׉?ׁB!בCטu׉׉ 0s3://jLqswsHgf7CUabb7tpuUO4n3vga7QZq5O2tdZoeb-eQ/u` ׉ 0s3://_d1_eRpjivjAizJ4aYogCLZC_R19yrK8jGvSsyNXKIw@`S׉ 0s3://D9NxmrKvIuoq4RGGRt3IH3Oy5SiApvmzkpgvWjIhF1k`̵jms@ Uטu׈w"׈Ejms@ U׉EHISWA magazine magazine voor 04 | september 2026 | jaargang 33 de watersportbranche Jachtbouw Ontwikkelingen in radartechnologie Technische innovatie centraal tijdens HISWA Symposium Casco’s bouwen met een 3D-printer ׉ 0s3://D9NxmrKvIuoq4RGGRt3IH3Oy5SiApvmzkpgvWjIhF1k`̵jms@ Ujms@ UבCטu׉׉ 0s3://qiY6wQlCf1wLzT7HJdRgCNgd_aA0BexY0xPiyHZDueI` ׉ 0s3://1Z-l_J1yu93oERv_AoK2wsB3KTh6H80JCOUv2fpyEt0X-`S׉ 0s3://9WVhsW6LHb1ZTBDpiaJBpqiYOA4vnDypU4O5Nit_6YE `̵jms@ Uטu׉׉ 0s3://hFFRRQZ9Euczn7aXIdUTWA3V83jXvYsLyijlRPm0IBE` ׉ 0s3://7l5OX-YnLREGVjeneQc5vRXi7weskqxqSJQ0TLyYS7AG`S׉ 0s3://rFW6JU3nwE8PSH0np6Fmcu0QUsd7m1Gl_nPrazal-8o`̵jms@ Uْנjms@ U݁&P9ׁHmailto:martijn@dock35media.nlׁ ׁ Јנjms@ U܁&߁c9ׁH"mailto:communicatie@hiswarecron.nlׁ ׁ Ј׉E׉ 0s3://9WVhsW6LHb1ZTBDpiaJBpqiYOA4vnDypU4O5Nit_6YE `̵jms@ U׉E colofon voorwoord HISWA Magazine is het relatie magazine van HISWA-RECRON. Het blad profileert zich als het toonaangevende vakblad van de watersport industrie. Het blad verschijnt zes keer per jaar en wordt verspreid onder watersport bedrijven en stakeholders in de watersportbranche. Uitgever HISWA-RECRON Storkstraat 24 3833 LB Leusden 033 - 303 97 00 communicatie@hiswarecron.nl Advertentieverkoop Dock35 Media Martijn Penning 0314 - 355 826 martijn@dock35media.nl Aan dit nummer werkten mee Hans Buitelaar, Ruby Hovenier, Michaël Steenhoff, Lisette Vos, Klaas Wiersma Hoofdredacteur drs. Liane Jansen Redactiesecretariaat Rianne Hartog Foto cover Jachtwerf Atlantic Vormgeving Dock35 Media B.V. Druk Senefelder Misset Doetinchem Partners in business Dat principe spreekt me als hoofdredacteur van dit magazine wel aan. Want ook een magazine ontstaat laag voor laag. Alleen heet ons filament geen kunststof of composiet, maar informatie. We beginnen met een idee, voegen gesprekken toe, stapelen daar feiten, beelden, meningen en verhalen op en proberen er uiteindelijk iets van te maken dat stevig genoeg is om overeind te blijven. En bij voorkeur ook nog een beetje mooi oogt. Dat is dit nummer weer goed gelukt vinden we. In het artikel op pagina 14 zetten Dutch Boat Factory en Impacd Boats de ontwikkelingen en hun ervaringen met 3D-printen uiteen. In de rubriek TechTalk op pagina 18 komt radartechnologie aan bod en geven we een overzicht van de nieuwste radarmodellen. Op pagina 26 besteden we aandacht aan de training Kandidaat Jachtmakelaar die steeds populairder wordt. Een goede zaak om het vak verder te professionaliseren. Laag voor laag: net zolang bijschaven tot het klopt. Kennispartners Vernieuwing ontstaat zelden in één grote sprong. Het zijn de ideeën, ervaringen en ontwikkelingen die samen iets nieuws vormen. De mooie verhalen in dit nummer laten zien dat de jachtbouw daarbij bepaald niet stilstaat. P.S. Uiteraard zijn we aanwezig op de HISWA te water. Kom langs in onze Meet & Greet Lounge op de bovenkade! Liane Jansen Hoofdredacteur Lagen Een compleet jacht uit de printer laten rollen. Het klinkt nog altijd een beetje alsof iemand op kantoor heeft ontdekt dat de knop ‘Afdrukken’ meer kan dan we dachten. Toch is 3D-printen in de jachtbouw allang geen toekomstmuziek meer. Onderdelen, mallen en inmiddels zelfs complete constructies worden laag voor laag opgebouwd. Niet zagen, frezen of schaven uit een groter stuk materiaal, maar precies dát toevoegen wat nodig is. ADVOC AT UUR 04 2026 | HISWA MAGAZINE 3 ׉ 0s3://rFW6JU3nwE8PSH0np6Fmcu0QUsd7m1Gl_nPrazal-8o`̵jms@ Ujms@ UבCטu׉׉ 0s3://rdIWbmFPJhgAeT5Iv3QVesYrS7OgZEhIC7WhE5nOW0Q` ׉ 0s3://KkwKKGCCTowZomzx-oS-EiZ954xeV11HNZlT5GXDrb4P^`S׉ 0s3://nsk50T6gpuCnJ_tVhLqzSJQNgWMjrb3SWrjqNTc8kBU`̵jms@ Uטu׉׉ 0s3://z9dYQomTLSqaLGN_cPTqgBrpaUcWq6n_4A7r56jAHLI ` ׉ 0s3://W-OS-xYUlH6yVP1XYjZspUEP4KDHJlZIuqM3TBjcR4YK`S׉ 0s3://S9_st0RkKO8cbuO1IM1I94OMwd3ERG_SCGBhEYFhc-A `̵jms@ Uߑנjms@ UE|K9ׁH http://www.hiswarecron.nl/agendaׁ ׁ Ј׉E׉ 0s3://nsk50T6gpuCnJ_tVhLqzSJQNgWMjrb3SWrjqNTc8kBU`̵jms@ U׉E}inhoud Artikelen 14 Bouwen met een 3D-printer Materialen voor het bouwen van complete casco’s voor jachten met een 3D-printer worden voortdurend verbeterd. 18 TechTalk: ontwikkelingen in radartechnologie De solid state radar zien we nu bij alle grote merken. Radar kruipt steeds dichter aan tegen gps en ais. 22 Het Portret Dit keer: Fimme Baarda van Jachtwerf Atlantic. 26 De training Kandidaat Jachtmakelaar Hoe leren deelnemers alle aspecten van de verkoop en aankoop van een pleziervaartuig, in theorie en de praktijk? 30 Het HISWA Symposium on Yacht Design and Yacht Construction Van experiment tot ervaring: het programma draait ook dit jaar om technische innovatie in de jachtbouw en jachtontwerp. Elk nummer 07 Op Stapel 08 Ondernemersnieuws 33 Vraag & Antwoord 33 Column Michaël Steenhoff 36 Nieuws I Innovatie 37 Nieuws I Mens & Bedrijf kalender Overzicht van bijeenkomsten, evenementen, workshops, trainingen en vergaderingen van HISWA-RECRON. September HISWA te water 2 t/m 6 september Bataviahaven in Lelystad Energiebijeenkomst 16 september Locatie nog niet bekend Oktober Training BHV 6 oktober Kantoor HISWA-RECRON in Leusden Training AI 27 oktober Kantoor HISWA-RECRON in Leusden Foto: HISWA te water Meer bijeenkomsten Houd www.hiswarecron.nl/agenda in de gaten voor een actueel overzicht van evenementen, trainingen, vergaderingen en andere bijeenkomsten. 04 2026 | HISWA MAGAZINE 5 ׉ 0s3://S9_st0RkKO8cbuO1IM1I94OMwd3ERG_SCGBhEYFhc-A `̵jms@ Ujms@ UבCטu׉׉ 0s3://OhxiMikEJ1mKzQ14KtRGmL20EsH3n-8huUlmdVJwqw8@` ׉ 0s3://ozwTqDp8bTb1fpLgWQkB8tDVf2PEiL2gzjDbYs4dsBEwb`S׉ 0s3://285WvGZQvoWee2f71Aj98KOmKoxxsc-6EkgBEisKbzI(`̵jms@ Uטu׉׉ 0s3://Qnznxu-ZEQ62LTJ-_7ZiFKmL8fWLJttahDQHEQ6Ow9I` ׉ 0s3://eAANb6uBEvGB88uAgVvTqbxaOEls8EXg2YvQQUFlJkMM`S׉ 0s3://0fcS_cCZpWruD_ciT90Q8j4ODhhkyTJEjfThYN7aMHA`̵jms@ Uנjms@ U%M9ׁHhttp://www.altena-yachting.nlׁ ׁ Ј׉EjDé specialist in de bouw van sanitaire units van hoge kwaliteit Maatwerk dat volledig aan uw wensen voldoet Volledige ontzorging van ontwerp tot sanitaire installatie Innovatieve milieu- en energiebewuste oplossingen Onderhoudsvriendelijke en duurzame materialen Units zijn schakelbaar, fl exibel en verplaatsbaar mobielbouw.nl biedt u nog veel meer informatie ׉ 0s3://285WvGZQvoWee2f71Aj98KOmKoxxsc-6EkgBEisKbzI(`̵jms@ U׉Eyuitgelicht Op Stapel Vaarwens II Op Stapel www.altena-yachting.nl Specificaties Lengte ............................................. 18,70 m Breedte ............................................. 5,90 m Diepgang ........................................... 1,20 m Materiaal ............................................. staal Bij Altena Yachting is de Vaarwens II in aanbouw, een nieuwe boot die speciaal wordt ontwikkeld voor de Stichting Vaarwens. Het ruim 18 meter lange jacht is ontworpen om mensen die niet meer beter worden samen met hun naasten een onvergetelijke dag op het water te bieden. Dankzij de komst van deze tweede boot kan de stichting in de toekomst meer vaarwensen vervullen. Het ontwerp van A.R. Design is volledig afgestemd op comfort en toegankelijkheid. Zo krijgt de Vaarwens II voorzieningen voor bedlegerige gasten en rolstoelgebruikers, ruime verblijfsruimten en een praktische indeling die aansluit bij de bijzondere functie van de boot. De Vaarwens II wordt volledig elektrisch aangedreven en is daarmee ontworpen voor stil en emissievrij varen. De oplevering staat gepland voor begin 2027. 04 2026 | HISWA MAGAZINE 7 ׉ 0s3://0fcS_cCZpWruD_ciT90Q8j4ODhhkyTJEjfThYN7aMHA`̵jms@ Ujms@ UבCטu׉׉ 0s3://GVcosVYrp68mEdJh7XzEar_l7J3RDq0nM04lxj6f_PUZ` ׉ 0s3://F7n9KLoqAc3-Ms2ofz43e01QLtSgUyUrCdCsldFqJYIVP`S׉ 0s3://M9Wqqo7hkSU_J3wO0yxlXw6GX1LUPJ8BuHrWCPsCJTg`̵jms@ Uטu׉׉ 0s3://KBkqIcHaTi2rKpP6R3hGeKGvYYzwbF49Kpi5sMb14Xs` ׉ 0s3://GK54s8CoYvbpF1us3-CNlcUUIXWY1_hMJ9Momvz521QX?`S׉ 0s3://nVJnMrqGRxZDA-nbETU1yNq0SJPhEvULZ-X7KXfpAoE`̵jms@ Uנjms@ UyV9ׁH$http://www.hiswarecron.nl/kennisbankׁ ׁ Јנjms@ U$yW9ׁH%http://www.hiswarecron.nl/kennisbank.ׁ ׁ Ј׉Enieuws van HISWA-RECRON Ondernemersnieuws HISWA-RECRON telt 6 nieuwe leden • Bovenste Bos www.bovenstebos.nl • Zomers Buiten www.zomersbuiten.nl • Nautic Secure www.nauticsecure.nl • De Graaf kunststof teakdekken www.kunststofteakdekken.nl • RV Aqua Yachtbrokers www.rv-aqua-yachtbrokers.nl • Bootverhuur & Jachtwerf Hospes www.bootverhuurhospes.nl De HISWA-RECRON Business Club verwelkomt 1 nieuw lid • CIBUS Support Group www.brandstofvoorondernemers.nl Bezoek HISWA-RECRON op de HISWA te water HISWA-RECRON is met een gezellige Meet & Greet Lounge aanwezig op de HISWA te water. Deze watersportbeurs is van woensdag 2 tot en met zondag 6 september in de Bataviahaven in Lelystad. Elke dag is iedereen van harte welkom in de ruime lounge: ondernemers die meer willen weten over het lidmaatschap of onze producten en diensten. Of watersporters die meer informatie willen over de HISWA Erkende Bedrijven of het watersportmerk HISWA. Elke dag zijn specialisten van HISWA-RECRON aanwezig om alle vragen te beantwoorden. De stand van HISWA-RECRON vind je op de bovenkade en heeft KB88 als standnummer. Het belang van de zeebrief: het paspoort van de boot Eigenaren die met hun pleziervaartuig over zee naar het buitenland vertrekken, realiseren zich vaak te laat dat zij een zeebrief nodig hebben. Dat kan vervelende gevolgen hebben omdat havenautoriteiten actiever controleren op de aanwezigheid van een zeebrief. De zeebrief is namelijk het bewijs dat het jacht de Nederlandse nationaliteit heeft. Het is het paspoort van de boot. Bij het ontbreken hiervan kan de boot worden aangehouden en mag die de haven niet verlaten totdat een geldige zeebrief is aangetoond. Andere documenten, zoals een verzekeringsbewijs volstaan niet. Daarnaast wordt een pleziervaartuig bij afgifte van een zeebrief ook ingeschreven in het openbare vlagregister van Nederland. Daarmee is voor buitenlandse autoriteiten direct zichtbaar dat het vaartuig een Nederlands jacht is en gerechtigd is de Nederlandse vlag te voeren. Belangrijk dus om klanten die een boot willen kopen en daarmee internationale reizen gaan maken, te wijzen op het tijdig regelen van een zeebrief. Meer informatie in de Kennisbank: www.hiswarecron.nl/kennisbank. 8 HISWA MAGAZINE | 04 2026 ׉ 0s3://M9Wqqo7hkSU_J3wO0yxlXw6GX1LUPJ8BuHrWCPsCJTg`̵jms@ U׉E qOnderzoek naar kansen robotisering Robotisering ontwikkelt zich snel en biedt veel kansen voor de watersportsector. Daarom bracht HISWA-RECRON een bezoek aan het onlangs geopende Humanoid Application Center (HAC) in Schiedam. Dit praktijkcentrum is de plek waar bedrijven hands-on aan de slag gaan met humanoid robots. Hier worden toepassingen getest, robots geprogrammeerd en medewerkers getraind om robotica in de praktijk toe te passen.HISWA-RECRON gaat samen met het HAC onderzoeken welke toepassingen interessant zijn voor de watersportsector. Denk aan bijdragen van robots aan productie, logistiek of onderhoud. ICOMIA Congres 2026: toekomst watersport draait om beleving Samen werken aan weerbare branches Hoe kunnen brancheverenigingen ondernemers beter ondersteunen bij het voorkomen van criminele inmenging? Die vraag stond centraal in het project Weerbare Branches, waaraan HISWA-RECRON deelnam samen met Cumela, GroentenFruit Huis, Vastgoed Nederland en Koninklijke Horeca Nederland. Uit onderzoek onder ruim honderd praktijkprofessionals en meer dan 140 ondernemers bleek dat branches veel dezelfde uitdagingen kennen. Door kennis en ervaringen te delen, kunnen brancheverenigingen hun leden beter ondersteunen bij het herkennen van risico’s en het vergroten van hun weerbaarheid. De onderzoeksresultaten zijn onlangs aangeboden aan het ministerie van Justitie en Veiligheid. Voor HISWA-RECRON vormen de uitkomsten een belangrijke basis om leden ook de komende jaren te ondersteunen met praktische informatie en handelingsperspectieven om de sector veilig en weerbaar te houden. Meer informatie: www.hiswarecron.nl/kennisbank. Tijdens het ICOMIA/IFBSO Congres 2026 in Washington DC bespraken brancheorganisaties, evenementenorganisatoren en watersportbedrijven uit de hele wereld de belangrijkste ontwikkelingen voor de toekomst van de sector. De rode draad: watersport moet toegankelijker, duurzamer en aantrekkelijker worden voor nieuwe generaties. Uit de congresdiscussies bleek dat jongere doelgroepen steeds vaker kiezen voor beleving boven bezit. Deelconcepten, verhuur, bootclubs en chartermogelijkheden winnen aan belang. Tegelijkertijd verwachten watersporters eenvoudige, digitale en persoonlijke klantreizen, waarbij AI een steeds grotere rol speelt. Ook watersportevenementen staan voor een verandering. Bezoekers zoeken niet alleen productinformatie, maar vooral inspiratie, interactie en belevenissen. Organisatoren worden uitgedaagd om evenementen toegankelijker, gebruiksvriendelijker en aantrekkelijker te maken voor zowel ervaren watersporters als nieuwkomers. Duurzaamheid bleef een centraal thema tijdens het congres. Internationale samenwerking, kennisdeling en gezamenlijke duurzaamheidsinitiatieven werden genoemd als belangrijke voorwaarden om de sector toekomstbestendig te houden. Daarbij groeit het besef dat verduurzaming een gezamenlijke verantwoordelijkheid is van de hele branche. Daarnaast werd aandacht gevraagd voor het tekort aan jong talent. Door betere samenwerking met onderwijsinstellingen, meer zichtbaarheid van carrièremogelijkheden en een inclusievere Meer informatie: www.hiswarecron.nl/kennisbank 04 2026 | HISWA MAGAZINE 9 ׉ 0s3://nVJnMrqGRxZDA-nbETU1yNq0SJPhEvULZ-X7KXfpAoE`̵jms@ Ujms@ UבCטu׉׉ 0s3://GV59Up8IvEsh_Hyo0GqSDFU9eKbOAnTOk8wcTTNucO4` ׉ 0s3://6E_gfBs8Ok3Gofa6lo6xV7ZLqomngD_agBJlEYDmD_oPt`S׉ 0s3://AYddIbTrlJ922qQiQa_9KUYisykTxIFBxJpnf1nv83wa`̵jms@ Uטu׉׉ 0s3://LYnmSkseVIB6i9aOYTE_bTreNK5yaYtOv0PxVsLxUXQB` ׉ 0s3://HImwCJFpDQKSq7xiovSn3A5ut2HOxjtAx9yHzBpuAmUN`S׉ 0s3://aUQO3y8BjR2wIh3XpIAHHg5H3ZBX5v2w4cUBt10Kwso`̵jms@ Uנjms@ VV9ׁH$http://www.hiswarecron.nl/kennisbankׁ ׁ Јנjms@ U%yV9ׁH$http://www.hiswarecron.nl/kennisbankׁ ׁ Јנjms@ UV9ׁH$http://www.hiswarecron.nl/kennisbankׁ ׁ Јנjms@ U$W9ׁH%http://www.hiswarecron.nl/kennisbank.ׁ ׁ Ј׉E nieuws van HISWA-RECRON Eerste ontwikkelpad Jachtbouw en Watersport gereed De eerste versie van het Ontwikkelpad Jachtbouw en Watersport is gereed. Het ontwikkelpad helpt jongeren, studenten, zij-instromers en medewerkers om zich te oriënteren op functies en doorgroeimogelijkheden binnen de branche. Binnenkort staat alle informatie op www.leeroverzicht.nl, een landelijk platform van de ministeries van OCW en SZW. Alleen branches met een vastgesteld ontwikkelpad komen in aanmerking voor scholingssubsidies. Het Sociaal Fonds HISWA maakte de ontwikkeling van het ontwikkelpad mogelijk. De komende periode wordt gewerkt aan een tweede versie. Deze wordt uitgebreid met onder meer functies in de houten en stalen jachtbouw, interieurbouw, motorentechniek, jachtschilderwerk, zeilmakerij, jachthavenmanagement en jachtmakelaardij. Daarnaast komt er meer aandacht voor loopbaanontwikkeling, duurzame inzetbaarheid en doorgroeimogelijkheden op basis van vaardigheden en eerder verworven competenties. HISWA-RECRON en het Sociaal Fonds HISWA blijven zich inzetten voor een sterke arbeidsmarkt en goede ontwikkelmogelijkheden voor huidige en toekomstige vakmensen in de branche. Meer informatie bij Herbert van Oord, h.van.oord@hiswarecron.nl. Herziening richtlijn pakketreizen Blijf verbonden met ons op LinkedIn Vind je onze nieuwsbrief interessant? Op LinkedIn delen we vrijwel dagelijks updates, praktijkverhalen en nieuws. Klik op Volgen en blijf op de hoogte. Meer informatie: www.linkedin.com/company/hiswarecron Bij het aanbieden van arrangementen waarbij bijvoorbeeld een overnachting gecombineerd wordt met bootverhuur, een watersportactiviteit of een outdoorprogramma kan de regelgeving voor pakketreizen van toepassing zijn. De Europese regels hiervoor zijn onlangs herzien. Voorlopig verandert er nog niets, maar de Nederlandse uitwerking kan de komende jaren gevolgen hebben voor de manier waarop deze arrangementen worden aangeboden. Een belangrijk resultaat voor ondernemers is dat er geen verplichte Europese limiet komt op aanbetalingen. In een eerder voorstel mocht bij boeking maximaal 25 procent van de reissom worden gevraagd. Die verplichting is uiteindelijk geschrapt. De richtlijn bevat daarnaast wijzigingen die de positie van reizigers versterken. Bij de Nederlandse uitwerking wordt onder meer gekeken naar de informatieplicht voor ondernemers, garantiestelsels en de verdere invulling van aansprakelijkheden. HISWA-RECRON volgt dit traject nauwgezet samen met ANVR en VNO-NCW/ MKB Nederland. De herziene richtlijn trad op 28 mei 2026 in werking. Lidstaten hebben 28 maanden de tijd om de regels om te zetten in nationale wetgeving. Daarna gelden de nieuwe regels zes maanden later voor ondernemers. Meer informatie: www.hiswarecron.nl/kennisbank. 10 HISWA MAGAZINE | 04 2026 ׉ 0s3://AYddIbTrlJ922qQiQa_9KUYisykTxIFBxJpnf1nv83wa`̵jms@ U׉E Statistiekrapportage watersport en jachtbouw De omzet van de jachtbouw- en watersportbedrijven bleef in 2025 stabiel ten opzichte van 2024. Er zijn echter grote verschillen tussen de bedrijfsgroepen. Met name de handelsbedrijven (jachtmakelaardij, importeurs en dealers van vaartuigen) laten een forse daling van de omzet zien, meer dan 20 procent. Dit wordt gecompenseerd door de jachtbouwers en toeleveranciers. Jachtservicebedrijven en waterrecreatie zitten rond de nullijn. Het ondernemers - ve rtrouwen is stabiel negatief, - 4 op een schaal van -10 tot +10. Er wordt een groot tekort aan met name technisch personeel gerapporteerd. De jachthavens geven een kleine stijging aan van de bezettingsgraad. Deze staat op 95 procent, ten opzichte van 93 procent eind vorig seizoen. 44% van de havens zegt dit seizoen vol te liggen. Meer informatie: www.hiswarecron.nl/kennisbank. Legionalla aan boord Pleziervaartuigen vallen niet onder de regelgeving voor legionellapreventie. Echter, het is en blijft een aandachtspunt. Met warme temperaturen kan de temperatuur in de drinkwatertank makkelijk boven de 20 graden oplopen. Dan kan zich een biofilm ontwikkelen, waarin legionella zich zal ontwikkelen. Het gevaar voor besmetting zit in de waterdamp. Douchen, met name. Maar denk ook aan verneveling onder de kombuiskraan. HISWA-RECRON heeft een stroomdiagram opgesteld voor de installatie aan boord. Meer informatie: www.hiswarecron.nl/kennisbank HISWA Algemene Voorwaarden Business-to-Business geactualiseerd Jubileum Stichting Beheer Derdengelden HISWA-RECRON De Stichting Beheer Derdengelden HISWA-RECRON bestaat 10 jaar. De service is opgezet in het kader van vertrouwd zakendoen bij HISWA Erkende Bedrijven. De meeste transacties die de service faciliteert zijn verkooptransacties bij jachtmakelaars, maar ook dealerbedrijven en jachtbouwers die zijn aangesloten bij HISWA-RECRON maken gebruik van de service. “De vraag kwam van handelsbedrijven in de watersport”, zegt Edwin Slager van Van Emstede & Slager Advocatuur (Kennispartner van HISWARECRON) en voorzitter van de stichting. “Maar we wisten al snel dat kopers bij makelaars deze service zouden waarderen.” De stichting wordt sterk gewaardeerd; het gebruik neemt elk jaar toe. Meer informatie: www.hiswarecron.nl/kennisbank De HISWA Algemene Voorwaarden Business-to-Businessvoorwaarden zijn geactualiseerd. Deze voorwaarden zijn niet verplicht voor leden, maar bieden houvast bij B2B-transacties. Een praktisch aandachtspunt: zorg ervoor dat je in je offerte of opdrachtbevestiging actief verwijst naar de toepasselijkheid van de voorwaarden en naar de locatie waar deze te vinden zijn. Dit geldt in het bijzonder bij internationale transacties. Alleen door expliciet te verwijzen en de voorwaarden online toegankelijk te maken, is de toepasselijkheid juridisch goed geborgd, ook tegenover buitenlandse zakenpartners. Raadpleeg de kennisbank voor de actuele versie en de beschikbare vertalingen. Meer informatie: www.hiswarecron.nl/kennisbank 04 2026 | HISWA MAGAZINE 11 ׉ 0s3://aUQO3y8BjR2wIh3XpIAHHg5H3ZBX5v2w4cUBt10Kwso`̵jms@ Ujms@ UבCטu׉׉ 0s3://VQPIaIiAQk2dp3J1kumHIxx3auCeFQroZp-A5cFV5-s>_` ׉ 0s3://44OcqQHC9_r1zCaR8plMxQvTdezpVgtbLgiY899MY40_:`S׉ 0s3://b80iLcuh1nEMIyr0XuQAf3gPcB5oqnM2gs2rpCkzlJU"}`̵jms@ Vטu׉׉ 0s3://syXBrEmBe49uaX1Fa9Ac5K0905YNV2Ux3yJIJBrfLjkY` ׉ 0s3://1H-v5j57oAmDYJW-_QLq06yrkxxbvF1-T5ByakUCBik_*`S׉ 0s3://9gg5puVdwtcBIklZy7gWnYet1Ppp2Sn4cUHAwXOTOfgX`̵jms@ Vנjms@ V L̆ 9ׁHhttp://www.vanemstedeslager.nlׁ ׁ Јנjms@ V=̈ 9ׁH mailto:edwin@vanemstedeslager.nlׁ ׁ Ј׉EDé makelaar voor watersportgebonden bedrijven en onroerend goed MULLERMAKELAARDIJ.NL Blijf op de hoogte linkedin.com/company/muller-makelaardij Wij weten veel van boten, omdat we zelf ook varen. ׉ 0s3://b80iLcuh1nEMIyr0XuQAf3gPcB5oqnM2gs2rpCkzlJU"}`̵jms@ U׉ENautisch advocaat legal support in stormy times Sinds 1987 gespecialiseerd in juridische kwesties waarmee de ondernemer in de waterrecreatiebranche geconfronteerd kan worden, daaronder begrepen algemene voorwaarden, bouw en verkoop van vaartuigen, reparatie/renovatie, jachthaven- en jachtverhuurkwesties, het opstellen van diverse contracten én incasso. Vele leden van HISWA-RECRON en de Nederlandse Jachtbouw Industrie kozen Van Emstede & Slager Advocatuur reeds als hun huisadvocaat. Van Emstede & Slager Advocatuur nautical lawyer HISWA-RECRON Kennispartner Emmalaan 9, 1075 AT Amsterdam +31 (0)20 675 94 94 edwin@vanemstedeslager.nl www.vanemstedeslager.nl ׉ 0s3://9gg5puVdwtcBIklZy7gWnYet1Ppp2Sn4cUHAwXOTOfgX`̵jms@ Ujms@ UבCטu׉׉ 0s3://VyuAuN1OQz1kC1YFSIuftm2-HQ9nn7PA7fLUb2e0iqoe` ׉ 0s3://khFTSTMEFJ8R_3_gEBJwqTmc8SrmN6Lzz2zXaKQFWsQMB`S׉ 0s3://fLtE70wWINjwDPXDkrk4MjHEbTTD-xJXuwQ7xM9AksQ`̵jms@ Vטu׉׉ 0s3://a1rPfqRHWO0-b8ROJ5qRYHPCwdZHv3KT2Zq-Bbav-Z0#` ׉ 0s3://ERrw70UDxHvO_3Ci5ILtbfLhB6Mz4hxa_5Sv6N_jMikP`S׉ 0s3://--SqKrsT43n7034AFIJq_2mb5_4J8_f0s5ZssyASaPU`̵jms@ V ׉E Ejachtbouw OK Google. Print me a boat Snelle ontwikkeling in cascobouw met robotarm Materialen voor het bouwen van complete casco’s voor jachten met een 3D-printer worden voortdurend verbeterd. De pioniers in de ‘additieve fabricage’ van boten profileren zich als innovators die ook nu al een degelijk bedrijfsmodel hebben. Tekst: Hans Buitelaar “Wij voegen alleen materiaal toe waar dat nodig is voor een boot,” begint mede-oprichter Charlene van Wingerden van Dutch Boat Factory haar uitleg over de voordelen van 3D-printen van boten. “Dat is anders dan bij de bouw van boten in staal of aluminium, waar delen van de metalen platen worden weggeslepen. Dat is anders dan de bouw van composiet boten, waar restmateriaal van de vezelmatten wordt weggeknipt. Het is ook zuiniger met materiaal dan bij de bouw van boten uit kunststof plaatmateriaal – HDPE – waarbij net als bij metalen boten delen van het plaatmateriaal worden weggesneden.” Materiaalzuinigheid is niet de echte reden om voor 3D-printen te kiezen bij het maken van boten. “Alle andere manieren om een boot te bouwen zijn arbeidsintensief,” merkt Van Wingerden op, “3D-printen is volledig geautomatiseerd.” LFAM Juist die automatisering en de mogelijkheid om door een robotarm met een printkop boten te kunnen bouwen, waarbij elk exemplaar verschillend kan zijn van de vorige, zijn de argumenten voor 3D-printen. LFAM – Large Format Additive Manufacturing - gemakkelijk ontwerpen kunnen worden aangepast aan specifieke wensen van klanten. 3D-printen is een manier waarbij wordt door Dutch Boat Factory en andere producenten die beschikken over een grote driedimensionaal printende robotarm aangekondigd als de toekomst van de jachtbouw. De bouw van casco’s wordt een proces dat door een computergestuurde printkop wordt gedaan. De arbeid is het ontwerpen. Software om een ontwerp voor het casco van een open boot of zelfs kajuitjacht te vertalen naar de instructies voor de 3D-printer is al aanwezig. De printers van bijvoorbeeld Dutch Boat Factory en Impacd Boats bestrijken een lengte van 12 meter. Zo groot zijn de boten dus die ze hiermee kunnen printen. Slagvast Het materiaal dat wordt gebruikt voor geprinte boten verschilt nog. De basis is thermoplastische kunststof: plastic dat op hoge De printer aan het werk. De werkplaats bij Impacd Boats. 14 HISWA MAGAZINE | 04 2026 ׉ 0s3://fLtE70wWINjwDPXDkrk4MjHEbTTD-xJXuwQ7xM9AksQ`̵jms@ U׉E De IMPACD 600 is een 6 meter lange elektrische sloep die 3D-geprint is van gerecycled plastic. temperatuur aan elkaar smelt. Daar zijn verschillende varianten van in gebruik. Er is polypropyleen, maar ook PET. Dit is het materiaal van de kunststof frisdrankflessen. Hiervan is veel beschikbaar uit de recyclingketen. Bij het Marine Application Centre, waar Dutch Boat Factory uit voort is gekomen, is een printmateriaal ontwikkeld dat dezelfde eigenschappen heeft als het ‘onverwoestbare’ HDPE (High Density Poly Ethylene). Als printmateriaal heet dit HDpro. De hoge dichtheid van de kunststof wordt ook via de printer gerealiseerd met de juiste pellets. Korrels De materiaalkeuze is uiteindelijk afhankelijk van de wensen van de klant. 3D-printen is niet alleen een bouwwijze die weinig arbeidsuren vergt, het is ook een manier waarbij vrij gemakkelijk ontwerpen kunnen worden aangepast aan specifieke wensen van klanten. Een paar aanpassingen in het digitale ontwerp maken dat de printer een net ander casco creëert. Het beste materiaal kan daarbij worden gekozen. De thermoplastische kunststof die voor boten wordt gebruikt, is vrijwel altijd verstevigd met glasvezels. Dat kunnen - door de manier waarop een 3D-printer laagje op laagje plakt - geen mooie geweven matten van glasvezel zijn, maar een enkele draad of korte stukjes glasvezel die in de pellets zijn verwerkt. De meeste printers worden ‘gevoerd’ met de thermoplastische plastics in de vorm van korrels: de pellets. Circulair 3D-printen wordt om meerdere redenen gezien als een duurzame manier van boten bouwen: geen restmateriaal zoals opgemerkt, maar daarnaast kan een boot worden gemaakt van gerecycled materiaal. Er is geen productie van nieuw plastic uit aardolie nodig: de kringloop van gebruikt plastic kan ook voorzien in hergebruikt materiaal als basis voor de pellets waaruit een boot wordt geprint. Impacd Boats uit het Friese Woudsend gebruikt alleen maar gerecyclede kunststof. Een ander duurzaam voordeel van thermoplastische kunststof is dat het materiaal aan het eind van de levensduur van een boot weer kan worden omgesmolten, om er een nieuw product van te maken. Sterkte-analyse “We hebben veel contact met jachtontwerpers en classificatiebureaus,” vertelt Van Wingerden. “Er zijn nog geen ontwerp- en constructievoorschriften voor 3D-geprinte boot rompen. We willen meewerken aan het ontwikkelen daarvan. Met de methode en software voor FEA – Finite Element Analysis – kan de sterkte worden berekend bij verschillende huiddiktes. Zo kan ook worden berekend hoeveel dwars- en lengteverstevigingen in het ontwerp moeten worden opgenomen.” Voor de uiteindelijke sterkte van de romp is uiteraard de hechting van de verschillende lagen thermoplastisch plastic erg belangrijk. “Wij monitoren de kwaliteit van de lagen en de hechting voortdurend”, vertelt de oprichtster van Dutch Boat Factory. “Zodra een laag mindere hechting vertoont, stoppen we met printen. Dan moet het geheel opnieuw. Dat is soms zuur en het vergt tijd. Gelukkig hebben we ook een shredder in de werkplaats. De misprintromp gaat daarin en het materiaal gebruiken we opnieuw.” Boatbuilder Award Ook Impacd Boats is veel bezig met innovatie. Met de TU Delft, Marin en het ministerie van Defensie werken ze aan de ontwik04 2026 | HISWA MAGAZINE 15 ׉ 0s3://--SqKrsT43n7034AFIJq_2mb5_4J8_f0s5ZssyASaPU`̵jms@ Ujms@ UבCטu׉׉ 0s3://NIX9JBz6f-v4xnTboxzgHFc9JNxpkoOqgA5lwfzxPtE ` ׉ 0s3://0cMW8JMlV4M-Hji-m5KgcYiVk4nUAUl7ByTNWU2UxUkL`S׉ 0s3://VxdO5UQ3GCdixlwozN9Y3ZFOZjF-xDmQHU4xgVgdJSoy`̵jms@ V טu׉׉ 0s3://7SmcEAS436fY4SGyU5wLyE1lliAa07IDJ9JtyCLS2JM` ׉ 0s3://jtaiMMP6TwlBZhGh44jq6wH6kJpNE1cZvODkBARL5q0fb`S׉ 0s3://ke9tV0XR-k7kn5B3mhnc-stKPdLdUV4ns9-qckJwwxk$`̵jms@ V נjms@ Vbށi9ׁHhttp://www.hiswasymposium.comׁ ׁ Ј׉E @jachtbouw Een 3D-print bij de Dutch Boat Factory. keling van speciale vaartuigen. Voor de speciale projecten, voor 12 meter lange onbemande patrouilleboten voor de marine bijvoorbeeld, werkt Impacd Boats mee aan het verkennen van nieuwe mogelijkheden om 3D-printen in de botenbouw toe te passen. Het bedrijf is gelauwerd om de aanpak en de innovatieve boten die het levert. Er staan veel prijzen in de nieuwe botenprintloods in Woudsend, waaronder de International Boatbuilder Award, toegekend door een internationale jury tijdens de Metstrade Show van 2024. Antifouling niet nodig “We willen graag met veel partners samenwerken en kennis opbouwen voor de ontwikkeling van steeds betere en duurzamere boten,” vertelt Brand- en Business Development Manager Marije de Vries van Impacd. Maar nu al zijn de boten van Impacd volwaardige sloepen en werkboten. Impacd Boats heeft een serie van acht modellen voor de verhuur en particulieren. Die worden allemaal voorzien van elektrische voortstuwing. Aan een negen meter lange sloep wordt gewerkt. Boten kunnen in iedere gewenste RAL-kleur worden geprint. De Vries: “Het zijn robuuste sloepen die niet snel krassen of deuken. Anders dan bij polyester of staal, is er een grote mate van bestandheid tegen klappen en botsingen tegen de wal. We werken de boten niet af. De ribbels die ontstaan tijdens het printen, zijn ook op de vaarklare boot nog te zien. De hechting van plamuur of verf op dit materiaal is slecht. Het is een andere esthetiek, maar onze boten zijn dus niet glad en spiegelend zoals traditionele jachten,” meldt De Vries. Een duurzaam voordeel van thermoplastische kunststof is dat het materiaal aan het eind van de levensduur van een boot weer kan worden omgesmolten, om er een nieuw product van te maken. Impacd Boats richt zich vooral op zakelijke klanten als sloepverhuurders of campings en recreatiebedrijven. “Het mooie van de slechte hechtingseigenschappen van ons materiaal is: antifouling is ook niet nodig. Nog een punt waarop de 3D-geprinte boot qua duurzaamheid andere materialen achter zich laat.” Productie Impacd Boats printte sinds de oprichting in 2021 al zo’n 45 boten. In het Maritime Application Centre en het daaruit voortgekomen Dutch Boat Factory inmiddels zo’n 32, 12 rompen korter dan 6 meter en 20 langere, tot 12 meter lang. Dutch Boat Factory richt zich op de zakelijke markt van werkboten voor klanten uit de hele wereld. Duurtesten in de werkelijkheid zijn er nog niet, maar de bouwers schatten de levensduur van 3D-geprinte boten in als net zo lang als conventioneel gebouwde jachten: zeker 30 jaar. Van Wingerden, zelf ook zeiler, fantaseert over het printen van een zeilboot. De puntbelasting is op een zeilboot groot, op plekken waar de mast staat en de verstaging is bevestigd. De ontwikkeling van 3D-geprinte boten is nog maar net begonnen. 16 HISWA MAGAZINE | 04 2026 ׉ 0s3://VxdO5UQ3GCdixlwozN9Y3ZFOZjF-xDmQHU4xgVgdJSoy`̵jms@ U׉EMARIN rapid prototyping automated testing exploration rooms with fast numerical simulations explorative testing data facility with AI hybrid models (based on model test, simulation and operational data) 29th Internati onal HISWA Symposium Monday 16th and Tuesday 17th of November 2026 ‘From Experiments to Experiences - Exp2’ RAI Amsterdam |The Netherlands | www.hiswasymposium.com client office onboard ׉ 0s3://ke9tV0XR-k7kn5B3mhnc-stKPdLdUV4ns9-qckJwwxk$`̵jms@ Ujms@ UבCטu׉׉ 0s3://TgLEy49-nqfRVaZJ7e0FgcTyg4fhZO9UtNJpaBorgdI/` ׉ 0s3://TNLoQRb-qzf_fKuOApkkD8TrwyBrbjEgxl9x7a2VzWELY`S׉ 0s3://IEs9cZiVPh-d8bWVv3Cnv_n3HQX65ofvbuyupmjRVkg`̵jms@ Vטu׉׉ 0s3://Sd5HodZThSjx_t81KdeVoplbgIxPp0asDLc79elpDJQ7[` ׉ 0s3://c0b2uda7xtlUvRN7--iQVUEtoaZHcbLVe-5eYCOqnC0T`S׉ 0s3://ZWFL4YBNifsN_j5gdyxoLVW4fBC94_fpFSRkK6y27XI"`̵jms@ V׉E qtechtalk Ontwikkelingen in radartechnologie De solid state radar zien we nu bij alle grote merken. Radar kruipt steeds dichter aan tegen gps en ais. Is dat nuttig? Op het eerste gezicht misschien niet. Maar er is wel wat veranderd. En het onderscheid tussen een jachtradar en een ‘goedgekeurde’ radar voor de beroepsvaart bestaat nog altijd. Een wezenlijk verschil want jachtradar mag niet worden ingezet waarvoor het is bedoeld: varen met mist. Tekst: Klaas Wiersma Laten we eerst naar de recentste veranderingen kijken. Rusland en Amerika verstoren steeds vaker het gps-signaal. Traditioneel geldt de indeling: radar voor varen in de mist, gps is voor de navigatie en AIS om te zien wat andere boten doen. Maar wat als het gps-signaal uitvalt? Kunnen we dan vertrouwen op radartechnologie? De afgelopen decennia leek deze kwestie niet aan de orde, gps is er gewoon, net als eb en vloed. De afgelopen maanden is het rotsvaste vertrouwen in gps aan het wankelen gebracht. Zo leek het op de AIS-sites als Vesselfinder en Marinetraffic alsof alle wachtende schepen voor de Straat van Hormuz in een vast patroon achter elkaar aan rondjes aan het varen waren. In feite lagen de schepen stil en ‘bewoog’ de satelliet plaatsbepaling. Kennelijk kan Amerika het gps-signaal lokaal onbruikbaar maken. Ook Rusland verstoort satellietnavigatie voor het maskeren van zijn illegale schaduwvloot. Onverstoorbaar Anders dan gps kan radar niet verstoord worden door externe factoren. Want hoewel radar en de gps-plotterkaart tegenwoordig op hetzelfde scherm zijn af te lezen, komen de getoonde gegevens op verschillende manieren binnen. Het Global Positioning System (gps) bestaat uit 32 Amerikaanse satellieten die hun eigen positie constant naar de aarde sturen. Zodra een gps-ontvanger met drie of meer satellieten contact heeft, kan die zijn eigen positie op aarde bepalen. Tenzij het signaal wordt verstoord natuurlijk. Bij radar hoeft dat niet. Een radar zendt zelf een signaal uit en kijkt hoe dat wordt teruggekaatst. Radar staat voor ‘radio detecting and ranging’. Ontstaan van radar Radartechnologie is niet uitgevonden in een enkel land of door een individuele briljante wetenschapper. Kleine stapjes bracht de technologie steeds verder. In 1897 lukte het de Italiaan Guglielmo Marconi als eerste om grote afstanden te overbruggen met elektromagnetische golven. Marconi wordt nog steeds beschouwd als de pionier op het gebied van draadloze communicatie. De Duitse ingenieur Christian Hülsmeyer ontwikkelt in 1904 de ‘telemobiloscoop’ waarmee verkeer op zee kan worden gevolgd. Het apparaat meet de hoek van uitgezonden elektromagnetische golven die terugkaatsen van een metalen voorwerp, bijvoorbeeld een schip, en kan daarmee de afstand bepalen. Albert Wallace Hull bedenkt in 1921 een krachtige zendbuis, de magnetron, een techniek die pas onlangs is verbeterd. Radar speelde een grote rol in de Tweede Wereldoorlog. En als er op verkeercentrale boven in de Brandaris een aparte melding binnenkomt, kijken de officieren van dienst eerst op het radarscherm en dan pas naar buiten. Het scherm van de Simrad R2009 Radar met Halo-pulscompressie en breedband kan ook worden ingebouwd. De GMR 18 HD3 radardome van Garmin en de GPSMAP 923xsv waar de radarbeelden op worden getoond. Radarbeelden kunnen als dual-screen worden getoond maar ook worden samengevoegd (overlay). Dit is de GPSMAP 923xsv plotter. 18 HISWA MAGAZINE | 04 2026 ׉ 0s3://IEs9cZiVPh-d8bWVv3Cnv_n3HQX65ofvbuyupmjRVkg`̵jms@ U׉EAIS-beeld van de Straat van Hormuz, maart 2026. Het gps-satellietsignaal is plaatselijk onbruikbaar gemaakt. Alle schepen lagen voor anker. De nieuwe generatie radars heeft geen last meer van opwarmtijd en hoog stroomgebruik. Nieuwe ontwikkelingen De bewegende magnetronbuis van Albert Wallace Hull, wordt nog altijd toegepast en is nog steeds te koop. Maar de nieuwe generatie radars heeft geen last meer van opwarmtijd en hoog stroomgebruik. Ook van gevaar voor de mens is geen sprake meer. Met CHIRP (Compressed High Intensity Radiated Pulse) of pulscompressie wordt in een enkele puls een continu variërende frequentie (een ‘sweep’) gezonden, in plaats van een vaste frequentie. Dit levert een scherper beeld met minder ruis. Doppler-technologie zorgt ervoor dat de radar de beweging van een echo kan onderscheiden. Naderende schepen krijgen een andere kleur dan schepen die van je af varen. Radar als positiebepaler Om terug te komen op radar als alternatief voor gps: met radar kan zelfstandig een positie worden bepaald. Een radar scant de om - geving op echo’s en kan van een echo de afstand en de richting bepalen. Als bekend is welke objecten te zien zijn op het scherm (bijvoorbeeld een vuurtoren en een boei) kan een kruispeiling worden gemaakt. Radarbeelden van een kustlijn kunnen als overlay worden geprojecteerd op de elektronische kaart. En op relevante punten op zee liggen speciale bakens, de radarbakens (racons), die een signaal terugzenden naar jouw radar. Dat signaal verschijnt als streepje of morsecode op het scherm, waardoor je exact weet om welk baken het gaat. Natuurlijk is gps vele malen praktischer maar het is goed om te weten dat het alternatief ook redelijk werkt. Mist en slecht zicht Radar is bedoeld als hulpmiddel bij het varen met mist en slecht zicht. Mist is ook de enige weersomstandigheid waaronder het in Nederland daadwerkelijk verboden is om uit te varen zonder radar. De meeste schippers zijn van nature zeer zelfredzaam en soms een beetje eigenwijs, en dit verbod leidt dus nog wel eens tot discussies als de politieboot langszij komt om een bekeuring uit te schrijven. Want wat blijkt, de ene radar is de andere niet. In het Binnenvaartpolitiereglement (BPR) staat het als volgt omschreven: Artikel 6.29. Algemene bepalingen voor het varen bij slecht zicht 1. Deze afdeling is alleen van toepassing bij slecht zicht. 2. Een schip vaart op radar, indien het gebruik maakt van radar voor het varen bij slecht zicht. 3. Op de in bijlage 9 vermelde vaarwegen moet een schip bij slecht zicht op radar varen. Op deze vaarwegen moet een schip dat niet op radar kan varen op de dichtstbijzijnde daarvoor geschikte plaats gaan stilliggen. Wat is slecht zicht? Wat de een slecht zicht noemt vindt de ander nog prima, daarom is dit begrip precies gedefinieerd in de Wateralmanak van de ANWB. Rijkswaterstaat en de politie houden als regel aan: er is sprake van slecht zicht bij een zicht van minder dan 1000 m op de hoofdvaarwegen en minder dan 400 m op andere vaarwegen. Ook staat in het BPR-wetsartikel het begrip ‘varen op radar’. “Maar wij hebben de radar aan staan!”, horen de agenten dan. Helaas, met varen op radar wordt een zogenaamde ‘goedgekeurde radar’ bedoeld waarvoor een apart diploma (radarpatent) nodig is. Bovendien moet er ook een tweede persoon aan boord zijn die voldoende op de hoogte is van het varen op radar. Kortom, de momenten dat een radar aan boord van een jacht daadwerkelijk nuttig kan zijn, is het van rechtswege verboden deze daarvoor in te zetten. Komt hier nog verbetering in? De nieuwe generatie jachtradars is immers aanzienlijk verbeterd en zou volgens sommigen zelfs vergelijkbaar zijn met de goedgekeurde radar voor de beroepsvaart. Op 3 juni 2025 stuurde toenmalig minister Madlener van Infrastructuur en Waterstaat hierover een brief naar de Tweede Kamer. Volgens de brief blijkt uit TNO-onderzoek dat de prestaties van jachtradars (Radar-B) toch achterblijven bij die van gecertificeerde binnenvaartradars. De minister schrijft: Het ministerie concludeert dat het ruimer toestaan van varen bij slecht zicht kan leiden tot aanvullende veiligheidsrisico’s, en daarmee is de kous helaas af. Toonaangevende merken De meest toonaangevende merken en hun producten zijn: • Raymarine: bekend om de lichte en energiezuinige Quantum en Quantum 2 (met Doppler-technologie) radomes. • Furuno: levert krachtige solid-state radarsystemen, waaronder de DRS-NXT-serie in zowel compacte radome als open array uitvoeringen met geavanceerde Doppler-functies. • Simrad: pionier in solid-state met de HALO-serie, bekend om zijn uitzonderlijke bereik en helderheid. • Garmin: biedt diverse solid-state opties, waaronder de populaire GMR Fantom-serie met bewegingsvolging. • Navico (moederbedrijf van o.a. Lowrance): biedt onder andere de Broadband 4G en HALO-radars aan. 04 2026 | HISWA MAGAZINE 19 ׉ 0s3://ZWFL4YBNifsN_j5gdyxoLVW4fBC94_fpFSRkK6y27XI"`̵jms@ Ujms@ UבCטu׉׉ 0s3://zfZwqw1GjlRAvOftrwV6JjgTJ9QrxwOQg3CdnQ7b9YI` ׉ 0s3://X4J4XyMqZsE-mXMSJu8an75wZfLZmj7ykCfI1sC62JUi`S׉ 0s3://JHzRe88uBkEBe4SfjZ4iiAy4XyNN2M0PYqyMt5KhIzY' `̵jms@ Vטu׉׉ 0s3://n1GwERJbgt38kWw5svI_1gcv03_OPHyj7bqPT3tarcc҉` ׉ 0s3://mSHp-KBYGulEVxKbVX-qPTkp9c03_c5bjYebpA4yeIgOI`S׉ 0s3://cM5IMDrzAN_mEAKBQvZUCwfr_iZ8UeYwEefvwbI3BDka`̵jms@ Vנjms@ Ve̒ 9ׁH http://IAAPA.org/IAAPAExpoEuropeׁ ׁ Ј׉EICY Marina Management Draadloos beheer van uw jachthaven Overzicht locaties Zoom Dashboard Per plaats: - Ampèrelimiet instellen - Energieverbruik uitlezen - Stroom aan/uit op basis van boeking - Prepaid tegoed instellen - Watertapautomaten beheren • Vorst- en CV-drukalarm in bijgebouwen Volledig ingerichte zuilen of inbouw in uw bestaande kasten www.icy.nl nl Management Systeem ISO 9001 VCA* www.dekra-seal.com i Overzicht locaties Terrein o n o Overzich zich Alarmen Tickets Rapportag eserv eheer eer r eheer p c App ering veringen Appen portages eserv erveringen Ligplaats 6 16A men JACHTHAVEN LEMSTERMEER TECHNISCHE DIENST Toon: alle locaties f ÉÉN PARTNER VOOR VOOR UW HAVEN • Volledige haveninrichting en installatie • Elektra, water, toegangscontrole en nog veel meer • Gecertificeerd partner voor onderhoud, inspecties en service • Betrouwbare kwaliteit voor maximale continuïteit. Kijk op seijsener.com Volledig te koppelen met o.a. i-Marina en Fastdata g d e r c e e r c t i e ׉ 0s3://JHzRe88uBkEBe4SfjZ4iiAy4XyNN2M0PYqyMt5KhIzY' `̵jms@ U׉EUNLEASH THE WONDER Het toonaangevende evenement voor de vrijetijdssector in Europa. IAAPA Expo Europe is dé plek waar de toekomst van leisure en hospitality tot leven komt. Ontdek meer dan 800 leveranciers die hun baanbrekende innovaties presenteren, van next-generation speeltoestellen en geavanceerde zwembadinfrastructuur tot de veiligste springkussens. Laat je inspireren door nieuwe, omzetverhogende concepten in food & beverage en de nieuwste reserveringstechnologie, allemaal op één plek. Wil je vooroplopen in de sector, dan mag je dit evenement niet missen. @IAAPAESA | #IAAPAExpos EDUCATION 21-25 SEPT. SHOW FLOOR 22-24 SEPT. London, Verenigd Koninkrijk REGISTREER NU IAAPA.org/IAAPAExpoEurope ׉ 0s3://cM5IMDrzAN_mEAKBQvZUCwfr_iZ8UeYwEefvwbI3BDka`̵jms@ Ujms@ UבCטu׉׉ 0s3://JN_bM_59y4RNXSKRWIO5PNbIw6izdtbonTzqBcsngT0p` ׉ 0s3://xqCEGDsj534BXd48dCuN-cAtvEurtMi-zAl7EFhEtTsQ`S׉ 0s3://GqolhFDG3mzk3J9U7rPsXq4SiGDH_mTZokzwOPnH9esl`̵jms@ Vטu׉׉ 0s3://arQZd2sX1BavzwtpSrKK2ugOlu0QmaMpP8n5xB5R_Vg` ׉ 0s3://rZnzh6J8rxizzJooAfBVdND09rgtrq6-IAwxsOOmKG4`m`S׉ 0s3://aIwOoCgPtkJqikULdPxxiwS9yxspXQH2QKUchAj_47Aw`̵jms@ V׉Ehet portret rubriek Fimme Baarda In de rubriek Het Portret zetten we een persoon in de spotlights die op dat moment in de actualiteit is of verband houdt met het thema. In dit nummer met jachtbouw als thema is dat Fimme Baarda, eigenaar van Jachtwerf Atlantic in Harlingen. Tekst: Liane Jansen Jachtwerf Atlantic bouwt al ruim 40 jaar jachten. Een steady onderneming waar jij al een tijdje aan het roer staat. Waar houd jij je mee bezig? “Samen met mijn zwager en mijn vrouw run ik Jachtwerf Atlantic inmiddels al ruim twintig jaar. Binnen het bedrijf houd ik me vooral bezig met de commerciële kant: het opstellen van offertes, het onderhouden van klantcontacten en het beoordelen en afhandelen van schades aan boten. Op dit moment zijn we vooral druk bezig met het plannen en voorbereiden van refitprojecten voor de komende winter. Dat is ieder jaar weer een belangrijke periode, waarin veel eigenaren ervoor kiezen om hun jacht te laten onderhouden, moderniseren of volledig te laten refitten.” Wat is vandaag de dag de grootste bedreiging voor jouw bedrijf: concurrenten, technologie, regelgeving of de volgende generatie? “De grootste uitdaging voor ons op dit moment is het vinden van goed personeel: vakmensen die hun werk goed uitvoeren en dezelfde kwaliteit nastreven als wij. Dat wordt steeds lastiger. Daarnaast denk ik dat regelgeving in de toekomst een steeds grotere rol gaat spelen. Denk daarbij aan eisen op het gebied van energie, duurzaamheid en milieu. Daar moeten we als bedrijf op blijven inspelen.” De kracht van onze positionering zit vooral in de reputatie van de Nederlandse jachtbouw. Nederland staat bekend als jachtbouwland met veel jachtbouwers. Wat is de kracht van jullie positionering? “Ondanks dat de nieuwbouw van jachten momenteel bewust even op een lager pitje staat - vanwege organisatorische redenen - ontvangen we wekelijks veel nieuwe aanvragen. Ook vanuit het buitenland. Dat laat zien dat er veel vertrouwen is in onze werkwijze en kwaliteit. De kracht van onze positionering zit vooral in de reputatie van de Nederlandse jachtbouw. Nederland staat internationaal bekend om het bouwen van degelijke, kwalita22 HISWA MAGAZINE | 04 2026 ׉ 0s3://GqolhFDG3mzk3J9U7rPsXq4SiGDH_mTZokzwOPnH9esl`̵jms@ U׉E Het team van Jachtwerf Atlantic. tieve boten. Die reputatie, gecombineerd met onze jarenlange ervaring en persoonlijke aanpak, zorgt ervoor dat klanten ons weten te vinden en we ons goed staande houden in een concurrerende markt.” Als jij vandaag opnieuw zou beginnen met één lege hal en een beperkt budget, zou je dan opnieuw kiezen voor een baan in de jachtbouw? “Jazeker! Ik zou zonder twijfel opnieuw voor de jachtbouw kiezen. Het is een geweldig mooi beroep, omdat je elke dag bezig bent met het verwezenlijken van de droom van iemand anders. Je bouwt vanuit niets een prachtig jacht dat met vakmanschap wordt gemaakt en vaak generaties lang meegaat. Dat maakt dit werk bijzonder en geeft veel voldoening.” Vertel eens een leuke anekdote “Er zijn in de afgelopen jaren ontzettend veel mooie verhalen voorbijgekomen maar één verhaal is me bijzonder bijgebleven. Twee jaar geleden kwam een jonge student, Cees, bij ons in de haven met een oude Victoire 28. Hij had een grote droom: de wereld rondzeilen met zijn eigen boot. Net afgestudeerd en vastberaden om zijn droom waar te maken, ongeacht zijn beperkte budget. In de maanden daarna zagen we hem bijna dagelijks. Iedere koffiepauze greep hij aan om te leren van ervaren zeilers en klanten in de haven. Hij stelde vragen over zeilen, navigatie, motoronderhoud en alles wat erbij komt kijken om veilig lange reizen te maken. Hij was als een spons die alle kennis opzoog en die direct toepaste op zijn eigen voorbereidingen. Samen hebben we zijn Victoire 28, de Marpessa, klaargemaakt voor de oversteek. Zo is onder ander de binnenboordmotor vervangen door een buitenboordmotor en hebben we hem waar nodig geholpen met advies en praktische oplossingen. Het grootste deel deed hij zelf, met een enorme dosis doorzettingsvermogen en enthousiasme. ‘Captain Cees’ heeft echt onze harten gestolen. Hij laat zien dat je niet per se een groot budget nodig hebt om je droom waar te maken. Met passie, lef en doorzettingsvermogen kun je ontzettend ver komen. Dat is misschien wel het mooiste aan ons vak: niet alleen mooie boten bouwen, maar soms ook een steentje bijdragen aan het verwezenlijken van iemands levensdroom.” Biografie In 2004 nam Fimme Baarda samen met zijn zwager Wessel Veenstra en zijn vrouw Maaike Veenstra Jachtwerf Atlantic over. Daarvoor werkte hij als expediteur bij een groot scheepvaartkantoor in Amsterdam. Hij runde ook samen met zijn vrouw een watersportzaak in Harlingen. Daar is de samenwerking met de vorige eigenaar van Jachtwerf Atlantic begonnen. 04 2026 | HISWA MAGAZINE 23 ׉ 0s3://aIwOoCgPtkJqikULdPxxiwS9yxspXQH2QKUchAj_47Aw`̵jms@ Ujms@ UבCטu׉׉ 0s3://cFQpt1dgbZ5-Yby7h2VwMNA2CtViyKculOwJTS0NRskm` ׉ 0s3://RznGFWoB9IuKu41qMKfYfpVUOa2iCClZTXj7j9GZnlwx<`S׉ 0s3://Hh-S-hkctkLIXGiDZ7UkrYcTmU4x0U2f656X3zv90Tc&`̵jms@ Vטu׉׉ 0s3://sWoLeV1yLyWouuJtP_srchuk2wd0fA6S-0ew6ntVgNks[` ׉ 0s3://funIIF7ligwdo_ZlEq1N4hUy3Bz-J7L14-np2h7-td0r`S׉ 0s3://f4VUCl5972TJVnK9eR6VuZFgxJwG8ktv95FFcdbp9Yk#`̵jms@ V׉Epadvertorial Stealth zet nieuwe standaard voor populaire Suzuki DF60 Suzuki Marine geeft zijn succesvolle DF60 buitenboordmotor een stijlvolle upgrade. De motor staat bekend om zijn bewezen betrouwbaarheid, wordt geleverd met tot 10 jaar garantie en is nu ook verkrijgbaar in een opvallende matzwarte uitvoering. Ontdek de Stealth Line nu bij jouw Suzuki Marine-dealer ׉ 0s3://Hh-S-hkctkLIXGiDZ7UkrYcTmU4x0U2f656X3zv90Tc&`̵jms@ U׉E Wie regelmatig op het water te vinden is, kent de Suzuki DF60 waarschijnlijk al. Deze buitenboordmotor is al jaren een vertrouwde verschijning op snelvarende sloepen, consoleboten en visboten. Dankzij zijn betrouwbaarheid, gunstige brandstofverbruik en comfortabele vaareigenschappen groeide de DF60 uit tot een van de populairste modellen in zijn vermogensklasse. Dat succes komt niet uit de lucht vallen. De DF60 combineert een compact ontwerp met een laag gewicht en een verrassend stille werking. Bovendien zorgt Suzuki's geavanceerde Lean Burn- technologie voor een efficiënte verbranding, waardoor minder brandstof wordt verbruikt zonder concessies te doen aan prestaties. Suzuki Marine opnieuw marktleider in Nederland Suzuki Marine is in 2025 opnieuw het meest verkochte buitenboordmotorenmerk van Nederland. Dankzij een sterk dealernetwerk, innovatieve technologieën en een voortdurende focus op kwaliteit en service weet Suzuki Marine zijn leidende positie verder te versterken. Samenwerking als sleutel tot succes Achter het succes van Suzuki Marine staat een netwerk van betrokken dealers en partners verspreid over heel Nederland. De combinatie van productkwaliteit, deskundig advies en betrouwbare service maakt Suzuki tot meer dan een leverancier van buitenboordmotoren. Die gezamenlijke aanpak draagt al jarenlang bij aan een sterke en stabiele marktpositie. Nu ook leverbaar als Stealth Line Suzuki speelt daarnaast in op een duidelijke trend binnen de watersport: een steeds strakker en moderner bootdesign. Daarom is de DF60 voortaan ook verkrijgbaar als DF60 Stealth. Met zijn matzwarte afwerking onderscheidt de Stealth-uitvoering zich direct van traditionele hoogglans buitenboordmotoren. De uitstraling sluit perfect aan bij boten met zwarte accenten zoals stootranden, relingen, consoles en buiskappen. Het resultaat is een krachtig en stijlvol geheel dat gezien mag worden. Voor aluminium- en HDPE-boten vormt de Stealth-uitvoering zelfs een natuurlijke combinatie. Het robuuste karakter van deze boten wordt versterkt door de stoere uitstraling van de matzwarte motor. Tot 10 jaar garantie Naast design en prestaties biedt Suzuki Marine momenteel nog een extra voordeel: tot 10 jaar garantie op geselecteerde buiten boord motoren. Daarmee onderstreept het merk het vertrouwen in de kwaliteit, betrouwbaarheid en duurzaamheid van zijn producten. Voor booteigenaren betekent dit jarenlang zorgeloos vaarplezier én extra zekerheid bij hun investering. Primeur tijdens de HISWA De DF60ATL Stealth beleeft zijn officiële première tijdens de HISWA. Bezoekers krijgen daar als eersten de kans om deze nieuwe uitvoering van dichtbij te bekijken. De productie is inmiddels gestart en de eerste leveringen worden tegen het einde van het jaar verwacht. Met de nieuwe DF60ATL Stealth bewijst Suzuki opnieuw dat bewezen techniek en eigentijds design uitstekend samengaan. Een buitenboordmotor die niet alleen presteert, maar ook een statement maakt op het water. Ontdek de nieuwe Suzuki DF60ATL Stealth tijdens de HISWA of bij jouw Suzuki Marine-dealer. ׉ 0s3://f4VUCl5972TJVnK9eR6VuZFgxJwG8ktv95FFcdbp9Yk#`̵jms@ Uājms@ UÁבCטu׉׉ 0s3://3oeafTW0hjYr1Qvr5ztVNIVUefwy1REtpualYNx8YIw` ׉ 0s3://0NlY6Sbk2FKVMEscTv9I5VGDshvJbHHTNyL7giT3aIcY`S׉ 0s3://0avoirsKosClGzAjwYDWZtM7U_Hs4yY8DR0tgHOliiQ?`̵jms@ V טu׉׉ 0s3://lawL9EBu9GSbdsmaCxY30_gPq8pK1LzCxN-8lWLCHqc` ׉ 0s3://zne4uguq7yoHGiKgGd5zxKMQ_Nv92NueCyfVtxdjOVc^:`S׉ 0s3://JN_wouej3NiD8sJD-viEkgtgZ1aE_TH28kJium5yDF8`̵jms@ V!נjms@ V&ZŁ99ׁHhttp://www.hiswarecron.nl/ׁ ׁ Ј׉E makelaardij Animo voor training Kandidaat Jachtmakelaar groot ‘Wij willen het vak professionaliseren’ De animo voor de training Kandidaat Jachtmakelaar van HISWA-RECRON en NMBS is groot. De deelnemers leren álle aspecten van de verkoop en aankoop van een pleziervaartuig, in theorie en de praktijk. ‘Jachtmakelaar is een vrij beroep, we willen het vak professionaliseren.’ Tekst: Lisette Vos Al bijna twintig jaar is Rutger van Bemmel ondernemer in de watersport: hij is eigenaar van zijn bedrijf Boat Doctor, met onder meer activiteiten in een jachthaven in de regio van Barcelona. Zijn main business is onderhoud, refits en beheer van privéjachten. Als extra service aan zijn klanten verkocht hij jachten, onder de vlag van een agentschap. Rutger slaat een nieuwe weg in: hij wil zelf aan het roer staan als jachtmakelaar. ‘Ik heb mij het vak zelf eigen gemaakt, ik wilde graag toetsen hoe ik het doe en alle aspecten van de jachtmakelaardij de revue laten passeren.’ Rutger van Bemmel was één van de deelnemers van de training Kandidaat Jachtmakelaar van HISWA-RECRON en NBMS. In deze training van 18 weken – die in januari volgend jaar voor de derde keer start – komen alle aspecten aan bod die nodig zijn om een pleziervaartuig te verkopen of aan te kopen. Elke week geeft een andere expert uitleg over een specifiek onderdeel van het vak: van fiscale aspecten tot financiële afhandeling, van activiteiten in het buitenland tot veiligheid aan boord. Doel van de training is om het volledige proces van verkoop of aankoop te kunnen begeleiden. Kwaliteit bieden Volgens Rob Versteeg van Endurance, die de training in opdracht van HISWA-RECRON organiseert, is de animo voor de training van Kandidaat Jachtmakelaar groot. Het beroep is niet beschermd, en dat betekent dat in principe iedereen vaartuigen mag aan- en verkopen. Maar, zo benadrukt hij, er komt veel bij kijken om goed werk af te leveren. En het afbreukrisico is groot, niet alleen voor de jachtmakelaar zelf, maar ook voor de sector. ‘Juist omdat het een vrij beroep vinden we het belangrijk dat we kwaliteit bieden. Dat we niet alleen goed luisteren naar de wensen van de klant, maar het hele proces professioneel doorlopen.’ De deelnemers van de training hebben ieder een eigen achtergrond, van eigenaar van een internationaal watersportbedrijf tot medewerker van een familiebedrijf, van zij-instromer tot afgeIk heb veel geleerd over de juridische aspecten en financiële afhandeling van een aan- of verkoop. 26 HISWA MAGAZINE | 04 2026 ׉ 0s3://0avoirsKosClGzAjwYDWZtM7U_Hs4yY8DR0tgHOliiQ?`̵jms@ U׉E De cursisten krijgen in het zwembad les in veiligheid. Certificaat erkend De deelnemers worden opgeleid tot Kandidaat Jachtmakelaar. Zij sluiten de opleiding af met een examen. Bij goed gevolg ontvangen zij een deelcertificaat van ROC Firda, erkend door het ministerie van OC&W, HISWA-RECRON en NBMS. De derde training start in januari 2027. Meer informatie: www.hiswarecron.nl/ vacatures-en-opleidingen werk internationaal, dus het is ook heel handig dat je de verschillen in Europese landen leert kennen, bijvoorbeeld op het gebied van certificering.’ studeerde van een mbo-opleiding. Een belangrijk onderdeel van de training zijn de lessen in de praktijk, vaak in het eigen bedrijf van de deelnemer. Versteeg: ‘Het is best een intensief traject. In de klas leggen we de basis, maar je leert het vak pas als je de theorie in de praktijk toepast. Iedereen heeft een eigen begeleider die al ervaring heeft als jachtmakelaar. Die laat bijvoorbeeld op de werf zien hoe je een goed verkoopgesprek voert.’ Waardevolle lessen Rutger van Bemmel van Boat Doctor kijkt met een positief gevoel terug op de training. De nuttige lessen kan hij toepassen bij de start van zijn nieuwe onderneming. ‘Alle onderdelen komen voorbij. Ik heb bijvoorbeeld veel geleerd over de juridische aspecten en financiële afhandeling van een aan- of verkoop. Je leert het vak echt in totaliteit kennen. Dat is heel waardevol. Ik Naast de inhoudelijke kennis bouwde Van Bemmel zijn netwerk in Nederland uit en leerde hij van ervaringen van andere deelnemers. ‘De wekelijkse lessen van de experts waren zeer nuttig. Mijn werk is nogal solistisch. Een belangrijk winstpunt van de training is dat ik weet bij wie ik moet zijn als ik een vraag heb. En natuurlijk is het leuk om met anders deelnemers te spreken, over hoe zij zaken aanpakken. Wie in de watersport met bootjes werkt, is doorgaans eigenwijs, net als ik. De training is klaar, maar in een app-groep houden we nog contact. Dat is hartstikke leuk.’ Les in veiligheid: in het zwembad De training Kandidaat Jachtmakelaar besteedt ook aandacht aan veiligheid aan boord. Zo moet de jachtmakelaar die meevaart tijdens een proefvaart op een vaartuig (voor aankoop en verkoop) de regels kennen en weten wat te doen als het misgaat. Geert Jan Smoolders van Aquaplanning (lid van HISWARECRON), gespecialiseerd in veiligheidstrainingen, geeft deze les onder meer in het zwembad. Zo leren de deelnemers in de praktijk hoe ze kunnen reageren. Wat moet je bijvoorbeeld doen als je zelf of een klant in het water valt? 04 2026 | HISWA MAGAZINE 27 ׉ 0s3://JN_wouej3NiD8sJD-viEkgtgZ1aE_TH28kJium5yDF8`̵jms@ UƁjms@ UŁבCטu׉׉ 0s3://a21aab6IQJvXR9-qu2asbB43-LeNJn_7XP4DGYCnRd8G` ׉ 0s3://xHrPyS3bSPlFiBolk8E4CAUVV5fZL4TteaFWo7KicVg``S׉ 0s3://iUfSM5NeChU5zV0IG7h_Dr8JbNEqqtBUF7-3sspN3Os#`̵jms@ V#טu׉׉ 0s3://jEG7Z7sQd988ZgfMsYzCvIgjPgEvq0XvKTJj0afKfv8` ׉ 0s3://Sk0YkuhgcBP_996RaEGCkn8yl38UtE6tj6zbOg5xHEwQW`S׉ 0s3://QJMh1rBRRYtDbcH48fWYoGM5b1gmqgKthrMbIIRxP7Q`̵jms@ V$נjms@ V-Te\9ׁH%http://www.hiswarecron.nl/voorwaardenׁ ׁ Ј׉ENEEM DE WIND IN DE ZEILEN MET DE JUISTE BEDRIJFSMAKELAAR De markt beweegt. De wind draait. Bent u klaar om koers te zetten richting groei? DÉ RECREATIE BEDRIJFSMAKELAAR vandeloosdrechtrbm.nl drijvende steigers & turn key marinas golfbrekers - complete jachthavens - industriële steigers speciale roeisteigers - drijvend maatwerk - huursteigers Sikkel 3 NL-3274 KK HEINENOORD T +31 (0)78 67 77 000 E info@interboatmarinas.nl I www.interboatmarinas.nl HISWA Water stand K065 te ׉ 0s3://iUfSM5NeChU5zV0IG7h_Dr8JbNEqqtBUF7-3sspN3Os#`̵jms@ U׉E+vraag & antwoord column Vraag van een lid Als ondernemer krijg ik soms mee te maken: een klant met een klacht over zijn boot of accessoire wegens een gebrek en die zegt recht te hebben op twee jaar garantie. Maar in de HISWA Algemene Aannemings-, Verkoop- en Leveringsvoorwaarden staat toch echt één jaar garantie? Wie heeft er gelijk? Michaël Steenhoff Manager jachtbouw en jachtservice Antwoord van HISWA-RECRON Allebei, maar ze hebben het over twee totaal verschillende dingen. Het gaat om conformiteit of fabrieksgarantie: daar bestaat een verschil tussen. Conformiteit is de wettelijke verplichting van elke verkoper om een product te leveren dat voldoet aan wat de koper mocht verwachten (BW 7 Artikel 17 en 18). Doet een product niet wat het hoort te doen? Dan is er non-conformiteit — geen garantiekwestie, maar een basisverplichting uit de wet. Waar komt die ‘twee jaar’ dan vandaan? Niet van een garantietermijn, maar van twee wettelijke spelregels. Ten eerste: een consument heeft twee jaar de tijd om een vordering wegens non-conformiteit in te stellen (BW 7 Artikel 23). Ten tweede: openbaart een gebrek zich binnen één jaar na aflevering, dan wordt wettelijk vermoed dat het er al bij levering in zat, de bewijslast ligt dan bij de verkoper (BW 7 Artikel 18a lid 2). Na dat eerste jaar moet de consument dat zelf aantonen. Fabrieksgarantie is de vrijwillige belofte van fabrikant of verkoper, bovenop de wettelijke rechten (BW 7 Artikel 6a). De fabrikant bepaalt zelf de duur en voorwaarden. Het is altijd aanvullend, het doet nooit af aan de wettelijke rechten die de consument toch al heeft. De HISWA Algemene Voorwaarden regelen beide zaken. Artikel 9 borgt de wettelijke conformiteit: bij non-conformiteit heeft de consument recht op kosteloos herstel of vervanging. Artikel 10 voegt daar een commerciële garantie aan toe: minimaal 12 maanden voor nieuwe vaartuigen, 6 maanden voor gebruikte vaartuigen (vanaf 4.500 euro) en 3 maanden op reparaties. Die 12 maanden zijn dus de minimale commerciële garantietermijn, niet de grens van de wettelijke conformiteitsrechten. Bij non-conformiteit heeft de consument recht op kosteloos herstel of vervanging. Lukt dat niet, dan prijsvermindering of ontbinding (BW 7 Artikel 21). De HISWA Algemene Voorwaarden sluiten hier direct op aan, mits de consument de ondernemer schriftelijk in gebreke heeft gesteld. Zorg ervoor dat je aan klanten duidelijk kunt maken dat de termijn van twee jaar op wettelijke regels zit over hoe lang een consument non-conformiteit kan inroepen, en niet op een garantietermijn. De HISWAgarantie van één jaar komt daar bovenop. Meer informatie: www.hiswarecron.nl/voorwaarden Goed zeemanschap Dat veel mensen ongeduldig kunnen zijn, merken we in de dagelijkse praktijk van een watersportbedrijf. Zeker als het watersportseizoen is en mensen op vakantie moeten (sinds wanneer is dat een verplichting) en een boot niet doet wat ie zou moeten doen: varen. Want: de motor doet het niet, de accu is plat of het navigatiesysteem defect. Dan maar snel naar een watersportbedrijf om het probleem vandaag meteen te laten oplossen. Maar helaas blijkt vandaag een onmogelijkheid te zijn want er zijn meer mensen met boten en een technisch probleem. Dat gecombineerd met te weinig vakmensen kan leiden tot teleurstelling. Zich soms uitend in onredelijk gedrag of onbegrip. De vraag is natuurlijk: zijn meer mensen on geduldig en/of onredelijk geworden? Of is de toenemende onredelijkheid evenredig met de afname van vakbekwaam personeel? Grijpen mensen vaker naar hun rechtsbijstandsverzekering als dreigmiddel naar de ondernemer die toch meestal zijn stinkende best doet om de klant goed te bedienen? Begrijpt de pleziervaarder technische systemen niet meer? Of worden boten te complex? Feit is dat de ouderwetse doe-het-zelver steeds minder in een jachthaven aangetroffen wordt en mensen afhankelijker worden van technische ondersteuning. Dat is in zekere zin jammer, want daarmee neemt ook de zelfredzaamheid af. Het kan op het water bijzonder handig zijn om problemen te kunnen oplossen en weer veilig de haven te bereiken. Goed zeemanschap heet dat. Vaak blijkt dat storingen te wijten zijn aan gebrekkig onderhoud. En dat manifesteert zich pas wanneer systemen gebruikt worden; op het moment dat mensen met vakantie gaan. Maar intussen vraagt die ongeduldige klant wel, van degene die achter de balie staat of de telefoon opneemt, een hoog zen-gehalte. Goed onderhoud voorkomt niet alleen technische problemen, maar ook onnodige druk op de mensen die ze moeten oplossen. Goed zeemanschap én zenmanschap zijn daarbij onmisbaar. 04 2026 | HISWA MAGAZINE 29 ׉ 0s3://QJMh1rBRRYtDbcH48fWYoGM5b1gmqgKthrMbIIRxP7Q`̵jms@ Uȁjms@ UǁבCטu׉׉ 0s3://-ciqX4Ev3RaETPHBFt6t-ZlxG_ftkVFugAlG0jRxVnY<` ׉ 0s3://QjX7dxPVGu_vAnxEnVhg6LKizRFEFo3gplvlP8ew-qoJ;`S׉ 0s3://BcKtDFF9kPhfVsBcPCSJArDyKaD1S9XGCM4W1f0hYOY`̵jms@ V*טu׉׉ 0s3://UXvkHNlBeqPFVIKUNZPZqUFG0SUf5a_zRJxEhqlrjSAS` ׉ 0s3://H9CEerT9N5YQJ662L11Q5tK5ZOpqhIEvOqP5SfQca4M_`S׉ 0s3://yiPiDup5tR8Y4-nVCEDjRDZI_6BoZdSInsUTkCLxrpw`̵jms@ V+נjms@ V.?GL9ׁHhttp://www.hiswasymposium.nlׁ ׁ Ј׉Ejachtbouw Van experiment tot ervaring HISWA Symposium on Yacht Design and Yacht Construction Het HISWA Jachtbouwsymposium kent dit jaar weer een afwisselend programma waarin technische innovatie centraal staat. Een onmisbaar evenement voor jachtbouwers en ontwerpers die geïnteresseerd zijn in de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van jachtbouw en jachtontwerp. Tekst: Michaël Steenhoff is edrijf Doe mee aan de workshop ‘seakeeping for dummies’, over vaargedrag op zee en welke elementen daarbij een rol spelen. De voorzitter van het organiserend comité is Enrico Della Valentina, hoofd van de afdeling jachten bij Marin, het Nederlandse maritieme onderzoeksinstituut uit Wageningen. Je hebt een grote klus, als voorzitter van zowel het organiserende als het wetenschappelijk comité van het HISWA Symposium? “Ik vind het een hele eer om voorzitter te mogen zijn van het HISWA Symposium vanwege de staat van dienst. Dit is al de 29e editie sinds de start in de jaren ’60 van de vorige eeuw. Daarnaast is het evenement internationaal erkend als een symposium met een hoogwaardig technologisch en wetenschappelijk karakter. Daar mogen we trots op zijn. Het bevestigt ook de waarde van Nederland als jachtbouwland bij uitstek.” Enrico Della Valentino Hoe stellen jullie het programma samen? “Dat is een proces waar we al een jaar van tevoren mee beginnen in ons wetenschappelijk comité. We benaderen werven zoals Feadship, Oceanco en Royal Huisman en ontwerpers zoals Dykstra Naval Architects. Zij hebben eigen innovatie afdelingen en werken samen met universiteiten en klasse bureaus zoals Lloyd’s Register. Ook gaan we in gesprek met afstudeerders van bijvoorbeeld TU Delft of andere inter30 HISWA MAGAZINE | 04 2026 ׉ 0s3://BcKtDFF9kPhfVsBcPCSJArDyKaD1S9XGCM4W1f0hYOY`̵jms@ U׉E Het testbassin bij Marin. nationale technische universiteiten die onderzoek doen. Bijvoorbeeld in opdracht van een werf of ontwerper. Verder monitort het wetenschappelijk comité welke ontwikkelingen er intern zijn, maar ook welke technische vragen in de internationale jachtenmarkt het meest voorkomen. HISWARECRON heeft hierbij een essentiële rol. Wat dit symposium uniek maakt, is dat we geen ‘call for papers’ uitzetten, maar zelf actief op zoek gaan en onderzoekers vragen een wetenschappelijk paper te schrijven. Uiteraard doen we bij Marin niets anders dan onderzoek op maritiem terrein, dus ook vanuit mijn eigen organisatie kan ik interessante ontwikkelingen delen met de markt.” Wat zijn de highlights van het programma voor dit jaar? “Dat zijn er veel. Maar ik noem als eerste de gratis workshop voorafgaand aan de start van het symposium op 16 november. Deze workshop ‘seakeeping for dummies’ organiseren we als Marin in samenwerking met het Canadese ingenieursbureau DSA Ocean. Het gaat dus over vaargedrag op zee en welke elementen daarbij een rol spelen. Verder verzorgt Henk de Vries, gepensioneerd CEO van Koninklijke De Vries Scheepsbouw, de opening. Hij geeft een terugblik op zijn lange carrière en zijn visie op ontwikkelingen die in de jachtbouw plaatsvonden. Daarnaast wordt het voorlopige resultaat van het onderzoek naar het vergaan van het 56 meter lange zeiljacht Bayesian gepresenteerd. Hierover is veel te doen geweest en natuurlijk willen we allemaal weten of en hoe dit ongeluk voorkomen had kunnen worden. De ventilerende mast van het Project Zero komt ook aan bod. Het betreft een zeiljacht dat wordt gebouwd in Nederland en geheel zonder fossiele brandstoffen gaat varen. Dit voorbeeldproject is van groot belang voor de ontwikkeling richting ‘zero emission sailing’. In dit kader geeft een van de TU Delft Solar Boat-teams een presentatie van het ontwerp en de bouw van hun zonneboot. Een grote diversiteit aan onderwerpen dus!” Meer informatie en aanmelden Het internationale HISWA Jachtbouwsymposium is op 16 en 17 november 2026 in de RAI in Amsterdam, voorafgaand aan Metstrade Show. Op www.hiswasymposium.nl staat het complete programma en een aanmeldformulier. Studenten zijn van harte welkom. Zij krijgen korting op de entreeprijs. 04 2026 | HISWA MAGAZINE 31 ׉ 0s3://yiPiDup5tR8Y4-nVCEDjRDZI_6BoZdSInsUTkCLxrpw`̵jms@ Uʁjms@ UɁבCטu׉׉ 0s3://yfLlF4C9L3WbV-aFTX-6AJbH1mJ8socVDMsuFWxnJUcޯ` ׉ 0s3://4nXYZ77IoJz1bf3nIqq2uj4ZQHx10NxzrCaWyj8dMIQU`S׉ 0s3://XnyLiuRBOfgMhh9QZSC5cuAUXELNkgYUSvGL1w5j6IU `̵jms@ V/טu׉׉ 0s3://ToLfVUP-BADscD578G968CbXIhKv2elVLyMh1HcTA3M4` ׉ 0s3://ZyG60_oI_-gTAbD2eWmwrFisYSxXOjwqIqSHMnrwW_c_`S׉ 0s3://_nUtZ0i2xvfK5dsQzP6Ao5Hxx3rUvH__1PXeNraMW_c`̵jms@ V0נjms@ V2}9ׁHmailto:info@iva.nlׁ ׁ Ј׉EEen IVA-stagiair in uw bedrijf? IVA Business School biedt de opleiding Nautisch & Business Management op hbo- en mbo-niveau aan. Studenten krijgen een unieke combinatie van commerciële, technische en managementgerichte vakken. Voor de koppeling met het nautische bedrijfsleven zijn wij op zoek naar stageplaatsen. Heeft u interesse in een IVA-stagiair in uw bedrijf? Meld uw bedrijf aan als stagebedrijf, door contact met ons op te nemen via +31 (0)343-51 27 80 of info@iva.nl Onze opleidingen Hbo Nautisch & Business Management Hbo Automotive & Business Management Hbo Ondernemerschap & Business Management Nieuw! Hbo Vastgoed & Business Management Nieuw! Mbo+ Nautisch & Business Management Mbo+ Automotive & Business Management ׉ 0s3://XnyLiuRBOfgMhh9QZSC5cuAUXELNkgYUSvGL1w5j6IU `̵jms@ U׉EGSUZUKI MARINE STEALTH LINE Kenmerkende styling en compromisloze prestaties. De nieuwe Stealth Line-serie met robuuste behuizing in stijlvol matzwart. Toonaangevende technologie voor maximale betrouwbaarheid, brandstofefficiency, lage onderhoudskosten en hoge prestaties. Ontdek de Stealth Line nu bij jouw Suzuki Marine-dealer ׉ 0s3://_nUtZ0i2xvfK5dsQzP6Ao5Hxx3rUvH__1PXeNraMW_c`̵jms@ Újms@ UˁבCטu׉׉ 0s3://53v1xJvl2ZQh3YdqVCfKeQ6CRPj4Cj1Vu6SRNm6DGMM5` ׉ 0s3://BW27ud15NuCfIIyqTg5OBZdAJ0foRu8yA4CPvedoNo4i`S׉ 0s3://byM5IOO3YJUgUGsir7fmczl1u8OcCoVqEy1zCL_79zw!`̵jms@ V3טu׉׉ 0s3://0iG3tWjb1bnxawO_d0qqLbHOvHb3ZCPE-kjObmvwV7Uu` ׉ 0s3://11N5fOMULrWC0TKW6CAnCp57idco4eeMDQ4uegODvqUS`S׉ 0s3://ouCkYQxwxEfJ1BuUGC1sqosj4jYh_JKKslCNO6XXsE0`̵jms@ V4נjms@ VB-9ׁHhttp://www.navico.comׁ ׁ Јנjms@ VA&C9ׁHhttp://www.boatshowzeeland.nlׁ ׁ Јנjms@ V?%29ׁHhttp://www.surfproject.nlׁ ׁ Јנjms@ V=/<9ׁHhttp://www.lijnenspecialist.nlׁ ׁ Ј׉E (DOUBLE COAT Dubbel UV HOOGSTE GLANS DOUBLE COAT DUBBEL UV geeft meer glans, meer bescherming en een hoger rendement. Gebruik Double Coat Dubbel UV wanneer hout een vernis met hoge glans en duurzame bescherming vraagt. De eenvoudige applicatie eigenschappen van Double Coat Dubbel UV leiden direct tot een professioneel resultaat. Voor meer informatie zie: www.doublecoat.nl. Buiskappen als verdienmodel TE KOOP Succesvolle campingen restaurantexploitatie in de Luxemburgse Ardennen Perfect Boat Cover levert de originele buiskappen van Fred Schot Zeilmakerij. Voor de meest populaire sloepen hebben we nieuwe buiskappen gewoon op voorraad. De kappen worden volledig digitaal gesneden en geassembleerd, dus een perfecte pasvorm. Wij verzorgen de montage bij jou op locatie en hebben daar ongeveer 1,5 uur voor nodig. Voor branchegenoten die de kappen verkopen of monteren, bieden we een aantrekkelijke marge. Geen gedoe met wachttijden of vertraging – alleen rendement. Word verkooppunt en/of montagepartner! Mail of bel ons: info@perfectboatcover.nl of bel 0172-604742. Am Grengen S.à r.l. biedt een unieke overnamekans voor ondernemers, investeerders of horecaprofessionals die op zoek zijn naar een gevestigde en winstgevende toeristische onderneming. De vennootschap exploiteert de goedlopende camping Kautenbach met restaurant in het toeristische hart van de Luxemburgse Ardennen. Beide activiteiten zijn succesvol uitgebouwd, beschikken over een grote, trouwe klantenkring en bieden uitstekende toekomstperspectieven. Kenmerken: • Succesvolle exploitatie van camping en restaurant • Gelegen in de populaire toeristische regio Luxemburgse Ardennen • Beheerderswoning aanwezig op het domein • Langetermijnzekerheid dankzij een nog 25 jaar lopend “Contrat de Concession d’un Droit de Superficie” (opstalovereenkomst) met de gemeente Kiischpelt • Bewezen en stabiel bedrijfsmodel • Beperkt ondernemersrisico dankzij bestaande infrastructuur en klantenbestand • Ideaal als familiebedrijf, professionele uitbating of investeringsproject Overname mogelijk tussen 1 januari en 1 juni 2027 Vraagprijs: € 1.500.000 K.K. • Volledige horeca-inventaris • Groot en klein materiaal voor onderhoud van zowel de groenvoorzieningen als de technische installaties • Huurobjecten • Diverse infrastructuren op de camping: o.a. sanitair, paviljoens, sportveld Voor meer informatie of een afspraak voor een vertrouwelijk gesprek: Am Grengen S.à r.l. Fam. In’t Groen – Hendrikx 8, Alschter Strooss L-9663 Kautenbach, Luxemburg Tel.: +352 95 03 03 Website: www.campingkautenbach.lu ׉ 0s3://byM5IOO3YJUgUGsir7fmczl1u8OcCoVqEy1zCL_79zw!`̵jms@ U׉ENIEUWSMENS&BEDRIJF Lengers Yachts failliet Lengers Yachts uit Muiden is failliet verklaard. Het faillissement is te wijten aan veranderende omstandigheden op de jachtmarkt. Volgens het bedrijf werd de sterke vraag tijdens de coronapandemie gevolgd door een terugloop in de vraag en een groter aanbod van zowel nieuwe als gebruikte jachten. Of een doorstart gemaakt kan worden, is vooralsnog onduidelijk. Rooie Gerrit overleden Gerrit Portengen, beter bekend als ‘Rooie Gerrit’, is overleden. Als schipper, scheepsbouwer en pionier van de bruine vloot speelde hij een belangrijke rol in het behoud van het Nederlandse varend erfgoed. De markante schipper werd 90 jaar. Surf Project op zoek naar locaties Op vier locaties langs de Nederlandse kust laat Surf Project kinderen met Down, autisme of ADHD Lijnenspecialist onder JanKees Lampen Na 15 jaar draagt oprichter en eigenaar van Lijnenspecialist Jan-Willem Landman de dagelijkse leiding over aan JanKees Lampe. De Lijnenspecialist is de grootste touwenwinkel in Nederland met een vestiging in Amsterdam en in Kiel. Het bedrijf levert touwwerk en tuigage aan de watersportsector. www.lijnenspecialist.nl golfsurfen. Vrijwilligers gebruiken de kracht van de zee en de uitdaging van de golven om kinderen meer zelfvertrouwen te geven. De locaties zijn Camperduin, Noordwijk, Ouddorp en Ter Heijde. De organisatie is op zoek naar nieuwe locaties en naar nieuwe sponsoren. www.surfproject.nl Eerste Boatshow Zeeland succes De eerste editie van Boatshow Zeeland vond plaats bij Delta Marina Kortgene. De organisatie is tevreden met meer dan veertig deelnemende bedrijven en spreekt van een succes. Monica de Vast, directeur van Delta Marina: “Het was een geslaagd evenement waar beleven, ontmoeten en ondernemen mooi samenkwamen.” Reorganisatie Navico Een reorganisatie bij de Navico Group-fabriek in Lowell (Michigan, USA) moet miljoenen dollars aan besparingen opleveren. Navico is het moederbedrijf van merken als Simrad, Lowrance en B&G. Aanleiding voor de reorganisatie is het verlies van 137 miljoen dollar dat Brunswick Corporation, waar Navico onder valt, boekte in 2025. Het jaar ervoor was er nog sprake van een winst van 130 miljoen. www.boatshowzeeland.nl www.navico.com 04 2026 | HISWA MAGAZINE 35 ׉ 0s3://ouCkYQxwxEfJ1BuUGC1sqosj4jYh_JKKslCNO6XXsE0`̵jms@ U΁jms@ ÚבCטu׉׉ 0s3://Zv20umwGV9ghXa1RxzjkaBwRN18ij1paelYyv-bjt7MT` ׉ 0s3://ed-3vczHs0hdNO6XhmSsMFhYbUiXibRVSWNdneV2NRMGr`S׉ 0s3://V4c-ZY2MPdmFjUKCfxnS5hu7eeEHpGZZQNDqqxN1re0`̵jms@ V9טu׉׉ 0s3://JHEfOkPG0UkIp-jmFLYb8Ctsuiabjel5gxkvE9KErbMK` ׉ 0s3://7CUXTEB8BIoYJqRdGMSWq3VBJkXqIymRVz2a5x3qyG8U`S׉ 0s3://ucfir1zqGvKV1ijHGZYviXyRGse7lgoB9QdIZK8GZAo`̵jms@ V:נjms@ VF.9ׁHhttp://www.garmin.comׁ ׁ Јנjms@ VE%ρ99ׁHhttp://www.bioaqualife.comׁ ׁ Јנjms@ VD&MF9ׁHhttp://www.chartwellmarine.comׁ ׁ Ј׉ENIEUWSINNOVATIE nieuws HISWA te water met recordaantal exposanten Met een recordaantal van 361 exposanten maakt de HISWA te water zich op voor de grootste editie uit de geschiedenis. Nieuw dit jaar zijn de EV Motor Show, een centraal overzicht van elektrische en hybride motoren, en De Groene Tour: dagelijkse rondleidingen langs standhouders die werken aan duurzaam varen. Alle aanbieders van elektrische motoren én van elektrische of hybride boten zijn duidelijk zichtbaar op de plattegrond, de deelnemerslijst en op de stands zelf. De watersportbeurs is wederom in de Bataviahaven in Lelystad van woensdag 2 tot en met zondag 6 september 2026. www.hiswatewater.nl AI-navigatiebedrijf Lookout Volgens David Rose, oprichter van de Amerikaanse AI-onderneming Lookout, ligt de echte innovatie aan boord steeds vaker in de software. Zijn Lookout-navigatiesysteem bestaat uit een computer die ‘brain’ wordt genoemd en een geavanceerde camera die is getraind in het herkennen van boeien en het spotten van drijfhout, boten, walvissen en andere zeedieren. Verbeteringen komen van AI-software. Boot van het Jaar 2026 De genomineerde boten voor de Boot van het Jaar Awards 2026 zijn bekend. Vooral het aantal aanmeldingen van motorjachten was met 14 boten groter dan andere jaren. De jury bestaat uit technisch specialisten, vertegenwoordigers van de watersportmedia en een jachtarchitect. Na het succes van vorig jaar is ook een publieksjurylid toegevoegd. De uitreiking is op de avond voor de HISWA te water (2 - 6 september 2026, Bataviahaven van Lelystad). De genomineerden boten: Open motorboot • Bola Grand Ship 28 • Highfield ADV7 • Protagon 21 www.getalookout.com Elektroboot • Canna C-One • Esea Open Day boot 800 • Qrafter, eQruiser 800 S Motorboot • Passage Tender 42 • Rapsody R35 V-Foil • Steeler Enigma 50 Zeilboot • Dragonfly 36 • Enksail Halcyon 50 • Saffier SE 28 Leopard www.bootvanhetjaar.nl 36 HISWA MAGAZINE | 04 2026 ׉ 0s3://V4c-ZY2MPdmFjUKCfxnS5hu7eeEHpGZZQNDqqxN1re0`̵jms@ U׉EExploMar introduceert Smart Control System Het Chinese ExploMar presenteert op de Monaco Energy Boat Challenge 2026 zijn Smart Captain System en Smart Fleet Platform. Bij elektrisch aangedreven vaartuigen kan de hele besturingsarchitectuur, waardoor functies als batterijbeheer, besturing, navigatie, positionering en boordcommunicatie, vanuit een platform worden aangestuurd. Smart Captain omvat ook een manoeuvreerhulp, diagnose op afstand en veiligheidsfuncties. Smart Fleet koppelt boten en operationele gegevens aan elkaar via een digitaal beheerplatform. Hoge energiedichtheid Methanol in gebruik Brits onderzoeksproject toont aan dat een methanol gestuurd systeem een aanzienlijk grotere actieradius kan geven aan elektrische vaartuigen. Methanol zou een energiedichtheid hebben van twaalf keer zoveel als een lithium-ijzerfosfaataccu. De methanol werd in het onderzoeksproject niet rechtstreeks verbrand maar eerst omgezet in waterstof. Die waterstof voedt vervolgens een brandstofcel die elektriciteit opwekt voor de elektrische aandrijving van het schip. Het concept fungeert daarmee als range extender. www.chartwellmarine.com www.explomar.tech Bio-krimpfolie nu 93 procent afbreekbaar De verpakkingsfolie van BioWrap is niet alleen op papier biologisch afbreekbaar, recent onderzoek toonde aan dat de milieuvriendelijke, duurzame krimpfolieoplossing van producent Bioaqualife ook daadwerkelijk grotendeels verteert. Na 1.147 dagen in een vuilnishoop, iets meer dan drie jaar, is 93 procent van het product niet meer terug te vinden. www.bioaqualife.com Garmin lanceert LiveScope 2 sonar De LiveScope 2 sonar die Garmin begin juli introduceerde is een flinke stap voorwaarts. Zo is het bereik verbeterd met 25%, de sonar kijkt nu 70 meter onder water. Het beeld is verbeterd door 20% meer resolutie en beeldstabilisatie. Er is een watertemperatuursensor toegevoegd. De nieuwe sonar heeft geen blackbox meer nodig maar kan rechtstreeks aan het scherm worden aangesloten. www.garmin.com 04 2026 | HISWA MAGAZINE 37 ׉ 0s3://ucfir1zqGvKV1ijHGZYviXyRGse7lgoB9QdIZK8GZAo`̵jms@ UЁjms@ UρבCטu׉׉ 0s3://V2nzD7-KivnaUGScwuXhfT3N6v5nR7VqhoKuCUvlLLM#^` ׉ 0s3://z2sJrI6RaO5x6sr5pV4GFzdH6tr1Tf-tCEatR6OD6-cR0`S׉ 0s3://R6eZcTtHsVNah7_wtZZsb2UeGgBIm9nSqmBHoE0rnqMf`̵jms@ VCטu׉׉ 0s3://eDV_m6TkMkV4uuX-pxjDB1nh3mQERzM8vPf4ZGvmN18` ׉ 0s3://BqTxdzU8UWIxT3f9acxDsWZNKfn-v5v331e3bzZodbIQ`S׉ 0s3://uazO7K3Ie88sweDClVx5VyjXNXOPxqwI9LyoMyXXqcc`̵jms@ VGנjms@ VRyF9ׁH http://www.hiswarecronenergie.nlׁ ׁ Јנjms@ VQo69ׁHmailto:bart@energyproof.nlׁ ׁ Јנjms@ VP)I9ׁH!http://www.greenway-logistics.comׁ ׁ Јנjms@ VO) J9ׁH"mailto:info@greenway-logistics.comׁ ׁ Јנjms@ VLX̷%9ׁHhttp://www.klap.comׁ ׁ Јנjms@ VK̷*9ׁHmailto:info@klap.comׁ ׁ Јנjms@ VJf`9ׁHhttp://www.hiswarecron.nl/hrbc.ׁ ׁ Ј׉E Fnieuws HISWA-RECRONBUSINESSCLUBNIEUWS In de rubriek HRBC Nieuws lees je nieuws van de leden van de HISWA-RECRON Business Club. Wil je ook lid worden? Er zijn diverse partnerships mogelijk: Partner in Business, Kennispartner of TOP Supplier. Kijk voor meer informatie op www.hiswarecron.nl/hrbc. Nieuw lid van de HISWA-RECRON Business Club: Klap Klap Verzekeringsmakelaar is een nieuwe TOP Supplier van HISWA-RECRON. Het bedrijf helpt ondernemers met verzekeringen en risicomanagement. Hun verzekeringsexperts brengen risico’s in kaart, kiezen alleen de dekking die echt nodig is en bundelen dit waar mogelijk in één overzichtelijk pakket: de Recreatie Pakketpolis. Daarmee verzekeren ondernemers hun opstal, inventaris en aansprakelijkheid, met opties voor bedrijfsschade, rechtsbijstand en werknemersrisico’s. Meer informatie: info@klap.com of 020 261 61 61. www.klap.com Greenway Logistics: nieuwe TOP Supplier Greenway Logistics is sinds kort TOP Supplier van HISWARECRON. Greenway Logistics ondersteunt bedrijven met logistiek advies en het realiseren van collectieve voordelen. Het bedrijf helpt bij uiteenlopende logistieke vraagstukken: van dagelijkse processen tot het slimmer inrichten van de supply chain. Door samen te werken met verschillende vervoerders en gebruik te maken van collectieve arrangementen, profiteren bedrijven van schaalvoordelen en scherpere tarieven. Leden van HISWA-RECRON ontvangen: • Logistiek advies, zowel strategisch als operationeel • • Inzicht in logistieke kosten via benchmarks • • Collectieve vervoerdersarrangementen met aantrekkelijke tarieven Innovatieve logistieke concepten, zoals Consol Box en sample consolidatie Ondersteuning bij internationale zendingen en marktontwikkeling Daarnaast biedt Greenway Logistics met het concept CO₂ Improve inzicht in de CO₂-uitstoot binnen de logistieke keten en ondersteuning bij het vinden van verbeterkansen. Zo kunnen bedrijven gerichter werken aan verduurzaming en inspelen op toekomstige wet- en regelgeving. Meer informatie: info@greenway-logistics.com of 033 20 87 200. www.greenway-logistics.com 20% korting bij HISWA-RECRON Energie Al ruim 200 recreatie- en watersportbedrijven zijn aangesloten bij HISWA-RECRON Energie van EnergyProof (TOP Supplier van HISWA-RECRON). Zij kopen gezamenlijk hun energie in en gemiddeld levert dat 30 procent besparing op ten opzichte van een los contract. Daarbij wordt de overstap volledig geregeld, waardoor ondernemers er zelf geen omkijken naar hebben. Wek je zelf stroom op? Dan is het waardevol om te zien hoe je opwek en je verbruik zich tot elkaar verhouden. Met de EnergyPortal van EnergyProof breng je in beeld wanneer je energie opwekt, teruglevert en verbruikt, zodat je je verbruik beter kunt afstemmen op je eigen opwek. Dat wordt steeds belangrijker nu de salderingsregeling wordt afgebouwd: zelf opgewekte stroom direct gebruiken, levert doorgaans meer op dan terugleveren. Speciaal voor leden biedt nu 20 procent korting op de EnergyPortal-licentie in het eerste jaar. Meer informatie bij Bart Houtkoop: bart@energyproof.nl. www.hiswarecronenergie.nl 38 HISWA MAGAZINE | 04 2026 ׉ 0s3://R6eZcTtHsVNah7_wtZZsb2UeGgBIm9nSqmBHoE0rnqMf`̵jms@ U׉EDriving business across the world’s leisure marine industry This year’s Metstrade will continue to evolve, with 1,700 exhibitors to meet and a completely new layout. As the world’s leading platform for leisure marine equipment, technology and services, it serves as the central hub where innovation meets industry advancement. Experience exclusive insights across various content stages, explore cutting-edge technology and sustainable design, discover the latest products, and connect with decision-makers driving the industry forward. Secure your tickets now to be part of Metstrade 2026. Get your free ticket Facts & Figures 20,000 unique visitors 140 35% young professionals 1,700 exhibitors 13 30 halls country pavilions ׉ 0s3://uazO7K3Ie88sweDClVx5VyjXNXOPxqwI9LyoMyXXqcc`̵jms@ Uҁjms@ UсבCטu׉׉ 0s3://vlgtv2cMuEFE22yn6h2k6TJX6349sm45Z4W64o4fJB4s(` ׉ 0s3://ceyxRdpIzifRHiWuclz33aN8LRhtvfUTNFePOuvBIxYIs`S׉ 0s3://Ra1BHI89E48v0fAqsTyzmpX9z72WOQtf3jj2J3rCv0U`̵jms@ VMנjms@ VSuSA 9ׁHmailto:rdwijs@kvt.nlׁ ׁ Ј׉EYEAH, FEELS LIKE THAT. Exclusive Distributor of Benelux +31 78 632 6611 rdwijs@kvt.nl Seakeeper eliminates up to 95% of roll to keep your boat stable in virtually any seas. ׉ 0s3://Ra1BHI89E48v0fAqsTyzmpX9z72WOQtf3jj2J3rCv0U`̵jms@ U׈Ejms@ Uԁjms@ UӁ)HISWA Magazine nr. 4 - 2026jw"