׉?ׁB! בCט  {u׉׉	 7cassandra://8bkQZEnoj1iLRo-lvfxsWlBBu3lb2Xi9yjSCUu87o5I `׉	 7cassandra://WdELyN14XinahHfkRWL25xsrdUdqYAQFs8RfidZF-sI``S׉	 7cassandra://xR0vFJA7B2exf87y2gTjf6fIoJPdWl9xB3dUgDXzegg"`̵ ׉	 7cassandra://-IXdK6DCIsMoxbNCcs8Rc5PxUcN9WhjxRgqjoyc86JY 3<͠c1_yν0׈Ec1_yν׉E9DIT NUMMER
INTERCULTUREEL EN
CROSS-CULTUREEL/
INTERSECTIONALITEIT
04
07
Interview met Rixt Kuiper
en Elizabeth Njeru
over hun rol bij de nieuwe
vaksectie Interculturele Coaching
Boekbespreking De zeven vinkjes
van Joris Luyendijk
21 Coachen in Nigeria
Coach. Hét magazine over coaching
JAARGANG 13
NUMMER 3 2022
׉	 7cassandra://xR0vFJA7B2exf87y2gTjf6fIoJPdWl9xB3dUgDXzegg"`̵ c1_yνҁc1_yνс{בCט   {u׉׉	 7cassandra://--ehXgJjmaCP_VNwl_mYYr5Eu3E5bbKn_3RcsENufZk `׉	 7cassandra://v4C-OaC9S4kZO3cHh_qhLZGijG_09ccRj_okknxCbPUe4`S׉	 7cassandra://DttkADmO4UnGTjpP3f8WLQ3qFFm-JMl1Kd-XZWKydAU!
`̵ ׉	 7cassandra://nHcfJsA06uHKBCO8XepIeYoJVjkHf1-_EIcHcy_ggy0 "4͠c1_yν9ט  {u׉׉	 7cassandra://XJnW1xHJ4nC83OwOMGEatEPQbSFSJhW6ikO1OakN8dE i`׉	 7cassandra://UYuqIqb2EDcLa57KY9nD2oF41sSH2iYSvtDGf435pQwPM`S׉	 7cassandra://IPlg0Qgzl4n9BlRPLzcXVBOD45JP7OYOWyrcwApGwpo[`̵ ׉	 7cassandra://LX6WoWcB6xBgNA6rH1LgZsMoGCVxx1keNY8lq7gKhgs؛͠c1_yν:נc1_yν3 rn9׉Hmailto:info@nobco.nl%0DGׁׁrנc1_yν4 t9׉Hhttps://www.nobco.nl/Gׁׁrנc1_yν5 A9׉H Shttp://www.facebook.com/Nederlandse-Orde-van-Beroepscoaches-NOBCO-1976783739243921/Gׁׁrנc1_yν6 9׉Hhttp://www.twitter.com/NOBCOGׁׁrנc1_yν7   9׉H %http://www.instagram.com/nobco_coach/Gׁׁrנc1_yν8 _9׉H <https://www.linkedin.com/company/nobco/?originalSubdomain=nlGׁׁrנc1_yν? l9ׁHhttp://www.nobco.nlׁׁЈנc1_yν> yj9ׁHmailto:info@nobco.nlׁׁЈנc1_yν= ̼ہx9ׁHmailto:redactie@mos-net.nlׁׁЈ׉E.Inhoud
03 Voorwoord Marieke Jellema
04 ‘Mijn droom is dat interculturele coaching
een basiscompetentie wordt’ – een
interview met Rixt Kuiper en Elizabeth
Njeru, vaksectie Interculturele Coaching
07 Boekbespreking De zeven vinkjes
van Joris Luyendijk
12 Blijf op de hoogte met artikelen van
Coachlink en Professioneel begeleiden
14 ‘Je identiteiten ontdekken is gewoon leuk
om te doen’ – een interview met Abigail
Koopmans en Esma Çuruk van Bureau Vie
16 Wetenschap –
Culturele verschillen in coaching
21 Coachen in Nigeria
24 ‘Ik ben zelf voorbeeld van duurzame
inzetbaarheid’ – Afscheid Ron Adelaar
(Raad van Advies NOBCO)
28 NOBCO in het Nieuws
31 NOBCO in de Media
32 Agenda – haak aan bij de NOBCO-events
Interview met Rixt Kuiper en Elizabeth Njeru
over hun rol bij de nieuwe
vaksectie Interculturele
Coaching
Pagina 04
Boekbespreking De zeven vinkjes
van Joris Luyendijk
Pagina 07
Coachen
in Nigeria
Pagina 21
Coach. Hét e-magazine over coaching verschijnt vier keer per jaar,
Jaargang 13, nummer 3
Colofon
Redactie: Geeske te Gussinklo, Miriam Oude Wolbers,
Eefje Rondeel, Rob de Ruiter, Mariska Verduijn,
Sam Dekkers, Caroline Knobbe.
Grafische vormgeving: Vincent Stolk –
Concept & Ontwerp, IJmuiden
Coverfoto: Christi Wijnen
Het eerstvolgende nummer verschijnt in december 2022.
Het thema is: Geloof, hoop en liefde in coaching. Heb je
kopij voor de redactie? Aanleveren kan tot en met
15 oktober 2022 via redactie@mos-net.nl. Overname van
artikelen is toegestaan na voorafgaande toestemming van
de hoofdredacteur en met bronvermelding. De meningen
in dit blad zijn niet vanzelfsprekend gelijk aan de
opvattingen van de uitgever.
De Nederlandse Orde van Beroepscoaches is de
grootste beroepsorganisatie voor professionele
coaching in Nederland. Wij zijn het platform
voor professionele coaching in Nederland.
Onze visie is dat professionele coaching een
wezenlijke bijdrage levert aan het welzijn en de
ontwikkeling van mensen en organisaties.
NOBCO,
Nederlandse Orde
van Beroepscoaches
Postbus 1167
3860 BD Nijkerk
033-247 34 28
info@nobco.nl
www.nobco.nl
׉	 7cassandra://DttkADmO4UnGTjpP3f8WLQ3qFFm-JMl1Kd-XZWKydAU!
`̵ c1_yν׉E	voorwoord
Beste lezer,
Hopelijk gaat het je goed en heb je een fijne zomertijd
achter de rug! Misschien kun je nog wat na-zomeren:
september is vaak zo’n heerlijke maand. Een beetje
tussentijd: je draagt nog wat zon en ontspanning mee
van de zomer, het is nog lekker licht en toch voel je de
verandering van de seizoenen in de lucht.
Veranderingen hangen soms in de lucht, niet alleen
als het gaat om het weer. Als je opmerkzaam bent,
krijg je elke dag kleine signalen in communicatie, in
nieuwsberichten, het soort onderwerpen dat aandacht
krijgt. Aan die signalen kun je merken: er is verandering
op komst.
Een belangrijk signaal dat we als NOBCO geven en
ontvangen is de aandacht voor diversiteit. Tot voor kort
was NOBCO een behoorlijk homogene, witte organisatie.
Gelukkig komt daar steeds meer verandering in. We zijn
trots dat we gestart zijn met de vaksectie interculturele
coaching. Daar zijn twee jaar voorbereiding aan vooraf
gegaan. Samen met EMCC Global maken we ons sterk
voor een inclusieve benadering van coaches en coachees
in de maatschappij.
Het betekent dat we mensen die werken in een
interculturele context, of komen vanuit een ander land
en werken in Nederland concreet kunnen helpen.
Interculturaliteit is soms zichtbaar aan iemands kleur en
soms ook niet. In Europa en in Noord-Amerika kun je een
nationaliteit niet aan iemands gezicht aflezen.
En toch kunnen de onderlinge verschillen aanleiding zijn
tot onbegrip en frictie in je werk.
Datzelfde geldt ook voor mensen uit de LHBTIQA+
gemeenschap. Ook zij zijn vaak niet herkenbaar, terwijl
verschillen wel gevoeld worden. We zijn blij dat binnen
NOBCO mensen opstaan en zich kenbaar maken. Ook
door hen is een vaksectie opgericht, waarbij zij specifiek
ingaan op de uitdagingen en vraagstukken die te maken
hebben met gender-oriëntatie.
Je kenbaar maken, uitkomen voor wie je bent en zeggen
wat je nodig hebt, is een uitdaging als je je anders voelt.
Als dat lukt binnen jouw organisatie en binnen NOBCO,
zijn we een stap dichterbij een inclusieve samenleving.
Dan kunnen we samen werken aan een inclusieve
benadering en aan taal die recht doet aan de verschillen
tussen mensen zonder die te veroordelen. Taal waardoor
je je welkom en gewaardeerd voelt op de plek waar
je werkt.
Maak jij je kenbaar? Laat ons weten of je wilt bijdragen,
want samen bouwen we NOBCO!
3
Veel leesplezier en inspiratie,
Marieke Jellema
Voorzitter bestuur NOBCO
‘Je kenbaar maken, uitkomen voor
wie je bent en zeggen wat je nodig hebt,
is een uitdaging als je je anders voelt’
׉	 7cassandra://IPlg0Qgzl4n9BlRPLzcXVBOD45JP7OYOWyrcwApGwpo[`̵ c1_yνځc1_yνف{בCט   {u׉׉	 7cassandra://tfqdd8cKr5XBxa8EUAdP-yroo7NteD7VFSU_4uzwtLY L`׉	 7cassandra://GQ4IE0aphrDxjgAyWbgr6oI2beFk30UKPcn1QuAsgII}`S׉	 7cassandra://wm2Xvj4aQ0VmICShgXy-q2wPJK2FsKwFO3GzJJhzJvQ+`̵ ׉	 7cassandra://Nt5kcjvYJNnV8iP1MFTv2K4XdwZ8ER9YhlUqCrO7E7s l͠c1_yν@ט  {u׉׉	 7cassandra://H4A7tRSSl3sRAHZyufTg16ZAnZGK2RYWEz4eKQzNVSc ` ׉	 7cassandra://seFUtuQosqYSE9TmiPMREz3kFt--Z94Ovu19pZpVaxAl
`S׉	 7cassandra://5Ix2uTWT1TQ0CSs5gOM5mh_CV5w38Rmpe-XhnlxowXI7`̵ ׉	 7cassandra://R4zB08PyYAzgTEQyttlOY-ZJuRRAqPOTPD_Hlj_DX3cGF:͠c1_yνA׉Einterculturele coaching
een basiscompetentie wordt’
‘Mijn droom is dat
Ter ere van de opstart van de nieuwe vaksectie Interculturele Coaching spreek ik met de twee
kernteamleden: Rixt Kuiper en Elizabeth Njeru. Een waardevol gesprek met mooie leermomenten en
een duidelijk appèl: ‘Ik wil dat ook mijn interculturele cliënten zich bij NOBCO thuis voelen.
Tekst: Geeske te Gussinklo | Foto’s: Christi Wijnen
׉	 7cassandra://wm2Xvj4aQ0VmICShgXy-q2wPJK2FsKwFO3GzJJhzJvQ+`̵ c1_yν׉E‘Inclusie en diversiteit gaan
ondanks alle aandacht daarvoor
niet vanzelf’
Wat zouden we over jullie loopbaan moeten
weten als het gaat om interculturele
coaching?
Elizabeth: “Ik heb de eerste helft van mijn leven in Kenia
gewoond en gestudeerd; op mijn drieëntwintigste ben ik
naar Nederland verhuisd. Sinds 2014 werk ik als zelfstandige.
Ik train en coach een brede doelgroep, waaronder
mensen met een internationale achtergrond. Voor hen
hebben de vragen als ‘wie ben ik híer?’ en ‘hoe vind ik híer
aansluiting?’ grote invloed op de kwaliteit van leven. Naast
de gangbare loopbaan-, stress- en life coaching-vragen
komen zij bij mij met onderliggende vraagstukken over
erbij horen, identiteit, omgaan met veranderingen, relaties
en een gebrek aan controle. Ik help hen om zichzelf en hun
talenten binnen hun nieuwe context met nieuwe ogen
te leren zien, een strategie te bepalen en weer met hun
talenten en passies bezig te gaan. Mijn coachees met een
internationale achtergrond geven aan zich door mijn achtergrond
extra goed gehoord en begrepen te voelen.”
Rixt: “Ik ben sinds 2003 actief als coach. Ik ben verhuisd
naar Amerika en besloot daar voor mijzelf te beginnen. En
waar ik dacht dat ik als non-native in het nadeel zou zijn,
bleek dat juist een voordeel. Ik kon een mooie rol vervullen
in de verbinding tussen Amerikaanse leidinggevenden
en hun internationale teams. Later ben ik naar Hongkong
verhuisd en heb mij daar gericht stilte en bezocht ik Boeddhistische
centra. Stilte vergroot het zelfbewustzijn. Terug
in Nederland richt ik me op internationale organisaties,
coachen van leidinggevenden en hun internationale teams
en culturele transformaties. Mijn drijfveren voor deze vaksectie
zijn vooral persoonlijk. Ik kom uit een interculturele
familie en ben nu ook weer onderdeel van een gezin met
verschillende culturen. Ik sta voor gelijkwaardigheid in de
wereld. Coaching is een internationale maatschappelijke
beweging en tegelijk een ambacht. Als coaches hebben
we een rol te vervullen in het begeleiden van die gelijkwaardigheid
tussen culturen en mensen.”
Waarom moet de vaksectie interculturele
coaching er zeker komen?
Elizabeth: “Ik mis het. Interculturaliteit speelt bij veel
coachvragen een rol. Het is belangrijk dat coaches zich
hiervan bewust zijn. Daarnaast is het belangrijk dat coaches
met een interculturele achtergrond zich kunnen herkennen
bij NOBCO. Inclusie en diversiteit gaan ondanks
alle aandacht daarvoor niet vanzelf. En met alle drukke
agenda’s en zonder structuur zou het moeilijk blijken om
als organisatie hier werk van te maken. Om er met elkaar
vorm aan te geven is het belangrijk dat de vaksectie er
komt.”
Rixt: “Je hebt zonder het te beseffen heel vaak te maken
met interculturele aspecten: een coachee krijgt een Belgische
leidinggevende, er komt een fusie met een Duits
bedrijf, er is een intercultureel huwelijk. Het is goed om
kennis te hebben over het feit dat cultuur een factor kan
zijn die meespeelt en je af te vragen hoe succesvol jouw
interventies dan zijn. Ook zou je je af kunnen vragen: hoe
intercultureel ben ik?”
“Intercultureel zijn houdt in dat je je eigen culturele wortels
kent en in staat bent om deze soms even los te laten.
Hierdoor creëer je meer ruimte voor jou en je coachee om
elkaar te ontmoeten. Het gaat om het wat langer nieuwsgierig
blijven en je bewust zijn van de triggers die je voelt
en die ook als signaal gebruiken en daar bewust wel of
juist niet iets mee doen. Het blijkt dat je als coach vaak
hard moet werken om niet iets te ‘vinden’, dat vraagt een
grote mate van zelfregulatie van de coach. Intercultureel
zijn zou een basiscompetentie moeten zijn, net als de
andere competenties.”
5
׉	 7cassandra://5Ix2uTWT1TQ0CSs5gOM5mh_CV5w38Rmpe-XhnlxowXI7`̵ c1_yν܁c1_yνہ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://TbemEVCoJuDhYe1WXUYtmyryTe70fZkdGwClc_qWPBk `׉	 7cassandra://erOytN1hj92Od7faK397fWXTp0hvo8DSPexcQVHW9vg~``S׉	 7cassandra://_DrsnLQNHIbK-UVpYGGs93JH_d9m8Rcipb7vmVLPi1M!T`̵ ׉	 7cassandra://BJ5ujjUIs5-ydIVUVof8fgKl-SSXw12V6PJzgFpIYIo 4͠c1_yνDט  {u׉׉	 7cassandra://Xoe4mXYrFBs7WnOAgsrg_SUu2Ifm8lIS22pRBaAVbeA )`׉	 7cassandra://NheOx_oVWPP_OhOIYLBNyyl0eBTJuBnO-wZNTEYjOHgi`S׉	 7cassandra://ioUZ7BOuB4OsJYlpbNj8fMcv-SD3PzM60w1nxI1PSOY`̵ ׉	 7cassandra://VFQLZv-C7Oa2mULzJeEfz8FMg7PFf_is4KmUoMeZ8bsTH͠c1_yνE׉E@‘ Coaching is een
internationale
maatschappelijke
beweging en tegelijk
een ambacht’
Zijn er al plannen?
Rixt: “Wij van de vaksectie weten ook niet alles op dit gebied.
Wel willen we een podium bieden aan alle coaches
die interculturele coaching samen met ons eigen willen
maken en er vorm aan willen helpen geven. We gaan in
ieder geval bijeenkomsten organiseren en we kunnen
deels ook aansluiten bij wat er internationaal al gebeurt bij
EMCC en eventueel ICF. We willen graag de animo en de
kennis die er in de community bij NOBCO is ontdekken en
ophalen, interculturele coaches bij elkaar brengen en interculturele
coaching als een basiscompetentie het nieuwe
normaal helpen worden. Ook komt er een artikel over dit
thema. Daarnaast willen we externe kennis binnenhalen
om ons blikveld te verdiepen. In september 2022 zal de
eerste bijeenkomst georganiseerd worden. Houd hiervoor
de agenda in de gaten.”
Wat is je droom voor NOBCO?
Elizabeth: “Mijn droom voor NOBCO is dat interculturele
coaching als een verrijking gezien wordt en een basiscompetentie
wordt voor coaches en dat NOBCO dit als
organisatie laat zien. Ik zie graag dat we allerlei soorten
mensen kunnen bereiken en dat het coachvak in Nederland
aantrekkelijk wordt voor een bredere doelgroep die
zich tot professionele coach wil laten opleiden en zich wil
laten coachen. Dat ik niet alleen zelf, maar dat ook mijn
interculturele cliënten zich bij NOBCO thuis gaan voelen.
Zo kunnen meer mensen kennismaken met ons mooie vak,
lid of cliënt worden om zo meer inkomsten te genereren.
Interculturaliteit kan bij NOBCO tot uiting komen in representatief
beeldmateriaal op de website en we moeten
ervoor zorgen dat basisdocumenten zoals het klachtenreglement,
de Ethische code en de diversiteitsverklaring, in
meerdere talen beschikbaar komen.”
Rixt: “Ik wil ook graag dat we vanuit de vaksectie meekijken
naar NOBCO, bijvoorbeeld naar de website en daar
advies over kunnen geven. En dat we beseffen dat de
complexiteit van ons vakgebied toeneemt. Het is minder
lineair, veel holistischer. We willen hetzelfde, namelijk dat
interculturaliteit meer onderdeel uitmaakt van het coachvak
en van NOBCO als organisatie. Het is fijn om daar
samen in op te trekken en de vaksectie inhoud en vorm
te geven.”
Welke boodschap heb je aan coaches?
Elizabeth: “Ik ben heel blij dat NOBCO er is. Een mooie organisatie
waar wij elkaar als coach kunnen treffen, samen
kunnen groeien en samen voor onze belangen op kunnen
komen. Ik zou willen dat we als coaches samen een
NOBCO creëren die voor kwaliteit staat, en die een betere
afspiegeling van de maatschappij is. Zo zou ik graag willen
zien dat coach een beschermd beroep wordt. Ik wil trots
zijn op mijn organisatie en ik wil dat naar buiten helder is
dat we professionals zijn die er voor iedereen zijn. Ik werk
daar als kernlid van deze vaksectie graag aan mee.”
Rixt: “Ik zou willen dat we op momenten minder kritisch
zijn als coaches. Ik denk bijvoorbeeld richting sprekers op
onze events. Het zou mooi zijn als we eerst luisteren naar
wat iemand te vertellen heeft. Het lijkt soms of we snel
een oordeel hebben, terwijl we beroepsmatig juist goed
zijn in ‘onbevangen luisteren’. En naast nieuwsgierigheid
hebben we als coaches een zekere bescheidenheid nodig.
Lukt het je om je eigen culturele wortels even los te laten?
Het gaat bij cultuur om het beseffen dat er goudklompjes
zijn in iedere cultuur. Het is aan de coach om deze naar
boven te zeven. Als coach schep je die ruimte.”
Elizabeth: “Er zijn nog zoveel potentiële coaches te bereiken
die zich aan zouden kunnen sluiten! Een enorme kans
voor NOBCO.”
׉	 7cassandra://_DrsnLQNHIbK-UVpYGGs93JH_d9m8Rcipb7vmVLPi1M!T`̵ c1_yν׉EBoekbespreking De zeven vinkjes
van Joris Luyendijk
Mannen zoals ik
spelen de baas
Redactielid van Coach. Rob de Ruiter las in het kader van het thema interculturaliteit en
intersectionaliteit het boek De zeven vinkjes van Joris Luyendijk. Hoewel hij het boek minder
inzichtgevend vond dan de andere boeken van Joris Luyendijk, beveelt hij het boek toch van harte
aan: ‘Alles wat helpt om discussie over onrecht door verborgen discriminatie en voorkeuren op gang
te brengen, is de moeite waard’.
Tekst: Rob de Ruiter
Mijn eerste beweging om het boek te lezen was: niet
eerst te duiken in alle discussies en de commotie rondom
het boek en de persoon Joris Luyendijk. Ik wilde me
er niet te veel door laten leiden, hoewel ik weet dat die
commotie er is en dat die me natuurlijk al beïnvloedt,
maar dan ben ik me in ieder geval bewust van een
mogelijke bias.
Een andere bias had ik ook al. Ik heb eerdere boeken
gelezen van Luyendijk en vond die interessant en
inzichtgevend, dus ik had een positieve bril op ten
aanzien van zijn persoon en de perspectieven die hij
biedt. Maar goed, als je redelijk wat boeken leest is het
onmogelijk om geen mening of gevoel te hebben bij
bepaalde schrijvers.
De zeven vinkjes
Luyendijk schrijft over ‘mensen zoals hij’. Mensen die
door uiterlijk, lichaam en achtergrond gemeen hebben
dat ze altijd tot de dominante(re) groep behoren in
Nederland. Deze witte hoogopgeleide mensen kunnen
niet weten hoe het is om afhankelijk te zijn van anderen,
gediscrimineerd te worden en zijn in het leven vaak niet
echt op de proef gesteld.
Het is een groep waar geen naam voor is, juist omdat
het een groep is die goed vertegenwoordigd en behoorlijk
onaantastbaar is, de ‘onzichtbare norm’. Deze groep
bekleedt vaak ook de belangrijkste functies in organisaties
en bij de overheid en helpt elkaar om deze functies
ook in te nemen. Soort zoekt soort.
Luyendijk heeft zeven kenmerken van deze groep benoemd
die niet uitputtend, maar wel bepalend zijn om
deze groep te kunnen duiden, de ‘zeven vinkjes’ (P. 91):
• Je hebt minstens één hoogopgeleide en/of welgestelde
ouder die je de weg kan wijzen in het onderwijssysteem;
•
Je hebt minstens één in Nederland geboren ouder of
verzorger die je de cultuur van de meerderheid kan
meegeven;
• Je bent een man;
• Je bent hetero;
• Je bent wit;
• Je hebt gymnasium of VWO afgerond;
• Je hebt de universiteit gedaan.
Mensen met zes of alle zeven vinkjes hebben een dusdanige
voorsprong dat het ze vaak aan bewust-zijn of
reflectie ontbreekt over wat anderen, minder bedeelden
meemaken. ‘De witte onschuld’, zoals ik later zal beschrijven.
Ik
was na het lezen van De zeven vinkjes minder onder
de indruk dan van Luyendijks vorige boeken, hoewel
het thema me erg aanspreekt. Ik kan me vinden in hoe
hij de zeven vinkjes plaatst en de effecten ervan die hij
beschrijft. Maar de opsomming van de vele namen van
mensen op hoge posities vond ik minder interessant.
7
׉	 7cassandra://ioUZ7BOuB4OsJYlpbNj8fMcv-SD3PzM60w1nxI1PSOY`̵ c1_yνށc1_yν݁{בCט   {u׉׉	 7cassandra://tJVi-2TseVFgzzWnTuXmPBHphbrnXTqnasn2vmEAw-w `׉	 7cassandra://HaVQDjlYkkR4AD0x77YpHtDRJxlRhCLRAZ8hgnGhVpso`S׉	 7cassandra://ZXqBgJVGhYXcCaJUvu1BhBaX1PICoMJlJNNUFOx2ZX8`̵ ׉	 7cassandra://pv4PjFeDEQjM30H55MBxr8WhOoB7cDmiAL4mUdRwoJYCH͠c1_yνKט  {u׉׉	 7cassandra://-rRAISedVmtR_NiupDQNth1m63uJQmoF3J72rR7t3dc `׉	 7cassandra://c4pTeU_Nna9TYN0o3A_OtqmBf1l9pQoEAvWsWSov0zkp`S׉	 7cassandra://hSXFZaJ6k8AxXNcE4y-DFPUaHpTbtJxV-DZCp0Bt1ag'`̵ ׉	 7cassandra://v4mbNPgw-Fvnc3XbJ9iwzVfDi81nnzBFAaH8dBhgxdḮ&͠c1_yνLנc1_yνS 9ׁHhttp://www.communicatiehuys.nlׁׁЈנc1_yνR cl̶9ׁHhttp://www.coachcompanen.nlׁׁЈ׉E	Het boek had naar mijn idee compacter kunnen zijn
zonder aan relevantie te verliezen.
Wat me met name aansprak is dat het een belangrijk
thema aansnijdt en midden op de maatschappelijke ‘tafel’
legt. Door zijn boek en de discussie eromheen ben
ik me nog bewuster geworden van alle vlakken die mij
een bevoorrecht mens maken – ik voel me weleens een
zondagskind. Het geeft helder aan wat de onderliggende
factoren daarvoor zouden kunnen zijn.
Nooit te laat
Na het lezen ben ik de discussies gaan lezen en bekijken.
Een van de kritieken die ik tegenkwam was dat
Luyendijk ‘zo laat’ tot zijn inzichten is gekomen. Daarover
nadenkend vond ik het een onterechte stelling;
gerelateerd aan een eigen soortgelijke ervaring.
In 2018 had ik een gastcollege van Dr. Tina Rahimy, politiek
filosoof, over in- en uitsluiting, het ‘verschil’ en hoe
daarmee om te gaan. Zij vertelde over haar persoonlijke
ervaring. De politieke partij Leefbaar Rotterdam had net
ruim gewonnen in de gemeenteraadsverkiezingen van
Rotterdam. Rahimy benoemde dat als: “De ruimte waar
ik leef was in een dag veranderd.” Ze gaf een gebeurtenis
weer die mijn perspectief op mijzelf en mijn kijk op
discriminatie in een volledig ander daglicht stelde. Ze
vertelde: “Ik sta in een rij en een man voor me, een heel
lange man, draait zich om, kijkt me aan en zegt: “Ik ga
Leefbaar stemmen, maar ik vind je wel aardig hoor.”
Op dat moment ‘klikte’ er iets in mij. Ik kan er niet bij
hoe mensen anderen kunnen wegzetten als ‘anders’ of
‘minder’, alleen maar vanwege uiterlijke kenmerken of
andere verschillen. Maar ik Ik besefte toen pas echt hoe
ik nóóit echt zal kunnen begrijpen, laat staan aanvoelen
hoe discriminatie echt in elkaar zit. Dit raakte mij. Ik kan
niet begrijpen hoe mensen anderen kunnen wegzetten
als ‘anders’ of ‘minder’, alleen maar vanwege uiterlijke
kenmerken of andere verschillen.
Op straat word ik nooit aan een uiterlijk kenmerk herkend
als ‘die ander’, de ‘vreemde’ en daarom op afstand
gezet. Natuurlijk kan iemand mij karakteriseren en mij
proberen te raken door bijvoorbeeld met mijn bril (vroeger:
‘brillenjood!’) en ja, dat kan kwetsen. Toch is dat
van een heel ander kaliber dan wanneer je uit een cultuur
komt en jarenlang als een minderheid werd gezien
en behandeld. Zoals zwarte mensen, die verhandeld
werden als slaven en daarna generaties lang als minderwaardig
en zelfs als niet menselijk werden gezien,
maar als handelswaar. Als iemand dan een opmerking
maakt die dat aanspreekt, is dat niet alleen kwetsend in
het moment zelf, maar snijdt dat direct de pijn aan van
vele generaties. En hoe dat voelt kan ik mijns inziens als
blanke westerse man nooit echt ervaren.
‘ Het boek roept
vragen op die
je wellicht in
intervisie met
elkaar kan
bespreken’
Wij hebben een paar jaar op de Antillen gewoond. Als
witte man en vrouw waren we duidelijk in de minderheid.
Antillianen noemen witte mensen ‘Makamba’s’
(blanken). Dat woord kan goedschiks en kwaadschiks
gebruikt worden. Als een grapje, maar ook als een benaming
die het duistere verleden oproept en mij als wit
persoon direct verbindt met de slavenhandel, waarvan
de bewijzen nog volop op het eiland aanwezig zijn. Dan
zou ik kunnen zeggen dat ik mogelijk ‘gediscrimineerd’
werd, maar dan nog is het discriminatie waarbij ik als
witte man van Nederlandse voorouders geplaatst wordt
in de situatie van vroeger en daarmee in een ‘hogere
positie’, namelijk diegenen die het onrecht uitvoerden,
de overheersers, en niet degenen die wreedheden en
ongelijkheid moesten ondergaan. Ik benoem het als
gediscrimineerd worden vanuit een vroegere
‘boven-positie’ in plaats van een ‘onder-positie’.
En dat is heel wat anders.
Ik besefte op dat moment en op mijn eenenvijftigste
‘pas’ dat ik discriminatie nooit echt zou kunnen
׉	 7cassandra://ZXqBgJVGhYXcCaJUvu1BhBaX1PICoMJlJNNUFOx2ZX8`̵ c1_yν׉E6doorvoelen en doorleven. Ik kan het alleen rationeel en
conceptueel begrijpen, op een verstandelijke manier.
Dat stelde me enigszins teleur, en maakte me een stuk
bescheidener in mijn overtuiging dat ik discriminatie
wel ‘snapte’. Door deze ervaring zie ik de kritiek over
het boek van Luyendijk in een ander daglicht. Het feit
dat hij er ‘zo laat achter was gekomen’ had ik immers
zelf ook meegemaakt. Soms denk je goed te leven en
het juiste te doen, maar heb je nog niet de beschikking
over de ervaringen die je perspectief opeens kunnen
doen kantelen. Dat kan op elk moment in je leven
gebeuren. Ik kan zijn proces bij dagblad the Guardian
dus invoelen en ook zijn denkproces dat daarop volgde.
Eigenlijk is het wat mij betreft logisch dat hij dit zo heeft
meegemaakt. Is dat ook niet wat wij als coaches soms
teweegbrengen bij onze coachees? Een inzicht dat een
ander perspectief geeft op leven of handelen, de zogenaamde
‘paradigmawisseling’?
Beperkte blik
Ook veel andere kritiek op het boek wil ik in een ander
kader plaatsen. Als men zegt: “Je bent als witte man
met privileges niet de juiste persoon om dit aan te kaarten,”
vind ik dat een te beperkte blik. Dat discrimineert
wat mij betreft ook, op een andere wijze. Dat zegt dat
als je niet tot de groep behoort die het echt ‘ervaart’,
je er niet over mag schrijven of er geen aandacht voor
mag vragen. Daar ben ik het niet mee eens.
Mij gaat het om de intentie van waaruit het gebeurt. Als
hij (Luyendijk, red.) er goede bedoelingen mee heeft en
daarmee een publiek kan bereiken die dit inzicht nodig
heeft om een waardevolle beweging te maken, waarom
dan niet? Ik juich dat van harte toe.
Zeven. Of meer?
Dan is er de discussie over de zeven vinkjes zelf. Moeten
het er niet meer zijn? Zijn andere (zoals gezondheid)
niet nog belangrijker dan de onderwerpen die Luyendijk
heeft aangedragen?
Dat kan waar zijn, en zo kan je de lijst nog veel verder
uitbreiden, maar dat vind ik zelf niet eens zo belangrijk.
Het gaat erom dat de discussie op hoofdthema’s over
het overkoepelende onderwerp wordt aangezwengeld
zodat bewustzijn ontstaat of wordt verbreed dat de
macht in onze maatschappij scheef is verdeeld en dat
dat ook in stand wordt gehouden, ‘de wet van behoud
van onrecht’ (P. 161).
Toen ik het gastcollege van Tina Rahimi terugluisterde
vertelde zij dat haar familieleden in Iran allemaal hoogopgeleid
zijn. Rahimi heeft zich daardoor in haar leven
wel gediscrimineerd, maar nooit dom gevoeld. Door
haar achtergrond (een van de vinkjes van Luyendijk) kon
zij de concepten die ze leerde op de universiteit bespreken
met haar familie, kon ze haar ervaringen delen en
bewoog zich daardoor moeiteloos tussen de contexten
van de universiteit en haar familie. Ze voelde zich in beide
contexten thuis. Rahimi wist vanaf haar jongste jaren
dat haar familie en ook zijzelf niet dom waren; niemand
kon die overtuiging dan ook aantasten.
Haar latere man had die achtergrond van een hoogopgeleide
familie niet. Ze beschreef (wat ook in het boek
van Luyendijk staat) dat hij op de universiteit in een
andere cultuur terechtkwam en daar ‘klassenmigratie’
(p. 110) ervoer, zoals Luyendijk dat aanhaalt. Haar man
heeft zich daardoor nooit thuis gevoeld op de universiteit
en was onzekerder. Er was niemand in zijn familie
die snapte wat hij bedoelde als hij vertelde over wat hij
daar deed en meemaakte, hij voelde zich ontheemd op
de universiteit, hoorde er voor zijn gevoel niet bij.
Door zijn opleiding ontstond er afstand tussen hem
en zijn familie.
9
Over Rob de Ruiter
Rob de Ruiter is EIA senior practioner coach,
begeleidingskundige, supervisor en intervisor in
het bedrijfsleven. Daarnaast is hij Eigenaar van
‘ECHT in Gesprek’ en maakt hij onderdeel uit van
de netwerken www.coachcompanen.nl en
www.communicatiehuys.nl. Rob zit in het
kernteam van de Vaksectie Executive Coaching
bij NOBCO (VEC).
׉	 7cassandra://hSXFZaJ6k8AxXNcE4y-DFPUaHpTbtJxV-DZCp0Bt1ag'`̵ c1_yνc1_yν{בCט   {u׉׉	 7cassandra://VSJT9RmDR689MvDprG0rqtWCte2Vc7gS84QWVp8NlVQ `׉	 7cassandra://LUmH01fRvz8uWxtZn5-r9FUGsHU0QoOLsnpR6gOnfaoU`S׉	 7cassandra://eXQF_7st5teBs2gC0QbZCLrtXYL2vPIYuErQCVzvRbE`̵ ׉	 7cassandra://Q3hJOePT_5I73UDGzrOZsdGS2omIMa32Iuh_9Aqx7cUB7H͠c1_yνQט  {u׉׉	 7cassandra://wETTF0yOZMzzTWOwIHUGDU6UGltfj_tuXmTTpgGYM_o `׉	 7cassandra://IsnzHR9bnwqBNvlSl12938b8ul5A9TVPN4adoR5S2toL`S׉	 7cassandra://ifQBJWrlYi34KDf8PEbuEdDiZznDxdsGOUvmO7Zisdc`̵ ׉	 7cassandra://gN4q5bcBRe_UqREK5nT5KFYyu4lK9GyDw28Cn8Bd8-E ͠c1_yνTנc1_yνO !(9׉H +https://www.youtube.com/watch?v=mmcmrMCo-DoGׁׁrנc1_yνP 8P9׉H Chttps://www.npostart.nl/joris-luyendijk/13-02-2022/POMS_AT_16816187Gׁׁr׉E
gOok met andere voorbeelden benoemde Rahimi in
haar college onderwerpen die Luyendijk in zijn boek
beschrijft: ‘bepaalde privileges positioneren je in de
maatschappij op een manier die voordeel kunnen brengen’
(Rahimi, 2018). Luyendijk zet geheel in lijn met de
doorleefde ervaringen van Tina Rahimi dit soort zaken
helder op een rijtje vanuit een eigen context, daarmee
kreeg het boek voor mij meer inhoudelijke onderbouwing
en waarde.
Conclusie
Het boek De zeven vinkjes kan mijns inziens een
belangrijk bijdrage kan leveren aan het vergroten van
bewustzijn en om de dialoog te starten. Het concept
van De zeven vinkjes is helder van opzet, makkelijk te
onthouden en daarmee erg goed toepasbaar voor een
zeer breed publiek.
Er is al veel en veel beter en diepgaander geschreven
over interculturaliteit en intersectionaliteit, ook door
mensen die het aan den lijve hebben ervaren. Dat heeft
helaas niet tot veel publiciteit en discussie geleid en dat
is beschamend en jammer en zegt daarmee al genoeg
over het onderwerp. Dat mensen het boek van Joris
Luyendijk of hem als schrijver ‘in de hoek zetten’, vind ik
te makkelijk en onrechtvaardig.
De zeven vinkjes bereikt juist een groep mensen die dit
boek, de eenvoud van het concept en een persoon als
Joris Luyendijk nodig hebben om (wellicht een eerste)
stap te maken om meer inzicht te krijgen – het zogenaamde
‘Arjan Lubach-effect’ (p. 104) –, en dat is
hard nodig!
Daarom wil ik juist een lans breken voor dit boek en ben
blij met de aandacht die het krijgt. Alles wat helpt om
discussie over onrecht door verborgen discriminatie en
voorkeuren op gang te brengen, is de moeite waard.
Toepassing voor coaches
Zijn er lessen voor coaches te vinden in dit boek? Als
je al enigszins maatschappelijk geïnteresseerd bent
in discriminatie zullen de onderwerpen je op zich niet
vreemd voorkomen. Het kan dan hoogstens nog verder
verhelderend werken. Wel vind ik het concept van ‘de
witte onschuld’ van Gloria Wekker (p. 155) interessant
om verder over door te lezen. Het concept dat je je van
geen kwaad bewust wílt zijn en jezelf sust in het eigenbeeld:
‘Ik ben toch niet racistisch?’ Dat je juist daardoor
informatie of andere perspectieven niet tot je neemt
‘omdat je het toch niet bent?’. Jezelf afsluiten door jezelf
als ‘onschuldig’ te benoemen, kan een valkuil zijn, ook
voor coaches.
Mede omdat het zoveel aandacht heeft gekregen is het
de moeite waard voor coaches om kennis van het boek
te nemen. Door de al genoemde eenvoudige weergave
van een veel complexere maatschappelijke problema‘
Je afsluiten
door jezelf als
‘onschuldig’ te
benoemen, kan
een valkuil zijn’
׉	 7cassandra://eXQF_7st5teBs2gC0QbZCLrtXYL2vPIYuErQCVzvRbE`̵ c1_yν׉Etiek, kan het nuttig zijn om te weten waar iemand het
over heeft als die de zeven vinkjes noemt, dan kun je
erover in gesprek.
Het boek roept vragen op die je wellicht in intervisie
met elkaar kan bespreken. Waar sta ik op de maatschappelijke
ladder? Waar liggen mijn valkuilen in mijn
denken daardoor? Waar kan ik leren van anderen die
‘minder vinkjes’ hebben?
Luyendijk somt in een interview mooie vragen op die
je kan stellen, juist in gesprek met anderen die minder
vinkjes kunnen zetten:
• Zou je me willen helpen mijn achterstand
in perspectief in te halen?
• Wat zie ik nog meer niet vanuit mijn
bevoorrechte perspectief?
• Wat heb ik te leren?
Kortom, dit boek is een mooie aanleiding tot
een waardevolle dialoog.
Bronnen
New Female Leaders (31 maart 2022), Zeven vinkjes.
Privileges en de vinkjes voor nieuw leiderschap,
Joris Luyendijk #116
Buitenhof (13 februari 2022) NPO Start
De zeven vinkjes –
Joris Luyendijk
€21,99 ISBN
9789493256675
Uitgeverij Pluim
11
׉	 7cassandra://ifQBJWrlYi34KDf8PEbuEdDiZznDxdsGOUvmO7Zisdc`̵ c1_yνc1_yν{בCט   {u׉׉	 7cassandra://AiGJ89pq2Txn_6lzV16B8BawoUxzajLYQRD1B2GQf0o ` ׉	 7cassandra://Vv4jQLV26dFqNlhNW1oFO0r7PvfYVnxoT7GYdNEU6s0w`S׉	 7cassandra://AzEtCtqPaLkuxCf2479T9RajrTz9BN0vXeQQsqKTc90"`̵ ׉	 7cassandra://N9BY9oyPQESuLzFlWJn8B0-I-r2P7qUpsuZ0wO_ebcQ;k|͠c1_yνdט  {u׉׉	 7cassandra://P-uBaBEkmFqMI7s6VOoOujvxpr5OkeSgSvPidCUm-rA `׉	 7cassandra://ExEJDF-WKtpgQyyh6qBc4wR7ECbgLjWzuiqo1FS0bK8͠`S׉	 7cassandra://FxUEE81BAKJQ4tCGpZszcjlpf2ibIr0pscxRTMrxs4E1`̵ ׉	 7cassandra://706h6WGABuEz87LhmLYTK5OHb6uMZGjOlPDct8TEtIM ͠c1_yνeנc1_yνV t7 9׉H &http://www.coachlink.nl/artikel/gl8q6lGׁׁrנc1_yνW tB7 9׉H &http://www.coachlink.nl/artikel/y_bj4-Gׁׁrנc1_yνX D**9׉H &http://www.coachlink.nl/artikel/gl8q6lGׁׁrנc1_yνY CA**9׉H &http://www.coachlink.nl/artikel/y_bj4-Gׁׁrנc1_yνZ 'l 9׉H =https://www.professioneelbegeleiden.nl/intercultureel-coachenGׁׁrנc1_yν[ 'l 9׉H Ohttps://www.professioneelbegeleiden.nl/coaching-in-een-superdiverse-samenlevingGׁׁrנc1_yν\ 'l 9׉H Mhttps://www.professioneelbegeleiden.nl/ik-zet-in-ontdek-parels-in-een-cultuurGׁׁrנc1_yν] (l 9׉H Ohttps://www.professioneelbegeleiden.nl/de-kanteling-van-een-cultureel-zelfbeeldGׁׁrנc1_yν^ uxl 9׉H ?https://www.professioneelbegeleiden.nl/coaching-op-diverse-werkGׁׁrנc1_yν_ **9׉H =https://www.professioneelbegeleiden.nl/intercultureel-coachenGׁׁrנc1_yν` **9׉H Ohttps://www.professioneelbegeleiden.nl/coaching-in-een-superdiverse-samenlevingGׁׁrנc1_yνa **9׉H Mhttps://www.professioneelbegeleiden.nl/ik-zet-in-ontdek-parels-in-een-cultuurGׁׁrנc1_yνb **9׉H Ohttps://www.professioneelbegeleiden.nl/de-kanteling-van-een-cultureel-zelfbeeldGׁׁrנc1_yνc Dw**9׉H ?https://www.professioneelbegeleiden.nl/coaching-op-diverse-werkGׁׁr׉E	GArtikelen over het thema intercultureel,
cross-cultureel en intersectionaliteit in
Coachlink en Professioneel begeleiden
Met inclusie speelt iedereen mee
Leonie van Mierlo
Waar diversiteit gaat over het volledige
spectrum aan menselijke verschillen van
medewerkers die binnen een organisatie
werken, is inclusiviteit de omgeving die deze
verschillen accepteert en omarmt. Kortom:
een organisatiecultuur die medewerkers
‘insluit’ door ze te betrekken en op te nemen
in de groep.
Lees meer
Zes factoren bij cultuuren
gedragsverandering
Steffan Seykens & Guido van de Wiel
Gedrag komt niet onafhankelijk en autonoom
tot stand. Je gedrag is de uitkomst van een
aantal bewuste en onbewuste factoren (boven
en onder water) en het is dus niet iets dat
geïsoleerd en losgezongen van deze factoren
is aan te sturen.
Lees meer
Coaching op de cultureel
diverse werkvloer
Dit artikel bespreekt een aantal knelpunten in
het functioneren van allochtonen die leiden
tot bijzondere hulpvragen. Daarbij noemen
we enkele methodieken bij coaching en gaan
we in op de rolverhouding tussen coach en
allochtone cliënt. Download het artikel hier
(tot en met 31 oktober 2022 beschikbaar).
Lees meer
Coaching in een
superdiverse samenleving
Wat betekent de overgang naar
‘superdiversiteit’? Over de onmisbaarheid van
interculturele competenties voor een coach.
Download het artikel hier (tot en met 31
oktober 2022 beschikbaar).
Lees meer
Ontdek parels in een cultuur
Coaching is vaak intercultureel. We hebben
niet alleen te maken met nationale culturen,
maar bijvoorbeeld ook met beroepsculturen,
bedrijfsculturen en allerlei groepsculturen. Met
behulp van een schema kun je culturen in kaart
brengen. Download het artikel hier (tot en met
31 oktober 2022 beschikbaar).
Lees meer
De kanteling van een
cultureel zelfbeeld
Het kan goed zijn om ook eens door de
ogen van anderen te kijken, vooral die van
buitenstaanders. Download het artikel hier
(tot en met 31 oktober 2022 beschikbaar).
Lees meer
Intercultureel coachen
In een themanummer waarin ‘ over de grens
gaan’ centraal staat, moet vanzelfsprekend
ook letterlijk over de grens gekeken worden.
Wat betekent het als je dezelfde ethische code
en eenzelfde set competenties internationaal
uitvoert? Een gesprek met twee internationaal
werkende coaches. Download het artikel hier
(tot en met 31 oktober 2022 beschikbaar).
Lees meer
׉	 7cassandra://AzEtCtqPaLkuxCf2479T9RajrTz9BN0vXeQQsqKTc90"`̵ c1_yν׉ECoachlink
13
Via Coachlink zijn er meer dan 2.500
artikelen beschikbaar over coaching
en persoonlijke ontwikkeling en kun je
gebruik maken van werkvormen die
via MyMethods beschikbaar zijn. Als
coach kun je ook gevonden worden
via Coachlink. Coachlink is gratis
beschikbaar voor NOBCO-coaches
(niet-leden betalen € 18,50 per
maand).
Maak je eigen reader in Coachlink!
Hoe werkt het? Ga naar Coachlink
en log in. Naast elk artikel in
de kennisbank zie je de button
‘Naar reader’. Als abonnee kun
je in ‘Mijn readers’ maximaal 5
gepersonaliseerde readers maken
met artikelen uit de kennisbank. Elke
reader kan maximaal 30 artikelen
bevatten. Download de reader als
pdf en deel met anderen. Je vindt
deze functie onder extra’s > reader
samenstellen.
Professioneel
begeleiden
Alle NOBCO-coaches met een
EIA-certificering hebben vanaf dit
jaar toegang tot het kennisplatform
Professioneel begeleiden. Dit platform
ontsluit vele vakbladen en archieven
zoals Tijdschrift voor Coaching,
LoopbaanVisie, Tijdschrift Positieve
Psychologie. Alle bij NOBCOaangesloten
coaches met een EIAcertificering
hebben hier een mail
over ontvangen met inlogcodes.
׉	 7cassandra://FxUEE81BAKJQ4tCGpZszcjlpf2ibIr0pscxRTMrxs4E1`̵ c1_yνc1_yν{בCט   {u׉׉	 7cassandra://po_18LyGz35sEkOmhF8p3bEQf7ijxKZ1fEJyCjeQl_U `׉	 7cassandra://aF5m9AzFMCjQ4PSW8r1ImezwLHDHutJ8l4laHoPN4k4_e`S׉	 7cassandra://W7AT0RXPrEPpiiOXaYVn3EhudkCXmbNSZ2flQm1VYM0`̵ ׉	 7cassandra://vC9ulsM8u14Mj5eKgLEf9psycgzTFmfqFOmA2ZAZPZILL͠c1_yνkט  {u׉׉	 7cassandra://VAK0cb-SONaOQlPjTTP3blx6VAo-ApChwdInIaG0NKs #`׉	 7cassandra://TaSst4d1tSWc9KoGEiirDtKcJCNcc0PzJHRxHqi4D5g]`S׉	 7cassandra://Tusf_HQS86au-vHtFxAjAsWVaqltsBDFBV1y4Ij9q4I`̵ ׉	 7cassandra://ofzStQYKF9fy1mR-XAInLSygTMOGlTLXYSYjwrvahTI h͠c1_yνlנc1_yνh ̀9׉H Uhttps://www.ted.com/talks/kimberle_crenshaw_the_urgency_of_intersectionality#t-573838Gׁׁrנc1_yνi ̀89׉H +https://www.youtube.com/watch?v=gVeF2B7zCCwGׁׁrנc1_yνj  9׉H jhttps://www.nobco.nl/over-nobco/activiteiten/bijeenkomsten/169/bureauvie-de-kracht-van-het-verschil-onlineGׁׁr׉E`‘Je identiteiten ontdekken is
gewoon leuk om te doen’
Intersectionaliteit is het samenspel van verschillende identiteiten zoals sekse, afkomst, leeftijd, klasse,
fysieke mogelijkheden, religie in één persoon. Sommige identiteiten leveren je iets op (rijk zijn), andere
kunnen je dubbel tegenwerken (migrant zijn en vrouw). Abigail Koopmans en Esma Çuruk van Bureau
Vie geven op 4 oktober a.s. een online training voor NOBCO-coaches over waarom het belangrijk is om
je bewust te zijn van je identiteiten en hoe je met je identiteiten aansluit bij je coachee.
Tekst: Sam Dekkers
Het begrip intersectionaliteit of
kruispuntdenken stamt uit de jaren tachtig en
is geïntroduceerd door de Amerikaanse jurist,
burgerrechtenactivist en feminist Kimberlé
Crenshaw. In een rechtszaak waarin Crenshaw
discriminatie van zwarte vrouwen aankaart,
slaagt de Amerikaanse rechter er niet in
te bepalen of een groep zwarte vrouwen
gediscrimineerd wordt op de werkvloer
vanwege hun gender of hun huidskleur. Dat
er sprake is van zowel seksisme als racisme
wordt niet erkend door de rechter, omdat
witte vrouwen en zwarte mannen wél werden
aangenomen. Met de term intersectionaliteit
wil Crenshaw aantonen dat deze twee
aspecten van de identiteit van een zwarte
vrouw een specifieke vorm van discriminatie
mogelijk maakt.
Meer informatie
over intersectionaliteit
• TED talk van Kimberlé Crenshaw
• Animatie: Intersectionaliteit voor beginners
Esma: “Bij een eerste ontmoeting vorm je je al een beeld
van iemand. De uiterlijke kenmerken vallen je het eerst
op, daarna zie je of iemand is aangepast en de codes
van de omgeving kent (gedrag) en als laatste neem je
non-verbale en verbale taal waar. Er vindt meteen een
eerste screening plaats en sluit je iemand in of uit.”
Abigail: “Als je met mensen werkt, is het belangrijk om
je bewust te zijn van je eigen intersectionaliteit. Welke
gelaagdheden of identiteiten heb je, wat betekenen
ze en welke zijn belangrijk voor je? En welke zet je
in? Bekijk ze heel breed: een migratie hoeft geen
verhuizing van het ene naar het andere land te zijn, het
kan ook gaan om een verhuizing van Amsterdam naar
Purmerend. Zo’n migratie kan ook impact hebben op
je leven. Esma: “Of denk aan je gezinspositie. Ik ben
de jongste uit het gezin en Abigail is de oudste. Wij
hebben samen een bedrijf en als het even spannend
wordt, gedraagt Abigail zich verantwoordelijk en ben
ik de clown. Het is gewoon leuk om te onderzoeken
welke identiteiten je hebt en welke verschillen en
overeenkomsten je ontdekt bij de ander.”
Intersectionaliteit gaat over uiterlijk, gedrag en taal,
maar ook over kenmerken die je niet ziet. Esma:
“Door mijn achtergrond als migrant is schrijven in het
Nederlands nog steeds een worsteling. Dat interne
proces is voor de ander niet zichtbaar.”
Abigail: “Wanneer je je eigen gelaagdheden kent, kun je
bij de coachee overeenkomsten en verschillen zien die
je in eerste instantie niet zag. Dan blijk je bijvoorbeeld
uit dezelfde sociale klasse te komen, ook al zie je er
heel anders uit. Er zijn ineens heel andere kruispunten
waar je op aansluit, waardoor je op een andere manier
verbinding maakt.”
׉	 7cassandra://W7AT0RXPrEPpiiOXaYVn3EhudkCXmbNSZ2flQm1VYM0`̵ c1_yν׉E
j‘ Word niet
verliefd op je
eigen diagnose’
Kijken naar je eigen identiteiten kan ook helpen als
je merkt dat het contact met de coachee moeizaam
verloopt. Esma: “Soms mis je aansluiting en moet je
harder werken om de coachee beter te leren kennen.
Dát is het moment om even een stap naar achteren
te zetten en je af te vragen: wat zijn mijn identiteiten?
Welke in- en uitsluitingsmechanismes (bijvoorbeeld
gender, klasse of ras - red.) ervaar ik en wat maakt dat
ik geen connectie kan maken met mijn coachee?”
Of je er wel of niet bij hoort ervaren Esma en Abigail
elke dag, ook tijdens hun workshops.
Abigail: “Soms moeten mensen er even aan wennen
dat ze naar twee vrouwen met een migratieachtergrond
moeten luisteren.” Esma: “Ik doe zelf ook aannames,
bijvoorbeeld over mensen die op de Zuidas werken.
Voor ik een training geef, check ik die aannames bij
mezelf.”
Kwetsbaar
Esma: “Op de sociale academie leerden we luisteren,
samen te vatten en door te vragen. Maar wat wij
merkten was dat we doorvroegen vanuit ons eigen
referentiekader. Abigail: “Juist door stiltes te laten vallen
en níet door te vragen, geef je de coachee de ruimte
om tot inzichten te komen. Vaak voelt de coachee
zich dan uitgenodigd om de volgende stap te zetten.
Het betekent dat je je als coach kwetsbaar durft op
te stellen en niet te veel stuurt of duidt.” Esma: “De
gouden tip die ik ooit zelf als coach kreeg: word niet
verliefd op je eigen diagnose. Maak van je coachee niet
direct een plaatje in je hoofd. Doorvragen is vaak het
zoeken naar bevestiging van je eigen overtuiging.”
Online workshop
De kracht van het verschil
Op 4 oktober a.s. geven Esma Çuruk en
Abigail Koopmans van Bureau Vie de online
workshop De kracht van het verschil. Bureau
Vie helpt organisaties op weg naar een
inclusievere werkvloer. Daarvoor gebruiken zij
een speciale werkvorm: de Diversiteitkaarten.
Hiermee leren deelnemers hun deelidentiteiten
onder woorden te brengen en de onderlinge
verschillen op de werkvloer te benutten. De
workshop is alleen toegankelijk voor NOBCOleden.
Inschrijven kan hier
15
Over Abigail Koopmans
en Esma Çuruk
Abigail Koopmans en Esma Çuruk hebben
werkten jarenlang in de hulpverlening,
zowel als uitvoerders als leidinggevenden.
Als managers bij de gemeente Amsterdam
ontmoetten Esma en Abigail elkaar en besloten
om een bedrijf op te richten met diversiteit
en inclusie als rode draad. Beiden zijn al jaren
actief als coach (met name op leiderschap
en identiteit) , trainer en facilitator. Naast het
geven van de workshop De kracht van het
verschil, werken met de diversiteitskaarten,
leiden ze ook mensen op om hier mee te
leren werken.
׉	 7cassandra://Tusf_HQS86au-vHtFxAjAsWVaqltsBDFBV1y4Ij9q4I`̵ c1_yνc1_yν{בCט   {u׉׉	 7cassandra://zWOrF-fGVQVxXdNYpvkHV_MObyWQoXxcwjL-7lFG8RE ~`׉	 7cassandra://rJeab_YNMLuKDaiZhOhBtszXO1jF7WreMACDUJpuKmkZV`S׉	 7cassandra://f_lBPtP6jSMMh9sLzr1NShDqiaxUKBGaH0Q3piyvoOQ"`̵ ׉	 7cassandra://-cFwbIqg5hYYWJiuhA7zjfDL-43O792UH8w1qiKCuPg @̔͠c1_yνnט  {u׉׉	 7cassandra://MS8uWu5_cG_PC4hOQNKHmmLk0v_-LJV9iTyQhiR2yYk M` ׉	 7cassandra://Jp5iGCIS01vTud2oK1nHezRGncsq6Uaff7cWbbAL1iwn`S׉	 7cassandra://mudixz7iFNtt4564mQQUnI2WviF-Q2hpxf_ozE5fNU4`̵ ׉	 7cassandra://TXpX9SfmwLna9OwMqymCGfQHukSpN-zm3Vzk0VFoF70C͠c1_yνo׉ETWetenschap
Culturele verschillen
in coaching
Bij coaching staat persoonlijke ontwikkeling en het vergroten van zelfinzicht vaak centraal
en is er sprake van een gelijkwaardige relatie tussen coach en coachee. Maar passen die
aspecten eigenlijk wel bij elke cultuur? In sommige culturen ligt de focus immers niet op het
individu maar op de groep en is een gelijkwaardige relatie niet zo vanzelfsprekend. En hoe is
het voor een coach om mensen van een andere cultuur te coachen? In dit artikel duik ik in het
wetenschappelijke onderzoek naar culturele verschillen in coaching.
Tekst: Eefje Rondeel
׉	 7cassandra://f_lBPtP6jSMMh9sLzr1NShDqiaxUKBGaH0Q3piyvoOQ"`̵ c1_yν׉E‘Bij een kleine machtsafstand
is er weinig verschil tussen
mensen met verschillende
rollen en functies’
Wie meer te weten wil komen over culturele verschillen
zal al snel de culturele dimensies van Geert Hofstede
tegenkomen. Hofstede introduceerde deze dimensies
om culturele verschillen inzichtelijk te maken. In totaal
beschrijft Hofstede zes culturele dimensies. Zo is er
de dimensie machtsafstand (laag versus hoog), het
kunnen omgaan met onzekerheid (laag versus hoog),
masculiniteit versus femininiteit, individualisme versus
collectivisme, korte termijn versus lange termijn
oriëntatie en behoeftebevrediging versus beperking.
Gelijkwaardigheid en onzekerheid
Bij een kleine machtsafstand is er bijvoorbeeld weinig
verschil tussen mensen met verschillende rollen en
functies, terwijl er bij een grote machtafstand juist
sprake is van een sterke hiërarchie. De machtsafstand
in landen als Canada en de Verenigde Staten, maar
ook Nederland, is klein, terwijl de machtsafstand in
bijvoorbeeld Latijns Amerikaanse landen, maar ook
Aziatische landen, veel groter is.
De dimensie individualisme versus collectivisme
betreft de mate waarin iemand zich identificeert als
een individu of als groep. Nederland heeft een cultuur
die vooral gericht is op het individu, terwijl men zich
bijvoorbeeld in Azië veel meer ziet als onderdeel van
een groep.
De dimensie masculiniteit versus femininiteit heeft te
maken met in hoeverre men gericht is op competitie,
materialisme en economische groei. In een meer
feminiene cultuur staat juist kwaliteit van leven en het
zorgen voor elkaar centraal. Nederland scoort laag
op masculiniteit, er is hier dus sprake van een meer
feminiene cultuur, terwijl Japan bijvoorbeeld veel hoger
scoort op masculiniteit.
Het omgaan met onzekerheid gaat over de mate waarin
men zich bedreigd voelt door onzekere en onbekende
situaties. Is men op zoek naar houvast en controle? Of
kan men goed omgaan met onbekende situaties? In
een land als bijvoorbeeld Japan maar ook in Duitstalige
landen neigt men bijvoorbeeld naar het vermijden
van onzekerheid. In Engelstalige landen, maar ook in
bijvoorbeeld China neigt men daar veel minder naar.
In culturen die vooral georiënteerd zijn op de korte
termijn is het belangrijk snelle resultaten te behalen.
Bij een lange termijn oriëntatie is men meer gericht op
de toekomst en wordt succes gezien als iets dat op de
lange termijn kan worden behaald. In Oost-Aziatische
landen is er over het algemeen sprake van een lange
termijn oriëntatie, terwijl in bijvoorbeeld de Verenigde
Staten de oriëntatie veelal gericht is op de korte termijn.
De laatste dimensie betreft de mate waarin men
geluk en welzijn nastreeft, en men het idee heeft het
lot in eigen handen te hebben. De neiging naar het
bevredigen van behoeften zien we terug in zowel
Noord- als Zuid-Amerikaanse landen en West Europese
landen. Een meer beperkende samenleving, waarin de
bevrediging van behoeften juist wordt ingeperkt door
sociale normen, zien we terug in bijvoorbeeld OostEuropa
en Azië.
Beter begrip
Aan de hand van deze dimensies zou je culturen
of groepen mensen in kunnen delen. Daar schuilt
echter ook een gevaar is, en de voornaamste kritiek
op de culturele dimensies van Hofstede is dan ook
dat de indeling in dimensies zou kunnen leiden tot
overgeneralisaties en stereotypering. Verschillen
binnen culturen zijn vaak groter dan verschillen tussen
culturen, dus het toepassen van de dimensies op een
enkele persoon brengt de nodige risico’s met zich
17
׉	 7cassandra://mudixz7iFNtt4564mQQUnI2WviF-Q2hpxf_ozE5fNU4`̵ c1_yνc1_yν{בCט   {u׉׉	 7cassandra://vjc3oBXNN3BLXn5M18aCvA2Yeqw1O9Ezh8Ku1NAAnwM ` ׉	 7cassandra://SWm3zEzXhlh3693yefYCloYoAisrt1aGea-ikSZT3M0oa`S׉	 7cassandra://wNlFI2yAY1STPHoOhY1QXFCDv5a6_13ZhVNwQaa4oOMn`̵ ׉	 7cassandra://UZxC_e5bZMbGDphDggx_5bwJZ5oPe7-EAV7sycqftzQ;Y$͠c1_yνqט  {u׉׉	 7cassandra://n1sLzRCC5QpgInkL3ikXZoKWVywTy1Jh0Y5bV1G3hhY 6:`׉	 7cassandra://QP5-frlMYrkRRvvKBUrMbxE3sKXrzgUDcz37XeaW4WMo`S׉	 7cassandra://kgZ2IWz-_Z622NH-rphG8JWFmPjPrRztgtXJSevnKFQ!B`̵ ׉	 7cassandra://tpTczmYc6F6Fl0iXBtajAF-km_Q_gKBahdL2kjRrCQE -nn͠c1_yνr׉Ef‘Verschillen binnen culturen
zijn vaak groter dan
tussen culturen’
mee. Toch is een dergelijke theorie behulpzaam om
verschillen tussen culturen beter te kunnen begrijpen,
ook voor coaches. De verschillende culturele dimensies
roepen tegelijkertijd een aantal interessante vragen
op als het gaat om coaching. De vraag is bijvoorbeeld
hoe coaching wordt toegepast in landen waar
de machtsafstand groot is. Bij coaching staat de
gelijkwaardigheid tussen coach en coachee immers
centraal, en dat lijkt niet te stroken met een cultuur
waarin er sprake is van een sterke hiërarchie. Ook is
coaching veelal gericht op persoonlijke ontwikkeling
en zelfontplooiing. Dat zijn zaken die goed passen bij
een individualistische cultuur maar veel minder bij een
collectivistische cultuur.
Geen vragen maar advies
Wetenschappelijk onderzoek op het gebied van
culturele verschillen binnen coaching beperkt zich
vooralsnog tot studies waarin interviews zijn gehouden
met coaches en coachees. Toch geven die onderzoeken
ons waardevolle informatie als het gaat om culturele
verschillen binnen coaching. Silvia King en Christian van
Nieuwerburgh interviewden bijvoorbeeld vier coachees
in de Verenigde Arabische Emiraten. Zij wilden weten
wat de wensen waren van de coachees als het ging om
coaching. De belangrijkste thema’s die voortkwamen
uit de interviews waren leren en vooruitgang, zichzelf
begrijpen en wederzijds respect en vertrouwen. Wat
opviel, was dat sommige coachees hun coach hadden
uitgezocht vanwege hun expertise zodat zij van hun
coach konden leren. Dat strookt niet helemaal met
het idee dat de coach vooral de begeleider is van
een proces, en de relatie tussen coach en coachee
gelijkwaardig is.
Een ander onderzoek richtte zich op de ervaringen
van coaches. Lina en Ajay Nangalia interviewden tien
executive coaches uit verschillende landen in Azië.
Zij wilden weten hoe deze coaches hun werkwijze
aanpasten voor coachees uit Aziatische culturen.
Coaching is immers gericht op het creëren van
zelfbewustzijn, en het geven van advies is iets dat niet
tot de taken van een coach behoort. Dat past goed bij
Westerse culturen, waar een kleine machtsafstand en
individualisme gebruikelijk zijn, maar veel minder bij
culturen waarin de machtsafstand juist groot is, en het
belang van de groep voorop staat. Het is in sommige
culturen juist belangrijk om de vrede te bewaren in
sociale relaties en ook loyaliteit speelt een belangrijke
rol. Uit de interviews bleek dat de coaches door de
coachees niet als gelijkwaardig werden gezien. Ze
werden gezien als een senior of als een leraar. De
coaches vertelden dat er van hen werd verwacht dat
zij advies gaven en kennis en inzichten deelden. Het
stellen van vragen werd niet altijd gewaardeerd door
de coachees. De geïnterviewde coaches gaven ook aan
dat coachees liever voor een coach kozen die ouder
was en meer ervaring had. Alle geïnterviewde coaches
lieten weten dat zij hun werkwijze aanpasten aan de
Aziatische coachees: hun aanpak omvatte het geven
van advies en suggesties en kwam in de buurt van
‘onderwijzen’. De geïnterviewde coaches gaven ook aan
dat het langer duurde voordat er een vertrouwensband
was opgebouwd met hun coachees. Ook gaven
sommige coaches aan dat de focus van de coaching in
eerste instantie lag op het belang van de groep, zoals
het team waarin de coachee werkte. Pas later in het
coachtraject kwam ook zelfontwikkeling aan bod. De
coaches uit dit onderzoek pasten hun werkwijze dus
aan om tegemoet te komen aan de wensen van de
coachees. De vraag is of deze aangepaste aanpak tot de
gewenste resultaten heeft geleid voor de coachees. Dat
werd in het onderzoek van Lina en Ajay Nangalia helaas
׉	 7cassandra://wNlFI2yAY1STPHoOhY1QXFCDv5a6_13ZhVNwQaa4oOMn`̵ c1_yν ׉Eniet onderzocht. Op basis van de interviews suggereren
de onderzoekers dat coaches in Aziatische landen hun
aanpak zouden kunnen aanpassen, bijvoorbeeld door
een meer directieve stijl te hanteren. De vraag is echter
of zo’n gewijzigde aanpak het gewenste effect zou
hebben.
Coaching of mentoring?
Ook Graham Dodds en Dasha Grajfoner onderzochten
met behulp van interviews of coaches hun aanpak
wijzigden afhankelijk van de cultuur van de coachee.
Zij interviewden coaches die werkzaam waren in de
Verenigde Arabische Emiraten en daar zowel coachees
begeleidden die zelf afkomstig waren uit de Verenigde
Arabische Emiraten, of daar werkzaam waren als
zogenaamde “expat”. De coaches zelf waren allen
expats. In totaal werden vier coaches geïnterviewd.
Alle coaches gaven aan dat ze merkten dat cultuur
een belangrijke rol speelde bij de coachtrajecten. Van
de coaches werd verwacht dat zij een leidende rol
aannamen en richting zouden geven aan het proces.
Coachees leken vooral antwoorden te verwachten,
in plaats van vragen. Ook hier gaven geïnterviewde
coaches aan dat het langer leek te duren voordat er
een band was opgebouwd en persoonlijke informatie
werd gedeeld. Toch geven de geïnterviewde coaches
aan dat zij hun methoden niet aanpasten. De specifieke
methoden die werden ingezet hingen vooral af van de
specifieke coachee. Toch gaf één van de geïnterviewden
aan dat 360 graden feedback geen optie was: de angst
om af te gaan in de ogen van collega’s was te groot.
Bovenstaande resultaten roepen de vraag op of
coaching wel een geschikte begeleidingsvorm is in
culturen waar de machtsafstand groot is. Er wordt
dan ook wel eens beweerd dat mentoring in dergelijke
culturen meer op zijn plek zou zijn, omdat er bij
mentoring sprake is van een meer ervaren expert die
kennis deelt. Toch lijkt coaching niet zelden te worden
ingezet in landen met verschillende culturen. Zo hebben
zowel de European Mentoring and Coaching Council
(EMCC) Global als de International Coaching Federation
(ICF) over de hele wereld aangesloten leden, ook in
Azië. De vraag is of coaching ook daar wellicht wordt
aangepast zodat de aanpak meer past bij de specifieke
normen en waarden van de desbetreffende culturen.
Meer bewustzijn
Hoewel het wetenschappelijke onderzoek naar
culturele verschillen binnen coaching vooral bestaat
uit interviews, zijn daar een aantal relevante lessen
uit te trekken. Zo lijkt het erop dat coachees in
Aziatische culturen verwachtingen hebben die niet
goed lijken te passen bij de uitgangspunten van
coaching. De coachees uit de beschreven onderzoeken
lijken graag advies te willen ontvangen en zien hun
coach voornamelijk als een expert of senior met
kennis en ervaring in huis om hen verder te helpen.
Vanuit de verschillende dimensies van Hofstede is
dat goed te verklaren: wanneer er sprake is van een
19
׉	 7cassandra://kgZ2IWz-_Z622NH-rphG8JWFmPjPrRztgtXJSevnKFQ!B`̵ c1_yνc1_yν {בCט   {u׉׉	 7cassandra://v2ioa1aiJEy9L9NLlJLoXgEugZZKQ3_yinqabxkAfhQ ` ׉	 7cassandra://cQerKRgCz63XUnNSyogth3YX2-aDVPMO6QyiLfA3hPsY`S׉	 7cassandra://gAUDgSUc3VqLeyCoujXm9fxMWZjIo4sPpvOBAbahsW8'`̵ ׉	 7cassandra://S95fA5uWQ65XNRhZ-6Ok2ZPJLKMVGYd_QGoCIKLt1cUl͠c1_yνtט  {u׉׉	 7cassandra://NVDtf1xlq0rhbzCKOF5zKvkFfqZz0ji-bhPVojKQhTg `׉	 7cassandra://vk-eCbIadSx_55OyM1z_50An-Y1TAS5IdcHCJb8DmRYh`S׉	 7cassandra://p9AL5ixfuRi92DQB885E3mbFhQQ8bDywo9_w3hIhUGk a`̵ ׉	 7cassandra://ffga-OxEQx0zSyLSSYPdxvMjijOn3dK1vfjl1_KH74o͠c1_yνuנc1_yνy  N9ׁH -http://scholarworks.gvsu.edu/orpc/vol2/iss1/8ׁׁЈנc1_yνx  i9ׁH 5http://tion.org/app/uploads/2021/08/ICF_2020_AnnualReׁׁЈ׉E$grote machtsafstand is men gewend om begeleid te
worden door iemand met meer ervaring en wijsheid,
iemand die richting en sturing geeft. De bovenstaande
onderzoeksresultaten geven ook te denken: in hoeverre
past de huidige definitie van coaching bij een tijdperk
waarin cross cultureel werken een steeds grotere rol
inneemt? Meer aandacht voor cross culturele coaching
lijkt in ieder geval van belang, evenals het bewustzijn
dat ons huidige begrip van coaching vooral past bij een
cultuur met een kleine machtsafstand. Bij het coachen
van coachees met een andere culturele achtergrond
lijkt dat bewustzijn in ieder geval van belang. Het kan
dan zinvol zijn voor een coach om te onderzoeken wat
de coachee precies verstaat onder coaching. Welke
verwachtingen heeft deze precies van de coach? En
sluit dat aan bij wat de coach kan bieden? Ook kunnen
aannames die een coach heeft over de culturele
achtergrond van de coachee expliciet worden verkend.
Het is belangrijk om die aannames telkens te checken,
omdat het blindelings afgaan op de dimensies van
Hofstede tot overgeneralisaties kan leiden. Tot slot lijkt
het investeren in de werkrelatie meer tijd te kosten in de
onderzochte Aziatische culturen, iets waar coaches die
cross cultureel werken rekening mee kunnen houden.
Voor een coach kan het bijvoorbeeld verstandig zijn
om (nog) meer tijd en energie te investeren in een
goede werkrelatie en goed af te (blijven) stemmen over
wensen, verwachtingen en doelen.
Voor dit artikel zijn de
volgende bronnen gebruikt:
Abbott, G., Gilbert, K., & Rosinski, P. (2013).
Cross-cultural working in coaching and mentoring.
In Passmore, J., Peterson, D.B., & Freire, T (Eds). The
Psychology of Coaching and Mentoring (pp. 483500).
Wiley-Blackwell.
Dodds, G., & Grajfoner, D. (2018). Executive coaching
and national culture in the United Arab Emirates:
An interpretative phenomenological analysis.
International Coaching Psychology Review, 13(1),
89-105.
International Coaching Federation (2020). Defying
Challenging Times. 2020 Annual Report. Geraadpleegd
op 13 juli 2022, van https://coachingfederation.org/app/uploads/2021/08/ICF_2020_AnnualReport.pdf
Hofstede,
G. (2011). Dimensionalizing Cultures:
The Hofstede Model in Context. Online Readings
in Psychology and Culture, Unit 2. Retrieved from
http://scholarworks.gvsu.edu/orpc/vol2/iss1/8
King, S., & van Nieuwerburgh, C. (2020). How
Emirati Muslims experience coaching: An IPA study.
Middle East Journal of Positive Psychology, 6,
73-96.
Nangalia, L., & Nangalia, A. (2010). The Coach in
Asian Society: Impact of social hierarchy on the coaching
relationship. International Journal of Evidence
Based Coaching & Mentoring, 8(1), 51-66.
Over Eefje Rondeel
Dr. Eefje Rondeel (1982) werkt als zelfstandig
docent voor verschillende onderwijsinstellingen
en is als gastdocent verbonden aan de Radboud
Universiteit. Vanuit NOBCO is ze redactielid
van het e-magazine en tevens betrokken als
co-promotor bij het dissertatieonderzoek naar
effectieve bestanddelen van coaching. Samen met
sociaal psycholoog Pieternel Dijkstra schreef ze het
boek Evidence-based Coachen.
׉	 7cassandra://gAUDgSUc3VqLeyCoujXm9fxMWZjIo4sPpvOBAbahsW8'`̵ c1_yν׉E
\Coachen
in Nigeria
Het doel van EMCC Global is om naast coaching, supervisie en mentoring als professies te promoten
en te ontwikkelen, een bijdrage te leveren aan de maatschappij. Een van de manieren waarop EMCC
dit laatste in de praktijk brengt is door middel van projecten. Coach Saskia van den Dool nam in Nigeria
deel aan zo’n project. ‘Voor de mensen daar is alleen al een contact met iemand die om hen geeft
waardevol en dat kan al een verschil maken in hun leven.’
Interview: Mariska Verduijn
Een van de doelen van EMCC Global, waar
NOBCO ook bij is aangesloten, is om een
bijdrage te leveren aan de maatschappij.
Dat gebeurt o.a. door een project als IMPACTB4INCOME.
Kun je vertellen wat het
project inhield?
Saskia van den Dool: “Ik ben betrokken geweest bij het
project IMPACTB4INCOME., het ImpactB4Income Social
Responsibility Project Africa. Dit project is ontwikkeld
en uitgevoerd onder de paraplu van EMCC Global door
de werkgroep Social Responsibility. EMCC Global heeft
pro bono online coachingsessies beschikbaar gesteld
aan zestien sociaal-economisch uitgedaagde jongeren in
Afrika te midden van de COVID-19 pandemie. Het doel
van coaching was het verwerven van zelfvertrouwen,
ondernemingsgeest en benodigde leiderschapswaarden.
Men hoopte met het project een bijdrage te kunnen
leveren aan de samenleving in het algemeen en te
kunnen fungeren als rolmodel voor Afrika.”
Wat is jouw bijdrage geweest in het project?
“Na een selectieprocedure werd ik gekozen om als
coach aan de slag te gaan. Mijn coachee was een jonge
geneeskundestudent uit Nigeria die als hoogopgeleide
vrouw graag een online community wilde oprichten
om andere jongvolwassenen te laten zien dat ondanks
de moeilijke situatie in Nigeria, het mogelijk is jezelf
te ontwikkelen en in je levensonderhoud te kunnen
voorzien. Na afloop van het traject beschreef ze haar
situatie als volgt:
“Ik vertoonde risicomijdend gedrag. Ik was niet zo
zelfverzekerd, zelfs als ik de content had dat ik online
met mensen wilde delen, was ik niet zo zelfverzekerd om
dat te durven.
Mijn coach was in staat om deze onzekerheden samen
met mij te onderzoeken en me uit te dagen op mijn
patronen en samen te komen tot nuttige inzichten die
me hielpen groeien. Ook deelde zij nuttige materialen en
modellen om meer interactie in de community te krijgen.
Op dit moment ben ik ruimdenkender, zelfbewuster en
veel zelfverzekerder. Als student geneeskunde kijk ik er
naar uit om meer jonge mensen te helpen zelfbewuster
te worden en ze in staat te stellen te groeien, net zoals
EMCC voor mij heeft gedaan.”
21
IMPACTB4INCOME
EMCC Global Social Responsibility
Project Africa
׉	 7cassandra://p9AL5ixfuRi92DQB885E3mbFhQQ8bDywo9_w3hIhUGk a`̵ c1_yνc1_yν{בCט   {u׉׉	 7cassandra://cWuPVGNjx25-X7QCoeR4CEcY5CFXPCKMR2O0A0f3VuE `׉	 7cassandra://1ImRBamppS67D_S8kpjqEGgRVNuY6izkGocKVTfEIz8|`S׉	 7cassandra://quH87QtiVZkAwSI5g6BnlNSsNeQ3RAWl7tVW_z2ohqs"`̵ ׉	 7cassandra://w0amsQhmlmycV1XiqpBUkm9v_TtUuLZne8mjQkgdgToͰ,͠c1_yνzט  {u׉׉	 7cassandra://PIhDbKs_Y_D5obnGfvsahlqSixZIlisnuG7UkAo6f94 o`׉	 7cassandra://vbAmhCEk4ZwXRv_WWpYfA6bmZFXbl9wrvEIOysYtyzcR`S׉	 7cassandra://xb9-VzLUPwrjymSjknsEoQqHoy7aUFakFAkbyyeZo4kv`̵ ׉	 7cassandra://oD6fKnSYqyWNvqroRiXNi0HOkT4-elNMMM3WBHMs6_Q&͠c1_yν{׉EGHet project is inmiddels afgerond. Wat kun
je vertellen over de uitkomsten?
“EMCC Global heeft het project uitgebreid geëvalueerd.
Daaruit bleek dat veel coachees vonden dat ze iets
nieuws over zichzelf hadden geleerd en positieve
resultaten hadden behaald, zoals: creativiteit, sociabiliteit,
discipline, veerkracht, zelfcompassie, zelfbewustzijn,
besluitvaardigheid, en prestatiegerichtheid. Coachees
gaven ook aan wat zij het prettigst vonden aan de
coachingsessies. Bijvoorbeeld brainstormen, het hebben
van ‘aha’-momenten, momenten van diepgaand inzicht,
effectieve dialoog, krachtige vraagstelling, buiten de
gebaande paden denken, en de betrokkenheid van de
coach bij de persoonlijke ontwikkeling van de coachee.”
Er waren meer EMCC-coaches bij het project
betrokken. Hoe verliep de samenwerking
met collegacoaches van EMCC Global
tijdens het project?
“De andere coaches kwamen uit zestien landen en vijf
continenten. Het was natuurlijk geweldig om samen
levens in Nigeria te veranderen door het ontwikkelen
van ondernemers- en leiderschapsvaardigheden bij deze
jongeren. Wij werden in subteams ondersteund door
supervisoren en alle supervisoren werden vervolgens
ondersteund door hun supervisoren, waardoor de
EMCC Global kwaliteitsnormen gehandhaafd bleven. De
coaching- en supervisiesessies waren online. Het was
erg leerzaam om in een kleine groep gesuperviseerd
te worden. Zelf heb ik altijd één-op-één supervisie.
We zaten allemaal in hetzelfde schuitje met dezelfde
uitdagingen. In de groep leverde dit veel nieuwe en
gemeenschappelijke leermomenten op. Buiten dat waren
de sessies altijd leuk en ontspannen.”
Kun je iets vertellen over je ervaringen met
werken met coaches uit andere landen in
het project?
“Het was leuk om internationale contacten op te
bouwen en te horen hoe coaches uit andere landen met
de uitdagingen omgingen. Ik heb een internationale,
zakelijke achtergrond en ik vond het leuk om ook meer
mensen van EMCC te leren kennen. Ik had verwacht
dat bepaalde contacten zouden blijven maar in de
hectiek van de dag is dit niet zo gegaan. De onlineeducatiesessies
over bijvoorbeeld de gedragsanalyse
van TalentX leverde levendige discussies op waarbij
je duidelijk de cultuurverschillen zag met bijvoorbeeld
Aziaten, die ingetogener en behoudender in discussies
zijn dan bijvoorbeeld Europeanen.”
“Een situatie die me is bijgebleven is dat ik lange tijd
niets hoorde van mijn coachee. Ik had geen idee wat er
aan de hand was. Later hoorden we van de organisatie
dat zes van de zestien coachees tijdens het traject waren
overvallen en beroofd van hun elektrische apparaten.
En zonder telefoon is er geen contact.... Vanuit de
organisatie is er toen een inzamelingsactie opgezet om
te zorgen dat de coachees snel weer nieuwe apparatuur
hadden om met hun coach te kunnen communiceren.”
Het thema van deze uitgave van het e-magazine
Coach. is werken met verschillende
culturen. Heb je suggesties voor het omgaan
met culturele diversiteit?
“Coachen is hetzelfde in relatie tot de persoon maar
heel anders in relatie tot de cultuur. Coachen in een
chaotisch, onstabiel, onvoorspelbaar en hiërarchisch
systeem levert bijvoorbeeld moeilijkheden op bij de
planning. De uitdagingen van de infrastructuur laten je
weer even voelen hoe wij Nederlanders veel dingen als
vanzelfsprekend beschouwen, zoals een consistente
stroomvoorziening.”
“Ook de vindingrijkheid en veerkracht van mensen
lijken anders te zijn. Verwachtingen van de kant van de
coachee over wat coaching inhoudt, vraagt veerkracht
van de coach om van coach naar mentor te switchen en
andersom. Voor de mensen daar is alleen al een contact
׉	 7cassandra://quH87QtiVZkAwSI5g6BnlNSsNeQ3RAWl7tVW_z2ohqs"`̵ c1_yν׉E‘Het zijn de kleine
succesjes van de coachee
die het verschil maken’
met iemand die om hen geeft waardevol en dat kan al
een verschil maken in hun leven.”
Als Nederlandse coaches overwegen om deel
te nemen aan een internationaal project,
zoals van EMCC Global, wat kunnen dan
aandachtspunten zijn bij de overweging?
“Je moet het vooral leuk vinden bij te dragen en je
verwachtingen niet te hoog stellen. Het zijn echt de
kleine succesjes van je coachee die het verschil maken.
Het is belangrijk je vooraf goed te verdiepen in het
land en de cultuur aldaar. Kijk met een open blik naar
de cultuurverschillen. Kijk series of documentaires uit
en over het land. Soms besprak ik met de coachee de
verschillen in culturen. Met name in het begin om elkaar
beter te leren kennen. Stel je nieuwsgierig en lerend
op, zoals in ieder coachgesprek. Zorg er ook voor dat je
‘geniet van het onbekende’. Het is niet makkelijk om te
coachen in een taal die voor beiden geen moedertaal
is. Al is de voertaal in Nigeria Engels, het accent van de
coachee was lastig te verstaan en de verbinding maakte
het soms nog moeilijker goed te communiceren. Het
kijken van Nigeriaanse series en documentaires hielp
om haar beter te verstaan. Binnen de supervisiegroep
hadden we dit probleem allemaal en konden we elkaar
goede tips geven wat te gaan kijken.”
Over Saskia van den Dool
Saskia van den Dool (54) is EIA senior
practitioner coach. Ze heeft na 30 jaar
internationale ervaring in sales, strategische
marketing, leiderschap en business development,
besloten om een eigen bedrijf te starten. Ze werkt
vanuit haar eigen organisatie Majime, dat Japans
is voor ‘Simply get things done’, wat ook bij haar
persoonlijk past. Ze richt zich in haar coaching
vooral op executives en ondernemers. Naast
haar coaching, heeft ze samen met haar man Ton
een bedrijf (TVH Business Consultancy) waar ze
leiding geeft aan start ups en de rol op zich neem
van mentor en coach van jonge ondernemers.
23
׉	 7cassandra://xb9-VzLUPwrjymSjknsEoQqHoy7aUFakFAkbyyeZo4kv`̵ c1_yνc1_yν{בCט   {u׉׉	 7cassandra://x5JXXjFaTvuu0oLW23Qv6sa3E3T7TM8iSrubZz202Qo E`׉	 7cassandra://AcSu--Iygl-AOMGLrQKHqnV-W8_2BHmw5kwx9U_9vTETj`S׉	 7cassandra://s4OnUUQiGREUlANlJj_Ia_f9UboMLJs_EKsL7qaleRI`̵ ׉	 7cassandra://1l0fvO46djkh_TS64qjZhok1FDQKFq5ZJc_yxllDdk4 +l͠c1_yν}ט  {u׉׉	 7cassandra://WKepqPMm9qf3UY0f1Ma5SQ2xM3eDzXSNU4y-jau-cLs ` ׉	 7cassandra://N3sEhWprO_KzjhCAF93TG7SU0XlmkrIa0A9NwZ2uidAf`S׉	 7cassandra://Frp1dtq1SX9nx7Nc0a9zJBnw6PtKgCa5RK7Fsh6s5f86`̵ ׉	 7cassandra://8D14uz58Ms0y0Aht_M-cszUOHa5HCxT8SZnPk3XlJLgG:͠c1_yν~׉E"Afscheid Ron Adelaar
(Raad van Advies NOBCO)
‘Ik ben zelf voorbeeld van
duurzame inzetbaarheid’
NOBCO-bestuursleden Miriam Oude Wolbers en Geeske te Gussinklo gingen in gesprek met Ron
Adelaar. Ze blikken terug op zijn rol binnen de Raad van Advies van NOBCO en zijn carrièreswitch
van HR naar de muziek. Na een burn-out besloot Adelaar op zijn zestigste een loopbaanavontuur
aan te gaan en zijn passie voor muziek op te pakken. Zijn pianomuziek is op Spotify al
12 miljoen keer beluisterd.
Tekst: Miriam Oude Wolbers en Geeske te Gussinklo
׉	 7cassandra://s4OnUUQiGREUlANlJj_Ia_f9UboMLJs_EKsL7qaleRI`̵ c1_yν׉E;‘Ik ben voorstander van het
doorontwikkelen van sterke
kwaliteiten in plaats van werken
aan je mindere punten’
Hoe ben jij als HR-professional in
aanraking gekomen met coaching?
“Ik heb me vanaf mijn start als HR-professional in de
jaren 90 verdiept in coaching. Met de overstap destijds
naar een nieuwe rol heb ik zelf ook coaching gehad, het
hielp mij enorm bij het goed leren reflecteren op mijn
nieuwe rol als HR-manager. Ook vanuit die rol zag ik
mensen vaak worstelen met loopbaanvraagstukken
of zelfregie en heb ik kunnen zien welke toegevoegde
waarde coaching heeft op het persoonlijk leiderschap
van medewerkers. Op latere leeftijd heb ik als HR-professional
zelf ook met veel interesse een coachopleiding
gevolgd.”
Welke rol speelt coaching in jouw leven?
“Het leuke is dat ik met mijn zoon werk, hij brengt de pianomuziek
die ik maak uit op streamingplatforms zoals
Spotify. Hij is ook degene geweest die zei: ‘Ik maak een
artiest van je’. Hij coacht mij nu op mijn nieuwe rol als
muziekartiest en in de promotie daarvan. Tijdens een
coachopleiding die ik in 2019 heb gevolgd merkte ik
een verdieping in mijn eigen persoonlijke ontwikkeling.
Je komt op de ‘zolder’ van jezelf terecht, maar ook in de
‘kelder’. Boeiend, confronterend en vooral leerzaam.”
Wat was jouw belangrijkste overweging
om in de Raad van Advies van NOBCO
toe te treden?
“Bij Natuurmonumenten was ik vanuit HR betrokken
om interne coaching verder op de kaart te zetten. Via
een contact bij NOBCO hoorde ik over de vacature voor
een lid voor de nieuw op te richten Raad van Advies. Zij
waren nog op zoek naar iemand met het profiel van HR,
die vanuit de opdrachtgeverskant voor coaching naar
NOBCO kon kijken. Ik kende op dat moment NOBCO
nog niet goed en het was voor mij een leuke manier om
mijn kennis te delen en nieuwe kennis op te doen.”
Hoe kijk je terug op je tijd in de
RvA van NOBCO?
“Als ik terugkijk dan zie ik veel progressie en ontwikkeling
bij NOBCO. Zowel in de professionalisering van de
organisatie qua bedrijfsvoering als bestuurlijk. Er is een
enorme sprong naar voren gemaakt.”
Welke ontwikkelingen heb jij de afgelopen
jaren bij NOBCO waargenomen?
“Wij als Raad van Advies zagen soms de worsteling
van het bestuur, zoekend naar de nieuwe koers maar
daarna kwam alles meer in een lijn en staat er nu een
duidelijke strategie. De tijd is ook rijp voor een volgende
stap met een nieuwe governance, inclusief een Raad
van Toezicht. Met een goed gevoel neem ik nu, na zes
jaar, afscheid van de Raad van Advies.”
Hoe kijk je tegen de plannen en toekomst
van NOBCO aan?
“Er ligt nu een goed fundament en er is een duidelijke
koers uitgezet. Daar kunnen we de komende jaren mee
aan de slag. Er staat een mooi team mensen als Raad
van Toezicht klaar. Zelf heb ik vanuit mijn HR-expertise
een bijdrage kunnen leveren aan de werving van deze
25
׉	 7cassandra://Frp1dtq1SX9nx7Nc0a9zJBnw6PtKgCa5RK7Fsh6s5f86`̵ c1_yνc1_yν{בCט   {u׉׉	 7cassandra://zASef_fP4iSrA_z2EYxCIATeY-illqCdeiV6eByG4Pg `׉	 7cassandra://7OoFCmLSCkUktCt_DG1szqztrRZWjKOVH12f8JgCycAvz`S׉	 7cassandra://E7iZej5dR2Et3ZbrtvMv4dwliRa_PSNUL00cayDeTiE!`̵ ׉	 7cassandra://csn3YzncBgWt6_FnvXyjuwSF1ryjCNoJhQexKX4O8p0 T͠c1_yνט  {u׉׉	 7cassandra://JIa0gR3c2xx8fLmORCv5NWVcFN0TiPxeCM2MSw_ukdU E` ׉	 7cassandra://xEfqJSWTjMABwhuJOmUkyRbvzPW9fYEwdxCNf2_K1UQL`S׉	 7cassandra://Yrh5oXdM7IWO-hpzkL61FUW4GdT7GENQSTzcGDyrbzo%`̵ ׉	 7cassandra://G-QKi-gXuXnUlEC3qOcua3U7XDODVtrkfeyJrByRHBgk͠c1_yν׉Eprofessionals. De eerste bijeenkomst samen met het
bestuur heeft inmiddels plaatsgevonden en iedereen zat
er positief in. Een goede chemie tussen mensen is wat
mij betreft bepalend voor het succes.”
Jij bent een mooi voorbeeld van leven lang
ontwikkelen en hebt afgelopen jaren jouw
loopbaan een andere richting gegeven. Zou
jij hier iets meer over kunnen vertellen?
“De afgelopen jaren heb ik bij Natuurmonumenten
een nieuwe HR-visie geïntroduceerd en uitgedragen.
Met daarin drie kernwaarden: persoonlijk leiderschap,
talentontwikkeling en duurzame inzetbaarheid. Al deze
drie aspecten zijn belangrijk bij het fit en vitaal houden
van medewerkers in elke levensfase. Leiderschap wordt
bevorderd door o.a. inzet van coaching. Mensen namen
meer regie over de loopbaan. Ik ben een sterk voorstander
van het doorontwikkelen van sterke kwaliteiten
in plaats van moeten werken aan mindere punten. Na
een lichte burn-out zes jaar geleden heb ik besloten me
meer te gaan richten op dingen die ik echt leuk vind en
die mij energie geven. In 2018 ben ik na 14 jaar gestopt
als HR-manager. Ik heb bewust een stap teruggedaan
en nog een aantal jaren als HR-business partner gewerkt.
Dit kon ik goed combineren met mijn passie voor
het maken van pianomuziek.”
“Het was eigenlijk de suggestie van mijn zoon om meer
met muziek te gaan doen. Hij komt uit de muziekwereld
en zag mogelijkheden voor mijn pianomuziek. Samen
zijn we dit avontuur gestart. Dat was toen naast mijn
HR-baan. Het succes van mijn muziek ging op een
gegeven moment erg snel. Het genre neoklassieke
pianomuziek bleek heel populair. Ik kreeg steeds meer
wereldwijde volgers, fans op Spotify. Meer dan een miljoen
maandelijkse luisteraars. Mijn compositie Pavane
(12 miljoen keer beluisterd) bereikte de nummer één
positie van de allergrootste piano-afspeellijst op Spotify,
Peaceful Piano, met 6,5 miljoen luisteraars wereldwijd.”
“Stoppen met mijn HR-baan was een kwestie van
tijd maar voor mij best wel een dingetje. Ik stopte in
december 2021 en ik heb er nog geen dag spijt van. In
april dit jaar verscheen er een artikel in het AD over mijn
loopbaanswitch van HR naar de muziek. Inmiddels heb
ik opgetreden in TivoliVredenburg Utrecht en LantarenVenster
in Rotterdam. En ook zat ik in de tv-uitzending
van Humberto Tan en bij Omroep Max om mijn nieuwe
album RISE te promoten. Het kan ineens snel gaan.”
Wat kan jouw muziek bijdragen in deze
hectische tijd?
“Mijn gedachte was oorspronkelijk dat mijn rustgevende
neoklassieke pianomuziek vooral iets was voor de wat
oudere mensen. Maar het tegengestelde bleek waar.
Juist jonge mensen zijn de grootste groep luisteraars
op Spotify. Van mijn luisteraars is 58% tussen de 18 en
34 jaar. Het blijkt dat mijn muziek veel wordt geluisterd
tijdens studeren of werken aan een scriptie. Luisteren
naar pianomuziek bevordert de concentratie en kan rust
geven in deze hectische, drukke tijd. Ook coaches weten
mijn muziek te vinden. Voorafgaand aan het coachgesprek
wordt het soms afgespeeld in wachtruimtes,
dat vind ik geweldig. Je kunt een bepaalde stemming
bevorderen met muziek en er een krachtig gevoel mee
oproepen. Ook voor mensen met een burn-out kan het
rustgevend werken. Muziek op recept dus!”
׉	 7cassandra://E7iZej5dR2Et3ZbrtvMv4dwliRa_PSNUL00cayDeTiE!`̵ c1_yν	׉E,‘ Een goede chemie tussen
mensen is wat mij betreft
bepalend voor het succes’
Wat is jouw boodschap aan mensen die een
carrièreswitch overwegen?
“Mijn belangrijkste boodschap is dat mensen na moeten
denken over zaken die ze echt leuk vinden. Wat zijn
jouw belangrijkste drijfveren en werk aan je eigen talentontwikkeling.
In deze tijd sta je met 50+ nog volop in
de maatschappij en kun je nog steeds iets toevoegen. Je
hebt immers een schat aan kennis en (levens)ervaring
die je kunt delen met jongere mensen. En practice what
you preach: ik heb persoonlijk leiderschap, talentontwikkeling
en duurzame inzetbaarheid zelf in praktijk
gebracht door op mijn zestigste nog dit nieuwe loopbaanavontuur
aan te gaan in de muziek.”
Hoe ziet jouw leven er op dit moment uit en
welke plannen heb je voor de toekomst?
“Het belangrijkste is gezond blijven. Ik leef gezond,
beweeg elke dag veel. Daarnaast werk ik voor ons
Piano- platenlabel Andante Piano en ben altijd bezig
met het componeren van nieuwe muziek. Mijn interne
muzikale stemmen sturen mijn muziek en bepalen
als vanzelf nieuwe melodieën. Mijn droom is om in de
toekomst concerten in het buitenland te spelen in mooie
concertzalen zoals in Wenen, Londen of New York.”
Over Ron Adelaar
Ron Adelaar werkte vele jaren als HR-manager
bij de landelijke Politie, DA drogisterijen en
Natuurmonumenten. Hij is zes jaar actief geweest
in de Raad van Advies van NOBCO. Hij richt zich
nu als pianist/componist op zijn muzikale carrière.
Je kunt hem ook volgen op Insta: @ronadelaar en
Spotify. Muziek op recept (Spotify)
27
׉	 7cassandra://Yrh5oXdM7IWO-hpzkL61FUW4GdT7GENQSTzcGDyrbzo%`̵ c1_yν
c1_yν	{בCט   {u׉׉	 7cassandra://WH1XKaAG5XktjjEoFgSfzBxIN0wyzbqRsVkln5taYUA "`׉	 7cassandra://cMVM272p7x_JO2FuieWAq-f-_Xh_DhxPsQwnIm3tpz4pu`S׉	 7cassandra://46w0aXFQG0I7z1hzOgplJSdSVqdkoedpfdNHjC2kY0A`̵ ׉	 7cassandra://K3wG-bY-wcMzTcYFaZzQvh4rd_1Reh14lxSgmrL4C0cf͠c1_yνט  {u׉׉	 7cassandra://REGo5OyNCknGqtdiNIUC0Vh3Glxm-d4NspQCA8_6bdk /W`׉	 7cassandra://qp-rZVZfBMhRIepIw3rigg0LejJf2FTG12_xz3KDYdgb`S׉	 7cassandra://OKVF-rsFvKKH6OV8GhQQmKFZpppD-j6rxz-kUw_9k5QJ`̵ ׉	 7cassandra://4MjJicd57HyLt-Ue8EQ7ft0cHI4nFeRo9vybAJfFKgk n͠c1_yνנc1_yν ہm9׉H Chttps://www.linkedin.com/in/ACoAABe6UrgBKKShi0BxJsj3ICXqNHDDE1B9AUAGׁׁrנc1_yν V8v9׉H ~https://www.linkedin.com/feed/hashtag/?keywords=transactionele&highlightedUpdateUrns=urn%3Ali%3Aactivity%3A6950540891761606657Gׁׁrנc1_yν Os9׉H }https://www.linkedin.com/feed/hashtag/?keywords=voicedialogue&highlightedUpdateUrns=urn%3Ali%3Aactivity%3A6950540891761606657Gׁׁrנc1_yν `O̤9׉H https://www.linkedin.com/feed/hashtag/?keywords=gedragsverandering&highlightedUpdateUrns=urn%3Ali%3Aactivity%3A6950540891761606657Gׁׁrנc1_yν Hg̝9׉H Chttps://www.linkedin.com/in/ACoAAAU339sBiXdS01tiZyzjtHqqFgpANG01RSgGׁׁrנc1_yν g29׉H Chttps://www.linkedin.com/in/ACoAAADU3NkBxDdrEQGMGUEO3QeOIu6rQKyDSWoGׁׁrנc1_yν ~29׉H Chttps://www.linkedin.com/in/ACoAAADU3NkBxDdrEQGMGUEO3QeOIu6rQKyDSWoGׁׁrנc1_yν ~|9׉H Chttps://www.linkedin.com/in/ACoAAAHDKJABW91FyFPHzdQ65F3cOjZiEW2irjcGׁׁrנc1_yν ̚9׉H Chttps://www.linkedin.com/in/ACoAAAJRLgMBvPxYIaOG35ts5mM--i6McL8YZFkGׁׁrנc1_yν ̾9׉H https://soundcloud.com/user-271753355/aflevering-18-kindercoaching?utm_source=www.nobco.nl&utm_campaign=wtshare&utm_medium=widget&utm_content=https%253A%252F%252Fsoundcloud.com%252Fuser-271753355%252Faflevering-18-kindercoachingGׁׁr׉E-NOBCO-nieuws
professionaliseren coachvak
NOBCO zet grote stap in
Er is in de media de afgelopen maanden veel te doen over coaching. Het is prachtig dat ons vakgebied
volop groeit, maar dit brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Voor de zomer heeft het bestuur
alle bij NOBCO aangesloten coaches via een persoonlijke e-mail meegenomen in de nieuwe strategie.
De roep om regulering binnen het coachvak groeit evenals de behoefte aan transparantie. Het is nu tijd
om de professionaliteit ook transparant en aantoonbaar te maken voor de maatschappij.
NOBCO-coach of NOBCO communitylid
Vanaf 1 januari 2023 bieden we twee soorten
aansluitingen: een aansluiting als NOBCO-coach
en een aansluiting als NOBCO-communitylid. Een
NOBCO-coach is actief in een professionele coachpraktijk
en een NOBCO-communitylid is werkzaam
in het vakgebied van coaching, bijvoorbeeld als
HR-manager of wetenschapper. Aan NOBCO-coaches
die zich vanaf 1 januari 2023 aansluiten
vragen wij om binnen drie jaar hun EIA-certificering
te behalen. Voor reeds aangesloten coaches
geldt een overgangsregeling en vragen wij ze dit
binnen vijf jaar te doen. Ook kunnen zij kiezen voor
het community lidmaatschap waar deze norm met
betrekking tot certificering niet geldt. NOBCO-coaches
zijn straks te vinden bij ‘Vind een coach’ op de
website, het communitylid niet.
Onze ambitie
Het is onze visie dat professionele coaching een
wezenlijke bijdrage levert aan het welzijn en de
ontwikkeling van mensen en organisaties. Onze
aangesloten coaches staan nu al voor professionaliteit
en kwaliteit. De organisaties waarmee
NOBCO samenwerkt en de maatschappij meer dan
ooit een appèl op NOBCO om de kwaliteit van coaching
te borgen of op zijn minst beter inzichtelijk
te maken. Als leidende beroepsorganisatie vindt
NOBCO het een plicht om hierover een standpunt
in te nemen. Met een certificering borgen we het
vakmanschap van de actieve coach beter voor de
buitenwereld. Bovendien weten we wat het voor
een coach zelf oplevert om met ontwikkeling bezig
te zijn.
Voorzitter Marieke Jellema:
‘Blijven leren is een boeien de stap in de persoonlijke
ontwikkeling van een coach’ Marieke Jellema,
voorzitter NOBCO: “We leven in een tijdperk waarin
coaching ertoe doet en steeds meer mensen
dat ervaren. Daarom maken wij ons hard voor een
duidelijke positie van NOBCO-coaches die zich als
professionals aantoonbaar kunnen onderscheiden.
Het leren en ontwikkelen van coaches willen wij
als NOBCO stimuleren en faciliteren. En daar hoort
certificeren bij. We voelen de urgentie in de markt
om deze keuzes nu door te voeren, met een heldere
strategie voor de toekomst. Je kunt wachten tot de
brand uitslaat of nu al inspelen op de veranderingen.
Dat laatste is wat we doen. De coaches die
al aangesloten zijn krijgen de gelegenheid om de
komende vijf jaar hun keuze te maken om te gaan
voor een EIA-certificering. Je bent als coach nooit
uitgeleerd. Blijven leren is een boeiende stap in de
persoonlijke ontwikkeling van een coach. Samen
met alle aangesloten coaches blijven wij ons de
komende jaren hard maken voor de transparantie
van de markt.”
׉	 7cassandra://46w0aXFQG0I7z1hzOgplJSdSVqdkoedpfdNHjC2kY0A`̵ c1_yν׉EPNOBCO introduceert supervisie
Supervisie is een krachtige ondersteuningsvorm om te reflecteren op de uitoefening van je vak
en hierin te groeien. NOBCO heeft in samenspraak met Tom Battye van EMCC een training
ontwikkeld voor supervisoren. Op dit moment doen 25 NOBCO-coaches mee. In twee jaar
bereiden zij zich voor om de certificering voor supervisoren te behalen, de ESIA. De EMCC definitie
is: a safe space for reflective dialogue with a practicing supervisor, supporting the suvervisee’s
practice, development and well being.
Coachradio over
Kindercoaching
Aflevering 18 van de Coachradio Podcast gaat
over Kindercoaching. In deze aflevering hoor je het
laatste nieuws over de strategie van NOBCO en
gaat het verder over Kindercoaching. Met Saskia
Loeffen over een klacht tegen een coach waarbij
kinderen een rol speelden, en met bijdragen
van Lilian Dekkers en Marloes Faber-Abma over
kindercoaching. En natuurlijk met vaste gasten Jelle
Westendorp, Geeske te Gussinklo en presentator
Arvid Buit. Beluister de podcast hier
29
NOBCO in het land
Bij het congres ‘NOBCO in het land’ waren
meer dan 300 coaches bij elkaar, en nog een
grote groep online aanwezig. Milou Dijkman
dagvoorzitter en zelf ook coach, begeleidde
de dag. De sprekers wisten in drie korte TedX
talks te inspireren en tot de kern te komen van
coachtechnieken, #transactionele analyse,
#voicedialogue en #gedragsverandering. De
sprekers waren Marian Timmermans Judith
Budde en Arvid Buit, MCC. Stand-up coach
comedian Martin Heynen MCC maakte ons aan
het schaterlachen. De sketch is voor aangesloten
coaches terug te zien in de academy.
׉	 7cassandra://OKVF-rsFvKKH6OV8GhQQmKFZpppD-j6rxz-kUw_9k5QJ`̵ c1_yνc1_yν{בCט   {u׉׉	 7cassandra://D9Fckz4CQ9GqISeFZZ57MlPPNM-_iFeto_VjbBpURiY -S`׉	 7cassandra://3T4WPYxaTIyIdAB2rc7WetI7CdhbLdEgGLFN8VjqU8gN9`S׉	 7cassandra://bbwgwtutCL6xoB6vBBEoYPB_XG-eUBjpK0WLjuXIZ1s`̵ ׉	 7cassandra://lPbSwANZuhr7ao8m-3WrJcllY9Yn4f22DWXfa8RU5WA p̄͠c1_yνט  {u׉׉	 7cassandra://5yZ1EmXxUea8jrnd25fsWhKRxUvZ-hgAPzdt1Hc4oKg y`׉	 7cassandra://vHTEkM2zqJnNYTHD9EuvjS55qWP8Yi9B3JgSCU5PfakWO`S׉	 7cassandra://Hfl31cwZTHIF9HCb2SPGinyu5Y_KlkjruGpimFYgJyU`̵ ׉	 7cassandra://bm0LJu44vFDcV6ycjyHSgOpr0y0trd_hNSokL7MLBBo /͠c1_yνנc1_yν r2I9׉H (https://www.nobco.nl/nobco-quality-awardGׁׁrנc1_yν ̝O̀9׉Hhttps://www.nobco.nl/Gׁׁrנc1_yν ̍9׉Hmailto:website@nobco.nlGׁׁrנc1_yν |Á9׉H %https://www.nobco.nl/e-magazine-coachGׁׁrנc1_yν W3̞ 9׉Hhttps://lnkd.in/eib_Su-mGׁׁrנc1_yν &2**9׉Hhttps://lnkd.in/eib_Su-mGׁׁrנc1_yν ̑9ׁHmailto:website@nobco.nlׁׁЈ׉E6Welke coachprofessional
wint de NOBCO Quality Award?
NOBCO vindt het belangrijk om personen of organisaties die op een buitengewone manier
bijdragen aan de professionalisering van het coachvak in de ‘spotlights’ te zetten. Daarom is
sinds 2016 een Award ingesteld: de ‘NOBCO Quality Award’ (NQA). Deze award is een blijk van
waardering voor diegenen die een hoop tijd en energie steken in onderzoek of andere initiatieven
die coaching kwalitatief beter maken of meer zichtbaar maken. Zonder hen zou het coachvak in
Nederland zich niet zo ver ontwikkeld hebben als waar het nu staat.
Inmiddels buigt een jury zich over de inzendingen. De uiteindelijke winnaar van de NQA 2022
maken we bekend tijdens de nieuwjaarsreceptie op 13 januari 2023!
Meer informatie over de NQA en de criteria
Nieuwe website
NOBCO online!
Onze NOBCO-website is vernieuwd. Neem
even tijd om kennis te maken met de nieuwe
opzet. Kom je er niet uit of heb je een vraag?
Mail dan naar website@nobco.nl. We helpen
je graag verder! Op zoek naar eerdere edities
van E-magazine Coach.? Je vindt ze hier.
׉	 7cassandra://bbwgwtutCL6xoB6vBBEoYPB_XG-eUBjpK0WLjuXIZ1s`̵ c1_yν׉ENOBCO in
de media
11 augustus 2022
NOBCO-bestuurslid Miriam Oude Wolbers
is geïnterviewd voor het AD over de groei
van het aantal coaches in de regio Utrecht.
Interessant artikel in de krant van donderdag
11 augustus en een uitgebreider artikel op
AD online.
‘ Wij zien coaching als
een vak waarvoor je
opgeleid moet zijn en
hanteren vier niveaus
van professionaliteit,
waardoor het voor de
consument inzichtelijk
is hoeveel ervaring de
coach heeft’
Lees het artikel
׉	 7cassandra://Hfl31cwZTHIF9HCb2SPGinyu5Y_KlkjruGpimFYgJyU`̵ c1_yνc1_yν{בCט   {u׉׉	 7cassandra://vgYkrfblIDGuFA2Ca1R_s-WLA01uYsiA7l7RpKb87xo S`׉	 7cassandra://BLJbxUpehw8Lzjc4uC8d_SxprXFSp5MBhUkBKZmyCBkS,`S׉	 7cassandra://hAp30V7aRLbnJSN1xQ3kOyV43-y-kzxG6mc3O-fqEq8`̵ ׉	 7cassandra://szLxWOecAYugQCTmc-D2qYU7Z-bQ_z47K8BLbc1CHz4 Y ͠c1_yνט  {u׉׉	 7cassandra://PFH2X96R67RpJRJkXi31UStE9Ar9u_3Awd8C-lstsP4 V#`׉	 7cassandra://iwSEmpcGD9aXR3oeZoXLPI_c8hW13IlrbS0rJqi_Xmo\k`S׉	 7cassandra://FCis1IAoMAAuX4YOCq0x4gZlZTjMg-QAm_pwiE9n4AAQ`̵ ׉	 7cassandra://XRyHAWxAetdtEhiO4kFxRfZo_FfkXZTDU9kVNWZZqfc Z͠c1_yνנc1_yν ̂̍9׉H yhttps://www.nobco.nl/over-nobco/activiteiten/bijeenkomsten/148/nobco-interactieve-uitzending-met-de-coach-aan-tafel-gelukGׁׁrנc1_yν M$k9׉H \https://www.nobco.nl/over-nobco/activiteiten/bijeenkomsten/151/online-workshop-weetnietkundeGׁׁrנc1_yν C#99׉H :https://www.nobco.nl/over-nobco/activiteiten/bijeenkomstenGׁׁrנc1_yν f9׉H :https://www.nobco.nl/over-nobco/activiteiten/bijeenkomstenGׁׁrנc1_yν ̋9׉H yhttps://www.nobco.nl/over-nobco/activiteiten/bijeenkomsten/141/coachcirkel-event-coaching-mensbeeld-en-geloofsovertuigingGׁׁrנc1_yν ̹9׉H https://www.nobco.nl/over-nobco/activiteiten/bijeenkomsten/150/13e-nobco-symposium-coaching-onderzoek-evidence-based-practice-in-coachingGׁׁrנc1_yν 
E̢9׉H yhttps://www.nobco.nl/over-nobco/activiteiten/bijeenkomsten/141/coachcirkel-event-coaching-mensbeeld-en-geloofsovertuigingGׁׁr׉EkAgenda
6 oktober 2022
NOBCO interactieve uitzending ‘Met de Coach aan tafel’- geluk
Er wordt veel onderzoek gedaan naar geluk en wat de betekenis is daarvan. Maar is er wel een eenduidige
betekenis van geluk? Moeten we wel streven naar geluk en is geluk maakbaar? En kunnen we geluk ook
meten bij onze coachees?
Allemaal vragen die we aan tafel bespreken met onze experts en coaches.
Schuif jij ook aan? Meld je hier aan. Kosten € 44,95 excl. btw voor niet-leden. Gratis voor NOBCO-coaches.
Bekijk de uitzending
4 november 2022
Online workshop Weetnietkunde
Wat doe jij wanneer je even echt geen idee hebt hoe je je cliënt verder kunt helpen? In de workshop
‘Weetnietkunde’ neemt Marian Timmermans vijf patronen onder de loep waarmee mensen het ongemak
van het niet weten bedwingen. Verder gaat ze in op overdracht, professionele intimiteit en de relatie van deze
verschijnselen met ‘Weetnietkunde’, en presenteert ze een model voor ‘Opgewekt Ongemakkelijk’ zijn.
Een online en interactieve workshop, waarbij de deelnemers in breakoutrooms werken aan opdrachten in
kleinere groepen. Deelnemen? Meld je hier aan.
׉	 7cassandra://hAp30V7aRLbnJSN1xQ3kOyV43-y-kzxG6mc3O-fqEq8`̵ c1_yν)׉E24 november 2022
13e NOBCO Symposium Coaching & Onderzoek -
Evidence-based practice in coaching
Benieuwd naar de laatste (wetenschappelijke) inzichten op het gebied van onderzoek naar coaching? Tijdens
dit online symposium brengen we wetenschap en praktijk dichter bij elkaar met bijdragen van meerder
nationale en internationale sprekers. Wil jij weten hoe evidence-based practice jouw coaching kan versterken?
Laat je dan inspireren tijdens dit online event en reserveer nu alvast je ticket. Kosten: € 95,- exclusief btw voor
niet-leden. Gratis voor NOBCO-coaches.
33
14 december 2022
Coachcirkel event ‘Coaching, mensbeeld
en geloofsovertuiging’
Tijdens de online coachcirkel krijg je volop de gelegenheid om in een kleine groep jouw kennis en ervaringen
uit te wisselen, verdieping te zoeken en elkaar nieuwsgierig te bevragen over dit onderwerp aan de hand van
een reflectievraag. Je ontmoet op een informele en ontspannen manier enthousiaste vakgenoten. Gegarandeerd
een leerzame sessie! Sprekers zijn: Judith Semeijn, Kilian Wawoe, Tim Theeboom, Sandra Diller en Marjolein
Stefens. Doe jij ook mee? Schrijf je in via deze link. (Alleen voor NOBCO-coaches.)
Je vindt alle bijeenkomsten op de NOBCO-website. Lees meer informatie of Meld je direct aan!
׉	 7cassandra://FCis1IAoMAAuX4YOCq0x4gZlZTjMg-QAm_pwiE9n4AAQ`̵ c1_yν*c1_yν){בCט   {u׉׉	 7cassandra://olKZG0Cc-AucstRlIa9vZ4_Q8fMy3tuhYSIniQP47w4 `׉	 7cassandra://G7SpjhtIxMb6Z4reUe_gKvhsL19dCujkotLxU0rXRO0I`S׉	 7cassandra://lUCENFF4HFWMBpL6SvK5bnoNh7TKtURtzI-5WzJxqjMk`̵ ׉	 7cassandra://eH-nO4U-eyeUoPJCNOsEBCukWwiKONNVWLflcdh6O8ox1b͠c1_yνנc1_yν ̐"9׉H 3https://www.nobco.nl/keurmerk/eia-keurmerk-coachingGׁׁrנc1_yν :@"9׉Hhttp://www.emccouncil.org/Gׁׁrנc1_yν Tp'9׉H 6https://www.nobco.nl/pagina/voordelen-basisaansluitingGׁׁr׉EpBen je coach en wil jij je
verder professionaliseren?
Sluit je dan aan bij NOBCO!
dé organisatie voor professionele coaches met kennis en ervaring
• Voor iedereen die beroepsmatig met coaching bezig is.
• € 295,- per jaar – basisaansluiting.
• Toegang tot alle reguliere NOBCO-activiteiten.
• Mogelijkheid tot het behalen van het keurmerk voor coaches: EIA.
• Begeleiding bij het halen van een EIA-keurmerk (European Individual Accreditation).
• Automatische aansluiting bij de Europese koepelorganisatie EMCC |
European Mentoring & Coaching Council.
• Aanzienlijke korting op een beroeps- en aansprakelijkheidsverzekering.
• Een persoonlijk coachprofiel via ‘Vind een coach’ met meer dan 240.000
bezoekers per jaar.
• Kosteloos gebruikmaken van het online evaluatie-instrument Coaching Monitor.
• Kosteloos toegang en gebruik van Coachlink (tijdschrift en online database met
ruim 140 boeken over coaching).
• Gebruikmaken van de door de Belastingdienst goedgekeurde DBA-verklaring
voor coachingsgerelateerde diensten.
Wil je meer weten over alle voordelen van een aansluiting
als NOBCO-coach? Klik hier
׉	 7cassandra://lUCENFF4HFWMBpL6SvK5bnoNh7TKtURtzI-5WzJxqjMk`̵ c1_yν.׈Ec1_yν/c1_yν.{)ׁ2ׁ> ׁ3 o ```  NOBCO e-magazine Coach. #3 2022c1_frJ