׉?ׁB! בCט  u׉׉	 7cassandra://tyYca3OGmkS05z4VFJKPOLMOf1PH9VehLHG2TbkrhwI `׉	 7cassandra://570UK32t767yPPmwKuRlztIty6FbpjHDhMityy-ZBCcdD`S׉	 7cassandra://ehFBaPPbmzoMykypXReARTCfRQyRp_2pt5uX47S5KSs#`̵ ׉	 7cassandra://5eIiMhsDqnE5jKXCSkH01abMBIWQ2cok_lm1a32MMx0͠^,kĪט   u׈   b  ׈E^,kĪ׉E Zmandeguod
mededelingen- en activiteitenblad van Mantgum
35e jaargang
juli / augustus 2020
׉	 7cassandra://ehFBaPPbmzoMykypXReARTCfRQyRp_2pt5uX47S5KSs#`̵ ^,kĪ^,kĪ|בCט   u׉׉	 7cassandra://4_cHg4r0DQNOflu8x_Ne0JFZn1SeNReT9vpZEH_TZiY `׉	 7cassandra://2UxO-WpB53TlZ6Z9qUVKw3iGqr4AJhimLQH9461gWJAR$`S׉	 7cassandra://wIshcnvDR7ed8cZE_MOdrGWxuKU9-a_J8blgwioGmTU`̵ ׉	 7cassandra://GrobNrZ0rNd53bLA1W7IejYc-m-5IvIG6i1P2BGIGEo :|͠^,kĪט  u׉׉	 7cassandra://RcDEUCmd-GSY5kMnMJmZixLgqWOygbCZQaZxSRZRlx0 TV`׉	 7cassandra://kEF8zx2mjQY_tA4F22ZYKeAPX8vfaTdQ-qpU7BwfbMsCy`S׉	 7cassandra://NbuDVNAJ4kqMVdO9DevAsFj1g7U4f4DzGDFF8GMHW74q`̵ ׉	 7cassandra://0j-uoMptNE9XqMH3FLfbV_SzfoNaYr6lcWk8H12NISotD͠^,kĪٓנ^,kĪہ sp9ׁHhttp://studiofitaal.nlׁׁЈנ^,kĪ݁ &l 9ׁHhttp://www.mantgum.comׁׁЈנ^,kĪ܁ (?̾9ׁHmailto:mandeguod@gmail.comׁׁЈ׉E Yoga Pilates
Bodyflow
studio
Fitaal
06 420 122 03
Workshops en retreats
Stoelshiatsu Ontspannings- Yogamassage
Kijk voor meer informatie op studiofitaal.nl
׉	 7cassandra://wIshcnvDR7ed8cZE_MOdrGWxuKU9-a_J8blgwioGmTU`̵ ^,kĪ׉EINHOUDSOPGAVE
Prakkesaasjes fan de redaksje
Afscheid van groep 8
Nieuws uit de dorpskerk
“Sa wie it doe”
Van de redactie
Een uit de hand gelopen hobby
3
5
9
10
17
21
Verenigingen 25
Activiteiten 26
Bedankt Bram
26
Weekagenda 27
Instellingen 28
AED aanwezig
Witte jim ..... dat???
Wat hinget der by dy oan ‘e muorre?
“Waarom heb ik nooit leren vliegen?”
Op zoek naar de spotvogel
Doarpsmienskip Mantgum
Kreatyf kompleks
De Bistedokter
Afmetingen advertenties
28
29
31
33
39
43
45
49
52
Politie 52
Colofon 52
Omslagfoto
Twee meerkoeten die
hun jongen voeren
(Mantgumervaart)
foto Adrie Jansen
Het volgende nummer verschijnt
voor 1 september 2020
Kopij inleveren uiterlijk
de 14de van elke maand
mandeguod@gmail.com
www.mantgum.com
MANDEGUOD
1
׉	 7cassandra://NbuDVNAJ4kqMVdO9DevAsFj1g7U4f4DzGDFF8GMHW74q`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://B8C524JcHUIaVLh3UcZF4ywfX56Y1Oav_naD1J11IoM l`׉	 7cassandra://xa4QOQDqfK_90zCTCD7AHXrVqjjMWTlGYzlAXCqsHbQ>`S׉	 7cassandra://WLpUA2-9dv-5mrq-Hmdk-kDB0Mv0ucbYfoiR7QaEHNUL`̵ ׉	 7cassandra://7SNtdT7yrwx6WKC5945x7_mQUNAqZ6mXBGifASEKLZo͵:͠^,kĪט  u׉׉	 7cassandra://5fJatcPn-caBKPiKnmze-jWrzuktC2JJxRyub6FYdDc ` ׉	 7cassandra://pG3KdxFfpQeA_jWLRXFBdtuK7HX3vpbrTIjjbzrfL9Ye`S׉	 7cassandra://oRI63PxyRyHOzGzxio9O6sphsD92KvTnJF-YbSl7SXw`̵ ׉	 7cassandra://lOAo0KvA6iDPspkIJ2a8E6-QBKJEKzvjI65ovqt61AY12͠^,kĪ׉EMANDEGUOD
2
׉	 7cassandra://WLpUA2-9dv-5mrq-Hmdk-kDB0Mv0ucbYfoiR7QaEHNUL`̵ ^,kĪ׉EPrakkesaasjes fan de redaksje
In skofke lyn spruts ik mei Sipke Dijkstra fan Doarpsmienskip. It gie oer it
belûken fan Mantgumers yn de leeftyd tusken de 25 en 45 by plannen foar it
doarp. Want je kinne wol plannen meitsje foar dizze groep, mar dan moatte se
wol meitinke en harren heare litte. Mar hoe berik je dizze groep? Se ha it faak
drok mei wurk, gesin en alle aktiviteiten dy’t dêr by heare.
Derom by dizze in oprop oan alle Mantgumers yn dizze leeftydskategory:
Lit fan jim heare! As jim bygelyks behoefte ha oan nijbouwenningen, mear
boartersplakken foar bern of bepaalde foarsjenningen misse yn it doarp, lit
dit dan witte. Kom op in jierfergadering fan doarpsbelang of (sport)feriening,
stjoer in mail of pak de tillefoan en belje.
Fansels jildt dit ek foar alle oare Mantgumers: As der ris in lêzing of aktiviteit
yn de Wjukken is, kom dan. Jo leare minsken kennen, drinke of ite wat en it
is ek gewoan gesellich. Ha jo wat te kleien? Meld it dan. En as jo wat feroarje
wolle, kom dan sels yn aksje. Mei elkoar binne wy it doarp en hâlde we de
boel draaiende. As jo net komme, dan hâldt de levendigheid gau op.
En as jim dan wat leuks belibbe of sjoen ha yn de natuer of mei de buert of
bygelyks sels in bysûndere hobby ha, dan heare wy dat as redaksje graach.
Want sa as jim sjen kinne yn dit nûmer, kinne we wol wat nijs of moaie ferhalen
brûke. Ek jo prakkesaasjes of foto’s binne wolkom. Salang’t it mar in link mei
Mantgum of Mantgumers hat.
Want nettsjinsteande de Corona-situaasje stiet de wrâld net stil. Der bart fan
alles. Dêr binne wy wis fan.
Fierder winskje wy as redaksje elkenien in noflike simmer ta. Tink om elkoar,
ek as Corona net de kop opstekt.
Ut namme fan de redaksje,
Maaike Kuipers
MANDEGUOD
3
׉	 7cassandra://oRI63PxyRyHOzGzxio9O6sphsD92KvTnJF-YbSl7SXw`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://e4av3Tj1wok2k9ZpiIbly6kN3vFHUWn9hzBhpOiDJP0 2`׉	 7cassandra://uISB6y5vHeAXloGG5fZIhhoCSRR_AtyqCrsyLy8dMfca`S׉	 7cassandra://5H2EhsZJGgmWc7ZOX-kQmZXVEy7LfNqb_Y5qNhUFMUs$`̵ ׉	 7cassandra://o8bLFTJPAnDaGZ5MUPqgglHhf7DdOwPdj6TI25_L_ac bJ͠^,kĪט  u׉׉	 7cassandra://UHVgoN3UYLNXIPk-C2Qupn52R0yVgMJsoTv_9ft-QDc ;`׉	 7cassandra://PoPGUgVr71kAgArQbsg32r6BnyMW8_WrYmlZS101t-E~`S׉	 7cassandra://ierPErCqo1HGglCIVuO6g89dMwX5idzqKc1ZWzR3rP8 `̵ ׉	 7cassandra://JNqBoDHe7z4QImVT6HP4ha4KsmwIII80upKtlC9oU-M͐:͠^,kĪ׉E aanbieding juli - aug.
familiezak kibbeling
+
iedere dinsdag
bij de Poiesz in
Mantgum van
15.30 tot 18.00 uur
MANDEGUOD
4
1 kabeljauw lekkerbek
e10,gratis
saus
dinsdag
11 augustus afwezig
׉	 7cassandra://5H2EhsZJGgmWc7ZOX-kQmZXVEy7LfNqb_Y5qNhUFMUs$`̵ ^,kĪ׉EAfscheid van groep 8
De laatste maanden op de basisschool zijn voor 8ste groepers altijd heel
bijzonder. Er staan dan veel activiteiten op het programma, waaruit blijkt dat
je echt klaar bent om de grote stap naar het voortgezet onderwijs te maken.
Hoe zouden de kinderen deze laatste rare maanden hebben beleefd?
Ik vroeg het aan mijn buurkinderen.
Diny de Vries
Mijn Coronaschooltijd in vogelvlucht
Ik ben Kian en ik woon in Mantgum. Ik ben 12 jaar
oud en zit op de school de Gielguorde in Mantgum.
Ik zit in groep 8. Het was zondag toen ik hoorde dat
de scholen dicht gingen. Daar was ik erg blij mee,
maar toen ik te horen heb gekregen dat ik thuis
moest werken, lachte ik wel een stuk minder. Eerst
ging het erg soepel met thuis werken. Ik deed mijn
ding en als ik iets te vragen had vroeg ik het mijn
mama. Mijn mama hielp dan ook erg veel mijn
broertje en mijn vader werkte tot half vijf boven op
mijn kamer. Alleen vond mijn broertje het erg lastig
zonder juf of meester.
Ik miste erg mijn vrienden. Ik mocht ook een tijd
mijn wijk niet uit, omdat mijn moeder bij Coronapatiënten
werkt. Door de Corona mis ik de musical
van groep 8 en het fietsexamen. Dat vind ik erg
jammer.
Toen het aantal Coronazieken minder werd mocht
ik ½ naar school. Je moest je handen desinfecteren,
maar dat kon ik niet omdat ik eczeem heb en dan
jeuken je handen heel erg. Mijn huid gaat open
totdat ik bloed krijg. Omdat het niet kon moest ik handen wassen. Dit vind ik
erg irritant. Het zijn gekke regels die ik niet altijd snap.
Vanaf deze week gaan we gewoon elke dag met de hele klas naar school. Het
desinfecteren blijft wel, maar het is fijn iedereen te zien. I.p.v de musical heeft de
juf nu iets anders bedacht en verkeers-examen krijgen we ook. maar dan anders.
Mijn volgende school wordt YnSicht. Deze school is in Leeuwarden. Ik hoop
dat ik daar heen kan zonder teveel maatregelen. Maar eerst vakantie. We
zouden naar Zwitserland, maar nu gaan we naar Buren in Gelderland met de
vouwwagen op de camping.
MANDEGUOD
5
׉	 7cassandra://ierPErCqo1HGglCIVuO6g89dMwX5idzqKc1ZWzR3rP8 `̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://vC75fQW8beJBtIB1cZ_j2Hy4ru0cYbVNbEzBwdPr3uQ 3`׉	 7cassandra://VThhYDVzF01d5ibJpI0gF-3P0znEurfgcdNgvh8ov9oM`S׉	 7cassandra://Y99WgC0P44v4se-jIDjVNblcq92GnhjpkzbxNGitMxQ`̵ ׉	 7cassandra://utAKqdmsaNdhDmoy8wiu3sMfp38rixu-yOLLfdK5vnU:͠^,kĪט  u׉׉	 7cassandra://f0Cxd5ywZKA6FP1caziiX0k5XO4mAaFrp-gVy8_15bU 4`׉	 7cassandra://VrFzHGb1r6B_rQvE-peDEVzKxlP6odeKb3D-YU8OjJ8͑`S׉	 7cassandra://lifoP2VlloSJQvAJZzrLDJNF5Txv-7wMbxM6AeD0-kQ$`̵ ׉	 7cassandra://OMNNt0IVdJxGLk-_KHadoYcOciFbFPGs9JziVmw3H3A͢6͠^,kĪ׉EMANDEGUOD
6
׉	 7cassandra://Y99WgC0P44v4se-jIDjVNblcq92GnhjpkzbxNGitMxQ`̵ ^,kĪ׉E	\Weer naar school.
Hoi, ik ben Stientje Geertsma uit groep 8.
Toen we hoorden dat de school dicht ging in
maart waren we eerst heel blij, want we dachten
natuurlijk: geen school! Maar nee, echt niet. Na
een paar dagen kregen we een mail van juf met
een planning voor het thuiswerken. Ik vond
eerst het thuiswerken niet heel erg, want dat
ging sneller dan op school.
Na ongeveer 2 weken gingen we voor het eerst
met juf en de klas videobellen. Dan ging juf
uitleggen over de lessen die we daarna moesten
maken. Het videobellen ging redelijk goed, maar
ik vond het wel wat moeilijker opletten dan in
de klas. Een keer zat ik even niet op te letten en
gaf juf mij de beurt, maar ik wist het antwoord
niet. Toen deed ik net als of mijn microfoon het
niet deed en zei ik gewoon niks. Haha, eigenlijk heel dom!
Na een paar weken was ik het eigenlijk wel zat om de hele tijd thuis te werken.
Het begon wel heel saai te worden. Je kon bijvoorbeeld niet even gezellig
met je vriendinnen kletsen. Gelukkig mochten we 11 mei eindelijk weer naar
school met halve klassen. Het was wel heel rustig zonder de andere helft, maar
wel veel gezelliger dan thuis.
Ik moest vaak op dinsdag en donderdag naar school en soms op maandag. En
dan op de dagen dat we niet naar school gingen werkten we gewoon thuis. We
hadden 1 keer per week gym op het sportveld en verder hadden we gewoon
les zoals we dat normaal ook hadden.
8 juni gingen we weer met zijn allen naar school. De eerste dag was echt heel
leuk maar wel druk en chaotisch. Iedereen schreeuwde en praatte door elkaar
heen. En juf werd daar ook een beetje chagrijnig van.
We wisten al dat de eindmusical niet door ging, want er mogen niet zo veel
mensen in de Wjukken komen kijken. Maar gelukkig heeft juf er iets anders
op bedacht waar we nu elke dag mee bezig zijn. Meestal werken we in de
ochtend en dan gaan we in de middag met de “eindmusical” bezig. Voor ons
is het schooljaar al weer bijna voorbij. We hadden nog wel leuke dingen die
we zouden doen die jammer genoeg niet doorgingen, zoals: onze stage, leuke
uitstapjes met de klas en natuurlijk de eindmusical.
Ik heb wel heel veel zin in volgend schooljaar. Ik ga met een paar vriendinnen
naar een nieuwe school, RSG Sneek. Ik ben wel blij dat we het jaar afsluiten
met de hele klas. Ik hoop dat ik het nieuwe schooljaar kan beginnen met al
mijn nieuwe klasgenootjes.
Stientje Geertsma
MANDEGUOD
7
׉	 7cassandra://lifoP2VlloSJQvAJZzrLDJNF5Txv-7wMbxM6AeD0-kQ$`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://UVkbLcZSUk9LjnNGp88IomN-9TA8MvYLSlH6f9HlbZQ :2`׉	 7cassandra://fuO6J3NRHQ7V9pWU05b5gtqfUlZrkOixztjJzAaq7UMI`S׉	 7cassandra://68MbHpzIy-ys75cTBE1WG1_C5GkNo2tM1FrXx4wg56I]`̵ ׉	 7cassandra://LH8WhocdMi52euqM3DdxSrLFSESQvj_8r8aUlInxZT0B͠^,kĪט  u׉׉	 7cassandra://R4OUMK-ZY3jgX-sLwFggd5HkPp6Ed4OLPlE8Mra1hIQ #O` ׉	 7cassandra://fMIXjB62iyhvt2rK7qAVUblBK2d0_NH8t1XQj4K9-1I|`S׉	 7cassandra://Ea_MzjwlgAbPlOk-H0RO2OrOGuO-0WDtDJgdBmEFUMI `̵ ׉	 7cassandra://uOYn-h2HOIGhCUxQQzHCrYV1pVjaYZJcj89fK5q-QO4d_6͠^,kĪנ^,kĪ /̪9ׁHhttp://www.pkn-mantgum.nlׁׁЈנ^,kĪ ̟9ׁHmailto:b.jilderda@gmail.comׁׁЈנ^,kĪ ̭9ׁHhttp://www.pkn-mantgum.nlׁׁЈ׉EMANDEGUOD
8
׉	 7cassandra://68MbHpzIy-ys75cTBE1WG1_C5GkNo2tM1FrXx4wg56I]`̵ ^,kĪ׉ENieuws uit de dorpskerk van
Mantgum & Skillaerd
Liedjes van rouw, verdriet en troost
Er gebeuren bijzondere dingen in de Mariakerk.
Eind mei nam het trio Kobus, Van Erp & Van Beem in de kerk vijf liedjes op
over rouw, verdriet en troost. Als hart onder de riem voor een ieder die dat
nodig heeft in deze tijd.
Het programma in vogelvlucht:
1. De tijd gaat voorbij van Liselore Gerritsen (in de Friese uitvoering)
2. Zeven maal om de aarde te gaan van Ida Gerhardt
3. Vandaag begraaf ik jou in mij van Belinda Meuldijk
4. I’m glad there is you van Ella Fitzgerald
5. Smile, though your heart is aching van Charley Chaplin
U kunt dit liedjes programma vinden op de website van onze kerk:
www.pkn-mantgum.nl en op de Facebook pagina.
Wolkom elkenien op 5 july
Zondag 5 july is weer de eerste viering in de Mariakerk. Alle zondagen in de
maanden juli en augustus is er een korte bijeenkomst waar iedereen van harte
welkom is. De diensten zullen anders zijn dan anders. Niet minder, niet
meer, maar anders. De diensten zijn korter dan de zondagse vieringen die we
gewend zijn en hebben het karakter van de getijden uit het klooster: meer
ruimte voor bezinning en alternatieve vormen voor samen zingen.
De viering begint om 9.30 uur, duurt ongeveer een half uur en daarna is er koffiedrinken.
Dit koffiedrinken, uiteraard op 1,5 meter afstand, is nadrukkelijk
ook voor dorpsgenoten die niet bij de viering aanwezig zijn maar graag elkaar
weer willen ontmoeten.We verheugen ons hierop. Samen met u houden we
ons aan de sinds maart bekende regels die erop gericht zijn de gezondheidsrisico’s
zo laag mogelijk te houden.
Houd onze website en facebookpagina in de gaten voor actuele informatie.
Ontvangt u graag de wekelijkse nieuwsbrief, meldt u aan bij b.jilderda@gmail.com
Of bel naar 058 289 85 02 dan bezorgen we de nieuwsbrief in uw brievenbus.
Voor meer informatie: www.pkn-mantgum.nl en Facebook Pagina Doarpstsjerke
Mantgum & Skillaerd
Hartelijke groet namens de kerkenraad,
Gudula van Beem
MANDEGUOD
9
׉	 7cassandra://Ea_MzjwlgAbPlOk-H0RO2OrOGuO-0WDtDJgdBmEFUMI `̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://VOj05QZe3kBglXCiQxzIldMOAA-Co-ruZzw13dKfI6s `׉	 7cassandra://fsfgT0Z0cTxxKzypPBBDMjCVnUt-GrBBoCN8aIKoEG8rc`S׉	 7cassandra://BCfVsyYe02e3KbR5-vDqLioYuciBMe2HS1YGfF82Y1U"`̵ ׉	 7cassandra://cL7pjJAGF3q1Q8Hfplj3ivJbiaZj6POVLYLQJRZZHaY :͠^,kĪט  u׉׉	 7cassandra://l0TFjpFwzz9iPI8Icn21EJRPgHIPlvExWWPc6fRQU4E `׉	 7cassandra://sXVNwcMcBGXwR3JUrHyPS-dlJriqcVD1OFcjl7FZG78wP`S׉	 7cassandra://umC_Y3fFquX91zuUeSXN62S8nMA0oqx1RoddroroT6s#`̵ ׉	 7cassandra://77p6vYcY6e-xBIFUrWHue9E9rGRrRsnfWwL2dTx_WDw :͠^,kĪ׉EBeste bewoners van Mantgum,
Mijn naam is Maaike, geboren in de Súdwesthoeke van Fryslân, wonend in Italië.
Ik wil jullie even schrijven over de zoektocht van een foto van mijn moeder in
Mantgum.
Mijn grootouders waren Rein Jaarsma (1871-1943) en Lolkje Couperes (18741910).
Ze kregen 2 dochters: Maaike (1902) en Durkje (mijn moeder) in 1905.
Rein en Lolkje woonden in Allingawier
waar hun dochters zijn geboren,
maar ze zijn in 1909 naar Mantgum
verhuisd. Later hebben ze ook in Oosterlittens,
Beetgumermolen, Spannum,
Welsrijp en Bozum gewoond.
Maar nu iets over Mantgum:
Moeder sprak veel over Mantgum met
een oudere zus van me. Ik was nogal
wat jonger en had alleen maar oor voor
de Beatle muziek..... Maar de naam
Mantgum is me altijd bijgebleven.
Ik vroeg me af of er ook oude foto’s
zijn in Mantgum van schoolkinderen
in die jaren. Dat ik heb via de site van
Mantgum deze vraag gesteld. Dit mailtje
kwam bij de Werkgroep Historie
Mantgum terecht en werd zodoende
doorgespeeld naar Frits, waarop ik al
gauw een mailtje van Frits terugkreeg.
Hij zou z’n best doen en ja, korte tijd
later kwam er een mooie foto met
leerlingen en namen van de Openbare
Lagere School (1909-1914)!
MANDEGUOD
10
Maaike Jaarsma en Durkje Jaarsma
׉	 7cassandra://BCfVsyYe02e3KbR5-vDqLioYuciBMe2HS1YGfF82Y1U"`̵ ^,kĪ׉EEn ja, daar stond inderdaad de zus van mijn moeder op: Maaike Jaarsma. Mijn
tante Maaike dus.
Maar nog geen spoor van Durkje ....
Er kwam weer een foto zonder namen maar ik kon geen gelijkenis vinden met
mijn moeder, zodat ik de hoop al bijna had opgegeven.
Frits vroeg me of ik een foto had van mem toen ze klein was en inderdaad,
ik had een heel oud fotootje van Maaike en Durkje samen, zo rond 1909. Dat
fotootje heb ik opgestuurd naar Mantgum.
En toen... kwam de langgehoopte mail van Frits. Hij schreef: “Als ik het goed
heb, is je moeder het meisje dat voor de juffrouw staat op deze foto van de
Bewaarschool (1909-1914).”
Kon het amper geloven dat hij haar gevonden had, maar hij had gelijk, ik herkende
haar, het is mijn mem Durkje.
Ben zielsgelukkig met de foto en Frits verdient een dik compliment!
Vermoedelijk is eentje van de juffen mej. Geertje Kuperus en Durkje Jaarsma staat
rechts voor de juf.
MANDEGUOD
11
׉	 7cassandra://umC_Y3fFquX91zuUeSXN62S8nMA0oqx1RoddroroT6s#`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://JZZpYNWyHvuYtxljLn4DQQY9c16YOBTWV_JJ1HRc7GI `׉	 7cassandra://-7fFCsBrbf1XKGCkC5k8HOZqoZHXvkWg6G8nxA0kHpMt`S׉	 7cassandra://eDvr1LJcW2AsSS7AtvNeD9gvm6nKhBXUo7lMkhYoPZA"`̵ ׉	 7cassandra://OrksY54G9JGZEBg9KIEBmtn-IMQ9ofEZdrdUPEkwtR0 )6͠^,kĪט  u׉׉	 7cassandra://lvFcnJpN7VPJwbvEVFIXEy4XOJlSk5zefhXadhszO4E `׉	 7cassandra://dSHWXaILfDveONtKwRn0LAFsTb-tdqcXGuXFbxfz3zgA`S׉	 7cassandra://Je2nEVAX1GZutQEGc6EwoTwkgX3g8pmJvF_O9A1nxKU`̵ ׉	 7cassandra://ArXigZDkq_Cp1gsd-OsgJx_-0Gs_jLRDEERUfCyGYuA :͠^,kĪ׉E&Bovenste rij vlnr: Onderwijzer L. Goïnga, Neeltje Bosma, Taetske Kalma, Maaike
Jaarsma, Annie Bosma, Trijntje Haan, .............,
Middelste rij: Gellof van der Wielen, Sijtze Grouwstra, Tjitte Reitsma, Anne Kooistra,
Roelof Lammers, Eize Groeneveld, Taeke Tjebbes, Pieter Kuperus, onderwijzer
S.H. Talsma
Onderste rij: Pietertje Houtsma, Adriana van Douwen, Tetje Talsma, Aaltje de Groot,
Klaske Anema, Hendrikje Speekhout, Aafke Houtsma, Sas Rienk Fokma, Jentje Odinga,
Doeke Odinga, ............, Hinne de Haan
Maar er is nog iets: ik ben namelijk in het bezit van het poesiealbum van tante
Maaike. Ze stuurde het me jaren terug. Een kostbaar bezit voor me. Toen Frits
de foto met Maaike stuurde heb ik de namen vergeleken met de meisjes in het
poesiealbum. Er staan nogal wat uit Mantgum in, nl. Neeltje Bosma, Adriana
van Douwen, Annie Bosma, Déborah Anema, Klaske Anema, Tetje Talsma,
Aafke Houtsma, Taetske Kalma, allemaal 1914.
Ook Metje Bosma staat er in, maar zij staat niet op de foto. Deze naam komt me
zo bekend voor. Zeker vaak genoemd ook door moeder, ik weet het niet.
Ook een juffrouw Geertje Kuperus (hoofd Bewaarschool) schreef in het poesiealbum,
maar zij staat vermoedelijk op de foto.
Als er nog beppesizzers in Mantgum wonen, dan hier wat gedichten uit het
poezialbum van Maaike.
MANDEGUOD
12
׉	 7cassandra://eDvr1LJcW2AsSS7AtvNeD9gvm6nKhBXUo7lMkhYoPZA"`̵ ^,kĪ׉EMANDEGUOD
13
׉	 7cassandra://Je2nEVAX1GZutQEGc6EwoTwkgX3g8pmJvF_O9A1nxKU`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://9WbYVC8AtUDURrVSkbLJtCDuSyZ7h2KCTR2WKovgMqs a`׉	 7cassandra://hStbbJ48oCHJPTLF74WreXzDHRF6ZpL47yrlDtoqE5Yz`S׉	 7cassandra://AnxUYWyfyTe3NKOZMPdalPOv1vtG59ENwL75hh5WyK8$~`̵ ׉	 7cassandra://vVvQ6Dx0SofX-an4m_2wexzUTa3eEFS5mdf8th1uZC0͆Z͠^,kĪט  u׉׉	 7cassandra://9BYUM7xDoDqONPOrcdyQFmmbJ1Koh56xsLBQwEW8O3s U`׉	 7cassandra://nlXbL5ZCrkCZdi4eUxVrX-8LYQH7DV-DEgDGkqwtkKk\h`S׉	 7cassandra://ak7GdcmYTeTZUSza7QqZIxC9owOtbjo2moQCnUfZGes;`̵ ׉	 7cassandra://akRqR4sYWG6qNbMnWeIkUZnsT6mgIiFenh6w6tLcefE :͠^,kĪנ^,kĪ FF̡9ׁHhttp://www.sambrinipizzas.nlׁׁЈ׉EPizza Food Truck
Onze pizza`s worden ter plekke bereid met verse ingrediënten en gebakken in
een steenoven.
Iedere donderdagmiddag in Mantgum (bij de Poiesz). Van 17.00-19.00 uur.
Bestellen kan telefonisch: 06-538 77 841 (v.a. 11.00 uur), of aan de wagen.
www.sambrinipizzas.nl
Menu kaart
Margherita: tomatensaus, kaas, mozzarella, basilicum
Verdura: tomatensaus, kaas, champignons, olijven, ui, knoflook, zongedroogde
tomaatjes, mozzarella
Quattro stagioni: tomatensaus, kaas, champignons, ham, olijven, artisjokken
Vesuvius: tomatensaus, kaas, knoflook, olijven, jalapeño, pepers, spekreepjes, ei,
mozzarella
Salame: tomatensaus, kaas, salami
Picanto: tomatensaus, kaas, salami, jalapeño pepers, champignons
Pollo: tomatensaus, kaas, kipfilet, champignons, paprika, ui
Della Casa: tomatensaus, kaas, zwarte olijven, knoflook, zongedroogde tomaatjes,
spekreepjes, champignons, gorgonzola
Hawaii: tomatensaus, kaas, ham, ananas
Carbonara: tomatensaus, kaas, ham, salami, spekreepjes
Prosciutto: tomatensaus, kaas, ham, paprika
Shoarma speciaal: tomatensaus, kaas, shoarmavlees, ui, paprika
Pescatore: tomatensaus, kaas tonijn, paprika, ui
gorgonzola e 1,25 / vis e 2,25; bakje knoflooksaus e 1,00.
MANDEGUOD
14
e 8,50
e 10,50
e 10,00
e 11,50
e 12,00
e 9,50
e 10,00
e 12,00
e 13,00
e 10,50
e 11,00
e 10,50
Sambrini: tomatensaus, kaas, champignons, paprika, ham, salami, spekreepjes, ui e 13,00
Shoarma: tomatensaus, kaas, shoarmavlees
e 12,50
e 13,50
e 12,50
Naar wens kan de pizza met verse knoflook worden belegd en/of de rand met
knoflookolie worden ingesmeerd. Extra kaas, groente, olijven, ei e 0,75; extra vlees,
Quattro Formaggi: tomatensaus, kaas, mozzarella, gorgonzola, parmezaanse kaas e 12,00
Funghi: tomatensaus, kaas, mozzarella, champignons
׉	 7cassandra://AnxUYWyfyTe3NKOZMPdalPOv1vtG59ENwL75hh5WyK8$~`̵ ^,kĪ׉E VIn Mantgum woonde mijn familie op de boerderij Tsjeintgum 1 (1909-1914).
MANDEGUOD
15
׉	 7cassandra://ak7GdcmYTeTZUSza7QqZIxC9owOtbjo2moQCnUfZGes;`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://sxh-_QeHX9GwrbQkFctr5RX5_KcA12jQyZFvDxaG1r4 `׉	 7cassandra://BG9BvzChzLVLXImO83MN9ui-YsnzSYZLYOsUyT2uURUZi`S׉	 7cassandra://8U8FrGqmenw9tqOe_DHrYGkVWOIf8Tgn6VJm7cKoCBw `̵ ׉	 7cassandra://lx64dD-M2vjDCfByZbVkC4kpbkORZciOynYj0KpvJkw N͠^,kĪט  u׉׉	 7cassandra://Ab3kHM7nl5b25dc-BcxFma5kJ6GCxWiKpogzVuN3KQ4 `׉	 7cassandra://aQG9IB9hpFA3cRtUOtEj7zX5u-yhufMIW16fNCpuSrMy<`S׉	 7cassandra://lv2AA-5VEpusp57b8Zt8mxE12uZkPn1S1ToiRu-7fUE#y`̵ ׉	 7cassandra://wQH-cMSGdk9Bvl4b_MPCDY4_pLcNU7LHoe9HMLiWwRk E:͠^,kĪ׉EMANDEGUOD
16
׉	 7cassandra://8U8FrGqmenw9tqOe_DHrYGkVWOIf8Tgn6VJm7cKoCBw `̵ ^,kĪ׉EVan de redactie:
Ze is een geboren Bilker,
maar woont al bijna 10
jaar in Mantgum. NynkeRixt
Jukema. Haar beroep
is architect met passie en
overtuigingskracht voor
duurzame ontwerpen die
passen in de omgeving.
Zo heeft ze de afgelopen
tijd gewerkt aan ‘de bank
van de nieuwe werkelijkheid’.
Een ronde bank met
plek voor 7 mensen die op
1,5 meter van elkaar kunnen zitten. Op vrijdag 12 juni is de bank ontbloot in
Sneek op de Prins Hendrikkade tegenover nummer 1. Hij is geschonken door
het bedrijf Accent Automatisering waar haar vriend, Albert Jonkman medeeigenaar
van is. Vanwege het 25-jarig jubileum van het bedrijf, en het feit dat
een feest vieren in Corona-tijd geen optie is, heeft het bedrijf deze bank
geschonken aan de gemeenschap.
Hieronder een artikel uit de Leeuwarder Courant van 15 mei 2020.
Auteur is Gitte Brugman.
Architect Nynke-Rixt Jukema ontwerpt 'bank
van de nieuwe werkelijkheid’
In de anderhalvemetersamenleving
voelen mensen
zich ‘ûnwennich’. Ze
weten niet altijd wat een
veilige afstand is. Daarom
bedacht architect NynkeRixt
Jukema een nieuwe
leugenbank.
Na de vorige bouwcrisis
trok het aantal opdrachten
aan, vandaar dat architect
Jukema uit MantMANDEGUOD
17
׉	 7cassandra://lv2AA-5VEpusp57b8Zt8mxE12uZkPn1S1ToiRu-7fUE#y`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://JsUiz-bftxFTVamUy_lc365rdTDvywh6ca3cVCtUBq8 ?(`׉	 7cassandra://TKbYV9pGxBhA1zOlJSnJACzrpd455CB3S_oCVLU4JJAS`S׉	 7cassandra://AE4Ey7-JS7errpalyhmN1wgRoCBvAIyLIgtvyNc6anQy`̵ ׉	 7cassandra://YTHEjdb26xaor-dk0ZbYB-d4bR_gzn5NJnBpa3hQxQU B͠^,kĪט  u׉׉	 7cassandra://PoA7nHlf6y2YpiU1QNBJ3h-IIsSwydYXpDHLRWrZYsA <`׉	 7cassandra://bgadr-DSjo0AjmxN2NPqpyIWPCLPVjpY5TI3PuKe8sg͈H`S׉	 7cassandra://FDq1PvAuVqmPWRlW76IBWmk_5DkcGuOoFmsrDCHOdoo#`̵ ׉	 7cassandra://yPzPt5pac4WRIggYXLI-k5ANC-wsa1-cmotXsXw7A1M 6͠^,kĪנ^,kĪ ]̜\9ׁHhttp://Architect.nlׁׁЈ׉EMANDEGUOD
18
׉	 7cassandra://AE4Ey7-JS7errpalyhmN1wgRoCBvAIyLIgtvyNc6anQy`̵ ^,kĪ׉E_gum nu volop bezig is in de openbare ruimte. Daar ziet ze dat mensen zich
wat ongemakkelijk bewegen. Wat is een veilige afstand? Wat is toegestaan? De
situatie vraagt om nieuwe inrichtingselementen.
Ze ontwierp daarom de ‘bank van de nieuwe werkelijkheid’, met zitplaatsen
die anderhalve meter uit elkaar liggen. ,,Sa kinne minsken fan inoar en dochs
byinoar sitte.’’ Ze deelde het plan op internet en Architect.nl besteedde er aandacht
aan. Half juni heeft Sneek ‘hooplik’ de primeur.
Sponsor
Het ict-bedrijf Accent Automatisering, waarvan haar vriend Albert Jonkman
mede-eigenaar is, bestaat 25 jaar. ,,Mar sy kinne no gjin grut feest jaan. Wêrom
sponsorje jim dan net in bank?’’, vroeg ze hem. Het bedrijf steunt meer culturele
doelen. ,,Ik wit wol dat dit soarte inisjativen fan partikulieren komme
moatte. Dat wie hûndert jier lyn ek al sa.’’
Vlak na de Eerste Wereldoorlog en de landbouwcrisis nam het Oud Burger
Weeshuis het initiatief tot vernieuwing van het boerenbedrijf. ,,Myn oerpake
hat dat doe ûntworpen, dy buorkerij
stiet yn Snits.’’ Een paar jaar geleden
was dat te zien op een duo-expositie
over beide architecten in het Fries
Scheepvaartmuseum in Sneek. ,,Ik haw
doe ûndersyk nei him dien, en dêr haw
ik in soad fan leard.’’
Plek
Een mooie toevalligheid is dat Sneek de
beoogde plek is van Jukema’s nieuwste
ontwerp, gemaakt door Smart Constructions
in Heerenveen. ,,Wy binne yn goed
oerlis mei de gemeente Súdwest-Fryslân
en hawwe al in moai plak útsocht.’’
Dit prototype wordt uitgevoerd in staal
en krijgt een ‘beukenboomrode’ kleur.
De bank telt zeven zitplaatsen. Zeven
is het internationale geluksgetal, het
aantal planeten, kleuren van de regenboog,
wereldwonderen en dagen in de
week. Kortom een mooi getal. ,,Minsken
moatte it earst ûnderfine, mar wy hoopje
dat ek ynstellings se hawwe wolle.’’
MANDEGUOD
19
׉	 7cassandra://FDq1PvAuVqmPWRlW76IBWmk_5DkcGuOoFmsrDCHOdoo#`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://DJjqipJmOBMMkSaFu5zoHPFI0ckYTdC_OXNZwdBQgx0 `׉	 7cassandra://MQgc1VaoyLuIAvWmGHa9Oouc7MhTYfeWwozGVYmUZPk^>`S׉	 7cassandra://6K3Y-m5vt3Tlv_xw0dq9vgCzCmlpjEL79quHJOAPKvM#(`̵ ׉	 7cassandra://v84O_nXT0LXw-0SXemiBIPsH-76LWvl7Q6ypduF1JOYB͠^,kĪט  u׉׉	 7cassandra://qTlneAMFnj-89pS6_0VdTFDpfXrFUOfXiWOGC5XjrKw ` ׉	 7cassandra://MmWr4_x1npCax1OAMFKAukNbqP7AcATb_oMbG3kRZWU͔` S׉	 7cassandra://qHE5oOLKSo5PJ22KjEwIp62rUQu1uqyxRSHxYTK34Po :`̵ ׉	 7cassandra://kthLJebmXxCa4BeH7iFupruAD1-OKjYAhme20eKEuZEQ2͠^,kĪ׉EMANDEGUOD
20
׉	 7cassandra://6K3Y-m5vt3Tlv_xw0dq9vgCzCmlpjEL79quHJOAPKvM#(`̵ ^,kĪ׉EYEen uit de hand gelopen hobby
DE JONKHEER
Op het kaartje staat: Vaste planten kwekerij De Jonkheer.
Daaronder: Robert Terwisscha van Scheltinga
Ik maak een afspraak op de kwekerij gelegen in Mantgum aan de spoorlijn.
Wie is die jonkheer?
Dat moet wel een deftige meneer zijn met zo’n adellijke naam. Ik word begroet
door een vrolijke man in een korte broek met een stevige haardos en een leuke
bril.
Van adel?
“Ja, ergens rond het jaar 1200 duikt er een familiegeslacht op met die naam.
Maar we doen er niets meer mee, hoor”.
Maar er moeten toch nog wel nazaten zijn met landgoederen en grote boerderijen?
Er
is wel veel onderzoek gedaan naar de vele vertakkingen. (Met recht de
stamboom). Op veel plaatsen in het land kom je de naam tegen.
Soms wordt er een familiedag georganiseerd. Daar komen wel honderd neven
en nichten. Bij Appelscha ligt een dorpje met de naam Terwisscha. En in Ter
Idzard liggen Terwisscha’s begraven. Daar komt op sommige graven de naam
Titus voor. Zo heet de vader van Robert ook. Roberts vader leeft nog, hij is 95
jaar. Hij was kok in Leeuwarden.
Robert is daar geboren en getogen. Als jongetje was Robert al altijd in de weer
met plantjes, stekjes en zaden. Hij had toen ook al een volkstuintje. Na de
MAVO koos hij voor de Middelbare Tuinbouwschool in Hoorn.
Uiteindelijk kwam Robert terecht bij BEJO in Warmenhuizen, een bedrijf dat
zich bezighoudt met het ‘schonen’ van groentezaden. Om ze zo klaar te maken
voor de verkoop. Daar werkt hij nog steeds. Vier dagen per week heen en weer
over de Afsluitdijk!
Robert is al 29 jaar samen met Hotze, in 1998 zijn ze getrouwd. Na wat omzwervingen
kochten ze een huis in Mantgum. Vrijdag is zijn vrije dag en ook
na zijn werk is hij vaak te vinden op de tuin. Hij kweekt een scala aan plantensoorten.
Via
zijn contacten in Noord-Holland nam hij steeds meer deel aan bloemenmarkten
en fairs. Nadat hij zich 10 jaar geleden liet inschrijven bij de Kamer
van Koophandel, ontmoette hij toenmalig burgemeester Liemburg. Zij moest
vrolijk lachen om zijn opmerking dat hij zich op de bloemenmarkt in Leeuwarden
voelde als een artist in Carré.
MANDEGUOD
21
׉	 7cassandra://qHE5oOLKSo5PJ22KjEwIp62rUQu1uqyxRSHxYTK34Po :`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://UzV4O7Ij20GsDSXxU7BXvI6akbp6KczfNCQeNQ04d-w &`׉	 7cassandra://Cs6qxU5SzIxqSQktInaw3QQwmhCI5K98qnPljEOednUi`S׉	 7cassandra://pvYBlMMItW0nm15FG0stGXHOOI5EkUA4V6l4v0SmYqU$`̵ ׉	 7cassandra://rg2redUPAR7VcMvNERSgR9CjJ_AURpWT8zQWr3w7zjo :͠^,kīט  u׉׉	 7cassandra://E7_bxEoPQWTxk6mRAl8aIYpx8aEObluo_50Be7li7N4 |`׉	 7cassandra://h-NvC_sq9tLuLackR7FQzo1qUn5266_d73ZN9e0rHSEn`S׉	 7cassandra://cPsZ21Nj7zllGE5AkcZyVoUNVVpxxKlpqx5nQuWRKu0`̵ ׉	 7cassandra://0rh3qWYhBBsgQr3Bp0RGMG5l3ZtHSMUyJJplgt_yZxg 6͠^,kī׉EMANDEGUOD
22
׉	 7cassandra://pvYBlMMItW0nm15FG0stGXHOOI5EkUA4V6l4v0SmYqU$`̵ ^,kĪ׉ECorona
In andere jaren waren april en mei drukke tijden. Veel markten overal. Dit
keer niets van dat alles. Vanaf 1 september is het weer toegestaan, maar Robert
beschouwt 2020 als een verloren jaar. Wat hij als positief ervaart, is dat hij nu
in alle rust eindelijk grote opruiming kan houden. Zijn perceel met vakken
planten ziet er prachtig uit. Alles staat op worteldoek (vochtdoorlatend). Er
is een irrigatiesysteem aangebracht. Niets te zien van de droogteperiode. De
schaduwtuin ernaast komt nog aan de beurt.
Ook heeft hij het aantal soorten teruggebracht. Kwaliteit en betere planten zijn
belangrijk. Hij kweekt wat hij zelf mooi vindt. De mooiste plant is ‘Ruit”.
Een leuke bijkomstigheid van het ‘thuiswerken’ in Mantgum: veel aandacht
van mensen die even een wandelingetje langs de volkstuintjes maken!
Vakantie?
Dat komt er meestal niet
van. Soms gaan ze in het
najaar naar Italië, naar
Toscane, om daar mooie
terracotta potten op te
halen. Dan plakken ze daar
een vakantie aan vast.
Nog 7 jaar, dan gaat Robert
met pensioen.
Blijft het Mantgum?
Dat denkt hij zeker. Hij
geniet van alles wat hij opgebouwd
heeft in zijn tuin.
Dus hij is een gelukkig
mens?
Hij gaat lachend op de foto.
Diny de Vries
MANDEGUOD
23
׉	 7cassandra://cPsZ21Nj7zllGE5AkcZyVoUNVVpxxKlpqx5nQuWRKu0`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://SQVVXlKEZPixaz7E7bpIpyG7fBVqsOmqeRjF040l-AI `׉	 7cassandra://X4juMHVXDGmXu5nLZRavjCs8UsrTpYS7FNENG3g2a4g^p`S׉	 7cassandra://xriCKzT3kVdSRq0_m_ZrSUVI8-FUU2UIhwttSthKm0Q"0`̵ ׉	 7cassandra://fX1kgsm9NW3rv12McoZsHKhH83nDW1v-IyzPTd1Xz-k vJ͠^,kīט  u׉׉	 7cassandra://JvlJo7Z7Gvx7Khksn2-uMxB-ndLXYc-sZatHpRaTUgg ` ׉	 7cassandra://dkWi5wLuArapAe5DQA7F_S8jg9dA-zx8hJM-PAkHZYsr` S׉	 7cassandra://23Wb60hdWkxrrgI4mtmQ7iG9YwN0rD8n6XzN6WWeXpY}`̵ ׉	 7cassandra://1SYJ5iWthtsuLZGd7oZN1WN5aVJgbxLA_nOtut6psNw@t6͠^,kīנ^,kī ߁̞9ׁHmailto:Bestuur@wjukken.nlׁׁЈנ^,kī
 x̭9ׁHmailto:Frisia1874@gmail.comׁׁЈנ^,kī	 ^̾9ׁHmailto:ocgielguorde@gmail.comׁׁЈנ^,kī B9ׁHmailto:info@harmonieweidum.nlׁׁЈנ^,kī ہ9ׁH !mailto:doarpsmienskip@mantgum.comׁׁЈ׉EMANDEGUOD
24
׉	 7cassandra://xriCKzT3kVdSRq0_m_ZrSUVI8-FUU2UIhwttSthKm0Q"0`̵ ^,kĪ׉EVereniging
Verenigingen
Contactpersoon
Biljartvereniging Mantgum
Bridgeclub
Doarpsmienskip Mantgum
Fûgelwacht Mantgum
Gymnastiekvereniging Weidum
Herensociëteit Vriendenkring
Iisclub De Twa Doarpen
M. Visser
J. W. Verhoef
S. Dijkstra
K. Bosma
Muziekvereniging Harmonie Weidum J. de Boer
J. van der Werf
Jeu de Boulesvereniging Wjukslach G. Kuperus
Keatsferiening Jacob Klaver
Korfbalvereniging WWC
Loopgroep Rûnom Mantgum
Mannenkoor Mantgumer Maten
Mantgumer Tennisclub
Merke Commisje Mantgum
D. Lont
J. Noorman
P. Kuipers
Fam. Nutma
Ondernemersvereniging Mantgum W. Fopma
Oudercommissie De Gielguorde
Resitearkolleezje Frisia 1874
Soos 60+
Speeltuinvereniging De Pôle
Stichting Freed
Stichting Wjukken
Uitvaartvereniging De Laatste Eer
Voetbalvereniging Oosterlittens
Werkgroep Historie Mantgum
Wietwetterklup
R. Heida
J. Nijboer
G. Terpstra
D. Ottema
B. Stienstra
Jant van Dijk
Telefoonnummer
(06) 100 579 01
(058) 250 18 13
(06) 423 242 06
doarpsmienskip@mantgum.com
E. van der Hem
info@harmonieweidum.nl
S. Cnossen
(058) 251 96 81
(058) 251 93 93
(058) 251 94 02
(058) 250 15 97
(058) 250 11 44
(058) 250 40 97
(06) 130 43 474
(06) 204 94 345
(06) 512 21 165
(06) 150 47 798
(058) 250 22 41
(058) 850 63 92
(058) 250 20 26
ocgielguorde@gmail.com
Frisia1874@gmail.com
(058) 250 26 75
(058) 255 25 85
(058) 250 1090
Bestuur@wjukken.nl (058) 822 27 63
(058) 250 14 34
(058) 250 13 09
(058) 250 10 38
(058) 254 20 51
R.W. Steensma
R. de Groot
MANDEGUOD
25
׉	 7cassandra://23Wb60hdWkxrrgI4mtmQ7iG9YwN0rD8n6XzN6WWeXpY}`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://dsiGsTcWqpMfymNea1Ed73gN7vrWhq5EHA1dLN04cUM ` ׉	 7cassandra://pjhYraWPrOTLJh055BXHQc5GchTBEtwTWk65d_sgwSAvj`S׉	 7cassandra://r6xmBos3sSR7s2NsbGUC5WF_InSAXo75V3-NXERbbpk `̵ ׉	 7cassandra://l2dJxa9B8UXUiaEIMzjmjDSSLNds9fQy_-VraOt1iGYJI:͠^,kīט  u׉׉	 7cassandra://bL8Y-MBs_BJtQYBBhHLKTZhR_GetgqviIPij7SY9fUU 4` ׉	 7cassandra://st4OMgnk0ZwegFg1sDQ54xe6V0lTGOWcRdnl01x_RXQ``S׉	 7cassandra://VHYesYA8y5uUeLUuVHjxe1dFBSazJAnoaMW1CcbBeRk`̵ ׉	 7cassandra://KrfQ0ByoYXr2IpTo5Om0FKbuFolTG-dHlwk0ee3mvXs<6͠^,kīנ^,kī 6B̬9ׁHhttp://www.brambrouwer.nlׁׁЈנ^,kī :݁V9ׁHhttps://www.omrin.nl/bijׁׁЈ׉E	#Activiteiten
Maand juli-augustus
Woensdag 1 juli Wjukken weer open voor (aciviteiten met) maximaal 100 bezoekers
Zondag
Zondag
Zondag
Zondag
Zondag
Zondag
Zondag
Zondag
Zondag
Dinsdag
Vanaf 21.00 uur ook toegankelijk voor niet-leden i.v.m. spreker
energiecommissaris Bouw de Boer
Donderdag 1 okt Jaar/Algemene Ledenvergadering
Doarpsmienskip
MFC Wjukken 20.00 uur
Oud papier wordt 13 keer per jaar opgehaald. U kunt deze data terugvinden op de afvalkalender 2020
van Omrin. De data zijn ook te vinden op de Omrin-website.
https://www.omrin.nl/bij-mij-thuis/services/afvalkalender. Of Googlen naar Afvalkalender Mantgum.
Urker Vishandel
Pizzabakker
iedere dinsdag
iedere donderdag
Vakantie: Urker Vishandel, dinsdag 11 augustus afwezig
Bedankt Bram
In het mei/juninummer van de Mandeguod staat dat Bram Brouwer is gestopt
als hoofdredacteur van de Mandeguod.
Sinds april 2016 schreef Bram in elk nummer van de Mandeguod de rubriek
“Van de hoofdredacteur”. Aanvankelijk bevatten zijn artikelen beschouwingen
over Mantgumer aangelegenheden. Daarna ontpopte Bram zich als columnist.
Hij schreef goed onderbouwde stukjes met bronvermelding over actuele zaken.
Hij bracht onderwerpen die hem bezig hielden onder de aandacht van de
lezers en zette hen daarmee aan om daarover na te denken.
Hoewel Bram geen hoofdredacteur van de Mandeguod meer is, kan zijn
mening over onderwerpen die zijn interesse hebben gevolgd worden via
www.brambrouwer.nl.
Bram bedankt voor vier jaar inzet voor de Mandeguod.
Joost Lottgering
MANDEGUOD
26
15.30-18.00 uur, bij de Poiesz
16.30 uur, bij de Poiesz
5 juli Openbaar samenzijn met Koffie/thee na 9.30-10.00 Mariakerk Mantgum
12 juli Openbaar samenzijn met Koffie/thee na 9.30-10.00 Mariakerk Mantgum
19 juli Openbaar samenzijn met Koffie/thee na 9.30-10.00 Mariakerk Mantgum
26 juli Openbaar samenzijn met Koffie/thee na 9.30-10.00 Mariakerk Mantgum
2 aug Openbaar samenzijn met Koffie/thee na 9.30-10.00 Mariakerk Mantgum
9 aug Openbaar samenzijn met Koffie/thee na 9.30-10.00 Mariakerk Mantgum
16 aug Openbaar samenzijn met Koffie/thee na 9.30-10.00 Mariakerk Mantgum
23 aug Openbaar samenzijn met Koffie/thee na 9.30-10.00 Mariakerk Mantgum
30 aug Openbaar samenzijn met Koffie/thee na 9.30-10.00 Mariakerk Mantgum
1 sept Algemene ledenvergadering
Duorsum Mantgum
MFC Wjukken 20.00 uur
(onder voorbehoud)
׉	 7cassandra://r6xmBos3sSR7s2NsbGUC5WF_InSAXo75V3-NXERbbpk `̵ ^,kĪ׉EFWeekagenda
maandag Bloedprikken huisartsenlaboratorium 09.00 - 09.15 uur, mfc Wjukken
AMV
15.30 uur, OBS de Gielguorde
fanfare ’Harmonie Weidum’
Mantgumer Maten
Yoga
Zenmeditatie
dinsdag
Peuteropvang ‘de Pukkewjuk’
Judo, 4 t/m 7 jaar
Judo, 7 t/m 8 jaar
Judo, 8 t/m 9 jaar
Judo, 10 jaar en ouder
Bootcamp
Medische fitness
woensdag Peuteropvang ‘de Pukkewjuk’
Kaartmiddag
Biljarten 60+
Bodyflow, Studio Fitaal
Pilates, Studio Fitaal
Malletband ‘Harmonie Weidum’
donderdag Peuteropvang ‘de Pukkewjuk’
Pianoles
Kids swing 4 t/m 7 jaar
Funky kids 7 t/m 10 jaar
Modern dance 10 jaar en ouder
Fifty + fit. door Sander Hageman
Jeu de boules competitie
Clinic beginnen met Hardlopen
Yoga
Yoga, YogaRutger
vrijdag
Peuteropvang ‘de Pukkewjuk’
Bridgen
Pilates, Studio Fitaal
19.30 - 21.00 uur, dorpshuis Weidum
20.00 uur, mfc Wjukken
19.00 - 20.30 uur, fysiopraktijk Sybesma
19.45-21.30 uur, Dokter Fokkewei
08.15 - 12.15 uur, mfc Wjukken
15.45 - 16.30 uur, gymzaal
16.30 - 17.15 uur, gymzaal
17.15 - 18.05 uur, gymzaal
18.05 - 19.00 uur, gymzaal
19.30 uur start bij het plein
van MFC De Wjukken
19.00 - 20.30 uur, fysiopraktijk Sybesma
Yogalessen Marian Ypma/Studio Fitaal 19.45-20.45 uur Basisschool Mantgum
08.15 - 12.15 uur, mfc Wjukken
14.00 - 16.00 uur, mfc Wjukken
14.00 uur mfc Wjukken
18.45 - 19.40 uur, basisschool De Gielguorde
19.45 - 20.40 uur, basisschool De Gielguorde
19.30 - 21.30 uur, dorpshuis Weidum
08.15 - 12.15 uur, mfc Wjukken
14.50 uur - 21.30 uur, mfc Wjukken
15.45 - 16.30 uur, gymzaal
16.30 - 17.15 uur, gymzaal
17.15 - 18.05 uur, gymzaal
Gymnastiekzaal Mantgum 19.30 uur
19.30 uur, stal fam. Odinga Skillaerd
19.30 uur, bij mfc Wjukken
19.00 - 20.30 uur, fysiopraktijk Sybesma
20.00 - 21.00 uur, basisschool De Gielguorde
08.15 - 12.15 uur, mfc Wjukken
14.00 - 17.30 uur, mfc Wjukken
09.00 - 09.55 uur, Dorpshuis Weidum
Vrouwen in beweging (gymnastiek 55+) 09.15 -10.15 uur, mfc Wjukken
Vrouwen in beweging (gymnastiek 55+) 10.30 -11.30 uur, mfc Wjukken
Biljartcompetitie
19.30 uur, Café Bonnema
zaterdag Bootcamp
09.00 uur start bij het plein
van mfc De Wjukken
MANDEGUOD
27
׉	 7cassandra://VHYesYA8y5uUeLUuVHjxe1dFBSazJAnoaMW1CcbBeRk`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://YMW3VExFv3EnUkl2j6THVNNj14UQZyk79kpAGdf9Z_4 q ` ׉	 7cassandra://cLZWgPvH_8o5F847CmgLqrAqZ3C-h3qyTquAB8GHM0Yd.` S׉	 7cassandra://xthFzTHIMnV5VQSBAfgyFueL3sPIlF3-yIjw0q1pF1w`̵ ׉	 7cassandra://StZGSFz3Gcimj8tXyPHx1l3ty7XW6QHdUs-EnnFsmroVF͠^,kīט  u׉׉	 7cassandra://WlL85ZZTnWsinNTiTpib1f1OXQeUq-jr1kt3WUI5QpM *@`׉	 7cassandra://bCRTzPe3C2sVwa16RW8rwkly3-CSy-26VIHqMwWY73Ur`S׉	 7cassandra://snn5Nvh15Qfq0ZtzNM2dMPwmuhw8NzBSn-1UZrJ_QQc$[`̵ ׉	 7cassandra://Y-e5FbkLIeipjxyM500Zv0aJuuEqZ_r940S-F2kKqA0 NrB͠^,kīנ^,kī hN̂9ׁHmailto:rsdegroot@terphus.nlׁׁЈנ^,kī hr9ׁHmailto:info@yogarutger.nlׁׁЈנ^,kī i9ׁH &mailto:K.lycklemaennijeholt@upcmail.nlׁׁЈנ^,kī h_̬9ׁH !mailto:apotheekbergwerff@ezorg.nlׁׁЈנ^,kī hG̤9ׁH !mailto:praktijkbergwerff@ezorg.nlׁׁЈנ^,kī /Q9ׁHhttp://H.B.BeׁׁЈנ^,kī hЁ̙9ׁHmailto:foarinoar@mantgum.comׁׁЈ׉EInstelling
Buitenschoolse opvang De Vrijbuiters
Kinderopvang It Flinterke
Diëtistenpraktijk Leuk op Gewicht
Dokterswacht Friesland
Fysiotherapiepraktijk Mantgum
Instellingen
(088) 035 04 00
Peuteropvang ‘De Pukkewjuk’ (‘Kids First’)
Mantgum Foar Inoar
(088) 035 04 00
(088) 035 04 00
foarinoar@mantgum.com
(06) 18 33 90 61
(0900) 112 71 12
(058) 250 14 14
Contact Contactpersoon
E. Hartvelt
E. Hartvelt
E. Hartvelt
C. Bruinsma
J. Sybesma
Apotheekhoudende praktijk H.B.Bergwerff, huisarts 0517-341272/0517342726 H.B. Bergwerff
praktijkbergwerff@ezorg.nl
apotheekbergwerff@ezorg.nl
(058) 763 45 13
Gastouderopvang It Swânnennest
Gastouderopvang Seerôvers en Lânrotten
Gastouderopvang Us Wouterkes
Logopediepraktijk Mantgum
Studio Fitaal
YogaRutger
Doarpstsjerke Mantgum & Skillaerd
Sportcentrum Akkermans
Tandartsenpraktijk Mantgum
Mindfulnesstraining en zenmeditatie
Gemeente Leeuwarden, klein leed
K.lycklemaennijeholt@upcmail.nl
(058) 250 15 23
(058) 250 19 52
(058) 250 13 63
(06) 270 649 94
(06) 420 122 03
info@yogarutger.nl
(06) 519 689 90
rsdegroot@terphus.nl
(0515) 42 56 12
(058) 250 17 81
(06) 128 227 12
(058) 257 66 66
G. van der Heide
J. Wijnja
R. van der Veen
A. Wijnstra
M. Ypma
Rutger Feitsma
R. de Groot
V. Akkermans
Eef Heinhuis
Gezondheidscentrum It Kleaster
Waar zijn in Mantgum AED’s aanwezig?
MFC Wjukken (dag en nacht) hoofdingang gebouw
Poiesz Supermarkt, alleen tijdens openingstijden
Fysiotherapie Jelle Sybesma, werkdagen 08.00 - 18.00 uur
Wat te doen bij een incident: eerst 112 bellen.
MANDEGUOD
28
׉	 7cassandra://xthFzTHIMnV5VQSBAfgyFueL3sPIlF3-yIjw0q1pF1w`̵ ^,kĪ׉EWitte jo dat…
… der by David en Lys oan de Seerp van Galemawei in spjocht bret hat? Mids
maart is in grutte bûntspjocht (grote bonte specht) begongen mei it meitsjen
fan in nêst yn de iperenbeam yn it midden fan it hiem. It hat him twa wike
koste om it nêst klear te krijen – mar dan sitst ek op in djipte fan krap 30
sintimeter de beam yn. Doe hat er in wyfke op ‘e kop tikke, en it gong oan mei
brieden. Nei in pear wike koest in sêft gepiip heare: jongen! Dat gepiip waard
hieltiid lûder, oant in jong op it lêst syn kopke nei bûten stuts om ris efkes yn
it waar te sjen. Ynearsten hearde it op mear as ien jong, mar it is net dúdlik oft
der mear as ien jonge spjochten útflein binne. Hoe dan ek: ien jong is útflein,
ek al wie dat op ien fan de minst moaie dagen: it reinde en waaide krekt o sa,
wylst it wikenlang moai waar west hie.
Grote bonte specht bij nestingang
MANDEGUOD
29
׉	 7cassandra://snn5Nvh15Qfq0ZtzNM2dMPwmuhw8NzBSn-1UZrJ_QQc$[`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://TLkqbPndLpzVh8Bh2QoScos6c0PBO6FAeXhNqedzc-I `׉	 7cassandra://6svIceGgEh9pUt_bXBgV3T1sSvgn0o-FaX8G46OQmsgY`S׉	 7cassandra://YraahObUU2QLzkZCXmhnf5wf6TcOkyDaPsjQjRa6n10`̵ ׉	 7cassandra://pbFfc4mNutWvd4VM9V3qDutrrVqKoIGHUNbob-sHiMc 2N͠^,kīט  u׉׉	 7cassandra://AU9CICkIIz8u9ENyFi0MQBhiumPW9FEUrlcl29taQD4 `׉	 7cassandra://tGL_aMo1J9nYDhcrWvYevK0lnOsqAx7CE6RPKLtSqLg|K`S׉	 7cassandra://LdQIrKCrACszDTEHtCAqN9CaTo5w5EpX-hiawCB4egE `̵ ׉	 7cassandra://hT_VjysQi1xVF_cgNOsTix9-F1aLHF5E9r4VsMJWB4s͑]6͠^,kīנ^,kī UQ9ׁHhttp://www.8je.nlׁׁЈנ^,kī HU̉9ׁHmailto:eefheinhuis@8je.nlׁׁЈ׉E Eef Heinhuis - ervaren trainer
Mindfulness categorie 1
MBSR - MBCL - IMP
Zenmeditatie
Meer weten?
Telefoon: 0612822712
eefheinhuis@8je.nl - www.8je.nl
Dokter Fokkewei 10/12, Mantgum
MANDEGUOD
30
׉	 7cassandra://YraahObUU2QLzkZCXmhnf5wf6TcOkyDaPsjQjRa6n10`̵ ^,kĪ׉EEen nieuwe Rubriek
Wat hinget der by dy oan ‘e muorre?
Les cheveux courts
Toen Lys mij, alweer een paar weken geleden, belde met de vraag of ik het
stokje voor deze rubriek van haar over wilde nemen, moest ik direct denken
aan een litho van Kees van Dongen die bij ons aan de muur hangt.
Het werk is van onze dochter Lidewij.
Toen zij in Utrecht studeerde en op kamers woonde fietste ze bijna dagelijks
langs kunsthandel Juffermans aan de Lange Jansstraat.
Op een dag hing deze dame daar in de etalage. Bevlogen vertelde Lidewij over
het kunstwerk: “Het lijkt wel of ze me nakijkt als ik langs fiets.” zei ze.
Tijdens een van mijn bezoekjes aan Lidewij zijn we de kunsthandel binnen
gestapt. Aan de alleraardigste eigenaar, Jan Juffermans, vertelde Lidewij dat ze
erg onder de indruk was van “les cheveux courts”, want zo bleek het te heten.
Gepassioneerd vertelde hij een en ander over het werk, liet ons een prachtig
boekwerk met de beschrijving zien en gaf Lidewij een ansichtkaart van het
werk mee. Ze besloot dat ze het van haar eerste salaris zou gaan kopen. Maar
op een dag hing het er niet meer, het was verkocht. Wat een teleurstelling.
Lidewij verhuisde naar Amsterdam en studeerde af. Op een dag fietste ze over
de Spiegelgracht en daar zag ze “haar” Van Dongen hangen. Enthousiast belde
ze ons om het te vertellen. Jan en ik besloten het haar cadeau te doen voor haar
afstuderen én haar 25e verjaardag.
Het heeft in veel Amsterdamse kamers
gehangen en de dame was in de loop van
de jaren een beetje scheef in haar lijst
gezakt. Zonde natuurlijk. We hebben het
meegenomen naar een lijstenmakerij in
Sneek en daar is het prachtig hersteld.
Toen we het op konden halen was er de
“LockDown” en heeft het een paar weken
bij ons aan de muur gehangen.
Inmiddels hangt het weer te pronken in
Amsterdam bij Lidewij en Willem, in hun
eigen huis.
Ik wil het stokje graag doorgeven aan
Henny Tuinhout-de Leeuw.
Ada Middelweerd.
MANDEGUOD
31
׉	 7cassandra://LdQIrKCrACszDTEHtCAqN9CaTo5w5EpX-hiawCB4egE `̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://HYUSB8GKHwEW9T-nLNzHWuTrtbiR7-Cy6OUe4a1Isbg {`׉	 7cassandra://zqZpR2tEF8MG0VJxpnzgx1jr-UYLRXEKABpnpZtBuvYh`S׉	 7cassandra://buuv2cBfK2MDCkGqJPDXqATO3Lgi-1izmFFZxVmWX20#`̵ ׉	 7cassandra://QenNGkZOxQJCywS1c_eqyJCXB4N8rC45U4zKICV79DU AgF͠^,kī ט  u׉׉	 7cassandra://nFHNbIsXnrJWxImk0jk96U-Et7cdVFC0bW1pJFjmIcI  t`׉	 7cassandra://LEllsmIFgorO4pCti-K4qhlj9sp0tcmkQ4L8dVNpwVs͓`S׉	 7cassandra://TGADya7qxoeBD-J60mABWNJjHojxLr8AHXNyDvDlepY'2`̵ ׉	 7cassandra://d8iEv0X-VzF2rIgXOQuZAtT53fsjiKhzzF7uJSIlMsc͊6͠^,kī!נ^,kī$ }l̑9ׁHhttp://www.ambachtsbakker.nlׁׁЈנ^,kī# r̧9ׁH  mailto:bakkerijsybesma@hetnet.nlׁׁЈ׉E5Ambachtsbakker Sybesma
* Mantgumer Preamke, een heerlijk lekkernij maar ook
een leuke tip als kado.
* Kadomand vullen naar keuze terwijl u wacht,
u kunt deze ook bestellen.
* Suiker/krentenbrood in cijfers. leuk voor kado
verjaardag of trouwdag!
Openingstijden Mantgum:
Dinsdag t/m donderdag:
8.30 - 18.00 uur
Vrijdag:
8.00 - 18.00 uur
Zaterdag:
8.00 - 16.00 uur
email: bakkerijsybesma@hetnet.nl
Mantgum tel.: 058-2502070 / Boksum tel.: 058-2541323 / 06-22632617
* Reklame’s staan in de Skille vermeld.
* Ontbijtservice.
* `s Maandags kunt u gebak afhalen op bestelling in
onze winkel te Boksum.
Ook kunt u s`ochtends vroeg altijd in Boksum terecht
om uw gebak af te halen of mee te nemen naar uw
werk bijvoorbeeld.
* Bestellen kan in de winkel of via telefoon of whatsapp
of website www.ambachtsbakker.nl
MANDEGUOD
32
׉	 7cassandra://buuv2cBfK2MDCkGqJPDXqATO3Lgi-1izmFFZxVmWX20#`̵ ^,kĪ׉E	m“Waarom heb ik nooit leren vliegen?”
“Dy mefrou wennet hjir yn Mantgum, is al fier yn de tachtich, en hat krekt al
wèr in boek skreaun. Moaie gelegenheid om in stik oer har yn de Mandeguod
te setten!” Sa waard ik troch de oare redaksjeleden op paad stjoerd.
We koene mekoar net, Beatrix Baerken en ik, mar we ha in tige animearre
petear hân. In frou dy’t genôch te fertellen hat, dat is wol dúdlik. Trije boeken
hat se no op har namme stean, it earste boek is se in jier as tsien werom mei
begûn, de lêste twa datearje út 2018 en 2019.
Beatrix Brandon Bravo-Baerken
– mar har famkesnamme
Baerken brûkt se as skriuwersnamme.
“Anders is het zo’n
mondvol…”
Beatrix wennet al in jier of 15
yn Mantgum, berne yn Bergen
by Alkmaar, mar omdat dêr
in militêr fleanfjild lei moast
de famylje oan it begjin fan
de Twadde Wrâldoarloch
ferhúzje nei de omkriten fan
Amersfoort. Doe’t de oarloch
foarby wie, wie Beatrix in famke fan tolve jier, krekt âld genôch om de dingen
fan doe noch helder foar de geast te hawwen.
Beatrix en har man kamen eartiids al faak yn Fryslân mei harren motorboat, en
omdat har man as marineoffisier al ridlik jong mei pinsjoen gie, sochten hja in
plakje yn Fryslân. “We zijn op in druilerige dag in november in Fryslân wezen
kijken, omdat we er vanuit gingen dat we – als we het met slècht weer al mooi
vonden – het gebied met móói weer ook vast wel mooi zouden vinden.” En
sadwaande hawwe hja harren - nei 8 jier yn Boazum - yn Mantgum ta wenjen
set yn in saneamde kangoeroe-wenning, mei de húshâlding fan harren jongste
soan en skoandochter ûnder it selde dak.
Tige fertrietlik dat Beatrix har man mar in goed jier yn it nije hûs yn Mantgum
wenne hat. Nei it ferstjerren fan har man trunen har bern har oan om dingen
op papier te setten. Beatrix wist ommers noch in protte saken fan foarhinne,
en al dy famyljeferhalen soene oars ferlern gien wêze. Se wie eartiids ek wol
dwaande mei skriuwen, mar doe hat se it grut oppakt. Hja hat hiele stambeammen
neipluze, de ferhalen opskreaun, foto’s der by socht en yn 2015 hat se dêr
yn eigen behear in stik of 15 boeken fan printsje litten. De famyljekronyk ‘Mijn
moeders moeder’. Foar har bern en de neiste famylje.
Dat betsjutte ek dat se it omslach fan dat famyljeboek sels ûntwurpen hat. Hja
hat dêrfoar it board brûkt dat troch har oerpake beskildere wie mei de ôfbylMANDEGUOD
33
׉	 7cassandra://TGADya7qxoeBD-J60mABWNJjHojxLr8AHXNyDvDlepY'2`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://brNg7eYJ5FSJMftNsRteIwg59GmQ_GWZNT0MjSocXgw V`׉	 7cassandra://aCXiAO1tby1iWGiOb0N1HRP9__4EBuzn9ZhhHHILl0QI`S׉	 7cassandra://-JQRX6Nr_eF2u04OgPD4BSpKwr0BBgTVVpd0S7z4KCM`̵ ׉	 7cassandra://3mwPcKOyfftuvWMBH5gDSg6xdeFiFp8u0xxul_n0G9Q ~͠^,kī%ט  u׉׉	 7cassandra://Y2uNJVQYuKN2bv8xMNLZ2KaOnVdO7yHY49YyaBRLHvk V`׉	 7cassandra://1vqfgDsTsMl2I3NVaMQc9qaYNerc8dcsuN7yo9kErTA͒`S׉	 7cassandra://ZTCFfnOJY1tA1p4dMU2q6FUGHeHbbyAk92HmXvvg0l8&[`̵ ׉	 7cassandra://P1bAYTqJX8bo08XXDK4LtJd9X7Dri7YhIIOEF7AlNNs͔#:͠^,kī&נ^,kī) b9ׁH  http://www.dejonguitvaartzorg.nlׁׁЈנ^,kī( b9ׁHhttp://www.deׁׁЈ׉E zorgvuldig
en met aandacht
Dag en nacht bereikbaar
T 0566 60 29 22
www.dejonguitvaartzorg.n
.nl
nl
I www.dejonguitvaartzorg.nl
MANDEGUOD
34
׉	 7cassandra://-JQRX6Nr_eF2u04OgPD4BSpKwr0BBgTVVpd0S7z4KCM`̵ ^,kĪ׉E	ding fan it steatlike hûs fan har foarfaren
yn Waddinxveen. Dat board hinget
no yn har hal, mei dêr ûnder de troch
Beatrix sels skildere portretten fan har
oerpake en -beppe.
Troch har sels skildere? Ja, kloppet. Ien
fan de oare saken dy’t Beatrix nammentlik
oppakt hat doe’t hja allinnich
kaam te stean wie skilderles by Janneke
Hengst. Op oanrieden fan Janneke hat
Beatrix letter ek noch skilderles hân by
ûnder oaren Doet Boersma, en se skilderet
no al mear as tsien jier. Beatrix
mei foaral graach portretten skilderje,
en har hûs hinget dan ek fol mei de
prachtichste skilderijen.
Doe’t Beatrix yn 2015 de famyljekronyk
ôf hie, wie der oan de iene kant
it gefoel: fijn dat it ôf is, mar oan de oare kant knage it ek: spitich dat it ôf is…
It joech eins in leech gefoel.
It skriuwen gong har lykwols maklik ôf, it bleaun har dan ek dwaande hâlden
en sa kaam yn 2018 har earste roman ‘De geur van wilde marjolein’ út.
Op oantrún fan har dochter sette Beatrix dêrnei op ‘e nij útein mei skriuwen,
mei as resultaat ‘Een brief aan Kyra’, útkommen yn 2019. It wie ommers hast
75 jier lyn sûnt de befrijing yn 1945, en dat is ien fan de redenen dat har
oantinkens út de Twadde Wrâldoarloch in rol spylje yn it earste part fan dizze
roman. It twadde part fan de roman is situearre yn Noarwegen. “Jeg elsket
deg” is it motto foaryn it boek – Noarsk foar “Ik hield van je”.
“Als ik mijn verhaal ergens plaats, wil ik dat gebied ook echt kennen”, giet
Beatrix fierder. Noarwegen is foar har bekend terrein: se giene faak nei Noarwegen
op fakânsje, boppedat hat hja ek in skoft yn Denemarken wenne. De
roman ‘De geur van wilde marjolein’ spilet yn de Auvergne, yn súd Frankryk.
Dêr hat hja ea in tiid in skilderkursus folge (“Met het vliegtuig
naar Lyon, auto gehuurd, en na de cursus weer met de auto naar
Lyon, en het vliegtuig weer in.”) sadat hja har ek thús fielde by
it skriuwen fan in ferhaal dat him yn de Auvergne ôfspilet.
Lyts detail fan har boeken: omdat Beatrix alles yn eigen behear
útjout, moatte je ek foarsichtich omspringe mei de finânsjes.
Sadwaande stiet op de achterflap fan sawol ‘De geur van wilde
marjolein’ as op de achterflap fan ‘Een brief aan Kyra’ deselde
foto. Der hie noch wol in moaie mear resinte foto foar it twadde
boek west, mar dat wie in foto dy’t makke wie troch in fotograaf
– en ja, dan moat der djoer foar betelle wurde…
MANDEGUOD
35
׉	 7cassandra://ZTCFfnOJY1tA1p4dMU2q6FUGHeHbbyAk92HmXvvg0l8&[`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://NpmCTd2gVFnY3S0AvK4hVmWHaDJf-4-x3AEzAL34xBM .`׉	 7cassandra://iRINiRh4L8fk8TZVtmXCdYeCjqfW_nojPNHpLfcu02gZ(`S׉	 7cassandra://l_T_wNYvI4TdfFjHddEg9TyRTZRLdg6F7fUnQQ3C0-4`̵ ׉	 7cassandra://FS5f3rPlwoWpNBYm-XR5h3D0OEk2kiyiR8AblOSrzDs @>͠^,kī*ט  u׉׉	 7cassandra://iBINb3pFs9LM7Esy20wHjPFDdjrrdmECG5OgfWCCyPM qj`׉	 7cassandra://TU3hoioJBruoC5zm-HcR1L7PqQ787_dIT2feb8tHT1cͅ`S׉	 7cassandra://jWU_gp1mCiDn3LyLKTpzHEjeR2yzL6xySEb60g93d1k$`̵ ׉	 7cassandra://DXQFO15FW9TraHCTJwMhM0cV8O0L9hwFgoTR_fozGvǗA:͠^,kī+׉EMANDEGUOD
36
׉	 7cassandra://l_T_wNYvI4TdfFjHddEg9TyRTZRLdg6F7fUnQQ3C0-4`̵ ^,kĪ׉EIt skriuwen fan dizze boeken ferge fansels ek in soad neisjen, korrizjearjen,
redigearjen en nochris neisjen en trochlêzen. Lokkich
krige hja dêr de help foar fan ûnder oaren har dochter en skoandochter.
Boppedat ha je dan in soad kontakten mei resinsinten
en oare minsken út de boekewrâld. It hâldt je skerp en by de tiid,
fynt Beatrix.
Dat se net echt skerp en by de tiid holden wurde hoecht, docht
wol bliken út it feit dat se fan alles ûndernimt. Se is in pear jier
lyn noch mei in postboat mei nei de Noardkaap fearn. Sa’n postboat
kin in hûndert passazjiers bergje, en giet withoefaak oan lân,
om – ja logysk – post te bringen of op te heljen. Neidat de Noardkaap
berikt is, fart de postboat noch in eintsje fierder, oan Ruslân ta. Beatrix
sjocht werom op in prachtige reis.
Hja mei ek tige graach autoride, en se sei altyd: “Waarom heb ik nooit leren
vliegen?” Dy winsk ha de bern letterlik
oppikt, en 4 jier lyn krige se as jierdeispresintsje
in fleanles op fleanfjild Lelystad.
“Waren we hoog boven in de lucht, zegt die
piloot: Nou, neem de stuurknuppel maar
over…”. Har dochter siet opteard op it achterbankje
fan it fleantúch en koe sa moai in
foto nimme fan Beatrix as piloat.
En och, leeftyd… “Je wordt niet oud zonder
dat het begint te kraken”, seit Beatrix, mar
dêr lit se har net troch út it fjild slaan. Fjouwer
jier lyn hat se ek in nije hûn oantúgd.
In Ingelske Springer Spaniel. No binne dy
spaniels der yn twa soarten: in jacht- en in
showlijn. Se hat foar dy lêste ferzje keazen
– dy past kwa snelheid better by har, sa
ornearre se.
Ek it spinnen op har spinwiel hat se wer
oppakt. “Ik heb net ook nog een nieuwe
naaimachine gekocht, want misschien word
ik wel honderd, en zo lang kun je toch niet
zonder naaimachine?”
Mei in stikmannich fan har skilderijen wie se ein novimber presint op de
manifestaasje ‘Keunst yn Kanaän’ yn de Wjukken – in wykein mei keunst en
workshops fan ynwenners fan Mantgum.
As ik dit sa allegear besjoch, doar ik der hast wol om te wedzjen dat der de
kommende jierren nòch in stikmannich romans fan Beatrix Baerken it ljocht
sjogge. Enerzjy en ideeën genôch!
Lys Scarse
MANDEGUOD
37
׉	 7cassandra://jWU_gp1mCiDn3LyLKTpzHEjeR2yzL6xySEb60g93d1k$`̵ ^,kĪ^,kĪ{בCט   u׉׉	 7cassandra://FsoKuv39QzDsyITxtEYb2loTEeoFlcq5R8OvhcFJiRY `׉	 7cassandra://hum9E7QRTZ21-6QrLV-4vrXqKZVO1TZTUjCyUex7uwcn`S׉	 7cassandra://LA3_QusdyjwAzDkQ2-jeyJBsFoa4epk3sWETeod8uNY'`̵ ׉	 7cassandra://8Y1-y5fEvSbp8Ox8jWPxLop6V9hWP3ovofIzsX77tJA tN͠^,kī-ט  u׉׉	 7cassandra://HdqZ-p0UV5w6BQou8c5QFxNE8S1SZYGFP4xK9JwFDMY `׉	 7cassandra://skuOma3jWG69197Z0u1gS_8RGp8QWzUnPxD8QvQSkOo͈ `S׉	 7cassandra://iE3yh9A9qVSCicCMyk7Acr_xw0_5OYHJIFie3Ck8kWc$%`̵ ׉	 7cassandra://Ae3buNvTqdZhnh5WxH00ovWvnZOfMv_MeIqwgSHLPbEͷ6͠^,kī.נ^,kī0 |̭9ׁHhttp://www.stukjesnatuur.nlׁׁЈ׉EMANDEGUOD
38
׉	 7cassandra://LA3_QusdyjwAzDkQ2-jeyJBsFoa4epk3sWETeod8uNY'`̵ ^,kĪ׉EOp zoek naar de spotvogel
Op Hemelvaartsdag sta ik met Veronica, Frouke (een vriendin van Veronica) en
Ian Borwell mussen en merels te tellen in de voortuin van dorpsgenoten. Hoe
is het zo ver gekomen?
In de coronatijd blijken we andere hobby’s te ontwikkelen dan voorheen. Wij
hebben de online cursus “Tuinvogels in Nederland” van de Vogelbescherming
ontdekt en kunnen tot ons groot plezier nu het geluid van een winterkoninkje
onderscheiden van een roodborstje. Laatst stonden we nog 10 minuten naar
een zanglijster in de achtertuin te luisteren: dat beestje had er natuurlijk al
honderd keer gezeten, alleen hadden we dat voorheen nooit in de gaten.
Frouke vertelde ons dat ze met Ian was mee geweest op een vogeltelling. Ian,
een fanatieke vogelliefhebber, is een Engelsman die zijn Nederlandse vrouw
is gevolgd en beland is in Wytgaard. Voor meer info over zijn verhaal en zijn
foto’s, zie zijn website www.stukjesnatuur.nl. Hij voert regelmatig vogeltellingen
uit, waaronder de tellingen voor Sovon Liveatlas. Deze tellingen hebben
tot doel de aan- en afwezigheid
(verspreiding) en
veranderingen daarin van
soorten in heel Nederland
vast te leggen. Je kunt de
tellingen op verschillende
manieren uitvoeren. Wij
kozen voor de zogenaamde
“één vierkante kilometer”
methode, waarin je
één uur lang op een van
te voren gekozen vierkante
kilometer gaat tellen
welke soorten en aantallen
vogels je ziet en/of
hoort. In overleg komen
we uit op het gebied aan de westkant van het dorp, het spoor en de volkstuintjes
en de weg naar Tsjeintgum (zie het witte vierkant op de kaart).
We vertrekken van ons huis over de Swannedrift naar de Seerp van Galemawei
en zien vooral veel mussen, duiven en spreeuwen maar ook een huiszwaluwnest.
Mocht u zich trouwens hebben afgevraagd waar een groepje van vier op
Hemelvaartsdag naar stond te kijken in uw voortuin, dan weet u het nu. Ian
vertelt dat hij overwoog om een hesje “ik ben vogelteller” aan te schaffen voor
dit soort tochten in de bebouwde kom. Op de hoek met de Gibbeflecht houden
MANDEGUOD
39
׉	 7cassandra://iE3yh9A9qVSCicCMyk7Acr_xw0_5OYHJIFie3Ck8kWc$%`̵ ^,kĪā^,kĪÁ{בCט   u׉׉	 7cassandra://FFQ0251EEYlSxcUphXXrY2Dzvnpbz05EawR8yJFQHi4 `׉	 7cassandra://GDL-YhIsxQGRKhQt4geAF7Hm9fVXLw81SZu-Dw2a3Qwg`S׉	 7cassandra://E3eOgKAM2ELONi1FXRQKk_73xAIJ4lZzkzj8YsFYs3M"`̵ ׉	 7cassandra://BaEVeOifhQkTGBN_bw-9ecoZbRxscM8q6WEWRKPWiow U:͠^,kī1ט  u׉׉	 7cassandra://CQyp8fm2xlGol3e2ED_8VHHZf4lFV7sUGpd5ZWRAWsk J`׉	 7cassandra://Jm1K7CB7352Un4hShCpXShthzWPTSxjqhKZkUOkDn3Qzc`S׉	 7cassandra://Zxw8OPevaa_99jEm0aiIxkIjnn5ImSQByykPYZ-qg4Y`̵ ׉	 7cassandra://TfLoeq5qQKY-mhKI9SgkEdlCGkHmG29RfstJ9WmJUQcͻ:͠^,kī2׉EMANDEGUOD
40
׉	 7cassandra://E3eOgKAM2ELONi1FXRQKk_73xAIJ4lZzkzj8YsFYs3M"`̵ ^,kĪ׉Enwe stil want Ian denkt dat
hij de spotvogel heeft gehoord,
een vogel die hij op
zijn verlanglijstje had voor
vandaag. Maar helaas, hij
is gevlogen voor we hem
konden bevestigen dus we
kunnen hem niet noteren.
Verder langs het spoor
lopen we door de volkstuinen
tot het eind van onze
vierkante kilometer: onder
andere tjiftjafs, een kwikstaartje
en overvliegend
(want die tellen ook) een
aalscholver. Meer verrassende
soorten ontdekken we nadat we over het brugje bij het station terug het
dorp in zijn gekomen en naar het noorden gelopen naar het grasveldje met de
heuvel bij it Spyk. Naar het westen kijkend (over het water) ontdekken we een
paartje kneus (vooral het mannetje is bijzonder mooi) en horen we de zwartkop
(bijzonder voor deze streek).
We stappen op de fiets voor het eindje buiten het dorp richting Tsjeintgum,
dat ook tot onze vierkante kilometer hoort. In de sloot langs de weg zitten
verschillende eenden en we leren het verschil tussen wilde eenden en soepeenden
(dat is dus echt een vogelsoort: alle eenden die een mengeling zijn van
verschillende soorten).
Nadat we bij Tsjeintgum kort zijn gestopt en ik alvast langzaam vooruit verder
het dorp uit fiets, valt me in een boom links van de weg een geluid op dat ik
in ieder geval in de Tuinvogel-cursus nog niet ben tegengekomen. Het intrigerende
is namelijk dat het geluid duidelijk van één en dezelfde vogel afkomstig
is maar de hele tijd varieert. Als Ian aansluit blijkt dat
we beet hebben: het is de spotvogel. Hij was een week
eerder voor het eerst in Nederland gesignaleerd dus
Ian had al goede hoop hem te treffen. Heel kort zien
we hem even op een tak zitten (een klein vogeltje met
een gele borst) maar de 10 minuten daarna moeten we
ons tevreden stellen met zijn concert van vogelimitaties
zonder dat we hem nog te zien krijgen. Moeilijk te
spotten, die spotvogel. Maar het geluid alleen al was
geweldig.
MANDEGUOD
41
׉	 7cassandra://Zxw8OPevaa_99jEm0aiIxkIjnn5ImSQByykPYZ-qg4Y`̵ ^,kĪƁ^,kĪŁ{בCט   u׉׉	 7cassandra://9e_UWHBt9lrfZeRnaZukTHuy28GDZb5BGZbrz0A8EzA ]`׉	 7cassandra://A9JU-JQ68KL8VRGKJpJbC8DgsUJATMTQC1FZ9vdu210k`S׉	 7cassandra://EGD9B44kx9pPaG8HzLD2eBqj5UEU995JLPy3dTi3P-U%N`̵ ׉	 7cassandra://Vk1Ygf_PBXpndlncAI9Nix9VKnn0vRDbv6V1r4WtHVU YJ͠^,kī4ט  u׉׉	 7cassandra://Wm7crLbNq90cRsiA0z5qUESTyKa9_ee7cSB04YswC-Y &` ׉	 7cassandra://Jm-sjzRCKjbD5awGJlCimPcj0vlkQy-kQmgXo3XND58z` S׉	 7cassandra://4uacY8X__633d9kL5hzQ4_5VRamv71lpTft90L3qK-k`̵ ׉	 7cassandra://3vi0xYAbSoMK2CiBOzBGytXPo3BO1Vir4aMHP0bd9toJ=:͠^,kī5נ^,kī9 q9ׁHhttp://www.bistedokter.nlׁׁЈנ^,kī8 A̆9ׁHhttp://www.dierenartsgrou.nlׁׁЈנ^,kī7 nɁ̅9ׁHmailto:info@dierenartsgrou.nlׁׁЈנ^,kī; N̟9ׁHhttp://www.mantgum.comׁׁЈ׉EMet hart voor dieren,
in het hart van Fryslân
Voor spoedgevallen 24 u./7d. bereikbaar.
Oedsmawei 13, 9001 ZJ GROU
Tel. 0566 - 60 14 64
E-mail: info@dierenartsgrou.nl
Websites:
www.dierenartsgrou.nl en www.bistedokter.nl
Telefonisch spreekuur:
maandag t/m zaterdag van 8.00 - 9.30 u.
Spreekuren gezelschapsdieren
uitsluitend op afspraak!
Balie geopend:
Maandag t/m vrijdag: 8.00 – 18.00 u. en
zaterdag: 8.00 – 9.30 u.
MANDEGUOD
42
׉	 7cassandra://EGD9B44kx9pPaG8HzLD2eBqj5UEU995JLPy3dTi3P-U%N`̵ ^,kĪ׉EIn de bijgaande Tabel staat onze score voor een uurtje vogels tellen.
Telling in kilometerhok 10-18-42 - Mantgum, Friesland
Resultaten 21 mei 2020 van 09:00 t/m 10:00 teller: Ian Borwell
Knobbelzwaan 2
Krakeend
Wilde Eend
Soepeend
Waterhoen
Meerkoet
Grutto
Houtduif
1
11
3
Blauwe Reiger 1
Aalscholver
1
1
11
1
8
Turkse Tortel 4
Torenvalk
Kauw
2
Zwarte Kraai 1
Pimpelmees
2
Koolmees
Tjiftjaf
Boerenzwaluw 3
Huiszwaluw 12
Spotvogel 1
De Zwartkop: bijzonder in dit kilometerhok en/of in deze periode
Mussen: hoog aantal voor deze soort
In totaal 29 soorten waargenomen
Rob Mangnus
Doarpsmienskip Mantgum
Vooraankondiging Jaarvergadering 2020
Het bestuur van Doarpsmienskip Mantgum nodigt hierbij alle
inwoners van Mantgum van harte uit voor deelname aan de
Jaarvergadering, tevens de Algemene Ledenvergadering.
De Jaarvergadering van Doarpsmienskip Mantgum vindt dit jaar, onder voorbehoud
van verdere Covid19 ontwikkelingen, plaats op donderdag 1 oktober
2020 om 20.00 uur in MFC Wjukken. Dit bericht is slechts een vooraankondiging.
De officiële uitnodiging en de agenda zullen in Mandeguod van september
worden geplaatst. De stukken zijn naar verwachting medio september
te vinden op www.mantgum.com.
Tijdens deze Jaar-/Algemene Ledenvergadering wordt onder andere de
verdeling van het dorpsbudget besproken. Bovenstaande uitnodiging geldt
daarom ook voor inwoners van Mantgum die geen lid zijn van Doarpsmienskip
Mantgum.
MANDEGUOD
43
Zwartkop
Merel
Huismus
2 Putter
1
2 Winterkoning 4
Spreeuw
5 Witte Kwikstaart 1
Vink
Kneu
1
2
3
34
9
38
׉	 7cassandra://4uacY8X__633d9kL5hzQ4_5VRamv71lpTft90L3qK-k`̵ ^,kĪȁ^,kĪǁ{בCט   u׉׉	 7cassandra://sc7_h85JENd5kiLSkOUZWppfKeXczvzQLCl8Xbu17R4 `׉	 7cassandra://ikd4xSKExsivYnYmxkD2u6AxE1hGMeQb-L9p7waFWNcw&`S׉	 7cassandra://AYiusOnwTJN5v1FaYSCXgVoMr1131D-x258kPYWtwXM*a`̵ ׉	 7cassandra://WoQf_o6jgONTU2mYpcYYWDmholpaWOrrxebLe0CqCW8 :͠^,kī:ט  u׉׉	 7cassandra://0NJUIkGIoaokZ0A1C-Uo0McuYkoRVUWNk6VcmyubrIM ` ׉	 7cassandra://m-W45kxUigyyX-bwdsU7_2BTxpciawzHQAsa4kROKcM͒V`S׉	 7cassandra://xQBemTOMcp5XTNEgokYA_vFK6JBm-EolsMdOctkrmCw"\`̵ ׉	 7cassandra://3vQziq6w-I0HKOhGEwonjYokq9OjMI1aRw2MWRjqV6M32͠^,kī<׉EMANDEGUOD
44
׉	 7cassandra://AYiusOnwTJN5v1FaYSCXgVoMr1131D-x258kPYWtwXM*a`̵ ^,kĪ׉E$Kreatyf kompleks
Us doarp is segene mei in treinstasjon. Gewoanwei kinne wy hjir wol sa'n
fjouwer kear yn 'e oere weikomme. Op it stuit is dat wat minder fanwege
firusfratsen, mar hoe yntelliginter oft wy dy ôfbouwe hoe earder oft de wenstige
skema's wer tapast wurde sille. Rutte cs. dogge harren bêst, mar wy binne
der noch net... Mar no komt der de hiele dei troch in stim út 'e perronlûdsprekkers
dy't hieltyd wer meidielt dat de gewoane fertrektiden net mear jilde
en dat der oanpassingen binne fanwege koroana. Dat sil wol sa moatte fan 'e
direksje mar net ien heart it mear.
Oan de noardkant fan it stasjon leit by it spoar lâns in moai lytsskalich
folkstúntsjeskompleks. De minsken dy 't dêr oan it wurk binne slane allang
gjin acht mear op dy meidielingen fan de spoarjuffer. Se ha wol wat oars oan
'e holle, want de tún moat klear! Guon binne der net wei te slaan, mar de iene
hat dan ek in folle grutter stik bou as de oare. Mar it is yn elk gefal folle drokker
op 'e tunen as oare jierren. Opfallend binne de bousels dy't ferspraat oer
it túnkompleks steane. Der binne hokjes, kassen, broeibakken, plestik tunnels,
kompostbakken, der is in sitsje kompleet mei parasol en soarte feranda.
Want "na gedane arbeid... ensafh." Der is sels in bousel dat wol wat wei hat
fan it 'tiny-house' mar dan mei in glêzen dak en in knappe mar folslein dissonante
foardoar. Alle materialen kinne by de bouwerij dus brûkt wurde. Der
is bygelyks in grutte 'broeikas' dy't opboud is fan sloopkezinen mei glês fan
allerhande ôfmjittingen, mar mei ferskate passtikjes en planken is der dochs
in min of mear kreas gehiel fan makke. Sels de bopperútsjes kinne iepen foar
frisse lucht. Sa’n túnhobby stimulearret de kreativiteit blykber geweldich.
Der lizze lapen lânbouplestik om it túch op te kearen mei in pear kreaze rigen
gatten njonken elkoar dêr't de ierdbeiplantsjes yn steane. In oare túnker hat
in âld flierkleed oer klaai drapearre. Dêr komt echt gjin hynsteblom of jabikskrúswoartel
trochhinne!
Alle soarten beantsjestokken wurde der brûkt, bamboe, houten latsjes, tûken;
as it mar lingte hat en net te tsjok is. Dy stokken wurde dan wer mei alderhande
soarten tou en tried byelkoar bûn en yn 'e grûn ferankere. It is wol moai
te sjen hoe't der oeral in oplossing foar fûn wurdt, wylst it allegear hast neat
kostet. Itselde jildt foar de paadsjes tusken de ierappelrêgen en de tunen sels,
alle soarten tegels en klinkerts en oare bakstiennen yn alderhande formaten
lizze der yn de meast wûnderlike patroanen. Dat is ek it gefal mei de ôffredingen,
alles wurdt der foar brûkt, fan rustige boumatten oant pleksyglês en grien
nylongaas. It is fansels ek de sport om safolle mooglik opbringst te krijen mei
sa min mooglik kosten en dan is it net bedoeling in protte jild oan datsoarte
omballingen út te jaan.
MANDEGUOD
45
׉	 7cassandra://xQBemTOMcp5XTNEgokYA_vFK6JBm-EolsMdOctkrmCw"\`̵ ^,kĪʁ^,kĪɁ{בCט   u׉׉	 7cassandra://Fq4SanxSz6g-nQCyjJXB71sZ0ewCv0Bdu6lPnRvms-U o`׉	 7cassandra://Yv40Zi4HxeE3gsgV0zdFc17AnQPJDb9WI_m4CkAmYzEUg`S׉	 7cassandra://3JHl0JR55dpFTeXk4rShZ_lB3GxkKr7L1UTj_TITsxM;`̵ ׉	 7cassandra://7rAi_OYD018WN_mnoEFPFKM9OTh6N1y1qse2FeWfDMM 4F͠^,kī>ט  u׉׉	 7cassandra://2Ankwf_9VzLPyTqA7gwFJMOd9ZYLsbtwCS5qnd96JuQ `׉	 7cassandra://S21jtuNQxeyQTOhO2omfTEBNY2WYS8C4GjIje6Uy3_4~	`S׉	 7cassandra://1ibgOBLpot_nFzwQ2VJxdO7twxAgBOVNoDQpEzXyds4!K`̵ ׉	 7cassandra://Tzz6hHiSGxCgry9SjNSUT1q1icSzyfnrXYalEeTJbNU̓76͠^,kī?׉EMANDEGUOD
46
׉	 7cassandra://3JHl0JR55dpFTeXk4rShZ_lB3GxkKr7L1UTj_TITsxM;`̵ ^,kĪ׉EDe lêste wiken is der hurd wurke op de túntsjes. Wilens liket it measte wurk
dien te wêzen; ien dy 't regelmjittich by it spoar delgiet koe hast alle dagen
de feroarings sjen. Yn febrewaris kamen de earsten al del om de ekers wer
ynoarder te bringen. Froast hat der kwalik west sadat der noch aardich wat
grûnwurk fersetten wurde moast. De kluten binne fyn makke en grutte bulten
rûge dong binne der oer de tunen brocht. Der is siedde, der is plante, der is
skoffele, der is wetterjûn en folle net genôch. By de measte túnkers leit it
der kreas by. Der binne ek in pear 'rûge boeren' by, it sjocht dêr net út yn fergeliking
mei de warbere buorlju. Wat sit dêr dan efter; gjin sin, gewoan fergetten,
oare drokte, sykte, oare hobby? Wa sil it sizze...
No’t it sa yn en út wat waarmer wurdt en alles de grûn útbrûst wurdt it de
grutste taak ien en oar by te hâlden wat ûnkrûd oangiet, want dat brûst oer
it algemien noch folle hurder as it gewaaks dêr't it om giet. En yn tiden fan
drûchte moat der fansels wetterjûn wurde, in soad wetter. Mar it spoargat is
djip, wetter genôch. En, alwer mei de noadige kreativiteit, is der in deeglik
bjinstap boud dêr't elkenien gebrûk fan meitsje kin.
Fûgels wurde besocht by it siedde guod wei te hâlden mei wapperjende plestikpûden
en skriklint op prikken. Mar of't it helpt...
It dûbele boerd by it yngongsstek 'Verboden voor onbevoegden' helpt yn elk
gefal net. Of alle doarpsynwenners hawwe it foech krigen, mar dat berjocht
heucht my net. Elkenien kuieret deagemoedereard oer dat túnpaad, sûnder
soarch of noed.
De kommende tiid moatte de túnkers
mar net tefolle yn de folders fan de
supermerken nei de oanbiedingen fan de
seizoensgriente sjen, want faaks sakket
de moed dan wol wat yn 'e hakken. En
no mar hoopje dat de slakken, rûpen,
blêdhoantsjes, ierappelkrobben en oar
skealik bisteguod op ôfstan bliuwe.
Leafst op oardel meter...
Henk Nijp
(Dit artikel wie op 25 maaie 2020 publisearre
op de site fan tydskrift ‘ensafh’.)
MANDEGUOD
47
׉	 7cassandra://1ibgOBLpot_nFzwQ2VJxdO7twxAgBOVNoDQpEzXyds4!K`̵ ^,kĪ́^,kĪˁ{בCט   u׉׉	 7cassandra://tu2xkIabZ8IXLxk3mSxBz7VkfEwLrHyr0rk2o9O2hMc #`׉	 7cassandra://mjS5_8VVcMRd5lzQ4En3IubaAwyYtpN84uzm9MbjuaUS`S׉	 7cassandra://CckwLaspvR4mz-itfV1Fvu0ZA4bBX-KxA7NbZzzwjhE`̵ ׉	 7cassandra://_BBQuLM2E9DfbSJSfM_cIpHDRDD9dwZCZpk0TZaHPTI J͠^,kīAט  u׉׉	 7cassandra://JS0ScD6S9ZIzNPYpPWqRoYTmenRIPB-bF5EM1SYB78E S`׉	 7cassandra://VTHpWyxgAutD4hIJFlWyIJWUP9CF5YcZn7Wr8g-WWC8q`S׉	 7cassandra://wHiN8OnXDwnYqlxQzXc9Bnqz3PwzlonLQAd12RYg104!x`̵ ׉	 7cassandra://iMozYKhTO9xXtAwEOsz3yihjqspjQO0JS2PX4EWFVWU:͠^,kīB׉EMANDEGUOD
48
׉	 7cassandra://CckwLaspvR4mz-itfV1Fvu0ZA4bBX-KxA7NbZzzwjhE`̵ ^,kĪ׉E;Dexter
Bijna een sinister relaas, over Dexter. Onze Dexter is een zwartwitte ex-kater
in de bloei van zijn asielzoekersleven. Met gelukkig niet het ambivalente
gedrag van zijn moorddadige evenknie op TV. Tenzij je het voorval als eentje
van suïcidaliteit wilt betitelen. Maar dat was het niet. Het was een kwestie
van een onderzoekend zoetekauwtje, onwetendheid van baas Henk en onderzoeken
en speculeren van de bistedokter en daarna de puzzelstukjes op hun
plaats laten vallen. En de goede afloop werd gevierd met een borrel!
Dexter was niet fit en belandde bij
mij op het spreekuur. Kon weinig
vinden en behandelde zijn misselijkheid
puur symptomatisch met
een prikje daartegen. Wellicht wat
gegeten dat verkeerd was gevallen
of zo. De volgende ochtend was
ie nog zieker. Geen koorts, bleef
overgeven en zo misselijk als een
kat kan zijn. Bloedonderzoek wees
op ernstig nierfalen. Waarom zo
plotseling? Dexter is Hollands
welvaren met zijn bijna 7 kilo
lichaamsgewicht! De torenhoge
nierfunctiewaarden met een bar
slechte prognose weerhielden
Henk en zijn eega, allebei kattenliefhebbers
pur sang, er niet van
dat ik een poging mocht wagen
door de kater op te nemen en
aan het infuus te leggen. Met het
typisch naar beneden gebogen
koppie, dat kenmerkend is bij een
dergelijke aandoening, ging Dexter
bij ons in de opname.
MANDEGUOD
49
׉	 7cassandra://wHiN8OnXDwnYqlxQzXc9Bnqz3PwzlonLQAd12RYg104!x`̵ ^,kĪ΁^,kĪ́{בCט   u׉׉	 7cassandra://4hakthO6Yud1yVDZPUy8h0G8HCvc7qfKvX6S0aH8V9c m`׉	 7cassandra://qnVvhCJgne7daXCv5E153R3wNEynwG_ePzEtZmczmdkl` S׉	 7cassandra://EAZa2Bwnyt59Xe1KCkYRX_wjHNsYYaC5TFj-WU3bHVY`̵ ׉	 7cassandra://xwQsH0ToarV358wB5Oja7pbVZCdnWcwfyysgBskQ6yE >>͠^,kīDט  u׉׉	 7cassandra://qR9uB0adifRFu4K0uoI4fW0QXufc6cyclEhqNkr01BE &` ׉	 7cassandra://vVWCLwTWb4O0pgIZQRTBXczTVvrJB7Ntk0Db5Btyt6ǵ`S׉	 7cassandra://Hb6KPH2fbnC9eCQMmZkLRZ0wDujGfj5iWWfbNpiSt3Y`̵ ׉	 7cassandra://Esww5xXnXWE41-YU0nVeqS67BNXpu6ZxYet1x7wPM6I4`2͠^,kīEנ^,kīG ̪9ׁHmailto:menno@bistedokter.nlׁׁЈ׉EMANDEGUOD
50
׉	 7cassandra://EAZa2Bwnyt59Xe1KCkYRX_wjHNsYYaC5TFj-WU3bHVY`̵ ^,kĪ׉E	Die rare knik in de nek was de volgende morgen verdwenen en de kater
koekeloerde duidelijk helderder om zich heen. De hoge bloedwaarden waren
gehalveerd en Dexter wilde zowaar wat eten. Ik belde met Henk en stelde hem
op de hoogte van de hoopgevende vordering. “Ik heb de motor verkocht, dus
ik heb geld om de behandeling te bekostigen”, meldde hij. Ik schrok daarvan.
Dat had toch niet gehoeven, we hadden ook een regeling kunnen treffen? Maar
nee, de vorige ernstig zieke kat was ondanks een behandeling bij de dierencardioloog
gesneuveld en dat had meer dan duizend euro gekost. Daar hadden ze
tijden krom voor gelegen en dat wilde Henk per sé niet weer. Dan die andere
liefhebberij maar opofferen…
Weer een dag later had Dexter genoeg van de infuusslangen aan zijn lijf en dus
begon hij die zelf te verwijderen. De bloedwaarden waren nu bijna binnen de
norm zodat het me verstandig leek het infuus dan zelf maar af te koppelen.
Met een pakketje nierdieet ging de patiënt naar huis. Terwijl hij op de praktijk
zo’n progressie vertoonde, ging ie thuis rare buitelingen maken. “Dit is niet
goed”, hoor ik Henk nog zeggen… Onderwijl gingen we speculeren over de
oorzakelijke factor. Ik opperde dat ik een dergelijk beeld kende van een hond
die koelvloeistof had binnengekregen. Toen ging bij Henk een lichtje branden.
Hij had in de garage ook dat goedje gemorst. En hij vond het al zo raar dat
Dexter de zolen van zijn schoeisel had zitten aflikken. Dat spul is zoetig en dus
aantrekkelijk. En een kat is nóg gevoeliger voor vergiftiging met koelvloeistof
dan een hond. Dat moest haast de oorzaak wel zijn! Rigoureus als Henk is,
verdwenen de sloffen in de container…
De volgende dag ging het gelukkig alweer veel beter met onze patiënt. Als
nazorg bedacht ik een speciale therapie. Alcohol werkt namelijk als tegengif
bij ethyleenglycolvergiftiging. Aangezien Henk nagenoeg niet drinkt voorzag ik
hem van een klein flesje zoet huppelwater met het hoogste promillage dat ik in
onze eigen kelder kon vinden. “Tweemaal daags een neut”, aldus mijn recept.
Met een spuitje lukte het prima om de kat dat in het bekkie toe te dienen.
Thans maakt Dexter het gelukkig weer uitstekend. “Eigenlijk zelfs beter dan
voorheen!”. Of ik het restant van de borrel terug wilde? Van mij mocht Henk
die zelf opdrinken. Met mate(n), hè. Uiteraard, want hij is ‘toch zeker Gekke
Henkie niet!’
© Juni 2020
menno@bistedokter.nl
MANDEGUOD
51
׉	 7cassandra://Hb6KPH2fbnC9eCQMmZkLRZ0wDujGfj5iWWfbNpiSt3Y`̵ ^,kĪЁ^,kĪρ{בCט   u׉׉	 7cassandra://FeBnjb892p_DNHxpScxXzwTe9wpVuoxdfnQvKRn7ET0 `׉	 7cassandra://Wr1_bc_WSRyqqX5WJk3sS3hyMVw6gUzGyrGXg_izytkh`S׉	 7cassandra://RH-iRETAPt3BgeHMphINpvcw3IIqbJCwNlfvYb9m3nA`̵ ׉	 7cassandra://fWke1V7oVYX9RQjrkG81rZmI4jsvieQP24dg-KpMq84nZ͠^,kīHט  u׉׉	 7cassandra://wHbmaWpkyJ7_qGGkjYPjqR1zeHqWovoneAy3T5qIqsY '`׉	 7cassandra://imOtw6jV-FXUTFzMXbV1FAx8qkozy0uFespiIKUKvFYcf`S׉	 7cassandra://Cd9duf6JTG9RwfAFSQcyCEXFqNe2Wkl2PgRvWKSFJX0#`̵ ׉	 7cassandra://js7SjUkFIurqbI5frSJrB09RoDzhkQ4cQygtjRhcwPkN ͠^,kīIנ^,kīP t̸9ׁHmailto:mandeguod@gmail.comׁׁЈנ^,kīO [9ׁHhttp://www.maׁׁЈנ^,kīN qS̌9ׁHmailto:mandeguod@gmail.comׁׁЈנ^,kīM 99ׁHhttp://www.mantgum.comׁׁЈנ^,kīL ̵t9ׁHhttp://www.mantgum.comׁׁЈנ^,kīK ̥̸9ׁH !mailto:doarpsmienskip@mantgum.comׁׁЈ׉E	PColofon
Afmetingen advertenties
hele pagina
halve pagina
kwart pagina staand
kwart pagina liggend
180 x 128 mm
128 x 87,5 mm
87,5 x 61,5 mm
128 x 41,25 mm
Iedere advertentie heeft standaard een
rand, tenzij het design van de advertentie
dit niet toelaat.
Aanleveren advertenties en afbeeldingen
Aanleveren van een advertentie kan in elk
gewenst grafisch formaat zoals bijvoorbeeld
BMP, TIFF, JPG, JPEG, PNG, etc.
Aanleveren van een advertentie in WORD
is ook mogelijk. U loopt dan wel de kans
dat er afwijkingen optreden, met name in
de fonttypes en fontgrootte.
Mandeguod is een uitgave van Doarpsmienskip
Mantgum en verschijnt 11 keer per jaar.
Doarpsmienskip Mantgum
Sipke Dijkstra, voorzitter. Ewoud Westrik,
secretaris. Bert van der Weide, penningmeester.
E-mail: doarpsmienskip@mantgum.com
Website: www.mantgum.com
Redactie Mandeguod
Vacature hoofdredacteur, Lys Scarse eindredacteur,
Maaike Kuipers redacteur, Diny de Vries
redacteur, Frits Sieperda vormgever
Financieel beheer
Hotze Bonnema, penningmeester.
Bankrek. Mandeguod: NL77 INGB 0005 0727 04
Verslaggever
Siebolt Dijkstra korrektor Fryske teksten,
Verspreiding
Yme en Ary Meintema coördinatie. Verspreiding
door veel vrijwilligers uit Mantgum.
Druk: CSLdigitaal
Tarieven Mandeguod
Jaaradvertentie (binnenwerk)
Hele pagina
Halve pagina
Kwart pagina
e 160,00
e 85,00
e 47,50
www.mantgum.com
Eenmalige advertentie (alleen binnenwerk)
Hele pagina
Halve pagina
Kwart pagina
e 27,50
e 15,00
e 11,00
Verenigingsmededelingen (alleen binnenwerk)
Jaarbijdrage
e 30,00
Oplage: 505 exemplaren.
Inleveren kopij, uiterlijk de 14e van elke maand
mandeguod@gmail.com.
Algemeen
Politie Service Centrum
(0900) 88 44
© MANDEGUOD
Overname van artikelen en foto’s
alleen na verkregen schriftelijke
toestemming van de redactie van
Mandeguod.
MANDEGUOD
52
In uw mail met de bijdrage(n) dient u - voor
eventuele vragen - uw naam, adres en telefoonnummer
te vermelden. De bijdrage moet
- tenminste - voorzien zijn van de naam van de
afzender. De redactie behoudt zich het recht
voor om uw tekst te redigeren, zo nodig in te
korten of om uw bijdrage(n) eventueel niet te
plaatsen. De redactie is niet verantwoordelijk
voor de inhoud van stukken die zijn geschreven
door niet-redactieleden. Tevens dient u
zich er rekenschap van te geven dat Mandeguod
ook in pdf-formaat op www.mantgum.
com geplaatst wordt.
e-mailadres
mandeguod@gmail.com
׉	 7cassandra://RH-iRETAPt3BgeHMphINpvcw3IIqbJCwNlfvYb9m3nA`̵ ^,kĪ׉E׉	 7cassandra://Cd9duf6JTG9RwfAFSQcyCEXFqNe2Wkl2PgRvWKSFJX0#`̵ ^,kĪҁ^,kĪс{בCט   u׉׉	 7cassandra://50jcKnY9HHEFKs37E4-HjlTFPzZd0eIA1ZrOMte1Vkk `׉	 7cassandra://uiFlhjZagXd0QsQZD7uycB9XnnHTuCwFuoI2KzmzkQgo`S׉	 7cassandra://xv6RKvJQ2uXFaUmN-lyRcqtF5Iiv73paqIWedjoo8Ew.`̵ ׉	 7cassandra://npN47lFeY6Yb4VvbQQLXnjqFM6ijz_Zz5df_LInShmo ͠^,kīQ׉E׉	 7cassandra://xv6RKvJQ2uXFaUmN-lyRcqtF5Iiv73paqIWedjoo8Ew.`̵ ^,kĪ׈E^,kĪԁ^,kĪӁ|)07-08 juli aug 2020 Mandeguod^bb