
Zondag 5 september - Jubileumactiviteit Mariënwaard
TIjdens het jubileumactiviteit voor kinderen op Landgoed Mariënwaard op 5 september,
kwam schrijfster Rianne Siebenga van kinderkrant van Maastricht en het
Heuvelland – ‘Jong043’ langs en interviewde een aantal kinderen die erbi
waren. De tekst uit de krant is als volgt:
IVN Maastricht en scoutinggroep Eburonen organiseerden allerlei
activiteiten voor kinderen in natuurgebied de Mariënwaard.
Je kon brood bakken, waterdiertjes vangen, dierensporen
zoeken, kunst uit de natuur maken en leren welke planten
eetbaar zijn. Timon (10): “Wij zijn brood aan het bakken boven
een vuur. Het deeg zit op een stok. We moeten het ronddraaien
boven het vuur”. “Je moet het ronddraaien omdat
het anders verbrandt”, vertelt Thijn (10).
Het brood wordt gaar.
Demian (11): “Mijn brood wordt al bruiner.” Thijn: “Het
brood wordt eerst hard aan de buitenkant.” Timon: “Je
moet checken of je brood gaar is. Het is goed als het
makkelijk van de stok af komt.”
Waterdiertjes vangen.
Er kan in de sloot gevist worden naar waterdiertjes. Flint
(5): “Ik heb een netje. Ik moet dat eerst naar beneden
duwen in het water. Ik beweeg het daarna heen en
weer. Ik doe dat meestal langzaam, maar voor de
schaatsenrijder moet het snel.”
Schaatsenrijders en larven.
Ellah (7): “Ik heb een schaatsenrijder gevangen. Die kunnen
op het water lopen.” “Een schaatsenrijder heeft haartjes
op zijn pootjes. Die haartjes duwen het water weg”,
legt Demian uit.’ Ignace (12): “Ik heb de vervelling van een
larve gevonden. Een larve is het kind van een libelle. Ze
leven eerst in het water. De larve verliest zijn vel als hij een libelle wordt.”
Op safari in Tiny Forest’s
Gelukkig konden we weer met 13 respectievelijk 3 Scharrelkids aan de slag in de twee
eerste geplante Tiny Forest’s. Alhoewel de TF in Malberg in maart 2019 is geplant en
TF in Heer in maart 2020, zijn ze even hoog en vol doorgegroeid, dus de bodem in Heer
Humus 111 - 32
׉	 7cassandra://iYJ0TYmHMwhkJMFRsHKtMb8eTiDeuhw7Tcu7dx7PTrg"`̶ a,wj4 	׉EDuizendpoot (Lithobiomorpha)
lijkt voedzamer. De kinderen konden eerst bodemdieren
zoeken, ook in het kader van de bodemdierenweek.
Verder maten ze de groei in hoogte en in dikte
van de bomen en gaven de bomen een naam. Tot slot
zochten ze nog naar andere dieren die in en om het
bosje leefden. Aan bodemdieren vonden ze in TF
Malberg meer dan 10 regenwormen, 3-10 naaktslakken,
een langpootmug, een pissebed en heel veel
mieren. Via internet kregen we de score 6,4. In Heer
vonden we: 5 gewone duizendpoten, 1 bijzondere
duizendpoot (Lithobiomorpha), 2 miljoenpoten, 2
kevers. Dat is vast een score van 7,5.
Op het laken vielen na schudden aan de struik weer
veel spinnetjes. We hoorden en zagen een ekster.
Verder paddenstoelen en vruchten van de kardinaalsmuts.
Er valt dus veel te beleven in een Tiny
Forest, dat vonden de kinderen ook.
[Werkgroep Scharrelkids]
Een gastles op de
Bernhard Lievegoed School
Henny en ik geven vandaag 3 november een gastles
over vogels aan groep 4 van de Bernhard Lievegoed
School. Henny is met de groep een boswandeling
gaan maken. Ze heeft daar met de kinderen gezocht
naar voedsel voor vogels, een buizerd gespot en geluisterd
naar vogelgeluiden.Toen we de klas binnenkwamen
trok de opgezette bosuil die wij hadden meegebracht,
meteen de aandacht en er kwamen vragen
van de kinderen: Is dat een echte uil, zijn die ogen
echt? Hebben jullie hem zelf opgezet? Meteen genoeg gespreksstof. Daarna zijn we
begonnen met even terugkijken op de boswandeling, gevolgd door de quiz.
We hadden nog verschillende veren en braakballen meegenomen waar de kinderen
met een loep naar konden kijken. Tenslotte nog de bosuil aaien en we konden een geslaagde
les afsluiten.
[Henny Kloosterboer en Toos Bloemers]
Humus 111 - 33
׉	 7cassandra://xJgDumCns3HiJeQDz5jUMs51MxZ-ecsW8FDLeb0HJ9Y"`̶ a,wj4 
a,wj4 	בCט   u׉׉	 7cassandra://Qa-mAj3vmmdpIf_0dpejyf-QCYXi2nuvPM82-TITQtE `׉	 7cassandra://0sZeSfu9AQRkGeDbM-1xzawQHdGnV6kczSeDwyzs98oy`U׉	 7cassandra://jGb_vfDXFybC_bwJZUkXMLXBTdfo6yvHm9V5EWHYv1E `̶ ׉	 7cassandra://Dt279Px4O4DZ33AhBr2FntBNrW-QtfD1muLqtiGM7Y0 ':͠a,wj4 ט  u׉׉	 7cassandra://4DVkHjJ3bX3ZeMhd1jfGvZUtF8wcSrAnHSHkJi51veY `׉	 7cassandra://FFzyQ46m8kwCuZ_zfYJXCCms7FenZ3d6T1aokS8gQcUs`U׉	 7cassandra://lzpdg7HyOPJv8IWO6ervzb8JdCfvn77XtPbpiV_aj5M)`̶ ׉	 7cassandra://X0F931iWOWNkTXqZpl1qu0xB7npDSYouoq6Wt__nplc :͠a,wj4 ׉E_ Werkgroep Flora
De werkgroep Flora heeft de afgelopen periode zich o.a. met bomen beziggehouden in
het kader van de voorbereiding op het Bomenfestival. Omdat veel leden op de woensdagavond
niet konden komen, hebben we besloten om de woensdagbijeenkomsten van
september, oktober en november af te gelasten.
18 augustus en 4 september - Bomenroute Amby in het
kader van het Bomenfestival Limburg
In de zomervakantie was er tijd om de bomenroute door Amby verder uit te werken. Tineke
had een conceptroute gemaakt met foto’s voor een fotospeurtocht. Het eerste
deel werd op 18 augustus door de Florawerkgroep nagelopen en gecorrigeerd. Op 4
september werd het tweede gedeelte nagelopen. We hebben niet alleen kritisch naar
de beschrijving van de bomen gekeken, maar ook of de route duidelijk te volgen was.
Zo bleken veel straatnaambordjes te ontbreken en werd het Perzikpad halverwege na
een kapelletje het Mirabelpad. Afslaan bij de 2e straat rechts, moest de 4e straat rechts
zijn en zo verder. Ook konden vele details toegevoegd worden. Iedere keer valt je toch
weer een nieuwe boom op of een detail van de boom waar je iets van kan zeggen of
moest opzoeken. Dit was tevens de voorbereiding voor de gidsen om zich de bomenroute
eigen te maken. We zouden eerst met vier gidsen zijn, maar Susanne en Ton hadden
even pech en konden niet gidsen, gelukkig was het ook niet nodig. Tineke en Irma
hebben gegidst en Marijke heeft de deelnemers opgevangen.
[Tineke de Jong]
2 oktober – de Hoge en Lage Fronten
Op 2 oktober verzamelde de Florawerkgroep zich met 8 personen bij Lumière om een
stukje langs de Zuid-Willemsvaart te inventariseren.
Het begon al langs de kade voor Lumière:
zwart tandzaad en wolfspoot. Om de hoek, langs
de vaart, duidelijk einde seizoen, met nog maar
weinig bloeiende planten. Daar
troffen we de dubbelkelk aan,
witte en gele honingklaver,
vlasleeuwebek, stinkende
gouwe en slangenkruid. We
keken ook steeds langs de
kademuur naar beneden, want
daar was het spannender: klein glaskruid, blauw
klein glaskruid
Humus 111 - 34
׉	 7cassandra://jGb_vfDXFybC_bwJZUkXMLXBTdfo6yvHm9V5EWHYv1E `̶ a,wj4 ׉E	[De waterpoort waar
het schip doorheen
gevaren is!
glidkruid, engelwortel en muurvaren. Verder troffen we een koningskaars
aan, of ja, is het een keizerskaars, of een stalkaars?
De koningskaars heeft bloemen op één stengel, en
viltachtige grijsgroene bladeren met een rozet in het midden.
Keizerskaars en stalkaars zijn vertakt en wat moeilijker van
elkaar te onderscheiden. De bladaanzet is anders. We kiezen
voor de keizerskaars. Dankzij de hovenier in ons midden (Ton)
kunnen we een naam geven aan de besdragende struik: cotoneaster
salicifolia. Onder de brug, bij een hoop zand, zien we de
klimopbij, en ja hoor, vlakbij staat klimop. We zien nog moerasspirea,
dauwbraam, hop met bellen en klis. Tenslotte nog een
zuring, die we niet makkelijk thuis konden brengen: kluwenzuring
misschien. We constateren dat de robinia’s zich flink hebben
uitgezaaid. Terug bij het bassin zagen we een enorm binnenvaartschip
‘inparkeren’. Het blijkt een varend kunstproject te zijn,
over de geschiedenis van de Zuid-Willemsvaart. Bij navraag later blijkt het schip onder
de ronde waterpoort van de Zuid-Willemsvaart door, het bassin bereikt te hebben. En
dat was millimeterwerk!
[Kik Snoek]
6 november – het Stadspark
Op deze zaterdag waren we vanwege concurrerende activiteiten (snoeicursus, landschapsgidsen-opleiding)
maar met 5 leden. Ton hoewel nog steeds lopend met een
kruk was ook weer van de partij. Deze keer begonnen we op plein 1992 bij de Hoge
Brug. Dit is het vertrekpunt voor de route zoals beschreven in ‘van Hemel tot Fossiel’,
maar eerlijkheidshalve hebben we deze route slechts gedeeltelijk gevolgd. De 4 Ginkgo’s
aan de voet van de Hoge Brug bleken 3 vrouwtjes- en 1 mannetjes-boom te zijn. Bij
drie van de bomen ontdekten we namelijk de stinkende vruchten. De Hoge Brug overstekend
naar ‘de Boompjes’ zagen we een Honingboom, een Robinia en een Winterlinde
als nieuwe aanplant. De knoppen van de Paardenkastanje plakken dus dit moet een
witte zijn. Ook zijn de witte en rode paardenkastanje van elkaar te onderscheiden
doordat het blad van de witte paardenkastanje boven breed is, terwijl het blad van de
rode paardenkastanje onder het breedst is. In de krul van de Hoge Brug vinden we takken
van de Anna Paulownaboom die zulke mooie noten heeft. De Ginkgo naast de
Zwitserse steen is ook een vrouwtje en staat helemaal scheef. Net voor de Jeker staat
Humus 111 - 35
׉	 7cassandra://lzpdg7HyOPJv8IWO6ervzb8JdCfvn77XtPbpiV_aj5M)`̶ a,wj4 a,wj4 בCט   u׉׉	 7cassandra://j7FwVEfnu87uHyHP9eGUs7p5xT3Wf5A9nuUH6p0HB90 @`׉	 7cassandra://iJJXahLAFIP3m67sSC7k9Z4oY65JLMLPiBTWahXBQDQj#`U׉	 7cassandra://HUOJT5f6ZSHUP4Q2E1B0aOWeSmwJsRFB5MOewJ9BGLU`̶ ׉	 7cassandra://jlakPmauoeAOf_n8YUnAl3KeG25i3UFdWI2PhfAhq9g 8d͠a,wj4 ט  u׉׉	 7cassandra://Lh4sfPDn6o1Cvv_ZpK7fkspmsUeImGZHuJDYSu9iIwI ,`׉	 7cassandra://us9Ji0jkHZuye52hKeI1E-HEJS2fTjxS-ydUfyTWT3ot`U׉	 7cassandra://GTxZwvGTCeOfDyu-ap-GfUD-J_-eJ2S97b4b8gU4xvo1`̶ ׉	 7cassandra://Sxoq77mCAFGMdYF5z-yh3OdjoXUvQYoDYFgVRe6oy4U w͠a,wj4 נa,wj4  d̏9ׁHhttp://www.ivn.nl/maastrichtׁׁЈנa,wj4  =x9ׁHmailto:chritm@gmail.comׁׁЈ׉Exeen hartbladige Els. Tegenover de koningslinde
staat een Tamme Kastanje. We lopen verder
langs het Pesthuys en hier staan Noorse Esdoorns
met rode stengels, 2 Kaukasische Vleugelnoten
en een jonge Catalpa. Ook zien we een
Krimlinde, te herkennen aan de naar beneden
hangende takken. Achter langs poort Waerachtig
lopen we richting vistrap. Op de hoek staat een
boom met Es-achtig blad, maar groter en met
grote vruchten. De vruchten hangen te hoog dus
we weten niet wat het is. In het gras staat een Eik.
Het blad lijkt aan elkaar geplakt op één tak na.
Eikels vinden we niet, maar wel vruchten die op
knoppergallen lijken. Is dit nu een rare kweekvorm,
waarvan een tak inmiddels teruggelopen is naar
de oorspronkelijk vorm of toch een eik die zo aangetast
is door gallen dat de bladeren misvormd
zijn? De drie Zwarte walnotenbomen hebben weinig
vruchten laten vallen en de basten van de
beuken er tegenover zijn gecraqueleerd door
zonnebrand. Op de hoek met de Pieterstraat
staat de Amberboom waarvan we al eerder bladeren
zagen. Het is nu hoog tijd om warm te worden
bij een kopje koffie.
[Irma Kokx]
Blijf op de hoogte van de activiteiten van IVN Maastricht
E-mail service: aanmelden bij Chrit Merckelbagh, werkgroep PR:
chritm@gmail.com
Website:
Humus:
kijk ook op de website voor het laatste nieuws,
www.ivn.nl/maastricht
nr. 112
komt uit: begin mei en loopt tot half september
Humus 111 - 36
׉	 7cassandra://HUOJT5f6ZSHUP4Q2E1B0aOWeSmwJsRFB5MOewJ9BGLU`̶ a,wj4 ׉EC_ Werkgroep Natuurbeheer
Zaterdag 14 augustus -
Bloesemweide Amby snoeien met de buurt
Door de lange periode waarbij we niet in groepen buiten mochten werken, vanwege de
corona regels, is er in de boomgaard van Amby nog veel te doen. Daarom hebben we de
eerstvolgende werkochtend ook in Amby georganiseerd. We zijn verder gaan werken,
daar waar we de vorige keer zijn opgehouden. Zo komen alle bomen aan de beurt. Met
de snoei aan de grote appelbomen wachten we tot de winter, als het blad eraf is heb je
goed zicht op de takken van de boom. We waren in totaal met 11 personen: 4 personen
van het IVN en 7 uit de buurt.
Zaterdag 18 September -
Boomgaard Mientje in Gronsveld
Al het fruit is dit jaar later rijp. We kunnen pas bij Mientje terecht als het fruit van de bomen
is. Kersen waren er weinig dit jaar door de late nachtvorst. De oude kersenbomen
worden enkel aan de bovenkant gesnoeid. Boven op de oude takken staan waterloten
en deze oude takken torsen daarmee extra gewicht en zijn met storm kwetsbaar. Met
de telescoopstok zagen we die waterscheuten
eraf. Verder verwijderen we dood hout. De
pruimenbomen hebben veel waterloten en de
takken breken vaak onder het gewicht van
het fruit. Gebroken en gescheurde takken
zagen we eruit. Er was een fotograaf die foto’s
maakte tijdens onze werkochtend. Hij
brengt een fotoboek uit over vrijwilligerswerk.
We waren met 6 personen en hebben 16 bomen
gesnoeid.
Zaterdag 16 oktober - Boomgaard Mientje Gronsveld
Door het regelmatig onderhoud is de boomgaard van Mientje elk jaar in 2 ochtenden
gesnoeid. Adri had een familielid meegenomen en na wat uitleg was hij al een bedreven
snoeier. Zo hadden we aan het eind van de ochtend alle bomen gesnoeid. Mientje had
voor vlaai en koffie gezorgd en was blij dat de prachtig gelegen boomgaard er weer een
jaar tegen kan. We waren met 7 personen.
Humus 111 - 37
׉	 7cassandra://GTxZwvGTCeOfDyu-ap-GfUD-J_-eJ2S97b4b8gU4xvo1`̶ a,wj4 a,wj4 בCט   u׉׉	 7cassandra://xJIHH8kyu1za-cNmFP4xqFPriIxDMM25KKNmS13Gwto `׉	 7cassandra://egLEYDar42x1DFNMpPBIOHJu4K2pVznFDVKgeioKpfYp2`U׉	 7cassandra://SoGOq7aWcFVhLFx809-P3jKp0l9KlUboPS7qz7hKjuY`̶ ׉	 7cassandra://vXoeFkS5f_dDIMS4C2TuxI_myBTd8ur92IzbZKqxkyw FD͠a,wj4 ט  u׉׉	 7cassandra://DIeciDhWpOORiKxuhHSieDKwLQgpDjea-NR55yP_NlM =S`׉	 7cassandra://QDM5sjb4agqYolhEnrgjLwnmTNuFfPwtZ4rtIKPKQpwy`U׉	 7cassandra://Hq0sRF1E4cnhIQwZHn3Xu33-XNCKnbzH2FUfEWHrK-s G`̶ ׉	 7cassandra://ihMH8H7Xk6aj6BaBvMgsdUf_PzUs5w1MlKj48YXMr7U 	e8͠a,wj4 ׉EZaterdag 6 November - Natuurwerkdag Bloesemweide
Amby met cursisten van de IVN-cursus Stadsnatuur
Met de jaarlijkse Natuurwerkdag zijn we altijd in Amby. De boomgaard leent zich voor
allerhande activiteiten. Er lopen schapen, er is een bijenstand en er is veel te ontdekken
op deze mooie plek midden in de buurt. Er zijn diverse soorten fruitbomen van alle
leeftijden. Er kwamen ook 6 cursisten van de IVN Stadsnatuurcursus, die uitleg kregen
over het snoeien. Veiligheid tijdens het werk is een belangrijk onderwerp. Vervolgens de
fruitsoorten met hun bomen met verschillende snoeiwijze langs gelopen. En de verschillende
leeftijdsfasen waarbij met de snoei rekening wordt gehouden.
Eerst hebben we, na wat uitleg, een jonge
appelboom gesnoeid. De keuze van de gesteltakken,
de waterloten en het terughalen
van de lengte van de top kwamen aan bod.
Daarna is er samen met de cursisten een
grote appelboom gesnoeid. Iedereen was tot
het einde van de praktijkles aandachtig en
geconcentreerd. De cursisten wilden allen
vaker komen snoeien met onze snoeigroep.
Als afsluiting, koffie met vlaai.
We waren in totaal met 16 personen: 3 personen
van het IVN, 6 cursisten en 7 personen
uit de buurt.
[Dirk van der Weijer]
Humus 111 - 38
׉	 7cassandra://SoGOq7aWcFVhLFx809-P3jKp0l9KlUboPS7qz7hKjuY`̶ a,wj4 ׉E_ Werkgroep Vogels
Zondag 29 augustus - Excursie Vallei van de Ziepbeek
Op zondag vertrokken 8 vogelaars om 8.30 uur vanuit Maastricht richting België om
een bezoek te brengen aan de vallei van de Ziepbeek bij Opgrimbie/Maasmechelen.
Doorgaans zijn vogelaars gewend om vroeg op pad te gaan dus hadden we er geen
moeite mee dat de stad nog in diepe rust verkeerde.
In deze periode is de vogelwereld (Fauna) in diepe rust en we werden dat dan ook snel
gewaar.
Tijdens de wandeling was er nauwelijks een vogel te horen of te zien. Zelfs de bijna
altijd aanwezige Kool- en Pimpelmezen lieten het afweten. Een enkele Gaai en een
paar kleine groepjes Spreeuwen zorgden voor een beetje adrenaline.
Desondanks konden we genieten
van het prachtige weer en de bloeiende
hei.
Toch was er nog een happy ending.
Tijdens het laatste deel van de
wandeling kon Hans (vdB) een terreinbekende
vogelaar aanspreken
en die loodste ons naar een plek
waar we (met behulp van de telescoop)
konden genieten van een
Visarend die hoog in een kale boom
een dikke vis zat te verorberen.
Conclusie: Excursie toch nog geslaagd.
Na afloop hebben een viertal vogelaars nog nagenoten onder het genot van
een kop koffie en lekker gebak.
[Nico Wetzels, foto Hans van den Boorn]
Zaterdag 25 september – Excursie Hartelstein
Deze excursie op zaterdag was absoluut een succes te noemen. We waren met z'n
elven (René, Peter, Laurens, Alfred, Stefan, Johanna, Marjan, Roel, John Steijns, Frank,
Janneke) en het weer zat ons enorm mee. Heerlijk in het zonnetje gelopen.
Ook met de soorten hebben we geboft. Erg leuk was het paapje dat we eerst aanzagen
voor een vrouwtje roodborsttapuit. Maar bij beter kijken was de oogstreep heel
duidelijk te zien en dus moesten we onze determinatie bijstellen. Een groep van 15
lepelaars op de achterste plas in combinatie met een aantal casarca's was ook prachtig
om te zien. En de kemphanen en bonte strandlopers (van beide soorten twee stuks)
Humus 111 - 39
׉	 7cassandra://Hq0sRF1E4cnhIQwZHn3Xu33-XNCKnbzH2FUfEWHrK-s G`̶ a,wj4 a,wj4 בCט   u׉׉	 7cassandra://E9E6i_2fW5LoTdkgvFyDodmchIplQ7yoS_Tjq4Y1kmU Q`׉	 7cassandra://p64QUZD_YoiCWianW0RxmNNp5zLXAAZSNkncum6F3HQ{S`U׉	 7cassandra://O5dAe1Qs2WZz3iE13yGcUtxd5Lims_-0-wnYx56NsuE"`̶ ׉	 7cassandra://UbQb4iHpk8qib307AgufigCrXm6Pxy0HtpVlbuHUGg0 8͠a,wj4 ט  u׉׉	 7cassandra://PbAIQGortNvs_UiOqoBw-bV6m-FTE_5y7o8hDwAiTzY 5!`׉	 7cassandra://iw7sWfz6MVfi1YdXxXL9nLHH8f-fe05Sfik2rR9IfLA[`U׉	 7cassandra://fCzKhTrAD6Mov0pM5Tp3F9kFvFVxLaeNtApmWGMzuOw`̶ ׉	 7cassandra://iqu-EDtau-7hE16vNofILokMFrWF9Xi8GQXJ3tsOL9I ͠a,wj4 ׉EUmaakten ook indruk. De eenden blijven toch moeilijk nu de meeste mannen nog in
eclipskleed zijn, maar gelukkig helpen formaat en kleur van de spiegel dan bij de zoektocht
naar de juiste soort.
Peter, René, John, Marjan, Frank en ik hebben bij de Brigidahoeve nagepraat onder het
genot van een kopje koffie en een stukje appeltaart. Een zeer geslaagde ochtend! Een
overzicht van de soorten die we gezien en gehoord hebben vind je hieronder:
Watersnip (Johanna), Torenvalk, Knobbelzwaan, Roodborsttapuit, Gaai, Ekster, Aalscholver,
Grote zilverreiger, Zwarte kraai, Putter, Blauwe reiger, Houtduif, Slobeend, Zomertaling,
Wilde eend, Waterhoen, Wintertaling, Lepelaar, Casarca, Nijlgans, Smient, Kemphaan,
Meerkoet (Peter), Paapje, Grauwe gans, Spreeuw, Veldleeuwerik (René en John), Kneu,
Kokmeeuw, Bonte strandloper, Grote Canadese gans (Stefan), Sperwer, Grote Bonte
Specht, Pimpelmees, Grote Gele Kwikstaart, Boomklever, Koolmees, Vink, Geelgors,
Groene specht, IJsvogel, Holenduif (Peter). Gehoord: Tjiftjaf, Merel.
[Janneke Ackermans]
Werkgroep vogels bijeenkomsten
De laatste maanden hebben we gelukkig weer bij elkaar kunnen komen in de Natuurtuinen
met onze werkgroep vogels. Het was goed elkaar na zo’n lange tijd weer te zien
en om onze mooiste waarnemingen te kunnen delen.
Na een bescheiden opkomst op de eerste avond in september waarbij we foto’s en filmpjes
hebben bekeken van wat iedereen het afgelopen anderhalf jaar – vooral in Nederland
– aan vogels heeft kunnen bekijken organiseerden
we op de tweede dinsdagavond in oktober
een avond met een mooi programma.
Henny Kloosterboer en René Pirson hebben ons
die avond van alles verteld over vogels en hun
eieren. Na een boeiende presentatie over de
weg die een ei aflegt tot de vogel uit het ei komt
hebben we gezamenlijk verschillende mooie
exemplaren van vogeleieren kunnen bekijken.
Humus 111 - 40
׉	 7cassandra://O5dAe1Qs2WZz3iE13yGcUtxd5Lims_-0-wnYx56NsuE"`̶ a,wj4 ׉EDe aankondiging van dit onderwerp inspireerde mensen om erbij aanwezig te zijn. Met
een totaal van meer dan 20 deelnemers hebben we een mooie avond gehad.
Helaas slaat het Corona-virus weer zodanig om zich heen, dat we die aantallen de komende
periode waarschijnlijk niet zullen halen. Op dinsdag 9 november waren we
slechts met 7 personen aanwezig. Na het delen van onze
waarnemingen, wat er meer bleken te zijn dan verwacht,
heeft Nico Wetzels ons de verschillen en overeenkomsten
laten zien tussen vier bekende steltlopers: de bosruiter, de
groenpootruiter, het witgatje en de oeverloper. Na deze
heldere presentatie heeft Hans van den Boorn ons nog
(deels) eigen gemaakte filmpjes getoond van deze vier
steltlopers.
Bosruiter
[Christine Woestenburg]
Witgatje
Oeverloper
Groenpootruiter
ATTENTIE: door ruimtegebrek komt het artikel van Henny Kloosterboer over de
huiszwaluwen van Heugemerveld in het volgende nummer.
Humus 111 - 41
׉	 7cassandra://fCzKhTrAD6Mov0pM5Tp3F9kFvFVxLaeNtApmWGMzuOw`̶ a,wj4 a,wj4 בCט   u׉׉	 7cassandra://vwmW6myfy7vg_30lak7b-RIEdUE3FRQxXolfOTdwTkw 8V`׉	 7cassandra://jvNBdgGZzpV-Hd7YHbq0pAW0KGRsJREbSd3RgVhyjWst'`U׉	 7cassandra://SyaUYVr0x0_B_dtX9hUiozjaDNyOVRsmI43N-qOofgU`̶ ׉	 7cassandra://rM-Eem-DTfjYOuPzke82j12_D3SiuroqHAtPSFtRr0w (͠a,wj4 ט  u׉׉	 7cassandra://qw8NFxdAHQIJFAeZJDpAXV48lAPGPOcnJ8X9EQ1pVk4 `׉	 7cassandra://Ikexj8ZY17YqTMgMwl149jifbejWBVDQ8iFgJdCxZtEu`U׉	 7cassandra://cJraaKv3piTZFKL5b8nt30tNaMt2gmh9Kfq50_Cw2Co `̶ ׉	 7cassandra://adXxIyNtWGa5Q1SsIpOk9E7bQdvPgqw11NcFU6tQYn0 2͠a,wj4 ׉E*_ Werkgroep BOP
Vrijdag 20 augustus - Maaisel van de Kannerhei
Van Frenk Janssen (Natuurmonumenten) kreeg ik het berichtje dat er vrijdag 20 augustus
maaisel van bloemrijk grasland vrij zou komen van de Kannerhei en dat ik dat na
overleg met Jeroen (ook van Natuurmonumenten) kon gaan ophalen. We willen nl. aan
weerszijden van de trap de helling wat bloemrijker maken.
In overleg met Chrit en Jan besloten we die vrijdagavond het maaisel op te halen, niet
met een aanhangwagen, maar in grote zakken in de kofferbak van de auto’s. Ik had
Jeroen doorgegeven dat we 20 vierkante meter maaisel wilden hebben, dus met wat
goede wil moest dat makkelijk passen.
Stipt half zeven troffen we elkaar bij Den Dolhaart aan de Mergelweg: BOP-ers Jan en
Chrit, beiden met hun echtgenoten Annemie en Riny en ik. Chrit en ik gingen naar de
locatie waar het maaisel zou moeten liggen en Jan ging met de dames naar de trap om
daar alvast het onkruid te verwijderen en de grond te bewerken.
Even later kwamen we aan bij de plek waar het maaisel zou moeten liggen. “Tja”, zei
Chrit, “maar waar precies?” We liepen tussen begroeiing die er overal zo’n beetje hetzelfde
uitzag maar nergens konden we zien dat er gemaaid was. Met wat geduld ontdekte
Chrit uiteindelijk de gemaaide plek. Zes meter breed en dertien meter lang; een
tikkeltje meer dan de ‘bestelde’ 20 vierkante meter. De zakken werden gevuld en tot
onze verbazing ging er veel meer in dan we dachten.
Met het hele vrachtje terug naar de Mergelweg, waar we boven bij het bospad werden
opgewacht door Annemie en Riny die ons hielpen met sjouwen. De trap was inmiddels
aan weerszijden onkruidvrij en de ondergrond rul gemaakt. Nu was het nog een fluitje
van een cent: zakken leeg kiepen, beetje aandrukken en de natuur doet hopelijk de
rest.
[Chris van den Ende]
Humus 111 - 42
׉	 7cassandra://SyaUYVr0x0_B_dtX9hUiozjaDNyOVRsmI43N-qOofgU`̶ a,wj4 ׉EFDonderdag 26 augustus - Naambord aanbrengen
Van de vele passanten die langs de trap kwamen, kregen we
iedere keer de vraag wie dit gedicht had geschreven. “Ja, dat
heeft Chrit geschreven”. En dan kwam steevast de opmerking
dat die naam er bij hoort te staan. Oké, dat hadden we ons beter
meteen bij het aanleggen van de trap kunnen bedenken, want
hoe ga je in een trap die klaar is nog een naambord aanbrengen?
In overleg met de constructeur van de trap, lasser & vormgever
Rob van Acker, hebben we een constructie bedacht om
zonder al te veel ‘breekwerk’ het bord te plaatsen. Jan en ik
hebben na een uurtje ploeteren in de silex het bord een mooi
plekje kunnen geven. Deze klus is ook weer geklaard!
Donderdag 9 september -
Snoeien en takkenril aanleggen
Een avond die in het teken stond van de ‘O’ in de naam van de werkgroep BOP. Onderhoud!
De begroeiing rondom jubileumplek ‘Eik en Beuk’ met een meidoornhaag langs de
weide achter de haagbeuk en de haagbeuk zelf, ja dat groeit en bloeit als de neten!
Jan kwam met de
motorzaag en Max,
Harry en Willem hadden
het nodige knipen
zaaggerei meegenomen.
Ook hadden
we palen meegenomen
om een
takkenril aan te leggen,
want het snoeiafval
konden we hiervoor
gebruiken en nee we gooien niets weg!
De jubileumplek ligt er voor de herfst en de winter weer netjes bij in het voorjaar van
2022 gaan we hier weer verder met onderhoud en gaan we ook de bewegwijzering van
het ‘Ommetje Wolder’ aanpakken en de bandkeramiekerssite ‘Hoogcanne’ proberen
onkruidvrij te maken en te houden! Genoeg te doen dus!
[Chrit Merckelbagh]
Humus 111 - 43
׉	 7cassandra://cJraaKv3piTZFKL5b8nt30tNaMt2gmh9Kfq50_Cw2Co `̶ a,wj4 a,wj4 בCט   u׉׉	 7cassandra://S9XOpgDqxhlhYO5L-n9Wf3Yvas45wdMOEEz4UXSOuuU z`׉	 7cassandra://1xsvQEAsh-nnxq-kBzA3vVAve2jOrXf3dau2VFaGKIce`U׉	 7cassandra://QYrduGKoU81bGiLQWl8uxky14im5F9XNR0Ep_ruQRZ8A`̶ ׉	 7cassandra://L60yLDI_wy-LvC_KYuBVmEzSp01bqYHR9wVaS_2WwKc :͠a,wj4 ט  u׉׉	 7cassandra://iUkNozYb8o0uKafrOcAdPNa6Z-6rqQgs-b-4eiq9DDM ` ׉	 7cassandra://dR7mFWPw16OUYYss49UC0h0vdpwJJUUP-DrY743nhDIZ`U׉	 7cassandra://eMcv7Aa7M7UXssiU46TFH2Tg8w7xF_S2eSO9YTA4XdM`̶ ׉	 7cassandra://8kJPOGv2m2IJMlSZ78mriLV-YzRjFfcpVrplsTRN3Z8)̴͠a,wj4 נa,wj4  (d9ׁH #mailto:chris.vandenende53@gmail.comׁׁЈנa,wj4  ~̘9ׁHmailto:ivn.maastricht@home.nlׁׁЈנa,wj4  8̏9ׁHhttp://www.ivn.nl/maastrichtׁׁЈ׉E^Bie dur Lei
(Châlet D’n Observant)
Midden in de ENCI-groeve ligt het infocentrum ‘Bie dur Lei’ (Châlet D’n Observant)
met een prachtig terras waar het heerlijk toeven is.
Geniet van het fantastische uitzicht op de Observant, de visvijver
en de ENCI-groeve met haar adembenemende kalkwanden.
Of beklim de trap naar het spectaculaire uitzichtplatform.
Binnen is er een doorlopende informatiefilm over het ‘Plan van Transformatie
ENCI-gebied’, waar beheerder Lei Bellefroid u trouwens alles over kan vertellen.
Het is niet alleen een plek om lekker uit te rusten onder het genot van een hapje en
een drankje, maar ook het vertrekpunt van o.a. een fotospeurtocht, prachtige
wandelingen (5-25 km) en fietstochten. Deze zijn gratis te verkrijgen.
De kinderen kunnen gratis op zoek naar fossielen in mergelblokken.
Met hamer, helm en veiligheidsbril wordt het een spannend avontuur.
Voor de grote avonturiers zijn er rondleidingen door de ENCI-groeve.
In de vijver kan gevist worden en als u met een groep een op-maat-gesneden
excursie of activiteit zou willen, kan dat geregeld worden.
Bie dur Lei is het hele jaar door geopend
op woensdag en donderdag van 12.00 tot 17.00 uur,
op vrijdag, zaterdag en zondag van 11.00 uur tot 18.00 uur.
Adres: Lage Kanaaldijk 117, 6212 NA Maastricht
e-mail: chaletobservant@gmail.com
website: www.chaletobservant.nl
Humus 111 - 44
׉	 7cassandra://QYrduGKoU81bGiLQWl8uxky14im5F9XNR0Ep_ruQRZ8A`̶ a,wj4 ׉ELid worden?
Draagt u IVN een warm hart toe of wilt u zelf actief meedoen in een van de
werkgroepen? Geef u dan op als lid en sluit aan bij de afdeling Maastricht:
1) via de website:
www.ivn.nl/maastricht onder de knop ‘Lid worden’
2) via het secretariaat:
Carlo Poolen: telefoon 043-3626261 of per e-mail: ivn.maastricht@home.nl
Het IVN-lidmaatschap kost:
IVN-lid (en aangesloten bij afdeling Maastricht) inclusief:
- afdelingsblad Humus (3x per jaar)
- tijdschrift Mens en Natuur (4x per jaar)
IVN-lid (en aangesloten bij afdeling Maastricht) inclusief:
- afdelingsblad Humus (3x per jaar)
- tijdschrift Mens en Natuur (4x per jaar)
- abonnement tijdschrift de Natuurgids (8x per jaar)
Huisgenoot- of Jeugdlid
€
24,41,5,Donateur
worden?
Wilt u geen lid van onze vereniging zijn, maar ons wel financieel steunen?
Dat kan! Maak minimaal € 15,- over op rekening NL05 INGB 0002 4052 39 van
IVN Maastricht onder vermelding van donatie.
U ontvangt dan 3x per jaar ons afdelingsblad ‘Humus’. U heeft geen stemrecht en
u krijgt geen korting op IVN-cursussen en andere IVN-activiteiten.
Adverteren in Humus
De kosten voor 1 jaar (3 nummers) adverteren bedragen:
¼ pagina € 25,-; ½ pagina € 50,-; 1 pagina € 75,- (in zwart/wit)
Kopij voor Humus 112 (verschijnt in mei)
Aanleveren uiterlijk 4 april bij Chris van den Ende, e-mail:
chris.vandenende53@gmail.com
Redactie Humus 111: Chrit Merckelbagh, Tineke de Jong, Chris van den Ende en
Irma Kokx.
Afdelingsblad Humus verschijnt 3x per jaar.
Humus 111 - 45
׉	 7cassandra://eMcv7Aa7M7UXssiU46TFH2Tg8w7xF_S2eSO9YTA4XdM`̶ a,wj4 a,wj4 בCט   u׉׉	 7cassandra://5N6Kr8Xg5Wuz_zu0ijqDZL1fqovZLxcN2Z4z3_7X6U4 j`׉	 7cassandra://4vfhUdYPeVKWy1WzMhTceSo3PrZjgrPCrr_n6xI2jMYn`U׉	 7cassandra://8tUMcn8JvKKzqH2yT0AaNDXCwZLjcJhviQHgELWvCQg$`̶ ׉	 7cassandra://59zkPX6ZElXYt_L7Z9ZHhDXoKegTuYvSINDYPHkIN2Y V,͠a,wj4 נa,wj4  ̙9ׁHhttp://www.ivn.nl/maastrichtׁׁЈ׉E <Maastricht
www.ivn.nl/maastricht
Boomfeestdag 2021 - Limmel
׉	 7cassandra://8tUMcn8JvKKzqH2yT0AaNDXCwZLjcJhviQHgELWvCQg$`̶ a,wj4 ׈Ea,wj4 a,wj4 )Humus 111Afdelingsblad IVN MaastrichtafrJ·z