׉?4ׁB! #בCט 5 5{u׉׉	 7cassandra://HgxKpxDyyXAQBZzRybUM__Mh648d-U4ihAZo2Wd2kYc um`׉	 7cassandra://cM_27zCjuGPI1FSTMoY9TVqcW2ukPouBHWiNuzZY7XMv`q׉	 7cassandra://bSAAzyBbiqMUtTvtcikXnAcit2UmU6RIqs7dDzysr2w(` i?]LV׈Ei?]L׉E׉	 7cassandra://bSAAzyBbiqMUtTvtcikXnAcit2UmU6RIqs7dDzysr2w(` i?]Li?]Lj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://-u7CePfMxHptKVC9dSWfIUE7Zqea1mqpffw1EZpeeS0 `׉	 7cassandra://nKDIyJ3r54I05z-pox0rBubvZapHCwDYac-t7pE4bFY~	`q׉	 7cassandra://3m5NHKlPSADiKwAXJs9HSPzNHhGY8DKtEOWMO4IwKq0*` i?]LYט 5 5{u׉׉	 7cassandra://lNLI7S5UmaKnpExR0ChoKp1lFhmfgzSMantAWZaL2ZA n`׉	 7cassandra://jANlcI25PCRIwVrjYf8xXmfMAIVCvsfDi5hG3Ls1kBwHN`q׉	 7cassandra://gmq4gaS5CtJQQNz0-f38MwuvSaWdYX5JMl4O0TiLMrAU` i?]LZנi?]L_ kTk9ׁHhttp://cushmanwakefield.nlׁׁЈנi?]L^ 1h	9ׁHhttp://prodeltarealestate.nlׁׁЈנ(iW~    fJ̈9׉H /https://www.cushmanwakefield.com/en/netherlandsG׉ׁ
default style נi?]L] ̚	9ׁH  mailto:Daan.Linders@CushWake.comׁׁЈ׉ETE HUUR
RIEMSDIJK 1 - TIEL
PER 1 APRIL 2026
BESCHIKBAAR
Direct gelegen aan de barge terminal
Op bedrijventerrein Medel in Tiel komt dit hoogwaardige logistieke bedrijfsgebouw
beschikbaar. De locatie ligt direct naast de inland barge terminal en op enkele
minuten van de A15, waardoor multimodaal transport en snelle distributie optimaal
worden ondersteund.
Het complex omvat circa 22.469 m², bestaande uit ca. 19.759 m² warehouse, 91 m²
mezzanine en 2.619 m² kantoorruimte (vanaf ca. 1.795 m² te huur). De kantoorlagen
worden volledig gerenoveerd en opgeleverd volgens actuele marktstandaarden.
Oppervlakte
• Totaal ca. 22.469 m²
• Warehouse ca. 19.759 m²
• Mezzanine ca. 91 m²
• Kantoor ca. 2.619 m² (vanaf
ca. 1.795 m²)
Parkeren
• Ca. 130 autoplaatsen
• 14 truckplaatsen op eigen
terrein
Kantoorruimte
• Volledig gerenoveerd
• In overleg aanpasbaar
• Te huur vanaf ca. 1.795 m²
Warehouse specificaties
• Vrije hoogte: 10,5 m
• Vloerbelasting: 2.500 kg/m²
• Puntbelasting: 7.400 kg/m²
• Kolomraster: 15,7 x 10,4 m
• 17 loading docks + 3
overheaddeuren
• ESFR-sprinklers en LEDverlichting
De
bedrijfsruimte heeft een vrije hoogte van 10,5 m en is uitgerust met 17 loading
docks, 3 overheaddeuren en 14 truckparkeerplaatsen op eigen terrein. Het gebouw
beschikt onder meer over ESFR-sprinklers, LED-verlichting en een hoge vloerbelasting,
wat het object uitermate geschikt maakt voor efficiënte logistieke operaties.
Medel huisvest toonaangevende logistieke spelers zoals DHL, Lidl, Simon Loos en
Kuehne + Nagel, wat de positie als logistieke hotspot onderstreept.
BEREIKBAARHEID
Dit hoogwaardige logistieke complex op bedrijventerrein Medel ligt direct naast de
barge terminal en nabij de A15. Het biedt een modern warehouse met mezzanine,
representatieve kantoorruimte en een ruim buitenterrein. De strategische ligging
ondersteunt multimodale en snelle distributie. Het treinstation en een bushalte zijn
goed bereikbaar.
Meer weten?
Scan de QR code
Neem gerust contact met ons op voor meer informatie of een
vrijblijvende bezichtiging
Cushman & Wakefield - Daan Linders
026 445 2445
Daan.Linders@CushWake.com
ProDelta Real Estate
010 892 0470
prodeltarealestate.nl
cushmanwakefield.nl
׉	 7cassandra://3m5NHKlPSADiKwAXJs9HSPzNHhGY8DKtEOWMO4IwKq0*` i?]L׉EVoorwoord
Efficiënt,
duurzaam en heel
betrouwbaar
Met ruim 50 containers soepel door de sluis van Eefde
en daarna het Twentekanaal op. Vanuit de stuurhut had
ik een prachtig uitzicht: bruggen, weilanden, dorpen en
steden trokken langzaam voorbij. Kortgeleden kreeg ik
de kans om een dag mee te varen op een containerschip
in de binnenvaart. Het was indrukwekkend om van
zo dichtbij te zien hoe mooi én belangrijk dit werk is.
Het is efficiënt, duurzaam en heel betrouwbaar.
De verduurzaming van de binnenvaart staat dan ook
hoog op de agenda. Minder CO2-uitstoot en schonere
manieren van transport zijn niet alleen goed voor het
milieu, maar zorgen er ook voor dat onze havens sterk
en concurrerend blijven. Neem bijvoorbeeld het vervoer
van grondstoffen als zout. Door slimme logistiek en
goede samenwerking over de grens kunnen zulke
goederenstromen veel efficiënter en duurzamer worden
georganiseerd.
Nederland is al eeuwenlang via het water verbonden
met de wereld. Onze rivieren en kanalen zijn eigenlijk de
stille wegen van de economie. Daarom is het belangrijk
dat we verder kijken dan alleen de eigen regio en
samenwerken met internationale partners. Alleen door
over grenzen heen te denken en te werken, halen we
het maximale uit onze binnenhavens en maken we onze
logistieke routes klaar voor de toekomst.
Mijn wens? Dat meer ondernemers vaker kiezen voor
vervoer over water. Daarom een oproep aan ondernemers,
beleidsmakers en overheden: werk samen, stem
goed af en blijf investeren in de toekomst van transport
over water. Hoe we dat trouwens doen in Overijssel,
met onze netwerkorganisatie Logistics Overijssel, lees je
verderop in dit blad.
Met vriendelijke groet,
Erwin Hoogland
Gedeputeerde Economie, Internationaal, Defensie
Provincie Overijssel
Havenlocaties 2026 - 3
׉	 7cassandra://gmq4gaS5CtJQQNz0-f38MwuvSaWdYX5JMl4O0TiLMrAU` i?]Li?]Lj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://Jw8GAa67aDt_3vRothbCct-6jHAwCk6Qk0JuH_6L65w `׉	 7cassandra://_JS_rS-bxQKYgVNIjHHGgusyWmP0LD6FkG6RJsceB2cw`q׉	 7cassandra://knPlUbOI9JV3Rl3ma70QYsrkkKLLkEV_bAvQAfz984k%` i?]L`ט 5 5{u׉׉	 7cassandra://t8mOvDdqk-TYV_VR29Wz5fRXw050j_cWxVmY9oKehX4 ``׉	 7cassandra://7azT3tIX9EzQBELoZ_kpPmek8CAzTNZ5M4p4kaCXiEAX7`q׉	 7cassandra://glnHn2-nngAqXbwdXZbJ-nAvFMIqMWvCGUTJbgV2YvgK` i?]La 7נ-m@   ̱̥9׉Hhttps://binnenhavens.nl/G׉ׁ
default style נ.#m@   zA̨9׉Hhttps://www.groepptc.nl/G׉ׁ
default style נ.Zem@   =@̬9׉Hhttps://mcabrabant.nl/G׉ׁ
default style נ.m@   >̨9׉Hhttps://www.brabantports.nl/G׉ׁ
default style נ.Ȗm@   z́̫!9׉H !https://www.smarthublogistics.nl/G׉ׁ
default style נ.m@   >́̩9׉Hhttps://www.tilburg.nl/G׉ׁ
default style נ/9m@   ́̤ 9׉Hhttps://europa.vvd.nl/G׉ׁ
default style נ/'/m@   q[̽9׉H #https://www.havennetwerkfryslan.nl/G׉ׁ
default style נ/F7m@  	 @]̤9׉Hhttps://portofharlingen.nl/G׉ׁ
default style נ/iRm@  
 Z̨9׉Hhttps://www.smallingerland.nl/G׉ׁ
default style נ/rm@   |̩9׉Hhttps://www.eur.nl/uptG׉ׁ
default style נ/sm@   @̧9׉Hhttps://secure-logistics.nl/G׉ׁ
default style נ/ím@   ̩9׉Hhttps://www.gemeentealtena.nl/G׉ׁ
default style נ/9m@   zx̩9׉Hhttps://www.fontys.nl/G׉ׁ
default style נ0
m@   >w̫9׉Hhttps://portofnijmegen.nl/G׉ׁ
default style נ0%m@   w̫9׉Hhttps://www.gmb.eu/homeG׉ׁ
default style נ0Hm@   z̨%9׉H #https://circularports.com/blueportsG׉ׁ
default style נ0hm@   =̬!9׉Hhttps://www.wessem.com/G׉ׁ
default style נ0m@   %9׉H 4https://www.gelderland.nl/projecten/clean-energy-hubG׉ׁ
default style נ0+m@   |̨9׉Hhttps://www.lortye.eu/G׉ׁ
default style נ0Ǒm@   @̧ 9׉Hhttps://nprc.eu/G׉ׁ
default style נ0m@   ̩!9׉Hhttps://www.rijkswaterstaat.nl/G׉ׁ
default style נ1m@   y̥9׉H Zhttps://www.ondernemeninlelystad.nl/nl/flevokust-haven?ins_rd=d3d3LmZsZXZva3VzdGhhdmVuLm5sG׉ׁ
default style נ1m@   =̧9׉Hhttps://www.binnenvaart.nl/G׉ׁ
default style נ1m@   ̽9׉H Thttps://ctp.eu/industrial-warehouse-office-finder/netherlands/ctpark-amsterdam-city/G׉ׁ
default style נ>ʂs    N"̃9׉Hhttps://jagermedia.nl/G׉ׁ
default style נ>Bs   G̎9׉Hmailto:arthur@jagermedia.nlG׉ׁ
default style נΛ(L    CM9 ׉SG
׉ׁ
default style נ(L   Dg9 ׉SG
׉ׁ
default style נOb(L   Cz9 ׉SG
׉ׁ
default style נ(L   C9 ׉SG
׉ׁ
default style נ(L   @9 ׉SG
׉ׁ
default style נ)(L   A9 ׉SG
׉ׁ
default style נ
(L   AӁ9 ׉S G
׉ׁ
default style נH,(L   A9 ׉S&G
׉ׁ
default style נ{(L   A9 ׉S*G
׉ׁ
default style נu(L  	 @9 ׉S0G
׉ׁ
default style נ(L  
 ?*9 ׉SBG
׉ׁ
default style נQ(L   19 ׉S4G
׉ׁ
default style נÂ'(L   19 ׉S:G
׉ׁ
default style נ(L   4߁9 ׉SG
׉ׁ
default style נ(L   29 ׉SDG
׉ׁ
default style נ+(L   289 ׉SG
׉ׁ
default style נ\(L   0P9 ׉SG
׉ׁ
default style נČ(L   2e9 ׉SG
׉ׁ
default style נĺ(L   2z9 ׉S6G
׉ׁ
default style נ(L   29 ׉S<G
׉ׁ
default style נ,(L   29 ׉S>G
׉ׁ
default style נj(L   19 ׉S@G
׉ׁ
default style נřf(L   19 ׉S$G
׉ׁ
default style נ͂(L   .9 ׉S(G
׉ׁ
default style נmo(L   /,9 ׉S.G
׉ׁ
default style נƶ(L   ځ̷9 ׉SG
׉ׁ
default style נ,(L   A39 ׉SG
׉ׁ
default style נ,m@    >̱̩9׉Hhttps://logisticsoverijssel.nl/G׉ׁ
default style ׉E	"Nederland 2026
Coverpresentatie
Logistics Overijssel:
waar water verbindt,
komt samenwerking in
beweging.
Pagina’s 6 t/m 10
Magazine over zee- en voornamelijk binnenhavens van Nederland.
Verduurzaming van onze logistieke stromen over water vereist een
grootschalige energietransitie. Er zijn aanzienlijke investeringen,
maar ook technologische innovaties nodig. Tevens moeten we de
ruimte en vestigingslocaties voor bedrijven in de binnenhavens en
aangrenzende industrieterreinen bewaken voor een duurzame en
toekomstbestendige logistiek.
Containerterminals / Logistieke Dienstverleners:
Wessem Port Services Group. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
L’Ortye ............................................. 58
Voorwoord:
Erwin Hoogland, Gedeputeerde Economie,
Internationaal en Defensie, Provincie Overijssel ............ 3
Havenbedrijven / Havenlocaties:
Port of Zwolle, Port of Twente, Port of Deventer ........... 6
MCA Brabant / Brabant Ports ........................... 16
Smart Hub Logistics .................................. 20
Tilburg ............................................. 22
Haven Netwerk Fryslân ................................ 28
Port of Harlingen ..................................... 30
De Haven van Drachten ............................... 32
Maritiem cluster Werkendam ........................... 38
TPN-West Nijmegen .................................. 42
BluePorts Limburg .................................... 48
Flevokust Haven ..................................... 67
Vastgoedprofessionals:
ProDelta Real Estate ................................... 2
CTP Netherlands ..................................... 68
Branche- en Belangenorganisaties / Overheid:
Nederlandse Vereniging van Binnenhavens (NVB) ......... 12
PTC Groep .......................................... 15
Europees Parlement (VVD Europa) ..................... 26
Clean Energy Hubs ................................... 54
NPRC .............................................. 60
Rijkswaterstaat (RWS) ................................. 62
Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN) ................ 64
Kennisinstituten / Toeleveranciers:
Secure Logistics ...................................... 36
Fontys .............................................. 40
GMB Haven & Industrie ............................... 46
4 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://knPlUbOI9JV3Rl3ma70QYsrkkKLLkEV_bAvQAfz984k%` i?]L׉ErDeelnemers
in deze
uitgave
www .logisticsoverijssel .nl
www .binnenhavens .nl
www .groepptc .nl
www .mcabrabant .nl
www .brabantports .nl
Redactie en advertentie-exploitatie
Jager Media
D .A . Arthur Jager
Postbus 2711,
www .smarthubonline .nl
www .tilburg .nl
www .vvdeuropa .nl
7301 EE Apeldoorn
M: 06 - 223 91 776
E: arthur@jagermedia .nl
W: www .jagermedia .nl
www .havennetwerkfryslan .nl
www .portofharlingen .nl
www .smallingerland .nl
Journalisten
Pieter Pulleman,
Marc van Rossum du Chattel,
Dianne Huijskens,
Ger Dreijer,
Johan Koning en
Sandra Put
www .eur .nl/upt
www .secure-logistics .nl
www .gemeentealtena .nl
Website / Social Media
- Blending Media
- Monique Jager
Vormgeving
Studio Transparant
www .fontys .nl
www .portofnijmegen .nl
www .gmb .eu
Fotografie
Jager Media
Volg ons ook online
via LinkedIn Zakelijk
www .circularports .com/
blueports
www .wessem .com
www .gelderland .nl/
projecten/clean-energy-hubs
www .lortye .eu
www .nprc .eu
www .rws .nl
Het magazine
Havenlocaties Nederland
wordt duurzaam geproduceerd .
www .flevokusthaven .nl
www .binnenvaart .nl
www .ctparkamsterdamcity .nl
Havenlocaties 2026 - 5
׉	 7cassandra://glnHn2-nngAqXbwdXZbJ-nAvFMIqMWvCGUTJbgV2YvgK` i?]Li?]Lj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://_5MAUgsPvopJKCFQfjQdMauyuOIhkSNsmeE5JahUclA ]=`׉	 7cassandra://ZAdf6oRNIIuXKfKCxSw76A3DauOktCQNutDWS65mXqAna`q׉	 7cassandra://zjHz2aymDg1Ta8N9_6xHKcrQ6wMgxHEgHieTxckBOeI#` i?]Lcט 5 5{u׉׉	 7cassandra://DtUyejzn2j55CKLcMTYmvm58e5kZ-KuP9mXd2CI0w5Q N`׉	 7cassandra://QWWTt6FxULpWocbjqAR1cbHf3OoIQt71zECD-sLiWxEx`q׉	 7cassandra://fJb8kP8pn4TlWR2n7psJZaCxSfrvgr0LdmL8yhXJwjA$` i?]Ld׉EMPort of Deventer - Zout Fotografie
10 jaar Logistics Overijssel:
waar water verbindt, komt
samenwerking in beweging
“Je kunt allemaal hetzelfde willen, maar zonder gezamenlijke koers kom je nergens,” zegt Christa Baas,
programmamanager van netwerkorganisatie Logistics Overijssel. Die constatering bracht havens, overheden,
onderwijsinstellingen en bedrijven in Overijssel tien jaar geleden bij elkaar Logistics Overijssel ontstond vanuit
de overtuiging dat grote opgaven in de binnenvaart alleen hanteerbaar zijn, juist in een regio met uiteenlopende
belangen.
6 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://zjHz2aymDg1Ta8N9_6xHKcrQ6wMgxHEgHieTxckBOeI#` i?]L׉E“Water staat nooit stil en dat geldt
ook voor de binnenvaart en de havens.
Je moet blijven afstemmen, blijven
verbinden en blijven kiezen.”
D
ie keuze bracht rust, richting en daadkracht, vooral op
thema’s waar afzonderlijke havens niet verder komen.
Frank van Zomeren vat het samen: “Het water van
de IJssel verbindt ons. Voor de scheepvaart letterlijk,
maar we verdiepen die verbinding door de manier waarop we
hier samenwerken.”
Van Zomeren is als manager van het Havenbedrijf Port of
Twente een van de drie vertegenwoordigers van Overijsselse
havengebieden die bij Baas zijn aangeschoven om het gezamenlijke
verhaal te vertellen. Rob Oostermeijer is vanuit zijn
rol als directiesecretaris van het havenbedrijf Port of Zwolle –
actief in de havens van Meppel, Kampen en Zwolle – aanwezig.
Theo van Raaij is dat namens Port of Deventer en de gemeente
Deventer.
Keuzes maken
Voor Van Raaij zit de winst van de samenwerking vooral in het
maken van keuzes. Niet alles kan tegelijk en niet alles hoeft
overal. “Als je dat gesprek gezamenlijk voert, ontstaat rust,”
zegt hij. “Dat maakt het makkelijker om te prioriteren en gericht
te investeren.” Juist door die afwegingen regionaal te maken,
ontstaat ruimte voor keuzes die logisch zijn op grotere schaal.
Volgens Baas vraagt die manier van werken meer dan goede
bedoelingen alleen. Afspraken en discipline maken het verschil.
“Je moet bereid zijn om dingen los te laten,” zegt ze. “Niet alles
zelf willen doen, maar scherp kijken waar je elkaar versterkt.”
Frank van Zomeren - Port of Twente, Christa Baas – Logistics Overijssel,
Theo van Raaij – Port of Deventer, Rob Oostermeijer - Port of Zwolle
Bij Logistics Overijssel staat vooruitgang centraal, door simpelweg
te doen. Door gezamenlijk thema’s te benoemen en daar
concrete projecten aan te verbinden, ontstaat beweging. “We
organiseren het zo dat ideeën ook echt worden uitgevoerd,”
zegt Baas. Niet door steeds nieuwe plannen te maken, maar
door afspraken consequent na te komen.
Havenlocaties 2026 - 7
׉	 7cassandra://fJb8kP8pn4TlWR2n7psJZaCxSfrvgr0LdmL8yhXJwjA$` i?]Li?]Lj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://EFgU9nLhqkJ5pgvlDPsqVaaDVwMv72p2NNn33JpzzJU 1`׉	 7cassandra://2DEkRxaHZV0Ti7IkKFPM0Ni9fxF12xlTfV47664NofYh`q׉	 7cassandra://VstQ6AgizmLuUzUfmQ9GGxfvF6X9Ke6htjjGaxIde-s"?` i?]Lgט 5 5{u׉׉	 7cassandra://YveGp6fYDIXnu-jGypju-qQQLE723MuOOWuXWgLVV4Q ?`׉	 7cassandra://suu_Hwm-K1iE5G_sTjT__bME_3I_OonnS5GV3k2y8-sr`q׉	 7cassandra://XISvOch7alqmdHgcKZS5t50Scza3F9BMXYJlTnTrc14#` i?]Lh׉EPort of Deventer - Zout Fotografie
Sluis Eefde. Foto Hans Bouma
Duidelijkheid bieden
In de dagelijkse havenpraktijk ziet Oostermeijer wat die aanpak
oplevert voor ondernemers. “Versnippering helpt niemand,” zegt
hij. “Bedrijven willen duidelijkheid. Door beter op elkaar aan te
sluiten, kunnen we betrouwbaarder plannen en beter inspelen
op de vraag.” Die duidelijkheid zit volgens hem vooral in voorspelbaarheid
en consistent handelen.
Haven van Kampen
Voor Oostermeijer draait het om schaal en samenhang. “Geen
enkele haven kan dit alleen,” zegt hij. “Maar samen hebben we
gewicht, richting bedrijven en richting andere overheden.” Die
betekenis reikt verder dan de havens zelf. Betrouwbare binnenvaartverbindingen
wegen steeds zwaarder mee in de afwegingen
die bedrijven maken om te investeren, uit te breiden of juist af
te haken. Baas plaatst dat in perspectief: “Juist daarom moet je
8 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://VstQ6AgizmLuUzUfmQ9GGxfvF6X9Ke6htjjGaxIde-s"?` i?]L׉E
XL Business Park - Panatonni
infrastructuur regionaal organiseren en verder kijken dan de
provinciegrens.”
Oostermeijer benadrukt dat die lijn ook buiten Overijssel
doorloopt. “We zoeken nadrukkelijk de verbinding met
de Nederlandse Vereniging van Binnenhavens,” zegt hij.
“Bijvoorbeeld in de gezamenlijke lobby rond de sluis bij
Kornwerderzand, maar ook als het gaat om het behoud
van havengebonden werklocaties. Ruimte is schaars. Als je
die ruimte wilt behouden voor havenondernemers, moet je
elkaar versterken en kennis delen.”
Grote vraagstukken vragen om richting
Nu de basis staat, verschuift de aandacht naar grotere
vraagstukken. Vraagstukken die schaal vereisen, maar ook
het vermogen om soms nee te zeggen. Daarbij speelt het
economische belang van de IJssel als vaarweg een rol, dat
vraagt om afstemming op regionaal niveau. Het fijnmazige
netwerk van vaarwegen versterkt dat beeld. Juist doordat
dat netwerk zo dicht is vertakt, vragen beheer, instandhouding
en investeringen voortdurend om keuzes op regionaal
niveau.
“Digitalisering, energie en circulariteit pak je niet versnipperd
aan,” zegt Christa Baas. “Daarvoor moet je vanuit
dezelfde richting werken.”
Die gezamenlijke oriëntatie stopt niet bij Overijssel. De
havens maken deel uit van internationale netwerken en
Havenbedrijf Port of Twente heet je welkom:
ontdek, beleef en verbind tijdens het NVB-jaarcongres
Havenbedrijf Port of Twente is trots om dit jaar gastheer te zijn van het NVB jaarcongres.
Wij nodigen je van harte uit om naar Twente te komen: de regio waar
innovatie, noaberschap en daadkracht samenkomen. Samenwerking op het water
in het logistieke cluster van Nederland en Europa!
Havenbedrijf Port of Twente is het krachtige samenwerkingsverband van vijf
gemeenten: Almelo, Enschede, Hengelo, Hof van Twente en Lochem. Samen
zetten we ons in om vervoer over water te versterken en havengerelateerde
activiteiten verder te professionaliseren. Wij zijn het centrale aanspreekpunt
voor scheepvaart, bedrijven en overheden. Met uniforme havenverordeningen,
duidelijke tarieven en een geautomatiseerd asset- en inningssysteem zorgen we
voor een vlotte, efficiënte en toekomstgerichte aanpak
in de Twentse havens.
Tijdens het congres laten we graag zien hoe Port of
Twente invulling geeft aan de uitdagingen van vandaag
en morgen: van corridorontwikkeling en digitalisering
tot waterzekerheid en regionale samenwerking.
Kom, ontdek en ervaar waarom Twente een compacte
maar robuuste schakel is in het Nederlandse en
Europese logistieke netwerk en maak kennis met de
gastvrijheid waar Twente om bekend staat.
We kijken ernaar uit je te verwelkomen!
Frank van Zomeren
Havenmanager Port of Twente
Havenlocaties 2026 - 9
׉	 7cassandra://XISvOch7alqmdHgcKZS5t50Scza3F9BMXYJlTnTrc14#` i?]Li?]Lj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://BHT8opUOkwVZyAYeQX38N2k-nWYx_muzN9aPFtkz4mg `׉	 7cassandra://5ieC-gKXH0xHdYjzO9gi4oqoBcVQceezQSHfE_UkqKIh8`q׉	 7cassandra://oEVsVsnUCYEarpEl0Cl8o4D4J9NQayfsrV43sy5GjqU ` i?]Ljט 5 5{u׉׉	 7cassandra://1KDDUtOFuoaqDBR-9aantI3ltPVCzLplHUzEOc0aCuc `׉	 7cassandra://SEQd_c-mskMW-5FY2lz4DA4fnamajkQCWivQJN5WUJci)`q׉	 7cassandra://LLz2SYCV9UaNgCiGJc7zWGrTfp-oOYNMOMTXcjvTR6s%` i?]Lk׉E	\CTT Hengelo. Foto Eric Bakker
corridors richting Noord- en Oost-Europa. Langs de North Sea–
Baltic Corridor krijgt die samenwerking ook een strategische
betekenis. Binnenhavens en vaarwegen vormen vitale infrastructuur,
waarin civiel gebruik en bedrijvigheid samenkomen
met bredere eisen aan betrouwbaarheid en beschikbaarheid.
Van Zomeren: “Je kijkt niet alleen naar economische stromen.
Betrouwbaarheid krijgt een andere lading als je onderdeel bent
van grotere internationale corridors.”
Schaal maakt het verschil
Vanuit de overheid bezien maakt schaal daarin het verschil, zegt
Van Raaij. “Als regio kun je pas echt meedoen wanneer je het
gezamenlijk organiseert. Dan wordt het gesprek inhoudelijk sterker
en sluit je beter aan bij wat er in de praktijk speelt.”
Aan de kade merken ondernemers wat deze manier van werken
oplevert. “Er wordt doorgepakt,” zegt Oostermeijer. “Niet vandaag
dit en morgen dat, maar langs een consistente lijn. Dat
Sluis Delden
“Betrouwbaarheid krijgt een andere
lading als je onderdeel bent van
grotere internationale corridors.”
geeft vertrouwen en maakt investeren makkelijker.”
Baas herkent dat beeld. “Juist doordat projecten in samenhang
worden opgepakt, krijgen ze gewicht,” zegt ze. “Ze maken deel
uit van een bredere ontwikkeling van de havens in Overijssel. Zo
ontstaat samenhang in plaats van een losse etalage van initiatieven.”
Tien
jaar verder
Na tien jaar Logistics Overijssel gaat het minder om afzonderlijke
resultaten en meer om wat nu mogelijk is. “We kennen elkaar,
we weten wat we aan elkaar hebben,” zegt Baas. “Dat helpt om
lastige gesprekken te voeren en keuzes te maken, ook als die
niet meteen voor iedereen ideaal zijn.”
Volgens haar is deze manier van werken volwassen geworden.
De aandacht verschuift van positie naar inhoud. “Het is geen
project meer,” zegt ze. “Het is een manier van werken. Een
manier die niet af is, maar wel stevig genoeg om op door te
bouwen.”
Ook Van Zomeren ziet dat verschil. “Tien jaar geleden waren we
vooral bezig met elkaar leren kennen,” zegt hij. “Nu weten we
waar we elkaar kunnen versterken. Dat scheelt tijd, maar vooral
energie.” Die beweging blijft nodig. “Water staat nooit stil,” zegt
hij. “En dat geldt ook voor de binnenvaart en de havens. Je moet
blijven afstemmen, blijven verbinden en blijven kiezen.”
<<
10 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://oEVsVsnUCYEarpEl0Cl8o4D4J9NQayfsrV43sy5GjqU ` i?]L׉E XNVB JAARCONGRES
2026
Vrijdag 9
oktober
Hosted by Port of
Twente
Havenlocaties 2024 - 11
׉	 7cassandra://LLz2SYCV9UaNgCiGJc7zWGrTfp-oOYNMOMTXcjvTR6s%` i?]Li?]Lj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://fmstkIZzqnOWdVgSUZU4SK2AaacYGk1YuxsMVtyr5Z4 e`׉	 7cassandra://l-sVnZIKKkVeeEFVS996FfDQDp6gFBAh3fcafyc6tPUmL`q׉	 7cassandra://kcO3CCnWSxNxUuK5BaZa5tSIWK1VH6CkpxqZWAdNswg!` i?]Lmט 5 5{u׉׉	 7cassandra://hFqYUpcnk_ASD0vR8Jerh66VTFx-LGF20sOMTaUTRS0 >`׉	 7cassandra://74j6OH6MovKs7yTcImzp--25blM6CJ8X4_HlqaZ-nzc``q׉	 7cassandra://1n1pFbRijJcsauGIVMA-5AGvxvOHlO-zPpyMmOCEsII` i?]Ln׉E
dOp naar een nationale
binnenhavenvisie
Toenmalig voorzitter Maarten van Gaans – Gijbels was helder in zijn inleiding op het congres van de Nederlandse
Vereniging van Binnenhavens (NVB) in Moerdijk in oktober 2025. Er moet een Nationale visie op binnenhavens
komen. De vereniging is bezig aan het eerste jaar van de in 2025 vastgestelde strategische agenda 2025-2030.
Secretaris Robbert Loos staat ons te woord.
Binnenhavens cruciaal voor toekomst van economie,
infrastructuur en Nederlandse weerbaarheid
“De Nederlandse binnenhavens vormen een essentiële schakel in de logistieke
keten, de maakindustrie en de circulaire economie”, begint Robbert te vertellen.
“Ze verbinden de zeehavens met het achterland, faciliteren (maritieme) maakindustrie,
en bieden ruimte voor regionale en internationale bedrijvigheid. De
maatschappelijke en economische waarde van deze havens staat buiten kijf.”
De recent gepubliceerde Binnenhavenmonitor 2025 laat zien dat de toegevoegde
waarde en werkgelegenheid van de Nederlandse binnenhavens fors stijgt. Uit
deze monitor tot en met 2024 blijkt dat de directe toegevoegde waarde van de
binnenhavens in Nederland een omvang heeft van 13,2 miljard
euro. Als daar de indirecte toegevoegde waarde bij opgeteld
wordt is er sprake van een totale toegevoegde waarde van 20,6
miljard euro. De directe werkgelegenheid in de Nederlandse
binnenhavens bedraagt zo’n 93 duizend werkzame personen in
2024.
Tegelijkertijd staan binnenhavens onder druk. Nederland moet
ruimte vinden voor woningbouw, energietransitie, klimaatadapatie
en economische ontwikkeling. “De ontwerp Nota Ruimte
bevat een belangrijke erkenning van het belang van robuuste
infrastructuur en multimodale knooppunten”, zo geeft Loos aan.
Maar er zijn ook zorgen: “de ruimte voor watergebonden bedrijvigheid
staat – door bijvoorbeeld de woningbouwopgave - meer
dan ooit ter discussie”.
Binnenhaven is meer dan een bedrijventerrein
aan het water
Binnenhavens vormen strategische hubs waar logistiek, industrie,
circulaire economie en energietransitie samenkomen. De NVB
benadrukt dat binnenhavens daarom méér zijn dan bedrijventerreinen
met een kade. Ze faciliteren een efficiënte goederenstroom,
ontlasten het wegennet en bieden ruimte voor innovatie
en verduurzaming.
Daarom is het noodzakelijk dat functies die hinder of beperkingen
veroorzaken — zoals zware industrie, geluids- of geurbelasting
— niet worden gecombineerd met woningbouw in de directe
nabijheid van haventerreinen. De NVB pleit voor een heldere
ruimtelijke ordening die milieuruimte respecteert en toekomstige
economische ontwikkeling niet hindert.
12 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://kcO3CCnWSxNxUuK5BaZa5tSIWK1VH6CkpxqZWAdNswg!` i?]L׉EGDroge bedrijventerreinen lenen zich beter voor functiemenging.
Voor binnenhavens is behoud van watergebonden ruimte cruciaal.
“Daarom start een onderzoek naar watergebonden grondposities”
meldt Robbert, “we hopen tegen de zomer van 2026
een landelijk beeld in kaart te hebben gebracht”.
Regionale samenwerking als motor voor
ruimtelijke en economische opgaven
Gemeenten met binnenhavens zoeken elkaar steeds vaker op in
regionale samenwerkingsverbanden, zoals Blueports Limburg,
Brabant Ports, Gelreport, Haven Netwerk Fryslân, Port of Zwolle
en Port of Twente. Ook de havens in Zeeland en mogelijk ook
in andere regio’s vergroten gezamenlijk hun impact. “De NVB
juicht deze ontwikkeling toe”, zegt Loos. “Wij faciliteren graag
de verbinding tussen de regio’s onderling en naar Den Haag en
Brussel”.
Benut regio-overstijgende kansen voor
infrastructuur en bereikbaarheid
Binnenhavens functioneren alleen goed binnen een robuust
netwerk van vaarwegen, spoor en weg. Dat netwerk staat echter
onder druk door klimaatverandering, achterstallig onderhoud
Havenlocaties 2026 - 13
׉	 7cassandra://1n1pFbRijJcsauGIVMA-5AGvxvOHlO-zPpyMmOCEsII` i?]Li?]Lj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://kcBalCAYUo8iR_dmz3e95a6G0TSmKKeZ5hYTGBf3NkI R`׉	 7cassandra://iMqiY3n-QNVCvNUTdcr1F21zqvEw4RqXJOYi6B4Lk38p`q׉	 7cassandra://4uZiLAStz8AUN2VJbi0w9uWcNMAqBb111wMD_VyOqIo$` i?]Lqט 5 5{u׉׉	 7cassandra://eEkF7g_m_UNosHPqu8nPSqsOR7g9AxVGIGnbZ17Cpl0 (`׉	 7cassandra://KcdMtGxtCcTCE1MSA081OZywW7aaQaerVaubu6h9CxMoV`q׉	 7cassandra://sY1qO3bvFAEs7Canj6aF-hdMtQdLfosh3NmMPTdQgwQ#p` i?]Lrנi?]Lv  49ׁHmailto:communicatie@groepptc.nlׁׁЈנi?]Lu E̿9ׁHhttp://www.groepptc.nlׁׁЈ׉ERené Leegte nieuwe voorzitter NVB
De Algemene Ledenvergadering van de NVB heeft
op 5 maart 2026 oud-Tweede Kamerlid René Leegte
benoemd tot voorzitter van de vereniging. Hij volgt
in die functie Maarten van Gaans - Gijbels op.
Naam:
Geboren:
Woonplaats:
Ir. R.W. (René) Leegte
1968
Amersfoort
Huidige functie: directeur van public affairsadviesbureau
Publieke Zaken
Eerdere functies (selectie):
- Lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal (VVD), met portefeuilles
energie, klimaat en infrastructuur
- Chief Commercial Officer bij AgroFair
- Brandmanager bij Unilever
- Adviesgroepmanager milieu en duurzaamheid bij DHV
- Persoonlijk secretaris van Frits Bolkestein
14 - Havenlocaties 2026
en een grote vervangingsopgave. De NVB benadrukt dat modal
shift alleen mogelijk is als betrouwbaarheid en capaciteit van
deze infrastructuur zijn gegarandeerd. De potentie van specifieke
binnenhavens kan regio-overstijgend worden vergroot
door structuurversterkende investeringen te agenderen. Een
voorbeeld daarvan is de herbouw van Sluis II en de ontwikkeling
van het Wilhelminakanaal voor de multimodale hub in Brabant,
of de verbreding en verdieping van de Sluis Kornwerderzand,
welke het karakter van de havens aan het IJsselmeer blijvend
kan veranderen.
Binnenhavens als pijler voor circulaire economie
en toekomstige maakindustrie
Ruimte in binnenhavens wordt steeds schaarser, waardoor
bedrijvigheid met watergebonden logistiek regelmatig plaatsmaakt
voor andere functies. Dat bedreigt de toekomstige
rol van binnenhavens, onder meer voor: de ontwikkeling
van waterstofinfrastructuur, circulaire productieprocessen,
maritieme maakindustrie of opslag, overslag en recycling.
In veel binnenhavens zijn zware milieucategorieën gevestigd.
Om transities mogelijk te maken, zijn regionale keuzes nodig
׉	 7cassandra://4uZiLAStz8AUN2VJbi0w9uWcNMAqBb111wMD_VyOqIo$` i?]L׉Ekrond herontwikkeling, verplaatsing en transformatie
van bedrijvigheid. Dat vergt inzet van
instrumenten, sturing én financiële middelen
op regionaal en nationaal niveau.
Binnenhavens versterken nationale
veiligheid en klimaatadaptatie
Binnenhavens spelen een steeds belangrijkere
rol in nationale en Europese weerbaarheid.
“Dit thema is in het afgelopen jaar sterk
opgekomen”, zo zegt Robbert Loos, “en kleurt
mede onze strategische agenda”. De capaciteit
om onder alle omstandigheden transport,
bevoorrading en verbinding te waarborgen,
versterkt onze internationale positie en vermindert
de afhankelijkheid van externe partijen.
Betrouwbare logistiek is onmisbaar in tijden
van verstoringen, geopolitieke spanningen of
calamiteiten.
Daarnaast kunnen binnenhavens bijdragen aan
klimaatadaptatie, bijvoorbeeld door te zorgen
voor: waterberging bij piekbelasting, buffering
bij droogte, het stabiliseren van waterkwaliteit,
of het opvangen van transportpieken bij lage
waterstanden op rivieren.
Hiermee zijn binnenhavens een cruciale
schakel in zowel economische als ecologische
weerbaarheid.
NVB pleit voor nationale visie op
binnenhavens
Om de economische kracht, logistieke functie
en weerbaarheid van Nederland te waarborgen,
zijn duidelijke keuzes nodig in ruimtelijke
ordening en infrastructuurbeleid. “Daarom
maakt de NVB zich sterk voor een nationale
visie op de binnenhavens in ons land.” aldus
Loos. “Een visie waarin voldoende ruimte voor
watergebonden bedrijvigheid, circulaire- en
(maritieme) maakindustrie wordt geborgd.
ADVERTENTIE
En waarin ruimtegebruik, economische ontwikkelingen,
ondersteuning van transities en
weerbaarheid een plek krijgen. Bovendien een
aanpak die nationale ondersteuning geeft aan
de ontwikkeling van de regio-aanpak.”
<<
SAMEN STERK
Vervoer over water voor nu en later
GENCO
www.groepptc.nl
communicatie@groepptc.nl
Havenlocaties 2026 - 15
׉	 7cassandra://sY1qO3bvFAEs7Canj6aF-hdMtQdLfosh3NmMPTdQgwQ#p` i?]Li?]Lj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://QRdWNG6oGftwlIlhsduEglqbgUObcsdJWnuWY6lNXcA x`׉	 7cassandra://wtqCP0ZoEoTNVzl2Y2KsZxkrDc0aIcBM42uVRoV8e30|`q׉	 7cassandra://nt8OE4DE3FpKlbpGTM_ue1CICyQaLssg-nG_bQCJE0E(` i?]Ltט 5 5{u׉׉	 7cassandra://XO8W-OvCkWr5lmFTziD-yAjJ2n1-lLDeRvhcvOmJaNY /`׉	 7cassandra://bD66y1yudxoO-7eJYTGuR3mFF6kTgpq27pHLafLyA4co`q׉	 7cassandra://F85qH4o0cIQul4bJDxB25LqU1_Ru5UWRBzePNv_pP-k#` i?]Lw׉EBinnenhaven Bergen op Zoom
MCA Brabant en Brabant Ports
blijven naast elkaar bestaan,
met ieder een eigen identiteit
Eén dag op de hei. Meer hadden ze - binnen de bestuurlijke
gelederen van het Brabantse adviesorgaan voor multimodaal
vervoer - niet nodig om een klap te geven op een al langer
sudderend vraagstuk. Moest Brabant Ports – dat enkele
jaren geleden voortvloeide uit een initiatief van MCA Brabant
– op eigen benen verdergaan of kon het misschien beter
fuseren met MCA? De titel van dit artikel verraadt het al: MCA
Brabant en Brabant Ports blijven twee aparte entiteiten met
ieder een eigen profiel. Vanuit hun eigen identiteit vullen ze
elkaar goed aan.
16 - Havenlocaties 2026
irecteur Hendrik-Jan van Engelen legt in dit
artikel uit wie wat doet. Verder blikt hij terug
op wat er in het afgelopen jaar gerealiseerd
is én kijkt hij vooruit naar de plannen voor de toekomst.
Dat doet hij de ene keer met zijn MCA-pet op
en de andere keer met zijn pet van Brabant Ports.
D
‘Het Multimodaal Coördinatie- en Adviescentrum
(MCA) Brabant blijft als stichting de aanjager van het
multimodaal goederentransport in de gehele provincie
Brabant’, aldus Van Engelen. ‘In onze rol als
oliemannetje leggen we verbindingen tussen overheden,
het bedrijfsleven en kennisinstellingen. We
voeren onderzoeken uit in opdracht van Provincie
of Rijkswaterstaat, zoals in het voorbije jaar bijvoorbeeld
naar de kwaliteit van ligplaatsen of naar de
toegankelijkheid van vaarwegen. Als verlengstuk van
׉	 7cassandra://nt8OE4DE3FpKlbpGTM_ue1CICyQaLssg-nG_bQCJE0E(` i?]L ׉Eo“We moeten er samen voor zorgen dat
de beperkte ruimte die nog beschikbaar
is bij binnenhavens uitsluitend naar
watergebonden bedrijven gaat.”
de Provincie zorgen we ervoor dat we het multimodale goederenvervoer
zo goed mogelijk verspreid over heel Brabant laten
plaatsvinden.’
Brabant Ports ontwikkelt zich steeds meer als een serviceorganisatie
voor binnenhavens. Brabantse gemeenten met een
binnenhaven kunnen lid worden van Brabant Ports. Dat deden
in 2025 vijf gemeenten: Bergen op Zoom, Oosterhout, Waalwijk,
Tilburg en Land van Cuijk. ‘In onze community van binnenhavens
delen we onderling kennis en expertise. Door deze te
bundelen rond verschillende thematieken staan we sterker en
ontstaan gezamenlijke oplossingen. Die oplossingen gaan we
verder uitwerken en aanbieden als diensten om de binnenhavens
optimaal te laten functioneren en verder te ontwikkelen.
Zo kunnen we samen een krachtigere stem laten horen richting
de zeehavens, Rijkswaterstaat en ministeries. Samen kunnen we
ook betere maatregelen nemen tegen bijvoorbeeld ondermijning
en criminaliteit. Of kunnen we een uniforme aanpak voor digitalisering
implementeren.’
Wethouder Dees Melsen, gemeente Oosterhout
“Met het initiatief Brabant Ports willen wij in Oosterhout onze krachten
bundelen met de Brabantse binnenhavens om zo verder te professionaliseren
en uiteindelijk bij te dragen aan een beter Brabant. Door kennisdeling,
efficiënter samenwerken en meer gebruik te maken van innovatie kan de
binnenhaven nog beter voorzien in het vervoer over water.
Deelname aan Brabant Ports maakt de haven sowieso veelzijdiger door
gebruik te maken van elkaars kennis en kunde. Hiermee voorzien wij in
daadwerkelijk verplaatsen van vervoer van de weg naar het water.
Daarnaast wordt door de samenwerking efficiënt ingezet op thema’s als
veiligheid, duurzaamheid, digitalisering en doelmatig gebruik van watergebonden
terreinen.”
Grip op ruimte in binnenhavens
Eén van de hoofdthema’s waar Brabant Ports het afgelopen
jaar mee aan de slag ging was het ruimtegebrek waar veel binnenhavens
mee kampen. ‘We hebben hiervoor de handreiking
Grip op ruimte geschreven’, vertelt Van Engelen. ‘We moeten er
samen voor zorgen dat de beperkte ruimte die nog beschikbaar
is bij binnenhavens - of beschikbaar komt door verhuizing van
een bedrijf - uitsluitend naar watergebonden bedrijven gaat.
Sommige gemeenten voeren daar al actief beleid op, maar in
andere gemeenten is daar soms nog heel weinig aandacht voor.
Terwijl het zó belangrijk is! Ga je hier niet op sturen, dan kan
In december organiseerden MCA en Brabant Ports in Tilburg het traditionele eindejaar congres. Zo’n 100 deelnemers genoten van een sterk
inhoudelijk programma, met sprekers (v.l.n.r.) Mark Buijs, Marco Kroon, Stijn Smeulders, Hendrik-Jan van Engelen, Bas van der Pol en
Wil Versteijnen. Na afloop was er een gezellig, bourgondisch samenzijn.
Havenlocaties 2026 - 17
׉	 7cassandra://F85qH4o0cIQul4bJDxB25LqU1_Ru5UWRBzePNv_pP-k#` i?]L!i?]L j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://Yq7Wkz7ClWRWeGPTiFtCW0TZ7xGZwEFmpVDUEuLV8yA k`׉	 7cassandra://IJKqAUSBHtS5hr8LgM2FTDIn6oIW1CDiKM7BAK7Z3CYl`q׉	 7cassandra://V157IQeZQBmdVIP6wufb0Gmca2Do4YvAtenm0IFDWTI ` i?]Lyט 5 5{u׉׉	 7cassandra://mNtKl5NxGNyJKAon6N8ar-zVzCKMmpSxB8n1vUCTSB0 `׉	 7cassandra://kjwVSqxB7qbGSSPX66597KbXzhrWS0egj7ke0l7OAGcx`q׉	 7cassandra://aPGd9zm2ftJjOReXyYhax5aqAmIy-R4_6Q3EiH-LW2A$` i?]Lzנi?]L} &̙9ׁHhttp://www.brabantports.nlׁׁЈ׉Eeen binnenhavenfunctie heel snel afbrokkelen en verdwijnen.
Met alle gevolgen van dien voor de modal shift en de circulaire
economie. Met de handreiking Grip op ruimte maken we voor
gemeenten helder inzichtelijk welke stappen ze kunnen uitvoeren
om die schaarse grond bij binnenhavens te behouden
voor watergebonden bedrijvigheid. Het structureel veranderen
van bijvoorbeeld een omgevingsvisie kan jaren duren, maar we
geven ook handvatten voor acties op korte termijn. Zoals bijvoorbeeld
het bemiddelen bij commerciële deals om kavels te
behouden voor watergebonden activiteiten.’
Digitale atlas goederenvervoer: een schat aan info
Vol trots geeft Hendrik-Jan van Engelen op een groot scherm
in zijn kantoor een rondleiding door de digitale atlas goederenvervoer
die MCA ontwikkelde. ‘We hebben in deze tool voor
Brabant alle vaar- spoor- en rijwegen in kaart gebracht. Je ziet
daardoor in één oogopslag hoe je goederen per water, spoor of
toch beter via de weg door de provincie heen kunt vervoeren.
Bij de waterwegen is bovendien aangegeven voor welke klasse
binnenvaartschepen ze bevaarbaar zijn.’ Als voorbeeld volgt hij
met zijn vinger op het scherm het Wilhelminakanaal: ‘vanuit
Moerdijk vaar je hier met klasse 5 schepen tot Oosterhout, dan
door met klasse 4 naar Tilburg Vossenberg en klasse 2 verder
naar Tilburg Loven.’
Maar de digitale atlas heeft nog veel meer in huis. Het bevat
ook alle Brabantse gemeentegrenzen, de binnenhaventerreinen,
Robert van Splunter, adviseur economie,
gemeente Bergen op Zoom
“Brabant Ports heeft duidelijke meerwaarde voor Bergen op
Zoom bij de verdere ontwikkeling van de Theodorushaven.
Met dit samenwerkingsverband verduurzamen en verbeteren
wij de logistieke keten. Wij delen kennis over de energietransitie,
de circulaire economie en slim gebruik van ruimte
aan het water.
Zo kunnen wij bedrijven beter ondersteunen die willen
vergroenen of kiezen voor vervoer via de binnenvaart.
Brabant Ports helpt ons ook om meer vervoer over water en
minder over de weg te laten plaatsvinden. Dit draagt bij aan
een toekomstbestendig mobiliteitssysteem. Door samen te
werken binnen het Brabantse havennetwerk vergroten wij
onze invloed richting provincie, Rijk en zeehavens. Zo versterken
wij de positie van Bergen op Zoom als belangrijke
logistieke schakel in de regio Zeeland–Brabant.”
sluizen, Natura2000 gebieden, risico- en aandachtsgebieden
en, inzoomend, zelfs het soort bedrijven dat ergens gevestigd
is. ‘Voor beleidsmakers is deze tool heel waardevol, omdat je
snel kunt overzien wat logische routes zijn om bijvoorbeeld een
modal shift te verwezenlijken. Maar ook routes waar je beter
vandaan kunt blijven i.v.m. beschermde natuurgebieden. Heb je
Grip op ruimte met Brabant Ports
1
UITDAGING
Schaarse havenruimte gaat naar nietwatergebonden
bedrijven > minder ruimte
voor echte havenfuncties.
4
2
WAAROM GRIP OP RUIMTE?
Duurzame logistiek ondersteunen
Binnenvaart is schoner en ondersteunt
het klimaatakkoord.
Files voorkomen
Met volle wegen in 2040 is vervoer
via water noodzakelijk.
Economie stimuleren
31.500 banen en >€1 mld
toegevoegde waarde.
Havengebondenheid behouden
Waterkavels maken overslag en
transport over water mogelijk.
Milieucategorie behouden
Hoogste milieucategorieën
cruciaal voor circulaire economie.
Clustering bevorderen
Havens verbinden bedrijven voor
circulaire samenwerking.
3
DOEL VAN GRIP OP RUIMTE?
Beschermen van binnenhavens en haar kernfuncties,
klaarmaken voor groeiend transport. Zorgen dat de
schaarse ruimte zo goed mogelijk wordt gebruikt.
GEVOLGEN VAN GÉÉN GRIP?
De watergebonden functie van de binnenhaven
verdwijnt. Dat heeft impact op:
Brede welvaart: Het verdwijnen van de logistieke binnenvaartketen
als werkgever én als
toeleverancier van brede economie.
Leefbaarheid: Circulaire rol verdwijnt, meer uitstoot
en slechtere luchtkwaliteit.
Mobiliteit:
Meer vracht via weg > files, ongevallen
en slechtere bereikbaarheid.
5
HEB IK GRIP?
AFBAKENING HAVENGEBIED
Ligt de kavel binnen het vastgestelde havengebied?
OMGEVINGSVISIE
Is watergebonden ruimte hierin geborgd?
OMGEVINGSVERORDENING
Zijn er gebruiksregels voor de kavel?
VOORKEURSRECHT
Is er een voorkeursrecht op de kavel?
COMPENSATIEPLICHT
Moet functiewijziging elders worden gecompenseerd?
7
CONTACT BRABANT PORTS:
Brabantlaan 3, 5216 TV ‘s-Hertogenbosch
(073) 610 47 52 | www.brabantports.nl
LANGE TERMIJN
Structureel borgen via omgevingsvisies en plannen.
GRIP OP RUIMTE =
GRIP OP DE TOEKOMST!
MIDDELLANGE TERMIJN
Tijdelijke maatregelen zoals voorbereidingsbesluit en
voorkeursrecht.
KORTE TERMIJN
Bemiddelen bij commerciële deals om kavels voor
watergebonden bedrijven te behouden.
6
MAATREGELEN
VOOR GRIP
Slim puzzelen met ruimte, zodat watergebonden
kavels ook echt door watergebonden bedrijven
benut worden.
18 - Havenlocaties 2026
KANSEN DOOR LOCATIE
KANSEN VOOR BREDE WELVAART
׉	 7cassandra://V157IQeZQBmdVIP6wufb0Gmca2Do4YvAtenm0IFDWTI ` i?]L"׉E	IBinnenhaven Oosterhout
“We stoeien allemaal met dezelfde
problema tieken en processen. Het is
goed om daar samen in op te trekken
en ervaringen met elkaar te delen.”
het over grip krijgen op ruimte, dan laat deze tool overzichtelijk
zien welke bedrijven in een binnenhaven wel/niet watergebonden
activiteiten ontplooien en welke kavels nog beschikbaar zijn.
Slimme vaarconcepten
De atlas goederenvervoer laat ook duidelijk zien dat het multimodale
vervoer rond Eindhoven beperkt is, simpelweg omdat je
er met grote schepen niet kunt komen. Van Engelen: ‘Daarom
zijn wij nu een project gestart, samen met RWS, Provincie en het
ministerie van Infrastructuur en Waterstaat om te onderzoeken
hoe je met slimmere vaarconcepten toch die kleinere vaarwegen
kunt benutten. Bijvoorbeeld door duwbakcombinaties in
te zetten of kotters te gebruiken. Elders in het land leven daar
ook ideeën over. We zijn nu aan het toetsen of we in de regio
Eindhoven een combinatie kunnen maken met een aantal verladers
in dat gebied om wat pilots te doen met vervoer over
water. Zou heel mooi zijn als dat gaat lukken!’
Maatschappelijk weerbaar worden
Een ander onderzoek dat in 2027 zal plaatsvinden, maar waar
nu al een aanloop naar genomen wordt, gaat over maatschapHavenlocaties
2026 - 19
pelijke weerbaarheid. Van Engelen: ‘Wat gebeurt er in het geval
van oorlog of dreiging, als er grote militaire transporten door
Nederland trekken? Dan wordt de commerciële lading van de
route gedrukt. Wat betekent dat dan voor onze hele supply
chain? Hoe zorgen we ervoor dat we bevoorraad blijven?
Iedereen, ook bij Defensie, is zoekende naar antwoorden op
deze ‘wat als’ vragen. Samen met de Provincie gaan we ons
hiermee bezighouden. Vanuit Brabant Ports kijken we dan specifiek
naar wat er in een bepaald havengebied moet gebeuren. En
vanuit MCA kijken we veel meer naar de goederenstroom
an sich. Dat kan elkaar goed aanvullen.’
Interregionale samenwerking
Ook buiten Brabant wordt de samenwerking met andere provinciale
havenclusters steeds meer opgezocht en aangehaald.
Zo stond Brabant Ports op 12 maart samen met Port of Twente,
Port of Zwolle en Blue Ports Limburg naast elkaar op de
Multimodaal Expo in Breda. ‘We stoeien allemaal met dezelfde
problema tieken en processen. Het is goed om daar samen in op
te trekken en ervaringen met elkaar te delen.’
www.brabantports.nl
<<
׉	 7cassandra://aPGd9zm2ftJjOReXyYhax5aqAmIy-R4_6Q3EiH-LW2A$` i?]L#i?]L"j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://yNNKpR41gnQV3rYaWqYnXz1Mccqix5lE64hPZr2ajeQ `׉	 7cassandra://Zq3bKIGqNIgLlAasBjhu6E4e5REpxzXYoMaFtyQMaV4{`q׉	 7cassandra://sJSXU6MlyGvjyKdlnc9Oo0BZkEqMUCU942xsC7zL9qM%k` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://jjycfZ0h0DtJXj5eCKj4A1QOrE36H5I0-8kK8MdTs_s `׉	 7cassandra://vIjczdCeD3zUWrYKdNklPEGNDoQT7Hnn1YP5R-d8Zv8q`q׉	 7cassandra://n9cTJ1xL8m7lKJWjEPTG0msZri4M8HF1H0rBuG-GCS8!` i?]Lנi?]L Ɓ̭9ׁHhttp://www.smarthubonline.nlׁׁЈנi?]L ̞9ׁH  mailto:info@smarthublogistics.nlׁׁЈ׉ESMART HUB Logistics
breidt uit op unieke locatie, direct naast
containerterminal ’s-Hertogenbosch
Er zijn maar weinig plekken in Nederland waar de logistieke afhandeling
van inkomende containers zó snel gebeurt als bij SMART HUB Logistics in
‘s-Hertogenbosch. Direct na aankomst van een binnenvaartschip op de
Bossche containerterminal, worden containers van het schip gehaald en
met een reach stacker voor de speciale loading docks van de logistieke
dienstverlener neergezet. Binnen enkele uren is de container gelost, zijn de
goederen gepalletiseerd en is de voorraad bijgeboekt in het wms-systeem.
De klant kan nog dezelfde dag zijn uitgaande orders sturen voor de zojuist
gearriveerde nieuwe voorraad.
S
teeds meer ondernemingen profiteren van
de logistieke dienstverlening van SMART
HUB Logistics. Het bedrijf moest daardoor
regelmatig uitwijken naar externe locaties bij
derden om de toenemende goederenstromen
kwijt te kunnen. ‘Het is heel prettig dat we binnenkort
alles onder één dak kunnen afhandelen’,
vertelt CEO Frank Bruurs. ‘We krijgen nu
zelf genoeg verwerkingsruimte om groeiende
volumes vanaf de waterkant rechtstreeks in ons
eigen warehouse af te handelen.’
Het nieuwe pand sluit straks naadloos aan op
het bestaande warehouse van SMART HUB
Logistics. Het wordt gebouwd op het laatste
stukje braakliggende grond van industrieterrein
De Rietvelden. Het nieuwe warehouse, met een
oppervlakte van ca. 8.500 m², brengt de totale
ruimte die SMART HUB Logistics beschikbaar
heeft voor logistieke diensten naar 30.000 m².
De nieuwbouw voldoet aan de BREAAM
Excellent-norm. Er komen 8 loading docks en
op het dak wordt een zonnepanelenveld aangelegd.
Nu het braakliggend terrein bebouwd
wordt, ontstaat aan de straatzijde een aantrekkelijke,
groene plint in plaats van een gapend
gat. Naar verwachting is het nieuwe warehouse
in november 2026 operationeel.
Uitbreiding Value Added Logistics
activiteiten
Door de toename van vierkante meters kan
SMART HUB Logistics straks ook haar VALactiviteiten
verder uitbreiden. Frank Bruurs: ‘We
zien een stijgende vraag vanuit winkelketens en
supermarkten naar specifieke co-packing voor
In samenwerking met BCTN en ZES werd op het terrein van SMART HUB Logistics een
laadinstallatie ingericht voor batterijcontainers voor binnenvaartschepen.
non-food artikelen. Denk aan Kruidvat of Action
of Albert Hein die consumentenartikelen op een
bepaalde manier willen aanbieden. Bijvoorbeeld
drie paar Nike-sokken samengepakt in één
verpakking met een actiesticker erop of een
set badhanddoeken met een wikkel eromheen.
Met onze extra VAL-service kunnen wij voor
onze klanten een container, volgepakt met bulk
volumes, lossen en specifiek voor die ene klant
ompakken naar de gewenste consumenteneenheden.
Een soort manufacturing-toconsumer.’
Van
garagebox naar logistieke hub
Meer en meer wordt SMART HUB Logistics ontdekt
door scale-up bedrijven. ‘Dit zijn meestal
20 - Havenlocaties 2026
Scan de QR code
voor onze video.
Van container tot klant,
wij regelen het!
Smart Hub Logistics verzorgt containerimport,
opslag, orderverwerking en distributie voor de
korte en lange termijn.
Jouw partner voor de totale logistieke keten.
Warehousing
Laden
& lossen
Transportmanagement
Logistieke
huisvesting
Logistieke
consultancy
Internationale
projectbegeleiding
׉	 7cassandra://sJSXU6MlyGvjyKdlnc9Oo0BZkEqMUCU942xsC7zL9qM%k` i?]L$׉EjDe nieuwbouw van SMART HUB Logistics in ’s-Hertogenbosch is in november 2026 klaar. Het
sluit aan de achterkant naadloos aan op de bestaande bouw, met loading docks direct aan de
containerterminal.
Frank Bruurs
jonge ondernemers in de e-commerce die
een paar jaren geleden zijn gestart vanaf een
zolderkamer of vanuit een garagebox en die
in korte tijd enorm succesvol zijn geworden’,
vertelt Bruurs. ‘Het organiseren van de logistiek
wordt dan vaak lastig en dus de moeite
waard om uit te besteden aan experts. Het
dienstenpallet van SMART HUB Logistics past
dan goed bij hun groeiambities. Bij ons kunnen
ze doorgroeien in volumes, we kunnen hun
gehele supply chain optimaliseren, ze kunnen
desgewenst gebruik maken van ons co-packing
activiteiten én ze kunnen zelfs bij ons kantoorruimte
huren. Of een kleine showroom inrichten
van hun producten. Zo hebben ze al hun
bedrijfsactiviteiten onder één dak.’
Meer en meer op de internationale
radar
Bruurs ziet nog een andere ontwikkeling die
voortkomt uit de toename van e-commerce
partners binnen zijn Smart Hub. ‘Door deze
inzet van onze diensten komen wij, vanuit “het
kleine Den Bosch”, ook steeds meer op de
radar van de internationale toeleveranciers van
onze partners. Dat zijn bijvoorbeeld producenten
in Oost-Europa of in Aziatische landen.
Die gaan mogelijkheden zien om bij ons een
bulkvoorraad aan te leggen. Die hier in onze
achtertuin kan worden aangeleverd via de binnenvaart.
Zo zijn we nu in onderhandeling met
een Roemeense witgoed producent, die in
West-Europa een nieuwe markt aan wil boren.
Vanuit een voorraadpunt in onze Smart Hub
kunnen wij voor hem direct winkelketens of
consumenten beleveren in West-Europa.’
Efficiënt werken vanuit de
Control Tower
Voor de outbound zendingen binnen Europa
werkt SMART HUB Logistics nauw samen met
gespecialiseerde transportpartners. ‘Een groot
voordeel van ons multi-user warehouse is dat
we uitgaande vrachten van onze klanten zoveel
mogelijk consolideren. Vanuit onze control
tower functie hebben wij een goed totaaloverzicht
over de verschillende volumestromen van
onze klanten. Daardoor kunnen wij uitgaande
vrachten naar eenzelfde regio of bestemming
zo optimaal mogelijk combineren. Hoe hoger
de beladingsgraad hoe economischer en duurzamer
een transport over de weg is. En daar
heeft de klant financieel ook weer voordeel
van.”
Van klein naar megagroot
Het Amerikaanse Scrub Daddy is een mooi voorbeeld van een bedrijf dat in korte tijd enorm
groeide. Binnen enkele jaren veroverden de lachende schoonmaaksponsjes geheel Europa.
Achter dit enorme verkoopsucces gaat een veelomvattende logistiek schuil. SMART HUB Logistics
speelt daarin een belangrijke rol: als Europees Distributiecentrum voor Scrub Daddy beweegt het
flexibel mee met de groeispurten van deze klant. De sponsjes komen in bulk containers in ‘s-Hertogenbosch
aan, worden omgepakt en als finished products ingeslagen en op voorraad gezet.
Klaar om uitgeleverd te worden aan de eindklanten, verspreid over heel Europa. Dit zijn veelal
grote retailers zoals Lidl, Normal, Edeka, Dirk Rossman, KiK, Rewe, Wibra en vele anderen.
Energy Hub
Aan de kadezijde van het terrein van SMART
HUB Logistics is sinds begin 2025 een laadinstallatie
gemaakt voor batterijcontainers voor
binnenvaartschepen. In samenwerking met
buurman BCTN werd hier een mogelijkheid
gecreëerd om deze gigantische batterijen voor
elektrische schepen op te laden.
‘We gaan deze Energy Hub in de toekomst
verder uitbreiden’ vertelt Frank Bruurs. ‘Wij produceren
met onze zonnepanelenvelden op de
daken meer dan genoeg groene stroom om
zelfvoorzienend te zijn. In de nieuwbouwplannen
is rekening gehouden met een uitgebreide
laadinfrastructuur. Aan de straatzijde wordt in
de toekomst een laadplein gerealiseerd, met
een snellader voor elektrische trucks en laadpunten
voor personenauto’s, scooters en fietsen.
We onderzoeken ook de mogelijkheid om
zelf een grote batterij aan te schaffen, voor de
opslag van zonne-energie. Deze ontwikkeling
past uitstekend binnen onze business strategie
van duurzame bedrijfsvoering. Hiermee kunnen
wij straks onze vaste transportpartners
faciliteiten aanbieden om tegen aantrekkelijke
tarieven bij ons te laden. En natuurlijk geldt dat
ook voor onze eigen medewerkers, die hun
elektrisch voertuig hier kunnen opladen.’
Rietveldenkade 15
5222 AJ ’s-Hertogenbosch
info@smarthublogistics.nl
www.smarthubonline.nl
<<
Havenlocaties 2026 - 21
׉	 7cassandra://n9cTJ1xL8m7lKJWjEPTG0msZri4M8HF1H0rBuG-GCS8!` i?]L%i?]L$j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://JJtQu-yJLbhAAo0Z3pxwmVGtYQYDbdBdviY8RtDI_04 `׉	 7cassandra://JZiIewB-GerY-rkYjDmzkStkU-aI85MKSjQOAuRImMgp`q׉	 7cassandra://8RBXMKjU3RYm_EHfWD1IryG4UFAHLit-OxOp1xnRUrQ$` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://8Bt6GIJzv5IC1nvZNy-QX432EX_d1f_JgiY0U09rPxE Bp`׉	 7cassandra://_4fB7LfKi017b_I1QTl7uZUAE3hoN2jZzwX9_rGK88wec`q׉	 7cassandra://ghVZYjzAN_34KMsh5ewyFhTQBajsDlGCFnyGPoJ0_6w` i?]L׉EDolph Cantrijn. Beeldbank Gemeente Tilburg
Tilburg bedenkt slimme oplossing
voor klasse IV schepen op
Wilhelminakanaal
Al decennialang is het beter toegankelijk maken van het
Wilhelminakanaal voor klasse IV schepen een onderwerp
van gesprek in Tilburg. Allerlei scenario’s, zoals uitgraven en
verbreden, kwamen in de loop der jaren aan bod, maar tot
uitvoering van de verschillende plannen kwam het alsmaar niet.
Hoge kosten, beperkte ruimte, weerstand bij omwonenden; het
speelde allemaal een rol. Nu is er, in goede samenwerking met
het Rijk, de Provincie en het lokale bedrijfsleven, een slimme
en wél haalbare oplossing bedacht, die met relatief beperkte
investeringen gerealiseerd kan worden.
22 - Havenlocaties 2026
D
e bestuursovereenkomst voor optimalisatie
Wilhelminakanaal Kraaiven – Loven wordt binnenkort
door alle partijen ondertekend. Dan kan een start
worden gemaakt met de benodigde aanpassingen in het
Wilhelminakanaal, waardoor vanaf 2030 ook klasse IV schepen
door het relatief smalle kanaal naar bedrijventerrein Loven
kunnen varen.
Om-en-om varen
‘Op een traject van ongeveer 2 kilometer, gelegen tussen de
bedrijventerreinen Kraaiven en Loven, maken we de vaarweg
enkelstrooks’, vertelt Jozèf Sebregts, projectleider bij de
gemeente Tilburg. ‘Dit betekent dat klasse IV schepen daar
om-en-om gaan varen.’
Deze oplossingsrichting kwam tot stand in samenwerking met
Rijkswaterstaat en maritiem onderzoeksbureau Marin. Drie dagen
lang werden er vaarwegsimulaties gedaan, met verschillende
׉	 7cassandra://8RBXMKjU3RYm_EHfWD1IryG4UFAHLit-OxOp1xnRUrQ$` i?]L&׉E	schippers onder verschillende omstandigheden. Sebregts: ‘Zo
ontstond het inzicht dat het op dit traject mogelijk moest zijn
om met klasse IV schepen van 90 meter lengte toch te varen op
een kanaal met beperkte diepgang.’
Passeerplaatsen en nieuwe bruggen
Natuurlijk zijn daar aanpassingen voor nodig. Zo worden er
wacht- en passeerplaatsen aangelegd, zodat de grote schepen
elkaar goed door kunnen laten. Er komen geen stoplichten, wel
de noodzakelijke bebording. ‘Het wordt een op zichzelf staand,
autonoom systeem, waarbij schippers onderling met elkaar
afstemmen wie wacht en wie vaart. Vaarwegmanagement is dus
niet nodig op dit traject. Daarnaast blijkt uit het onderzoek van
Marin dat recreatievaart gewoon door kan varen en er voldoende
ruimte is om klasse IV schepen te passeren.’ Naast deze passeerplekken
wordt er, over een lengte van 1 km, een damwand
vervangen.
Een veel grotere aanpassing en verreweg het duurste onderdeel
van deze optimalisatie wordt het vervangen van de huidige drie
beweegbare bruggen op dit traject. ‘Die zijn nu te smal voor een
klasse IV schip om doorheen te varen’, legt Sebregts uit. ‘Zulke
bruggen zijn complexe machines, dus dat vergt flinke investeringen.
Ze zijn niet alleen van belang voor de scheepvaart,
maar ze zijn ook essentieel voor het goed bereikbaar houden
van Tilburg-Noord. Daar worden in de toekomst veel nieuwe
woningen gerealiseerd.’
Al deze aanpassingen staan gepland voor de komende vier
jaar. Als alles volgens plan verloopt zal de optimalisatie van het
Wilhelminakanaal in 2030 gereed zijn. ‘Daarmee is het kanaal
dus niet opgewaardeerd naar een vaarweg voor klasse IV, maar
“Een op zichzelf staand, autonoom systeem,
waarbij schippers onderling met elkaar
afstemmen wie wacht en wie vaart.”
hebben we het kanaal wel geschikt gemaakt om er met die
klasse schepen doorheen te varen.’
Goede samenwerking met overheid…
De optimalisatie van het kanaal is niet alleen een Tilburgs
feestje, maar draagt ook bij aan de Rijksdoelstellingen voor het
verder bevorderen van de modal shift. ‘We hebben daarom als
regio ook de samenwerking opgezocht met het ministerie’,
legt Sebregts uit. ‘We hebben een gedeeld belang dat we, op
bestuurlijk niveau, goed en open met elkaar hebben besproken.
Dit heeft er uiteindelijk toe geleid dat het ministerie hierin ook
haar verantwoordelijkheid heeft genomen en financieel bijdraagt
aan deze optimalisatie.’
… én lokaal bedrijfsleven
Ook het samenspel met het bedrijfsleven heeft in de afgelopen
tijd positief bijgedragen aan het tot stand komen van de plannen.
Sebregts noemt bedrijven die daar een grote rol in hebben
gespeeld zoals BTT, Heidelberg Materials, Van Vollenhoven,
J. van Esch Grond- en Reststoffen, Raak Metals en Bressers
Metaal. ‘Zij hebben aangetoond dat de aanpassingen in het
Wilhelminakanaal echt noodzakelijk zijn voor de toekomst.
Schaalvergroting, toekomstige bedrijfsvoering en de algemene
trend in de markt om watergebonden bedrijvigheid te stimuleren,
dat ga je niet bereiken met klasse II schepen.’
Havenlocaties 2026 - 23
׉	 7cassandra://ghVZYjzAN_34KMsh5ewyFhTQBajsDlGCFnyGPoJ0_6w` i?]L'i?]L&j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://JzNN-g5KjC0zlp2lnYWSATPkAMfrUnQDoqAQKzK-Xkw `׉	 7cassandra://sT3jfUXDT8AZI0fzlnDiOKOpkBMYOdsa9p22bZPPSlEj`q׉	 7cassandra://2CxqVP_X-20UgcooXX2fch-ra4vJYxIotAuS3e6QFN4!?` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://W1H5O3TbEYz6AoLUsT5fchOebslQJnyIbENZhRuxDng 1b`׉	 7cassandra://bUxnAqEAK0jBOnBOhDvJfCYY6wKRqGoK5cCrPWwJiFg.`q׉	 7cassandra://_o33CLrNf29VaojCp4_GbvI-mYIaMyvCXrZDxdM4ZBs&` i?]Lנi?]L {ځk9ׁHhttp://www.tilburg.nlׁׁЈ׉EVeel trucks van weg naar water/spoor
De optimalisatie van het Wilhelminakanaal en de komst van een nieuwe trimodale terminal in
Loven leidt vanaf 2030 tot een flinke reductie van het aantal truckbewegingen binnen Tilburg.
Waar nu nog veel containers van de Tilburgse containerterminal Vossenberg (eindpunt WestBrabant
Corridor) per truck naar bedrijven op Loven worden vervoerd, gaat dat straks grotendeels
over het water. Dit zorgt voor een afname van ongeveer 11.600 truckbewegingen per jaar.
Containers van en naar de Tilburgse Railterminal gaan nu nog over de weg, maar worden straks
over het water vervoerd naar de nieuwe trimodale terminal. Daar worden ze overgeladen op het
spoor. Dit zorgt voor een afname van ongeveer 6.200 truckbewegingen per jaar.
In totaal leidt dit tot een reductie van ongeveer 17.800 vrachtwagens per jaar tussen
Vossenberg en Loven. Dit heeft een positief effect op de verkeersveiligheid en de leefbaarheid
van onder andere Tilburg-Noord.
Fonds voor watergebonden en
-verbonden bedrijvigheid
Nog dit jaar wordt er door de Provincie en
de gemeente Tilburg een fonds opgericht dat
inzet op het verwerven van gronden langs
het kanaal. Beide partijen storten 5 miljoen
euro in dit fonds. ‘We willen als gemeente
nog meer stimuleren dat watergebonden en
waterverbonden bedrijven ook daadwerkelijk
een locatie krijgen aan het kanaal of daar
kunnen uitbreiden’, vertelt Maaike de Wijk,
Programmaregisseur Revitalisering bedrijventerreinen
bij de Gemeente Tilburg. ‘En ook
andersom: dat we bedrijven die daar nu zitten
zonder een link naar het water, een alternaDolph
Cantrijn. Beeldbank Gemeente Tilburg
tief bieden elders. Met dit fonds krijgen we de
mogelijkheid om snel te handelen als er gronden
beschikbaar komen. We kunnen bijvoorbeeld
opstallen slopen en eventueel saneren,
de grond bouwrijp maken en het dan uitsluitend
verkopen aan een watergebonden bedrijf
dat voldoet aan de harde voorwaarde om
daadwerkelijk vervoer over water te realiseren.
Planologisch gezien krijgen we zo ook weer de
grip terug op onze gronduitgiften.’
Juiste bedrijf op de juiste plek
De accountmanagers van de gemeente weten
natuurlijk ook heel goed wat er speelt bij ‘hun
bedrijven’. Maaike de Wijk: ‘Dat is voor ons ook
24 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://2CxqVP_X-20UgcooXX2fch-ra4vJYxIotAuS3e6QFN4!?` i?]L(׉ExGemeente Tilburg - Ton van Rooij
een goede informatiebron, waar we op kunnen
inspelen. Als je weet dat een niet-watergebonden
bedrijf aan het kanaal zit en wil uitbreiden
naar een 2de locatie, dan kunnen wij als
gemeente proberen om hen een grotere locatie
elders aan te bieden, zodat ze hun bedrijfsvoering
vanaf één plek kunnen doen. En wij daarmee
een waterlocatie kunnen veiligstellen voor
een watergebonden bedrijf. Dat is een win-win.
Bedrijven doen zelf natuurlijk ook zaken met
elkaar en creëren zo soms ‘schuifruimte’ om
het juiste bedrijf op de juiste plek te krijgen.
Het bedrijfsleven, bijvoorbeeld BTT, speelt
daarin een belangrijke rol. We kijken altijd hoe
we elkaar daarin kunnen ondersteunen. Zo kan
het verplaatsen van één bedrijf weer meerdere
andere ontwikkelingen mogelijk maken.’
www.tilburg.nl
<<
Gemeente Tilburg - Ton van Rooij
Havenlocaties 2026 - 25
׉	 7cassandra://_o33CLrNf29VaojCp4_GbvI-mYIaMyvCXrZDxdM4ZBs&` i?]L)i?]L(j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://PGMHtYeMs5q2hxWWkshcehFjMSkaUNX69Kgds_DXhGc @`׉	 7cassandra://UauUNPlQu8-DHNRqLkvv_lrY1vxIYm3nu6orTLz0W1wxZ`q׉	 7cassandra://D-rGDQIeRtnSU2TqL43V0Wpna3fZDIBbC_b7rQW1Z5I%` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://i8a6fMmY7pzZed6Qt9HbD2qmVJoOYPu8bUbAdggFiwo M`׉	 7cassandra://OunUo4KuBe6TTn2FTOPfnROvEotR3fv903zXBxiYGvUl`q׉	 7cassandra://5wosBurUdoGjAPVlSLFP_BBx2BNpa2iPaUdmf3NbCqY!` i?]L׉EEuropa begint in de haven
Geschreven door Jeannette Baljeu, VVD-Europarlementariër. Lid van de interne marktcommissie, de milieucommissie en de transportcommissie.
Voormalig gedeputeerde van de provincie Zuid-Holland en wethouder in Rotterdam.
Havens zijn de toegangspoorten van Europa. Als maritiem continent danken
wij onze welvaart en veiligheid aan het water. Havens verbinden handel,
industrie en energie én vormen tegelijkertijd het eerste verdedigingsfront
in een onzekere wereld. Terwijl geopolitieke spanningen toenemen en
de energietransitie versnelt, staan havens voor een ongekende opgave:
verduurzamen, concurrerend blijven en weerbaar worden.
E
uropa beseft dat inmiddels. In maart
presenteert de Europese Commissie
nieuwe plannen voor havens en maritieme
industrie. De sector wacht daar
al jaren op, maar plannen alleen veranderen
niets. De echte vraag is of Europa nu durft te
leveren op drie terreinen die onze economische
toekomst bepalen: havens als motor van
de energietransitie, als spil in onze veiligheid en
als basis voor eerlijke concurrentie wereldwijd.
Vanuit het Europees Parlement jagen we die
omslag aan.
Havens sturen de transities
Om te begrijpen waar die actie nodig is, moeten
we eerst kijken naar de rol van met name
grote havens. Moderne havens zoals Rotterdam
en Antwerpen zijn regisseurs van complexe
ecosystemen. Ze verbinden logistiek, industrie,
energieproducenten, kennisinstellingen en
overheden. Havens zijn de aanjager van een
Europa dat op wereldniveau kan concurreren.
Maar die concurrentiekracht ontstaat niet
vanzelf. Die vraagt om investeringen in infrastructuur,
versnelling van vergunningverlening,
ruimte voor innovatie en een scherpe blik op
regeldruk. Havenautoriteiten en de industrie
vragen daarom terecht aandacht hiervoor.
Havens als energiehub
De energietransitie is een van de grootste
opgaven van deze tijd. Wie die wil laten slagen,
moet naar de haven kijken. In Rotterdam
transformeert de haven bijvoorbeeld van fossiele
importhaven tot de duurzame energiehub
voor Noordwest-Europa: waterstof, duurzame
brandstoffen, elektrificatie en CO₂-afvang en
-opslag komen hier samen.
Ook bezocht ik een Power-2X-project waar
synthetische vliegtuigbrandstof (e-SAF) wordt
26 - Havenlocaties 2026
ontwikkeld. De techniek werkt, de schaal is
haalbaar. Voor investeerders is het nu van
belang dat er geen wijzigingen komen in
mandaten en de vraagontwikkeling blijft doorzetten.
De EU moet koers houden. Dat hoor
je ook van bedrijven die inmiddels miljarden
hebben geïnvesteerd in duurzame brandstoffen
voor scheepvaart en luchtvaart. De roep om
zekerheid tot ten minste 2035 is groot. Zonder
duidelijk en voorspelbaar beleid blijven projecten
steken in pilots. Europa moet dit ‘kip-enei’-probleem
doorbreken met stabiel beleid dat
duurzame investeringen beloont.
Infrastructuur is minstens zo belangrijk.
Waterstof- en CO₂-pijpleidingen vormen de
basis van het nieuwe energiesysteem. De
Delta-Rhine-Corridor, die Rotterdam met
industrieën in binnen- en buitenland verbindt,
moet zo snel mogelijk worden gebouwd. De
Duurzame haven © Kees Torn
Jeannette Baljeu
rest van de wereld gaat immers volle vaart
vooruit. China heeft de grootste groene waterstofproductie
ter wereld en blijft fors investeren
in duurzame brandstoffen. Europa moet wakker
worden en gelijke tred houden. Versnel
vergunningverlening, stel duidelijke prioriteiten
en werk als Europa samen om cofinanciering
te behalen. Havens zijn cruciaal voor een
concurrerend en duurzaam Europa, maar dan
׉	 7cassandra://D-rGDQIeRtnSU2TqL43V0Wpna3fZDIBbC_b7rQW1Z5I%` i?]L*׉EBinnenvaart Rotterdam © Eric Bakker
moeten we ze wel als zodanig erkennen: als
strategische industriële en energiehubs binnen
Europees beleid.
Veiligheid en militaire mobiliteit
Havens zijn niet alleen de motor van de energietransitie,
maar spelen een belangrijke rol als
het gaat om de Europese veiligheid. Zonder
snel vervoer van troepen en materieel kunnen
we onszelf niet verdedigen. Daarom is militaire
mobiliteit belangrijk: bruggen die tanks aankunnen,
versterkte kades en grensovergangen die
niet vastlopen in papierwerk.
Met een dicht netwerk van spoor, wegen,
binnenvaart en binnenhavens is Nederland de
toegangspoort van Europa. Juist die verbinding
tussen zeehaven en achterland maakt dat ons
land een unieke positie heeft. Tegelijk zien we
knelpunten die alleen met Europese samenwerking
opgelost kunnen worden.
De oorlog in Oekraïne heeft laten zien hoe
kwetsbaar infrastructuur is. Havens, spoorlijnen
en digitale systemen zijn de eerste doelwitten.
Daarom stelt de Europese Commissie
voor het budget voor militaire mobiliteit te
vertienvoudigen: van 1,7 naar 17 miljard euro.
Een kans die Nederland, als toegangspoort van
Europa, met beide handen moet aangrijpen.
Tegelijkertijd moeten we blijven werken aan
betere informatie-uitwisseling, bescherming en
training van personeel en sterke publiek-private
samenwerking. Weerbaarheid zit niet alleen in
bruggen die tanks kunnen dragen, maar vooral
in mensen die weten wat ze doen wanneer het
erop aankomt.
Gelijk speelveld
Europese havens en maritieme bedrijven concurreren
wereldwijd, maar niet onder gelijke
omstandigheden. Buiten de EU profiteren zij
vaak van staatssteun en lagere standaarden. Dat
drukt onze industrie uit de markt, omdat zij wel
aan strenge eisen moeten voldoen.
Dezelfde veiligheids- en milieustandaarden
moeten gelden voor ieder schip dat onze
havens aandoet, ongeacht vlag. Als liberaal
zal ik altijd pleiten voor open handel, maar
we moeten ervoor waken dat dit omslaat in
naïviteit. Onze maritieme sector verdient een
gelijk speelveld. Dat vraagt om toezicht op buitenlandse
investeringen in vitale infrastructuur
en bescherming tegen staatssubsidies die onze
markt verstoren.
Dit geldt net zo goed voor onze maritieme
maakindustrie. Europese scheepsbouw, toeleveranciers
en reparatiewerven moeten opboksen
tegen zwaar gesubsidieerde concurrentie
uit voornamelijk Azië. Als we niets doen, verdwijnt
niet alleen productie uit Europa, maar
verliezen we kennis, innovatie en onze onafhankelijkheid.
Europa
moet een keuze maken: niet concurreren
op de laagste prijs, maar kiezen voor
kwaliteit en specialisatie. Juist in de verduurzaming
en modernisering van onze vloot ligt
onze kracht, denk aan gespecialiseerde schepen,
wind/offshore-technologie, retrofit en
nieuwe technologieën zoals onderwaterdrones.
Reparatiewerven zijn onmisbaar: zij houden
onze schepen inzetbaar, versnellen de verduurzaming
en versterken militaire paraatheid.
2026 is een maritiem jaar. Niet alleen door
mooie plannen op papier, maar omdat Europa
ziet dat zijn toekomst mede wordt bepaald aan
het water. Europa begint in de haven en het is
aan ons om die klaar te maken voor de uitdagingen
van de komende decennia.
<<
Havenlocaties 2026 - 27
׉	 7cassandra://5wosBurUdoGjAPVlSLFP_BBx2BNpa2iPaUdmf3NbCqY!` i?]L+i?]L*j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://u-hDum6DRmPTiIpAto3DOoNl8f3dBEJma-Dt2vEbQng >`׉	 7cassandra://H3WTg6FueAZQJFiW-V-IOaOzHV94O5keMjI_vc_yf4Ew`q׉	 7cassandra://syO3OUhigAZK1N_1Gai9o-uLFjBtYvtVvCG3nt7tExA$'` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://AxoyB1PS7_g553uD7fRrBwZvN9GhgBf2EqZSirtXZxI dr`׉	 7cassandra://dmGuutDRuUercZyc69UU7C--WbHLj5akwyl3PugQKtY^`q׉	 7cassandra://9kH2PiEhhhZ0Hx2yf5GHvknPes7b2WhYybzQFkkH37k]` i?]Lנi?]L v9ׁH !http://www.havennetwerkfryslan.nlׁׁЈ׉ETrots Haven Netwerk Fryslân bouwt
verder aan één havensysteem
Het concept van de Integrale Havenvisie Fryslân is er bijna: een mijlpaal die de toekomst van de natte economie
mede bepaalt. Voor Haven Netwerk Fryslân (HNF) is het een moment van trots en voldoening. “Onze jarenlange inzet
heeft resultaat opgeleverd”, zegt Leontine de Koning, directeur van HNF. “Onze boodschap is geland.” Wie denkt dat
HNF daarmee klaar is, heeft het mis. “Sterker nog, nu begint het pas”, aldus voorzitter Jaap Jelle Feenstra.
teren van infrastructuur en vaarwegen. “Je kunt
alleen vooruitgang boeken als je met elkaar
hetzelfde doel nastreeft”, zegt De Koning.
“Bedrijven, overheden en kennisinstellingen
moeten vanuit hun eigen rol bijdragen. Met
gedeeld eigenaarschap en organisatiekracht
kom je verder.”
Foto: Royal Koopmans
V
olgens HNF mag het belang van de
Friese zee- en binnenhavens niet worden
onderschat. “We maken onderdeel uit
van Nederland Havenland”, vertelt Feenstra. “In
Nederland zijn vijf zeehavens en ongeveer 250
binnenhavens, waarvan er één zeehaven en
acht industriële binnenhavens in Friesland liggen.
Jaarlijks vindt er een overslag van 7,5 miljoen
ton plaats en 19 miljoen ton aan goederen
passeert onze provincie. Daarnaast bieden de
Friese havens ongeveer 6.900 arbeidsplaatsen
en een jaarlijkse toegevoegde waarde van 924
miljoen euro. Dat is niet alleen economisch
relevant, maar ook maatschappelijk.”
Van gemis naar gezamenlijke agenda
Hoewel het belang van de havens voor de aangesloten
partijen duidelijk was, ontbrak lange
tijd een gezamenlijke koers en een krachtige
publiek-private samenwerking. “Ik durf te zeggen
dat wij daar als havennetwerk echt verandering
in hebben gebracht”, zegt De Koning.
“Natuurlijk dragen ontwikkelingen als energietransitie,
verduurzaming en circulaire economie
bij aan de komst van een Integrale Havenvisie,
28 - Havenlocaties 2026
maar ons netwerk heeft sinds 2021 intensief
gewerkt aan verbinding en lobby.”
Het idee voor HNF ontstond in 2021. Ondernemers
in de maritieme sector misten een plek
waar we samen konden optrekken”, blikt
Feenstra terug. “Grote maatschappelijke opgaven
raken direct aan de haveneconomie, terwijl
de economische potentie van onze binnenhavens
vaak onderbelicht bleef.” In 2022 startte
het netwerk als platform van havengebonden
en logistieke bedrijven. Sinds januari 2023 is
HNF officieel een stichting. Inmiddels zijn 32
bedrijven en partners aangesloten, samen met
de zes Friese havengemeenten. “Kortom, alle
partijen met wie we publiek-privaat kunnen
samenwerken”, aldus De Koning.
Met de oprichting van het netwerk werd ook
een Strategische Agenda opgesteld. Deze
agenda vormde een belangrijke input voor de
Integrale Havenvisie Fryslân. Centraal daarin
staan onder meer het verbeteren van de zichtbaarheid
en het imago van de havens, het optimaliseren
van de havenoperaties en het verbeConcrete
verbeteringen
havenoperaties
Op basis van de Strategische Agenda richt HNF
zich op concrete verbeteringen van de havenoperaties.
“Met het project Optimalisatie Haven
Operaties (OHO) willen we de Friese binnenhavens
laten functioneren als één samenhangend
systeem”, zegt De Koning. “Begin 2025
leverde dat ‘een röntgenfoto’ op van Harlingen,
Leeuwarden, Drachten, Sneek, Heerenveen en
Lemmer. We hebben verschillende onderdelen
bekeken, zoals de tarieven, digitale systemen,
verordeningen, bediening van bruggen en sluizen,
aanwezigheid van beleid én samenwerking
tussen verschillende partijen binnen en buiten
de gemeente. Het resultaat is een helder beeld
van de huidige situatie.”
Feenstra vult aan: “Het ideaal is dat het voor
een verlader niet uitmaakt welke Friese haven
hij gebruikt. Procedures, tarieven en systemen
moeten op elkaar aansluiten. Nu opereren
havens nog te veel als losse entiteiten. Door
regels te harmoniseren en samen te werken,
versterken we onze concurrentiekracht.”
Het OHO-project leverde niet alleen inzicht op,
maar ook concrete vervolgstappen. Een directe
uitkomst was de oprichting van het bestuurlijk
overleg Ports of Fryslân. Binnen dit overleg
werken de Friese zee- en binnenhavens structureel
samen om hun gezamenlijke potentie
beter te benutten. In ambtelijke bijeenkomsten
en bestuurlijke sessies worden kansen vastgesteld
en omgezet tot actie om de havens
als één systeem te laten functioneren. Daarbij
blijkt elke keer weer dat de samenwerking met
Rijkswaterstaat, provincie en gemeenten heel
belangrijk is. “Het gaat niet alleen om technische
aanpassingen”, aldus De Koning. “We
׉	 7cassandra://syO3OUhigAZK1N_1Gai9o-uLFjBtYvtVvCG3nt7tExA$'` i?]L,׉EStefan Hofstra, Dam Beton
hebben gekeken waar het laaghangende fruit
ligt, zoals het gelijkstellen van verordeningen
of het verkennen van een gezamenlijk havenmanagementsysteem.
Kleine stappen hebben al
veel effect op efficiëntie en aantrekkelijkheid.”
Volgens Feenstra gaat de optimalisatie ook
verder dan logistiek. “Het gaat om structurele
samenwerking. Daarmee vergroten we onze
slagkracht richting het Rijk en de provincie. Zo
bouwen we stapsgewijs aan één geïntegreerd
haven systeem in Fryslân.”
Van visie naar beleid
Parallel aan het project OHO liep een intensieve
lobby voor een provinciale Havenvisie. “We
Foto: Stefan Hofstra, Dam Beton
hebben gesprekken gevoerd met gedeputeerden,
fractievoorzitters en statenleden”, vertelt
Feenstra. “Ons doel was helder: een Integrale
Havenvisie in het Bestuursakkoord. Dat is ons
gelukt.”
In het Bestuursakkoord ‘Oparbeidzje foar
Fryslân’ van juli 2023 kondigde het nieuwe
College van Gedeputeerde Staten aan een integrale
Friese Havenvisie te ontwikkelen waarin
infrastructuur en economie samen optrekken.
De Concept Integrale Havenvisie wordt in het
eerste kwartaal van 2026 verwacht. Daarna
volgt de vaststelling door Gedeputeerde Staten
en Provinciale Staten. “Het tempo is niet afmattend”,
merkt Feenstra op, “maar de bestuurlijke
ambitie is duidelijk en het proces onomkeerbaar.
Daar zijn we als HNF, zoals we dat in het
Fries zeggen, grutsk op.”
De komende jaren richt HNF zich vooral op de
kwaliteit van infrastructuur en op het bevorderen
van een modal shift, onder andere via
de realisatie van Corridor Noord. “Zonder
betrouwbare en toekomstbestendige vaarwegen
blijft potentie tenslotte onbenut”, zegt De
Koning.
Daarnaast blijft Haven Netwerk Fryslân een
werkplaats waar bedrijven, overheden en kennisinstellingen
elkaar ontmoeten, kennis delen
en gezamenlijke projecten realiseren. “Door
kansen en bedreigingen vroegtijdig te signaleren
en verschillende perspectieven serieus te
nemen, benutten we de kracht van ons netwerk
optimaal”, aldus De Koning. “Zo bouwen
we stapsgewijs verder aan één havensysteem
in Fryslân, vanuit één visie die we met elkaar
delen”, besluit Feenstra.
www.havennetwerkfryslan.nl
<<
Havenlocaties 2026 - 29
׉	 7cassandra://9kH2PiEhhhZ0Hx2yf5GHvknPes7b2WhYybzQFkkH37k]` i?]L-i?]L,j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://y9OPI4jUNe_wuinJgYJ22QtSdKul8eaW8rRfYcsunxg `׉	 7cassandra://32ErclvTfD-ibCVNjvTnzb8FpcNBT-A0YIw9ZK81-xUzO`q׉	 7cassandra://nG0unOB3-Hz0OAIlx3CObFU-4YenCY9klhPJzMu3d5w$` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://6xYleqkkWIq_H3Uz5U1V5_a-sIbVPRmm1lRCHRpQmrg `׉	 7cassandra://3KtuKj6n8zh2S2NTGqzEeGvkAEcOEBYofwwgAugJVGM~o`q׉	 7cassandra://7l6fZkf_TX_b9MF1AZ412tB54FYHsclC-tZv1xhUKJM&?` i?]Lנi?]L ̮9ׁHhttp://www.portofharlingen.nlׁׁЈ׉ETEén visie, één netwerk:
de toekomst van de Friese havens
De natte economie van Fryslân biedt zo’n 6.900 arbeidsplaatsen en kent een
jaarlijkse toegevoegde waarde van 924 miljoen euro. De sector is daarmee
van aanzienlijk belang voor de provincie. Toch is volgens Paul Pot, directeur
van Port of Harlingen een groot deel van het potentieel nog onbenut, Daar
komt wat hem betreft verandering in met de aanstaande Concept Integrale
Havenvisie Fryslân.
D
at de provincie Fryslân naar verwachting
het concept van de Havenvisie in het
eerste kwartaal van 2026 heeft, stemt
Pot bijzonder positief. “Vanaf dan gaan we er
echt mét elkaar de schouders onder zetten.
Vanuit het Haven Netwerk Fryslân hebben
we ons hier al jaren voor ingezet. Samen met
Friese bedrijven, kennisinstellingen en overheden
zijn we continu in gesprek geweest over
hoe we de kansen van de natte economie beter
kunnen benutten.”
Want dat er kansen liggen, daar twijfelt Pot niet
aan. “Onze zeehaven en de binnenhavens zijn
belangrijke schakels in de logistieke keten. Met
elkaar zijn we van grote economische betekenis.
Daarom moeten we blijven ontwikkelen, op
het gebied van digitalisering, bereikbaarheid,
duurzaamheid en circulaire economie. In 2022
hebben we vanuit het havennetwerk hiervoor
al een gezamenlijk onderschreven Strategische
Agenda opgesteld.”
Daarmee is volgens Pot het zaadje geplant voor
de verwachte Concept Integrale Havenvisie
Fryslân. “Dat zaadje is nu aan het kiemen. Het
is aan Provinciale Staten om later dit jaar de
Integrale Havenvisie vast te stellen. Daarna is
het aan alle betrokken partijen om de plannen
samen verder te laten groeien.”
Natuurlijk wil de verwachte Havenvisie niet zeggen
dat alles morgen anders is. “Het richtpunt
is 2050”, zegt Pot. “Maar ook daarna zullen we
moeten meebewegen met de ontwikkelingen
en opgaven waar we dan voor staan. Door nu
gezamenlijk te gaan investeren in de verdere
ontwikkeling van onze natte economie, maken
we de toekomst wel robuuster en investeren
we in duurzaamheid en een bredere welvaart.”
Ruimtelijke keuzes richting 2050
Een belangrijk onderdeel van de aanstaande
Havenvisie is het ruimtelijke spoor. Fryslân telt
24 industriële haventerreinen verspreid over
negen gemeenten. Daarnaast beschikt de
provincie over een robuust hoofdvaarwegennet,
met het Prinses Margrietkanaal en het Van
Harinxmakanaal als belangrijkste hoofdverbindingen.
Dat netwerk sluit bovendien aan op de
belangrijkste Europese transportroutes tussen
de Noordzee, Scandinavië en de Baltische
regio.
Toch wordt er nog niet vanzelfsprekend
zorgvuldig met deze ruimte omgegaan.
Watergebonden kavels worden bijvoorbeeld
voor bedrijvigheid gebruikt die niet van het
water gebruikmaakt. Terreinen zijn soms in
beeld voor andere opgaven, zoals woningbouw.
Terwijl juist water- en kadegebonden
bedrijventerreinen belangrijk zijn voor onder
Paul Pot
meer circulaire activiteiten, hogere milieucategorieën,
transport en logistiek.
Volgens Pot is dat goed gebruiken van ruimte
een urgente kwestie. “De ruimte in Nederland is
schaars. Natte locaties zijn aantrekkelijk en snel
te ontwikkelen voor andere functies. Maar als
je watergebonden kavels verkoopt voor nietwatergebonden
activiteiten, ben je ze definitief
kwijt. Juist daarom is het belangrijk dat de
provincie en gemeenten vanuit een Havenvisie
samenwerken aan betere programmeringsafspraken:
welke haven specialiseert zich
waarin? Niet alles hoeft overal plaats te vinden.
Differentiatie en specialisatie kunnen juist leiden
tot synergie en een sterker totaalcluster.”
Modal shift als kans
De Integrale Havenvisie voor Fryslân sluit aan
bij landelijke ambities om meer vervoer over
water te realiseren. De binnenlandse vaarwegen
worden momenteel slechts beperkt
benut. De hoofdvaarwegen zitten op vier tot
vijf procent van hun capaciteit. Wie kijkt naar
de klimaatdoelen en de druk op het wegennet,
ziet dat het logisch is om vervoer over water
serieuzer te positioneren. Niet alleen vanwege
CO₂-reductie en andere emissies, maar ook om
onderhoudskosten van wegen te beperken en
congestie tegen te gaan.
Toch is dat vervoer over water nog niet van30
- Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://nG0unOB3-Hz0OAIlx3CObFU-4YenCY9klhPJzMu3d5w$` i?]L.׉E#zelfsprekend, weet Pot. “Bedrijven zijn ingericht
op flexibiliteit en korte levertijden. Een vrachtwagen
is snel te regelen. Kijk naar de enorme
toename van pakketbezorgers en stadsdistributie.
Een schip vraagt om planning, voldoende
lading en goede afstemming tussen havens.
Maar als je het systeem als geheel versterkt,
wordt vervoer over water wel degelijk aantrekkelijker.”
Pot
wijst op een praktijkvoorbeeld: bulkstromen
komen over water binnen, worden in Fryslân
verwerkt tot een gereed product en gaan
vervolgens per vrachtwagen weer het land
in. “Daar zit potentieel”, stelt hij. “Veel van die
stromen zijn namelijk niet gebonden aan tijd en
kunnen prima over water.”
De verwachte groei van circulaire goederenstromen
onderstreept die noodzaak eveneens.
Prognoses laten zien dat het vervoer van circulaire
bulk via vaarwegen de komende jaren
fors kan toenemen. “Dat zijn bij uitstek stromen
die zich lenen voor vervoer over water”, vindt
Pot. “Maar dan moet je wel zorgen dat de
infrastructuur, de kavels en de havens daarvoor
beschikbaar blijven.”
Economie, energie en innovatie
De Havenvisie rust daarom op vier grote
thema’s: economie, mobiliteit, energie en
ruimte. Op economisch vlak spelen de binnenhavens
een rol in de circulaire economie en
de maritieme maakindustrie. Fryslân wordt in
landelijke sectoragenda’s nadrukkelijk genoemd
als regio met relevante bedrijvigheid. “De maritieme
sector is hier stevig geworteld”, zegt
Pot. “Van scheepsbouw tot offshore en staalconstructies.
Dat levert niet altijd grote goederenstromen
op, maar wel veel toegevoegde
waarde en werkgelegenheid.”
Op energiegebied liggen eveneens kansen.
Denk aan walstroom voor de beroepsvaart,
clean energy hubs en lokale opwek om netcongestie
op bedrijventerreinen te verlichten.
Havens kunnen schakels worden in die energietransitie.
Maar ook daar geldt: het moet
het ruimtelijk en organisatorisch goed worden
ingericht.
Digitalisering is een ander aandachtspunt.
“Binnen het Haven Netwerk Fryslân werken
we al met elkaar aan een betere afstemming
van havenoperaties en digitale systemen”, zegt
Pot. “Dat is belangrijk, want als elke haven met
andere systemen werkt, verlies je efficiëntie.
Daar ligt echt een gezamenlijke opgave.” Ook
wordt er met de havenvisie gekeken naar innovaties
als smart shipping en op langere termijn
autonoom varen.
Samenwerking als sleutel
Een belangrijke conclusie uit de Havenvisie is
dat de Friese havens nu nog te veel individueel
opereren. Daardoor blijven kansen onbenut
en is de concurrentiepositie kwetsbaar. “Als
afzonderlijke havens zijn we relatief klein”, zegt
Pot. “Maar als netwerk kunnen we een serieuze
speler zijn. Zeker als we gezamenlijk optrekken
richting Rijk en Europa voor investeringen.”
Juist daarom is volgens Pot een Integrale
Havenvisie zo gewenst. “Alleen met een gezamenlijke
stip op de horizon kunnen we de
rollen, verantwoordelijkheden en ambities van
alle betrokkenen scherper vaststellen. Met een
duidelijke afbakening wordt het haalbaar om
concrete keuzes te maken. Die samenwerking
is echt nodig. Want de provincie kan als vaarwegbeheerder
de regionale economie steunen
en de regie voeren over de ruimtelijke ordening
en de infrastructuur, maar gemeenten blijven
natuurlijk wel eigenaar van hun eigen bedrijventerreinen.
Het bedrijfsleven heeft op haar
beurt ook een zelfstandige positie.”
Pot kan daarom niet wachten tot de Integrale
Havenvisie is vastgesteld, want: “Een havenbedrijf
dat stilstaat, verliest terrein. We moeten
blijven investeren in bereikbaarheid, duurzaamheid
en in het aantrekken van de juiste bedrijven.
Een sterk ondernemersklimaat ontstaat
niet vanzelf.”
Lees meer over het Haven Netwerk Fryslân op
pagina 28-29.
Port of Harlingen
Postbus 225, 8860 AE Harlingen
Tel. 0517 – 723 333
www.portofharlingen.nl
<<
Havenlocaties 2026 - 31
׉	 7cassandra://7l6fZkf_TX_b9MF1AZ412tB54FYHsclC-tZv1xhUKJM&?` i?]L/i?]L.j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://Hqjeqy9fCceQz6KdbyV8Pf9sIxqnNb8LR9W8RCik6i4 ҕ`׉	 7cassandra://W3NMQYrdVGLcPqQxZYh3Qi8cQBP-PpACD4sciw73Wes͏`q׉	 7cassandra://v_ZLLqTAgOskVaDHKwOmFYdASPH04jd8KAgegfk8a58*#` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://AL0QYLpB9fZDlJOWYm88cfugEwuCBn4ZhY_x_wdGmQA }`׉	 7cassandra://WtiMISsl90BL_uSmzZoIxf5FchSHNZgudxxj9RduvH03`q׉	 7cassandra://0sxnu7I0iHOu2yrs0-nyRup5WUKy8FYMZpaBJeDp3Sg&` i?]Lנi?]L J̦9ׁHhttp://www.smallingerland.nlׁׁЈ׉E`Gemeente en ondernemers werken samen aan transformatie richting 2040
De Haven Drachten: van sterke basis
naar toekomstbestendig bedrijventerrein
Met 345 hectare industrie, ruim 550 bedrijven en 10.000 banen is De Haven in Drachten economisch sterk. Maar wie
goed kijkt, ziet een terrein dat ruimtelijk en technisch is verouderd. Gemeente Smallingerland wil samen met ondernemers
De Haven voor 2040 omvormen tot een duurzaam en circulair bedrijventerrein. Wethouder Maria le Roy, programmamanager
Marco Swenne en voorzitter van Bedrijvenkring De Haven Henner de Vries vertellen waarom dat nu
nodig is. Ze gaan in op hoe samenwerking, investeringen en slimme herinrichting de haven toekomstbestendig maken.
“D
e Haven staat voor een grote
opgave op het gebied van beheer,
onderhoud, transitie en ruimtegebruik”,
zegt Swenne, programmamanager bij
de gemeente Smallingerland. “Het terrein is in
de jaren zestig aangelegd. Nu sluit de structuur
niet meer aan op de eisen van deze tijd. De
fysieke inrichting is verouderd, de energievoorziening
loopt tegen de grenzen aan, de bereikbaarheid
staat onder druk en door klimaatverandering
zijn er aanpassingen nodig.”
Onder leiding van Swenne is daarom door de
gemeente een gebiedsprogramma gemaakt
waarin de ontwikkeling van het binnenhavengebied
staat vastgelegd. Want De Haven beschikt
tegelijkertijd ook over specifieke kwaliteiten die
ergens anders schaars zijn. Denk aan watergebonden
kavels, hoge milieucategorieën en
directe aansluiting op het Noord-Nederlandse
vaarwegennet. “Juist omdat het terrein zo’n
grote betekenis heeft voor Drachten en de
regio, kunnen we het ons niet veroorloven om
stil te blijven staan”, aldus Swenne.
Europese erkenning voor circulaire
ambities
Dat het programma geen papieren visie is, blijkt
uit de recente toekenning van een Interregsubsidie
van ruim 118.000 euro voor het project
SCOBE (Start of Circular Development of Inland
Ports and Better Economy). “Dat betekent veel”,
zegt Swenne. “De opgaven zijn zo groot dat je
ze niet als gemeente of als bedrijf alleen kunt
dragen. Externe financiering is heel belangrijk.
Maar nog belangrijker: dit is een eerste stap in
een traject dat veel groter moet worden.”
De subsidie is een fijne steun in de rug om De
Haven te ontwikkelen tot een circulaire haven.
De Haven - richting Loswal 2 (vd Wiel, Agrifirm, Jongema)
Circulariteit is een van de kernthema’s in het
programma. Daarbij gaat het niet alleen om
het aantrekken van bedrijven in recycling en
hergebruik, maar ook om het verbinden van
reststromen tussen bestaande bedrijven. “Als
voor de één een restproduct afval is en voor de
ander een grondstof, dan moet je dat organiseren”,
vindt wethouder Duurzaamheid, Energie
& Mobiliteit Maria le Roy. Volgens Swenne is de
Europese subsidie ook een erkenning van de
positie van noordelijke binnenhavens. “Samen
met partners als Port of Zwolle werken we aan
een goederen-corridor in Noord-Nederland.
Dat Brussel dat ziet en ondersteunt, geeft aan
dat onze havens ertoe doen.”
Water beter benutten
Volgens cijfers in het programma stoot een
binnenvaartschip per tonkilometer 8,5 keer
32 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://v_ZLLqTAgOskVaDHKwOmFYdASPH04jd8KAgegfk8a58*#` i?]L0׉EDe Haven - Oosterzandinghaven
Vlnr: Marco Swenne, Maria le Roy en Henner de Vries
minder CO₂ uit dan een gemiddelde vrachtwagen.
Toch groeit het wegvervoer sneller dan
de binnenvaart. “We benutten het water op dit
moment te weinig”, vindt wethouder Le Roy.
“We onderscheiden ons als land doordat je
overal met een schip kunt komen. We moeten
die modal shift maken. De puzzel is: hoe zorgen
we dat bedrijven die het water echt nodig
hebben ook daadwerkelijk aan het water zitten?
Dat vraagt om het maken van keuzes.”
Die keuzes kunnen betekenen dat bedrijven
op termijn moeten verplaatsen of dat ruimte
strategischer wordt ingezet. Langs de kades
blijft ruimte gereserveerd voor watergebonden
bedrijvigheid; daarachter ontstaat ruimte voor
circulaire maakindustrie. “Niet iedereen zal daar
meteen voor applaudisseren”, erkent Le Roy.
“Maar als je niets doet, versnippert het terrein
en verlies je je onderscheidend vermogen.”
Netcongestie is een gezamenlijk
probleem
Ook energie is een urgent thema. Door netcongestie
kunnen bedrijven niet uitbreiden en lopen
plannen om over te stappen van fossiele brandstoffen
naar elektrische bedrijfsvoering vast.
Henner de Vries, voorzitter van Bedrijvenkring
De Haven en commercieel manager bij Van der
Wiel Drachten, herkent dat uit de praktijk. “Wij
hebben 53 vrachtauto’s, waarvan nu twee elektrisch.
We zouden verder willen elektrificeren,
maar we kunnen niet eens twee vrachtwagens
tegelijk opladen. Liander kan het simpelweg niet
leveren.” Volgens De Vries is de oplossing alleen
collectief te vinden. “Ondernemers zijn gewend
hun eigen business te runnen. Maar vraagstukken
als netcongestie moet je samen bekijken.
We willen inzetten op collectieve energieoplossingen,
lokale opwek en slimme netwerken.”
Bedrijvenkring De Haven is, met het oog op de
verdere ontwikkeling en het toekomstbestendig
maken van industrieterrein De Haven, in 2024
nieuw leven ingeblazen. Een groot voordeel
volgens Le Roy. “Die onderlinge contacten
zorgen ervoor dat bedrijven oplossingsgericht
samenwerken. Anders is het ieder voor zich, en
dan kom je er niet.”
Meer dan alleen industrie
Hoewel De Haven een industrieterrein blijft,
wordt ook gewerkt aan vergroening, aanpassen
aan klimaatveranderingen en veiligheid. “Het
terrein is nu versteend en kent hittestress en
wateroverlast”, zegt Swenne. “Het blijft voornamelijk
industrie. Maar als we toch riolering
vervangen of wegen openbreken, kunnen we
meteen kijken naar een vriendelijker profiel.
Meer groen, betere verlichting, veilige routes.”
De Vries vult aan: “Mensen lopen hier in de
lunchpauze een rondje, maar er is geen wandelpad.
We werken ook aan een Keurmerk
Veilig Ondernemen. Veiligheid en uitstraling
horen bij een modern terrein.”
Volop vertrouwen en grutsk
Het toekomstbestendig maken van De Haven
vraagt om een lange inzet van gemeente en
De Haven - Insteekhaven 1 (Keilstra, SMST, Friesland Staal, Sterk BV)
bedrijven, want het programma loopt tot 2040.
“Het is een stappenplan”, zegt Swenne. “We
brengen alles integraal bij elkaar. Geen losse
projectjes, maar samenhang.”
Over tien jaar moet dat al duidelijk zichtbaar
zijn in het gebied zelf. De Vries ziet een energiezuinige,
groenere haven voor zich, met meer
zelfvoorziening, mogelijk windmolens en energiehubs.
“We zitten nu echt in een positieve
flow, dus ik heb er vertrouwen in.”
Wethouder Le Roy verwacht dan ook iets
anders te zien: trots. “Deze haven heeft lange
tijd onvoldoende aandacht gekregen. Ik hoop
dat we over tien jaar kunnen zeggen dat iedereen
dezelfde kant op kijkt. Dat we een terrein
hebben waar we samen trots op zijn. Of zoals
we dat hier in Friesland zeggen: grutsk!”
<<
www.smallingerland.nl
Havenlocaties 2026 - 33
׉	 7cassandra://0sxnu7I0iHOu2yrs0-nyRup5WUKy8FYMZpaBJeDp3Sg&` i?]L1i?]L0j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://2zv2WAZpvSU7tffAkUySyWYsLTP9dg2EjLAxUNQZwGM a`׉	 7cassandra://iDXHuNi3vF571959jAUo31PcKQ44sUn9TGuok6UAst4p`q׉	 7cassandra://irbby8JdQ0WW6uXtXT0eQoOZQ06otkEBCUuuBfhcUak!	` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://mmCyaYh6XPNk1kCeAqlMspMXOLFGdKwkpUvyri-l9wo O2`׉	 7cassandra://84lXkSvZOZ-d1X-90v-qPhgmZAX3PTC8KOU72W9jkCgk`q׉	 7cassandra://UPW_c3w5pvSv0Z0uv4-0X7DsRvKejjTYWHes952xdts}` i?]L׉EGDe Nederlandse binnenhavens: stabiele
economische motor in roerige tijden
Door: Martijn Streng en Hilal Caferoğlu
De binnenhavens spelen een belangrijke rol binnen het Nederlandse economische en logistieke systeem. De waardecreatie
die de binnenhavens realiseren voor bedrijven, stakeholders en Nederland als geheel is van groot belang. De
bijdrage van de binnenhavens gaat nadrukkelijk verder dan de overslagcijfers.¹ In dit kader van bredere waardecreatie
blijft de economische betekenis van binnenhavens een belangrijke component. Deze economische betekenis
komt tot uitdrukking in werkgelegenheid en toegevoegde waarde, evenals in de bedrijvigheid die direct of indirect
gebruikmaakt van watergebonden infrastructuur en binnenvaart. Erasmus UPT heeft in de Binnenhavenmonitor 2025
deze economische betekenis van de Nederlandse binnenhavens wederom in kaart gebracht.
Binnenhavens vertegenwoordigen
20,6 miljard euro economische
waarde
De Binnenhavenmonitor brengt de economische
betekenis van de Nederlandse binnenhavens
in beeld. Op basis van 32 representatieve
casestudies wordt de totale economische
betekenis van de Nederlandse binnenhavens in
beeld gebracht. De monitor biedt daarmee een
actueel en samenhangend beeld van de economische
betekenis van de Nederlandse binnenhavens.
De Nederlandse binnenhavens realiseren
in 2024 een directe toegevoegde waarde
van 13,2 miljard euro. De directe werkgelegenheid
bedraagt 93.050 werkzame personen.
De indirecte effecten - dat wil zeggen de
achterwaartse inkoop verderop in de economie-
komen daar nog bij; denk hierbij aan een
software leverancier voor een terminal of een
verzekeringsmaatschappij die diensten levert
aan een binnenhavenpartij. De directe en indirecte
werkgelegenheid bedraagt bijna 173.000
Type binnenhaven
Grote multifunctionele binnenhaven
Multifunctionele industriehaven
Multifunctionele agrohaven
Multifunctionele containerhaven
Multifunctionele zand- en grindhaven
Industriehaven
Agrohaven
Containerhaven
Zand- en grindhaven
Kleine zand-, grind- en agrohaven
Binnenvaart
Totaal
werknemers. De directe en indirecte toegevoegde
waarde bedraagt ruim 20,6 miljard euro
Deze totale cijfers uit de Binnenhavenmonitor
2025 maken duidelijk dat binnenhavens een
substantiële bijdrage leveren aan werkgelegenDirecte
werkgelegenheid
in 2024
750
10.857
1.340
8.660
2.874
19.088
4.133
5.720
26.507
1.330
11.791
93.050
Directe toegevoegde waarde
(in mln. euro in 2024)
106
1.229
203
1.036
380
2.644
321
587
4.465
224
1.977
13.173
heid en waardecreatie in Nederland.
Ten opzichte van 2020 is sprake van een toename
van 2,4 miljard euro in directe toegevoegde
waarde. De totale directe en indirecte
toegevoegde waarde steeg van 18,3 miljard
euro naar 20,6 miljard euro. De directe werkgelegenheid
nam met circa 15 procent toe. Deze
stijging moet wel deels genuanceerd worden,
aangezien 2020 door de COVID-19-pandemie
een relatief laag basisjaar was. De economische
betekenis van de binnenhavens is daarmee
sinds 2020 relatief stabiel tot licht toegenomen.
Economische ontwikkeling in een
volatiele periode
De context waarin deze economische betekenis
gerealiseerd wordt is onzeker en daarmee
soms volatiel. In de tijdsspanne van deze
Binnenhavenmonitor zijn sinds 2020 diverse
grotere en kleinere events, verstoringen en
ontwikkelingen geweest. Wij denken hierbij aan
COVID-19 en het snelle economische herstel
34 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://irbby8JdQ0WW6uXtXT0eQoOZQ06otkEBCUuuBfhcUak!	` i?]L2׉E7hiervan. Maar ook is er sinds 2022, maar ook
daarna sprake van een energie-en grondstoffencrisis,
waardoor allerlei ontwikkelingen sterk
beïnvloed zijn. In 2022 is in veel sectoren een
sterke toename van met name toegevoegde
waarde te zien. Daarnaast heeft het laagwater
in 2018 en 2022 de economische betekenis en
binnenvaart beïnvloed.
In de Nederlandse zeehavens was in met name
industrie en groothandel sprake van een hoge
piek in toegevoegde waarde in 2022, doordat
industrie en handel profiteerde van deze onzekerheid
en energie-en grondstoffencrisis. In
2023 en 2024 was weer sprake van een afname
ten opzichte van deze piek. Ten opzichte van
het langjarig gemiddelde was de waarde in
2024 vaak wel weer hoger dan in de periode
voor 2022. Dit is een trend die ook op totaalniveau
van de Nederlandse binnenhavens te zien
is, waarbij 2024 lager is dan 2023, maar wel
hoger dan 2020. Tegelijkertijd is de constatering
dat de positieve economische ontwikkeling
van Nederland als geheel zich minder sterk in
de binnenhavens heeft geuit in deze periode.
Maar er is ook geen sprake van een structurele
terugval. De economische betekenis van
binnenhavens blijkt daarmee veerkrachtig en
stabiel binnen een context van onzekerheid en
volatiliteit.
De binnenhavens als knooppunt in
transportnetwerken
De verdeling van de economische betekenis
over de verschillende type binnenhavens
onderstreept de diversiteit van het binnenhavennetwerk,
waarin verschillende typen havens
elk een specifieke economische functie vervullen.
Deze differentiatie maakt duidelijk dat
binnenhavens niet als één homogene categorie
kunnen worden beschouwd, maar bestaan uit
uiteenlopende specialisaties met verschillende
bijdragen aan het totaal. Daarmee is ook de rol
die de verschillende binnenhavens in de transportnetwerken
vervullen ten dele verschillend.
Wat wel uniform is voor de verschillende binnenhavens
is dat de Nederlandse binnenhavens
een cruciale rol als knooppunten in de regionale
economie en als schakels in de nationale
en internationale logistieke ketens. Maar tegelijkertijd
is een interessante ontwikkeling dat
de vervoerde volumes in de binnenvaart onder
druk staan. Zowel het vervoerd ladinggewicht
als de vervoersprestatie in de droge bulk en in
de containers neemt af. Dit is met name in de
periode 2022-2024 zichtbaar.² Voor containers
is hierbij wel sprake van een trendbreuk. Waar
het toenemende containervervoer -en daardoor
de (multifunctionele) containerhavens- in
de vorige Binnenhavenmonitor 2021 nog als
belangrijke oorzaak voor de toename van de
economische betekenis genoemd werd, is dat
in deze Binnenhavenmonitor niet meer het
geval.
Daarnaast is generiek te zien dat er sprake
is van afnemende economische groei in
Nederland en Europa, waardoor maritiem
transport ook minder sterk groeit of zelfs
afneemt. Daarbij staat de industrie in Europa
onder druk, waarbij meerdere sectoren en
industrieën afgeschaald hebben of zelfs sluitingen
aangekondigd hebben. Ook zorgt de
energietransitie en daaraan gekoppelde afname
van het gebruik van fossiele brandstoffen voor
een afname van deze stromen; voor de binnenMethodebreuk
en vergelijkbaarheid
met de Binnenhavenmonitor 2021
Naast de uitbreiding van het aantal cases
kent de Binnenhavenmonitor 2025 belangrijke
methodologische wijzigingen. Door
verbreding van de SBI-codes en gebruik
van Stichting LISA als bronbestand worden
meer bedrijven meegenomen, wat leidt tot
hogere cijfers die niet één-op-één vergelijkbaar
zijn met de Binnenhavenmonitor 2021;
er is sprake van een methodebreuk. Om een
consistente tijdsreeks te waarborgen heeft
het CBS eenmalig drie jaar teruggerekend
(2020, 2023 en 2024). Terugrekenen van de
tijdsreeks tot 2013 -het eerste jaar uit de
rapportage Binnenhavenmonitor 2021- is
daarom niet structureel mogelijk. Daarom
is ervoor gekozen om alleen 2020-2024 te
laten zien, waarbij waar mogelijk kwalitatief
is toegelicht als de informatie per case wel
beschikbaar was.
Martijn Streng
vaart zijn met name kolen relevant. Een reverse
modal shift is in sommige opzichten al het
geval en dreigt door te zetten.
Ruimtelijke druk en strategische
relevantie
De Binnenhavenmonitor is door middel van
een special issue dit jaar voor het eerst specifieker
op het thema van ruimtelijke benutting
ingegaan. Door middel van een analyse van 5
cases (Stein, Tilburg, Smallingerland, Utrecht en
Nijmegen). Vanuit deze special issue en cases
wordt het beeld dat watergebonden bedrijventerreinen
onder druk staan door woningbouw
en transformatie bevestigt. Tegelijkertijd zijn
deze terreinen essentieel voor vitale functies
zoals energievoorziening, circulaire grondstoffenstromen
en logistieke bereikbaarheid.
Binnenhavens kunnen in dit verband een rol
spelen in de energie- en grondstoffentransitie.
Daarnaast wordt in de monitor benoemd dat
binnenhavens mogelijk ook een rol kunnen vervullen
in het kader van militaire weerbaarheid in
geopolitiek onzekere tijden.
1) Zie ook atikel Erasmus UPT in Havenlocaties 2024
2) Bron: CBS statline: Binnenvaart; goederenvervoer,
vervoerstroom, soort lading via StatLine
- Binnenvaart; goederenvervoer, vervoerstroom,
soort lading
Havenlocaties 2026 - 35
<<
׉	 7cassandra://UPW_c3w5pvSv0Z0uv4-0X7DsRvKejjTYWHes952xdts}` i?]L3i?]L2j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://sxh0T11K40djjvyVcSu27PnW9wPKQEIBxgbVeYDVPnA `׉	 7cassandra://jAcwoc_9YDn5cd7ryTQgFEVod3MhAxoABWfu0-FweqUu`q׉	 7cassandra://j6h04HCjD3s-20fA5cNtbe5XFi-DLdNUYIvQoUe3UBs&` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://Jo_RYd85NrdAqSrCXt7nY2AMccgepFsdPn-Bvg5qjxs :`׉	 7cassandra://jIV1YzH13OB1xueTCezJzX-Y7iymzIccuwrFByyPsdUl`q׉	 7cassandra://J9JWQttCqmbNqQh8CNmpDZGpEAxt-JSkee3ubbD66Io"a` i?]Lנi?]L ̭9ׁHhttp://www.secure-logistics.nlׁׁЈ׉E
lVeiligheid verschuift mee
met de logistieke keten
Ondermijning, identiteitsfraude en ongeautoriseerde toegang beperken zich allang niet meer tot de zeehavens.
Ook inland terminals en kleinere binnenhavens hebben er in toenemende mate mee te maken. “De problematiek
verschuift mee met de logistieke stromen”, zegt Brenda van Leeuwen, commercieel directeur van Secure Logistics.
“Daarmee groeit ook buiten de grote zeehavens de behoefte aan grip op wie er op een locatie komt, en waarom.”
ecure Logistics is al ruim twintig jaar
actief in identiteit- en toegangsbeheer
binnen logistieke omgevingen. Het bedrijf
ontstond vanuit een heel praktische vraag van
grote containerterminals: hoe houd je de doorstroming
aan de poort hoog, zonder in te leveren
op veiligheid? “We hadden het destijds over
16.000 tot 17.000 bewegingen per dag”, schetst
Van Leeuwen. “Als elke chauffeur moet uitstappen
voor controle, loopt het systeem vast.”
S
Controle vooraf
De oplossing lag in het vooraf identificeren
en screenen van bedrijven en personen. Dat
resulteerde in het XS-ID-platform, met de
CargoCard als bekendste verschijningsvorm.
Chauffeurs, vervoerders en andere bezoekers
worden vooraf gecontroleerd, niet eenmalig
maar doorlopend. Terminals kunnen zo aantonen
wie zich op hun terrein bevindt en wanneer.
“Voor de locatie is dat essentieel voor
ISPS-compliance (International Ship and Port
Facility Security Code -red.), voor de chaufToegang
tot kantoor door gezichtsherkenning
feur is het vooral gebruiksgemak”, aldus Van
Leeuwen. “Eén identiteit, inzetbaar op meerdere
locaties.”
Zelfde vraag, andere randvoorwaarden
Waar
de eerste toepassingen vooral waren
gericht op ISPS-plichtige terminals in de zeehavens,
is het werkveld inmiddels veel breder.
Secure Logistics is actief op zo’n 85 locaties
in Nederland, België en Duitsland, waaronder
steeds meer inland terminals. “Daar zien we
dezelfde vragen ontstaan, maar vaak met andere
randvoorwaarden”, zegt Van Leeuwen. “Niet
iedere terminal heeft dagelijks tientallen vaste
chauffeurs. Sommige zien maar een paar keer
per week of maand een externe bezoeker.”
OneTime XS voor eenmalige of
incidentele toegang
Juist dat onderscheid heeft geleid tot een
nieuwe ontwikkeling: OneTime XS, een oplossing
voor eenmalige of incidentele toegang. De
aanleiding kwam rechtstreeks uit de markt. “We
merkten dat ons bestaande model voor sommige
locaties te zwaar was”, legt Van Leeuwen
uit. “Zowel qua beveiligingsniveau als qua
kosten. Maar die locaties willen wél weten: is
deze persoon echt wie hij zegt dat hij is?” Met
OneTime XS ontvangt een bezoeker vooraf een
36 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://j6h04HCjD3s-20fA5cNtbe5XFi-DLdNUYIvQoUe3UBs&` i?]L4׉EOdigitale uitnodiging. Identificatie verloopt via de
app van Secure Logistics. De aanvrager maakt
een selfie en uploadt een kopie van zijn identiteitsdocument.
De bezoeker krijgt vervolgens
een tijdelijke QR-code die toegang geeft tot
de locatie. “Het beveiligingsniveau is iets lichter
dan bij onze CargoCard, maar wel volledig digitaal
en gecontroleerd”, zegt Van Leeuwen. “En
vooral: zonder extra handelingen aan de poort.”
Laagdrempelige oplossing
Die laagdrempeligheid is belangrijk, zeker
voor kleinere terminals en binnenhavens.
OneTime XS is een
laagdrempelige oplossing
voor eenmalige of
incidentele toegang.
Investeringen in hardware en IT-infrastructuur
zijn daar vaak lastiger te rechtvaardigen. Secure
Logistics speelt daarop in met leaseconstructies
voor toegangszuilen en -apparatuur. “Dan
haal je de Capex-investering eruit. Daarbij ontzorgen
we de terminals ook in onderhoud en
beheer”, aldus Van Leeuwen. “Die vraag kwam
nadrukkelijk uit het achterland.”
Aanpalende processen
Naast toegangscontrole ziet Secure Logistics
ook een toenemende behoefte aan het
digitaliseren van aanpalende processen.
Veiligheidsinstructies en de bijbehorende verplichte
toetsen worden op veel locaties nog
op papier afgenomen. “We komen soms letterlijk
bakken met formulieren tegen”, zegt Van
Leeuwen. “Dat is foutgevoelig en niet schaalbaar.”
Door veiligheidschecks en -instructies
digitaal te koppelen aan iemands identiteit, ontstaat
één actueel profiel. “Als iemand zijn veiligheidstoets
bij een locatie al heeft gedaan, hoeft
dat niet telkens opnieuw.” Secure Logistics
faciliteert daarnaast het afnemen van de toets
via een self-service kiosk op locatie of bij het
Servicepunt Maasvlakte Plaza.
Ondermijning
Onderliggend aan al deze ontwikkelingen is het
bredere vraagstuk van ondermijning. Waar de
zeehavens de afgelopen jaren stevig zijn ‘dichtgetimmerd’,
verplaatst de criminaliteit zich naar
minder beveiligde schakels in de keten. “Dat
zien we terug bij inland terminals, maar ook bij
logistieke dienstverleners en warehouses”, zegt
Van Leeuwen. “Valse vervoerders, identiteitsmisbruik,
uithalers; het komt steeds vaker voor.”
Brenda van Leeuwen bij de XS-kiosk op de
ICT&Logistiek beurs 2025.
Samenwerking en standaardisatie
Volgens haar ligt de sleutel in samenwerking
en standaardisatie. “In Rotterdam is samen
met Portbase de Vertrouwensketen opgezet.
Hierdoor verdwijnen pincodes uit het proces en
kan alleen een via de Vertrouwensketen geautoriseerde
vervoerder zijn komst voormelden
bij de terminal en de container daar ophalen.
Andere havens, groot en klein, kunnen daarvan
leren.” Tegelijkertijd benadrukt ze dat veiligheid
geen losstaand IT-project is. “Het raakt processen,
gedrag en investeringskeuzes. En ja, vaak
komt de urgentie pas na een incident of nieuwe
regelgeving. Dat is jammer, want voorkomen is
altijd beter dan genezen.”
Wat haar persoonlijk aanspreekt in de sector, is
de complexiteit van de logistieke keten. “Voor
consumenten is het vanzelfsprekend dat een
product arriveert. Maar daarachter zit een enorme
hoeveelheid schakels die op elkaar moeten
aansluiten.” Veiligheid is daar een integraal
onderdeel van, vindt ze. “Niet als sluitpost, maar
als randvoorwaarde. En die randvoorwaarde
stopt niet bij de zeehaven, maar loopt door tot
diep in het achterland.”
www.secure-logistics.nl
<<
Havenlocaties 2026 - 37
׉	 7cassandra://J9JWQttCqmbNqQh8CNmpDZGpEAxt-JSkee3ubbD66Io"a` i?]L5i?]L4j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://jtGCOenXBqZ2w6c1ID1-a0VQwK6WPFKI0yeR_Z6G7dA U`׉	 7cassandra://HxqqfflDcovMGVX_vLGwcZx6JqQN4oTFGTP_5IOEY3s̓`q׉	 7cassandra://V2h6nxIBrtOZzkAESdrsyPjUqOOWsWXgUi-y3tjNoa8'#` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://r7U4ajJWzDZooResNx-2mFRFT7lMxwN4kA60VMZPHJ0 `׉	 7cassandra://QXvyeLSm4S6YbTOYnnZZ4m9n6GxgIhDVS_LxN2aqlVsr`q׉	 7cassandra://LrDbggabzdh71J4hi1NgqsGnIOD5L7AagWCPDkAmEQk"` i?]L׉E<Uniek maritiem cluster in Werkendam
cruciaal voor Nederlandse maakindustrie
Familiebedrijven werken samen aan toekomst Nederlandse scheepvaart
Wie de haven van Werkendam binnenvaart, ziet geen overslagkranen, maar drukbezette werven en gespecialiseerde
maritieme maakbedrijven. Vrijwel ieder binnenvaartschip dat in Nederland wordt gebouwd, bevat wel een
component uit Werkendam. “Wij zitten in de haarvaten van de Nederlandse maritieme industrie”, zegt Jacco de Waal
van De Waal Machinefabriek.
D
e Waal is van de vierde generatie in het
bijna negentig jaar oude familiebedrijf.
Samen met Marco Hoogendoorn van
Holland Shipyards Group en William Hakkers
van waterbouwer Hakkers spreekt hij over de
kracht en de uitdagingen van het cluster.
Zichtbaarheid en slagkracht
In de haven van Werkendam zetten zo’n vijftig
bedrijven zich samen in voor verduurzaming
van de scheepvaart en de energietransitie.
Het maritieme cluster is van groot belang
voor de lokale en regionale werkgelegenheid.
Veel van deze bedrijven zijn familiebedrijven
die al vele jaren een vaste plek hebben in de
Werkendamse haven. Zij ontwerpen, bouwen
en onderhouden schepen voor de zee- en
kustvaart, binnenvaart, pleziervaart, offshore,
werk- en baggerschepen en zijn verenigd in
38 - Havenlocaties 2026
Werkendam Maritime Industries (WMI). De
WMI is opgericht in 2014, maar de samenwerking
gaat dus veel verder terug. “In de keten
werken we hier al decennialang samen”, zegt
Hoogendoorn. “Natuurlijk zijn er concullega’s,
maar we zoeken elkaar op en vullen elkaar
aan. Iedereen heeft hier zijn eigen boterham.”
Volgens De Waal zit de meerwaarde van het
cluster vooral in zichtbaarheid en slagkracht.
“Als cluster staan we samen sterker richting
potentiële opdrachtgevers en in samenwerking
met de overheid.”
Nabijheid van kennis en capaciteit
Wat het cluster in Werkendam uniek maakt, is
de samenwerking tussen verschillende bedrijven
voor één en dezelfde opdrachtgever. Wanneer
een schip in de haven van Werkendam aanmeert,
stappen verschillende gespecialiseerde
bedrijven in om het vaartuig klaar te maken voor
de toekomst. De één richt zich bijvoorbeeld op
een volledig nieuw interieur, terwijl de andere
moderne en duurzame stuurmachines verzorgt.
Voor Hakkers, de vijfde generatie in het 150 jaar
oude familiebedrijf in waterbouw en staalbouw,
zit de kracht ook in de nabijheid van kennis en
capaciteit. “We kunnen hier vrijwel alles inkopen
of laten maken wat we nodig hebben.”
Plannen voor een derde haven
Tegelijkertijd knelt de ruimte in het drukke
Werkendam. “We komen op een punt dat
Werkendam te klein begint te worden”, zegt
Hakkers. “Dan moet je keuzes maken: breid je
elders uit of blijf je hier? Wij proberen hier te
blijven vanwege de goede samenwerking met
andere bedrijven.” Hoogendoorn vult aan: “De
meeste ondernemers willen hier blijven, vanwe׉	 7cassandra://V2h6nxIBrtOZzkAESdrsyPjUqOOWsWXgUi-y3tjNoa8'#` i?]L6׉EMarco Hoogendoorn Jacco de Waal
William Hakkers
kracht van het maritieme cluster in Werkendam op
leerlingen, studenten en werknemers te vergroten.
Zo brengen verschillende scholen een bezoek aan
de haven. “Het is een manier om jongeren kennis
te laten maken met de maritieme industrie”, zegt
Hoogendoorn. “Soms horen we van nieuwe medewerkers
dat ze hier als kind rondliepen en getriggerd
werden. Het is een zaak van de lange adem.”
Wethouders Wendy van Ooijen en Hans Tanis van de gemeente Altena
ge de kracht van het cluster.” Om groei mogelijk
te maken, komt er een insteekhaven en liggen
er plannen voor een derde haven. De
besluitvorming vergt tijd. “Er speelt bijvoorbeeld
de discussie of Werkendam een werkhaven is
of ook een lighaven”, zegt De Waal.
“Afbouw plaatsen en ligplaatsen raken elkaar; je
hebt elkaar nodig, maar de ruimte in de haven
is beperkt.” Hakkers pleit ervoor om scherp te
blijven op de bestemming van de schaarse
ruimte. “We moeten voorkomen dat gronden
naar niet-watergebonden activiteiten gaan.”
Hoogen doorn: “Vestigers met watergebonden
activiteiten moeten in ieder geval voorrang krijgen.
Dat past bij het gebied.” De urgentie van
een derde haven neemt toe nu Rijkswaterstaat
de vervangingsopgave van infrakunstwerken
versnelt. “Een belangrijk deel van dat werk komt
deze kant op”, aldus Hakkers. “We hebben die
ruimte nodig.”
Verduurzaming
Het verduurzamen van de scheepvaart staat
hoog op de agenda van de ondernemers in
Werkendam. “We zitten wel in verschillende
stadia van verduurzaming”, zegt Hoogendoorn.
Op bedrijfsniveau gebeurt volgens De Waal al
veel. “Het eerste schip op waterstof kwam hier
vandaan. Allerlei toeleveranciers ontwikkelen
duurzame oplossingen. Dat straalt ook af op
het cluster.”
Naast ruimte is personeel ook in de Werkendamse
haven een structurele uitdaging. De
bedrijven werken samen met de gemeente
en kennisinstellingen om de aantrekkings“Als
cluster sta je samen
sterker richting potentiële
opdrachtgevers en in
samenwerking met de
overheid.”
Hoogendoorn, tot slot: “Wel of niet uitbreiden is
een keuze. Geen uitbreiding betekent dat bedrijven
elders ruimte zoeken en dat zou vanwege de
unieke samenwerking zonde zijn. Er liggen hier
nog volop kansen die we graag benutten.” Over
de onderlinge samenwerking en de samenwerking
met de gemeente zijn de drie eensgezind. Hakkers:
“We zitten op een goed niveau. Het belangrijkste is
dat vast te houden.” De Waal besluit: “Samen zetten
we de schouders eronder, dat deden we al en
blijven we zeker doen!”.
<<
Gemeente Altena onderstreept belang haven
Wethouders Hans Tanis en Wendy van Ooijen van de gemeente Altena onderstrepen de
belangrijke rol van deze Werkendamse ondernemers. Deze familiebedrijven behoren tot de
Europese top in hun sector en leveren een belangrijke bijdrage aan de lokale en regionale
economie. Daarnaast krijgt de verduurzaming van de binnenvaart, vanuit Werkendam gestalte,
waardoor het cluster ook nationaal van groot belang is. Samenwerking tussen bedrijven en
overheden is daarom belangrijk.
Wethouder Hans Tanis (Havenontwikkeling): “Om de goede positie van deze bedrijven te
behouden en bij te blijven dragen aan de landelijke opgaven moeten we blijven investeren in
de Werkendamse haven. De boodschap van de ondernemers is duidelijk: zonder uitbreiding
van de haven kunnen zij niet blijven innoveren. Daarom werken wij in gezamenlijkheid aan
een insteekhaven en een derde haven om de ondernemers de ruimte geven.”
Daarnaast werkt de gemeente Altena aan het optimaliseren van het havengebied. Wethouder
Wendy van Ooijen (Economie) : “We willen de haven zo goed mogelijk faciliteren, bijvoorbeeld
met duidelijke regelgeving. Denk aan de inzet op watergebonden bedrijven aan de kades,
zoals de wens van de ondernemers is.”
Hans Tanis sluit af: “Het succes van onze haven is altijd iets geweest dat we samen hebben
opgebouwd: ondernemers, bewoners én de gemeente. Daarom blijven we volop meedoen,
meedenken en in gesprek met alle betrokken partijen. Alleen samen kunnen we dit tot een
succes maken. We hebben hier iedereen bij nodig: ondernemers, de regio, provincies, het Rijk
en Europa. Niet alleen Werkendam rekent op ons, maar de hele Nederlandse maakindustrie
heeft ons hard nodig”, aldus Hans Tanis.
Havenlocaties 2026 - 39
׉	 7cassandra://LrDbggabzdh71J4hi1NgqsGnIOD5L7AagWCPDkAmEQk"` i?]L7i?]L6j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://YyZQa6DRuKLxwohp1n1VT0IptAHZKb0tkSNETCEvOzg o`׉	 7cassandra://1InFNoYkdYyMZAQQ-WFSSJroSGFNtDcxeZJPDcSwuNs~`q׉	 7cassandra://vsQSUIRud0cT-hnWTBypnDUzpHuwwVdYqLaKqQrEKkE$Q` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://ziXV3E3k4d--OkRwM47TaMmpixIfqUHbRYeoFAURB80 `׉	 7cassandra://5zjR_YoHwuYwdnVpVYiGh1MkIBckWy53BWisuyhaWOYz`q׉	 7cassandra://n0Ag8ZZZsh1vOqPMRo7kKDqEt0X6rAlG3QWEwexzN-w#^` i?]Lנi?]L h9ׁHhttp://www.fontys.nlׁׁЈ׉E"Binnenhavens in 2035: Samen met kennisinstellingen
werken aan zeven toekomstbeelden
voor een circulaire delta
De circulaire transitie is geen abstract beleidsideaal meer en is onderdeel van het debat over de strategische
autonomie van ons land en de economie van morgen. In heel Nederland wordt zichtbaar hoe bedrijven, overheden
en kennisinstellingen zoeken naar nieuwe manieren om materialen, grondstoffen, energie en ruimte slimmer te
gebruiken. Circulaire transitie vraagt daarom om extra ruimte.
B
innenhavens spelen daarin een verrassend
strategische rol, maar worden nog
onderbenut (locaties aan het water worden
te weinig of verkeerd gebruikt), ondergewaardeerd
(te weinig politieke en ondernemersaandacht)
en onderdrukt (woningbouw
zet binnenhavens onder druk en burgers willen
geen industrie). Daarom hebben wij met
Stec groep en Ginder een manifest opgesteld
https://stadszaken.nl/artikel/7180/
binnen havens-onmisbaar-voor-circulaireeconomie
en werken we met overheden,
ondernemers en belangrijke stakeholders aan
langjarig onderzoek over binnenhavens als
anker voor circulaire transitie. Als knooppunten
tussen water, weg en spoor, én als nabijgelegen
hubs voor regionale industrie, kunnen binnenhavens
uitgroeien tot de motoren van een
circulaire economie die lokaal verankerd is en
nationaal schaalbaar. Met ons onderzoek willen
we dit concreet, tastbaar en zichtbaar maken.
We schetsen zeven toekomstbeelden die laten
zien hoe binnenhavens zich kunnen ontwikkelen
tot cruciale schakels in de circu laire
delta van 2035. Elk toekomstbeeld vraagt om
samenwerking tussen gemeenten en provincies,
ondernemers, Rijkswaterstaat, omgevingsdiensten,
waterschappen, gebiedsontwikkelaars
en kennisinstellingen. Samen vormen ze een
inspirerend palet aan richtingen om samen verder
te verkennen. We geven voorbeelden van
hoe Fontys en andere kennisinstellingen vanuit
het MBO-HBO-WO hierin vanuit onderwijs en
onderzoek een waardevolle bijdrage kunnen
leveren. Dit gebeurt vanuit campussen binnen
de diverse havennetwerken in Nederland. Met
name de Port of Zwolle, Havennetwerk Fryslân
en Blueports in Limburg erkennen net als onze
zeehavens en Moerdijk dat tempoversnelling
nodig is. Provincies als Limburg, Zuid-Holland,
Overijssel, Gelderland en Noord-Brabant investeren
ook steeds meer in deze havennetwerken.
Wij
hebben al ruim vier jaar ervaring met het
werken vanuit de Campus W-A meets students
in de industriehaven Willem-Alexander in
Roermond. De campus is een toonbeeld van
Stakeholderdebat raadszaal Roermond (foto: Willemijn Pouwels)
hoe praktijkgericht onderzoek bijdraagt aan het
hoger onderwijs en aan maatschappelijke opgaven.
In de periode 2021-2025 voerden vijftig
studenten twaalf projecten uit, gekoppeld aan
imago, crossovers/energie, gebouwverduurzaming,
hoogwater/circulaire kade en menselijk
kapitaal. Tweehonderd studenten maakten kennis
met Willem-Alexander; tien vonden hierdoor
een stage- of afstudeerplek en één werk. En we
gaan door. Graag met u.
1. De binnenhaven als circulaire
c onsolidatiehub
In een circulaire economie worden materiaalstromen
niet langer versnipperd verwerkt, maar
slim gebundeld. Binnenhavens kunnen uitgroeien
tot verzamelpunten voor hoogwaardige
reststromen zoals bouw- en sloopmateriaal,
plastics, biomassa en e-waste. Door multimodale
ontsluiting kunnen deze stromen efficiënt
worden vervoerd naar verwerkers of regionale
maakbedrijven.
Gemeenten en provincies kunnen dit stimuleren
via ruimtelijke kaders en vergunningen,
terwijl ondernemers investeren in sorteer- en
voorbewerkingsfaciliteiten. Voor studenten en
onderzoekers biedt dit een levend laboratorium
voor logistieke optimalisatie, materiaalinnovatie,
business model innovation, ketensamenwerking
en publiek-private samenwerking om dit
allemaal binnen het gebied te organiseren.
2. De haven als circulair energieknooppunt
De
energietransitie en de circulaire economie
raken elkaar steeds vaker. Binnenhavens kunnen
plekken worden waar lokale energieopwekking,
batterijopslag, walstroom en restwarmteuitwisseling
samenkomen. Denk aan terminals
die hun daken volleggen met zonnepanelen,
of clusters waar restwarmte van een recyclingbedrijf
wordt gebruikt door een nabijgelegen
logistieke dienstverlener.
Rijkswaterstaat en netbeheerders spelen een
sleutelrol in het versterken van de energieinfrastructuur.
Onderwijsinstellingen kunnen
40 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://vsQSUIRud0cT-hnWTBypnDUzpHuwwVdYqLaKqQrEKkE$Q` i?]L8׉E%studenten betrekken bij het ontwerpen van
slimme energiesystemen en het monitoren
van verbruik en teruglevering, inclusief slimme
betaal- en verrekensystemen.
3. Circulaire maak- en reparatieecosystemen
langs het water
De regio Eindhoven laat zien hoe sterk de
vraag naar reparatie, refurbishment en remanufacturing
groeit. Binnenhavens kunnen deze
activiteiten faciliteren door ruimte te bieden
aan circulaire maakbedrijven die profiteren van
watergebonden logistiek en nabijheid tot hightech
clusters.
Ontwikkelaars kunnen inzetten op gemengde
haventerreinen waar logistiek, lichte industrie
en circulaire maakactiviteiten elkaar versterken.
Voor hogescholen ontstaat een kans
om studenten te laten werken aan real life
vraagstukken rond modulair ontwerp, levensduurverlenging,
ketensamenwerking, verdien-,
financieringsmodellen en business modellen.
4. Digitalisering als versneller van
circulaire logistiek
Een circulaire economie vraagt om transparantie:
waar komt een materiaal vandaan, wat
is de kwaliteit, en waar kan het opnieuw worden
ingezet? Binnenhavens kunnen digitale
regisseurs worden door dataplatforms, materiaalpaspoorten
en track and trace systemen te
integreren in hun logistieke processen.
Ondernemers profiteren van betere planningen
en minder lege kilometers, terwijl overheden
meer grip krijgen op materiaalstromen.
Onderzoekers en studenten kunnen experimenteren
met digital twins en algoritmes die
vraag en aanbod van secundaire materialen
realtime matchen.
5. Binnenhavens als uitvoerders van
de nationale circulaire strategie
De nationale circulaire doelen voor 2030 en
2050 zijn ambitieus, maar de uitvoering vindt
plaats in regio’s en steden en gaat te traag en
te stroperig. Binnenhavens kunnen fungeren
als concrete implementatieplekken van het
Nationaal Programma Circulaire Economie.
Provincies kunnen regionale circulaire strategieën
koppelen aan havenontwikkeling,
terwijl gemeenten vergunningen en gebiedsvisies
afstemmen op circulaire bedrijvigheid.
Rijkswaterstaat kan knelpunten in de vaarwegen
en het transport helpen oplossen.
Omgevingsdiensten kunnen regelgeving rond
de afvalstatus afstemmen op de ontwikkelingen
in de markt. Kennisinstellingen kunnen
beleidsmakers ondersteunen met impactmetingen
en scenario onderzoek, waarbij studenten
hun verbeeldingskracht kunnen loslaten op
toekomstbeelden.
Campus W-A meets students Roermond, fotograaf Dankeld Vanmeenen
6. De circulaire haven als leer- en
werkplaats
De circulaire transitie vraagt om nieuwe vaardigheden:
van sorteren en remanufacturing tot
datagedreven logistiek en energiemanagement.
Binnenhavens kunnen uitgroeien tot leeromgevingen
waar mbo , hbo en wo studenten
in doorlopende leerlijnen samenwerken met
publieke en private partijen aan echte circulaire
vraagstukken. Denk aan campussen, werkplaatsen
zoals in Roermond, waar studenten
meewerken aan het optimaliseren van materiaalstromen,
het ontwerpen van circulaire
producten, het testen van nieuwe energietechnieken
of het optimaliseren van (gemeentelijke)
gebiedsontwikkelingsprocessen, ontwikkelen
van functie- en competentieprofielen, het tastbaar
maken van de waarde van een binnenhaven
door het vertellen van rijke verhalen. Voor
ondernemers en gemeenten biedt dit toegang
tot talent en innovatiekracht; voor onderwijsinstellingen
een kans om curricula te vernieuwen.
7. Circulariteit als strategische
levenslijn voor binnenhavens
Veel binnenhavens staan voor strategische keuzes.
De logistieke sector consolideert, automatisering
verandert werkprocessen en internationale
handelsstromen verschuiven. Circulariteit
biedt een kans om relevantie en toekomstbestendigheid
te versterken.
Binnenhavens die zich profileren als circulaire
hubs kunnen nieuwe bedrijvigheid aantrekken,
hun license to operate versterken en een
onderscheidende positie innemen in regionale
economieën. Dit vraagt om visie van havenbedrijven,
investeringsbereidheid van ondernemers
en een faciliterende rol van overheden.
Studenten brengen frisse ideeën in voor business
cases op bedrijfs- en ketenniveau en value
cases op gebiedsniveau.
Naar een circulaire delta: samenwerken
aan de haven van morgen
De zeven toekomstbeelden laten zien dat binnenhavens
veel meer kunnen zijn dan logistieke
schakels. Ze kunnen uitgroeien tot plekken
waar materiaalstromen worden gebundeld,
energie wordt gedeeld, producten worden
hersteld, data wordt benut en mensen worden
opgeleid voor de economie van morgen.
De sleutel ligt in samenwerking. Gemeenten en
provincies bepalen de ruimtelijke en beleidsmatige
randvoorwaarden. Ondernemers brengen
innovatie en investeringskracht. Rijkswaterstaat
zorgt voor een veilige, duurzame infrastructuur.
Ontwikkelaars creëren ruimte voor nieuwe
bedrijvigheid en kennisinstellingen brengen
onderzoek, talent en verbeeldingskracht.
Samen kunnen wij de binnenhavens van
Nederland transformeren tot krachtige motoren
van de circulaire transitie — en daarmee van
een toekomstbestendige, concurrerende en
duurzame economie.
Betrek het MBO-HBO-WO onderwijs bij de ontwikkeling
van uw haven(netwerk). Want als we
de rol van binnenhavens gaan vergroten, en dat
gaan we, dan moeten onze studenten daar willen
en kunnen werken. Daarom brengen we ze
naar de binnenhavens om te ervaren hoe woest
aantrekkelijk deze gebieden zijn.
<<
Door Dankeld Vanmeenen en Cees­Jan Pen
lectoraat duurzame stedelijke transformatie
www.fontys.nl
Havenlocaties 2026 - 41
׉	 7cassandra://n0Ag8ZZZsh1vOqPMRo7kKDqEt0X6rAlG3QWEwexzN-w#^` i?]L9i?]L8j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://1yWIM50klbxX69gGg1BBDqwlZHQp7zevP6mblactqlQ m`׉	 7cassandra://mxvt9drtp0aIXirberpPg2w_q_S4p_nbtQ_GV1DhR90{`q׉	 7cassandra://Yz6JNXgqHBzOztZYvnoMqSq5OygnU8dP_dD3fPDVjRI%` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://t9Aig_7phLaASEqrW-xRKizVpICzuCKsSt2B3cQBaaU ``׉	 7cassandra://0veHm7CPfNM9oKkBt9ZGASFsjAMvWo6pJOrzfCRgi-En/`q׉	 7cassandra://ckD1pYPQAl0-lBq3_jegZZL1l5pZsc5FYm5uEgAJavQ"` i?]L׉EITPN-West Nijmegen:
logistieke hotspot, waar ruimte,
realiteit en toekomst samenkomen
Wie rondrijdt op TPN-West ziet loodsen, kades en terminals. Vrachtwagens rijden af en aan, binnenvaartschepen
liggen strak langs de kade. De Port of Nijmegen – onderdeel van TPN-West – geldt als een van de grootste
binnenhavens van Nederland en vormt een logistieke schakel tussen Rotterdam en Duitsland. Hier komen
intermodaal transport, maritieme maakindustrie, de circulaire economie en nieuwe energieconcepten samen.
T
ijdens een rondetafelgesprek spreken
havenondernemers, gemeente en regio
niet alleen over groei en mogelijkheden.
Ze kijken naar de voorwaarden
die bepalen of het watergebonden industrieterrein
zijn functie goed/toekomstbestendig kan
behouden. Over sluizen die betrouwbaar moeten
draaien. Over ruimte die je maar één keer
kunt bestemmen. Over energiecapaciteit die
gelijke tred moet houden met ambities.
Een knooppunt blijft alleen knooppunt wanneer
het systeem eromheen meebeweegt. Jarno
Witjes van gastheer Daanen Shipping vat het als
volgt samen: “We moeten samenwerken en blijven
hameren op de juiste randvoorwaarden.”
Samenwerking als fundament
Dat betekent niet dat het in Nijmegen wringt
aan tafel. Integendeel. De kracht van TPN-West
42 - Havenlocaties 2026
zit juist in de korte lijnen tussen ondernemers,
haven en overheid. Partijen weten elkaar te vinden,
ook wanneer belangen uiteenlopen. Wie
hier actief is, kijkt verder dan het eigen perceel.
“Zoals hier aan tafel komen we er meestal wel
uit,” zegt Jarno Witjes. Daarmee doelt hij op de
dagelijkse praktijk waarin gemeente, ondernemers
en regio elkaar snel spreken. Geen formele
trajecten die maanden duren, maar directe
afstemming over vergunningen, kades, bereikbaarheid
of uitbreidingsplannen. Die nabijheid
maakt het mogelijk om tempo te houden.
Ook regionaal ligt de focus op samenhang.
De Groene Metropoolregio ziet TPN-West
nadrukkelijk in een bredere economische
context. “Je moet dit niet alleen als Nijmeegs
Industrieterrein bekijken,” zegt Niels Huijbers.
“Het is een schakel in een grotere corridor.
Dan moet je ook regionaal en bovenregionaal
bewegen.”
Die gezamenlijke blik vormt het fundament
onder de ontwikkeling van de haven. Maar het
fundament alleen volstaat niet. Zodra infrastructuur,
subsidie-instrumenten of landelijke
regelgeving ingrijpen, verandert het speelveld.
“Dat we dat landelijk ook eens iets meer gaan
doen, voordat we allerlei onrealistische dingen
beslissen in het land,” zegt Witjes. MarieThérèse
Marcusse vult aan: “Je bent uiteindelijk
afhankelijk van keuzes die ook buiten de stad
worden gemaakt. Daar moeten de voorwaarden
wel aansluiten op wat hier nodig is.”
Infrastructuur als kwetsbare schakel
De afhankelijkheid van landelijke keuzes blijft
in Nijmegen geen theorie. Eén storing ontregelt
de hele keten. “Als de sluis bij Weurt eruit
׉	 7cassandra://Yz6JNXgqHBzOztZYvnoMqSq5OygnU8dP_dD3fPDVjRI%` i?]L:׉E
Wie zitten rond de tafel?
Tijdens het rondetafelgesprek bij Daanen Shipping
schuiven zes partijen aan die ieder vanuit een eigen rol
naar TPN-West kijken:
Marie-Thérèse Marcusse – Gemeente Nijmegen,
accountmanager bedrijven, waaronder logistieke en
watergebonden bedrijvigheid bij Stadsontwikkeling.
John van Heumen – Terminalmanager BCTN Den Bosch
en Nijmegen, actief in intermodale containerlogistiek.
Irene van Dongen – Bestuurslid bij Aqualink, de vereniging
van watergebonden bedrijven in Oost-Nederland.
Jarno Witjes – Directeur/eigenaar van Daanen Shipping
& Logistics, expert in grootschalige projectlogistiek en
zwaar transport met inzet van ro/ro ponton en specialistische
oplossingen.
Niels Huijbers – Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen,
verbindt havenontwikkeling aan regionale
economische strategie.
René Janssen – Hyster-Yale Materials Handling en één
van de initiatiefnemer van IntegratR Innovation Campus,
gericht op zero-emissie heavy duty equipment.
Sandra Hagenbeek – Parkmanagement TPN-West
ligt, staat alles stil,” zegt John van Heumen. Binnenvaart vraagt
betrouwbaarheid. Zonder die basis wint de weg het alsnog van
het water.
De cijfers spreken voor zich. “Het jaar hiervoor heeft hij gewoon
drie, vier maanden soms uitgelegen,” zegt Jarno Witjes. De sluis,
gebouwd voor 9.000 schuttingen per jaar, verwerkt inmiddels
rond de 30.000. “Als de A15 voor honderd auto’s was gebouwd
en er rijden er nu tienduizend overheen, dan was hij allang van
één baan naar vier gegaan.”
Wanneer de sluis stilvalt, wijken schepen uit via de Maas. Dat
betekent omvaren, hogere kosten en vertraging, en minder
duurzaam bovendien.. “Wie betaalt de rekening? Wij als consumenten.”
Dat zulke verstoringen nauwelijks het landelijke nieuws
halen, vindt Witjes tekenend. “Je hebt het nooit in het journaal
gehoord.”
Volgens Marie-Thérèse Marcusse vraagt dit om consistent beleid.
“Als je inzet op vervoer over water, moet de infrastructuur daar
ook op ingericht zijn. Anders groeien de ambities sneller dan de
randvoorwaarden. Daarom werken we steeds meer samen met
andere Gelderse havens, om met één stem te spreken.”
Modal shift: ambitie versus economische realiteit
Meer vervoer over water geldt als vanzelfsprekend doel. Minder
vrachtwagens, lagere uitstoot, minder druk op de weg. Maar in de
praktijk draait het om rekensommen en betrouwbaarheid.
“Je kunt wel roepen dat alles naar het water moet,” zegt Jarno
Witjes, “maar uiteindelijk beslist de prijs.” Wanneer een schip stil
ligt of moet omvaren, schuift het voordeel snel richting wegtransport.
Dan kiest de verlader voor zekerheid.
John van Heumen ziet dat dagelijks terug in de containerlogistiek.
Water werkt, mits volumes worden gebundeld en planning strak
Havenlocaties 2026 - 43
׉	 7cassandra://ckD1pYPQAl0-lBq3_jegZZL1l5pZsc5FYm5uEgAJavQ"` i?]L;i?]L:j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://4mMmKdhw6ooG1L2FGU_E3myF-8QcslLJX2tPinQ2S10 `׉	 7cassandra://Bmjj18mfQq4f-kHHCky3kpYJ-pabodD6d7nUIsKlTkMn`q׉	 7cassandra://2VDodZjZIIB4Jpf-A-lhEBMURieLkv93dCs3DFmoXII!` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://ptzNOAitnedldkprJrwzGqdgP8C9w2QwkaPkrszU4Z0 `׉	 7cassandra://LEGY9Eu8BxyH3Ph8QdydDXDX9z5e2KBZX6hAl46xKU8w-`q׉	 7cassandra://WowMlX6HHi7IvikolXK-s2sbesImbnmQfSKU7jCFOIY%` i?]Lנi?]L S̤9ׁHmailto:m1.marcusse@nijmegen.nlׁׁЈנi?]L *̢9ׁHhttps://portofnijmegen.nl/ׁׁЈ׉E
IntegratR Innovation Campus in het kort
Op TPN-West verrijst de IntegratR Innovation Campus: een internationale
hub voor systeemintegratie en opschaling van zero-emissie heavy-duty
equipment.
Belangrijkste kenmerken:
• 17.500 m² innovatiecampus aan de kade in Nijmegen
• RoRo-kade voor testen en logistieke proeven
• Megawatt-laadfaciliteiten (MW)
• Waterstofvulinstallatie
• EMC-testfaciliteit voor grootschalige compatibiliteitstesten
• Testbaan voor zwaar materieel
• Kernpartners: Hyster-Yale Nederland BV en Urban Mobility Systems
(UMS / DEUTZ AG)
• Maximaal vijf kernpartners binnen de coöperatie
De campus richt zich op de versnelling van prototype naar gecertificeerde
serieproductie en koppelt industrie, kennisinstellingen en energieinfrastructuur
op één locatie.
“Nijmegen, stad aan de Waal, de rivier die eeuwenlang
bepalend is voor onze identiteit en economie.
De binnenhaven biedt banen, bedrijvigheid en
duurzaam vervoer. Daarom zorgen we voor goede
toegankelijkheid, ruimte voor watergebonden
bedrijven en sterke samenwerking in de regio.”
John Brom, wethouder Economie Nijmegen
overslagruimte en manoeuvreerruimte. Dat zijn geen kavels die
je eenvoudig kunt verplaatsen.
“Een watergebonden kavel geef je maar één keer weg,” zegt
Irene van Dongen. “Daarna komt die functie niet meer terug.” In
een stad waar woningbouw en gebiedsontwikkeling druk zetten
op industrieterreinen, krijgt die uitspraak extra gewicht.
blijft. “Binnenvaart vraagt schaal,” zegt hij. “En vertrouwen dat
het schema klopt.” Zonder die basis wordt het lastig om structureel
lading van de weg te halen.
Witjes wijst ook naar de sector zelf. Als binnenvaart en logistiek
versnipperd blijven opereren, blijft de impact beperkt. “We moeten
ook naar onszelf kijken,” zegt hij. “Bundelen, samenwerken,
sterker naar buiten treden.”
Ruimte: onomkeerbare keuzes
Naast infrastructuur en prijs speelt nog een fundamenteler
vraagstuk: ruimte. Watergebonden bedrijvigheid vraagt kades,
Voor ondernemers aan het water gaat het niet alleen om vierkante
meters, maar om functionaliteit. Schepen moeten kunnen
aanleggen, zwaar materieel moet kunnen draaien, logistieke
processen moeten doorgaan. “Het is geen façade,” benadrukt
Van Dongen. “Het moet werken.”
De bescherming van natte kavels geldt daarom niet als behoudzucht,
maar als strategische keuze. Wie inzet op vervoer over
water en maritieme bedrijvigheid, moet die ruimte ook daadwerkelijk
reserveren. De circulaire economie en de energietransitie
vragen om ruimte.
IntegratR: innovatie verankeren aan de kade
Waar infrastructuur en ruimte randvoorwaarden vormen, ligt in
TPN-West ook een nieuwe ambitie: innovatie verankeren in het
gebied zelf. Met de komst van de IntegratR Innovation Campus
44 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://2VDodZjZIIB4Jpf-A-lhEBMURieLkv93dCs3DFmoXII!` i?]L<׉EXkrijgt de haven een rol in de ontwikkeling van zero-emissie
heavy-duty equipment.
Volgens René Janssen, van mede-initiatiefnemer Hyster-Yale,
draait het om versnelling. “We willen de stap van prototype naar
gecertificeerde serieproductie verkorten,” zegt hij. “Door testen,
certificering en energievoorziening op één plek samen te brengen.”
Daarmee ontstaat een plek waar industrie, kennisinstellingen
(Marcusse: “Nijmegen biedt het hele pallet aan opleidingen
en daarmee talent.”) en logistiek elkaar fysiek versterken.
De campus vraagt zware energie-infrastructuur en langdurige
zekerheid. Dat maakt het project tegelijk ambitieus en kwetsbaar.
Want ook hier geldt wat eerder aan tafel werd vastgesteld:
innovatie kan alleen landen als infrastructuur en energie meebewegen.
Voor
TPN-West betekent IntegratR meer dan een nieuw gebouw.
Het is een toetssteen. Lukt het om duurzame maakindustrie,
logistiek en energie op één plek samen te brengen, dan verstevigt
de haven zijn positie als verlengstuk van Rotterdam. <<
Economische impact Binnenhaven Nijmegen
De Port of Nijmegen vormt het economische hart van TPN-West. De cijfers
onderstrepen het belang van het gebied:
• 10.000 banen op het ‘natte’ industrieterrein
• 1.310 banen direct gerelateerd aan de binnenhaven
• €148 miljoen directe toegevoegde waarde
• €210 miljoen directe en indirecte economische impact
• 1 miljoen ton overslag per jaar
• 67.000 vrachtwagenbewegingen vervangen door vervoer over water
Deze cijfers legitimeren de inzet op ruimtebehoud voor watergebonden
functies en verdere duurzame versterking van de logistieke knooppuntfunctie.
Voor een overzicht van bedrijvigheid in de haven:
Port Of Nijmegen: https://portofnijmegen.nl/
Mail voor meer informatie naar accountmanager Marie-Thérèse Marcusse
Gemeente Nijmegen: m1.marcusse@nijmegen.nl
Havenlocaties 2026 - 45
׉	 7cassandra://WowMlX6HHi7IvikolXK-s2sbesImbnmQfSKU7jCFOIY%` i?]L=i?]L<j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://VmK1ZWuJ9zzHYHnZcCH7qdUMVubuq4SpypKkT5U31-E 9l`׉	 7cassandra://1CKnzG0uI4FAb3g75UXHp4hopboC-Vaw2OZXCLNyzPk|`q׉	 7cassandra://HVLdCmanrkFVvYq5cqxOvGtWKSk-FtHkxrhfrhVogNg%` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://iZihbMrNHh8n8ef5xgSnw0lxLDVYGWpc4exX6Lffpc4 ?H`׉	 7cassandra://u0mVDUqW1-Q8851xFD8j9F0nCFz9zarQA7nIScv12Dw{`q׉	 7cassandra://7MAhUSINLInpxVupZ8o3DfCoB0eKNsbXRUHsUnqcWqI%T` i?]Lנi?]L _9ׁHhttp://www.gmb.euׁׁЈ׉E	GMB Haven & Industrie: het fundament
van effectieve havenlogistiek
De haven draait door. Altijd. Containers worden gelost, vrachtwagens rijden af en aan, kranen schuiven over rails.
Stilstand is geen optie. Toch moeten terminals worden verbouwd, kraanbanen vernieuwd, verhardingen vervangen.
Hoe doe je dat zonder de logistiek plat te leggen? GMB Haven & Industrie weet het als geen ander.
O
p een containerterminal in de Rotterdamse
haven wordt een nieuwe
kraanbaan gerealiseerd. Terwijl de
kraan over de rails schuift en containers worden
gelost, werkt een team van GMB Haven &
Industrie een paar meter ervoor aan de fundering
voor de nieuwe installatie. De operatie mag
niet stoppen, de haven draait door.
“We werken als het ware voor de containers
uit”, vertelt projectleider Arjan de Graaf. “We
maken een stukje vrij en dan passen we dat
gelijk aan. Wat klaar is, wordt ook weer zo snel
mogelijk in gebruik genomen.” Het typeert de
werkwijze van een bedrijf dat door jarenlange
ervaring de dynamiek van havenlogistiek door
en door kent.
46 - Havenlocaties 2026
Van boer tot bouwer
De roots van GMB liggen in 1963, toen grootvader
Gerrit Jan van de Pol, oorspronkelijk boer
in Opheusden, met zijn zoons een aannemersbedrijf
in de GWW startte. Kartrekkers en doordouwers
waren het, mensen die geen uitdaging
uit de weg gingen. En dat zijn ze nog steeds,
nu de derde generatie Van de Pol aan het roer
staat van een bedrijf met ruim 600 medewerkers,
verdeeld over zes gespecialiseerde divisies.
Haven & Industrie is er daar één van.
Groot en zwaarbelast
GMB Haven & Industrie is gespecialiseerd in het
ontwerpen en bouwen van zwaarbelaste terreinen,
kraanbanen, loodsen en robuuste betonconstructies.
In Nederlandse havengebieden
realiseerde het bedrijf de afgelopen jaren honderden
hectares aan verhardingen en diverse
complexe betonwerken.
Daarnaast werkt GMB aan fundaties voor windmolenparken,
waar steeds vaker ook voorzieningen
voor energieopslag worden geïntegreerd.
Vaak verzorgt het team daarbij niet
alleen de aanleg, maar ook het onderhoud van
de bijbehorende infrastructuur.
De expertise begint al in de ontwerpfase. “We
kiezen daarbij bewust voor partnerschap. Alleen
door intensieve samenwerking bereik je het
beste resultaat”, zegt De Graaf. “Bovendien
gaan we voor de lange termijn.” De slogan
׉	 7cassandra://HVLdCmanrkFVvYq5cqxOvGtWKSk-FtHkxrhfrhVogNg%` i?]L>׉E^Arjan de Graaf en Denny Ipskamp
‘Uitdaging verbindt’ verwijst naar de duurzame
samenwerkingen die het bedrijf zoekt.
Die partnerbenadering uit zich in bouwteams:
vanaf het allereerste idee werkt GMB samen
met de opdrachtgever. Het bedrijf verzorgt
de engineering, berekeningen en desgewenst
de vergunningaanvraag. Alle disciplines – van
grondwerk tot betonconstructies – zijn onder
één dak. “Doordat je zo lang samenwerkt, weet
je wat de opdrachtgever nodig heeft”, vult
senior uitvoerder Denny Ipskamp aan, die al 38
jaar bij GMB werkt. “We ontzorgen onze klanten
echt. Onze expertise is tenslotte niet hun
core business.”
Voor verschillende opdrachtgevers werkt
GMB al sinds eind jaren 80 in de Rotterdamse
havens. Ipskamp: “Wij beheren daar alle revisietekeningen
van de infrastructuur en verharding.
Dat geeft rust.”
24/7
Het meest onderscheidende aan GMB Haven &
Industrie is hun begrip van de havenlogistiek. In
de haven staat niets stil, of het moet echt niet
anders kunnen. “Het gaat hier 24-7 door”, zegt
Ipskamp. “Alleen zaterdagmiddag om drie uur
gaat het even dicht, maar zondag om vijf uur
gaat het weer open. Als het moet, gaan wij in
dat tijdvenster juist aan de slag.” Zo verbouwde
GMB twee jaar geleden een hele terminal,
terwijl de operatie gewoon doorging.
Die flexibiliteit vraagt om inzicht in de klant.
“We kennen hun proces door en door”, legt
Ipskamp uit. “Zo kunnen wij doorwerken zonder
elkaar in de weg te zitten.” Wekelijks wordt
afgestemd waar GMB bezig is en waar de logistieke
stromen doorheen moeten. Bij het kraanbaanproject
wordt in vakken gewerkt. Zodra
een vak klaar is, kan de opdrachtgever het
alweer in gebruik nemen. De planning schuift
mee met de logistiek, niet andersom.
Veiligheid en circulariteit voorop
Veiligheid is een ander speerpunt. GMB werkt
volgens veiligheidsladder trede 4, waar trede 3
in de markt gebruikelijk is. Het is een bewuste
keuze die past bij de cultuur van het bedrijf:
zorgvuldig, vooruitstrevend en gedegen.
Ook in duurzaamheid loopt GMB voorop. “We
hergebruiken materialen zoveel mogelijk”, zegt
Ipskamp. “Oude verharding wordt gefreesd,
gebroken tot puin en gaat terug in de nieuwe
fundatie. Dat scheelt enorm in gebruik van primaire
grondstoffen, transport en CO2-uitstoot.”
Die vooruitstrevende houding komt mede
voort uit de andere divisies binnen GMB. Die
werken voor onder meer waterschappen en
drinkwaterbedrijven. Daar is emissieloze bouw
al langer de norm. “We lopen daarin echt wel
voorop”, zegt De Graaf. Met expertise over
verduurzaming en de energietransitie die ook
in de andere marktsegmenten van pas komt.
Die kruisbestuiving tussen de zes divisies maakt
GMB veelzijdig: kennis over elektrificatie,
batterij-opslag en duurzame installaties wordt
gedeeld en steeds meer toegepast in de haven.
“Alleen door intensieve
samenwerking bereik je het
beste resultaat.”
De kracht van het familiebedrijf
Wat GMB bovendien bijzonder maakt, is de
familiecultuur. De familie Van de Pol zie je
door de hele organisatie terug: van algemeen
directeur tot werkvoorbereider. “Daardoor zijn
de lijntjes kort en is het vooral een menselijk
bedrijf”, zegt De Graaf. “Wij krijgen zo nog veel
voor elkaar met vertrouwen.”
Ipskamp herkent dat: “Hier geldt een man
een man, een woord een woord. Met de
Rotterdamse mentaliteit, ook al komen we uit
de Betuwe. Dat heb je bij familiebedrijven.”
Geen investeerders die alleen naar de muntjes
kijken, maar een bedrijf dat durft te investeren
in innovatie; ook als de klant er niet direct om
vraagt.
Die mentaliteit maakt dat GMB uitdagingen niet
uit de weg gaat, maar juist opzoekt. Van de
boer met zijn vertrouwen op iemands blauwe
ogen tot de gespecialiseerde partner in complexe
havenprojecten: GMB bouwt letterlijk aan
het fundament van de Nederlandse logistiek. En
doet dat zo, dat de haven gewoon door blijft
draaien.
www.gmb.eu
<<
Havenlocaties 2026 - 47
׉	 7cassandra://7MAhUSINLInpxVupZ8o3DfCoB0eKNsbXRUHsUnqcWqI%T` i?]L?i?]L>j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://kZVTjg7bd7dwQ3PhU6c8rEPymHENUmMZ-cu-CzgazpI `׉	 7cassandra://Qz3CfFprjT1mIXOo94HE5_3M0GiEkUOz6Me2NV9Rcccq`q׉	 7cassandra://zlMNKPNGispZa8yvqt64yYrKIVeWrNe1LtSnif23eTY$` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://HoX8mWn1jZezK5GMlZdXusAHqo4Z84aOLl-0v0A8B30 `׉	 7cassandra://-LJz6XGmhRnombVXGBUCU3xYrlMlCFKZcU-CHg3CKr8c`q׉	 7cassandra://1B3vAkXAF5f8Qa34HYO2wbJrsVk60VBv0PIFPjQP2Y4!*` i?]L׉EBluePorts Limburg houdt,
met nieuwe Havenvisie,
de vaart er goed in
De schwung zit er goed in bij BluePorts Limburg. Eind januari 2026 presenteerden ze hun ontwerp Havenvisie
tijdens een levendig en drukbezocht congres in Venlo. Eén visie, één gezamenlijke opgave voor toekomstbestendige
Limburgse binnenhavens; dat is de grondslag van de Havenvisie. Met daarin omschreven vijf hoofdthema’s, waar de elf
binnenhavens gezamenlijk aan gaan werken. Natuurlijk is er ruimte voor maatwerk om zaken lokaal verder uit te werken,
want de ene haven is de andere niet. Maar de richting is helder en de Limburgse neuzen staan dezelfde kant op.
‘D
Haven Venlo
ie positieve vibe van samen ervoor gaan was echt
voelbaar tijdens ons congres’ vertelt Peter van
Wijlick, programma manager BluePorts. ‘We hadden
boeiende sprekers, een goede paneldiscussie
en bij het netwerkdeel vonden mensen elkaar in interessante en
levendige gesprekken. Het heeft ons echt een boost gegeven
om, in gezamenlijkheid, zaken aan te gaan pakken en op die
manier veel meer harmonisatie en uniformering te krijgen.’
De ontwerp Havenvisie BluePorts werd in 2025 ontwikkeld
samen met het bedrijfsleven en de elf Limburgse havengemeenten.
Van Wijlick: ‘We hebben daarvoor veelvuldig allerlei
sessies georganiseerd: van individuele interviews tot groepsbijeenkomsten,
themasessies en consultatierondes. We zijn trots
op deze mooie uitkomst: een ontwerp Limburgse Havenvisie,
die in december 2025 door de gemeentebestuurders van de elf
havengemeenten werd afgetikt.’
De BluePorts opgaven samengepakt in vijf thema’s
De Havenvisie omschrijft een aantal opgaven voor de Limburgse
BluePorts, samengevat in vijf thema’s.
48 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://zlMNKPNGispZa8yvqt64yYrKIVeWrNe1LtSnif23eTY$` i?]L@׉E
cVlnr Ton Neumann, Rina Engelen en Peter van Wijlick
1. Bereikbaarheid van vaarwegen en haventerreinen
In het belang van de modal shift is een goede en betrouwbare
bereikbaarheid van de haventerreinen essentieel, zowel aan de
waterzijde als aan de landzijde. De Maas en het Julianakanaal
vormen de ruggengraat van de goederenstroom over water tussen
Rotterdam en Limburg. ‘Bij BluePorts denken we actief mee
rondom besluitvorming om knelpunten en kwetsbaarheden op
deze route te verminderen.’
2. Beschikbare ruimte voor havenactiviteiten
Net als elders in Nederland neemt de druk op de beschikbare
ruimte voor havenactiviteiten in Limburg toe. Watergebonden
terreinen zijn ook hier schaars. ‘Het is belangrijk dat watergebonden
activiteiten hun plek behouden of alsnog krijgen in een
binnenhaven’ vertelt Rina Engelen, beleidsmedewerker goederenvervoer
en logistiek bij de Provincie Limburg. ‘Claims op deze
beperkte ruimtes nemen toe, bijvoorbeeld voor energievoorzieningen
of waterveiligheid. Flexibel, zorgvuldig en efficiënt ruimtegebruik
is noodzakelijk om de economische waarde van de
havens te behouden en te versterken.’
3. Verduurzaming van logistieke en industriële activiteiten
De energietransitie leidt tot een groeiende behoefte aan walstroom,
netcapaciteit, laad- en bunkerfaciliteiten voor alternatieve
brandstoffen en duurzame energieopwekking.
Van Wijlick: ‘We ontwikkelen plannen voor het aanbieden van
walstroom op meerdere locaties, zodat schepen geen dieselgenerator
meer hoeven te gebruiken als ze aan wal liggen. We
zitten hier in Limburg met het probleem dat de Maas een regenrivier
is, die nog wel eens buiten de oevers treedt. Zo’n stroomkast
mag bij overstromingen niet onder water komen te staan.
Daar moeten we oplossingen voor bedenken.
Bij de ontwikkelingen op het gebied van elektrisch varen lopen
we nu nog tegen de tekortkomingen van het elektriciteitsnet
aan. Dat geldt ook bij het elektrificeren van al het terminalmateHavenlocaties
2026 - 49
rieel, zoals reach stackers, shovels en loaders of het verduurzamen
van het last mile transport. Daar moet genoeg oplaadcapaciteit
voor beschikbaar zijn. Door bedrijfsprocessen op elkaar af
te stemmen kun je wellicht de piekbelasting van het net verminderen.
Kennisdeling en bewustwording spelen daarbij een grote
rol. Als BluePorts kunnen wij daarin ondersteunen en partijen
samenbrengen.’
Clean Energy Hub
Vanuit BluePorts wordt ook gekeken naar het faciliteren van
varen op waterstof, waarvoor mogelijk een bunkerinstallatie
wordt gerealiseerd in de haven van Maasbracht. ‘De landelijke
Meevaren op containerschip La Terna met HID Wim Fabries aan het roer
׉	 7cassandra://1B3vAkXAF5f8Qa34HYO2wbJrsVk60VBv0PIFPjQP2Y4!*` i?]LAi?]L@j{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://xZK4X7mdSrt3FT8Iy35O0eWRNpQcXDR_C2KbXgOjP4k S`׉	 7cassandra://LPRCB5PMWZjwZPZv5mooysESu1IizdWWkoxL60X9Lq8m`q׉	 7cassandra://l06U7DZT_1zh-NsuCVwxHMv7ocOgwObD7b29hyrevkk$` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://MZLiB2i_l1avoDhJLT_zsR1OLrEpM-QmGh8wqVNax4o >k`׉	 7cassandra://x7bFvSbecOqDYp8CiBRrCVCQLgFKYcF_k5pYL2vs3N4fz`q׉	 7cassandra://yGRsRvtO38pYdiFlKOfbL2fb4NS-kRuHGQmeCt53Q8I` i?]Lנi?]L &q9ׁH &http://www.circularports.com/blueportsׁׁЈ׉EVlnr Peter van Wijlick, Daniël ten Ham, gedeputeerde Kuntzelaers,
Hendrik-Jan van Engelen en Nico Evens.
Haven Stein
subsidieregeling voor Clean Energy Hubs willen wij in Limburg
vooral voor de scheepvaart inzetten, met name in onze facilitaire
haven Maasbracht.’
4. Digitalisering en professionalisering van het netwerk
Net als in de rest van de maatschappij is digitalisering een
belangrijk thema voor de binnenhavens. ‘We verzamelen steeds
meer data over schepen die in onze binnenhavens aanmeren’,
vertelt Rina Engelen. ‘Niet alleen via de AIS signalen, maar ook
uit de havenverordeningen. Zo weten we steeds beter welke
klasse schepen er binnenkomen, welke lading ze vervoeren,
hoeveel uitstoot ze hebben. Daar kunnen we mooi op anticiperen
en de gegevens gebruiken voor bijvoorbeeld het opzetten
van een uniform systeem voor het berekenen van havengelden.’
‘Je wilt uiteindelijk voor elkaar krijgen dat een schipper in elke
Limburgse binnenhaven op eenzelfde manier behandeld wordt’,
vult Peter van Wijlick aan. ‘Het zal best nog wat discussie opleveren
om dat te harmoniseren, maar we streven naar één gemene
deler die past bij al onze elf binnenhavengemeenten.’
Simone van Trier in gesprek met Hanna Stelzel, director containers HBR
50 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://l06U7DZT_1zh-NsuCVwxHMv7ocOgwObD7b29hyrevkk$` i?]LB׉EiWelkom in Limburg!
Lachend vervolgt hij: ‘En hoe leuk zou het zijn als je als schipper
bij Mook de provincie Limburg binnenvaart en je dan automatisch
welkom wordt geheten door de band Schintaler die via de
boordradio het liedje ‘Welkom in Limburg’ speelt. Met die voor
de binnenvaart treffende tekst: Welkom in Limburg wat een
geveul, Hie lig mien hart tösje Maas, Ruhr en Geul. Moet kunnen
toch?’
5. Militaire mobiliteit, weerbaarheid en veiligheid
Dit onderwerp uit de Havenvisie wordt mede aangewakkerd
door de geopolitieke ontwikkelingen. De BluePorts maken deel
uit van de kritieke infrastructuur en hebben in een veranderende
geopolitieke context een rol te vervullen in zowel de civiele als
de militaire logistiek.
Proactief aan de slag
Omdat ze in Limburg niet willen afwachten wat er in een oorlog
of crisissituatie op hen af gaat komen, hebben ze het heft
in eigen hand genomen. ‘We hebben op ons congres bezegeld
dat we, samen met Brabant Ports, de provincie Brabant, KBN
en VITO Nederland proactief een handreiking gaan doen aan
het ministerie van Defensie om samen met hen te onderzoeken
wat de rol van de binnenhavens en de binnenvaart is binnen de
militaire mobiliteit’, vertelt Rina Engelen. ‘Daar heeft Defensie
zich nog niet over uitgesproken. Het spoor zal in oorlogstijd
veelal vrij gemaakt worden voor het vervoer van militair materieel.
Hoe kunnen wij de huidige stroom containers van het spoor
Betrokken bedrijven en overheden bij de Europese Rhombus projecten
dan overbrengen naar het water bijvoorbeeld? Of hoe kunnen
wij opslagruimte beschikbaar stellen in het achterland om de
zeehaven te ontzien? We willen weten wat er nodig is in onze
havens en op onze vaarwegen om de economie in een crisissituatie
draaiende te houden. Je kan daar maar beter goed op
voorbereid zijn.’
www.circularports.com/blueports
<<
Europese subsidies voor Limburgse binnenvaartprojecten
De Provincie Limburg speelt een belangrijke rol in het aanvragen
van binnenvaart gerelateerde subsidies. ‘Bedrijven
zijn vaak niet goed op de hoogte van de Europese subsidiemogelijkheden’,
vertelt Ton Neumann, senior beleidsmedewerker
goederenvervoer en logistiek bij de Provincie. Hij is
penvoerder van de Europese CEF-subsidies, onder de vlag
van het Rhombusproject. ‘Wij doen de subsidieaanvraag, het
projectmanagement, de communicatie en de financiële rapportages.
De bedrijven of de havens zijn de begunstigden, zij
krijgen het geld uit Brussel.’
In het afgelopen jaar werden met Europese subsidies een
aantal mooie projecten voltooid of opgestart:
1. Tweede havenkraan voor Barge Terminal Venlo
(Hutchison Ports)
De vernieuwde terminal werd op 13 oktober 2025 officieel
geopend. Met ondersteuning van Europese subsidies werd
eerder al de kade verlengd. Hutchison Ports Venlo heeft
hiermee zijn capaciteit meer dan verdubbeld, waardoor er
meer containers via het water aangeleverd kunnen worden.
2. Kade voor reststoffenbedrijf L’Ortye in de Beatrixhaven
Maastricht.
Hiermee beschikt het bedrijf over de eerste watergebonden reststromenterminal
van Europa. De locatie van 22.000 m² is volledig
vloeistofdicht en uitermate geschikt voor de op- en overslag
en verwerking van circulaire stromen.
3. Eigen kade voor Façade Beton, onderdeel van de Berding
Beton Groep, in de Beatrixhaven Maastricht
Met het realiseren van deze kade kan het bedrijf de modal shift
van weg naar water maken en in de toekomst, met aangrenzende
betonbedrijven, zo’n 200.000 ton van de weg halen.
4. Hoogwaterbescherming voor de Willem-Alexanderhaven
in Roermond
Dit project kreeg het hoogste subsidiebedrag, ruim 20 miljoen
euro. Alle betrokken bedrijven rondom de haven hebben zich
hiervoor verenigd in een coöperatie. Samen met Waterschap
Limburg, Provincie Limburg en de gemeente Roermond werkten
ze een integraal plan uit dat hoogwaterbescherming combineert
met logistieke kades. Dit voorjaar start de realisatie.
Havenlocaties 2026 - 51
׉	 7cassandra://yGRsRvtO38pYdiFlKOfbL2fb4NS-kRuHGQmeCt53Q8I` i?]LCi?]LBj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://uencG8xt_ruyH6TcyV9cLECE150HX4n83pXES8O9bgo v`׉	 7cassandra://3SoNPY0nzzpK5a1bvJnWWElSYQdUYSajIDSvoBwOrKMqU`q׉	 7cassandra://JeddhKggmi0FAMbCjxTqbsHfvsWr4H4fZ2jiwqXp4ik&` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://HSUxpnToHoXL43zEnUBhHi8rLrTwR1p1tuUtkKCEjDw `׉	 7cassandra://rJesTunV5No2EzviQuf0Sn_YWOFugX0TG06T9jKMzck_-`q׉	 7cassandra://IvhrunxiErIAcsVAWG5DGD6WFr0vNT5nZ7jmzzJ3C9E!` i?]Lנi?]LÁ '̣9ׁHhttp://wessem.comׁׁЈנi?]L }9ׁHmailto:info@wessem.comׁׁЈ׉ELogistieke regie
via het water
Met vier strategische binnenhavens
in Nederlands- en Belgisch Limburg is
Wessem Port Services dé spil in het verwerken
en transporteren van droge bulk en circulaire
grondstoffen. Jaarlijks gaat er circa 5 miljoen
ton door onze handen – efficiënt, compliant
en grotendeels via het water.
Onze locaties vormen samen één geconcentreerde
logistieke hub, strategisch gelegen tussen grote
zeehavens en dynamische industrie.
Met 2,5 kilometer kade, 40.000 m² overdekte opslag
en diep vaarwater voor klasse Vb-schepen beschikken
we over de infrastructuur om grote volumes efficiënt
te verwerken. Van overslag en opslag tot bewerking
en doorvoer: we leveren logistieke regie op de keten,
grotendeels via het water.
Alles klopt, tot de laatste korrel
We denken groots, tot in het kleinste
detail. Het uit handen nemen van een
logistiek proces vraagt om precisie. De
juiste hoeveelheid, op het juiste moment,
op de juiste manier vervoerd, verwerkt
én geleverd. We zijn pas tevreden als ons
werk naadloos aansluit op jouw proces.
Zo efficiënt mogelijk, met oog op morgen.
Binnenvaart vormt daarbij de basis. Een
van de meest duurzame vormen van transport
en 86% van wat we verwerken komt of gaat via
het water. Dat maakt grote volumes efficiënt én
duurzaam. Wegtransport vult aan waar nodig
— voor just-in-time leveringen of de eerste en
laatste kilometers. Elk proces start met een goed
gesprek. Wil je enkel transport of ook opslag en
bewerking op maat? We vertrekken vanuit jouw
keten, denken mee en richten op maat in.
Zo gaat dat in zijn werk:
• We analyseren de volledige supply chain
• We bepalen de optimale modaliteit (met
water als basis)
• We richten opslag en bewerking in waar
nodig
• We optimaliseren continu op kosten,
duurzaamheid en leverzekerheid
Binnenvaart en wegtransport, naadloos verbonden.
Binnenvaart vormt de basis van onze logistiek. Wegtransport vult aan waar nodig. In de praktijk
betekent dat slimme combinaties: aanvoer per truck, doorvoer per schip — of andersom.
׉	 7cassandra://JeddhKggmi0FAMbCjxTqbsHfvsWr4H4fZ2jiwqXp4ik&` i?]LD׉E$De slimme, logistieke
hub binnen Europa
Onze locaties liggen geconcentreerd
tussen Rotterdam, Antwerpen, het
Ruhrgebied en Noord-Frankrijk. Daarmee
vormen we een natuurlijke schakel tussen
zeehavens en industrie.
2,5km kade
Lanaken
40.000 m²
overdekte opslag
Circulair
denkers
De wereld van grondstoffen verandert.
Wessem verandert mee. We bewerken,
sorteren en verwerken reststromen
zodat ze opnieuw inzetbaar worden
als grondstof. Van kunststofrecycling
tot metaalterugwinning en circulaire
bouwmaterialen. Wat nog niet duurzaam
of compliant is, maken we passend. Wat
wél werkt, schalen we op. Onze kracht
zit in de combinatie van logistiek en
bewerking. We breken, zeven, mengen,
ontstoffen, verpakken en slaan tijdelijk op
Rotterdam
Antwerpen
Duisburg
Gent
Wessem
Maastricht
Stein
Luik
Koblenz
Keulen
Amsterdam
Münster
— altijd afgestemd op de eigenschappen
van het materiaal en de eisen van de
afnemer. Wat binnenkomt als reststroom,
vertrekt als waardevolle grondstof. Zo
voegen we niet alleen logistieke capaciteit
toe, maar ook inhoudelijke waarde in de
keten. Als circulair denkers zorgt het voor
minder verspilling, meer hergebruik en
kortere schakels.
Het zit in ons DNA
“86% van wat we
verwerken komt of
gaat via het water”
Neem direct contact op
Tel. +31 46 474 7777
info@wessem.com
wessem.com
׉	 7cassandra://IvhrunxiErIAcsVAWG5DGD6WFr0vNT5nZ7jmzzJ3C9E!` i?]LEi?]LDj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://yv3BnMDDgs8aY2nu-EtZSdmGjoNG5zSaELsmdC05OQo `׉	 7cassandra://juSt97hwpLYAeXjQ6f-bnXq6QteYH7EP-jOkdZZD6sYjr`q׉	 7cassandra://x6V3NfhKk1S63xMDNtmfzR6_iYK7WkELYM4371sUGp8")` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://bhV9cCyNjhpTLnNSPCxFMlv1t6Ycivo95koBBwOH2aU e`׉	 7cassandra://tGZ-U_jGPmIiWCBUT0Fc6vMICtCqQK-nlW8xF-LlCPkV`q׉	 7cassandra://pKgIArOXIyN0kU-sT30jNkfTnuLfq4a2-zAAbiVM5XY` i?]L׉EClean Energy Hubs
voor de binnenvaart
Braakmanhaven Terneuzen (copyright: North Sea Port)
De Europese Unie streeft ernaar om tegen 2050 het eerste klimaatneutrale continent te zijn. Deze
ambitieuze doelstelling vereist een grootschalige energietransitie waarbij fossiele brandstoffen worden
vervangen door duurzame alternatieven. In de transportsector, en met name de binnenvaart, zijn
technologische innovaties en forse investeringen nodig om deze energietransitie mogelijk te maken.
Clean Energy Hubs (CEH’s) kunnen hierin een cruciale rol spelen. Deze hubs fungeren als tank-, laadof
bunkerstations waar hernieuwbare brandstoffen en/of energiebronnen beschikbaar zijn voor zwaar
goederenvervoer over de weg of de binnenvaart.
54 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://x6V3NfhKk1S63xMDNtmfzR6_iYK7WkELYM4371sUGp8")` i?]LF׉E	Françoise van den Broek en Theo Heinink
vaart in combinatie met bijvoorbeeld eigen opwek en productie
van energie, walstroom, ontgassen, overnachtings haven,
bunkeren van water, bevoorrading.
Roadmap voor uitrol Clean Energy Hubs
In 2024 is een Roadmap opgesteld voor de ontwikkeling van
Clean Energy Hubs t.b.v. de binnenvaartsector. Deze Roadmap is
het resultaat van een intensieve samenwerking tussen de twaalf
provincies, het Rijk, Havenbedrijven en het programmateam
CEH. Wij hebben geprobeerd hierbij aan te geven welke stappen
nodig zijn om de duurzame transitie naar energiebronnen te
ondersteunen. Het ontwikkelen van een landelijk dekkend netwerk
van CEH’s is daarbij noodzakelijk om de beschikbaarheid en
distributie van alternatieve energiebronnen te waarborgen.
Een Clean Energy Hub is een openbaar toegankelijke tank­,
laad­ of bunkerfaciliteit voor weg of binnenvaart die minimaal
één hernieuwbare brandstof en één zero emissie energiedrager
aanbiedt.
Locatieafhankelijk in combinatie met andere voorzieningen,
zoals voor de weg: truckparking, walstroom, elektrisch laadplein,
betaalbare overnachtingsformule voor chauffeurs, digitaliseringsvoorzieningen,
duurzame wasplaats voor trucks, truckservice
center, horeca, vergaderruimtes, overslaglocatie voor
pakketdiensten en binnenstedelijke distributie, koppelkansen met
openbaar­ en personenvervoer en defensie. En voor de binnenDe
locaties van de CEH’s zijn strategisch gekozen op basis
van huidige en toekomstige behoeften. Hierbij wordt rekening
gehouden met marktsegmenten, scheepstypen en routes, zodat
de voorzieningen zich bevinden op plekken waar de grootste
impact kan worden bereikt. Samenwerking en afstemming tussen
overheden, havenautoriteiten en marktspelers is essentieel
voor de succesvolle implementatie van CEH’s.
Werkgroep CEH Binnenvaart
De Werkgroep CEH Binnenvaart is onderdeel van het programma
Clean Energy Hubs en een voorzetting van het samenwerkingsverband
dat de Roadmap CEH Binnenvaart in 2024 liet opstellen.
Net als de Learning Community CEH wordt in deze werkgroep
kennis en ervaring uitgewisseld, gezamenlijk onderzoek
gedaan naar voor CEH-binnenvaart generieke vraagstukken en
samenwerking gestimuleerd. Een belangrijk aspect is om vooral
in gesprek te zijn met marktpartijen om te begrijpen welke
Havenlocaties 2026 - 55
׉	 7cassandra://pKgIArOXIyN0kU-sT30jNkfTnuLfq4a2-zAAbiVM5XY` i?]LGi?]LFj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://eOEZnLF9uBSxFaLZBfdHvWcy1sOGgIwpSOPlNYObXAI ;`׉	 7cassandra://V1-l7XVdhI6QfufKVjUwhlCwjFggqh0JmUJpl0BUz_wfA`q׉	 7cassandra://W7MfbCCNhT_18Fob_4N_ZGwYs-D8iR_TG5-FFd83zB8<` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://zq5VYhEgetrLKZ66RSnls689blFPtUBrLIqj4f0n6U8 W`׉	 7cassandra://3VhQmgzfY6D7TYL8kj3yjbsdKkqkzZ3WYoSQeUNo-Icnq`q׉	 7cassandra://cUpSybF1Gc3B5WBjNC7J5fVpM0_1B3kpLzdDbK9L9Sw 5` i?]LȔנi?]L΁ %{̓9ׁHmailto:t.heinink@gelderland.nlׁׁЈנi?]L́ %>̶9ׁH #mailto:f.vanden.broek@gelderland.nlׁׁЈנi?]L́ %ځ\9ׁH )https://www.gelderland.nl/projecten/cleanׁׁЈנi?]Lʁ |9ׁH 'http://www.refitalliantiebinnenvaart.nlׁׁЈ׉E	%fieke infrastructuur. De Roadmap Clean Energy Hubs Binnenvaart
gaat in op de ontwikkeling van de netwerken voor elk van deze
energiedragers, met aandacht voor de unieke kenmerken en vereisten
van elke drager. De ontwikkelingen ten aanzien van ZES
(Zero Emissie Services, elektrisch varen), RH2INE, Condor Z-E
worden op de voet gevolgd en waar mogelijk wordt ook samengewerkt
met marktpartijen als Connect4shore. Het is belangrijk
om vroegtijdig kennis en informatie te delen en te kijken op
welke punten we elkaar in het behalen van onze doelstellingen
kunnen versterken. Integrale samenwerking i.p.v. sectoraal opereren
kan bijdragen aan versnelling, efficiënte inzet van capaciteit,
kennis en subsidieregelingen (w.o. voor kademuren) en helpt
ondernemers bij het maken van weloverwogen keuzes.
Adaptieve Roadmap volgt technologische
ontwikkelingen
Werkwijze en netwerk van het programma Clean Energy Hubs
vragen en zorgen er leven en op basis van feitelijke informatie
en onderbouwing tot concrete voorstellen en feedback te
komen. Ook richting de (inter)nationale politiek.
Verschillende netwerken van energiedragers voor
de binnenvaart
Verschillende netwerken van energiedragers zoals voor biobrandstoffen,
LNG, methanol, elektriciteit en waterstof hebben
elk hun specifieke kenmerken en vereisen elk hun eigen speciDe
Roadmap legt een basis voor de transitie naar een duurzame
binnenvaart door middel van een gestructureerde en flexibele
uitrol van CEH’s. De Roadmap is adaptief: technologische ontwikkelingen
zullen voortdurend gevolgd moeten worden. Dit
omvat geavanceerdere en kosten-effectievere laad- en tankinfrastructuur,
evenals verbeteringen in schone aandrijftechnologieën
voor schepen. Het is van belang om de ontwikkelingen te
(blijven) monitoren, zodat tijdig maatregelen getroffen kunnen
worden om het netwerk aan te passen voor een voldoende aanbod
van vulpunten, vanuit totale capaciteit, uitgebreidheid van
het netwerk en de mix van verschillende energiedragers.
Zoekgebieden voor Clean Energy Hubs
voor de binnenvaart
Ten aanzien van de schonere brandstoffen HVO, (bio)LNG en
mogelijk ook (bio)methanol is een aantal zoekgebieden gevonden:
de AA-locaties. Deze zoekgebieden zijn rond Maasbracht,
regio Rotterdam-Drechtsteden, regio Rivierenland, regio
56 - Havenlocaties 2026
Strategische samenwerking binnenvaart
׉	 7cassandra://W7MfbCCNhT_18Fob_4N_ZGwYs-D8iR_TG5-FFd83zB8<` i?]LH׉EAmsterdam-IJmond, Port of Zwolle en North Sea Port. Het zijn
geen eenvoudige trajecten. Eerste verkennende gesprekken
geven aan dat er zeker interesse is en brengen ook diverse relevante
vragen aan het licht. Naast de AA-locaties is er een aantal
andere potentieel kansrijke locaties in beeld. Eerste afstemming
met betreffende gemeenten en/of havenbedrijven dient nog
opgestart te worden voor deze zogeheten ‘A-locaties’.
Bestendig en duurzaam beleid blijft noodzakelijk
In de binnenvaart worden grote investeringen voor de langere
termijn gedaan. Daarom is het belangrijk dat de overheid
ook voor deze sector bestendig beleid voert en richting geeft.
Bestendig beleid betekent dat je een eenmaal gemaakte keuze
blijft ondersteunen gedurende de looptijd dat je iets gebruikt.
Het is jammer dat het Rijk soms snel omschakelt, waarbij vergeten
wordt dat ook bij de verduurzaming van de binnenvaart
transitiestappen moeten worden gezet om in fasen naar ‘het
einddoel’ te komen. De weg daarnaartoe is niet voor iedereen
gelijk en er bestaat niet één generieke oplossing.
Het is een goede zaak dat in 2023 de Refit Alliantie
(www.refitalliantiebinnenvaart.nl) van start is gegaan. Een unieke
samenwerking tussen bedrijfsleven, overheden en kennisinstellingen,
waarbij vanuit een open innovatiestructuur kennis
gedeeld wordt en gewerkt wordt aan collectief gestandaardiseerde
refits van bestaande schepen als belangrijke stap in de
verduurzamingstransitie.
Doorbreken ‘kip-ei’-probleem verduurzaming
goederentransport
De ontwikkeling van adequate infrastructuur om duurzame energie
efficiënt op te slaan en te distribueren vormt een grote uitdaging.
De initiële kosten om te komen tot een voldoende dekkende
infrastructuur met bijbehorende vraag zijn hoog. Het bekende
‘kip-ei’-probleem: vervoerders aarzelen om te investeren in
schone voer- of vaartuigen zonder een voldoende dekkend
netwerk van energie-inname mogelijkheden, terwijl energieleveranciers
terughoudend zijn om te investeren in infrastructuur
zonder gegarandeerde vraag. Om deze impasse te doorbreken,
worden veelal pilotprojecten uitgevoerd en zijn subsidies nodig
om de eerste locaties te ontwikkelen. Uiteindelijk gaat het erom
concreet zicht te krijgen op gezonde, toekomstbestendige businesscases
en vertrouwen van marktpartijen. Als programma en
Werkgroep CEH Binnenvaart werken wij hier hard aan.
Subsidieregeling voor Clean Energy Hubs
Naar verwachting gaan vanaf medio 2026 de provinciale subsidieregelingen
Clean Energy Hubs open. Deze regelingen zijn
bedoeld als financiële bijdrage aan haalbaarheidsonderzoeken
en/of aan de subsidiabele kosten voor de aanleg of uitbreiding
van tank-, laad- of bunkerinfrastructuur. Alle aanvragen dienen
te voldoen aan de definitie van een CEH: op de Clean Energy
Hub dient minimaal één hernieuwbare brandstof en minimaal
één zero-emissie energiedrager aangeboden te worden.
Daarnaast dient actief invulling gegeven te worden aan koppelkansen
met andere lokale opgaven. Voor meer informatie over
de regeling verwijzen wij naar de website CEH of naar de eigen
provincie.
Wij denken graag mee, u ook?
Vanuit het programma zijn wij altijd bereid om mee te denken
bij de ontwikkeling en inrichting van potentiële Clean Energy
Havenlocaties 2026 - 57
Braakmanhaven Terneuzen (copyright: North Sea Port)
Hub-locaties. Meer informatie (waaronder het Jaarplan en de
Roadmap Clean Energy Hubs Binnenvaart) kunt u vinden op de
website Clean Energy Hubs, die naar verwachting medio 2026
operationeel zal zijn. Tot die tijd is informatie beschikbaar via
https://www.gelderland.nl/projecten/clean-energy-hub.
Tevens kunt u contact opnemen met Françoise van den Broek
(projectleider Clean Energy Hubs en 1e aanspreekpunt voor de
binnenvaart) onder telefoonnummer 06 528 02 524 of e-mail:
f.vanden.broek@gelderland.nl of Theo Heinink (business developer
Clean Energy Hubs en 1e aanspreekpunt voor het zware
wegtransport) onder telefoonnummer 06 528 02 026 of e-mail:
t.heinink@gelderland.nl.
<<
׉	 7cassandra://cUpSybF1Gc3B5WBjNC7J5fVpM0_1B3kpLzdDbK9L9Sw 5` i?]LIi?]LHj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://CPBa48-F-Vb5b_PLS1AfxyvAXrhtREqumZNy8oODWJ4 ;`׉	 7cassandra://lEPsrlEJuQrVdFgfgOi4-yXoC8brGEuU0mUHEZmcnloo`q׉	 7cassandra://j0capBCJfuo5aGlED4v5lhpUkBYa2NA2u9AJp_oswrI ` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://TKaaAP1D1PkPw7bv8n_hWpHTz3HKRfEL4-UYSTDX9JU `׉	 7cassandra://72OPGxRdj-P6hPrpPPRTWARBYu7NYAUbvmYZgP-_oVYr^`q׉	 7cassandra://7rDsBfPVafevsqWTKysKL9wyonC20b_GFmSvISIPZVs$=` i?]Lϑנi?]Lҁ Jh9ׁHhttp://www.lortye.euׁׁЈ׉E~L’Ortye opent eerste Multi Purpose Waste
Terminal en versterkt logistieke positie in Limburg
Met twee operationele havenlocaties in Stein en Maastricht en de ingebruikname van een nieuw multifunctioneel
haventerrein van 22.000 m² verstevigt L’Ortye haar positie als toonaangevende logistieke partner in Limburg.
D
e nieuwe terminal, direct gelegen aan
het Julianakanaal in Maastricht, speelt
in op de toenemende behoefte aan
betrouwbare, flexibele en toekomstbestendige
logistieke oplossingen voor afvalen
reststromen over water. Daarmee zet het
familiebedrijf een volgende strategische stap in
de verdere ontwikkeling van haar geïntegreerde
logistieke dienstverlening.
De uitbreiding omvat een modern en volledig
vloeistofdicht haventerrein dat is ingericht
voor de opslag en overslag maar zeker ook
bewerking van alle typen afvalstromen, bulken
stukgoederen. Dankzij de 190 meter lange
kade is het terrein voorbereid op de ontvangst
van klasse Vb-schepen, die na de verbreding
en verdieping van het Julianakanaal de
Beatrixhaven in Maastricht kunnen bereiken.
Het terrein beschikt verder over walstroomaansluitingen,
een dubbele weegbrug voor efficiënte
afhandeling van inkomende en uitgaande
vrachten en moderne kantoorvoorzieningen
58 - Havenlocaties 2026
die de operationele processen ondersteunen.
De ontwikkeling van deze locatie is mede tot
stand gekomen door de ondersteuning vanuit
Rhombus en Europese Unie.
Met de opening van deze nieuwe terminal
breidt L’Ortye haar havenactiviteiten uit tot drie
strategisch gelegen locaties in Zuid-Limburg:
één in Stein en twee in Maastricht. De geografische
spreiding maakt het mogelijk om klanten
flexibeler te bedienen en beter in te spelen op
fluctuaties in aan- en afvoer. “Deze uitbreiding
biedt capaciteit, continuïteit en zekerheid in
de logistieke planning,” zegt Guido Loeffen,
Manager Havens bij L’Ortye. “We zien een duidelijke
toename in de vraag naar grootschalige
opslaglocaties waar circulaire grondstoffen
zowel tijdelijk als langdurig veilig kunnen
worden opgeslagen. Met de nieuwe terminal
bieden we een doelgerichte oplossing voor de
groeiende behoefte aan op- en overslagvoorzieningen
en bewerkings mogelijkheden in de
circulaire transitie.”
Multi Purpose Waste Terminal met
focus op circulaire stromen
De nieuwe locatie is ingericht als Multi Purpose
Waste Terminal, waarbij de nadruk ligt op de
opslag, verwerking, bewerking en logistieke
afhandeling van afval- en reststromen. Zo
wordt afvalhout op de locatie geshredderd tot
grondstof voor de spaanplaatindustrie of tot
biobrandstof voor biomassaketels. Bovendien
heeft L’Ortye de afgelopen jaren uitgebreid
ervaring opgedaan met het balen, opslaan, verladen
en transporteren van huishoudelijk restafval
en bedrijfsafval met als doel dit over water
te kunnen vervoeren. Die proeffases zijn succesvol
afgerond, waardoor L’Ortye klaar staat
om afvalenergiecentrales of andere verwerkers
te bedienen en te ontzorgen.
Tegelijkertijd is L’Ortye in gesprek met meerdere
ketenpartners over de op- en overslag van aanvullende
reststromen die na bewerking circulair
inzetbaar zijn als nieuwe grondstof. Daarmee
sluit de nieuwe terminal naadloos aan bij de
׉	 7cassandra://j0capBCJfuo5aGlED4v5lhpUkBYa2NA2u9AJp_oswrI ` i?]LJ׉Epgroeiende vraag naar logistieke knooppunten
die de circulaire economie effectief ondersteunen.
Door
circulaire stromen via het water te vervoeren,
worden logistieke ketens efficiënter
ingericht: minder verkeersbewegingen over de
weg, een lagere milieubelasting en een voorspelbaardere
planning voor zowel L’Ortye als
haar klanten.
Modal shift als leidend principe
Waar sommige haventerreinen zich primair
richten op kade- en overslagcapaciteit, kiest
L’Ortye bewust voor een geïntegreerde aanpak:
een combinatie van opslag, bewerkingsmogelijkheden
en logistieke regie. De modal shift
vormt daarbij het uitgangspunt, waarbij vervoer
over water optimaal wordt benut om het wegtransport
te ontlasten en duurzamer te opereren.
Vijf jaar geleden stond L’Ortye mee aan de
basis van de grootste modal shift in Nederland
in de laatste 10 jaar: het vervoer van 300.000
ton Limburgse suikerbieten over water naar
de Cosun-suikerfabriek in Dinteloord. Deze
logistieke innovatie geldt inmiddels als een best
practice voor efficiënt en duurzaam goederenvervoer.
Een
regionale speler met omvang
en ervaring
Met een totale kadelengte van ruim 750 meter
en 120.000 m² haventerrein beschikt L’Ortye
over een solide basis om complete logistieke
ketens te verzorgen. Het bedrijf heeft eigen
overslagmaterieel, laadsteigers, opslagboxen,
loodsen en drijvende opslagfaciliteiten.
In combinatie met haar eigen transportdivisie
kan het 78 jaar oude familiebedrijf klanten volledig
ontzorgen, van zeehaven tot eindklant.
Directeur Jean L’Ortye benadrukt het belang
van langdurige samenwerkingen: “Wij willen
een strategische partner zijn voor onze klanten.
Het mooiste compliment dat we na de start van
een project krijgen van onze nieuwe klanten,
is dat de samenwerking aanvoelt als een warm
bad. We blijven continu investeren in de relatie
en de optimalisatie van onze logistieke concepten,
zodat we ieder jaar nog beter en efficiënter
presteren.”
Investeren in veiligheid, mensen en
omgeving
Bij de ontwikkeling van de nieuwe terminal is
veel aandacht besteed aan veiligheid, werkbaarheid
en uitstraling. De inzet van walstroom
en verdere elektrificatie van materieel draagt
bij aan een prettige en schone werkomgeving,
terwijl de impact op de directe omgeving zo
beperkt mogelijk blijft.
Toekomstbestendig logistiek netwerk
Met de opening van de Multi Purpose Waste
Terminal in Maastricht investeert L’Ortye
gericht in een duurzaam en toekomstbestendig
logistiek netwerk voor Limburg en de bredere
regio. Hiermee sluit L’Ortye volledig aan op
de kernopgaves van Blueports Limburg, een
samenwerking tussen de provincie Limburg, de
Limburgse havengemeenten en het bedrijfsleven.
Door te blijven investeren in locaties,
medewerkers en innovatieve werkwijzen verstevigt
het bedrijf zijn positie als betrouwbare
en flexibele logistieke partner die klaar is voor
de uitdagingen van morgen.
www.lortye.eu
<<
Havenlocaties 2026 - 59
׉	 7cassandra://7rDsBfPVafevsqWTKysKL9wyonC20b_GFmSvISIPZVs$=` i?]LKi?]LJj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://9-rGuXDTsX0n1PMKdVeNRmXmhCdQN8yIPT8WSYDdhd0 `׉	 7cassandra://3ZIJjFG1zp5gMU-h_cXThw_N7z3B1UC9qQEsKu9k4gMr `q׉	 7cassandra://s7IxMTE7LYzhZumkEWt7AumvkagDiHTwuB5Qd0SEjk8F` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://xZ9_EaJ0XgkP-_ZlRg_kinYG26WWmJ2WdqM_b0Pk4VQ ^3`׉	 7cassandra://aMH-wR3hez7Q66vMoyeskfttYWsQIhPeB5pDvwNtuasf`q׉	 7cassandra://6RNHXIt9oWeHB2rRawzFwW3FVCrxBESHD-t2LPIA-84 ` i?]Lӑנi?]Lց &`9ׁHhttp://www.nprc.euׁׁЈ׉ENPRC, Together future-ready
De Nederlandse binnenhavens zijn een essentiële schakel in de logistieke ketens en de toegangspoort tot het
Europese vaarwegen netwerk. Op die waterwegen vormt binnenvaart coöperatie NPRC de verbindende logistieke
schakel tussen de Europese binnenhavens. De cijfers van deze vooruitstrevende logistiek dienstverlener zijn indrukwekkend.
Het collectief telt ruim 160 samenwerkende binnenvaartondernemer die jaarlijks ruim 14 miljoen ton lading
over de vaarwegen transporteren. Een equivalent van ruim 450.000 vrachtwagenladingen! In 2025 verzorgde de
coöperatie transporten van en naar circa 600 verschillende binnenhavens en kades door heel Europa. Met CFO Arno
Treur spreken we over de ontwikkelingen in de logistiek en het effect op de binnenhaven.
N
PRC is met name actief in het vervoer van droge bulk en
breakbulk. Van staal tot grondstoffen voor de bouw en
van zout voor de chemische industrie tot agriproducten
voor onze voedingsmiddelen. Arno Treur ziet veel veranderingen
in het vervoer: “we zien dat de logistiek een aantal zeer volatiele
jaren achter de rug heeft. Dat geldt zeker ook voor de droge
bulk binnenvaart. We zien ladingstromen verschuiven in herkomst
en bestemming, maar ook veranderen van aard. Die ver“In
onzekere tijden is samenwerken
van belang. De coöperatie is daar een
prachtig middel voor.”
schuivingen zorgen voor onzekerheid, voor onze ondernemers,
klanten maar ook voor partijen in de keten.
Neem de markt voor de kunstmest, die is door stijgende gasprijzen
en stikstofproblematiek sterk veranderd. Dat soort onzekerheden
vragen om een gezamenlijk antwoord. Als coöperatie
maakt samenwerken deel uit van wie wij zijn en dus zoeken we
met ketenpartijen gezamenlijk naar oplossingen die aansluiten
bij de veranderende behoeften van de klant. Bijvoorbeeld
door digitale integratie van systemen om processen te versnellen,
door duurzame oplossingen te ontwikkelen om uitstoot te
verminderen, of vervoerszekerheid te bieden met onze diverse
vloot van 160 schepen. De logistiek en de binnenvaart is een
sector van “doorpakkers”, dus voegen we daad bij het woord”
verteld Treur. De NPRC ontwikkelde een online module die alle
betrokkenen in de keten inzicht geeft in de voorraad en kadeplanning.
Op gebied van duurzaamheid valt in haar sustainability
report te lezen dat NPRC betrokken is bij enkele waterstofschepen,
onderzoek doet naar batterij-elektrisch varen en inmiddels
een vast aantal schepen op biobrandstof HVO varen.
Veranderende stromen
De lading die de binnenvaart vervoerd is ook aan verandering
onderhevig. Evident is dat het vervoer van steenkolen natuurlijk
verminderd, tegelijkertijd ontstaan ook nieuwe ladingstromen
die voldoende volume hebben om via het water te vervoeren.
Arno Treur: “We zien door de groei van de circulaire economie
nieuwe type industrieën die goederen ook via het water aan en
af kunnen voeren. Neem als voorbeeld bodemassen uit de afvalverwerking
die na bewerking als secundaire grondstof een nieuw
leven krijgen. Datzelfde geldt voor asfalt, betongranulaat enzovoort.
Daarnaast bieden bouwlogistiek en vervoer van pre-fab
onderdelen nieuwe kansen. We hebben een modal shift stappenplan
ontwikkeld die bedrijven helpt om deze nieuwe bulk
stromen via het water te laten verlopen. Bij de ontwikkeling van
die modal shift is samenwerking met ketenpartners belangrijk.
Om nieuwe en andere nieuwe ladingstromen naar het water te
krijgen zijn echter ook goede faciliteiten en samenwerking in de
havens van groot belang. Initiatieven tot de ontwikkeling van circulairehubs
en bouwhubs aan het water juichen we daarom van
harte toe. Toekomstgerichte havens zijn naast bestaande logistieke
stromen ook ingericht op de stromen van de toekomst”.
60 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://s7IxMTE7LYzhZumkEWt7AumvkagDiHTwuB5Qd0SEjk8F` i?]LL׉E“We juichen de ontwikkeling van hubs
voor overslag van diverse soorten bulk
stromen toe.”
Erkenning voor het onderscheidende vermogen
Treur is extra trots op de titel Multimodaal dienstverlener 2025
die NPRC recent in Vlaanderen heeft gewonnen. “Die titel hebben
we gekregen voor een modal shift-traject dat NPRC samen
met onder andere Cosun heeft opgezet. In dat traject komen
veel aspecten samen die passen bij NPRC: samenwerking met
andere logistieke spelers zoals Wagemakers en L’Ortye, een
slimme en digitale planning waardoor onze schippers een goed
inkomen kunnen verdienen en de klant niet teveel betaalt; korte
lijntjes en snel schakelen waardoor we tegenslagen zoals stakingen
en stremmingen samen overwinnen, en jaarlijks een forse
CO2 besparing ten opzichte van vervoer over de weg.” Treur
besluit: “Als CFO ben ik natuurlijk van de logistieke cijfers, maar
aan het einde van de dag is logistiek ook vooral mensenwerk.
Betrokken klanten, bevrachters, varende ondernemers en overslagpartijen
die samen werken maken echt het verschil en zorgen
voor een toekomstgerichte bevoorrading van de Europese
industrie.
Future-ready
Eind 2025 is bij NPRC Joyce Bliek aangetreden als nieuwe CEO.
Dit gebeurde nadat Femke Brenninkmeijer de overstap maakte
naar Energie-Nederland. Joyce Bliek brengt een uniek netwerk
en waardevolle ervaring uit zowel de logistieke sector als het
digitale domein mee. Met haar commerciële instelling en daadkracht
zal zij de NPRC helpen bij de uitrol van de strategie voor
de komende jaren.
NPRC blijft veranderen en vernieuwen; en tegelijk blijft NPRC
zichzelf. Dat maakt NPRC klaar voor de toekomst; together
future-ready.
<<
www.nprc.eu
Havenlocaties 2026 - 61
׉	 7cassandra://6RNHXIt9oWeHB2rRawzFwW3FVCrxBESHD-t2LPIA-84 ` i?]LMi?]LLj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://TEM8JMkRkynPj8hA16Lo7LAbm8q4nLmmIqZVJXUM5Dk ]t`׉	 7cassandra://1jKBh7RsC2HclN7iJ_9S_F24NVMPbXQ9LxUmw-yggAs̓`q׉	 7cassandra://O4svxP0Xc84AwYGUWXK63XnzHB2fNYCU__K8OZhkMpA(` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://ZH2dK8LN0R-ETymUGXcqGMdGyn_U8Q_wXdobwXCFwFQ c`׉	 7cassandra://lC3jC6dd0zRkBzTpZnT9yN_SYr3oLt4tM0nklBjwltMx`q׉	 7cassandra://BCg3o2PRFPmP3DNUJuJsyCU4TXucuz4Drnap69Fnh08%` i?]L׉EUitdagende puzzel: hoe houdt
Rijkswaterstaat kanalen op orde
De komende jaren werkt Rijkswaterstaat op grote schaal aan de Brabantse en Limburgse Kanalen. Ondertussen
moeten de vaarwegen zoveel mogelijk bereikbaar blijven. En dat met zoveel projecten in hetzelfde vaarwater. Het
zorgt voor een uitdagende puzzel die soms extra afstemming vraagt. Een groot en veelomvattend project dat veel
puzzelstukjes moet laten passen is het onderhouds- en moderniseringsproject ‘Tilburg 3’.
H
et deel ‘Tilburg’ in de naam verwijst naar
de bedienlocatie aan het Wilhelminakanaal
van waaruit Rijkswaterstaat tientallen
bruggen en sluizen op afstand bediend.
Omdat de technieken verouderen en de bediening
op afstand update moet zijn, verbeteren
we de aansluiting van de objecten op de locatie
in Tilburg. Dit is de derde grote update, vandaar
dat er ook nog een 3 achter ‘Tilburg’ is gezet.
Modernisering beweegbare objecten
Voor deze update is Rijkswaterstaat een samenwerking
aangegaan met aannemerscombinatie
Orion bestaande uit Mourik Infra, Istimewa
en Yunex Traffic. Omgevingsmanager van
Rijkswaterstaat, Harald van der Ven, weet als
geen ander wat er allemaal moet gebeuren:
‘We zijn sinds enkele maanden flink aan de slag,
en we moeten hard doorwerken. Want onder
dit project valt de renovatie van 20 sluizen, 27
beweegbare bruggen en 21 waterreguleringswerken.
Voor 2030 moeten deze allemaal aangepakt
worden. Hierbij concentreren we ons
Als de kolk droogstaat worden schades
pas goed zichtbaar
vooral op de modernisering van beweegbare
objecten’, legt Harald uit. ‘Met de modernisering
willen we ervoor zorgen dat we alle bruggen,
sluizen en waterreguleringswerken vlot en veilig
kunnen laten bewegen vanuit de bediencentrale
in Tilburg. Dat geldt voor sluizen die 100 jaar
oud zijn en met werktuigbouwkunde technieken
werken, tot sluizen die 9 jaar oud zijn en
veel met elektronica en hydrauliek werken’.
Een seintje van het systeem
In totaal gaat Tilburg 3 tot en met 2032 duren.
‘Het is een complex project, met veel specialismes’,
legt Harald uit. ‘We willen het zo inrichten,
dat de industriële automatisering ons ook
een terugkoppeling kan geven over wanneer er
onderhoud moet gebeuren. Bijvoorbeeld aan de
hand van het aantal keer dat een cilinder open
en dicht gaat en op basis van de oliedruk. Want
wanneer de oliedruk minder wordt, kan dit wijzen
op een lekkage. Wat weer kan betekenen
dat de afdichting van de cilinder versleten is.
Als het systeem dan bij wijze van spreken een
De draaipunten in deuren zijn erg
uitgesleten
seintje geeft is dat goed bruikbare informatie
waarmee je kunt sturen.’
Bij de modernisering van beweegbare objecten
komt ook een ander aspect kijken: veiligheid.
‘Niet alleen de digitale verbinding, maar ook de
techniek én het object zelf moeten veilig zijn’,
vertelt Harald. ‘Dit gaat dus over over de (ARBO)
veiligheidsnorm van een 100 jaar oude (monumentale)
sluis, maar ook over de cybersecurity
van hypermoderne techniek.
Scheepvaartbelangen
Naast de uitwerking van de technische aspecten
kijkt Rijkswaterstaat ook naar de planning
en de gebruikers. Een voorbeeld is de stremming
van 3 sluizen op de Zuid-Willemsvaart
tussen de Maas en Veghel. Idealiter voert
Rijkswaterstaat die werkzaamheden aan de sluizen
tegelijk uit, dan blijft de hinder zo beperkt
mogelijk. Maar dit betekent voor de aannemer
dat er 3 keer zoveel personeel en materiaal
beschikbaar moet zijn.
Een deel van de hydraulische
installaties wordt
onder handen genomen
In het project is het updaten
van de elektrotechniek
een van de speerpunten
62 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://O4svxP0Xc84AwYGUWXK63XnzHB2fNYCU__K8OZhkMpA(` i?]LN׉EmVanuit scheepvaartbelangen is een vroegtijdige en afgestemde
communicatie essentieel. Scheepvaartbedrijven
maken planningen. Als er een stremming komt op een
kanaal waar alleen één bepaald type schip mag varen,
moeten ze misschien een ander schip huren, contracten
aanpassen, voorraad opbouwen. Dat kost tijd weet ook
Rijkswaterstaat.
Versnellen als het loont
In andere gevallen kan een investering de hinder aanzienlijk
verkorten. Bij de sluizen 10 tot en met 13 in de ZuidWillemsvaart
stond eerst per sluis 20 weken stremming
gepland. In totaal 80 weken. Door extra keerschotten en
een extra set deuren te maken, kan de stremming per sluis
met 8 weken worden verkort. Dat betekent 32 weken minder
hinder op het kanaal. ‘We hebben laten onderbouwen
wat dat maatschappelijk betekent’, zegt Harald. ‘De investering
loonde, dus is besloten om ermee door te gaan.’
Als stremmingen te lang duren of onregelmatig zijn, gaan
vervoerders nadenken: moet ik mijn lading nog per schip
vervoeren? Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
wil haar ambitie rond de modal shift waar kunnen maken.
Dan is het belangrijk dat wij kritisch kijken waar stremmingen
korter kunnen.
Lastige situaties en verrassingen
De noodklok die Rijkswaterstaat eind vorig jaar luidde
over de staat van de infrastructuur klinkt hard in ZuidNederland.
Het piept en kraakt op de kanalen. Daar waar
Rijkswaterstaat het liefst vooruitkijkt en onderhoud zorgvuldig
wil plannen, is het nu vaak ‘brandjes blussen’ bij
gebrek aan budgetten. En ook al is Tilburg 3 vooraf duidelijk
gepland, ook daar zie je verrassingen boven komen
door jarenlang uitgesteld onderhoud.
Neem sluis Panheel. De 100 jaar oude sluis wordt op dit
moment door Rijkswaterstaat onder handen genomen. De
oude kolk werd drooggezet en toen bleek de staat veel
slechter dan gedacht. ‘We gaan vooraf met een duiker te
water en maken een 3D-scan met een onderwaterdrone,
maar pas als de sluis droogstaat zie je echt de schade’,
vertelt Harald. Dit soort situaties veroorzaken een dilemma.
Rijkswaterstaat kan de stremming verlengen en de sluis
meteen goed aanpakken. Of men moet later weer terugkomen.
Bij het geval van Panheel is het eerste gekozen.
Met de wetenschap dat de binnenvaart hiervan baalt omdat
de sluis er een langere tijd uit ligt.
Er samen uitkomen
Gezien de krappe budgetten mogen we extra blij zijn dat
Tilburg 3 van start gegaan is. De grootschalige renovatie
van de tientallen objecten moet ervoor zorgen dat de
storingen uitblijven. Het project gaat bijdragen aan de
betrouwbaarheid van het functioneren van de sluizen. Het
werk is gereed in 2032. ‘Rijkswaterstaat en de schippers
moeten hier samen doorheen’, zegt Harald. Ik heb geen
legio alternatieve routes waarover je kunt omvaren. Ook
kan ik niet voorkomen dat er door een calamiteit of een
onverwachte situatie elders problemen optreden. Maar ik
heb er vertrouwen in dat we er samen met de schippers
en het bedrijfsleven uitkomen, door elkaar op te zoeken
zoveel als kan’.
Een duiker kijkt onder water naar schades
Een keerschot wordt geplaatst om de kolk droog te kunnen zetten
<< Het keerschot wordt op zijn plek gehesen
Havenlocaties 2026 - 63
׉	 7cassandra://BCg3o2PRFPmP3DNUJuJsyCU4TXucuz4Drnap69Fnh08%` i?]LOi?]LNj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://noRysMx0cFkzIiVPxuf4AhQLGPXydhUlDYJhP6u0aOU i`׉	 7cassandra://j1aLNzm499LpUXm-f0EpX6RFe1vqP8D1CKZjyuaz_w8rL`q׉	 7cassandra://1xbOvdb-YDLllUh4_2ZMd96BWl9plA_PPI6iJUJ_kck"` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://jiHHqhlXSAcmWWaSVkOiwcSywLrBocBM4sT4YcZwkRg 	G`׉	 7cassandra://_Alnb6aY6NGDEqMz9Pxqk35eeDnn-AhN5NC0BIkNQpUx`q׉	 7cassandra://ViJYsueCKrcG9UR3Glh_PtVSwXa11jysQQxuOjRqquI%f` i?]L׉E	]BINNENVAART EN -HAVENS IN DE GEMEENTERAAD
Lokale keuzes,
nationale impact
Nederland beschikt over een ongekend fijnmazig netwerk van vaarwegen en (binnen)havens dat elke dag
zorgt voor bereikbaarheid, werkgelegenheid en duurzaamheid. Van Eemsdelta tot Maastricht, van Rotterdam
tot Doetinchem. Maar dat gebeurt niet vanzelf. Op lokaal niveau worden cruciale beslissingen genomen over
ruimtegebruik, bedrijventerreinen, ligplaatsen, walstroom, toegankelijkheid en watergebonden economische
activiteiten.
I
n 2025 hebben Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN)
en de Nederlandse Vereniging van Binnenhavens (NVB)
een brede oproep gedaan aan álle politieke partijen in 123
gemeenten die aan een vaarweg liggen in aanloop naar de
afgelopen gemeenteraadsverkiezingen. De boodschap: “Geef
vervoer over water de plek die het verdient in het gemeentelijke
beleid”.
Het lokale bestuur heeft meer invloed dan vaak wordt gedacht.
Hun keuzes bepalen in sterke mate of binnenvaart en havenactiviteiten
ruimte houden om te groeien, verduurzamen en
bijdragen aan brede maatschappelijke doelen.
Politieke aandacht is noodzakelijk
Gemeenten staan onder hoge druk. Woningbouwopgaven,
mobiliteitsvraagstukken, energietransitie, klimaatdoelstellingen
en circulaire economie: ze komen allemaal samen in ruimtelijke
keuzes. Dat levert soms spanningen op. Juist dan is het
belangrijk om te zien wat binnenvaart en binnenhavens concreet
bijdragen:
• Ontlasten het wegennet
• Reduceren CO₂ en stikstofuitstoot
• Ondersteunen circulaire processen
• Genereren werkgelegenheid
• Bieden efficiënte logistiek met minimale ruimtedruk
Toch wordt de binnenvaart niet altijd meegenomen in besluitvorming.
Veel gemeenten hebben duurzaamheidsambities, maar
zien niet dat de binnenvaart precies dáár een antwoord op biedt.
Een schip vervangt tientallen vrachtwagens, juist in binnenstedelijke
gebieden is dit heel belangrijk.
Het pleidooi van de binnenvaart en binnenhavens: “de sector is
geen vragende partij, maar een partner vol oplossingen”.
Handreiking aan lokale partijen
Om thema’s rondom water, havens en logistiek nadrukkelijk in
lokale verkiezingsprogramma’s te krijgen, stuurden KBN en de
NVB in 2025 een brief met concrete tekstsuggesties aan alle
fracties in de 123 “watergemeenten”. De boodschap: veranker de
waarde van watertransport in lokale coalitieafspraken.
64 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://1xbOvdb-YDLllUh4_2ZMd96BWl9plA_PPI6iJUJ_kck"` i?]LP׉E{Het advies bestond uit zes speerpunten:
1. Benut de binnenvaart als duurzame transportvorm
Ondersteun vervoersstromen via het water bij bouw- en
circulaire projecten en bescherm haventerreinen tegen
functiewijziging.
2. Behoud en ontwikkel havens en ligplaatsen
Havens zijn economische hotspots; voldoende en kwalitatieve
ligplaatsen versterken logistiek én leefbaarheid.
3. Versterk de verbinding tussen wal en schip
Betere voorzieningen, bereikbaarheid en verbinding met de
lokale gemeenschap zijn essentieel.
4. Stimuleer regionale samenwerking
Voorbeelden als Blue Ports Limburg, Brabant Ports en Port of
Twente laten zien dat samenwerking slagkracht vergroot.
5. Standaardiseer en faciliteer walstroom
Lokale walstroomvoorzieningen helpen emissiereductie en
verbeteren de leefomgeving.
6. Benut kansen van de passagiersvaart
Goede ontvangst en voorzieningen versterken lokale economie
en toerisme.
7. De speerpunten verschillen in relevantie per gemeente, maar
vormen overal een stevige basis om het water logischerwijs
onderdeel van beleid te maken.
Economische waarde: groter dan vaak gedacht
De binnenvaart en binnenhavens vormen een stevige pijler
onder de Nederlandse economie. Dat blijkt uit onafhankelijke
onderzoeken. Nederland telt ruim 231 binnenhavens die samen
goed zijn voor meer dan 63.000 banen en ruim 12 miljard euro
aan bruto toegevoegde waarde. In de binnenvaart waren circa
11.000 mensen werkzaam, goed voor nog eens 1,8 miljard.
Samen vertegenwoordigen binnenvaart en binnenhavens zo’n
1,76% van het Nederlandse Bruto Nationaal product. Een aandeel
dat vergelijkbaar is met de hele land- en tuinbouwsector
Havenlocaties 2026 - 65
׉	 7cassandra://ViJYsueCKrcG9UR3Glh_PtVSwXa11jysQQxuOjRqquI%f` i?]LQi?]LPj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://9135pqu5xL4ONeP5hkB_9byDPMHnOd0EuAdhzGRmgP4 A`׉	 7cassandra://xxmdMS3xdMegUHmV_vPNgtcv38hfhzW5dl1-d1NoJUk]`q׉	 7cassandra://fOMKj42ZCJe9BVdqQ6jB7mbiuo-d2pQzGV21CzksD34n` i?]Lט 5 5{u׉׉	 7cassandra://WvBolkE_X3I84C4a8l-50XMxW3-C7LyZMZ00ufBnvfc PO`׉	 7cassandra://ZGvNB3U-h9azTJmlDe2tmXztlr9eco4mx5v2l5hz2Es{`q׉	 7cassandra://Nj0_XuLJOr5PPV9qrMEvXPNpIcRG7EyM3BZpt535r1w$` i?]Lݓנ*W~   W̞9׉Hhttps://www.binnenvaart.nl/G׉ׁ
default style נ+u@W~   >߁̭9׉Hhttps://binnenhavens.nl/G׉ׁ
default style נi?]L B9ׁHhttp://www.flevokusthaven.nlׁׁЈ׉E
samen. Dat maakt duidelijk dat watergebonden bedrijvigheid
géén marginale activiteit is, maar een economische motor.
De spanning op de ruimte is groot
De druk op de schaarse Nederlandse ruimte is enorm.
Woningbouw is een topprioriteit. Het kabinet heeft uitgesproken
jaarlijks circa 100.000 nieuwe woningen te willen realiseren. Een
begrijpelijke ambitie en tegelijkertijd een logistieke uitdaging.
Uit onderzoek van Panteia (2016) bleek dat circa 40% van bouwmaterialen
via het water vervoerd werd. In 2020 bevestigde
onderzoeksbureau BCI in opdracht van Topsector Logistiek in
een quickscan dat landelijk gezien ongeveer 30% van het bouwlogistiek
volume in handen van de binnenvaart ligt. Belangrijker
is echter wat BCI als eerste aanbeveling formuleerde: “Voor
behoud van de modal split zijn kades en natte kavels op bedrijventerreinen
essentieel.”
En dáár knelt het. De behoefte aan woningbouw leidt steeds
vaker tot plannen om havenlocaties of industrieterreinen aan
het water om te vormen. Dit zet watergebonden zones onder
druk. Wordt die functie eenmaal opgegeven, dan verdwijnt ze
definitief.
Binnenvaart: niet alleen vandaag, maar vooral
voor morgen
De binnenvaart biedt oplossingen voor meerdere urgente maatschappelijke
vraagstukken. Ze vermindert verkeersdrukte en
CO₂-uitstoot, maakt goederenstromen ruimte-efficiënter en
“Door de speerpunten van KBN en de NVB te verankeren in beleid,
maken gemeenten bewuste keuzes die bijdragen aan duurzaamheid,
logistieke efficiëntie en economische vitaliteit.”
verbetert de stedelijke bereikbaarheid. Bovendien ondersteunt
zij circulaire materialenstromen bij onder meer bouw- en renovatieprojecten;
grondstoffen heen, reststromen en bouwafval
terug. Hiermee draagt vervoer over water niet alleen bij aan het
oplossen van de uitdagingen van vandaag, maar helpt het ook
om de economie en leefomgeving toekomstbestendig vorm te
geven.
Lokale keuzes, nationale impact
2026 is een jaar waarin in veel gemeenten nieuwe coalitieafspraken
en ruimtelijke visies vorm krijgen. De besluiten die nu
worden genomen, hebben effect voor vele jaren.
Door de speerpunten van KBN en de NVB te verankeren in
beleid, maken gemeenten bewuste keuzes die bijdragen aan
duurzaamheid, logistieke efficiëntie en economische vitaliteit.
De binnenvaart en binnenhavens staan klaar als partners. Nu is
het zaak dat lokale politiek het water niet alleen ziet als ruimte,
maar als strategische infrastructuur en daarmee als fundament
voor een sterke, bereikbare en duurzame gemeente.
www.binnenvaart.nl www.binnenhavens.nl
<<
66 - Havenlocaties 2026
׉	 7cassandra://fOMKj42ZCJe9BVdqQ6jB7mbiuo-d2pQzGV21CzksD34n` i?]LR׉ESAMEN MAKEN WIJ FLEVOKUST HAVEN
In het noorden van Lelystad ontstaat de skyline van Flevokust Haven. Met het grootste bouwwerk van Nederland
in aanbouw, het DC van JYSK én een enorm toekomstbesteding distributiecentrum van het Deense concern
BESTSELLER. Later wordt hier nog het pand van bol aan toegevoegd. De komst van dit rijtje grote namen betekent een
enorme impuls voor de regio. “Maar dat niet alleen, deze bedrijven willen zich ook écht verbinden aan de stad. Samen
toekomstgericht, dat is waar Flevokust Haven voor staat”, zegt Carolien Gase, acquisiteur van de gemeente.
Unieke ligging, perfecte verbindingen
Flevokust Haven is een opvallend bedrijventerrein. Om te
beginnen is de ligging uniek: centraal in Nederland, aan het
water met belangrijke verbindingen met Amsterdam, Rotterdam,
het noorden van Nederland en Duitsland. Vlakbij het spoor,
de snelweg om de hoek en de luchthaven in de nabijheid. Met
bovendien de Maxima-centrale op steenworpafstand.
Daarnaast zijn de voorwaarden van het innovatieve
bedrijventerrein gunstig gebleken. Sterker nog, er is geen ander
bedrijventerrein in de regio met dezelfde voorwaarden: zeer
grote kavels, een bouwhoogte tot maar liefst 40 meter en een
hoge milieucategorie. Uniek is het havengebonden karakter
en de mogelijkheid van de op- en overslag van goederen, de
import en export via de grote (zee)havens en de combinatie
van de verschillende vervoersstromen. Niet alleen de bedrijven
op Flevokust Haven profiteren hiervan; ook de bedrijven uit
andere delen van Lelystad en de regio maken gebruik van de
mogelijkheden om via het water te vervoeren. Of om via de
haven per vrachtwagen verder te vervoeren.
‘We investeren in groei, duurzaamheid
en verbondenheid met de stad’
Duurzaamheid hoog in het vaandel
In de nabije toekomst wil Flevokust
Haven een BREEAM-gecertificeerd
bedrijventerrein zijn. Dit is
het wereldwijd erkende
duurzaamheidskeurmerk voor
gebiedsontwikkeling. Materiaalgebruik,
hergebruik van grondstoffen
en duurzame alternatieven staan
hierbij centraal.
Maar het gaat ook om het creëren van de juiste
randvoorwaarden voor een toekomstbestendige ontwikkeling.
Hoewel het geen voorwaarde is, verwelkomt de gemeente
bedrijven met dezelfde ambitie.
Plannen en ambities
De komende jaren staan in het teken van duurzame groei op
elk gebied. Ontwikkelen, bouwen, vestigen en verbinden. Het
bedrijventerrein wordt optimaal aangesloten op de uitvalswegen
en de infrastructuur op het terrein zelf wordt aangelegd. Met
de komst van de bedrijven krijgt ook de werkgelegenheid een
flinke impuls; er ontstaan allemaal mooie banen van allerlei
niveaus. Van instapfuncties tot serieuze carrièrekansen. Daarvoor
zoeken de bedrijven (nu al) actief de samenwerking met elkaar,
met betrokken partijen in de regio en de gemeente Lelystad.
Ook zoeken ze de aansluiting met het onderwijs en het lokale
bedrijfsleven om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen voor
nu en de toekomst.
Samen maken wij Flevokust Haven
“Als gemeente creëer je de randvoorwaarden,
zorg je voor verbinding en faciliteer je waar
mogelijk: uiteindelijk moeten de bedrijven
het zelf doen”, aldus Carolien. “Samen
maken wij Flevokust Haven.” Met
dat in het achterhoofd worden
de voorbereidingen voor
parkmanagement getroffen.
Building a
future-proof
Business Park
www.flevokusthaven.nl
׉	 7cassandra://Nj0_XuLJOr5PPV9qrMEvXPNpIcRG7EyM3BZpt535r1w$` i?]LSi?]LRj{בCט   5{u׉׉	 7cassandra://Yl_FZWr_PjCkJyv2Bqhjw-DzmcKnNCIp4DtbB4CnKtc p`׉	 7cassandra://uAa-CZ3x0VVuzA-6kMYU1Z2lCoOHELRsLwufyk0gHnYx`q׉	 7cassandra://Ozms2rS0_UHw6ms8ZdMQ6WRVIGpYItOytemVelZ2Kvs(` i?]Lנi?]L Q39ׁHhttp://ctp.euׁׁЈנi?]L B9ׁH #mailto:robert.tiemens@industrial.nlׁׁЈנi?]L B9ׁHmailto:harm.vanderweiden@ctp.euׁׁЈ׉EStrategische last-mile logistieke
multimodale cityhub aan de rand van
het centrum van Amsterdam.
CTPark Amsterdam City combineert uitstekende bereikbaarheid
voor emissievrij vervoer over weg en water met directe
toegang tot het stedelijk distributienetwerk. De locatie aan de
Ankerweg biedt een unieke positie tussen haven, ring A10 en
het centrum van Amsterdam.
Nieuwe mogelijkheden op deze locatie
• PGS 37-2 gecertificeerd voor grootschalige batterijopslag
• 10 MW stroomcapaciteit beschikbaar
• Ideaal voor energie-intensieve activiteiten
Perfect voor last-mile distributie
• Directe verbinding met ring A10
• Snelle toegang tot centrum Amsterdam
• Last mile levering mogelijk met de City Container
• Nog een aantal units beschikbaar
Meer informatie? Neem contact op:
Harm van der Weiden - CTP
T (06) 15 20 46 33
E harm.vanderweiden@ctp.eu
Robert Tiemens - INDUSTRIAL real estate partners
T +31 6 51 41 21 03
E robert.tiemens@industrial.nl
CTPark Amsterdam City
Ankerweg 18, 1041 AT Amsterdam
ctp.eu
׉	 7cassandra://Ozms2rS0_UHw6ms8ZdMQ6WRVIGpYItOytemVelZ2Kvs(` i?]LT׈Ei?]LUi?]LTj{)Havenlocaties 2026 >Magazine over zee- en voornamelijk binnenhavens van Nederland.ib