׉?4ׁB!בCט{u׉׉ 7cassandra://XSaaFN7wBMF64Bu-TPsYCXQdFb0nX_ZQlN1xN_Ed8tkV` ׉ 7cassandra://Md79PBXKNh24pAFVvpj3xeiMd82qd8t8G3i_KvTeFkYCC`S׉ 7cassandra://Vd17jctGzKetsmsmfyH5z2yEEjMYdrtqqfaLjYJgj2gH`̵׉ 7cassandra://faNaJQoNljuRwuwvPEKnyWQ6NQimx_wp9l-CxwN1pCcȬ͠]jl{(נ]jl{+M̦9ׁHhttp://www.sterkliniek.nlׁ ׁ Ј׈E]jk{׉ESTeRK Nieuw jaar, nieuwe kansen! Goed voornemen voor 2020: kies uw dier zorgvuldig P18 Rouwverwerking bij kinderen Opgroeien met een dier is geweldig! P.06 www.sterkliniek.nl Dagboek van de paraveterinair Uit het dagboek van … de laborant P.12 Mens versus dier Uw huisdier kan ons helaas niet vertellen wat er mis is. P.15 € 5,95 Nieuws uit de wereld van Sterkliniek Dierenartsen uitgave 16 | Najaar 2019 ׉ 7cassandra://Vd17jctGzKetsmsmfyH5z2yEEjMYdrtqqfaLjYJgj2gH`̵]jk{]jk{{בCט{u׉׉ 7cassandra://8xTbrPnzjbsVw3rNJCHiqR9fK7t6dRdSNGLdHbxMJ5Q` ׉ 7cassandra://geHJG6fOG8fwC6IsrmlTa_C_Nq2Zh43CmuSGmc2btek``S׉ 7cassandra://OuidFMC88F6myjBKChMQisk_lWWkhX09yuapng3wz_A=`̵׉ 7cassandra://Wnw8MEhCPJACkf8VthKDjmwQxz18iJIRfwPDO2lW8XQ z͠]jl{,ט{u׉׉ 7cassandra://FCm-P2nMl8jHTKL4Cwwqm6XI1VI1Q5yr0b_G5WOocX0` ׉ 7cassandra://jdWyzuHI6bZi7NYOTm-TFRarBjzvqAL3rgtrJU8MaVgc`S׉ 7cassandra://C8LnWyXao9Glh2PQHx2_MNCMnPizH0mvu4XdnCriicc,`̵׉ 7cassandra://JPbGtjBKNndtVH8yyxtBiDohtHZox7iOB3xQ0vcbJlQ͇p͠]jl{-נҕ=22̖9׈HG׉ ׁ  default styleנTҕ=;̝ 9׉H%http://www.dierenkliniekheythuysen.nlG׉ ׁ  default styleנ]jl{1D} 9ׁHhttp://www.sterkliniek.nlׁ ׁ Ј׉E IVOORWOORD Geachte lezer, Met Kerstmis en Nieuwjaar in zicht is het ook weer de tijd om terug te blikken én vooruit te kijken. Wat kan beter, en hoe ? Laten we meteen maar een item benoemen waar vrijwel iedereen direct of indirect mee te maken heeft en waar ook iedereen een uitgesproken mening over heeft: dierenwelzijn. Samen voor het welzijn van uw huisdier DE DISCUSSIE HIEROVER WORDT VERTROEBELD OMDAT ARGUMENTEN NOGAL EENS IN DE EMOTIONELE SFEER GETROKKEN WORDEN, OF OMDAT ER AL DAN NIET VERBORGEN ECONOMISCHE BELANGEN SPELEN. DE ONDERWERPEN ZIJN TALRIJK EN VARIËREN VAN DE VEEL-BESPROKEN PROBLEMATIEK RONDOM DE GROTE GRAZERS EN EDELHERTEN IN DE OOSTVAARDERSPLASSEN TOT HET FOKKEN VAN HONDEN EN KATTEN MET EEN EXTREEM (EN AFWIJKEND) UITERLIJK, DE ORGANISATIE VAN INTERNATIONALE VOGELMARKTEN (MET BIJBEHORENDE STRESS EN GEZONDHEIDSRISICO’S VOOR DE VOGELS) EN HET ONVERDOOFD SLACHTEN VAN DIEREN. HET IS WAARDEVOL ALS ARGUMENTEN DIE IN EEN DISCUSSIE GEBRUIKT WORDEN GEBASEERD ZIJN OP WETENSCHAPPELIJK VASTSTAANDE FEITEN. JUIST OVER DIERENWELZIJN IS BIJ VELE DIERSOORTEN EN IN VELERLEI SITUATIES ONDERZOCHT EN ONDERBOUWD WELKE FACTOREN DIT IN POSITIEVE OF NEGATIEVE ZIN BEÏNVLOEDEN. DAT ZORGT ER VOOR DAT DE DISCUSSIE NIET MEER HOEFT TE GAAN OVER DE VRAAG OF DIERENWELZIJN IN BEPAALDE OMSTANDIGHEDEN AANGETAST WORDT, MAAR OVER DE KERN VAN DE VRAAG, D.W.Z. OF DE MATE WAARIN HET WORDT AANGETAST DOOR HANDELEN VAN DE MENS ACCEPTABEL IS OF NIET. ECONOMISCHE BELANGEN VAN HIERBIJ BETROKKEN BEDRIJVEN OF INDIVIDUEN KUNNEN GROOT ZIJN; MAAR NET ALS EMOTIES ZIJN ZE NIET RELEVANT VOOR HET ANTWOORD OP DE VRAAG OF DIERENWELZIJN AANGETAST WORDT. BIJ DE PRAKTISCHE UITWERKING VAN BESLUITEN AANGAANDE DEZE ITEMS DIENT WEL GEZOCHT TE WORDEN NAAR CREATIEVE OPLOSSINGEN VOOR DE ECONOMISCHE GEVOLGEN. DOEL MOET ZIJN DAT NIET ALLEEN DIERENWELZIJN GEDIEND WORDT, MAAR OOK HET WELZIJN VAN DE BETROKKEN MENSEN. Dierenkliniek Heythuysen Kloosterstraat 42 6093 CX Heythuysen T: 0475 - 49 62 62 W: www.dierenkliniekheythuysen.nl E: Openingstijden Maandag t/m vrijdag: van 09.00 - 12.15 uur van 13.15 - 18.15 uur Een opvallende en relatief nieuwe groep die zich openlijk en proactief in deze discussies mengt is Caring Vets: een vereniging van dierenartsen die zich uitspreekt over structurele schendingen van dierenwelzijn en die zich inzet voor een consequente professionele uitvoering van wetten en richtlijnen. Aldus is bijv. de jarenlang voortslepende discussie over (te) kortsnuitige honden in een stroomversnelling gekomen en heeft de minister eindelijk eens regels opgesteld die het welzijn van deze dieren daadwerkelijk gaan verbeteren. Ondertussen zijn er nog veel items die in de nabije toekomst om een echte aanpak en oplossing vragen. Maar dit geeft wel een hoopvol perspectief voor de toekomst, en dat is mooi! info@dierenkliniekheythuysen.nl Han Neuteboom Sterkliniek dierenartsen Heythuysen ׉ 7cassandra://OuidFMC88F6myjBKChMQisk_lWWkhX09yuapng3wz_A=`̵]jk{׉E SEIZOENEN December, de feestmaand van het jaar! Helaas is dit voor onze trouwe viervoeters vaak niet het geval. Wekenlang wordt uw huisdier onverwachts geconfronteerd met geknal, lichtflitsen en vreemde geuren. Terechte redenen om bang te worden of in paniek te raken. Gelukkig kunt u als eigenaar, met een juiste training en eventuele hulp van medicatie, wonderen verrichten om de angst van uw dier te verminderen of niet te laten ontstaan. Vuurwerk DOOR: BOB CARRIÈRE, DIERENARTS De belangrijkste reden waarom honden zo angstig zijn is dat ze van hun baasjes hebben begrepen dat vuurwerk eng is. Zodra ze negatief reageren op het vuurwerk worden ze getroost, beloond of wordt er op ze gelet. Zo leren ze dat het heel terecht is om bang te zijn, want ze worden door middel van aandacht voor hun angst beloond. TIPS VOOR DE JAARWISSELING • ZET MUZIEK AAN • HOUD DE GORDIJNEN DICHT • LAAT UW HOND AANGELIJND UIT • HOUD UW KAT BINNEN • HOUD DE RAMEN, DEUREN EN HET KATTENLUIKJE DICHT • LAAT UW DIER NIET ALLEEN THUIS • ZORG DAT DE DIEREN IN DE TUIN OOK KUNNEN SCHUILEN • GEEF EVENTUELE MEDICATIE PRECIES VOLGENS VOORSCHRIFT IN Medische mogelijkheden Er is een grote variatie aan medische hulpmiddelen die uw dier kan helpen kalmeren en ontspannen. Hierdoor zal de vuurwerktraining succesvoller verlopen. Alleen medicatie geven is mogelijk maar eigenlijk onvoldoende; u moet dit combineren met een intensieve training. Begin daarom minimaal een maand van tevoren met het toepassen van de training en blijf hier trouw aan. Om op deze manier medicatie en training te combineren heeft u de grootste kans op succes bij het verlagen van de angst voor vuurwerk bij uw dier. Mocht u na het lezen van bovenstaande informatie toch nog vragen hebben dan kunt u het beste contact opnemen met uw Sterkliniek dierenarts, afhankelijk van de gekozen behandeling kan een gezondheidscontrole noodzakelijk zijn. Lees meer op www.sterkliniek.nl. Als er dus iets moet veranderen is het wel het gedrag van de eigenaar als de hond angstig reageert. Wanneer uw hond reageert op een knal of een lichtflits roep deze dan bij u en ga vervolgens verder waar u mee bezig was. Zo maakt u van uzelf een veilige toevluchtshaven voor uw dier. Blijf consequent in deze techniek en uw hond zal naar u toe komen voor comfort en zekerheid in plaats van op de vlucht te slaan. Dit valt niet mee en lost het probleem niet op korte termijn op. Het is echter wel verstandig om ermee te beginnen en om alle huisgenoten hierin te betrekken. • LET OP DAT ANGSTIGE HONDEN ELKAAR AAN KUNNEN STEKEN! ZE SPIEGELEN ELKAARS GEDRAG • BLIJF ZELF KALM WANNEER UW DIER REAGEERT OP HET VUURWERK • LET DE VOLGENDE OCHTEND GOED OP BIJ DE WANDELING, ER ZAL NOG VEEL ROTZOOI OP STRAAT LIGGEN TIPS • LAAT UW HUISDIER AAN VUURWERKGELUIDEN WENNEN MET BEHULP VAN EEN TRAININGS-CD • LEID UW HOND TIJDENS HET UITLATEN AF MET EEN SPEELTJE. ZO LEERT HIJ OP U TE LETTEN EN NIET OP DE OMGEVING • LAAT DE HOND AAN DE RIEM UIT, ZODAT ANGSTIGE HONDEN NIET KUNNEN WEGRENNEN EN HONDEN GEEN VUURWERK KUNNEN APPORTEREN • BIED EEN SCHUILMOGELIJKHEID, BIJVOORBEELD EEN DEKEN OVER DE BENCH • BEGIN RUIM OP TIJD MET EVENTUELE THERAPIEËN OF BEHANDELINGEN. LAAT U HIER GOED OVER INFORMEREN DOOR UW DIERENARTS STeRK. 03 ׉ 7cassandra://C8LnWyXao9Glh2PQHx2_MNCMnPizH0mvu4XdnCriicc,`̵]jk{]jk{{בCט{u׉׉ 7cassandra://gkbDf-tUA8ftfFarf0q90IXyfVhT252xLM8RaGKtxrY ` ׉ 7cassandra://v1Z1AU9IZqg7NZ6Ux4cxuU8R_hOxyaENPHB2A6EDjLkE`S׉ 7cassandra://-JrEbDJ8rvDniCoe7KdWOanO9kDO2xiqe3x6EqFtAJwZ`̵׉ 7cassandra://OKSJl8Le9v2eC5NxQ_yQI3hS4g8TxdyFi6HT7ZCHNf8qdk͠]jm{2ט{u׉׉ 7cassandra://O29CtV7zdtLRTqfmTsNtiHsYfre84n1wWRdsPpS_OoQTH` ׉ 7cassandra://CM26m1qWTNwK_Dl-0vAsWeoE0DG8N25wmm3aSzUL_5Uc:`S׉ 7cassandra://Vv1PEwgt5WmnoySQGGu1u7p48KHFWvK--BhP6p0g3WY!`̵׉ 7cassandra://aJL_sL9fRA4yb_nFTiImoxXH3gxtywupi2KtUV5MTEEءj͠]jm{3נ]jm{6̍8 9ׁH5https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5590893/ׁ ׁ Јנ]jm{5̻ 9ׁH,https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30044843ׁ ׁ Ј׉E EEN GEZOND GEWICHT BEGINT MET GEZONDE GEWOONTES WETENSCHAPPELIJK BEWEZEN 97% van de katten en honden in het grootste onderzoek naar gewichtsvermindering ter wereld viel af met ROYAL CANIN® Satiety Weight Management.1,2* VERMINDERD BEDELGEDRAG Meer dan 82% van de katten- en hondeneigenaren gaf aan dat bedelgedrag gedurende het onderzoek stabiliseerde of verminderde.1,2 TEVREDENHEID 90% van de eigenaren was tevreden of zeer tevreden met het gewichtsverminderingstraject van hun huisdier.1,2 * Bij voltooiing van een 3-maanden durend gewichtsverminderingstraject Referenties: 1 Flanagan J et al. An International multi-center cohort study of weight loss in overweight cats: Differences in outcome in different geographical locations. PLoS One 2018; 13(7):e0200414. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30044843 WEIGHT MANAGEMENT 2 Flanagan J et al. Success of a weight loss plan for overweight dogs: The results of an international weight loss study. PLoS One 2017; 12(9):e0184199. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5590893/ ׉ 7cassandra://-JrEbDJ8rvDniCoe7KdWOanO9kDO2xiqe3x6EqFtAJwZ`̵]jk{׉E bVOEDING Het eetgedrag van de kat begrijpen We beschouwen onze huisdieren als een deel van ons gezin, maar huisdieren hebben andere behoeften dan mensen. Een kat heeft bijvoorbeeld andere eetgewoontes dan wij hebben, of dat een hond heeft. Het verkeerd interpreteren van het eetgedrag van de kat kan leiden tot te veel eten geven en overgewicht. Hoe ziet dit natuurlijke eetgedrag eruit? Een kat is een jager Katten zijn van nature roofdieren. In de natuur besteden katten zo’n zes tot acht uur per dag aan jagen. Hun drift om te jagen is zelfs zo sterk dat ze stoppen met eten om een nieuwe prooi te vangen. Tip: laat uw kat ‘werken’ voor haar maaltijd met bijvoorbeeld een braintrainer of voerbal. Dit stimuleert haar jachtinstinct en het geeft haar mentale uitdaging en fysieke beweging. En dat helpt haar weer op een gezond gewicht te blijven. Een kat eet veel kleine maaltijden per dag Veel katten leven binnenshuis en krijgen zo’n twee keer per dag te eten. Maar in de natuur eten katten wel tien tot twintig kleine maaltijden verspreid over de dag. Het is dus niet vreemd als de kat maar een klein beetje van haar portie eet en vervolgens weer wegloopt. Dit hoeft niet te betekenen dat de kat de voeding niet lust. Tip: weeg in de ochtend de portie voor die dag af en verspreid die portie over meerdere maaltijden per dag. Let op: niet eten kan natuurlijk ook betekenen dat de kat de voeding niet lust of zich niet lekker voelt. Raadpleeg bij twijfel uw dierenarts. Een kat eet het liefst alleen Bij mensen en honden heeft eten een sociale rol. We eten graag samen. Katten daarentegen eten van nature het liefst alleen. De aanwezigheid van mensen of andere katten tijdens het eten kan stressvol zijn. Tip: zorg dat alle katten in het huishouden een plekje hebben waar zij ongestoord kunnen eten. Een kat bedelt niet alleen om eten Bedelt uw kat weleens? Miauwt ze en vraagt ze om aandacht? Ze is dan niet altijd op zoek naar eten. Als u haar eten STeRK. 05 geeft elke keer dat ze bedelt, zal ze snel aanleren dat haar gedrag beloond wordt met eten. Ook dit kan leiden tot te veel eten en overgewicht. Tip: beloon uw kat met andere vormen van aandacht, zoals aaien of spelen. Ten slotte, iedere kat is uniek. Sommige katten zijn bijvoorbeeld gewend aan het leven als een huiskat. Ze eten niet meer naar behoefte meerdere kleine beetjes per dag, maar ze eten in één keer hun hele bak leeg. Dat kan leiden tot te veel eten en overgewicht. Ook in dat geval helpt het om de maaltijden over de dag te verspreiden. Probeer het natuurlijke eetgedrag van uw kat te ontdekken en houd haar op een gezond gewicht. Zo blijft ze lekker in haar vel zitten! ׉ 7cassandra://Vv1PEwgt5WmnoySQGGu1u7p48KHFWvK--BhP6p0g3WY!`̵]jk{]jk{{בCט{u׉׉ 7cassandra://XRgKmuGO7Wys0V-toLo5tRWqUXbhc15XY-XDNrtWzrQː` ׉ 7cassandra://28_JhxHoLCvtKItJwq0WHJI_5HqLEsyS4j7jog4f5OEe`S׉ 7cassandra://ErdoctHzm9mTTKC_j8gOy-aVE8Q8eXqCo5tb7nWgth8!H`̵׉ 7cassandra://cawFSklhiCVfECAn9H-AjHYvSMCnNiUqSZayfDG7LA4͠]jm{7ט{u׉׉ 7cassandra://damQf8Wt-5TDoGxFjwIF7oabx2to5X0_X18bSP-5iSQK` ׉ 7cassandra://X0IYbJ2S7FKLlH9Fqv-4eQXdRBR2VQOXxpZQIKizrGAg`S׉ 7cassandra://ZRjcD_7Vdp9xAFZ_AWABnrfWZYNky7EYr_fRcgD60TM `̵׉ 7cassandra://PfmGphlZX0CeZ6AtCGTskcpjkXxdL9DS1WzEFe5bDw0͹~͠]jm{8נ]jm{;9ׁHhttp://www.licg.nl/overlijdenׁ ׁ Ј׉E ONE HEALTH Rouwverwerking bij kinderen Afscheid Helaas gaan de meeste dieren niet een mensenleven lang mee en is de kans groot dat er een dag komt dat het kind afscheid moet nemen van zijn/haar dierenvriend. Vaak is dit de eerste keer dat een kind met de dood te maken krijgt. Hoe een kind hiermee omgaat is per individu verschillend en zal worden beïnvloed door iedereen die hier een rol in speelt: de ouder(s), de dierenarts, vriendjes en de leerkrachten op school. Helpen met dood gaan Het gebeurt maar zelden dat een dier rustig in het mandje komt te overlijden. Wij hebben de luxe om onze dieren een lijdensweg te besparen en kunnen ze met behulp van euthanasie uit hun lijden verlossen. Dit kan goed worden uitgelegd aan een kind, alleen (afhankelijk van de leeftijd) moet er zorgvuldig met de woordkeuze omgegaan worden. Een term als ‘euthanasie’ is te lastig en de zin ‘in laten slapen’ kan verwarrend zijn en soms 06 STeRK. uitgave 16 - Najaar 2019 kinderen zelfs bang maken om zelf te gaan slapen. Want hun diertje werd ook niet meer wakker. De zin ‘Helpen met doodgaan’ is een mooie manier om te omschrijven aan een kind wat de dierenarts voor het diertje kan betekenen. Hoofd en hart Voor een kind hoort de dood bij het leven. Zij kunnen daarom vaak makkelijker met verlies omgaan dan volwassenen. Wel moet hij of zij leren begrijpen dat het tijd is voor het dier om te gaan. Deze uitleg komt van de ouder(s) en vaak ook van de dierenarts. Wees open en eerlijk over de situatie zodat het kind de tijd en ruimte krijgt om alles te bevatten. Daarnaast moet het kind weten dat het boos of verdrietig mag zijn. Hij/zij mag huilen en troost zoeken. Dit zijn allemaal normale onderdelen van het rouwproces. Hulp Naast het erover praten kan een kind erg gebaat zijn met zijn/haar verdriet een DOOR: MARLOES VORK, PARAVETERINAIR Opgroeien met een dier is geweldig! Het is goed voor het dier en ontzettend goed voor het kind. Kinderen gaan vaak met hun problemen als eerste naar het huisdier toe. Het huisdier is hun maatje waar ze mee kunnen spelen en die ze kunnen knuffelen. Ook kunnen ze alles zeggen tegen hun huisdier en die oordeelt niet en luistert altijd. tastbare plek te geven. Dit kan bijvoorbeeld door: • Een tekening te maken • Een plakboek van het diertje te maken • Een boekje lezen over het afscheid van een huisdier • Een gedenkplekje in de tuin te maken zoals een mooie steen neerleggen of een boom planten. Dit geeft het kind gelijk een fysieke plek om heen te gaan als hij/zij het huisdier mist. Neem niet direct een ander dier als ‘vervanging’ van het overleden dier. Dieren zijn individuen en kunnen elkaar niet vervangen. Mocht u en uw kind(eren) ooit in zo’n situatie komen dan wensen wij u heel veel sterkte en steun bij elkaar toe. Kijk op www.licg.nl/overlijden-en-rouw voor meer informatie en een overzichtje met beschikbare boeken voor diverse leeftijden die over de dood van een huisdier gaan. ׉ 7cassandra://ErdoctHzm9mTTKC_j8gOy-aVE8Q8eXqCo5tb7nWgth8!H`̵]jk{׉E DAGJE BIJ DE DIERENARTS In de avonddienst word ik gebeld door een eigenaar die lichtelijk in paniek is. Haar konijn begroet haar normaal gesproken enthousiast bij thuiskomst, maar nu blijft ze stil in een hoekje liggen en het eten is onaangeroerd. Ik verzoek haar gelijk naar de praktijk te komen. Konijnen zijn meesters in het verbloemen van ziekteverschijnselen, dus tegen de tijd dat ze klachten laten zien, is er ook echt iets mis. Droppie het dwergkonijn Ik onderzoek Droppie van neus tot staart en het valt op dat ze een ondertemperatuur heeft, een nat kinnetje en een wat opgezette buik waar geen darmgeluiden te horen zijn. Als ik met een lampje in haar bekje kijk zie ik dat er behoorlijke haken op de kiezen aanwezig zijn die in haar tong prikken. Dat moet de reden zijn geweest dat ze is gestopt met eten. Als een konijn stopt met eten gaat ook het maagdarmkanaal stilliggen met gasophoping en buikpijn tot gevolg. Ik overleg met haar baasje over de opties en neem Droppie op om haar ’s avonds en ’s nachts intensief te kunnen behandelen en haar maagdarmkanaal weer op gang te krijgen zodat we haar veilig kunnen verdoven om haar gebit te behandelen. De volgende dag voelt Droppie zich stukken beter, ze keutelt weer, houdt haar temperatuur goed op peil en eet zelfstandig wat zacht groenvoer. Ik besluit haar een lichte narcose te geven en slijp de haken op haar kiezen weg. Ze is vlot weer wakker, eet goed zelf en mag weer lekker naar huis. We houden Droppie goed onder controle, vaak ontstaan de haken door een verkeerde afslijting van de kiezen en het kan zijn dat we haar gebitje met regelmaat moeten bijwerken omdat de tanden en kiezen van konijnen hun leven lang blijven groeien! Een klein, levensbedreigend wondje Aan het einde van de ochtend staat er een afspraak in mijn agenda met de beschrijving: ‘kat Rooie, is niet zichzelf’. Dat is iets wat we vaker zien, omdat katten vaak alleen subtiele afwijkingen laten zien als ze iets mankeren. De eigenaar verteld dat Rooie normaal gesproken een actieve kater is die graag buitenkomt en daar met verve zijn territorium verdedigt; de laatste dagen is hij steeds binnen, ligt hij op andere plekken en gaat hij steeds minder eten. Vandaag viel op dat hij ook wat anders en sneller ademde dan normaal. Ik klik de bovenkant van het transportbakje los en zie daar een heel benauwde grote rode kater. Ik ga heel voorzichtig te werk, want bij benauwde katten kan iedere stress of opwinding levensgevaarlijk zijn. Als ik naar zijn borstkas luister hoor ik alleen in het bovenste gedeelte ademgeluiden maar verder helemaal niets, dat is afwijkend. Gelukkig is Rooie heel braaf en lukt het zonder stress en met extra zuurstof voor zijn neusje om een röntgenfoto te maken. Het blijkt dat 2/3e van zijn borstkas gevuld is met vocht. Ik neem een punctie van het vocht en bekijk het onder de microscoop, het blijkt pus te zijn met veel bacteriën. Het is iets wat we vaker zien bij katten die buiten komen en vechten; door een uithaal van een andere kat komt door een piepklein gaatje een bacterie in de borstkas. Het gaatje zit snel weer dicht, maar de bacterie zit opgesloten en gaat zich vermeerderen. We plaatsen een drain zodat we de pus kunnen verwijderen en de borstkas kunnen spoelen. Daarna houden we Rooie, die extra zuurstof krijgt, continu streng in de gaten. Gelukkig knapt hij goed op en mag na een aantal dagen weer naar huis. Hij moet nog wel even wachten met zijn territorium verdedigen, want de eerste 10 dagen moet hij nog binnen blijven! STeRK. 07 ׉ 7cassandra://ZRjcD_7Vdp9xAFZ_AWABnrfWZYNky7EYr_fRcgD60TM `̵]jk{]jk{{בCט{u׉׉ 7cassandra://dzIj2M1pUe5bCPQ3aiJ2QZSl_qhwrMv5hrf_FHW-Otw` ׉ 7cassandra://OjEcN24a_LZm_5Otkfe87LJSJJOa6X6cKwpzYzdcKRofq`S׉ 7cassandra://vZ7H5_QnYRrFos5TMq3a6j36hvXFRePJw_U3_F72PhA B`̵׉ 7cassandra://Y7S0hGW7up9acManbYIxrDA4hhkbGpz4A5gO3eKqc2Y/͠]jn{<ט{u׉׉ 7cassandra://MAd7Q7w5r93WZ4veVQeevbcQFN-Z3Lu1wKT0Cp2RGzU` ׉ 7cassandra://1Koi_rxOaT9W0-ZLjNSoq0FhoCEmBpE9v2YALA5rn1g^`S׉ 7cassandra://I8Xf0dmcmBNx_8MBN6aXuqx2UFPm6dYeSmtCe376HVU`̵׉ 7cassandra://DQLWHxWdJkLA-EG-bZBOJwA6k2Isx5gQjHGCwwUpwRww ͠]jn{=נ]jn{@V 9ׁHhttp://www.sterkliniek.nlׁ ׁ Ј׉E qGEZONDHEID HOND Gewrichtsontsteking (osteoartritis) DOOR: BOB CARRIÈRE, DIERENARTS Osteoartritis is een verergerende en beschadigende aandoening van gewrichten die samengaat met kraakbeenbeschadiging, ontsteking en uiteindelijk botnieuwvorming. Dit geheel leidt tot zwelling, pijn, stijfheid en kreupelheid. Deze gang van zaken is helaas niet omkeerbaar. Behandeling is erop gericht om de voortgang zo veel mogelijk te vertragen en de pijn en ongemak onder controle te krijgen en te houden. Het is belangrijk om te weten dat osteoartritis veelal een gevolg is. Het ontstaat als gevolg van ontwikkelingsstoornissen met een erfelijke achtergrond zoals bijvoorbeeld heupdysplasie en elleboogdysplasie, of als gevolg van trauma of infectie. Bij dit laatste kan men denken aan een gescheurde voorste kruisband en bijvoorbeeld een bacteriële infectie. Symptomen Als de symptomen van osteoartritis in een vroeg stadium ontdekt worden en het goed behandeld wordt, kan de voortgang van de aandoening zo veel mogelijk beperkt worden. Duidelijke symptomen als kreupelheid of piepen komen pas in een later stadium. Meer subtiele signalen als stijfheid na rust, minder willen spelen, meer slapen, achterblijven op wandelingen en niet aangeraakt willen worden op sommige plekken kunnen symptomen zijn van beginnende osteoartritis. De diagnose kan door uw dierenarts gesteld worden op basis van het vraaggesprek met de eigenaar, het looppatroon van uw hond en 08 STeRK. uitgave 16 - Najaar 2019 uitgebreid klinisch onderzoek. Röntgenfoto’s kunnen helpen om de diagnose te bevestigen. Behandeling De behandeling van osteoartritis bij de hond is deels afhankelijk van de oorzaak. Chirurgie kan noodzakelijk zijn voor gewrichten die beschadigd zijn door bijvoorbeeld een gescheurde voorste kruisband, alsook voor gewrichtsproblemen met een erfelijke achtergrond zoals elleboogdysplasie. Als de oorzakelijke aandoening verholpen kan worden, zal dat flink bijdragen aan het verlichten van de pijn en het vertragen van de voortgang van de gevolgosteoartritis. Vervolgens zullen enkele veranderingen in de levensstijl van de hond ook bijdragen aan zo min mogelijk pijn: het verminderen van de belasting van de aangedane gewrichten door het juiste lichaamsgewicht; door uw hond gematigd en gecontroleerd in beweging te houden en bovendien door piekbelastingen als traplopen of in de auto springen te vermijden. Daarnaast is pijnbestrijding van groot belang. Er zijn tegenwoordig verschillende (nieuwe) soorten medicijnen die veilig ingezet kunnen worden. Uw dierenarts zal een plan voor uw hond opstellen met passende medicatie gebaseerd op de behoeften en medische achtergrond van uw hond. Ten slotte kan de behandeling van osteoartritis ondersteund worden met nutraceuticals. Dit zijn supplementen met extra gezondheidsvoordelen. Deze producten kunnen aanvullende therapeutische ondersteuning bieden, apart of 'ingebouwd' in de voeding. Zorg er wel voor dat u producten bijgeeft die wetenschappelijk onderbouwd zijn. Osteoartritis is geen dodelijke diagnose. Met de juiste behandeling en aanpassingen kan uw hond nog heerlijk samen met u genieten van zijn leven zonder pijn of al te veel beperkingen. ׉ 7cassandra://vZ7H5_QnYRrFos5TMq3a6j36hvXFRePJw_U3_F72PhA B`̵]jk{׉E VRAAG EN ANTWOORD Waarom werd er zoveel vacht weggeschoren om de operatiewond heen? Hoewel de dierenartsen altijd proberen de wond/snede zo klein mogelijk te houden, wordt er vaak juist zo ruim mogelijk vacht weggeschoren om die wond/snede heen. Beide gebeurt om dezelfde reden: het terugdringen van het infectiegevaar. Een kleinere opening in de huid geeft minder contactmogelijkheid tussen de binnenkant van het lichaam en de buitenwereld die vol zit met bacteriën en andere ziektekiemen. In vacht blijft veel viezigheid zitten en kan ook na sluiting van de wond zorgen voor besmettingsgevaar. Eén van de vele maatregelen om ervoor te zorgen dat uw huisdier geen (wond) infectie oploopt na een operatie is dus het grondig reinigen en steriel maken van het operatieveld, onder andere door de vacht te scheren en de huid te poetsen en ontsmetten. Zoals in ieder bedrijf moeten ook in een dierenkliniek de kosten opgebracht worden door de opbrengsten. Doordat er verschillen bestaan tussen de verschillende dierenklinieken ontstaan er ook verschillende kosten. Hierbij valt te denken aan: verschil per regio, nascholingsniveau personeel, opleidingsniveau personeel, ervaring personeel, aanwezigheid 24 uursopname met toezicht, chirurgische faciliteiten, diagnostische faciliteiten, aanwezigheid spoeddiensten, kwaliteit gebruikte producten, inkoopmogelijkheden, et cetera, et cetera. Uiteindelijk zal de cliënt de geleverde kwaliteit moeten afzetten tegen de berekende prijs. Waarom zit er zoveel verschil in prijs bij dierenartsen? UIT DE STERKLINIEK Vorst en voeten Ieder seizoen zorgt voor bepaalde specifieke probleempjes. Rent uw hond weleens lekker zomers op een strand of zandverstuiving? Je ziet het zand opwaaien, het zand stuift soepel weg onder de hondenvoetjes. Hoe anders kan dit zijn in de winter! Als het zand is bevroren verandert het van een soepele ondergrond in een keiharde onregelmatige ondergrond met scherpe punten. Dezelfde hond denkt lekker te kunnen rennen maar komt van een koude kermis thuis. Kreupelheden door peesproblemen kunnen dan soms maar heel langzaam genezen en dat vergt soms wel 6 weken herstel. Bij ernstige kreupelheden moet zelfs de röntgen eraan te pas komen om breukjes in de voet uit te sluiten. En ja, als het dier dan niet verzekerd is kan er zo maar een rekening liggen van 150 euro. Misschien reden om blij te zijn met een verzekering, het kan iedere hond overkomen, zelfs al in de tuin! Kijk voor meer informatie over huisdierverzekeringen op www.sterkliniek.nl STeRK. 09 ׉ 7cassandra://I8Xf0dmcmBNx_8MBN6aXuqx2UFPm6dYeSmtCe376HVU`̵]jk{]jk{{בCט{u׉׉ 7cassandra://IMxw4oTSf8KQ9S_0sRO-wh_JQ1JrzSTMoLnCuFhrV78` ׉ 7cassandra://es-zDKtfJrBKs1qSwb8nglns6TOXgS2IA061dSyoG80lY`S׉ 7cassandra://qpHS-5gPGGXCPF0ktr0Ct85OpMEAmayxaBISws2ijOs&L`̵׉ 7cassandra://9p_bj6PVGpXQ86aoUWUyBOHtFIsjdV9CMeedYEEjnFck͠]jr{Aט{u׉׉ 7cassandra://HjWfD-a9mGLLU9YI6I1yhgPvr9oEHkG-D597jssCnOsp~` ׉ 7cassandra://ILvvO2hki1pbsTjomFAoKoPDkizruaJkEth83r_LHmoc`S׉ 7cassandra://bY68qAW9LYjKmhLmlna97GenS9HBO6m8bfQCW9mmOFk!f`̵׉ 7cassandra://UdPIbr-Qc2l6Knx_e3CvKvRCIXXHeU6KR4hFVxeM6Es#t͠]js{Bנ]js{E_̖ 9ׁHhttp://HillsPet.nl/microbiomeׁ ׁ Ј׉E24 UUR KAN HET VERSCHIL MAKEN NIEUW ALS UW HOND LAST HEEFT VAN DIARREE, VRAAG ONS DAN NAAR HILL’S PRESCRIPTION DIET GASTROINTESTINAL BIOME met ActivBiome+ ingrediëntentechnologie Bestrijdt diarree in slechts 24 uur1 en helpt het evenwicht in het unieke darmecosysteem van uw hond, het microbioom, te herstellen. 1 Interne gegevens. Hill’s Pet Nutrition, Inc. Klinisch onderzoek van twee maanden ter evaluatie van honden met chronische diarree. HillsPet.nl/microbiome ׉ 7cassandra://qpHS-5gPGGXCPF0ktr0Ct85OpMEAmayxaBISws2ijOs&L`̵]jk{׉E GEZONDHEID De kracht van het 'microbioom' Niet schrikken … maar wist u dat in het lichaam van uw hond miljarden micro-organismen leven? Deze goede en slechte bacteriën in het spijsverteringskanaal vormen samen een ecosysteem, het darmmicrobioom, dat voor iedere hond uniek is. Recent wetenschappelijk onderzoek laat zien dat het microbioom een belangrijke rol speelt bij de gezondheid en het welzijn van uw hond. Hoe kunt u deze koesteren? Honden hebben net zoals mensen een evenwichtig darmmicrobioom nodig. Een verstoring van dit ecosysteem of een verandering in de snelheid waarmee het voedsel het maag-darmkanaal passeert, kan leiden tot een spijsverteringsprobleem. U merkt dit als uw hond last heeft van braken, winderigheid of diarree. Wat is het microbioom? Door uw hond een voeding te geven die het microbioom in evenwicht brengt, kunt u de overgang van een acute of chronische maag-darmziekte naar gezonde darmen beïnvloeden. Hoe werkt dit? Oplosbare vezels in voeding zijn een belangrijke voedingsbodem voor goede bacteriën in het microbioom. Deze bacteriën fermenteren de vezels, produceren verbindingen die de darmen voeden en zorgen ervoor dat antioxiderende en ontstekingsremmende polyfenolen (aanwezig in bijvoorbeeld lijnzaad of veenbes) vrijkomen en geactiveerd worden. Deze ‘postbiotica’ zijn heilzaam voor de darm en voor andere organen en weefsels. Een gezonde spijsvertering ondersteunt daarmee het immuunsysteem van uw hond en zijn welzijn. Voedende vezels Met nieuwe inzichten in de gezondheid van het darmmicrobioom en voeding, weten we dat het gebruik van een dynamische combinatie van vezelrijke ingrediënten, inclusief prebiotica voor honden, dit bestaande ecosysteem van het darmkanaal kan ondersteunen en voeden. Met deze inzichten heeft Hill’s een revolutionaire nieuwe voeding ontwikkeld: Prescription Diet Gastrointestinal Biome. De ActivBiome+ technologie in deze voeding ondersteunt de groei van goede bacteriën en helpt het evenwicht van het microbioom van honden te herstellen. Het is klinisch bewezen dat de voeding diarree in 24 uur stopt en een regelmatige stoelgang bevordert. Voedingsadvies is geld waard Heeft uw hond last van zijn spijsvertering? Vraag uw dierenarts hoe Hill’s Prescription Diet-voeding kan helpen. Bij een voedingsadvies ontvangt u bovendien een aantrekkelijke korting op Hill's-voeding (voorwaarden van toepassing). Hoe ziet de poep van uw hond eruit? De 1e reden voor een bezoek aan de dierenarts zijn spijsverteringsproblemen want zo is bijvoorbeeld diarree niet prettig voor uw hond én voor u. Hoe zag de ontlasting van uw hond er vanochtend uit? Misschien is het tijd voor een bezoek aan de dierenarts voor hulp want het is niet nodig hier lang mee rond te lopen. Waterig Brij Enige vorm, maar zacht Stevig, maar niet te hard (optimaal) Harde keutels STeRK. 11 ׉ 7cassandra://bY68qAW9LYjKmhLmlna97GenS9HBO6m8bfQCW9mmOFk!f`̵]jk{]jk{{בCט{u׉׉ 7cassandra://bLHVT24BgXgzTO_haGc1u-JJVtaTAPc-JYp1rTECyKU 1` ׉ 7cassandra://NI9P0Z1ING4CKO9EGpG8LHSnMqBpyoX-xQVEMvexRA0l`S׉ 7cassandra://josj0MqWY98upiTZPQHOtmMRkoOAllToND_BulPXL5s!`̵׉ 7cassandra://-Ewsnp3xPUZSnUfTPJdkXAxHHdQgHc52Lf4GFVy3a2c-Ͷ͠]ju{Fט{u׉׉ 7cassandra://DLF0mKubXdvbOHA6M1KD0nZY9a0wO1OIDyBFlp19LCY~` ׉ 7cassandra://lmpAtHUnqKWKBwPqGq002eDT6sXmmARU7r6iUf9Gov0h@`S׉ 7cassandra://F6T3SjAdPNitN5GLX0mx50md8yJpDzbf0aS5Y_kzsQY!`̵׉ 7cassandra://Hs406lNFgyg7gaW50wIHDA971YrU2ERP1H9glsAdWXg͵͠]ju{G׉E DAGBOEK VAN EEN PARAVETERINAIR Uit het dagboek van … de laborant DOOR: MARLOES VORK, PARAVETERINAIR Uw huisdier kan ons helaas niet vertellen wat er mis is. Dierenartsen komen daarachter door verschillende factoren te analyseren: het lichamelijk onderzoek, de geschiedenis van het dier, toelichting van de klachten en vaak met behulp van diagnostisch onderzoek. Eén van de plaatsen waar diagnostisch onderzoek plaatsvindt is in het laboratorium. “In huis” diagnostiek Sterklinieken hebben een laboratorium in eigen beheer waar ze veel testen kunnen uitvoeren. Er worden met behulp van verschillende apparaten analyses uitgevoerd van bloed, urine, ontlasting, huid of weefsel. Wanneer het gewenste onderzoek niet mogelijk is om in het eigen laboratorium uit te voeren dan wordt het opgestuurd naar een extern laboratorium. Bloed Door verschillende bloedonderzoeken kunnen we onder andere de volgende testen uitvoeren: • Algemene analyse • Orgaancontrole • Titerbepaling • Vruchtbaarheid • SNAP-testen Urine Aan de hand van het (microscopisch) onderzoeken van urine kunnen conclusies worden getrokken over aanwezigheid van bacteriën of een ontsteking. Ook kan functionaliteit van de nieren, blaas en eventuele aanwezigheid van diabetes of blaasstenen bekeken worden. Ontlasting Aan de hand van ontlastingsonderzoek kan onder andere bekeken worden of er wormeitjes of gisten in aanwezig zijn. Ook bestaan er SNAP-testen die bijvoorbeeld de aanwezigheid van Giardia of het parvovirus kunnen bevestigen of uitsluiten. 12 STeRK. uitgave 16 - Najaar 2019 Huid Wanneer een dier bijvoorbeeld jeuk of kale plekken heeft kunnen de cellen van de huid er door middel van een huidafkrabsel onder de microscoop bekeken worden. Zo kan onder andere schurft of mijt aangetoond worden. Weefsel Wanneer een dier onbekende bultjes heeft kan hier met behulp van een naald wat weefsel van worden afgenomen. Dit kan onder de microscoop bekeken worden en er kan met behulp van celanalyse bepaald worden of het gaat om bijvoorbeeld een vetbult of een tumor. Laborant De paraveterinair is niet alleen verantwoordelijk voor het onderhoud van de apparatuur, maar zij helpt ook bij het uitvoeren van de onderzoeken. Zij geeft de huisdiereigenaar advies over het verzamelen of afname van de monsters, zoals het opvangen van urine. Zij voert onderzoeken uit en helpt bij het maken van de eerste analyse. Zij zorgt ervoor dat het monstermateriaal onder optimale omstandigheden bewaard of verzonden wordt en correspondeert met eventuele externe laboratoria. Uiteraard is de dierenarts degene die de definitieve conclusie trekt en hopelijk aan de hand van onderzoek een diagnose kan stellen. Preventieanalyse Het is goed mogelijk om preventief de werking van organen of aanwezigheid van parasieten (wormen) te onderzoeken. Vooral bij de wat oudere dieren of dieren die chronisch medicijnen gebruiken kan het levensverlengend zijn om periodieke controles uit te voeren. KATTEN VERTONEN BIJVOORBEELD PAS KLACHTEN ALS AL MEER DAN 75% VAN DE NIERFUNCTIE VERLOREN IS GEGAAN. DOOR PERIODIEKE BLOEDCONTROLE KAN HET AFNEMEN VAN DE NIERFUNCTIE EERDER GEVONDEN WORDEN EN DUS LEVENSVERLENGEND ZIJN. Keurt de slager zijn eigen vlees? Elke maand voert Sterkliniek een controle uit over de functionaliteit van het apparaat en de nauwkeurigheid en correctheid van de waardes. Daarnaast wordt de apparatuur nog 4 keer per jaar met behulp van de Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht gecontroleerd. Dit is één van de kwaliteitseisen van Sterkliniek Dierenartsen BV. ׉ 7cassandra://josj0MqWY98upiTZPQHOtmMRkoOAllToND_BulPXL5s!`̵]jk{ ׉E tGEZONDHEID KAT Help, mijn kat verzorgd haar vacht niet meer! Functie van de nieren De belangrijkste taak van nieren bestaat uit het filteren van afvalstoffen uit het bloed en deze te concentreren in de urine. Die nier is eigenlijk de zuiveringsinstallatie van het lichaam. Dagelijks stroomt het totale bloedvolume (250 ml) meerdere keren door de nieren. Wanneer de afvalstoffen niet uit het bloed gefilterd worden, zouden er relatief snel vergiftigingsverschijnselen optreden. De nieren zorgen ook voor de waterhuishouding, ze zorgen ervoor dat de urine geconcentreerd wordt en het meeste vocht weer teruggefilterd wordt naar het bloed. Een andere functie van de nieren is de afgifte van een stof (renine) dat de bloeddruk regelt. We zien vaak dat katten met nierfalen een te hoge bloeddruk hebben wat de nierschade alleen maar kan verergeren. Klachten en oorzaken De nieren hebben een grote reservecapaciteit; dat wil zeggen dat het lang duurt voordat de kat verschijnselen laat zien van een onvoldoende nierfunctie. Pas als meer dan 75% van de nierfunctie verloren is gegaan, tonen katten verschijnselen van de aandoening. Dat maakt dat het in de meeste gevallen lastig is om te achterhalen wat de oorzaak van de verslechterende nierfunctie is. Enkele mogelijke oorzaken kunnen zijn: • Hoge bloeddruk • Bacteriële of virale infecties • Tumoren • Gifstoffen (bijvoorbeeld contact met lelies). • Aangeboren afwijkingen aan de nieren Preventie Het is zinvol om vanaf middelbare leeftijd, 8 jaar en ouder, een jaarlijkse controle naar de nierfunctie uit te laten voeren. Hoe eerder chronisch nierfalen wordt vastgesteld, hoe beter de kansen op een langere overlevingstijd omdat we het met medicatie en voeding kunnen proberen te stabiliseren. Het urineonderzoek geeft een eerste aanwijzing dat de nierfunctie daalt. Als de urine slecht geconcentreerd is of er zitten eiwitten in, dan is dit een reden om BEL UW DIERENARTS WANNEER U ZIET DAT UW KAT: • MINDER EET • LUSTELOOS IS • GEWICHT VERLIEST • MEER DRINKT EN MEER PLAST • EEN SLECHT VERZORGDE VACHT HEEFT Verloren gegaan nierweefsel kan niet meer worden vervangen en de aandoening kan daarom niet worden genezen. De therapie richt zich op het vertragen of stabiliseren van het verlies van meer functioneel nierweefsel. Een regelmatige controle is van levensbelang om de progressie van de ziekte te kunnen monitoren. Mocht u vragen hebben over uw kat, neem dan gerust contact op met uw Sterkliniek-dierenarts. DOOR: KRISTEL DE MUNNIK, DIERENARTS Katten verzorgen over het algemeen goed hun vacht. Wordt de vacht van uw kat dof en plukkerig, dan kan er iets mis zijn. We zien dit voornamelijk bij artrose en nierfalen. In het geval van artrose kunnen ze de houding om te poetsen niet goed aannemen en in het geval van nierfalen, wordt de vachtkwaliteit minder en sluit door lichte uitdroging de vacht niet meer mooi aan. de functie van de nieren nader te onderzoeken met behulp van bloedonderzoek. We controleren verschillende stoffen in bloed, waarbij er steeds betere onderzoeken ter beschikking komen, waardoor we een dalende nierfunctie al bij ongeveer 30% kunnen vaststellen. Veel eerder dan wanneer uw kat symptomen laat zien! In de meeste gevallen is een echo en een bloeddrukmeting verstandig, we kijken naar de structuur en vorm van de nieren en dat geeft belangrijke informatie over de prognose en behandeling. • EEN SLECHTE ADEMGEUR HEEFT • BRAAKT STeRK. 13 ׉ 7cassandra://F6T3SjAdPNitN5GLX0mx50md8yJpDzbf0aS5Y_kzsQY!`̵]jk{!]jk{ {בCט{u׉׉ 7cassandra://qbJxsRIQ_uSMTrmxkD2P3vJ_Th2Ao7sRMLdYcyPpeP8l` ׉ 7cassandra://4gbNNxBMMYGIotlzTzkW8Uu1CJ34C0862d6WPukxffQ\`S׉ 7cassandra://xZ6RjgeZ7Q3ICdgiRSSCczAAA9WbsuiGd18jWOsRcEYZ`̵׉ 7cassandra://Ip7BLQWP4pqVSXvQxoPo8t4O4B0dSF4QBILYcJK6hcIuC͠]ju{Iט{u׉׉ 7cassandra://Elm9ECHylNuGKyxrAX5Kmi-XwDRakuoZ6D3pZXuOCeM:` ׉ 7cassandra://nlUzoa9wDJjKCAYKAwSLoFIeGLjEwsyohNxdwlnV2B4\ `S׉ 7cassandra://IjJytiUTVyJwGEKi9ribHzqT4JpAnnUIj0pOL7vDlSI`̵׉ 7cassandra://lirsTTjh3UaIglFmrayPOJJ1C-rnLvRnbKIlHaXjO4gͫW̨͠]jv{Jנ]jw{MɁZ9ׁHhttp://sterkliniek.nl/ׁ ׁ Јנ]jw{Lc̎ 9ׁH"http://sterkliniek.nl/vergiftigingׁ ׁ Ј׉EGEZONDHEID KONIJN/KNAAGDIER Cavia’s hebben een peervormig lijf. Daar waar dit voor mensen wellicht niet het meest gewenste model is, biedt het de cavia en zijn verteringsstelsel veel voordelen: heel veel ruimte voor de vertering van al dat vezelrijke materiaal dat de cavia moet verwerken en verteren. Die buik kan soms ook té vol en dik zijn. In dit artikel een stukje anatomie en daarbij een paar, niet triviale, maar toch serieuze ‘caviale’ buikproblemen. Je buik er vol van hebben Lever Helemaal voor in de buik bevindt zich de lever. Deze kan vergroten ten gevolge van ontstekingen (bijvoorbeeld parasitaire infecties), of bij bepaalde tumoren. Maag Achter de lever ligt de maag, het eerste deel van het verteringsstelsel. Overvulling, of gasophoping komt soms voor, afhankelijk van de geconsumeerde voeding. In een enkel geval kan de maag zodanig overvuld raken dat hij zelfs kan draaien. Een zogeheten maagtorsie is levensbedreigend. De cavia zwelt snel op, wordt vlot slechter en raakt uiteindelijk in een soort coma. De prognose is erg slecht, en ondanks medisch ingrijpen overlijden de meeste cavia’s aan dit probleem. Milt Aan de maag vast, ligt de milt en deze groeit soms onder invloed van een bepaalde vorm van leukemie. Dit neemt zelden dusdanig ernstige vormen aan dat dit aan de buitenkant te zien is. Darmstelsel Even verderop in het maag-darmkanaal zit de blindedarm als een soort groot compostvat. Een groot en belangrijk deel van de vertering vindt hier plaats. Overvulling, en Blaasgruis en blaasstenen vinden we heel vaak als oorzaak van deze klachten, ze kunnen zelfs tot verstopping van de plasbuis leiden. In veel gevallen is een onjuiste balans in de voeding hier schuldig aan, te veel mineralen (bijvoorbeeld calcium) en/of te weinig vochtopname, creëren een urine waarin zouten gaan neerslaan. Deze stenen zijn relatief makkelijk op te sporen, door middel van een echo of een röntgenfoto. ook ontsteking van dit blind eindigend orgaan kan leiden tot buikpijn, gezwollen buik en een verminderde of totaal afwezige eetlust, naast diarree. Een bacteriële infectie met Clostridium is hier vaak de oorzaak van. De voorgelegen dunne darm, en de erop volgende dikke darm geven zelden problemen. Nieren, plasbuis en blaas Naast de verterende elementen heeft de cavia ook een ‘urogenitaal’ stelsel. Beginnende bij de nieren, via de plasbuizen naar de blaas. Plasklachten komen met regelmaat voor bij de cavia, vrijwel altijd terug te voeren op blaasproblemen. Veel voorkomende symptomen zijn: • Bloederige urine • Pijn bij plassen (bolle rug, verkrampen) • Vaak plassen DOOR: PAUL VAN AALST, DIERENARTS Geslachtsorganen Bij zeugjes komen vaak problemen in het geslachtsstelsel voor: 75% van alle zeugjes krijgen op latere leeftijd te maken met blaasjes met vocht op de eierstokken die langzaam groeien. Op termijn kunnen deze cysten zo bol staan dat ze uitwendig voelbaar zijn, en ook pijnlijk kunnen worden. Er zijn cysten bekend van wel 7 centimeter groot. Bepaalde types cysten produceren hormonen, wat zich kan uiten in een kaalheid ter hoogte van de flanken. Aansluitend op de eierstokken ligt de baarmoeder. Vergroting van de baarmoeder heeft slechts een paar mogelijke oorzaken: ontsteking, tumoren of ... gezinsuitbreiding. Bij zeugjes die op latere leeftijd pas gedekt worden, en het bekken al stevig vergroeid is, kan de bevalling nog weleens een probleem worden: de kleine biggetjes komen klem te zitten, en een keizersnede is in dat geval onvermijdelijk om het zeugje te verlossen van haar dikke buik. Cavia’s zijn klein maar fijn en geweldige kameraatjes. Laat u goed voorlichten over wat een cavia nodig heeft en de mogelijke gezondheidsrisico’s zodat u weet waar u op moet letten. Zo bent u een verantwoord baasje en heeft uw cavia een gelukkig leven. 14 STeRK. uitgave 16 - Najaar 2019 ׉ 7cassandra://xZ6RjgeZ7Q3ICdgiRSSCczAAA9WbsuiGd18jWOsRcEYZ`̵]jk{"׉E vEHBO Mens versus dier Er zijn veel dingen die dieren heerlijk vinden en die wij mensen niet eens willen aanraken. Maar zo zijn er ook genoeg dingen die wij wel mogen eten, maar die ontzettend schadelijk (en zelfs fataal) kunnen zijn voor uw huisdier. Hier een kleine opsomming: Giftig voor de hond en de kat: Avocado: bevat persine wat celschade veroorzaakt aan de hartspier. Symptomen: hartfalen, benauwdheid, blauwe slijmvliezen, vochtophoping. Druiven & rozijnen: veroorzaken acuut nierfalen. Symptomen: Braken, hyperactiviteit. Alcohol en koffie: schadelijk voor de lever. Symptomen: rusteloosheid, verhoogde hartslag, hijgen, spiertrilling, sterfte. Zout: verstoring zoutbalans in het bloed. Symptomen: braken, diarree, zwelling, epilepsie, sterfte. Giftig voor de hond: Noten: voornamelijk macadamia, pinda’s en walnoten zijn giftig voor de hond. Symptomen: zwakte, dronkemansgang, sloomheid en braken. Kijk op sterkliniek.nl/vergiftiging als u er meer over wilt lezen. Haar eerste kerst Een geweldig begin van het nieuwe jaar, u hebt een jong diertje in huis die zijn/haar eerste kerst met u gaat vieren. Erg leuk natuurlijk, maar ook wel spannend want er zijn nogal wat zaken waar u even bij stil moet staan en even over na moet denken wat voor u, uw dier, gezin en woning het beste zal werken. • Bedrading van kerstlichten: hoe kleiner het dier hoe leuker om hiermee te spelen. Zorg ervoor dat ze er of niet bij kunnen of tape het bijvoorbeeld vast aan de vloer. • Rolladenetjes, engelenhaar, water van de kerstboom, chocolade, hulst, kerstster/roos: allemaal zaken die of giftige stoffen bevatten of voor verstopping van de darmen kunnen zorgen wanneer het opgegeten wordt. Zorg ervoor dat u dit soort leuke en lekkere verleidingen veilig opbergt. • Veilig plekje: er gebeurt veel in de decembermaand. Dit zijn allemaal extra prikkels op wat uw jonge dier sowieso al binnen krijgt. Zorg er daarom voor dat uw dier een veilig en rustig plekje heeft waar hij/zij zich kan terug trekken en waar hij niet gestoord wordt. Laat duidelijk aan uw kinderen weten dat wanneer uw dier op dat plekje zit, dat ze hem/haar niet lastig mogen vallen. U kunt hier meer over lezen op sterkliniek.nl/ feestseizoen of vraag uw Sterkliniek om meer specifieke informatie over uw huisdier. Een hele fijne kerst samen gewenst! STeRK. 15 Mosterd: mosterdzaden kunnen leiden tot ontsteking van het maag-darmkanaal, lever, nieren en de huid. Symptomen: sloomh diarree, geïrriteerde Aardappelschil en uitlopers: solanine zorgt voor adamhalingsmoeilijkheden, maagproblemen en afbraak van de rode bloedcellen. Symptomen: ademhalingsmoeilijkheden, maagproblemen, sterfte. Knoflook, ui, bieslook, prei (alliumsoorten): de oxidanten beschadigen de rode bloedcellen wat transport van zuurstof vermindert en zo orgaanschade veroorzaakt. Symptomen: braken, diarree, buikpijn, bloederige urine, sterfte. Chocolade: theobromide heeft effect op de werking van de hartspieren. Symptomen: versnelde hartslag, hyperactiviteit, diarree, onrust, braken, epilepsie, veel drinken en plassen. Zoetstof: xylitol laat het glucosegehalte van het bloed enorm dalen. Symptomen: braken, zwakheid, leverfalen, coma, sterfte. ׉ 7cassandra://IjJytiUTVyJwGEKi9ribHzqT4JpAnnUIj0pOL7vDlSI`̵]jk{#]jk{"{בCט{u׉׉ 7cassandra://Vhd5JJcG0Iu7ETJIzxJ_3fgMYI4IPApQYigrVa6ah3g`` ׉ 7cassandra://X6wecKxSKAFb1UNXMyFFouiCvu9JGdwV_x7Yz5bDtpk_`S׉ 7cassandra://ayyLzu1uqB3ghykZtL3Yjq7NPql-PfbYEbVmZQNWCRc `̵׉ 7cassandra://OKmjTT7tdEds6wFR-c9wfwm1lhgQvJDjEokyYAOaTQE͠]jw{Nט{u׉׉ 7cassandra://Saj95ArsICaE0M5Gf78hdy1W47S0ZzI1Qt9RtOuUwKct(` ׉ 7cassandra://pRPHTAR31qGEwc9VJuRkdlV5XiaKWIJ_heuGG90xhHQq`S׉ 7cassandra://_5b8DjLqGaNbR8uoANMAnGbRl9EpEGSwshh-9I1GQQo#v`̵׉ 7cassandra://sg97rJs26z2VOXN8u3GumqKrVGf8EqgLpXeburBqgicv"͠]jw{Oנ]jw{Q̢9ׁHhttp://www.bitly.nl/konׁ ׁ Ј׉ETWANNEER HEEFT U UW KONIJ N VOOR HET LAATST GEVACCINEERD? Konij nen zij n geweldige lieve huisdieren! Geef ze de zorg en aandacht die ze verdienen en laat uw konij n jaarlij ks vaccineren tegen myxomatose en RHD. Vraag uw Sterkliniek om advies. Kij k voor meer informatie over deze ziekten en preventie op www.bitly.nl/konij nen of scan  ׉ 7cassandra://ayyLzu1uqB3ghykZtL3Yjq7NPql-PfbYEbVmZQNWCRc `̵]jk{$׉E OGEZONDHEID KONIJN Spelen. Verzorgen. Beschermen. U wilt toch ook het beste voor uw konijn? Spelen Konijnen zijn echte gezelschapsdieren en raken gestrest als ze alleen in een hok zitten. Konijnen wonen daarom het liefst met – op zijn minst – één soortgenoot waarmee het klikt. Om verveling te voorkomen heeft een konijn niet alleen ruimte, maar ook speelgoed nodig. Dat hoeven geen dure voorwerpen te zijn: van een simpele kartonnen doos en een plastic bloempot worden de meeste konijnen ook al heel erg blij! Konijnen zijn dus sociale dieren die zelfs getraind kunnen worden. Zoek online maar eens op ‘konijnen trainen’. Verzorgen Om uw konijn gezond te houden heeft hij ruwvoer, zoals goed hooi of gras, en (groene) groenten nodig. Van (alleen) konijnenmuesli (mengvoer) wordt een konijn te dik en slijten zijn tanden onvoldoende af. Vers drinkwater geeft u onbeperkt en het liefst in een drinkflesje. Dat is niet alleen hygiënischer, maar voorkomt ook dat het konijn met een natte wam – huidplooi onder de kin – blijft rondlopen. Daarnaast kan het niet omgegooid worden. Beschermen Er zijn twee dodelijke virusziekten die een risico vormen voor uw konijn. De bekendste is myxomatose die overgebracht wordt door muggen, vlooien en andere bijtende insecten. Kenmerkend voor de ziekte zijn de zwellingen en knobbels op het hoofd, de oren, lippen, ogen en rond de anus. Een besmet konijn sterft meestal binnen 12 dagen. Het tweede dodelijke virus dat je konijn kan oplopen is rabbit haemorrhagic disease (RHD), ook wel VHS (viraal hemorragisch syndroom) genoemd. Hiervan zijn twee varianten bekend: RHD1 en RHD2. Konijnen sterven door dit virus regelmatig zonder duidelijke ziekteverschijnselen te vertonen, behalve sloomheid en lusteloosheid, maar het konijn kan ook acuut benauwd worden, koorts en/of bloedingen krijgen en zenuwverschijnselen vertonen. Bij beide varianten sterven konijnen zeer snel, bij RHD1 soms al binnen enkele uren. Overigens kan uw konijn dit virus oplopen doordat u het virus meeneemt, onder bijvoorbeeld de schoenen of met groenvoer wat uit de natuur is gehaald. Helaas loopt dus zelfs een binnenkonijn dat geen contact heeft met (wilde) soortgenoten gevaar! Er bestaat geen behandeling tegen deze virusziekten. De enige bescherming die u uw konijn kunt bieden is een vaccinatie. Niet alle op de markt zijnde vaccins werken ook tegen RHD2. Vraag daarom specifiek naar een vaccin dat ook tegen deze virusvariant werkzaam is. Meer weten? Vraag uw Sterkliniek naar de uitgebreidere informatiefolder over de ziektes waartegen u uw konijn kunt laten vaccineren én het speciale konijnenvaccinatiepaspoort! KOMT EEN KONIJN BIJ DE DOKTER DE BESTE MANIER OM GEZONDHEIDSPROBLEMEN BIJ UW KONIJN VOOR TE ZIJN, IS DOOR HEM OF HAAR MINSTENS EENMAAL PER JAAR TE LATEN CONTROLEREN DOOR DE DIERENARTS. TIJDENS ZO’N CHECK-UP ZAL DE DIERENARTS UW KONIJN HELEMAAL ONDERZOEKEN, DE STAND VAN HET GEBIT BEOORDELEN (DE TANDEN EN KIEZEN VAN EEN KONIJN GROEIEN IMMERS LEVENSLANG DOOR), ÉN HET GEWICHT CONTROLEREN. IS UW KONIJN GEZOND (GENOEG) BEVONDEN? DAN KAN HIJ OF ZIJ OOK METEEN WORDEN GEVACCINEERD. TOT VOLGEND JAAR! STeRK. 17 ׉ 7cassandra://_5b8DjLqGaNbR8uoANMAnGbRl9EpEGSwshh-9I1GQQo#v`̵]jk{%]jk{${בCט{u׉׉ 7cassandra://kJ9Xovy05aiGbrkRvzckyNp-X_6-TlWI90VY4203KOE` ׉ 7cassandra://0qA_JiKmh8sNJexCFzSpQwUHpzindgXibnjWL1rPaY4k`S׉ 7cassandra://9xG7AXttmtRUrrshucBvpZh3UtVmxCFwJT9Vc7ODXqw#'`̵׉ 7cassandra://SJCZ1hRDhDoR4cA7dzMGdSj3DCEU0vDvXWNbxfqc2xQŌ͠]jw{Rט{u׉׉ 7cassandra://9LHadEpCNoSojYwBRkWtHHeO0EdcmpxqDORGj7pBW8oO` ׉ 7cassandra://2ZYBZQ2I778ila7lyJKKblCTQKDO88Y_QOcLKcWOaTQf`S׉ 7cassandra://2yBqUw73IsP0FcM3tYxaVxXNhhaUVVVqhwI0IoRxJbwg`̵׉ 7cassandra://vMOEy9DGGbR3Hqrxll-PmtUz0MU4AVHHiM-HDaF_cLIq͠]jx{Sנ]jx{X&i 9ׁHmailto:info@sterkliniek.nlׁ ׁ Ј׉E %WELLFARE Goed voornemen voor 2020: kies uw dier zorgvuldig Nieuw jaar, nieuwe kansen! Al jaren proberen dierenartsen mensen zo goed mogelijk te helpen bij de aanschaf van een nieuw huisdier maar zij komen pas in beeld als het diertje al in huis is. Gelukkig is de term ‘preconsult’ aan het groeien in populariteit. Tijdens een preconsult bespreekt de dierenarts met de toekomstige huisdiereigenaar verschillende zaken om te helpen bij het maken van de juiste huisdier en/of raskeuze. De keus is reuze dus laat u vooral goed voorlichten over uw perfecte match. Enkele vragen die u zichzelf moet stellen bij het maken van deze belangrijke keuze zijn: • Waar heb ik tijd en energie voor? Een hond moet bijvoorbeeld minimaal 4 keer per dag uitgelaten worden, heeft mentale en fysieke uitdaging nodig. • Wat pas bij mijn leefomgeving, woning en gezin? • Vind ik het vervelend als het dier veel in water/modder speelt? • Zit ik te wachten op veel vachtonderhoud? • Wat voor een karakter zoek ik? Een rustig dier, een actief dier, een dier die op zichzelf is of juist een dier die veel aandacht nodig heeft? • Wat zijn mijn vakantiewensen/plannen en hoe past mijn huisdier daarin? Kan het dier mee of moet ik een oppas/opvang regelen? • Wat is de financiële ruimte die ik heb voor het onderhoud en eventuele onverwachte kosten van het dier? Zet al uw wensen op een rijtje en kijk kritisch naar wat er overblijft. Om u vervolgens een beeld te geven van mogelijke gezondheidsproblemen (erfelijke gebreken) kunt u kijken op rashondenwijzer.nl. Dit is een platform die meer dan 250 erfelijke aandoeningen bij ruim 100 hondenrassen in kaart heeft gebracht. Dit initiatief is in 2011 mede dankzij een panel van (Sterkliniek) dierenartsen ontstaan. Het doel is om aanstaande hondeneigenaren te informeren over erfelijke ziekten zodat zij een weloverwogen beslissing kunnen maken. Een ander doel is het beschermen van de (ras) honden tegen de negatieve ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden in de fokkerij. Op de website staat een filmpje waarin te zien is hoe een aantal bekende hondenrassen er ongeveer 100 jaar geleden uitzagen. Het verschil, en vooral de medische nadelige gevolgen die het voor de individuele hond heeft, is verbijstering wekkend. Uitzending gemist? In september en oktober hebben we bij HuisdierenTV, uitgezonden door SBS6, de gelegenheid gehad om onze visie op verantwoord huisdierenbezit toe te lichten. Het zijn de onderwerpen uit onze piramide die per laag laat zien waar u aandacht aan kunt besteden om het uw huisdier zo goed mogelijk te maken. Hebt u de uitzendingen gemist? Geeft niets, kijk op ons YouTubekanaal of op onze website nog eens rustig naar de filmpjes. Hebt u vragen naar aanleiding van de filmpjes vraag dan uw Sterkliniek-dierenarts of mail naar info@sterkliniek.nl 18 STeRK. uitgave 16 - Najaar 2019 ׉ 7cassandra://9xG7AXttmtRUrrshucBvpZh3UtVmxCFwJT9Vc7ODXqw#'`̵]jk{&׉ECOLUMN Colofon Solliciteren In 1997 was ik acht jaar dierenarts, waarvan ik 1 jaar in Italië had gewerkt, 1 jaar als waarnemer had gewerkt, drie jaar in de landbouwhuisdieren, twee jaar in Enschede en 1 jaar in Amersfoort. DOOR: LODEWIJK KAMPS, DIERENARTS STERKLINIEK HOOFDDORP Tijdens mijn periode in Amersfoort, waar ik een arbeidsongeschikte collega verving en samen met de assistente de praktijk daar kon laten opbloeien, ging ik ook trouwen en op huwelijksreis. Gedurende mijn huwelijksreisje van 10 dagen had de arbeidsongeschikte collega iemand anders bereid gevonden om mij weer te vervangen. Toen ik terugkwam werd ik verzocht om de eigenaar te bellen. Hij had besloten helemaal te stoppen met zijn praktijk. “Dat is begrijpelijk en jammer”, zei ik. En hij vertelde me meteen dat hij de jonge collega, die een dikke week tijdens mijn huwelijksreis had gewerkt, beloofd had zijn praktijk te mogen overnemen. Ik was perplex. Zo ging dat blijkbaar in de grote mensen wereld. Ik startte weer met solliciteren. Zo kwam ik terecht op de Veluwe. Op de allerlaatste dag dat er een sollicitatiebrief kon worden ingeleverd ging mijn lieve moeder met gebruik van haar gratis 65+ NS-dagreis naar dat dorp om de brief persoonlijk af te geven. Ik mocht op gesprek komen! ‘s Avonds om 20.00 uur; de hele praktijk was aanwezig. Acht mannen die verspreid door een grote dierenartskamer in allerlei stoelen en vooral achter grote planten zaten. Iemand vroeg mij wat mijn wensen waren; ik vertelde dat ik graag met gezelschapsdieren wilde werken. “Nou,” zei een ander, “dat komt mooi uit, want Klaas wil minder met gezelschapsdieren werken.” Klaas riep dat dat helemaal niet zo was. Ze kregen ruzie. Klaas begon te schreeuwen. Plotseling pakte hij een asbak en gooide die naar het hoofd van de ander. De stenen asbak miste rakelings haar doel en spatte tegen de muur uiteen. Er viel een ijzingwekkende stilte in de sollicitatie ruimte. Gedesillusioneerd reed ik terug naar huis. Daar lag een brief in de bus dat in Zuid Holland een praktijk te koop was. Binnen 3 weken kon ik daar beginnen. NIEUWS Uit de Sterkliniek Sterklinieken lopen graag voorop en laten hun cliënten en patiënten vaak als eersten profiteren van nieuwe kennis en producten. Natuurlijk wel na gedegen onderzoek en beoordeling. Soms kijken we ook even de kat uit de boom en wachten we totdat de kinderziekten eruit zijn. Binnenkort zal de nieuwe website actief worden wat u als cliënt nog meer gemak oplevert bij het zoeken en bekijken van informatie. Ook komt de “SterChat” eraan, videobellen met uw eigen dierenarts waardoor u minder tijd kwijt bent en uw huisdier niet onnodig op transport hoeft. Door middel van beeld kunt u zaken laten zien aan uw dierenarts. Het is bij de wet verboden een diagnose op deze manier te stellen maar we kunnen u wel veel beter advies geven dan tijdens een telefoongesprek. Zo blijven we proberen het voor cliënt en patiënt zo makkelijk mogelijk te maken! Houdt de informatie van uw Sterkliniek in de gaten en maak gebruik van deze moderne communicatie! Sterkliniek Dierenartsen BV is een samenwerkingsverband van meer dan 70 verschillende gezelschapsdierenklinieken verspreid over Nederland. De deelnemende praktijken hebben gemeen dat ze de belangen van de diereigenaren en hun dieren vooropstellen; samen voor het welzijn van uw huisdier. Hiermee wordt in één zin samengevat waar de Sterkliniek voor staat. Met kennis en kunde de kwaliteit van zorg voor het huisdier garanderen. Het magazine SterK informeert de diereigenaar over de laatste ontwikkelingen op het gebied van diergeneeskunde, gezondheid en welzijn van huisdieren en voorbeelden uit de dagelijkse praktijk van Sterkliniek-dierenartsen. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen en/of op enigerlei wijze worden gereproduceerd zonder schriftelijke toestemming van Sterkliniek Dierenartsen BV. De volgende uitgave van SterK. verschijnt in voorjaar 2020. Titel: SterK. Uitgever: SterK. is een uitgave van Sterkliniek Dierenartsen BV Bereik: 70.000 exemplaren Verschijningsfrequentie: 3x per jaar Redactie Mevr. I. Smulders, communicatiespecialiste Mevr. M.M. Vork, paraveterinair Drs. B.J. Carrière, dierenarts Drs. K. de Munnik, dierenarts Drs. P.M. van Aalst, dierenarts Advertenties & begeleiding Sterkliniek Dierenartsen BV Marloes Vork p.a. Horsterweg 66 3851 PL Ermelo T: 0341 - 55 33 25 E: info@sterkliniek.nl Vormgeving,fotografie, redactie & productie New Brand Activators, Veghel Bek 1 op 1 publiceren, Veghel Bij uw lokale Sterkliniek kunt u zich melden indien u dit magazine niet thuis wenst te ontvangen. STeRK. 19 ׉ 7cassandra://2yBqUw73IsP0FcM3tYxaVxXNhhaUVVVqhwI0IoRxJbwg`̵]jk{']jk{&{) Magazine SterK nr 16 winter 2019HMagazine SterK nr 16 winter 2019 van Sterkliniek Dierenartsen Heythuysen]ji䰆@3