׉?ׁB! בCט  {u׉׉	 7cassandra://rGqzyKp_xPQK14IywCtmtKAeLBHYx_K2m86zP6ilsts -`׉	 7cassandra://KJd5OGrfrvN84TtAcT8bs2eQQJM6QKdWlwuW-88q3d4?[`S׉	 7cassandra://HOWVS7x1zoMEZOF2LQk4-b6N4DgrO3x-eHijiloYDEY`̵ ׉	 7cassandra://VOHLHldAx0XkEAXW4JZ0A9nP2Z432DU4Th8BGXAVGSI >͠`t<DhI$׈E`t<DhH׉E mSAMEN
VOOR DE RECHTEN
VAN CLIËNTEN
JAARVERSLAG 2020
CLIËNTENVERTROUWENSPERSONEN
WET ZORG EN DWANG
MEI 2021
׉	 7cassandra://HOWVS7x1zoMEZOF2LQk4-b6N4DgrO3x-eHijiloYDEY`̵ `t<DhH`t<DhH{בCט   {u׉׉	 7cassandra://aqjz9gJNMCEFUMTlPixTInAud59OdFlcwQ-RkA4NE_k `׉	 7cassandra://Vzj9FYv4t7ejbJSNzSHpzD_5rm2Z1_zwwVpdoQv-uL48`S׉	 7cassandra://Zt_zpsi6h8lj3JMVqij435TH81shjscFagVeGSjq0gA`̵ ׉	 7cassandra://EH2B5FOWlCSF1jMGk2H46qzEtbJKd7i9fB6sK3XWefE .}͠`t<DhI,ט  {u׉׉	 7cassandra://cw54oakCBBwdLMCs9bSWJJW9TpHU0wa3JmIyj1VV1-Eȃ`׉	 7cassandra://jidq9Iqheoqw7Zpp5CRJk7a2miK5SLNd16YzIwTHSHo~`S׉	 7cassandra://VRBQs8WKpGEdR7JE3or9wR18or-kDN8FyRMqMAySzjs`̵ ׉	 7cassandra://vxhDRwrl88XRM43ifT1999lOlFts_AKWAheOl92r0N4g͠`t<DhI-נ`t<DhI' O9 ׉SG
ׁׁrנ`t<DhI( MO9 ׉SG
ׁׁrנ`t<DhI) O9 ׉SG
ׁׁrנ`t<DhI* O9 ׉SG
ׁׁrנ`t<DhI+ J9 ׉SG
ׁׁr׉E02
׉	 7cassandra://Zt_zpsi6h8lj3JMVqij435TH81shjscFagVeGSjq0gA`̵ `t<DhH׉E INHOUDSOPGAVE
VOORWOORD
OPZET CLIËNTENVERTROUWENSWERK
TRENDS & ONTWIKKELINGEN
HET CLIËNTENVERTROUWENSWERK IN CIJFERS
OVER DE CVP WZD-AANBIEDERS
PG 04
PG 07
PG 13
PG 19
PG 30
03
׉	 7cassandra://VRBQs8WKpGEdR7JE3or9wR18or-kDN8FyRMqMAySzjs`̵ `t<DhH`t<DhH{בCט   {u׉׉	 7cassandra://W52lyssHi_TGv_QLoF3mjgl_F4P3ZyTltXYlIYGFgTk :`׉	 7cassandra://qt-_1d-TZr1pmNQnWJDKbDKEm4AQOfsczG9wwJ4EssQ@`S׉	 7cassandra://DXT_Y9FtLGZ-mt44C86PCgxcMPnkNQuSxNch4Uxf5wcC`̵ ׉	 7cassandra://KMMjlH3mgL6jgzaNA91gw_phg7Lu1g1Y_FSxtfvITzI ͠`t<DhI0ט  {u׉׉	 7cassandra://jgW40JyT9CESGRAizA1JeWHtOA3My74OI5xLxExUDHQ r`׉	 7cassandra://akLdogr-PdEApKcxSA-tMgJcp9AEl81QRuOkdy9GslE<&`S׉	 7cassandra://i-SJQLga4yTyPYTmwg6cXzcmXZYfR3QK7pWTP3wVczUl`̵ ׉	 7cassandra://uN0gZcHF8XqP_0pXBm05AIqgJDV6zGqayufWMpJl9tcg>͠`t<DhI1׉EVOORWOORD
In 2020 trad de nieuwe Wet zorg en dwang (Wzd) in werking. Deze wet
regelt de rechten van cliënten met een verstandelijke beperking of een
psychogeriatrische aandoening bij onvrijwillige zorg of onvrijwillige
opname.
Sinds 20 april 2020 vallen ook cliënten met zogenaamde ‘gelijkgestelde
aandoeningen’ – vooralsnog Korsakov, Huntington en niet-aangeboren
hersenletsel – onder bepaalde omstandigheden onder de reikwijdte van
de Wzd. De wetgever bepaalde dat deze cliënten te allen tijde een beroep
moeten kunnen doen op een onafhankelijke cliëntenvertrouwenspersoon
(CVP). Deze CVP Wzd ondersteunt de cliënten en hun wettelijk
vertegenwoordigers (naasten en familie) in hun rechtspositie rond
onvrijwillige zorg.
AANBIEDERS CLIËNTENVERTROUWENSPERSONEN
WET ZORG EN DWANG
Vanwege de onafhankelijke en partijdige positie van de CVP Wzd koos
de wetgever ervoor om de samenwerkende zorgkantoren de inkoop
te laten verzorgen. De zorgkantoren contracteerden na een bredere
inkoopprocedure in 2019 vier aanbieders, verdeeld over negen regio’s.
Deze vier aanbieders zijn wij: Adviespunt Zorgbelang, Het LSR, Quasir
en Zorgstem. In het laatste kwartaal van 2019 startten we met de
voorbereidingen voor de pilot CVP Wzd, die op 1 januari 2020 inging,
tegelijk met het van kracht worden van de Wet zorg en dwang.
WAAR WE VOOR STAAN
Adviespunt Zorgbelang, Het LSR, Quasir CVP en Zorgstem ondersteunen
cliënten die met onvrijwillige zorg te maken (kunnen) hebben door
het bieden van onafhankelijk cliëntenvertrouwenswerk. Onze
cliëntenvertrouwenspersonen Wzd zijn er voor cliënten en hun familie
en vertegenwoordigers. Ze beogen de rechtspositie van cliënten te
versterken en (daarmee) de kwaliteit van leven van cliënten en de kwaliteit
van hun zorg te verbeteren.
2020: EEN UITDAGEND STARTJAAR
Het jaar 2020 stond in het teken van kennismaking, voorlichting en
opstarten van het cliëntenvertrouwenswerk binnen de instellingen.
04
׉	 7cassandra://DXT_Y9FtLGZ-mt44C86PCgxcMPnkNQuSxNch4Uxf5wcC`̵ `t<DhH׉EEn van het informeren van cliënten, naasten, zorgprofessionals
en -bestuurders over de wet en de rol van de CVP Wzd. De
coronamaatregelen en het ‘op slot’ gaan van veel organisaties in de
eerste lockdownperiode maakten dit zeer uitdagend.
Ook bleken er veel meer zorginstellingen te zijn die onder de reikwijdte
van de Wzd vallen dan vooraf gedacht. Daardoor was het voor ons
niet altijd mogelijk de normen te behalen die in het kwaliteitskader
genoemd worden dat door het werkveld en cliëntenorganisaties is
opgesteld. We zijn met de zorgkantoren en het ministerie van VWS
in overleg over de vraag of er op termijn extra middelen beschikbaar
komen om wel aan de gestelde kwaliteitskaders te kunnen voldoen.
Ondanks de uitdagingen hebben we in 2020 hele mooie resultaten
bereikt; zowel in het ondersteunen van cliënten en naasten, als in het
voorlichten van zorgaanbieders over de wet, de rechten van cliënten en
het implementeren van het verplichte stappenplan. In dit jaarverslag
blikken we met u terug op een bewogen eerste pilotjaar, met trends,
cijfers en casuïstiek uit ons cliëntenvertrouwenswerk.
BLIK OP DE TOEKOMST
Ook in 2021 vervullen wij het werk van onafhankelijk
cliëntenvertrouwens-personen in het kader van de Wet Zorg en dwang.
We hopen dan meer en laagdrempeliger in de directe omgeving van de
cliënt te kunnen zijn. Adviespunt Zorgbelang, Het LSR, Quasir CVP en
Zorgstem hebben de wens om dit werk vanaf 2022 gezamenlijk voort
te zetten, vanuit onze expertise en opgedane ervaring, in het belang
van de kwaliteit van het leven en de zorg van heel veel cliënten die met
onvrijwillige zorg te maken hebben.
Eric Verkaar, bestuurder Zorgbelang Inclusief
Jasper Boele, bestuurder Het LSR
Anja van Straten - Scheper, bestuurder Quasir CVP
Pieter Wetser, bestuurder Zorgstem
05
׉	 7cassandra://i-SJQLga4yTyPYTmwg6cXzcmXZYfR3QK7pWTP3wVczUl`̵ `t<DhH`t<DhH{בCט   {u׉׉	 7cassandra://LrBkiUu3z4q0DzNbYb0KGx873t8J4_M1SQGgAPDTm1o PP`׉	 7cassandra://iJ2efEcUo8zMOZ0Gl0OxQUJsGYLuLDKjDYoNhJOdVEYG`S׉	 7cassandra://ApDjrTE_ViH9sTxFtXea4fYOBXXMhkAVAINia1jpju8`̵ ׉	 7cassandra://1qhaB1-Q3ODykuFxtR-aGB1NPTZiSqQmyF6arJPmaS8 .͠`t<DhI4ט  {u׉׉	 7cassandra://omPudn3AMKoTy9zFMZ0W6lgvMLxWxK1_8B7_ou1eSq4 |l`׉	 7cassandra://eVWw03rsUQ87CyXBI22g8O2m3VE7eq86b1gSInIWjPsE`S׉	 7cassandra://l-qutFDjez-ETQJJ5hSOZdyQgDJmoNV_HOkNH3yIAuY`̵ ׉	 7cassandra://zcIAr8CQqJ8V6bXTOob9nZOs9WdKKHLLbIJxe4U3jeY!͠`t<DhI5׉E6ALTERNATIEVEN VOOR MEER BEWEGINGSVRIJHEID
Mevrouw Koenders woont in een PG-instelling en had recent een scootmobiel. Maar deze is
haar na een ongeluk afgenomen omdat haar dochter het te onveilig vond. Nu heeft ze een
rolstoel die ze met de hand voort moet bewegen. Dat erg zwaar. Mevrouw Koenders krijgt er
pijn van in haar armen en het gaat heel langzaam. Er is een ondersteunend motortje geplaatst
maar dat is volgens mevrouw Koenders niet voldoende. Ze voelt zich hierdoor beperkt in haar
bewegingsvrijheid en schakelt de CVP Wzd in.
In een multidisciplinair overleg waar dochter, verzorgende en manager aanwezig zijn, kaart de
CVP Wzd samen met mevrouw Koenders haar onvrede aan. Dochter geeft aan dat het écht
te onveilig is om weer een scootmobiel aan te schaffen en mevrouw Koenders kan hier niets
tegenin brengen. De CVP Wzd vraagt naar alternatieven en doet een beroep op de kennis van en
ervaring met hulpmiddelen door de zorginstelling. Wellicht is meer elektrische ondersteuning
aan de rolstoel mogelijk of is een andere elektrische rolstoel een optie. Mevrouw Koenders is
bijvoorbeeld nog in staat een joystick te bedienen.
De manager geeft aan dat een ergotherapeut kan meekijken en op basis van dat advies
over kan worden gegaan naar een rolstoel die mevrouw Koenders meer mogelijkheid tot
bewegingsvrijheid geeft.
06
׉	 7cassandra://ApDjrTE_ViH9sTxFtXea4fYOBXXMhkAVAINia1jpju8`̵ `t<DhH׉EOPZET CLIËNTENVERTROUWENSWERK
In
2020 zijn de vier CVP Wzd-aanbieders gestart met hun werkzaamheden,
waaronder het kennismaken met zorgaanbieders. We voerden met zo’n
1.000 zorgaanbieders kennismakingsgesprekken; met het merendeel
hebben we ook al samenwerkingsafspraken gemaakt. Onderdeel van
de kennismaking is het informeren van bestuurders, medewerkers en
cliëntenraad over de functie van de CVP Wzd. Daarnaast zijn er afspraken
gemaakt over de wijze waarop de zorgaanbieder zich inspant om de CVP
Wzd bekend te maken onder cliënten.
Bij een deel van de zorgaanbieders is de CVP Wzd al gestart met de
proactieve locatiebezoeken. Uit ervaring met cliëntenvertrouwenswerk
is gebleken dat laagdrempeligheid belangrijk is om goed invulling te geven
aan de functie.
CORONAMAATREGELEN
Bijna direct na de start van onze werkzaamheden werden we geconfronteerd
met de coronamaatregelen. In de eerste lockdownperiode (maart-juni) sloten
veel organisaties hun deuren voor bezoekers van buiten. Wij hebben ons met
succes hard gemaakt voor een vrije toegang van de CVP Wzd tot de locaties.
Aan het eind van de zomerperiode namen de meldingen en cijfers van corona
toe. Veel locaties van zorgaanbieders hadden te maken met besmettingen.
In september en de maanden erna troffen de zorgaanbieders opnieuw
extra maatregelen en werden zij terughoudender in het toestaan van
onze locatiebezoeken aan de cliënten. Er zijn lessen geleerd uit de
eerste lockdown: van sluiting van het hele gebouw of het weigeren van
toegang van cliëntenvertrouwenspersonen, was amper nog sprake.
De cliëntenvertrouwenspersonen waren en blijven actief met de
zorgaanbieders in gesprek om in te spelen op wat wel mogelijk is en
hoe de toegang zo veilig mogelijk gerealiseerd kan worden.
BEKENDHEID WZD EN TOEGANG
De CVP Wzd is nieuw voor de cliënten, hun vertegenwoordigers, hun
zorgverleners en de bijbehorende zorgaanbieders. Wij merken dat in de
praktijk en anticiperen hierop met voorlichting. We geven veel voorlichting
over de wet en de nieuwe rechten van cliënten die hierin beschreven
07
׉	 7cassandra://l-qutFDjez-ETQJJ5hSOZdyQgDJmoNV_HOkNH3yIAuY`̵ `t<DhI `t<DhH{בCט   {u׉׉	 7cassandra://LNUU4rQd-unVcYCkbsj1hb7KHahWxmzFgU6GEu8nmXY %` ׉	 7cassandra://RxncpVSE_G10Lq8tCSEDogAZaY9gjUEGWMtaSKW_8sQ<`S׉	 7cassandra://3CQeXrCvR7SJpRa83C_La866mdVF9_vIMnIaf73UsHYw`̵ ׉	 7cassandra://i9vGlCxtydGeLARrTY-Xl0hmys2-nw_xDrNqWJVOy8o͠`t<DhI8ט  {u׉׉	 7cassandra://tVapOBG9JnNBFOfz2CvIuK_IhNaEW24UMqQW0xwAggk ME`׉	 7cassandra://t1jSuRn3c6DQT9f1LyKpMVbop9FHWGgjFQMR5jWqLk4D`S׉	 7cassandra://YpuJg0FirY-fALtJx4YscNs7KHCLtoO0o7tDtf47utk`̵ ׉	 7cassandra://xgOnf83Xqfa2U5Db32SLGZNu_RBFtmH2DFEYHv_djXo5͠`t<DhI9׉Estaan. Tegelijkertijd merken we dat nog lang niet alle zorgprofessionals en
bestuurders goed op de hoogte zijn en daarom de CVP Wzd niet altijd direct
toegang verlenen. Wij zijn momenteel met deze zorgverleners, maar ook
met het ministerie van VWS en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)
in gesprek om na te gaan hoe we de toegang van de CVP Wzd tot cliënten in
zowel proactieve als reactieve zin kunnen verbeteren.
INTENSIEVE VOORBEREIDING PILOT
In de voorbereidende fase was niet direct sprake van een vliegende start,
vanwege het ontbreken van belangrijke informatie. Er bleek geen compleet
overzicht met gegevens beschikbaar van zorgaanbieders, aantal cliënten en
gegevens van contactpersonen. Ook het locatieregister was niet up-to-date.
Het uitzoeken hiervan heeft de Cvp Wzd-aanbieders veel tijd gekost.
LANDELIJK UNIFORME ONDERSTEUNING VAN CLIËNTEN
Adviespunt Zorgbelang, Het LSR, Quasir CVP en Zorgstem voelen zich
gezamenlijk verantwoordelijk voor alle cliënten in Nederland die onder de
Wzd vallen. Daar waar mogelijk werken we samen en treden we gezamenlijk
naar buiten om de kwaliteit van het CVP Wzd-werk te verbeteren:
» We hebben gezamenlijk, met een softwarebedrijf, een goed registratiesysteem
ontwikkeld. In dit systeem rapporteren we voor heel Nederland
dezelfde gegevens, zodat de zorgkantoren over landelijk vergelijkbare
data beschikken.
» De opleiding van onze cliëntenvertrouwenspersonen wordt gestoeld
op dezelfde leerdoelen.
» De vier CVP Wzd-aanbieders geven samen het primaire proces voor het
dagelijks handelen van de cliëntenvertrouwenspersonen vorm.
» We hebben gezamenlijk gewerkt aan de ontwikkeling van ondersteunende
informatie voor het implementeren van de functie.
» We overleggen met elkaar over de invoering van de functie en pakken
en lossen gezamenlijk knelpunten op.
» We overleggen samen met de Landelijke Faciliteit, de zorgkantoren en
met het ministerie van VWS.
08
׉	 7cassandra://3CQeXrCvR7SJpRa83C_La866mdVF9_vIMnIaf73UsHYw`̵ `t<DhI׉ExREGIOVERDELING
Er geldt een regioverdeling voor de uitvoering van het cliëntenvertrouwenswerk.
We hebben afgesproken dat één CVP-aanbieder optreedt als
instantiebeheerder als een zorgaanbieder locaties heeft in meerdere regio’s.
Voor de zorgaanbieder is er dan één aanspreekpunt voor bijvoorbeeld
het maken van samenwerkingsafspraken en het bespreken van de
jaarrapportage.
Regio Zorgkantoren
1
2
3
5
6
Friesland, Groningen en Drenthe
Twente en Zwolle
Arnhem, Apeldoorn/Zutphen, Midden IJsel
4 Nijmegen, Noordoost Brabant, Waardenland en Midden-Brabant
Zuidoost Brabant, Noord en Midden-Limburg en Zuid-Limburg
Zeeland, Zuid-Hollandse-Eilanden, West-Brabant, Rotterdam
7 Westland Schieland Delfland, Haaglanden, Midden-Holland,
Zuidholland Noord
8
Amstelland en de Meerlanden, Kennemerland, Amsterdam,
Zaanstreek /Waterland, Noord-Holland Noord
9 Utrecht, ‘t Gooi en Flevoland
Organisatie
Quasir
Het LSR
Adviespunt Zorgbelang
Adviespunt Zorgbelang
Adviespunt Zorgbelang
Het LSR
Zorgstem
Zorgstem
Zorgstem
WERKWIJZE EN ACTIVITEITEN
Cliëntenvertrouwenspersonen verlenen cliënten en hun vertegenwoordigers
advies en bijstand in ‘aangelegenheden die samenhangen met het verlenen
van onvrijwillige zorg aan de cliënt, met zijn opname en verblijf in een
accommodatie, of met het doorlopen van een klachtenprocedure.’ In de
praktijk betekent dit dat de CVP Wzd antwoord geeft op hun vragen en een
luisterend oor biedt. Ook geeft de cliëntenvertrouwenspersoon informatie
over hun rechten en mogelijkheden. Bij klachten of onvrede over de zorg,
ondersteunt de CVP de cliënt bij het verwoorden, indienen en bespreken
hiervan. De verbeterpunten die de cliëntenvertrouwenspersonen signaleren
bespreken zij direct met de betrokken zorgaanbieder en ze zien erop toe dat
hieraan gevolg wordt gegeven. Zo ervaart de cliënt dat zijn kwaliteit van leven
en de kwaliteit van de zorg daadwerkelijk verbetert.
09
׉	 7cassandra://YpuJg0FirY-fALtJx4YscNs7KHCLtoO0o7tDtf47utk`̵ `t<DhI`t<DhI{בCט   {u׉׉	 7cassandra://sij17FW8WR7cRnB8CApk0cikoj71hUnD6tWox4Z3hIw `׉	 7cassandra://dsLXc79OKXSUU5C8BKmEs5LkxcxW0QlIKyFK3tFzHRg:`S׉	 7cassandra://GnHnkim0cXYAARtCgu2RWnEWv0kGx1PJ675SHWAk1lEg`̵ ׉	 7cassandra://x-lxrZ62JeUIElaPf3yzDaRiZChG3oXRLA-ThLL5nbY͠`t<DhI;ט  {u׉׉	 7cassandra://PkPMQKW-Ttf3lMffEJi27300YnDHwR3DhpYTCkwCeVE y`׉	 7cassandra://RxPZIVlLJ1QH83sgF932bJJDMK6vl_Q2ooKJTtMmngkG`S׉	 7cassandra://_YbWHJAxReJqtmZgjTnRJcaC15UhV7WGnEV8xFIlkIk`̵ ׉	 7cassandra://o4zwofXGBnVwAmO19ko93xot1SXiiUvX4qy_syoJ83w R͠`t<DhI<׉ErVoor onze cliënten en hun vertegenwoordigers voeren wij de volgende
activiteiten uit:
» We geven ze toegang tot een cliëntenvertrouwenspersoon.
» We bezoeken cliënten in de zorgorganisaties waar zij verblijven.
Het gaat daarbij ook om proactieve locatiebezoeken om op een
laagdrempelige manier met hen in contact te komen.
We informeren en adviseren cliënten en hun vertegenwoordigers over
hun (rechts)positie in de zorg.
» We bieden ze ondersteuning bij vragen en klachten rond onvrijwillige zorg.
» We signaleren knelpunten in de zorg en rapporteren dit bij de
zorgaanbieder en indien nodig bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.
VERLIEFD EN VERHUIZEN
Meneer van Delft, bewoner van een 24-uurs setting
in de verstandelijk gehandicaptensector, wordt
verliefd en wil graag de zorg met verblijf beëindigen
en intrekken bij zijn geliefde. De medewerkers van de
locatie waar hij verblijft hebben daar bedenkingen
bij. Meneer van Delft vindt dat hij beperkt wordt om
vrijelijk een keuze te maken over de invulling van zijn
leven en benadert mij als CVP Wzd.
De Cvp Wzd inschakelen is voldoende aanleiding
voor de instelling om bewust na te gaan denken over
gemotiveerde argumenten om meneer van Delft
te weerhouden om deze stap te maken. En omdat
een ‘ernstig nadeel’ hiervoor ontbreekt, eindigt de
discussie tussen meneer en de instelling en kan hij
zijn wens waarmaken. Enkele maanden later is het
zover: hij trekt in bij zijn partner.
Het aantal cliënten en ondersteuningsvragen
is in het eerste jaar
nog in een opstartfase. De meest
voorkomende vragen en uitingen
van ongenoegen gaan over de zorg
en begeleiding; de meeste klachten
hebben betrekking op het inrichten van
het eigen leven (zie ook het hoofdstuk
Cliëntenvertrouwenswerk in cijfers).
Naar verwachting zal het aantal
cliënten en ondersteuningsvragen
in 2021 verder oplopen naarmate de
bekendheid van de CVP Wzd toeneemt.
10
׉	 7cassandra://GnHnkim0cXYAARtCgu2RWnEWv0kGx1PJ675SHWAk1lEg`̵ `t<DhI׉E11
׉	 7cassandra://_YbWHJAxReJqtmZgjTnRJcaC15UhV7WGnEV8xFIlkIk`̵ `t<DhI`t<DhI{בCט   {u׉׉	 7cassandra://mbuqU10__mklMX_vyi1uK6l8TK7G9rCbo93h8iLvpCU G`׉	 7cassandra://qHb5e89UzrnAuuDzFyLhsolf5LD8jGy-BM-pBkHZCyA%N`S׉	 7cassandra://4f2cQEYIZRKaklVUSHla7mtNV98iD0fylpXh_JqTOkk	`̵ ׉	 7cassandra://NuGupoWVmJIgMJsTs1tUPl7N5XyersV1mBYuqNrtv2I "͠`t<DhI>ט  {u׉׉	 7cassandra://plt3lCacXtumWfm9d1NzlwBTJShs-0c4M8auNSiGt9s D` ׉	 7cassandra://QNy3HqEMsmT4H-xdwVPgi6LF2_ndzLu-bqfyqLzkixcF`S׉	 7cassandra://yzolPsF1CaKI0IKU-wKmeHQxX9sKCEfL8mRNQaDcaBw`̵ ׉	 7cassandra://2NA4X0gI2050AhqqrC2usMBNZ_vmZ0r_zVBY-1vgkrk#͠`t<DhI?׉E12
׉	 7cassandra://4f2cQEYIZRKaklVUSHla7mtNV98iD0fylpXh_JqTOkk	`̵ `t<DhI׉EdTRENDS &
ONTWIKKELINGEN
OMVANG VAN DE OPDRACHT GROTER DAN VERWACHT
» Bij de start is vooral ingestoken op kennismaken bij intramurale
zorgaanbieders. In de loop van het jaar kwamen er steeds meer
zorgaanbieders bij, ook kleinere zorgaanbieders, zoals zorgboerderijen en
PGB-initiatieven.
» Het aantal zorgaanbieders dat bij de Cvp Wzd-aanbieders in beeld was
groeide zodoende gedurende het jaar. Een deel van hen was aanvankelijk
onbekend doordat zij geen voormalige BOPZ-locatie waren of doordat
zij zelf niet (h)erkenden dat zij onder de Wet zorg en dwang vallen.
De opdracht aan de Cvp Wzd-aanbieders blijkt groter dan verwacht.
» In 2019 stelden veldpartijen en cliëntorganisaties samen het kwaliteitskader
CVP Wzd op. Dit kwaliteitskader dat wordt gemonitord door de
Landelijke Faciliteit CVP Wzd, is voor ons als CVP Wzd-aanbieders het
uitgangspunt voor ons handelen. In dit kwaliteitskader zijn normen voor
bezoekfrequenties e.d. opgenomen. Omdat er veel meer zorginstellingen
blijken te zijn die onder de reikwijdte van de Wzd vallen dan vooraf
gedacht, is het op dit moment niet mogelijk de normen te halen die in dit
kwaliteitskader genoemd worden. Tevens blijkt het vooraf beschikbaar
gestelde landelijke budget voor de functie CVP Wzd ontoereikend om te
kunnen voldoen aan de normen uit het kwaliteitskader. We zijn met de
zorgkantoren en het ministerie in overleg over de vraag of er op termijn
extra middelen beschikbaar komen om wel aan de gestelde kwaliteitseisen
te kunnen voldoen.
» De Cvp Wzd-aanbieders hebben een caseload-berekening uitgevoerd.
Deze berekening geeft inzicht in de grootte van de opdracht. Dit is een
dynamisch proces dat ook in 2021 doorloopt.
TOEGANG VAN DE CVP WZD BIJ ZORGAANBIEDERS
» In de praktijk verschilt het sterk hoe de toegang van de CVP Wzd verloopt.
De ene zorgaanbieder is verder in de implementatie van de wet en de
visie op onvrijwillige zorg dan de ander. Soms is de CVP Wzd zeer welkom
en soms levert het verzoek om toegang van de CVP Wzd weerstand op.
Diverse zorgaanbieders wilden eerst intern alles rond de Wzd op orde
hebben alvorens men de rol van de CVP Wzd kon implementeren.
13
׉	 7cassandra://yzolPsF1CaKI0IKU-wKmeHQxX9sKCEfL8mRNQaDcaBw`̵ `t<DhI`t<DhI{בCט   {u׉׉	 7cassandra://a_XNYqSvC3dH3avvSFPA5jP9Vp5yHu8hBIZSs7URO70 N` ׉	 7cassandra://XFbw1Kmo3D5gMsxK2sovc_b7gbJwhda_nEo8icDqlCM=G`S׉	 7cassandra://ZunTD_EUJcXUYTIt0ooHdgO7KYYLtsEtWqZOO6lQlOAm`̵ ׉	 7cassandra://AXJS-CkILwULCncQ4ebQ6FYoY54HpAGQdPVZIIFe4ggz͠`t<DhIAט  {u׉׉	 7cassandra://b2soobOxig9tDYG6gv5BrVb-6nSvX2y-jHKYMzJESik *`׉	 7cassandra://v3_0XC1XEvK-efAxF7UoDTc78ldtZPjX7LhWbXKM3uwGB`S׉	 7cassandra://XbdEV0elViAou37ME6G4SxHWC82f8Z1w7J_ZoXowcUU#`̵ ׉	 7cassandra://hi-zZV6NItczCbPWEA9VHniBvgnzNvgKJRJDCRM65Bs$H͠`t<DhIB׉E|» Bij de psychogeriatrische (PG-)doelgroep is de rol van vertrouwenspersoon
nog relatief onbekend en roept deze vragen op in welke context
de cliëntenvertrouwenspersoon gezien moet worden. Gekeken wordt
naar hoe verder de locatiebezoeken vorm te geven in combinatie met de
contacten met verwanten en wettelijk vertegenwoordigers.
» Er bleken onduidelijkheden en misverstanden in het veld te zijn over de
reikwijdte van de Wzd. Hier is eind van het jaar opheldering over
gevraagd bij VWS.
» Er is een format gemaakt voor de samenwerkingsafspraken met
zorgaanbieders.
LOCATIEBEZOEKEN
» Om de functie CVP goed tot zijn recht te laten komen is het nodig dat
cliënten de CVP Wzd kennen. In het kwaliteitskader CVP Wzd is
opgenomen dat de CVP Wzd regelmatig locaties bezoekt om de functie
onder de aandacht van cliënten en medewerkers te brengen. En om de
signalerende taak goed uit te kunnen voeren.
» Voor de frequentie van de locatiebezoeken van de CVP Wzd geldt een
landelijke richtlijn als kader. Dit kader is, gezien het beschikbare budget
(en formatie) niet haalbaar. We hanteren hier nu een aangepaste
frequentie voor.
» Door de coronacrisis heeft het inplannen en uitvoeren van
locatiebezoeken vertraging opgelopen.
SAMENLOOP FUNCTIES KLACHTOPVANG
Naast de CVP Wzd zijn er ook andere functionarissen actief op het
gebied van klachtopvang, zoals (klachten)functionarissen vanuit de
Wkkgz, vertrouwenspersonen jeugd, vertrouwenspersonen zorg en
cliëntondersteuners. Dit geeft in de praktijk verwarring. Het vraagt om
duidelijkheid van de zorgaanbieder over de wijze van inregelen van de
verschillende functies ten opzichte van elkaar en om goede afstemming
tussen de functionarissen onderling. Het belangrijkste hierin is de
duidelijkheid richting cliënten.
CORONACRISIS
» Het afgelopen jaar is gekleurd door de coronacrisis. Er waren
besmettingen in diverse zorginstellingen. Sommige locaties waren
14
׉	 7cassandra://ZunTD_EUJcXUYTIt0ooHdgO7KYYLtsEtWqZOO6lQlOAm`̵ `t<DhI׉E	6gesloten. Voor de inzet van de CVP Wzd betekende deze periode dat
geplande live afspraken (locatiebezoeken, voorlichting, cliëntgesprekken)
werden afgezegd en er online contact werd gehouden met
zorginstellingen.
» Mensen met een beperking en kwetsbare ouderen werden in deze
crisistijd sterk geconfronteerd met hun afhankelijkheid van de zorg. Dit
had zijn weerslag op de kwesties die hierover werden ingediend. Deze
kwesties gingen bijvoorbeeld over de bezoekregeling, het al of niet leveren
van maatwerk en de effecten op cliënten.
» In juni werden de bezoeken aan de zorgaanbieders weer voorzichtig
opgestart. Alles op maat en vanwege de veiligheid steeds in overleg met
de zorgaanbieder.
» In het vierde kwartaal werd de toegang van de CVP Wzd tot de
zorgaanbieder in de COVID-spoedwet geregeld. Dit gold ook voor de
locatiebezoeken.
» Maandelijks wordt door de Cvp Wzd-aanbieders een geanonimiseerd overzicht
over coronagerelateerde kwesties aangeleverd bij de werkgroep van VWS.
VAN TIME-OUT NAAR
WZD-IMPLEMENTATIE
Harriët krijgt bij een zorgaanbieder een timeout
(bestaande uit een tijdelijke uitplaatsing
op een crisisplek) en toont meermalig verzet
tegen deze maatregel. Via mij, CVP Wzd,
krijgt ze informatie over haar rechtspositie,
haar recht om in verzet te gaan, haar recht
om haar verzet onderzocht te zien, en haar
recht om formeel hiertegen te klagen.
Ik ondersteun Harriët in het doorlopen van
de klacht en ze krijgt haar gelijk. Dit proces
bracht ook helderheid bij de zorgaanbieder.
Het was voor de organisatie onmiddellijk
aanleiding om prioriteit te geven aan de
implementatie van de Wet zorg en dwang.
KWESTIES EN SIGNALEN
» Gedurende het jaar nam het aantal kwesties
vanuit cliënten en vertegenwoordigers van
cliënten toe. Vanuit de PG-sector is het
merendeel van de kwesties afkomstig van
de vertegenwoordigers. In de verstandelijk
gehandicapten (VG-)sector zien we een mix.
Daar hebben cliënten regelmatig meerdere
kwesties (ondersteuningsvragen) tegelijk.
» Er blijkt in de praktijk meer tijd nodig om
een kwestie te behandelen dan was ingeschat
in het kwaliteitskader.
» Doordat de functie van de CVP Wzd ook
beter zichtbaar werd bij zorgaanbieders, was
er ook een toename van het aantal signalen.
Deze zijn door de CVP Wzd afgegeven aan de
zorgaanbieders en door de zorgaanbieders
op een goede manier opgepakt.
15
׉	 7cassandra://XbdEV0elViAou37ME6G4SxHWC82f8Z1w7J_ZoXowcUU#`̵ `t<DhI`t<DhI{בCט   {u׉׉	 7cassandra://g7fXEOOf1v8CmqLG9lvfXke-oh34KfcmzNT8hNZyjmk `׉	 7cassandra://_s7sv4tL9uwZzz65kObR9tmU6Oj9NCIxgtJET9Q2vy8I`S׉	 7cassandra://COctZT_xbPPUMmLNM1CsLAkUrO0SiUdBWSKeK2TqSSU`̵ ׉	 7cassandra://4Y-YGrmSY8-Ow9a8n8FWNskeE_xOTQa8R8cI-BRL1TU(͠`t<DhIEט  {u׉׉	 7cassandra://jqfngi0vFfm87ghQC_1fDRFeAwk9r33BU9ehNiuTAGc o`׉	 7cassandra://_NKhiCiu2Uwnaj0VcdSNtgYEIJJp7s2JeQFsT6s1A-AE`S׉	 7cassandra://nr3X53rm_m9kBcPqPtE_n1N8FnZ5UrK7mWd54ZTjnzw`̵ ׉	 7cassandra://2UZpzU46iDubZkWtFl387MSHnWbjmvx993_BjyEhheo#!͠`t<DhIFנ`t<DhID k9׉H 1https://www.youtube.com/watch?v=4cTjFryjT_8&t=39sGׁׁrנ`t<DhIH Á{9ׁHhttp://Registerplein.nlׁׁЈ׉E	GELIJKGESTELDE AANDOENINGEN
In de loop van 2020 werd er een aanpassing in het besluit Wzd gemaakt
waardoor de zogenaamde ‘gelijkgestelde aandoeningen’ ook onder de Wzd
kwamen te vallen. Dit betreft de ziekte van Huntington, Korsakov en nietaangeboren
hersenletsel. De CVP-en Wzd hebben hierover contact gelegd
met de betreffende zorgaanbieders.
MIJN BEGELEIDER BEMOEIT ZICH STEEDS MET MIJ
Als cliëntenvertrouwenspersoon Wet zorg en dwang
zijn we er voor cliënten die vragen hebben over
onvrijwillige zorg. Soms is het erkennen van iemands
zorgen al voldoende en vindt de cliënt zijn eigen weg.
Emiel belt me. Zijn advocaat heeft hem naar mij
verwezen, vertelt hij netjes. Emiel trekt het niet
meer. Hij woont op een LVB-locatie in zijn eigen
appartement. Hij kan eigenlijk ‘alles wel helemaal
zelf’. Alleen er is één begeleider, die bemoeit zich
steeds met hem.
Emiel begrijpt het niet. Hij heeft alles wat in zijn
macht ligt al gedaan: er met die begeleider over
gepraat, ook met zijn persoonlijk ondersteuner.
Hij is zelfs naar de manager gestapt. Maar ze doen er
niets mee. Hij voelt zich niet gehoord, en hij is bang
om met zoveel spanningen boos te worden op die
begeleider… “En dan zit ik zo weer in de problemen
met de politie en dat wil ik niet meer! Dus nu kies ik
er maar voor om de straat op te gaan als zij werkt.”
We spreken af dat ik hem kan ondersteunen bij
een gesprek met deze begeleider. En wat blijkt een
paar dagen later? Emiel heeft het toch nog een keer
zelf geprobeerd en hij voelt zich nu wel gehoord.
Hij bedankt mij, maar hij kan trots zijn op zichzelf!
KWALITEIT EN
DESKUNDIGHEIDSBEVORDERING
VAN DE CVP WZD
» Alle CVP-en zijn in 2020 opgeleid
en hebben met succes hun opleiding
afgerond. De CVP-en zullen bezig
blijven met ontwikkeling en
opleiding. De Landelijke Faciliteit
organiseerde in 2020 kick-offs.
Verder worden er themagerichte
landelijke intervisies gehouden,
bijvoorbeeld over forensische zorg
of over juridische aspecten in het
werk. De CVP-en woonden ook
informatiebijeenkomsten bij van de
IGJ en het Centrum Indicatiestelling
Zorg (CIZ).
» Het Kwaliteitsregister is sinds
1 september toegankelijk voor
de CVP-en Wzd. Zij kunnen zich
registreren op Registerplein.nl.
» Onze gezamelijke werkgroep
Primair proces heeft de hoofd- en
subwerkprocessen voor de CVP
Wzd vastgesteld en tools ontwikkeld
voor de praktijk. Hierdoor hebben
de CVP-en Wzd een hulpmiddel om
het werk op eenduidige wijze uit te
voeren.
16
׉	 7cassandra://COctZT_xbPPUMmLNM1CsLAkUrO0SiUdBWSKeK2TqSSU`̵ `t<DhI
׉E	&COMMUNICATIE
» In de Week van de Wet zorg en dwang in september zijn diverse
producten ontwikkeld zoals placemats/visuals ten behoeve van de PG- en
VG-doelgroepen en een spel dat kan helpen met het bespreken van de
rechten van cliënten. Daarnaast zijn er workshops gegeven aan cliënten,
cliëntenraden, mantelzorgers en aan naasten en vertegenwoordigers.
» De CVP-en hebben meegewerkt aan diverse interviews om zichtbaarder
te worden voor de cliënten en de zorgaanbieders.
» Tijdens de introductie bij cliënten worden regelmatig filmpjes gebruikt.
Er is een gezamenlijk animatiefilmpje over de CVP Wzd ontwikkeld,
waarin in eenvoudige taal wordt uitgelegd wat de CVP Wzd doet en wat
onvrijwillige zorg is.
FINANCIERING
De benodigde contractering vanuit VWS voor de inkoop van de CVP-functie voor
niet-Wlz-cliënten (dus cliënten vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning,
Jeugdwet of Zorgverzekeringwet) was in december rond voor de cliënt-contacturen
gedurende 2020. Structurele financiering is nog niet geregeld. Om ons te
kunnen richten op ambulante cliënten is eerst structurele financiering nodig.
DE JUISTE STAPPEN VOLGEN
Wanneer een cliënt meermalig gefixeerd en
ingesloten wordt, waarbij het stappenplan niet
gevolgd is, ontstaat de noodzaak om de CVP Wzd in
te schakelen. Zeker wanneer blijkt dat de cliënt en
wettelijk vertegenwoordiger een langere periode
verzet bieden en een interne klachtenprocedure geen
resultaat heeft opgeleverd. De CVP Wzd beschermt
de rechtspositie van de cliënt en maakt contact met
de zorgaanbieder. Op het signaal wordt uiteindelijk
adequaat gereageerd: het verzet van cliënt wordt
serieus genomen en onderzocht, zodat aan formele
vormvereisten kan worden voldaan. Ook wordt de
interne Wzd implementatie onder de loep genomen
om in de toekomst verder leed te voorkomen.
KWARTIERMAKERS- EN
BESTUURDERSOVERLEG
In het kwartiermakersoverleg zijn de
kwartiermakers/managers van de vier
CVP Wzd-aanbieders vertegenwoordigd.
Binnen dit overleg is het hele jaar hard
gewerkt om alle zaken rond de inzet
van de CVP Wzd eenduidig te regelen
en de implementatie van de functie in
het veld te monitoren. Geregeld vond
overleg plaats met de zorgkantoren en
met de Landelijke Faciliteit. Daarnaast
wordt regelmatig op bestuurdersniveau
overleg gevoerd over strategische zaken
rond de CVP functie.
17
׉	 7cassandra://nr3X53rm_m9kBcPqPtE_n1N8FnZ5UrK7mWd54ZTjnzw`̵ `t<DhI`t<DhI
{בCט   {u׉׉	 7cassandra://hZ1QGByUJKCQF2vkpSZjLqZgy20ZVuUwFeTTGp_M0a8 `׉	 7cassandra://vcDMl8dsUBC9ffgMeOjrV81XQn-uM_7TCrr0PhV_lNQ9`S׉	 7cassandra://X_lFi1VuoYM2JDB2dbuC-6RzgZRhS-XtUtTOXfENroI`̵ ׉	 7cassandra://yt0rQqdvXEzUPOKnAJ5kbNN35AUPULijB2ETAXoJbjk c͠`t<DhIIט  {u׉׉	 7cassandra://2t2F9uQxdIIRT3bLNnWaR8ZXLPHeEh5TFxT9VhqrC3A e`׉	 7cassandra://0qvhJWsgcV33ahO4X451vmT7c9lEt80okbmd1_yziyM97`S׉	 7cassandra://g-U06_UVzH8BQ_MTHyk5q5zKQWY0e0b8i4cZD0GZ3K4`̵ ׉	 7cassandra://GrIFpXMs5PF0Eqrl7A70sYbg-hkEYtysFe7ZEHndl1U(TN͠`t<DhIJ׉E18
׉	 7cassandra://X_lFi1VuoYM2JDB2dbuC-6RzgZRhS-XtUtTOXfENroI`̵ `t<DhI׉ECLIËNTENVERTROUWENSWERK
IN CIJFERS
De CVP Wzd kan de cliënt en/of zijn vertegenwoordiger informatie en
ondersteuning verlenen bij vragen en klachten over onvrijwillige zorg, zijn
opname, zijn verblijf of in het doorlopen van een klachtenprocedure. In deze
paragraaf brengen we het cliëntenvertrouwenswerk cijfermatig in beeld.
AANTAL CLIËNTEN EN KWESTIES
In 2020 hebben 873 unieke cliënten1
en/of hun vertegenwoordigers contact
opgenomen met de CVP Wzd. Vanaf het eerste kwartaal zien we een
toename van het aantal cliënten dat gebruikmaakt van de CVP Wzd. Dit hangt
samen met het feit dat de CVP Wzd steeds bekender wordt bij cliënten, hun
naasten en zorgprofessionals. Naar verwachting zal het aantal in 2021 verder
toenemen door ruimere toegang bij de zorgaanbieders en ook het (nog)
meer bekend raken van de functie bij cliënten en vertegenwoordigers.
AANTAL ONDERSTEUNINGSVRAGEN PER SECTOR
Per cliënt kunnen meerdere ondersteuningsvragen (kwesties) spelen.
Hierdoor ligt het aantal ondersteuningsvragen hoger dan het aantal cliënten.
In 2020 werden er in totaal 1130 vragen behandeld. Uit figuur 01 blijkt dat
het grootste aantal ondersteuningsvragen in 2020 uit de VG-sector komt.
FIGUUR 01: AANTAL ONDERSTEUNINGSVRAGEN PER SECTOR
800
700
600
500
400
300
200
100
0
727
256
50
4
Jeugd/WMO Wiz-Anders Wiz-PG
Wiz-VG
77
16
ZVW
19
1
We tellen unieke cliënten, dat wil zeggen dat een cliënt die in een jaar meerdere keren contact
opneemt met de CVP Wzd, maar één keer wordt meegeteld.
׉	 7cassandra://g-U06_UVzH8BQ_MTHyk5q5zKQWY0e0b8i4cZD0GZ3K4`̵ `t<DhI`t<DhI{בCט   {u׉׉	 7cassandra://xGCfYtc0MIgOw1P7zkyCTFJ1kZGBryZdkulybkFEwCg "`׉	 7cassandra://RkVTPqbnL2-xDLmdejfmaYNPiafbj-n-ljM2P4052-g`S׉	 7cassandra://VjMUZxl0yKSaGLd_vQH1AbGpKCjXWUOIAA6Lq77LWB4	`̵ ׉	 7cassandra://Uilh9FSMOB0woHxF4iIf1TOi5iS_mSZmIerOSeA_VOgW^͠`t<DhILט  {u׉׉	 7cassandra://qt_IZ5V-XeGMA-d-PO4R48woyyuyGgsn5E8jNdoTJUc :`׉	 7cassandra://W2g1rvLGunrJbRJcfj47RiE36aeKOmhOjyd5MgJ4V4g `S׉	 7cassandra://x8BvZS1kTxgQmQxPXCFSOuwsKYRtbKyWEB6neOzUy882`̵ ׉	 7cassandra://qxhCOwZ5ilwMV3zswApl9NOdFAX3OabS7c_zdxciz3g'͠`t<DhIM׉EONDERSTEUNING EN RESULTAAT
Ondersteuningsvragen worden onderverdeeld in drie categorieën, namelijk
vragen om informatie en advies, een uiting van onvrede of een formele
klachtenprocedure. Het merendeel van de ondersteuningsvragen betreft
uitingen van onvrede.
FIGUUR 02: SOORT KWESTIE EN AFHANDELING
800
700
600
500
400
300
200
100
0
744
592
Som van Kwesties
Som van Afgehandeld
291
256
89
68
6
Informatie
Onvrede
Klacht
Onbekend
20
׉	 7cassandra://VjMUZxl0yKSaGLd_vQH1AbGpKCjXWUOIAA6Lq77LWB4	`̵ `t<DhI׉EIn de figuren 03, 04 en 05 zien we de top 5 van de onderwerpen
per categorie van de ondersteuning.
FIGUUR 03: TOP 5 ONDERWERPEN BIJ INFORMATIE
34
Zorg/begeleiding (vrw)
Verblijf (vrw)
78
33
Organisatie / financiën (vrw)
Eigen leven in richten (onvrw)
Anders
78 / 36%
34 / 16%
33 / 15%
38 / 17%
34 / 16%
38
34
FIGUUR 04: TOP 5 ONDERWERPEN BIJ ONVREDE
75
Zorg/begeleiding (vrw)
Bewegingsvrijheid (onvrw)
217
217 / 39%
75 / 13%
Eigen leven in richten (onvrw) 166 / 29%
Medische handelingen (onvrw) 38 / 7%
Verblijf (vrw)
68 / 12%
166
68
38
21
׉	 7cassandra://x8BvZS1kTxgQmQxPXCFSOuwsKYRtbKyWEB6neOzUy882`̵ `t<DhI`t<DhI{בCט   {u׉׉	 7cassandra://sQ1jPAbn0G3Qf7Oz-VoMKqL1NnbI3OFSeZ3dVD2vw4M $`׉	 7cassandra://R9cdCS8ouL3S4T9xFUEa7PEpkvFJjkhp0iGfd1QHO7s`S׉	 7cassandra://8jSpCbVzm9I0S2HL0qqrf0WPRB7sBSQrxgG22UpmC7M
`̵ ׉	 7cassandra://Oivd4_5LjlRIio4iNlnaByBg1iCJP-clwcN9sxQ-NPg -̄͠`t<DhIOט  {u׉׉	 7cassandra://34QZxaqN2FDoSPNlgFyn8qMiX_vjBzaWfpI5BlI9cg0 m{`׉	 7cassandra://RbrN0obJxES_C9b7ZBXrujDLMqH8Vmh1rgjIE817rKk`S׉	 7cassandra://qUWv8Ak0jfiqpn20-zYISh9NyR6dmLCO2bdh8GegFOo
`̵ ׉	 7cassandra://w28XX2JfkFkUREK2NHe_QEaJh8o3fKtwjZclauoSqrs!J͠`t<DhIP׉EFIGUUR 05: TOP 5 ONDERWERPEN BIJ KLACHT
Zorg/begeleiding (vrw)
Verblijf (vrw)
16 / 32%
8 / 11%
Medische handelingen (onvrw) 9 / 13%
Eigen leven inrichten (onvrw)
Bewegingsvrijheid (onvrw)
Anders
22 / 31%
8 / 11%
8 / 11%
Wat opvalt is dat bij de top 5 aan vragen om informatie en advies het vaker
over vrijwillige zorg gaat (67 procent) terwijl het bij klachten meestal over
onvrijwillige zorg gaat (55 procent). Bij de ondersteuningsvragen bij een
uiting van onvrede is het percentage vrijwel gelijk.
22
׉	 7cassandra://8jSpCbVzm9I0S2HL0qqrf0WPRB7sBSQrxgG22UpmC7M
`̵ `t<DhI׉EDe CVP Wzd kan in een ondersteuningstraject verschillende type acties
inzetten, bijvoorbeeld het geven van informatie en advies, het voeren van
een gesprek met de leidinggevende of het ondersteunen van een klacht bij
de klachtencommissie. Per ondersteuningstraject kunnen dat ook meerdere
acties zijn. Figuur 06 toont het totaal (1566) van de ingezette acties verdeeld
naar het type acties. Zichtbaar is dat ongeveer de helft van alle acties uit
informatie en advies bestaat.
FIGUUR 06: INGEZETTE TYPE ACTIES
Informatie en advies
Geprek medewerkere
Gesprek leidinggevende/staf/directie
Gesprek klachtenfunctionaris
Schrifteliljke afdoening
Klachtencommissie Wzd
Geschillencommissie
Overig
0
2
62
200
400
600
800
1.000
213
63
31
18
879
298
23
׉	 7cassandra://qUWv8Ak0jfiqpn20-zYISh9NyR6dmLCO2bdh8GegFOo
`̵ `t<DhI`t<DhI{בCט   {u׉׉	 7cassandra://ysXg5VYDecMeY8kR3dl8bUq1yMN4M0GsePVq6ZBm5TY m`׉	 7cassandra://hsx39BkWtaKYJaPtYSgjlDATkevXp0zLAyYQ2R88PakAx`S׉	 7cassandra://d1-sKcNMAnKM3KPcJlc7yTP2qmnIXfp4t7nVRpQnqN4`̵ ׉	 7cassandra://Q_hHUYtnBTyjbODTMe-eWSspUZkFQryh8lSnBFcyzAQ ͠`t<DhIRט  {u׉׉	 7cassandra://R6VISvFIAmwzqcpYEWmCmVEfn4CpZe_-LN0IcRrgu_Q 0	`׉	 7cassandra://c475TWtlSgmgwRRH5ChimPiSIeyKcw9S5jGB7VE4xoI`S׉	 7cassandra://255h55VbPD6UbDwlpmA85xEBotVEV1-GFNT9fXFXfRA	`̵ ׉	 7cassandra://URpPhExhTiYIzPL-CIl68e-ZpRSm6HIfAGXBv5aME_g^͠`t<DhIS׉E24
׉	 7cassandra://d1-sKcNMAnKM3KPcJlc7yTP2qmnIXfp4t7nVRpQnqN4`̵ `t<DhI׉E
Daarnaast biedt de CVP Wzd vaak ondersteuning bij een gesprek met
een medewerker, leidinggevende of klachtenfunctionaris. In figuur 07
is zichtbaar wat het resultaat is van de ingezette acties. Ongeveer de
helft van alle ingezette acties leidt tot een oplossing van de vraag,
uiting van ongenoegen of klacht.
FIGUUR 07: RESULTATEN VAN INGEZETTE ACTIES
Opgelost
Deels opgelost
Doorverwezen
Niet opgelost
Gestaakt
Onbekend
Ongegrond
Gegrond
Deels gegrond
0
8
8
4
100
200
300
400
500
600
700
800
900
347
163
119
91
55
771
25
׉	 7cassandra://255h55VbPD6UbDwlpmA85xEBotVEV1-GFNT9fXFXfRA	`̵ `t<DhI`t<DhI{בCט   {u׉׉	 7cassandra://pZLy48NHOXDE4ukCM7H6jqLhhTet-zkLGs8AlQT03us ܊`׉	 7cassandra://_FQuZaLA-rgqsMHfJ3FtlI_ATIcNiPlpBbGWEKRp2N0'[`S׉	 7cassandra://vDwFj1R1HcyX4-4kCl0SsuwY2JuPZJFhGvXF4SLfJRMZ`̵ ׉	 7cassandra://biYghyUhOR78315qTf3vezJoShdnGysGuRNArGDo0YM :͠`t<DhIUט  {u׉׉	 7cassandra://o0JM9CVjjhT3uz94fxJTC5iysjDYGuavFR7xa-lEl18 `׉	 7cassandra://vk1N8-RJ6qRVL4_irOAYaJ330lOHSgG3wiFnV1EYlwU5`S׉	 7cassandra://sOIKphRbmhWZ0b1FDt3zmdYw-MoIgZ1FoPXgLzFSwls`̵ ׉	 7cassandra://9192ZzhU2lz3FpoxeEdgxPZnqYDuVuTZ2kIJuHA1wKA! ͠`t<DhIV׉EINTRODUCTIES EN LOCATIEBEZOEKEN
Naast het ondersteunen van cliënten, heeft de CVP Wzd de taak om
proactief locaties van de zorgaanbieders te bezoeken. Vanaf het in werking
treden van de Wet zorg en dwang, hebben de CVP-en Wzd contact gezocht
met zorgaanbieders om kennis te maken en zichzelf te introduceren.
Landelijk is inmiddels met zo’n 1000 zorgaanbieders contact gelegd,
en bij een deel hiervan zijn de locatiebezoeken gestart.
Uit figuur 08 blijkt dat het aantal locatiebezoeken in 2020 – in totaal 993 –
nog gering is ten opzichte van het aantal zorgaanbieders. De introductie
van het cliëntenvertrouwenswerk heeft veel tijd gekost (samenwerkingsafspraken
maken, voorlichten medewerkers etc.) en onder invloed van
COVID-19 hebben zorgaanbieders afspraken uitgesteld. Naar verwachting
zal het aantal locatiebezoeken in 2021 verder toenemen.
FIGUUR 08: AANTAL LOCATIEBEZOEKEN PER SECTOR
530
520
510
500
490
480
470
460
450
519
474
PG
VG
26
׉	 7cassandra://vDwFj1R1HcyX4-4kCl0SsuwY2JuPZJFhGvXF4SLfJRMZ`̵ `t<DhI׉EsSIGNALEN, KLACHTEN KCOZ EN IGJ
Signalering is een van de kerntaken van de CVP Wzd. Het gaat dan om
het signaleren van tekortkomingen in de structuur of de uitvoering van
onvrijwillige zorg of onvrijwillige opname en verblijf, voor zover deze
afbreuk doen aan de rechten van een cliënt. Signalen worden in eerste
instantie besproken met de zorgaanbieder. Onderneemt de zorgaanbieder
geen gepaste actie, dan kan de CVP Wzd melding doen bij de Inspectie
Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). In 2020 zijn in totaal 31 signalen afgegeven.
Er zijn nog geen signalen doorgezet naar de IGJ. Daarnaast zijn er diverse
klachten doorgezet naar de Klachtencommissie Onvrijwillige Zorg (KCOZ),
de commissie die bindende uitspraken doet over Wzd-klachten. Van deze
klachten zijn er een aantal gegrond verklaard.
EEN KLACHT… OVER DE CVP WZD
Onvrede en klachten zijn ons dagelijks werk. Maar een klacht over mijzelf, dát was voor mij de
eerste keer. Mevrouw Visser, vertegenwoordiger, vond dat ik haar zorgen over de kwaliteit van
het verpleeghuis meteen had moeten melden bij de inspectie. Ik had verder haar ‘alles rondom de
klachten zelf uit laten zoeken’. Bovendien begreep ze niet dat ik nog een kennismakingsgesprek
wilde voeren met de organisatie… Wie wil er nu kennismaken bij een zorgaanbieder die zo slecht
voor zijn bewoners zorgt?
Als CVP-en willen wij echter júist kennismaken met zorgaanbieders die het (nog) niet (allemaal)
goed doen. En nemen we inderdaad geen acties over die de vertegenwoordiger of de cliënt
zelf kan uitvoeren. CVP-en Wzd maken zorgvuldige afwegingen (met het vier ogenprincipe) en
stappen niet direct naar de inspectie.
27
׉	 7cassandra://sOIKphRbmhWZ0b1FDt3zmdYw-MoIgZ1FoPXgLzFSwls`̵ `t<DhI`t<DhI{בCט   {u׉׉	 7cassandra://cExIIs5m21CNl5jUNVM_XcwAGL4sXfvYuk1NNjBAkPs nN`׉	 7cassandra://0bzrjPtGlo4JGAy3nEtHFbjuDEoDRUQvtnHjIWB6VYA9`S׉	 7cassandra://SI8-emyUE8lamLjkZ0-v6ZdJUlcS4qxmtw507VxE9VE`̵ ׉	 7cassandra://lcUXbdlpS0kaFFbBkk4MyFmPpwhCbC1JHngUkXPrmfk F͠`t<DhIXט  {u׉׉	 7cassandra://A6SQdtXr3IZzAm__UeaohKi1Bdnxks9UEuc20URnJwE :`׉	 7cassandra://6Q_-k8SiKQFmQMtO4RAXB0Oa4Uwwv4q4nO2m1RPJVIU4`S׉	 7cassandra://pxJ2CSgRq0Dkj2GRXQKk8lJ8bStTey8aVcIKaWO5vb45`̵ ׉	 7cassandra://wi57EZQCjXaRNbEbVNLj_F7ZZSPa0aQ58ayRUbcoOzg 'w͠  `t<DhIY׉ECASUS
Sandra is 26 en verblijft in een VG-woongroep met
24 uurs begeleiding. Sandra wordt soms gefixeerd
om zeer ernstige escalatie te voorkomen. In oktober
is een fixatie fout gegaan en heeft Sandra letsel
opgelopen. De moeder van Sandra, tevens mentor,
onderneemt verschillende stappen om het aan te
kaarten. Ook zoekt ze contact met de CVP Wzd.
Omdat de klachten al goed op papier staan, kan de
CVP Wzd volstaan met het geven van een wettelijke
onderbouwing van de klachten. Welke artikelen uit
de Wet zorg en dwang zijn geschonden?
Een week later volgt een gesprek met de directeur
zorg en de bestuurder. In dit gesprek blijkt dat er
veel niet op orde is: het zorgplan is al 18 maanden
niet geëvalueerd, medewerkers zijn niet geschoold
om te fixeren, er is gebrek aan kennis in de woning
van de doelgroep.
Tijdens het gesprek geven bestuurder en directeur
aan erg geschrokken te zijn van de ernst van de
klacht van de mentor en dat dit pas echt goed
doordrong toen ze de brief met alle Wzd artikelen
ontvingen. Uitkomst van het gesprek is dat er
toezeggingen worden gedaan om de zorg te
verbeteren. De belangrijkste zaken zijn binnen
2 weken gerealiseerd.
28
׉	 7cassandra://SI8-emyUE8lamLjkZ0-v6ZdJUlcS4qxmtw507VxE9VE`̵ `t<DhI׉E29
׉	 7cassandra://pxJ2CSgRq0Dkj2GRXQKk8lJ8bStTey8aVcIKaWO5vb45`̵ `t<DhI`t<DhI{בCט   {u׉׉	 7cassandra://pEMWH_W689bdI0WqGLL5eEu7Idmjxj_QJYyVpiKbZ4M \`׉	 7cassandra://3dopXEOZQq_NFEkXrVQD1bD0LhUhS59J2U4p1lBlNdI7q`S׉	 7cassandra://N5-nYk2v2ivXDYCIX3vH_HstEgv4q9Bi3v7dV2IGEa8`̵ ׉	 7cassandra://yyfv3bg3OoIlZoavT24MmUxmE-eqr3Ok7KShSjrqW0E2 ͠`t<DhI_ט  {u׉׉	 7cassandra://C6XP6OzH__40pUcYmRx_ZJHMk3eNN1I6hPdP8hVc_6I o`׉	 7cassandra://2tJfDad7mM_xy33ETwdWPaW0v99zgvHYGrkT52lI_uI0`S׉	 7cassandra://9BkGolZ7NeVMxbAHNndh3SL6r2gIPyyi1Mnn-YJPv0I`̵ ׉	 7cassandra://lFt711Ot9oyo1552MmVXsrTCb3S0BKudRbNQBtvLbi0\d*͠`t<DhI`נ`t<DhI[ ̽9׉Hhttp://adviespuntzorgbelang.nlGׁׁrנ`t<DhI\ m>9׉Hhttp://hetlsr.nlGׁׁrנ`t<DhI] ݁A9׉Hhttp://quasir.nlGׁׁrנ`t<DhI^ TZ9׉Hhttp://zorgstem.nlGׁׁrנ`t<DhIk Y_9ׁHhttp://zorgstem.nlׁׁЈנ`t<DhIj F9ׁHhttp://quasir.nlׁׁЈ׉EOVER DE CVP
WZD-AANBIEDERS
ADVIESPUNT ZORGBELANG
Adviespunt Zorgbelang is het
samenwerkingsverband van
Zorgbelangorganisaties op het
gebied van individuele ondersteuning van mensen. Onder dit label voeren
Zorgbelang Inclusief, Zorgbelang Brabant|Zeeland en Burgerkracht Limburg
het cliëntenvertrouwenswerk Wzd uit.
Wij komen op voor de belangen van zorggebruikers en zetten ons in voor de
kwaliteit van de zorg. De volgende dienstverlening wordt door Adviespunt
Zorgbelang aangeboden:
» Vertrouwenswerk (o.a. Jeugd, VG en V&V)
» Onafhankelijke cliëntondersteuning (Wlz en Wmo)
» Klachtenfunctionarissen (Wkkgz)
Bezoek voor meer informatie: adviespuntzorgbelang.nl.
HET LSR (LANDELIJK STEUNPUNT MEDEZEGGENSCHAP)
De stem van de cliënt laten horen. Dat is waar het LSR
voor staat in al zijn dienstverlening. Onze organisatie is
actief op drie terreinen: klachtopvang, kwaliteitstoetsingen
vanuit clientperspectief en (ondersteunen van) cliëntmedezeggenschap
en participatie.
De ondersteuning bij klachtopvang doen we in de volgende functies:
» Cliëntenvertrouwenspersoon Wet Zorg en Dwang.
» Vertrouwenspersoon zorg en Vertrouwenspersoon sociaal
domein/Wmo gemeentelijk)
» Klachtenfunctionaris
» Ambtelijk secretaris klachtencommissie
Bezoek voor meer informatie: hetlsr.nl.
30
׉	 7cassandra://N5-nYk2v2ivXDYCIX3vH_HstEgv4q9Bi3v7dV2IGEa8`̵ `t<DhI׉EBQUASIR CVP B.V.
Quasir CVP B.V. maakt onderdeel uit van
de Quasir groep. De Quasir groep is een
expertisecentrum voor klachten, calamiteiten, geschillen en vertrouwenswerk
in zorg en welzijn. De Quasir groep staat voor onafhankelijkheid en het
herstellen van de verbinding tussen cliënt en zorgaanbiederMet deze functie
ondersteunen we cliënten en hun vertegenwoordigers die vallen onder de
reikwijdte van de Wet zorg en dwang. De Quasir groep bied naast de cliëntenvertrouwenspersoon
Wet zorg en dwang:
» Klachtenfunctionarissen
» Calamiteitenonderzoekers
» Klachtencommissie WMO, jeugdzorg en WZD/WVGGZ
» Geschillencommissie aansluiting
Tevens draagt de Quasir groep bij aan de ontwikkeling van de eerder
genoemde functionarissen en commissies middels opleidingen en trainingen
binnen de Quasir Academy.
Bezoek voor meer informatie: quasir.nl.
ZORGSTEM
Stichting Zorgstem ondersteunt
cliënten bij de uitoefening van hun
rechten middels onafhankelijk
cliëntenvertrouwenswerk.
Zorgstem is er voor cliënten en hun vertegenwoordigers die te maken
hebben met de Wet zorg en dwang.
Het versterken van de rechtspositie bij onvrijwillige zorg is wat Zorgstem
als doel heeft. Zorgstem is een dochterstichting van het AKJ, een organisatie
die het vertrouwenswerk jeugd uitvoert in opdracht van VWS.
Bezoek voor meer informatie: zorgstem.nl.
31
׉	 7cassandra://9BkGolZ7NeVMxbAHNndh3SL6r2gIPyyi1Mnn-YJPv0I`̵ `t<DhI`t<DhI{בCט   {u׉׉	 7cassandra://_gDyu7yGAoTNbw0M9CDnBDrPg6k8OT1WE4NFXHsEWHM X`׉	 7cassandra://5AjITOiC5u2U6kF8VgZGyxLpJxqycfFYH234t8nAeng `S׉	 7cassandra://feA-VgUTE0ExsGVpeMYFCwGvlUDJ0e7j8UbGUUUuDLk`̵ ׉	 7cassandra://rF2QBkx_81H8s55IeH5o6V_z-Ektk-_mJZp7R5yh8BQ H͠`t<DhIhנ`t<DhIb F݁̱9׉H "http://www.adviespuntzorgbelang.nlGׁׁrנ`t<DhIc F;9׉Hhttp://www.hetlsr.nlGׁׁrנ`t<DhId Fu9׉Hhttp://www.quasir.nlGׁׁrנ`t<DhIe F(I9׉Hhttp://www.zorgstem.nlGׁׁrנ`t<DhIl I69ׁHhttp://D.SIׁׁЈ׉E+COLOFON
Dit jaarverslag is een uitgave van:
» Adviespunt Zorgbelang
» Het LSR
» Quasir CVP B.V.
» Zorgstem
AUTEURS
Lisette Sloots, Astrid van Houwelingen, Christiaan van Rosmalen
en Wendy Oosterwijk.
Mei 2021
EINDREDACTIE
Judith van Oudheusden en Ralph Schaareman
CONCEPT & ONTWERP
E* D.SIGN
32
׉	 7cassandra://feA-VgUTE0ExsGVpeMYFCwGvlUDJ0e7j8UbGUUUuDLk`̵ `t<DhI"׈E`t<DhI#`t<DhI"{) *Jaarverslag Wet zorg en dwang MEI2021 [A4]`tRAt