׉?4ׁB!בCט  +u׉׉	 7cassandra://ClwkTNnzrEc2FdRyve7Qm1OXPqOjmf6y0SprkiEUolE R`׉	 7cassandra://a4_nZikK95ACpzJM488DrGBJ88ILwVL9ec9vea9FH1UZ`W׉	 7cassandra://fwn73-_jutGLtQrtOeFugYwv-pzsEKTz9egexop1K8A!1`̷ ׉	 7cassandra://DXdGWLUXdmMLBVnB5YZbNS5cekSWTKAq38IRLKnmmsw U6͠bxGZ!|ט   +u׈   frJ  נbxGZ!|ǁ c9ׁHhttp://WWW.VRIENDENNSM.NLׁׁЈ׈EbxGZ!|׉E 5»
Vrienden
Dienst
mei 2022 N°29
WWW.VRIENDENNSM.NL
׉	 7cassandra://fwn73-_jutGLtQrtOeFugYwv-pzsEKTz9egexop1K8A!1`̷ bxGZ!|bxGZ!|b+בCט   +u׉׉	 7cassandra://J1hhsXGRKXfI6Os5rFJAGLP-bniUw7J54sxjVygeeUo #[`׉	 7cassandra://laiVoUxB6VzlKVFE4nqmNPNsC6yWkU5fb4VzZWKEmA0IK`W׉	 7cassandra://lN6xn6f2jZmlag5KqMrNb_woiEB5jmGewUItROCjgmQ`̷ ׉	 7cassandra://wb3cZvEtP65YrLSfCzt04quNj35t2lVgBlp4CdqxORIP͠bxGZ!|ט  +u׉׉	 7cassandra://N9h5hebnu1KyM4dM-YTV60GiN91UhTkFqYW5g36E_3M i`׉	 7cassandra://SoeuOZbGqXSXG0uiGITyo8n5pHjQF7dS5YCuZ1D3UrMS`W׉	 7cassandra://fCJ7v-ppMtM3RUHINvEr7r6hc1f8OBSlDMMvaeEU4MIH`̷ ׉	 7cassandra://OJV2yb4teQ0M08c0hnrL-rvukZ488itDl1F_vCQ7pzo͠bxGZ!|ɞנbxGZ!|ف ̍b9ׁHhttp://www.torendruk.nlׁׁЈנbxGZ!|؁ ^T	9ׁHmailto:hi@klikkracht.nlׁׁЈנbxGZ!|ׁ ^oa	9ׁHhttp://www.klikkracht.nlׁׁЈנbxGZ!|ց t@̇
9ׁHhttp://twitter.com/vriendennsmׁׁЈנbxGZ!|Ձ t0̗9ׁH  http://instagram.com/vriendennsmׁׁЈנbxGZ!|ԁ t ̑
9ׁHhttp://facebook.com/vriendennsmׁׁЈנbxGZ!|Ӂ ^q	9ׁHhttp://www.vriendennsm.nlׁׁЈנbxGZ!|ҁ ̣̅9ׁHmailto:redactie@vriendennsm.nlׁׁЈנbxGZ!|с ̨̕9ׁHmailto:webmaster@vriendennsm.nlׁׁЈנbxGZ!|Ё b̀9ׁHmailto:twitter@vriendennsm.nlׁׁЈנbxGZ!|ρ ̶2̉9ׁHmailto:facebook@vriendennsm.nlׁׁЈנbxGZ!|΁ Ӂ̎9ׁHmailto:redacteur@vriendennsm.nlׁׁЈנbxGZ!|́ ^	9ׁH )mailto:ledenadministrateur@vriendennsm.nlׁׁЈנbxGZ!|́ ^U̎	9ׁH  mailto:secretaris@vriendennsm.nlׁׁЈ׉Ew» Index
COLOFON
VAN DE REDACTIE
AAKONDIGING ALV
INTRODUCTIE VAN MAARTEN KLONT
VERENIGING VRIENDEN VAN HET SPOORWEGMUSEUM
Opgericht 26 mei 1970
BESTUUR
R. Weurding - Voorzitter
P.W. van der Vlist - Secretaris
M.J.C Bogaard - Penningmeester
F. Storm van Leeuwen - Lid
E.J. Numann - Lid
J.G.P. Van Dorp - Lid
M.P.J.F. Bijvoet - Lid
SECRETARIAAT
Kamperzand 13
1274 HK huizen
secretaris@vriendennsm.nl
LEDENADMINISTRATIE
Van Hogendorplaan 23
3332 JD zwijndrecht
ledenadministrateur@vriendennsm.nl
REDACTIE
Peter van der Vlist | redacteur@vriendennsm.nl
FOTO’S IN DE VRIENDENDIENST
Peter van der Vlist | Tenzij anders aangegeven
Facebook en Instagram
Martijn Bijvoet | facebook@vriendennsm.nl
Twitter
Richard Weurding | twitter@vriendennsm.nl
Website
Willem Voet | webmaster@vriendennsm.nl
Digitale Vriendendienst
Rick Meijer | redactie@vriendennsm.nl
Bankrekeningnummer NL24 FVLB 0699 3103 18
T.n.n. Penningmeester Vrienden Spoorwegmuseum
www.vriendennsm.nl
facebook.com/vriendennsm
instagram.com/vriendennsm
twitter.com/vriendennsm
ONTWERP
www.klikkracht.nl
hi@klikkracht.nl
Coverfoto: Bk kop van DE3 27; Blerick; 21 november 2021 (foto Rolf van Gent)
2
DRUK
Torendruk Grafi sche Producties B.V.
Nijkerk | www.torendruk.nl
VOORTGANG WERKZAAMHEDEN IN
BLERICK AAN DE 252...
...EN DE PEC 1902
OVERBRENGING PEC 1902
VAN BLERICK NAAR UTRECHT
AFSCHEID BLAUWKAPELSE KRUIS
SUBSIDIE VAN DE VRIENDEN
VOOR RESTAURATIE TREINSTEL 252
PRIKBORD
14
16
17
18
19
20
HEEFT U??
POSTZEGELS ‘EXPEDITIE POSTTREIN’
POSTERS EN BANNERS
WISSELING VAN DE WACHT
LOCOMOTIEF 2104 65 JAAR GELEDEN
IN MUSEUM
85 JAAR GELEDEN: EERSTE
TREINSTELLEN MAT’36 OP DE BAAN
3
4
4
5
5
6
8
10
13
׉	 7cassandra://lN6xn6f2jZmlag5KqMrNb_woiEB5jmGewUItROCjgmQ`̷ bxGZ!|׉E» Van de redactie
Dit eerste nummer van 2022 is wat de vormgeving betreft het
eerste dat is verzorgd door het bureau ‘Klikkracht’. Al vele jaren
werkte de redactie tot volle tevredenheid samen met Bianca
Striesenau die echter heeft aangegeven om gezondheidsredenen
te moeten stoppen met haar werkzaamheden. Ook op deze
plaats een dankwoord aan Bianca voor de vele fraai vorm
gegeven nummers van ons magazine. De redactie heeft er
alle vertrouwen in dat deze lijn met het bureau Klikkracht zal
worden voort gezet.
In dit nummer is er verhoudingsgewijs veel aandacht voor (de
restauratie van) treinstel 252. Niet alleen wordt u weer nader
geïnformeerd over de voortgang van de werkzaamheden in
Blerick, maar heel belangrijk in dit verband is de mededeling
dat het bestuur van de Vereniging unaniem heeft ingestemd
met een financiële bijdrage aan dit project.
Ook in deze uitgave van de Vriendendienst enkele personele
zaken. U kunt kennis maken met Willem Voet en Charlotte
Weber, de opvolgers van onze webmaster Piet Meijer. En
Maarten Klont introduceert zich, hopelijk kan hij in de komende
ledenvergadering worden benoemd als bestuurslid van de
Vrienden. Ook nieuw, maar in geheel ander verband, zijn de
attributen die we gaan gebruiken bij beurzen: fraaie banners
een een professioneel tafellaken. Hierbij past ook (en misschien
heeft u hem al gezien bij een bezoek aan het museum) de mooie
poster op het middenperron.
Naast de vele nieuwigheden ook aandacht voor het verleden.
In januari was het 65 jaar geleden dat locomotief 2104 (Blikken
Tinus) in het Spoorwegmuseum arriveerde. In dit nummer
wordt beknopt ingegaan op de geschiedenis van deze serie
markante locomotieven. En dit jaar is het in mei 85 jaar geleden
dat het eerste treinstel van het type mat’36 op de baan kwam. Er
volgde indertijd een uitgebreid pakket proefritten in het kader
van de historische gebeurtenis in mei 1938: de indienstelling
van het geëlektrificeerde middennet en het park treinstellen
mat’36.
«
VRIENDENDIENST - MEI 22 N° 29
3
Zal er volgens de huidige plannen volgend jaar in een
tentoonstelling uitgebreid aandacht worden geschonken aan
deze gebeurtenis, op kortere termijn is er natuurlijk de op 16
mei geopende tentoonstelling ‘Expeditie Posttrein’.
Ook op deze plaats alvast de aankondiging van de Algemene
Ledenvergadering en de traditionele Vriendenrit. U leest daar
elders meer over. De vergadering staat gepland op zaterdag 2
juli in het Museum. De Vriendenrit vindt plaats op zaterdag 1
oktober.
Bij de afronding van de proefdruk van deze Vriendendienst
ontving de redactie een aantal foto’s van actuele gebeurtenissen
waar uiteraard alsnog ruimte voor werd gemaakt in het concept.
Op het traditioneel op de laatste bladzijde geplaatste prikbord
deze keer een paar foto’s van materieel dat een rol heeft
gespeeld bij het postvervoer, het thema van de momenteel in
het museum lopende tentoonstelling.
Met redactionele groet,
Peter van der Vlist
׉	 7cassandra://fCJ7v-ppMtM3RUHINvEr7r6hc1f8OBSlDMMvaeEU4MIH`̷ bxGZ!|bxGZ!|b+בCט   +u׉׉	 7cassandra://NEFkfJqIvdRvHn43549aIn2VXBtj6A2n71kiiNHttF4 ~`׉	 7cassandra://OoXCsbQBVocZxTV1ptI5I8xo8fjRdscTHNhtXSUzrAMCG`W׉	 7cassandra://5QboZGr27VX8fT263GeCSFkbrClqwK1oUMdtH10VlwE`̷ ׉	 7cassandra://1UnPLIxy6u9Y3vm4SXxGf9oNVAuHjuwwBQwiaiEUOBM w͠bxGZ!|ט  +u׉׉	 7cassandra://b5pTkTG21pMQ1CyND4mG2iVZUMbGRtC45rjH4jiXkt0 `׉	 7cassandra://LFwDRmvM7eJe83ntK45ha5YzaCidvGmRg53m0SUmPDw]`W׉	 7cassandra://EPecSZqgJLjQj6nc8sqWD33xOu_9WQ7TZsakI_8raYM`̷ ׉	 7cassandra://bUWbL6HpK_4q_nEbR6z2moLyY9zu-NtPNlxj-wsxRoE y-X͠bxGZ!|ۑנbxGZ!|߁ ̮9ׁHmailto:redacteur@vriendennsm.nlׁׁЈ׉E	Op 2 juli: Algemene
Ledenvergadering
Op 1 oktober: Vriendenrit
De ALV zal dit jaar plaats vinden op zaterdag 2 juli. De
vergadering is in het Spoorwegmuseum, in de wachtkamer
3e klasse. Er is voor gekozen om de combinatie met
de traditionele Vriendenrit dit keer los te laten. En dat
heeft een reden. Al lange tijd staat op ons verlanglijstje
om de Vrienden uit te nodigen in het museumdepot
Blerick. Dit plan moest worden uitgesteld vanwege de
asbestproblematiek in Blerick.
Het bestuur heeft bij het museum aangeklopt en overlegd
over een bezoek aan en rondleiding in de loods Blerick.
Omdat een treinreis, een ledenvergadering en een
rondleiding in Blerick teveel was om op een zelfde dag
te organiseren is besloten deze activiteiten los van elkaar
te plannen. De Vriendenrit zal plaats vinden op 1 oktober.
De vergaderstukken voor de ALV zijn vanaf 15 juni te
downloaden na inloggen op de website van de vereniging:
www.vriendennsm.nl. Toezending per post is op verzoek
ook mogelijk. Een berichtje naar de ledenadministratie is
voldoende: Van Hogendorplaan 23; 3332 JD Zwijndrecht.
Ook verdere bijzonderheden van de Vriendenrit en het
bezoek aan Blerick zullen t.z.t. bekend worden gemaakt
via onze website en uiteraard in de digitale Nieuwsbrief
die u elke maand kunt ontvangen als uw emailadres bij
ons bekend is. Het plan voorziet in ieder geval in een ‘dag
op stap’.
Introductie van
Maarten Klont
Het is mij een grote eer en een waar genoegen mij aan u
te mogen voorstellen. Mijn naam is Maarten Klont, ik ben
35 jaren oud en woon gelukkig samen met mijn Franse
vriendin in Utrecht. Als mij vroeger gevraagd werd wat ik
worden wilde, antwoordde ik steevast “machinist”! Mijn
collectie houten en elektrische treinen werd dan ook vanaf
jonge leeftijd opgebouwd. Maar kleine jongetjes worden
met de jaren vanzelf groot. Na een studie architectuur
heb ik besloten om mijn loopbaan eerst maar te starten
binnen de bouwsector. Inmiddels werk ik al enkele jaren
voor een groot ingenieursbureau en heb van daaruit de
connectie met het spoorse weten te vinden. Naast het
velen reizen met de trein heb ik in het afgelopen jaar met
veel plezier enkele opdrachten mogen uitvoeren voor het
Spoorwegmuseum.
Ik vind het leuk om met een creatieve blik naar
vraagstukken binnen de Vriendenvereniging te kijken
en deze met een flinke dosis aan enthousiasme op te
pakken. Dit wil ik graag als bestuurslid inzetten voor
de vraagstukken die er nu en in de toekomst voor de
vereniging liggen.
Met vriendelijke groet,
Maarten Klont
4
׉	 7cassandra://5QboZGr27VX8fT263GeCSFkbrClqwK1oUMdtH10VlwE`̷ bxGZ!|׉Ej» Heeft U??
In de dependance van het Spoorwegmuseum in Blerick is na
het beëindigen van de asbestperikelen een inventarisatie
gemaakt van destijds gedemonteerde onderdelen uit
Mat’36-treinstel 252. Daarbij is gebleken dat verschillende
aluminium noodremkapjes ontbreken. U kent ze vast
nog wel: de zilverkleurige aluminiumkapjes die boven
de vensters zitten en waar de rode noodremketting
doorheen loopt.
Nu de restauratie met rasse schreden richting fi nale gaat
(medio 2023 is de streefdatum) stellen de vrijwilligers die
wekelijks bezig zijn met “hun en ons” project u de volgende
vraag: bent u misschien nog in het bezit van zo’n aluminium
noodremkapje. En, zo ja, wilt u het afstaan om het interieur
van de 252 weer compleet en origineel te maken? U kunt
uw reactie sturen naar de redactie van de Vriendendienst
(redacteur@vriendennsm.nl) die zorgt voor doorzending
naar Peter-Paul de Winter, conservator van het Museum.
» Postzegels
Postvervoer
Letterlijk bij het afsluiten van deze
Vriendendienst kreeg de redactie bijgaande
illustratie: het defi nitieve ontwerp van de
postzegels die door het museum worden
uitgegeven ter gelegenheid van de op 16
mei geopende tentoonstelling ‘Expeditie
Posttrein’. Het is het ontwerp van zegels die
ongetwijfeld op veel belangstelling zullen
kunnen rekenen.
VRIENDENDIENST - NOVEMBER 2019 N° 24
VRIENDENDIENST - MEI 22 N° 29
5
׉	 7cassandra://EPecSZqgJLjQj6nc8sqWD33xOu_9WQ7TZsakI_8raYM`̷ bxGZ!|bxGZ!|b+בCט   +u׉׉	 7cassandra://8al35ciG0QMOdZCr0KkKDXz2_OXic7a8TwEVR79MNgM !`׉	 7cassandra://qtTWuJ_y9jc9Fp58WaDUxD0vca1gXYHffAhvmPqWVUQU6`W׉	 7cassandra://6Xkc-FAzLRa1r_izmVF2EPOL7_VRN1CnH4GphCAlJaYp`̷ ׉	 7cassandra://ExGQULnWSFfCi8DvOJOTZnA4fvi0CGtxk2vQq7Q6EII ͠bxGZ!|ט  +u׉׉	 7cassandra://GNOiEXQbLMgyesJGhYVXIrtd9ipbDivrzO63Az6epfY A`׉	 7cassandra://ibBAPGW47McmE30fWg_XQ9WvSSCeRg4OLjz7SeXuiqAV"`W׉	 7cassandra://F4IO6gjphQXDeLf5tyqCwkVmg197vmOujvCQ74AxtFc`̷ ׉	 7cassandra://LMf6aX_f0jWdX9HjCKalql5IpqM0kXHI-AUOJH_CXlQ  ͠bxGZ!|נbxGZ!| `̥9ׁHmailto:facebook@vriendennsm.nlׁׁЈ׉E#» Posters en banners
Het was een proces van de lange adem. Na veel over en weer mailen en bellen over de stijl, kleur
en het materiaal van de poster was het in maart eindelijk zover.
Sedert enkele maanden prijkt er inderdaad een prachtige
poster van de Vrienden op het middenperron van het
Spoorwegmuseum. De foto van de RD is afkomstig uit
het archief van de Stichting NVBS Railverzamelingen en
professioneel ingekleurd door Nico Spilt. Alle reizigers die
per trein naar het museum komen zien nu na het uitstappen
al dat er een mogelijkheid is om Vriend te worden.
Het bestuur had al enige tijd de wens om het bestaan
van de Vereniging prominenter in het museum te laten
zien. Niet alleen met folders achter de kassa en enkele
bordjes maar ook een concrete wervingsposter stond op
ons verlanglijstje.
Ook willen wij ons als Vrienden nadrukkelijker profileren
bij spoor
gerelateerde evenementen.
Bijvoorbeeld op
OnTraXS en wellicht in de toekomst ook op andere beurzen
en plaatsen waar mensen komen die affiniteit met
het spoor en het museum hebben. Om onze stand goed
aan te kleden hebben wij twee zogenaamde trekbanieren
ontwikkeld en besteld. Deze hebben de huisstijl van het
Spoorwegmuseum maar verwijzen uiteraard naar de
Vrienden. De foto van de 252 op de ene banner is beschikbaar
gesteld door Harry Peters, die van de 1125 door Peter
van der Vlist. Ook is er een prachtig laken ontwikkeld dat
op de tafel in de stand kan worden gelegd waarop wij dan
onze folders en modellen kunnen tonen.
Ons eerste evenement is inmiddels gepland! Op OnTraxs
(van 23 - 25 september) zullen we aanwezig zijn met onze
stand. Wij zoeken nog Vrienden die deze dagen willen meehelpen
met bemensen van de stand. Heeft u interesse om
ons een dag(deel) te helpen? Geef u op bij ons bestuurslid
Martijn Bijvoet, via facebook@vriendennsm.nl.
6
׉	 7cassandra://6Xkc-FAzLRa1r_izmVF2EPOL7_VRN1CnH4GphCAlJaYp`̷ bxGZ!|׉E #VRIENDENDIENST - MEI 2022 N° 29
7
׉	 7cassandra://F4IO6gjphQXDeLf5tyqCwkVmg197vmOujvCQ74AxtFc`̷ bxGZ!|bxGZ!|b+בCט   +u׉׉	 7cassandra://035v_x7A3SR9Wc-s9fv_oyeg8avVn9Yq0pJBvfxfnE4 `׉	 7cassandra://789tdvqqRVN1oOBUdMj2HXQPsNnal0rhDHsgmj8Kr0Af`W׉	 7cassandra://Pe7_IMoRJjYUt2wWF9ykwV4H0b6pOlxnjn4V9gdczp4"`̷ ׉	 7cassandra://5bbB8z296g0Dg848yRFNQ2YTN78X8LHCI4hPX3I-IIE  {B͠bxGZ!|ט  +u׉׉	 7cassandra://0IruaOXB12PKLFc3wValfZq3JXR0kDXVyPmbBZm4OKQ ` ׉	 7cassandra://bPzzTH5MRKFSvPacIxzODGcCk8p1uTcbwZ_dRubHB9sgT`W׉	 7cassandra://3HGr6ZO1LbdXSbzB1iyPFOpVSkpXpsOehKD7BOibvRMW`̷ ׉	 7cassandra://7fK6VF4xvfLkg4_MkiugOO9wAtfhGfqc0DyHE7FXHtga͠bxGZ!|׉E?» Wisseling van de
wacht
Al in 2017 deed het bestuur een oproep onder de leden om hulp te bieden bij de verschillende
activiteiten binnen de vereniging die al waren of nog moesten worden ondernomen.
Gelukkig meldden toen een aantal enthousiaste Vrienden zich bij het bestuur. In gesprekken
met Piet Meijer en het duo Willem Voet en Charlotte Weber kijken we terug en vooruit.
Piet: ‘Ik reageerde, naar later bleek samen met ons
latere bestuurslid Martijn Bijvoet, op die oproep van
het bestuur omdat ik meende wel te kunnen helpen.
Op 11 april vloeide daar een ontmoeting uit voort met
de secretaris van onze vereniging. Die ontmoeting
vond plaats op Amsterdam CS. We vergaderden daar
in de bekende stationsrestauratie waar ik met Peter
kennis maakte’.
8
Het werd een open, maar vooral aftastend gesprek. Piet
heeft daar zijn plannen en zienswijze duidelijk kunnen
maken. Piet: ‘Er was helaas geen wifi aanwezig zodat ik
niet mijn voorbereidingen kon laten zien. We spraken
wel af dat ik later terug zou komen op wat er allemaal
mogelijk was met de door mij voorgestelde website’.
De vereniging werkte al enige tijd met een website
die was ontworpen door Frans Heijnen, de toenmalige
penningmeester. Piet startte medio april 2017 met het
ontwerp en de bouw van wat nog steeds onze huidige
website is.
Piet werd uitgenodigd deel te nemen aan een
bestuursvergadering en hij herinnert zich zijn
optreden nog goed: ‘Op 27 mei was ik uitgenodigd
aan te schuiven met als doel mijn gefröbel daar te
presenteren. Wat ik kon laten zien was eigenlijk een
spin off van de toenmalige museumsite’.
׉	 7cassandra://Pe7_IMoRJjYUt2wWF9ykwV4H0b6pOlxnjn4V9gdczp4"`̷ bxGZ!|׉EZo goed als het gehele bestuur zag het wel zitten met het
voorstel. Er was nog wel enige scepsis met betrekking tot
de inhoud van de site. Het was niet de bedoeling dat er
ten nadele van het museum zou worden bericht! Tot dan
bevond de website van de Vrienden zich namelijk onder
de vleugels van (de webmaster van) het museum.
Piet kijkt met enige trots om: ‘Ik ben van mening dat ik
heb geleverd wat ik indertijd in de stationsrestauratie
allemaal in het vooruitzicht heb gesteld. En dat is mij ook
meerdere keren bevestigd door bestuursleden en leden
van de vereniging’.
Piet heeft het bestuur al enige tijd geleden aangekondigd
het wat rustiger aan te willen gaan doen. De reden hiervoor
ligt voornamelijk op het sociale vlak. In de jaarvergadering
heeft onze voorzitter dit voornemen van Piet kenbaar
gemaakt en meteen gevraagd of er enthousiaste Vrienden
zijn die Piet niet alleen konden assisteren, maar misschien
zijn rol van webmaster konden overnemen.
Piet: ‘Het doet mij goed dat twee Vrienden zich bereid
hebben getoond mijn taken te gaan overnemen. Dat
betekent overigens niet dat ik meteen van het toneel
verdwijn. De taak van webmaster houdt namelijk veel meer
in dan het alleen maar bijhouden van de website!’. Passend
in de overdracht van de verantwoordelijkheid zegt Piet: ‘Aan
hen de opdracht mijn taken geleidelijk over te nemen én (in
eigen tempo) een geheel nieuwe website te ontwikkelen/
bouwen in Joomla 4. Dat moet dan een website worden die
weer echt een spin off zal zijn van de huidige museumsite’.
Ook het bestuur is blij met deze ontwikkeling.
Tijdens de laatste Vriendenrit heeft de voorzitter al
kennis gemaakt met Willem Voet en Charlotte Weber.
Op zondag 20 februari 2022 hebben zij in huize Meijer
in Gouda al diverse onderwerpen met Piet besproken. In
een kennismakingsgesprek met hen gaan zij nader in op
hun plannen.
Willem stelt zich nader voor: ‘Mijn naam is Willem
Voet, ben 37 jaar en woon in het altijd mooie Soest. In
het dagelijks leven ben ik werkzaam in de IT, per 1 april
als senior systeembeheerder. Daarnaast ben ik ook voor
de lokale volleybalvereniging de IT-er van dienst: voor
zowel de website als de livestream van de wedstrijden
op Youtube ben ik het eerste aanspreekpunt’. Hij vervolgt:
‘Mijn vriendin en ik werken allebei in de IT en hadden
zodoende het idee te kunnen gaan bijdragen. En in de
Vriendenrit na de vergadering hebben wij ons daarom
voorgesteld bij het bestuur om Piet te gaan ondersteunen’.
Uiteraard zijn we ook benieuwd naar de relatie met
spoorwegen. De toelichting is duidelijk: ‘Mijn passie voor
treinen is als kind ontstaan: vroeger heb ik vaak genoeg
met mijn vader op station Soest gestaan om de passerende
treinen voorbij te zien komen’. Willem herinnert zich het
nog steeds bestaande kenmerk van Soest: ‘Het enige punt
met dubbel spoor in Soest, dus de treinen moeten daar
ook altijd even wachten’. Ook de kleine treinen hebben zijn
belangstelling: ‘Mijn vader had een kleine verzameling
Märklin modellen, dus ook de zolder werd met enige
regelmaat door mij bezet’. Zijn Märklin verzameling
is gelukkig in de loop der tijd aardig uitgebreid, met
wederom een (kleine) baan op zolder.
Aan de orde komt de bijdrage aan de communicatieclub
van de vereniging: ‘De komende tijd zullen wij Piet Meijer
assisteren in het uitvoeren van de huidige werkzaamheden.
Waar dat mogelijk is gaan we die straks overnemen’. Zoals
door Piet al werd gemeld zal er ook gewerkt gaan worden
aan de bouw van een website met een nieuw uiterlijk.
Piet zal worden ondersteund door een duo, waarbij
Willem aan het woord is geweest. Zijn compagnon (en
vriendin) is Charlotte Weber (33 jaar). Ook aan haar de
vraag zich nader voor te stellen: ‘Na mijn studie biologie
in Utrecht ben ik in de IT gaan werken. De laatste vier
jaar als systeembeheerder. Via het werk ben ik Willem
tegengekomen en we zijn al zeven jaar gelukkig samen. Hij
heeft me met de treinenhobby in aanraking gebracht en we
gaan nu graag samen naar het museum en naar beurzen’.
Net als Willem heeft ook Charlotte zin in de klus voor de
Vrienden: ‘Meehelpen met de Vrienden website vind ik
een unieke kans om hobby met beroep te combineren.
De komende tijd hoop ik mee te helpen met het ontwerp
van de nieuwe website in Joomla 4 en Piet verder helpen
met periodiek terugkerend werk’. Charlotte erkent dat ze
geen eerdere ervaring met webdesign heeft: ‘Maar ik heb
gelukkig veel kennis om mij heen waar ik gebruik van kan
maken. Samen maken we er wat moois van!’
VRIENDENDIENST - MEI 2022 N° 29
9
»
׉	 7cassandra://3HGr6ZO1LbdXSbzB1iyPFOpVSkpXpsOehKD7BOibvRMW`̷ bxGZ!|bxGZ!|b+בCט   +u׉׉	 7cassandra://YvZhd0wAfxP2JobFCfWzAjX5RlJ5W4oBtCetoxWmotM `׉	 7cassandra://pDZDj8LJ4zrnAKOsVyWdshT8asqSyo0LOUe7owbMxIIb`W׉	 7cassandra://UnFxX1XdvcQXsaJ_XGURZeXBcS_Tk7u-5QsbT2g9B7o`̷ ׉	 7cassandra://YMMLbSedtrQq2obNE7i_bvUuJn4LHXEsaFQra0gqCLc 
-͠bxGZ!|ט  +u׉׉	 7cassandra://YyrcQlozRK5OUt5qBcKS1Ht1r8F_-yRJUbqelLUGKzk 6`׉	 7cassandra://Is1nxK2MQQNKzkSuiF9wXJ82B2vsELsMuIYMN4puWBYj`W׉	 7cassandra://KI8SeecFpTfjkSdZNvV5MzIz6iV2n_qx_NYZwFuRJnc"`̷ ׉	 7cassandra://J9tOWagC-DPu8Dju4OCQsIDbYULgmXka06Gwf7QxKsg V͠bxGZ!|נbxGZ!| y39ׁHhttp://J.A.BoׁׁЈ׉E» Locomotief 2104 kwam 65 jaar
geleden naar het Spoorwegmuseum
De 2104 met een reizigerstrein in Den Haag SS; oktober 1927 (foto J.J.B.Vellekoop)
De door ir. W. Hupkes ontworpen
locomotieven van de serie 500 (NS 2100)
waren de laatste grote lijnlocomotieven die
in opdracht van de HSM werden gebouwd,
dit als reactie op de 700-serie (later NS
3700) van de SS.
De serie 501 - 535 (asindeling 2’B) werd door
HSM-ingenieur W. Hupkes ontworpen voor het
trekken van de steeds zwaarder wordende personen-
en sneltreinen. De locomotieven werden
gebouwd door de Berliner Maschinenbau (voorheen
Schwartzkopff ) in Berlijn en Werkspoor in
Amsterdam. Bij de samenvoeging van het materieelpark
van de HSM en de SS in 1921 kregen de locomotieven
van deze serie de NS-nummers 2101 - 2135.
De 504 onderweg met een trein naar Leiden; bij Haarlem; 1916
(fotograaf onbekend)
10
De machine kreeg de maximaal toelaatbare aslast
van 17 ton en grote drijfwielen (2100 mm). De
׉	 7cassandra://UnFxX1XdvcQXsaJ_XGURZeXBcS_Tk7u-5QsbT2g9B7o`̷ bxGZ!|׉Edrijfwielen van de Staatsspoorseries
300 en 800 (latere NS 1300 en 1700)
waren met 2134 mm net iets groter. De
500’n waren bij uitstek geschikt voor
sneltreinen. De machines bleken zeer
geschikt te zijn voor het trekken van
internationale treinen, zoals de Etoile
du Nord, die gewoonlijk uit niet meer
dan zes rijtuigen bestonden. Vanwege
die grote drijfwielen konden ze goed
snelheid maken en door hun binnenliggende
drijfwerk hadden ze daarbij ook
nog een rustige loop. Wel maakten de
lange koppelstangen van de machines
bij hogere snelheden een rammelend
geluid, waardoor ze de bijnaam ‘Blikken
Tinus’ kregen, een bijnaam die ze heel
hun carrière lang behielden.
Deze machines hebben de taak om het
aanzien van de internationale treinen
hoog te houden goed volbracht, maar
ze hoefden het toen nog niet op te
nemen tegen het opkomende weg- en
luchtverkeer. De 2100-serie was ook bij
de tractie-opzichters populair bij het
afnemen van machinistenexamens.
De 2104 (met tender 2133) bij de locloods in Utrecht; 18 februari 1956 (foto J.A.Bont
Het waren namelijk niet de gemakkelijkste
machines om te rijden en te
stoken. Zoals bijna alle HSM-machines
hadden zij een naar voren afl opend
rooster, waardoor, als de stoker ruw
aan het stoken was, de kans bestond op
een opeenhoping van as en kolen tegen
de pijpenplaat, wat de stoomvorming
belemmerde. Door hun grote wielen
hadden ze zeker bij vochtig weer de
neiging om door te slaan. En de kleine
vulopening van de tender vergde bij
het remmen veel vakmanschap, want
er moest precies naast de waterkolom
gestopt worden om water in te kunnen
nemen. Maar desondanks waren
het volgens veel machinisten geweldige
machines en geknipt voor hun
taak. Het is dan ook geen wonder dat
ze tot het einde van het Nederlandse
stoomtijdperk werden
ingezet.
De
meeste hadden toen al meer dan 43
dienstjaren achter de rug!
Paul Henken beschrijft in zijn boek
Stoomlocomotieven serie HSM 501De
2104 in het Spoorwegmuseum; 10 februar
11
»
׉	 7cassandra://KI8SeecFpTfjkSdZNvV5MzIz6iV2n_qx_NYZwFuRJnc"`̷ bxGZ!|bxGZ!|b+בCט   +u׉׉	 7cassandra://BBwdkWsUPye5hsar5VK2h9G6PUN_XX6_UeClkqTQOlo T`׉	 7cassandra://PGoG9RrteeqVsOHiXV9ZSLK1Hs39lA6Dji1MRMmQSdAi`W׉	 7cassandra://2QrCARvx5tSL54ldD9yva_R9f-P2EIL77nqwm3s0bIw[`̷ ׉	 7cassandra://_ICYFugSc9o8NnvnIvkeStS3t99xZGnWPWPmaxw-u9s {͠bxGZ!|ט  +u׉׉	 7cassandra://03KXGidCnd-qpJhN6A1ucSdu8Mjz8Po4hvaNVtVIptg ,`׉	 7cassandra://1GliJ6euUBT3dHjBWDJzePhuyAY2fyATAOQHNI8XpH0d`W׉	 7cassandra://mjp5TUI8vNTAVydHpWnf2J-1jEvmcsitLmz0Vl-kAyE`̷ ׉	 7cassandra://w6NVZYUbu-D3b_MmmciXguvu4J6PfCMDZE5LnphwPXw o͠bxGZ!|נbxGZ!| %9ׁHhttp://J.LuׁׁЈנbxGZ!| 9ׁHhttp://dr.irׁׁЈ׉E535 (later NS serie 2100) de situatie
in de laatste jaren van het bestaan
van de serie 2100. Geciteerd wordt
uit een verslag dat verscheen op 29
oktober 1946, een moment waarop de
gehele serie 2100 op papier nog intact
was. Op dat moment was de verdeling
alsvolgt: 14 machines in dienst,
7 machines in behandeling in de
werkplaats, 4 die wachten op opname
in de werkplaats, 3 zwaar beschadigd,
maar eventueel nog herstelbaar, 4 onherstelbaar
en 3 nog in Duitsland. De
verwachting was dat per 1 mei 1947 de
serie 2100 nog uit 26 dienstvaardige
machines zou bestaan, het werden er
23. Het voornemen was om vanaf 1952
vijf machines per jaar af te voeren,
zodat dan in 1956 de gehele serie
verdwenen zou zijn. In werkelijkheid
resteerden er al begin 1954 nog slechts
vijf 2100’n: de 2104, 2105, 2107, 2119 en
2122. Deze machines waren voor het
eind van 1954 buiten dienst gesteld.
Op
initiatief van
dr.ir. F.Q. den
Hollander, de toenmalige presidentdirecteur
van NS, bleef een machine
bewaard. Uitverkorene werd de 2104
(ex-HSM 504, gebouwd in 1914), de
laatste ‘Blikken Tinus’ die in oktober
1954 in Hengelo ‘defect’ werd gemeld.
De beslissing van Den Hollander
kan worden
gezien
als blijk van
eerbetoon aan de ontwerper van de
2100. Dat was ir. Hupkes die tot 1947
de president-directeur van NS was.
De 2104 wordt achter DEloc 2251 van Utrecht naar Tilburg gesleept; 21 oktober 1956
(foto: J.Lub)
Helaas werd het door Den Hollander
beschikbaar gestelde budget voor herstel
van de loc bij herhaling verlaagd.
Er was een begroting opgesteld van fl .
24.770 om de loc in HSM-toestand te
restaureren. Dat bedrag werd te hoog
bevonden. In januari 1956 was dit
bedrag verminderd tot fl . 16.070 en op
7 februari van dat zelfde jaar nog eens
verder verlaagd tot fl . 10.000. Den
Hollander gaf aan dat bij de herstelling
van de 2104 de uiterste soberheid
in acht was te nemen en het te verwerken
bedrag was terug te brengen
tot ten hoogste fl . 4000.
Al op 30 oktober 1954 was de 2104 van
Hengelo naar de Tilburgse werkplaats
gebracht. Door het nu beperkte budget
was niet alleen het in oorspronkelijke
toestand herstellen onmogelijk
geworden, er moest nu ook worden
De 2104 is op weg van Tilburg naar het Spoorwegmuseum; doorkomst Den Bosch;
3 januari 1957 (foto J.A. Bonthuis)
afgezien van het lichten van de loc
en het richten van de frame- en voetplaten.
De werkzaamheden beperkten
zich nu tot een grondige schoonmaakbeurt
en het vervangen van de
meest ingeteerde delen van bekleding
en machinistenhuis door het inlassen
van stukken plaat en het op eenvoudige
wijze schilderen van de loc.
De 2104 werd tijdelijk opgeborgen in
Utrecht en kwam op 21 oktober 1956
naar Tilburg terug voor het uitvoeren
van de werkzaamheden.
Op 4 januari 1957, dit jaar dus 65 jaar
geleden, werd de 2104 als inventarisnummer
10230 in de collectie van het
Spoorwegmuseum opgenomen. De
2104 houdt de herinnering levend aan
een locomotiefontwerp dat gedurende
40 jaar zijn kwaliteiten heeft bewezen
in dienst van achtereenvolgens de
HIJSM en de NS.
Met dank aan Paul Henken
Bronnen:
•
•
•
Wikipedia
Nederlandse Museummaterieel Database
Stoomlocomotieven serie HSM 501-535 (later
NS serie 2100); Paul Henken; Uitgeverij
Uquilair (ISBN 90-71513-45-9)
•
12
De zwartwit foto’s: archief van de Stichting
NVBS Railverzamelingen (SNR)
׉	 7cassandra://2QrCARvx5tSL54ldD9yva_R9f-P2EIL77nqwm3s0bIw[`̷ bxGZ!|׉E	» 85 jaar geleden:
het eerste treinstel
mat’36 komt op de baan
Nieuwe treinstellen 212 en 211 op het terrein van Werkspoor Utrecht; mei 1937(foto Werkspoor; archief
Stichting NVBS Railverzamelingen) (foto Werkspoor; archief Stichting NVBS Railverzamelingen)
Volgend jaar komen we natuurlijk uitgebreid
terug op het historische moment van
een voor NS nog niet eerder voorgekomen
wijziging in dfe dienstregeling bij de
indienststelling van het geëlektrifi ceerde
middennet. En natuurlijk de komst van het
stroomlijnmaterieel mat’36.
Het is dit jaar 85 jaar geleden dat de eerste treinstellen
al op de baan komen. Op maandag 22 februari 1937
wordt het eerste (derde klas) rijtuig van de serie
driewagenstellen die bij Beijnes en Allan in aanbouw
zijn afgeleverd. Ir. Hupkes heeft daarom de pers
uitgenodigd om in de fabriek in Haarlem te komen
kijken. De ‘algemene inrichting’ van het toekomstige
materieel komt overeen met het al in dienst zijnde
elektrische materieel, de Hoek van Hollanders. Deze
serie van acht treinstellen kan worden gezien als
proto serie van de bestelde 53 tweewagenstellen (te
bouwen door Werkspoor) en 37 driewagenstellen
(koprijtuigen bij Beijnes, tussenrijtuig bij Allan). In
totaal gaat het bij het materieeltype mat’36 dus om
217 rijtuigen, de tot dan grootste bestelling van nieuw
materieel. Het eerste tweewagenstel, de 211, verschijnt
eind mei 1937, het eerste driewagenstel, de 601, een
maand later.
VRIENDENDIENST - NOVEMBER 2019 N° 24
Van deze grote serie stroomlijnmaterieel is
tweewagenstel 252 als enige bewaard. In Blerick
wordt momenteel hard gewerkt aan de restauratie
van dit treinstel. U leest daarover meer in deze
Vriendendienst. Het bestuur van de Vrienden heeft
besloten dit project fi nancieel te steunen en ook
daarover leest u meer elders in dit nummer.
Tijdens de afl evering van het mat’36 bestelt NS in
september 1937 ook zes gestroomlijnde postrijtuigen.
Van de serie 8501-8506 worden de eerste drie
gebouwd door Werkspoor Amsterdam, de laatste drie
door Beijnes in Haarlem. Van dit voor de geschiedenis
van het stroomlijnmaterieel belangrijke materieeltype
wordt rijtuig 8502 in ons Spoorwegmuseum bewaard.
Volgend jaar april is het 85 jaar geleden dat een begin
werd gemaakt met het rijden van reizigerstreinen met
het nieuwe elektrische materieel. In de uitgave van
de Vriendendienst van mei volgend jaar wordt nader
ingegaan op deze belangrijke ontwikkeling en de ter
gelegenheid van hiervan ingerichte tentoonstelling.
13
׉	 7cassandra://mjp5TUI8vNTAVydHpWnf2J-1jEvmcsitLmz0Vl-kAyE`̷ bxGZ!|bxGZ!|b+בCט   +u׉׉	 7cassandra://d8RvS5CFLcWfny26yO9DP3sB3QaeL0L0Octs1YH2Cx4 `׉	 7cassandra://3ljGZwFLe_BiCZfvWRoWNHguM7ByIb7A5cauZrQ3588|`W׉	 7cassandra://XGRmA-LEIs6Uw13d_JXERKuuGhrPbAiKPX4cdj3ctQs'`̷ ׉	 7cassandra://IpK2Ang6TL3-dBazT-Ae_a_ze0HWoU-rk-nspg64jMM 
͠bxGZ!|ט  +u׉׉	 7cassandra://wP8BOcsk43R2KVe3cxSE0VSuomsyN7NL5sZmP0U3CDU %`׉	 7cassandra://tEkWKN04lBIqj38AF9Lecy9mBsJeb89WHPpLjsi_kMYt`W׉	 7cassandra://opWaO_HqA17EQvRKi0kjOrzoaSIqy2RYzTtbla0OeaY#`̷ ׉	 7cassandra://xkF7HSatH7gO2tc-K1UUTTQ631uXapGURdPdzDp95mY 	v͠bxGZ!|׉ET» Voortgang werkzaamheden
aan treinstel 252……
(foto Rolf van Gent)
Aansluitend op de eerder in de Vriendendienst
vermelde stand van zaken rond de restauratie
van treinstel 252 hieronder een samenvatting
van al het werk dat in Blerick werd gedaan in
de afgelopen periode. Vele vrijwilligers zijn op
weliswaar wisselende dagen actief in en rond
het materieel in Blerick.
Eén van de twee cabinedeuren in het Ck-rijtuig is passend
gemaakt, inkepingen voor de scharnieren zijn gefreesd
en de deur, inclusief scharnieren, is gemonteerd. De
deur hangt nu netjes op z’n plek. Op 25 februari werd
de 252 met speciale hefb okken op jukken geplaatst. Zo
kon onder het treinstel makkelijker worden gewerkt en
waren onderdelen beter bereikbaar. Ook was dit de kans
om de draaistellen nog eens goed na te kunnen kijken.
De schortplaten zijn daartoe verwijderd en ook werd alle
bekabeling tussen bak en draaistellen losgemaakt. De
afdekplaten aan de onderkant van het treinstel werden,
om daar werkzaamheden uit te voeren, tijdelijk gedemonteerd.
Hiermee zijn enkele vrijwilligers bezig geweest
nadat alles was gelabeld. De afdekplaten werden tijdelijk
elders in de loods opgeslagen zodat deze niet beschadigd
zouden raken.
Omdat de bakken nu op bokken staan konden de draaistellen
ook goed nagekeken worden. Een van de vrijwilligers
heeft de draaikommen en schuifstukken nader bekeken.
Bij de motordraaistellen zijn de leidingen en aansluitingen
aanwezig en de kommen hoeven alleen maar schoongemaakt
te worden en van nieuw vet voorzien. Dat gold
ook voor het middendraaistel. Met een endoscoop zijn de
(foto A. v.d. Donk)
14
׉	 7cassandra://XGRmA-LEIs6Uw13d_JXERKuuGhrPbAiKPX4cdj3ctQs'`̷ bxGZ!|׉EFbinnenkanten van een hoofdreservoir
en een aantal remleidingen bekeken.
Het hoofdreservoir zag er perfect
uit, er was geen roest te zien. In de
remleidingen is op sommige plekken
wel lichte roest aangetroff en die verwijderd
zal worden.
In de elektra- en luchtwerkplaats werden
ook de nodige zaken aangepakt.
De rijweerstanden moeten geheel
opnieuw worden opgebouwd en de
benodigde onderdelen uit plukstellen
zijn daartoe verzameld en bij de werkruimte
neergezet. Voor het opbouwen
van de weerstanden zijn de schema’s
ook klaar en binnenkort wordt een
proefexemplaar in elkaar gezet voor
een controlemeting. De voor de rijtuigverlichting
noodzakelijke fi ttingen
werden gedemonteerd en gereinigd.
Midden maart werd de inventarisatie
van de plafondplaten die eventueel
nog vervangen en/of bijbesteld moesten
worden afgerond. Enkele platen
zijn toch nét teveel beschadigd zodat
monteren hiervan niet handig zou
zijn. Er is hard gewerkt aan enkele
elektrotechnische componenten zoals
een drukknoppenkast, enkele puntenborden
en borden met zekering
(foto Kees Mooy)
houders. Deze onderdelen zijn zorgvuldig
schoongemaakt en waar nodig
voorzien van een nieuw laagje verf.
De raammechanismes, bedoeld om de
bovenramen in de reizigersafdelingen
naar boven en beneden te kunnen
bewegen, waren in een eerder stadium
al in orde gemaakt. Toch bleek dat
enkele mechanismes stroef bewogen
bij het opendraaien met het raamzwengeltje.
Deze zijn allemaal nog een
keer beproefd: bij een aantal was een
beetje extra vet nodig en bij sommigen
moest er nog eens kritisch naar de
componenten gekeken worden. Dit
was nu extra belangrijk omdat als alles
defi nitief afgetimmerd en beplakt is
met wandbekleding, het lastig zou zijn
om nog aan de mechanismes te werken
zonder beschadigingen aan te richten.
De onderramen van het treinstel zijn
uit elkaar gehaald. Het rubber dat om
de ramen zat is bros geworden en
wordt vernieuwd. De kit die tussen de
twee tegen elkaar geplaatste ramen
zit is ook verwijderd. Hierdoor werd
het dubbelglas nu even enkelglas. Dit
om vuil en stickers te verwijderen.
De ramen worden later weer tegen
elkaar aan ‘’geplakt.’’ De rubberen
omranding volgt daarna ook weer.
Vervolgens kunnen de ramen weer in
de sponningen gezet worden.
De schuifdeuren werden verwijderd
zodat die ook goed nagekeken konden
worden. Samen met de extern
ingehuurde mankracht zijn er vorderingen
gemaakt in de reizigerscoupés.
Van de dakplaten die eerder al
gemonteerd waren is een aantal een
klein beetje verschoven en opnieuw
vastgeschroefd. Bij die platen zouden
namelijk de schroefgaten niet onder de
sierlatjes verdwijnen. Daarna is verder
gegaan met het aanbrengen van sieren
afwerkhout, alles om te inventariseren
of het geheel compleet is.
In de cabine is isolatie aangebracht en
wordt het houtwerk rondom aangebracht
door een timmerman. Ook zijn
de houten frames van de cabineramen
passend gemaakt en de oorspronkelijke
scharnieren van de klapraampjes aan
de buitenzijde gemonteerd. Alvast voor
de zekerheid zijn van Sprinter slooptreinstellen
op de Watergraafsmeer
onderdelen
gedemonteerd
voor
de
GSMR installatie voor de 252, waaronder
de dak antennes en daarnaast nog
een fl inke partij met diverse kranen
voor het lucht- en remwerk.
(met dank aan Maykel Kastelijn; foto’s
Harry Peters, tenzij anders aangegeven)
VRIENDENDIENST - NOVEMBER 2019 N° 24
VRIENDENDIENST - MEI 2022 N° 29
15
»
׉	 7cassandra://opWaO_HqA17EQvRKi0kjOrzoaSIqy2RYzTtbla0OeaY#`̷ bxGZ!|bxGZ!|b+בCט   +u׉׉	 7cassandra://58oOrqxPbVSuGP3d4F_TF3jYBYsMiv5zES1e5tW7AJA s`׉	 7cassandra://51zoQ0KtAsm6Art91iyzHr608fJPb9VmV49qSLcTcIo]`W׉	 7cassandra://xcxT4VL4ZQtzXDF9Nsg5vM1uOTi8jZKJLnCfwKaXZ9I`̷ ׉	 7cassandra://uOyJcq0csa6bhKkMb1n_NzhZ-L3XobqtLbfE3ZCi1yc &v͠bxGZ!|ט  +u׉׉	 7cassandra://NrDHaVHfQEY77NfySsQu-DDtKQWmUB7aSV7LEkEhl-c 1`׉	 7cassandra://ZLcig0WpYCRYn5FFMYmSj9-S_An3X-bQvpsRU0cfMZgv`W׉	 7cassandra://r7hvjAjVZ-ObB8HHE4hgnQRoHE1fDDa70Bsj4l5fNqQ&`̷ ׉	 7cassandra://_7u3HQhFCoNzFZu90DXDg6VrW_A9Br1m4DAnED4ruaE ;f͠bxGZ!|׉E»... en postrijtuig Pec 1902
De 1902 op 15 april 2022 (foto Rolf van Gent)
Op de 1902 is het verroeste en scheve koppeloog opnieuw vast gelast. Het rijtuig kreeg een grote opknapbeurt aan de
buitenzijde. Er is geschuurd waardoor veel slechte geplamuurde plekken en oude verf verwijderd is. Oneff enheden
zijn weer opnieuw vlak geplamuurd en geschuurd aan de lange zijdes van het rijtuig. De koppen volgden spoedig en
na enkele weken werd er een nieuwe laag verf op het rijtuig aangebracht zodat de Pec er weer netjes uitzag voor
de tentoonstelling ‘Expeditie Posttrein’ die vanaf 17 mei in het Museum te zien is. De werkzaamheden aan de 1902
werden uitbesteed aan een extern bedrijf. Van belang was dat de deadline van die tentoonstelling werd gehaald. Om
de schilder te helpen hebben de vrijwilligers in Blerick de schuifdeuren en klapramen gedemonteerd. Ook de deuren
werden geschuurd, geplamuurd en geschilderd.
16
׉	 7cassandra://xcxT4VL4ZQtzXDF9Nsg5vM1uOTi8jZKJLnCfwKaXZ9I`̷ bxGZ!|׉ERangeren in Blerick (foto: Rolf van Gent)
» Pec 1902 van Blerick
terug in Utrecht
Op vorige bladzijde heeft u kunnen lezen over de uitgebreide opknapbeurt van de Pec 1902. Op 6 mei werd het rijtuig
in Blerick opgehaald door de tweewagenstellen Mat’54 en Mat’46. Ingeklemd tussen deze twee museale collega’s werd
begin van de middag uit Blerick vertrokken. De route was gepland via Utrecht, Amsterdam Bijlmer en Hilversum naar het
Spoorwegmuseum. Dat betekende dat de 1902 (misschien wel voor de eerste keer in zijn loopbaan) in deze richting het
Blauwkapelse kruis overstak. Vanaf 17 mei is de Pec te bewonderen in de tentoonstelling ‘Expeditie Posttrein’.
Aankomst in het Spoorwegmuseum (foto NSM)
17
׉	 7cassandra://r7hvjAjVZ-ObB8HHE4hgnQRoHE1fDDa70Bsj4l5fNqQ&`̷ bxGZ!|bxGZ!|b+בCט   +u׉׉	 7cassandra://YeeUPN5J5AEpUmPKy2_7c1Ol1d1dGkxmi0rxFZELY9w `׉	 7cassandra://K-kDfVO7DIyaIo247gydBzxkeg1fQyH4ioNI2xEBITkm`W׉	 7cassandra://EuRzvX87kRdXWCEwT9QWI-ewpf5LZwKc4V_p8Uq0uYg#`̷ ׉	 7cassandra://jjiIYZiDpJj3enOl-Jylu-0d8gZ4_U4oj2AlTwqg9sY 	,͠bxGZ!|ט  +u׉׉	 7cassandra://LPW7qiW4zHOYVL8N3XpNy3DyNfstfEJlN-JkCzGVZeU D`׉	 7cassandra://113NfsXwby-VYUp8GpXgViMm_V_9_JqMgX84uNW04dIr"`W׉	 7cassandra://F0P8Z_HM33GEZs2IDnUMxLlaPa_o_bVYssVebIUZ1V0"`̷ ׉	 7cassandra://Sc__ag7Lqv2EQjrJtRtJHGcyYo0dMJyIH-7wJgdJRKg ͠bxGZ!|׉E» Afscheid van het
‘Blauwkapelse kruis’
De gelijkvloerse kruising in Blauwkapel is wat betreft de
constructie van de bovenleiding een unicaat. De bovenleiding
is beweegbaar waarbij wisselstellers de bovenleiding
in de richting Hilversum – Utrecht Maliebaan op en neer
kunnen bewegen. Als er een rijrichting wordt ingesteld
gaan de wisselstellers om en door het stangenstelsel zakt de
beschermschoen in de rijdraad over de doorgaande rijdraad
(Utrecht – Amersfoort) en kan de trein (de pantograaf) kruisen.
Vanwege het intensieve onderhoud is besloten om het
kruispunt te saneren, inclusief de beweegbare bovenleiding
boven dit kruis en dit te vervangen door doorgaand spoor.
ProRail wilde samen met het Spoorwegmuseum en NS
zichtbaarheid geven aan de sanering van dit kruis. Omdat
het een uniek stuk infra betreft, ontstond het idee om een
aantal laatste symbolische ritten te laten plaatvinden die
het kruis passeren. Vanuit het Spoorwegmuseum reden op
14 mei de Kameel en de tweewagenstellen 386 en 273 via
Soest, Baarn en Hilversum weer terug naar het museum.
De werkzaamheden in Blauwkapel vinden plaats in het
Hemelvaartsweekend. De buitendienststelling is van 26
mei 01.00 u t/m 30 mei 05.00 u en dan wordt er 24 uur
per dag gewerkt.
(foto’s Martijn Bijvoet)
18
׉	 7cassandra://EuRzvX87kRdXWCEwT9QWI-ewpf5LZwKc4V_p8Uq0uYg#`̷ bxGZ!|׉E[» Subsidie van de Vrienden
voor restauratie treinstel 252
Het treinstel 252 werd in 1972
op particulier initiatief van de
sloop gered en later aan de
goede zorgen van vrijwilligers
van de in 1979 opgerichte Stibans
toevertrouwd. Deze enige
vertegenwoordiger van het in
1938 in dienst gestelde stroomlijnmaterieel
(zie elders in deze
Vriendendienst) werd in 2009 in
eigendom overgedragen aan het
Spoorwegmuseum.
Op 11 november 2011 komt de 252 aan in het museum na de caasco revisie
Dankzij vele donaties in het verleden en de bijdragen van
de donateurs van de Stibans konden vervolgens het casco
en de draaistellen in Duitsland worden hersteld. Na enige
tijd in het museum in Utrecht gestaan te hebben is het
treinstel verhuisd naar Blerick. Daar is begonnen met de
opbouw van het interieur. Laatste tijd was nog maar een
klein aantal vrijwilligers actief met de restauratie. Dat
kwam ook omdat veel onderdelen als gevolg van de asbest
problematieklange tijd onbereikbaar waren, een planning
en noodzaak ontbrak en er nog vele andere projecten
in uitvoering waren. De werkplaats kon bovendien alles
behalve optimaal gebruikt worden door ruimtegebrek.
Nu de omstandigheden drastisch verbeterd zijn wil het
Spoorwegmuseum heel graag dat
treinstel 252 begin
2023 weer op de baan kan komen. Hierbij is ‘in rijvaardige
staat’ het ideaal plaatje. Er is verspreid over de jaren door
verschillende partijen aan het treinstel gewerkt. Belangrijk
was de casco revisie bij SFW Delitzsch, waarna de 252 in
2011 tijdelijk in het museum terugkeerde. Op dit moment
wordt in Blerick de verdere afb ouw ter hand genomen. Het
kan mogelijk zijn dat bepaalde zaken opnieuw of anders
uitgevoerd gaan worden dan voorheen voorzien was.
Niet iedere wens en origineel detail is haalbaar, er zullen
compromissen nodig zijn. Er zal zoveel mogelijk gebruik
moeten worden gemaakt van bestaande onderdelen, ook als
dat wat meer moeite kost dan nieuw aanmaken. Dat is ook
geen bezwaar, het is immers een oud treinstel dat gerestaureerd
wordt, het is geen nieuwbouw. Niet eerder heeft
het Spoorwegmuseum zelf een vrijwel geheel kaal treinstel,
zonder elektrische installatie, aandrijving of interieur toch
weer weten op te bouwen tot een rijdend pronkstuk!
Een belangrijk punt bij dat afb ouwen was en is het beschikbare
budget. Nu resteert de donatie van de Stibans,
de stichting die als fondsenwerver nog actief is. Het is
moeilijk om meer budget vrij te maken. Geld op betekent
‘project klaar’. Subsidies worden alleen gegeven bij nieuwe
projecten, vrijwel nooit bij iets dat al in uitvoering is. Maar
gelukkig zou het budget (net) voldoende moeten zijn voor
een rijdend, afgebouwd treinstel.
In dat verband is het goed te melden dat het bestuur van
de Vrienden in de bestuursvergadering op 23 april unaniem
besloten heeft een substantieel bedrag beschikbaar te stellen
als bijdrage aan de restauratie van de 252. Op korte
termijn zal verder overleg plaats vinden met Peter-Paul de
Winter, hoofd collecties van het Spoorwegmuseum. In de
komende Ledenvergadering zullen nadere bijzonderheden
worden gemeld.
VRIENDENDIENST - NOVEMBER 2019 N° 24
VRIENDENDIENST - MEI 2022 N° 29
19
»
׉	 7cassandra://F0P8Z_HM33GEZs2IDnUMxLlaPa_o_bVYssVebIUZ1V0"`̷ bxGZ!|bxGZ!|b+בCט   +u׉׉	 7cassandra://hM6-QIWr3afQXDMgh1x8mambKc50yrSqrdTg5C7eD28 nK`׉	 7cassandra://NmRLupDSkjL-9_mNpzsTnLghJjf-vERYfaQjplE4zjQb`W׉	 7cassandra://Z7gAcH9STR3CcnKDVDNHf360nW4GEnZTdiwGoa9zAb8"`̷ ׉	 7cassandra://VqKPL1uFnwvbPc2LQGWS8wI5KDg2UcWN3el5pUiHSVQ 
U  x͠bxGZ!|נbxGZ!| I9ׁHhttp://J.A.BoׁׁЈנbxGZ!| ̡2I9ׁHhttp://J.A.BoׁׁЈ׉E» Prikbord
Op 16 mei werd de tentoonstelling ‘Expeditie Posttrein’ geopend. Dit jaar is het 25 jaar geleden dat een
eind kwam aan het postvervoer per spoor. In de tentoonstelling is aan het postvervoer gerelateerd
materieel opgesteld, waarvan deze maand op het prikbord een aantal foto’s
Postrijtuig P 7920 in het Museum;
4 juni 2019
Turquoise postrijtuig P 7012; Utrecht;
19 april 1951 (foto J.A.Bonthuis; archief
archief NVBS Railverzamelingen)
Per winterdienst 1979 eindigde de inzet
van de Pec’s. De 1902 in Amsterdam; 28
september
Pec 1902 wordt overgebracht van
Leidschendam naar Utrecht; 17
december 2008
Motorpost mP 3031 in het museum; 22
juni 2019 (foto Martijn Bijvoet)
Interieur van de museum Pec;
Roosendaal; 20 januari 1981
20
Per 22 mei 1979 werden 62 speciale postwagens in
dienst gesteld; 2 exemplaren zijn bewaard in het
museum; 23 april 2022 (foto Martijn Bijvoet)
Museaal postmaterieel in Roosendaal.
P 7920 naast Pec 1902; 12 januari 1984
mP’s 9232+9234 in Venlo op 5 september
1958 (foto J.A.Bonthuis; archief SNR)
׉	 7cassandra://Z7gAcH9STR3CcnKDVDNHf360nW4GEnZTdiwGoa9zAb8"`̷ bxGZ!|׈EbxGZ!|ÁbxGZ!|b+)VD29_2022-1Halfjaarlijks magazine VVNSMbxfrJ