׉?ׁB!בCט{u׉׉ 7cassandra://obdehMFyyOUNfd--kAxv0COFJLI91XDxTit6dfi_kpw` ׉ 7cassandra://jxFWK2FLa5WT_dTvcPmgnEwvdtDjQeJa7dryffpUhJ4z`S׉ 7cassandra://rCXByEGv8FOGihsMroy96132qJqrCw_TXb1Ww1YzFzc(`̵׉ 7cassandra://n7MLVUhx9ODOVtDLDETEt2lCnOEL5XuZF9yZH1ixg1U͠c23,\rט{u׈frJ׈Ec23,\r׉E9LEGAAL PERMANENT WONEN Recreactie01 MAGAZINE OVER RECREATIE EN TOERISME Recreatie of woonwijk? Politieke partijen over de recreatiesector Guus Mulders doopte de Kanoboerderij om in buitensportbedrijf de Reuselhoeve, met ‘het grootste terras van Brabant’ KCI gaat kamperen in eigen land promoten FEBRUARI 2021 ׉ 7cassandra://rCXByEGv8FOGihsMroy96132qJqrCw_TXb1Ww1YzFzc(`̵c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://5K2a-QmhD_kFR_QwRUB3_SgzKnA_8qyTs2-MX8f83_c)` ׉ 7cassandra://QNhg0Ppxfufgboz4_vJ3kk8Qz7Te7XqiYN661xpz7jo`׉ 7cassandra://FW5R3O15XjiCV5E_iiAAeBLE0L600GjFR0R5EAvFjSQP`j׉ 7cassandra://GQHzuZfr6uGrafA-TPDDWFT89DKLqBHBLJkzCRDO-QAX(͠ c23,\rנc23,\ŗ 9ׁH http://www.vandeloosdrechtrbm.nlׁ ׁ Јנc23,\r9ׁH http://www.vandeloosdrechtrbm.nlׁ ׁ Ј׉EjDé specialist in de bouw van sanitaire units van hoge kwaliteit Maatwerk dat volledig aan uw wensen voldoet Volledige ontzorging van ontwerp tot sanitaire installatie Innovatieve milieu- en energiebewuste oplossingen Onderhoudsvriendelijke en duurzame materialen Units zijn schakelbaar, fl exibel en verplaatsbaar mobielbouw.nl biedt u nog veel meer informatie ׉ 7cassandra://FW5R3O15XjiCV5E_iiAAeBLE0L600GjFR0R5EAvFjSQP`jc23,\r׉Er WIJ ZIJN OP ZOEK NAAR NIEUW AANBOD In 2020 hebben wij 51 bedrijven met succes verkocht! Ook voor 2021 zijn er weer diverse contracten getekend en we willen ons aanbod graag verruimen. Benieuwd naar onze verkoopobjecten of wat wij voor u kunnen betekenen? Neem vrijblijvend contact op met één van onze specialisten. www.vandeloosdrechtrbm.nl Bekijk ons aanbod op: F.A. Molijnlaan 28 8071 AG Nunspeet Tel: 0341 - 25 23 63 www.vandeloosdrechtrbm.nl DÉ RECREATIE BEDRIJFSMAKELAAR i Al meer dan 45 jaar r G r o t e n v a a g e n a a n b o d c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://_2_GGsT-kZgNTHtcd4s7AqcHuCEJxV-BGIgqjAEKm7g.` ׉ 7cassandra://E_3WOFms29W6fTVGjjmEGBbAkJuccl9yp8B7HDSKJ98N`׉ 7cassandra://hWZX5PBlhl_yLeQAcog_UJp8Dw9NhPfiL8t7WFmW6m4<`j׉ 7cassandra://_1Ygbe6nxsigC7i3h1uHN6KBhmhKXf3VcTm98s47gPgeD͠ c24,\r’נc24,\rŁn 9ׁHhttp://www.maasrbm.nlׁ ׁ Јנc24,\rāq9ׁHmailto:info@maasrbm.nlׁ ׁ Ј׉Ewadvertorial uw. recreatie bedrijfsmakelaar. Maas recreatie bedrijfsmakelaardij (Maas RBM) is een gerenommeerd makelaarskantoor en taxatiebureau, dat al sinds 1979 gespecialiseerd is in de bedrijfsmatige recreatiesector. Over de volle breedte van de leisuremarkt bieden wij onze diensten aan. Maas RBM is een bekende partij in de recreatiesector, zowel in de verblijfsrecreatie, de watersport als de dagrecreatie. Maas RBM werkt landelijk en heeft twee vestigingen: in Den Bosch (Noord-Brabant) en in Huizen (Noord-Holland). Maas RBM is Partner in business van RECRON en HISWA Supplier. De medewerkers zijn respectievelijk lid van: RICS, REV NRVT, NVM of Stichting VastgoedCert. Hoe onderscheiden wij ons Veel opdrachten vragen om specifieke deskundigheid van de recreatiesector en de vastgoedsector. Gespecialiseerde kennis van en uitgebreide ervaring met de leisuremarkt is ruimschoots aanwezig. De recreatiesector is binnen de vastgoedmarkt met geen andere sector te vergelijken. Bij onze werkzaamheden beoordelen wij het recreatiebedrijf vanuit de specifieke combinatie van vastgoed, vergunningen, bestemmingsplan(nen), exploitatiemogelijkheden, fiscale en juridische aangelegenheden, etc. Wat wij doen • Taxeren van recreatiebedrijven • Bemiddelen bij de aan- en verkoop • Minnelijke waarderingen met de fiscus • Begeleiden/ adviseren bij de overdracht van aandelen • Adviseren bij overdracht binnen de familie • Verzorgen en beoordelen van erfpachtcontracten en huurcontracten • Algemene bedrijfsmatige advisering Bruistensingel 146 5232 AC Den Bosch 073 640 88 88 Postbus 87 1270 AB Huizen 035 623 621 2 info@maasrbm.nl www.maasrbm.nl ׉ 7cassandra://hWZX5PBlhl_yLeQAcog_UJp8Dw9NhPfiL8t7WFmW6m4<`jc23,\r׉E Voorwoord Inhoud Verandering 16 K Marike Rosier Manager Communicatie Ken je mensen die – al dan niet tijdelijk – op een recreatiebedrijf wonen? Iemand die ging scheiden en even nergens anders terecht kon. Of iemand die een baan ver van huis heeft en voor wie het ondoenlijk is om elke dag te forensen. Soms blijkt het tijdelijk wonen op een vakantiepark mensen zo goed te bevallen dat ze er willen blijven. Als de gemeente dan niet handhaaft, en de ondernemer het ook wel best vindt, krijg je een gedoogconstructie. Gebeurt dat vaker, dan verandert het recreatiebedrijf al snel in een soort gedoogde woonwijk. Maar hoe kom je daar als gemeente ooit weer vanaf? Legaliseren kan, maar heeft veel haken en ogen. Daarover gaat onze coverstory, waarin dit gevoelige onderwerp van diverse kanten wordt belicht. In onze rubriek de Bezieling besteden we aandacht aan Guus Mulders van de Reuselhoeve. Hij had een kanoboerderij, tot de provincie de rivier omleidde. Guus verzon iets anders en richtte zich op buitensport en horeca. Hij investeerde kapitalen in een enorm horecagebouw met brouwerij. Het was net klaar toen het coronabeleid hem dwong tot sluiting. Maar Guus laat zich niet kisten. Hij ziet overal kansen en lijkt bij elke verandering sterker uit de strijd te komen. Datzelfde geldt voor Leo Diepemaat van de Kampeer en Caravan Industrie, die het momentum van de tweede coronazomer wil pakken om het kamperen in eigen land eens flink te stimuleren. Ook hij ziet verandering vooral als bron van kansen. HISWA-RECRON doet graag met hem mee! Maar om die kansen echt te realiseren hebben we ook de politiek nodig. Vandaar dat we alvast een voorschot nemen op de komende Kamerverkiezingen op 17 maart. Geen stemadvies, maar wel een analyse van de partijprogramma’s. Doe er je voordeel mee! 31 10 Branche 6 10 18 24 Onder de aandacht: kort nieuws uit de branche COVERSTORY: moet het recreatiepark dan maar een woonwijk worden? Ook de Kampeer en Caravan Industrie promoot het kamperen in Nederland De Kamerverkiezingen van 17 maart: wat zijn de standpunten? Bedrijf 16 20 Gastvrij & innovatief: verleden, heden en toekomst van het vakantiepark Bezieling: Guus Mulders van de Reuselhoeve ziet overal kansen, óók als het tegenzit Informatief 7 29 31 33 Colofon Kennis delen: energielabel C wordt verplicht voor kantoren Vakinfo: snel internet via het bestaande kabelnetwerk Productnieuws: een overzicht van de laatste innovaties Columns 7 9 Martin Maassen RecreAnders Recreactie | Februari 2021 | nr 1 5 c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://utIxpwicO1AXC8LytcmXvYYPpuFf20uYBAmJZqTg6jI` ׉ 7cassandra://HEn57h2IHlfb49iDTHSdP06XxjaRIHbe9bKgluqEvt4t`׉ 7cassandra://xXS2xvhdDGJdwVZpGdOqP9dd1pMV03Id2skTC1d2hZcH`j׉ 7cassandra://eb-ByVAPAnH6xuZ9hAj_3YASwWkFDCdkiZH0mGFzCLcLo8͠ c24,\rƔנc24,\ŕz}9ׁH"mailto:communicatie@hiswarecron.nlׁ ׁ Јנc24,\rˁc 9ׁHmailto:martijn@dock35media.nlׁ ׁ Јנc24,\rʁ%-J 9ׁHhttp://www.bokslag.comׁ ׁ Јנc24,\rɁb{9ׁH"mailto:communicatie@hiswarecron.nlׁ ׁ Ј׉E Onder de aandacht Senioren: een groeiende doelgroep Het aantal Nederlanders blijft de komende 20 jaar groeien, meldt het CBS. Vooral komen er steeds meer senioren. Het aandeel 65-plussers in de Nederlandse bevolking stijgt van 20% nu, naar 25% in 2040. Na 2040 zal het aandeel ouderen weer langzaam dalen. Voor recreatiebedrijven zijn dit cijfers om rekening mee te houden. Ouderen hebben veel vrije tijd, ze gaan meerdere malen per jaar op vakantie en hebben relatief veel te besteden. Daarmee vormen ze een interessante doelgroep – die dus steeds groter wordt. Verliesgevend 2020 R Nieuwe parken voor Roompot Roompot kondigde op de valreep van 2020 aan nog 14 extra parken in het verhuurprogramma op te nemen. Het gaat om zes parken in Frankrijk en acht in Spanje, van het Britse Lifestyle Holidays. Alle parken liggen weer aan of vlakbij het strand, zoals mensen dat van Roompot gewend zijn. Begin december breidde Roompot het aanbod ook al uit, met 21 parken in Frankrijk. In totaal kondigde de van oorsprong Zeeuwse recreatieketen vorig jaar 51 nieuwe parken aan. Daarbij ook écht nieuwe parken, zoals in Wijdenes en in Someren. Ook nam Roompot Qurios over, met vier bestaande en vijf geplande parken. De groei is mede mogelijk doordat Roompot eigendom is van investeringsfonds KKR. Gelderland nummert stacaravans De provincie Gelderland heeft de ruim 9.500 stacaravans en chalets op campings een eigen huisnummer gegeven in de BAG – de Basisregistratie Adressen en Gebouwen. Zo zijn de bewoners minder anoniem, en worden vakantieparken veiliger, stelt de provincie in een persbericht. Na een rechtszaak, aangespannen door RECRON, besloot de rechter vijf jaar terug juist dat stacaravans níet in de BAG geregistreerd mogen worden. Gelderland koos er vervolgens voor om in plaats daarvan de standplaatsen in de BAG te registreren. De provincie koppelt deze bestanden aan de Basisregistratie Personen en wil zo criminelen en hulpbehoevenden beter in kaart brengen. De registratie in de BAG is omstreden. Nutsbedrijven maken er misbruik van door hun aanslag te verhogen, sommige gemeenten drijven de aanslag OZB enorm op en de vrees bestaat dat gemeenten straks permanente bewoners op recreatieparken kunnen legaliseren, tegen de zin van de recreatieondernemer. “De provincie HISWA-RECRON meldt dat 2020 voor vrijwel alle recreatieondernemers een verliesgevend jaar was. Dit gold met name voor groepsaccommodaties, sommige buitensportbedrijven en dagrecreatie. Maar ook de meeste kampeer- en bungalowbedrijven sluiten het jaar met verlies af. Met de lockdown in maart daalde het aantal overnachtingen op campings, bungalowparken en groepsaccommodaties sterk, met 45% ten opzichte van het jaar daarvoor. Vooral de normaal drukbezette voorjaarsmaanden mei en juni scoorden erg slecht, met een daling van respectievelijk 63% en 38%. De stijging van 17% in het hoogseizoen maakte dit niet goed. Per saldo daalde het aantal gasten over het afgelopen jaar met 14%. Dat komt vooral doordat de buitenlandse gasten wegbleven. Gelderland heeft aangegeven de verwachte problemen te herkennen, maar desalniettemin door te gaan met de registratie van standplaatsen”, vertelt HISWA-RECRON lobbyist Jarin van der Zande. Zie ook de coverstory van deze Recreactie, op pagina 10. 6 Recreactie | Februari 2021 | nr 1 Foto: Ditta van Ekris Foto: Pixabay ׉ 7cassandra://xXS2xvhdDGJdwVZpGdOqP9dd1pMV03Id2skTC1d2hZcH`jc23,\r׉EColumn Bijzondere huurtenten op De Lakens Martin Maassen, hoofd afdeling Leisure en Recreatie HISWA-RECRON Kamperen (2) (vervolg op de recensie van ‘Naar buiten’, het boekwerk van ANWB verenigingshistoricus Hans Buiting) De Kennemers Duincampings werken aan vernieuwende vormen van verblijf, die passen bij het echte kampeergevoel. Camping De Lakens biedt vanaf komend seizoen drie nieuwe glamping-accommodaties, voor 4-6 personen, met keukentje en eigen sanitair. De Beachdome is een ronde tent met een transparant dak, zodat de gasten vanuit hun bed de sterren kunnen bekijken. De Seacocoon en Dunelodge zijn glampingtenten met veranda en een verrassend grote leefruimte. De tenten worden geleverd door Tent2, een bedrijf dat is opgezet door managers van de Kennemer Duincampings. COLOFON vakblad Recreactie Hoofdredactie: HISWA-RECRON, Marike Rosier, communicatie@hiswarecron.nl Eindredactie: Maarten Bokslag, www.bokslag.com Redactiecommissie: Martin Maassen, Jarin van der Zande, Wanda van Eck, Jeffrey Belt Aan dit nummer werkten mee: Jaap van Sandijk, Max de Krijger, Hans van Luijk, Ditta van Ekris, Lieke Esveldt, Rosanne de Groot, Jos van der Sterren Ontwerp: Fase2, Paul Veldkamp Vormgeving: Jessica Dales, Dock35 Media Coverfoto: Ditta van Ekris Bladmanagement: Dock35 Media, Sjoerd Franssen Advertenties: Dock35 Media, Martijn Penning, (0314) 355 826, martijn@dock35media.nl Druk: Senefelder Misset Doetinchem B.V. Abonnementen: HISWA-RECRON, Storkstraat 24, 3833 LB Leusden, (033) 303 9700, communicatie@hiswarecron.nl, 65 euro per jaar. 32,50 euro voor studenten en medewerkers van recreatiebedrijven. Gratis voor HISWA-RECRONleden, overheden en pers. Als vakblad hanteren wij de opzegregels uit het verbintenissenrecht. Wij gaan er vanuit dat u het blad ontvangt uit hoofde van uw beroep. Hierdoor wordt uw abonnement steeds stilzwijgend met een jaar verlengd. Oplage: 4.400 exemplaren. De samenstellers hebben de grootst mogelijk zorgvuldigheid betracht. Noch HISWA-RECRON, noch redactie, noch auteurs aanvaarden enige aansprakelijkheid bij eventueel voorkomende fouten. PARTNER IN BUSINESS: KENNISPARTNERS: Algemeen Nederlandsche Kampeer Vereeniging ANKV wilde de kampeerders opvoeden ‘tot Kampeerders met een groote K, tot menschen die zich er altijd van bewust zijn, dat zij de gastvrijheid genieten van moeder natuur en de grondbezitters en dus moeten zorgen geziene gasten te zijn’. Naast de ANKV was er de in 1912 opgerichte NTKC (Nederlandsche Toeristische Kampeer Club), die eigen terreinen exploiteerde waar alleen clubleden welkom waren. Het eerste terrein werd geopend in Huizen aan de toenmalige Zuiderzeekust. Kort daarna kondigde de gemeente Huizen een kampeerverbod af op haar hele grondgebied waarbij alleen het NTKC terrein werd ontzien. De NTKC’ers hadden zo geen last meer van ‘schreeuwende wildkampeerders op de omliggende stranden’. Naast het groeiende verzet tegen wild kamperen was er ook weerstand tegen het gemengd kamperen. Op Bakkum stelde het waterleidingbedrijf een vrouwelijke veldwachter aan ‘om de zedelijkheid te bewaken’. In kunstenaarsdorp Bergen (Noord-Holland) had raadslid en hoteleigenaar Zeiler succes met zijn verzet tegen het kamperen. Hij vond dat kampeerders naar het nabijgelegen Castricum konden uitwijken. In het blad van de NTKC wordt teleurgesteld gereageerd op de sluiting van de zes kampeerterreinen in Bergen: ‘De een vindt dat kampeerders onbeschaafd en onzedelijk zijn, een tweede verkondigt dat zij altijd rommel en lawaai maken, een ander weet zeker, dat zij de natuur vernielen en communisten zijn en een vierde vindt kampeeren ‘gek’ en daarom komt het niet te pas’. De acties van Zeiler en de zijnen hadden tot in deze eeuw hun uitwerking. Bij de fusie met Egmond en Schoorl in 2001 was het dorp Bergen nog steeds ‘campingloos’ en waren de campings en huisjesparken te vinden in de beide andere fusiegemeenten. (wordt vervolgd) Recreactie | Februari 2021 | nr 1 7 Foto: Ruben Drenth c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://iS7TYht-80sqcPzXQEm5A9kG_6J1_GFXgnSZvKermocv` ׉ 7cassandra://_Toa2iGTewyC9Ip2dwlaaQ7DmlXIG9lNFe98WpwUMkM`׉ 7cassandra://QRBkTHu9PnL_KbhRLwWi12YZDJcQBThAVzk05QUnoaoN`j׉ 7cassandra://GYLUPRGZkCBZ01nveJxBzBpwbLJm-8PJU7ewJEMCMDM͠ c26,\r͑נc26,\rԁ- ̅9ׁHhttp://www.noord-holland.nlׁ ׁ Ј׉EvPARTNER VAN WWW.BOERPLAY.COM Bedrijfsoverdracht DEN OTTER VAN VLIET BEDRIJF S OPVOLGING | TAXATIE | COACHING LEISURE MAKELAARS NEDERLAND Bent u bezig met de toekomst? Lijkt het nog ver weg, of is het juist dichtbij? Samen met u kijken we naar de mogelijkheden en maken we een plan. www.denottervanvliet.nl info@denottervanvliet.nl Tel. 0412 47 42 82 Heesch NIEUW WATER FUN! ׉ 7cassandra://QRBkTHu9PnL_KbhRLwWi12YZDJcQBThAVzk05QUnoaoN`jc23,\r׉EOnder de aandacht ANWB kampeertrends Landal neemt Vakantiemakelaar over L Landal GreenParks neemt Vakantiemakelaar over. Dat bedrijf verkoopt op jaarbasis zo’n 700 vakantiewoningen in binnen- en buitenland aan particulieren. Het bestaat sinds 2007 en heeft 21 medewerkers. Door de combinatie met Landal Makelaardij – dat vastgoed op de Landal-parken verkoopt – ontstaat de grootste bemiddelaar op het gebied van recreatief vastgoed in ons land. Beide bedrijven blijven onder eigen naam opereren en omschrijven de krachtenbundeling als ‘een strategische stap in de expansieplannen’. Afgelopen jaar boekten beide makelaars een omzetstijging van 40%. Zij verwachten dat de markt ook komende jaren nog groeit. Algemeen directeur Frank de Groot van Vakantiemakelaar blijft in elk geval de komende jaren nauw betrokken bij de organisatie. 23 miljoen voor kust Hoorn-Amsterdam De provincie Noord-Holland investeert 23 miljoen euro in recreatie, landschap, natuur en cultuurhistorie in de kustzone Hoorn-Amsterdam. Er gaan 33 projecten van start, die deels samenhangen met de geplande dijkverzwaring in deze kustzone. Als er toch gewerkt wordt aan het landschap, wil de provincie samen met partners werken aan het versterken van de leef- en recreatieomgeving voor bewoners, de natuurwaarden en diversiteit aan flora en fauna. Maar ook het versterken van economie en landbouw, en de stroom van bezoekende toeristen en recreanten in goede banen leiden staan op het programma. Enkele in het oog springende projecten zijn het Stadsstrand Hoorn, de fiets- en wandelverbinding over de dijk en natuurontwikkeling bij Schardammer Kogen, Waterland-Oost en Polder IJdoorn. In het overkoepelende project ‘Dijk van een Kust’ staat beleving van de rijke cultuurhistorie, de natuurwaarden en de dijk centraal. In het programma worden diverse recreatieve projecten genoemd. Op termijn komen ook subsidies voor ondernemers beschikbaar. www.noord-holland.nl (zoekterm: APRK) Recreactie | Februari 2021 | nr 1 9 De ANWB presenteerde in januari negen kampeertrends voor het nieuwe jaar. Die zijn anders dan de trends van de afgelopen jaren, met name onder invloed van de coronacrisis. 1. Zelfvoorzienend kamperen. Een nieuwe trend, die samenhangt met de coronadreiging. Tentkampeerders nemen naast hun eigen keukenapparatuur een chemisch toilet mee, zodat ze minder afhankelijk zijn van het collectief sanitair. 2. Proefkamperen. Afgelopen jaar hebben veel mensen voor het eerst gekampeerd. Velen zijn enthousiast geworden en kochten een tent, vouwwagen of caravan. De ANWB verwacht dat die trend zich de komende jaren voortzet. 3. Multigeneratie vakanties. 65-plussers gaan vaker op vakantie. Naast hun eigen vakantie, gaan ze vaak ook met hun kleinkinderen een week of langer naar de camping. 4. Delen van camper en caravan. Er komen steeds meer deelplatforms voor campers en caravans. Een kwart van de mensen blijkt bereid hun kampeermiddel te delen. 5. Switchgedrag. De switch naar een ander kampeermiddel neemt toe. Mensen kiezen vaker voor iets anders dan de tent, caravan of camper die ze al hebben. 6. Steeds meer luxe. Niet alleen campers en caravans, maar ook vouwwagens worden standaard met steeds meer luxe uitgerust. 7. Bamping. De tegenhanger van glamping is bamping. Steeds meer mensen verlangen naar back to basic-kamperen, met oog voor duurzaamheid. 8. Winterkamperen. Steeds meer campings verruimen hun seizoen, omdat daar vraag naar is. Caravans en campers zijn ook steeds vaker winterhard. 9. Roadtrippen. Kamperen in een VW-busje of met een daktent, roadtrippen in een camper, flexkamperen. Er zijn steeds meer verschillende vakantievormen. Er zijn ook steeds meer lichte en duurzame kampeeraccessoires te koop. Foto: Pixabay c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://sFlEqV3pr8WxRSD9IDW2YhRgxO8RYFu7azh0Xzl4t-sL` ׉ 7cassandra://Qpsl-kzwWJo9CzlSmsib_F_JmiMbA5nSslFv4uViTbch`׉ 7cassandra://C6-G1_7gBMVpjS5PX0ol4uFkEKTpNzcCMbTJOeQ5ZH8G`j׉ 7cassandra://h84yIb1sxK1dgqCLNChSHIcC5AsvMHdDsOvZ4ITQ4lE=4͠ c26,\r׉E!Coverstory Recreatiepark krijgt nieuwe bestemming Er gaan steeds meer stemmen op om permanente bewoning op recreatieparken te legaliseren. Op diverse plaatsen worden verouderde parken omgevormd tot woonwijken. Dat leidt tot een prijsexplosie waar niet iedereen blij mee is. Maar wat heeft het ‘nachtmerriescenario’ van de BAG-registratie daarmee te maken? I 10 Recreactie | Februari 2021 | nr 1 In Harderwijk zijn de afgelopen periode twee vakantieparken omgevormd tot woonwijk. De parken Ceintuurbaan en Slenck en Horst liggen aan de zuidkant van de bebouwde kom van de stad. Uitbreidingsruimte voor recreatie was er niet meer en de uitgeponde parken werden steeds meer gebruikt voor permanente bewoning. In nauw overleg met de bewoners besloot de gemeente tot legalisering. De bestemming van beide parken is inmiddels omgezet van recreatie naar wonen. Zorgelijke ontwikkeling Het loslaten van de recreatiebestemming van Park Ceintuurbaan kwam groot in de media. Niet omdat het zo’n revolutionair idee is, maar omdat de woningen met de Recreatiepark ׉ 7cassandra://C6-G1_7gBMVpjS5PX0ol4uFkEKTpNzcCMbTJOeQ5ZH8G`jc23,\r׉ETekst: Maarten Bokslag Foto’s: Ditta van Ekris (bij Park Ceintuurbaan), Maarten Bokslag of woonwijk? Na het toekennen van bestemmingswijziging omhoog schoten in waarde. Volgens dagblad De Stentor ging het om waardestijgingen van bijna anderhalve ton. De verkoopprijzen stegen van circa 90.000 euro (voor de recreatiewoning) naar 235.000 euro voor dezelfde woning met woonbestemming. Er is zelfs een uitschieter genoteerd van een huisje dat 3 ton opbracht. de bestemming ‘wonen’ stegen de huisjes anderhalve ton in waarde Ivo Gelsing, nu gepensioneerd maar tot vorige maand regiomanager Gelderland voor HISWA-RECRON, maakt zich zorgen over deze ontwikkeling. “Het veranderen van de bestemming is niet zo gek. Als recreatiepark is het niet meer geschikt. Maar omdat de woningmarkt volkomen op zijn kop staat, stijgen de prijzen van de woningen op zo’n park explosief. We hebben het hier Recreactie | Februari 2021 | nr 1 11 ➔ c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://b4Bs2kuahEowE-L5vROB5J9vC7ogTSX90ZQHzpzIUN8v` ׉ 7cassandra://dc86JO1KPNABDT-AOftkarh2GKzyVQ3e1JxvpyWqxww<`׉ 7cassandra://0NIGaGTOCiglsvghb-7GtacIKqzH6owUCk5sowVCUSAF!`j׉ 7cassandra://S7hiZgVvVR94k-UmldZK7O8HiIsMV2GwJIENwVKYKmcH3͠ c27,\rՙנc27,\r߁I1d9ׁHhttp://www.hakpro.nlׁ ׁ Јנc27,\rށ@h 9ׁHmailto:vlissingen@hakpro.nlׁ ׁ Јנc27,\r݁;@S 9ׁHmailto:venlo@hakpro.nlׁ ׁ Јנc27,\r܁@i 9ׁHmailto:rotterdam@hakpro.nlׁ ׁ Јנc27,\rہA@k 9ׁHmailto:groningen@hakpro.nlׁ ׁ Јנc27,\rځ@o 9ׁHmailto:amsterdam@hakpro.nlׁ ׁ Јנc27,\rفH@J 9ׁHmailto:info@hakpro.nlׁ ׁ Јנc27,\r؁ P9ׁHhttp://temp.beׁ ׁ Јנc27,\rׁIP9ׁHhttp://temp.beׁ ׁ Ј׉E cNEW Product KOELEN EN VRIEZEN Koelkast Vrieskast afm. rooster 65x53 cm temp.bereik: -2º tot 8ºC 230 V afm. rooster 65x53 cm temp.bereik: -18º tot -22ºC 230 V art. nr model afm. cm kW KOELKAST 4750.025* 1 deur 4750.005 1 deur 1 deur 2-deurs 68 x 71 x 201 0,19 74 x 83 x 201 0,30 4750.010 2-deurs 148 x 83 x 201 0,44 KOELKAST HOOG RENDEMENT UITVOERING 4752.005 1 deur 74 x 83 x 201 0,17 4752.015 2-deurs 148 x 83 x 201 0,36 Koelwerkbank temp. bereik: -2º tot 8ºC 230 Volt 1.123,899,1.397,- 1.125,2.275,- 1.825,* afm. rooster 53,5x55 cm 1.539,1.235,2.503,- 1.999,art. nr model afm. cm kW VRIESKAST 4750.030* 1 deur 4750.015 1 deur Vanaf 899,68 x 71 x 201 0,40 74 x 83 x 201 0,48 4750.020 2-deurs 148 x 83 x 201 0,78 VRIESKAST HOOG RENDEMENT UITVOERING 4752.010 1 deur 74 x 83 x 201 0,42 4752.020 2-deurs 148 x 83 x 201 0,70 Gastronormbakken set voor in laden leverbaar in 65 en 100 mm diepte 1.371,1.099,1.739,- 1.395,2.621,- 2.095,1.933,1.549,2.885,- 2.299,OOK LEVERBAAR MET LADE 4750.045 art. nr model afm. cm kW 4750.035 2-deurs 136 x 70 x 85 0,21 0,23 0,34 4750.040 3-deurs 180 x 70 x 85 4750.045 4-deurs 223 x 70 x 85 HOOG RENDEMENT UITVOERING 4752.035 2-deurs 136 x 70 x 85 0,20 0,22 0,34 4752.040 3-deurs 180 x 70 x 85 4-deurs 223 x 70 x 85 4752.045 Blastchiller/freezer 4 voorgeprogrammeerde programma's kerntemperatuurmeter 230 Volt art. nr model afm. cm kW 4750.705 5x 1/1 GN of 5x EN 400x600 80 x 80 x100 0,75 2.896,2.325,4750.710 7x 1/1 GN of 7x EN 400x600 80 x 80 x 151,5 0,98 3.449,- 2.765,4750.715 9x 1/1 GN of 9x EN 400x600 80 x 80 x 176,3 1,2 5.615,- 4.495,EMMELOORD Platinaweg 21 8304 BL Emmeloord Tel: (0527) 635 635 info@hakpro.nl AMSTERDAM De Flinesstraat 20 1114 AL Duivendrecht Tel: (020) 665 6428 amsterdam@hakpro.nl GRONINGEN Verl. Bremenweg 10c 9723 JV Groningen Tel: (050) 318 1600 groningen@hakpro.nl ROTTERDAM Schuttevaerweg 13 3044 BA Rotterdam Tel: (010) 750 2750 rotterdam@hakpro.nl VENLO Venrayseweg 44 5928 NZ Venlo Tel: (077) 387 4242 venlo@hakpro.nl VLISSINGEN Bedrijfsweg 9 4387 PD Vlissingen Tel: (0118) 493 222 vlissingen@hakpro.nl 17-27-00 Alle prijzen zijn in euro's, exclusief BTW en wettelijke verwijderingsbijdragen. Wijzigingen voorbehouden zonder voorafgaande kennisgeving. Zet- of drukfouten voorbehouden. ONLINE BESTELLEN? www.hakpro.nl Vanaf 4113.730/780 1.351,1.085,1.085,1.567,- 1.255,1.892,- 1.515,1.477,1.185,1.739,- 1.395,2.081,- 1.665,art. nr GN diepte 65 mm 4113.700 6x 1/6 4113.705* 6x 1/6 4113.710 4x 1/4 4113.715* 4x 1/4 4113.705/755 46,37,70,- 56,33,- 27,57,- 46,4113.720 1x 1/2 + 2x 1/4 29,- 24,4113.725* 1x 1/2 + 2x 1/4 50,- 40,4113.730 2x 1/6 + 2x 1/3 33,- 27,4113.735* 2x 1/6 + 2x 1/3 53,- 43,art. nr GN diepte 100 mm 4113.750 6x 1/6 4113.755* 6x 1/6 4113.760 4x 1/4 4113.765* 4x 1/4 52,42,76,- 61,41,- 33,65,- 52,4113.770 1x 1/2 + 2x 1/4 36,- 29,4113.775* 1x 1/2 + 2x 1/4 57,- 46,4113.780 2x 1/6 + 2x 1/3 41,- 33,4113.785* 2x 1/6 + 2x 1/3 61,- 49,׉ 7cassandra://0NIGaGTOCiglsvghb-7GtacIKqzH6owUCk5sowVCUSAF!`jc23,\r׉EfCoverstory over parken die door de eigenaar verwaarloosd zijn. Vaak heeft die de grond uiteindelijk verkocht aan de mensen met vaste plaatsen. Die kunnen nu cashen. Daarmee wordt slecht gedrag dus beloond, want de handwerkende recreatieondernemers die hun bedrijf met veel investeringen op peil hebben gehouden, hebben die enorme waardestijging niet. Ik vrees ook dat dit voer is voor speculanten, die verwaarloosde parken opkopen in de hoop op snel geld.” Vitale Vakantieparken De transformatie van deze parken gebeurde in het kader van het programma Vitale Vakantieparken Veluwe. Projectleider Rob van den Hazel herkent het beeld dat Gelsing schetst niet. “Ik kan me voorstellen dat er mensen zijn die denken dat hier snel geld mee te verdienen is, maar de praktijk laat zien dat het wijzigen van een bestemming van recreatie naar wonen niet zo’n eenvoudig traject is. Transformatie naar wonen is maar één van de mogelijke oplossingen voor kansloze recreatieparken. Ze kunnen bijvoorbeeld ook omgevormd worden tot natuur of landbouwgrond. Het kan een zorgpark worden, of tijdelijke huisvesting voor arbeidsmigranten. Veel parken liggen in of nabij natuurgebieden wat een transformatie naar wonen onmogelijk maakt, ook in relatie tot de stikstofproblematiek. Slechts een minimaal aantal parken krijgt echt een woonbestemming en dat duurt vele jaren. De gemeenten zitten “ Ze hebben de neveneffecten van de BAG-registratie onderschat” daar ook niet om te springen omdat verblijfsrecreatie van groot belang is voor de regionale economie. En gemeenten doen beslist niet mee, als er een projectontwikkelaar verzoekt om zijn park om te zetten naar woonbestemming.” Over de opbrengsten (de ‘bestemmingswinst’) stelt Van den Hazel dat de gemeente een deel van de winst afroomt voor een fonds dat de recreatieve kwaliteit van de omgeving moet vergroten. “Daarnaast moeten al die eigenaren aan de slag om hun recreatiewoning te laten voldoen aan het bouwbesluit. In het geval van Park Ceintuurbaan loopt er een snelweg vrij dicht langs het park. De gezamenlijke eigenaren moeten zelf het geld bijeenbrengen voor een geluidsmuur. Die is verplicht, nu het een woonwijk is geworden.” Alles in de BAG Een andere ontwikkeling, die indirect samenhangt met het legaliseren van permanente bewoning, is dat veel gemeenten de afgelopen jaren druk zijn met het onderbrengen van recreatieparken in de BAG – de Basisregistratie Adressen en Gebouwen. Die taak is opgelegd door het Rijk, maar het in kaart brengen van alle plekken en woningen op een recreatiepark is geen verplichting. Gemeenten doen dat toch, omdat zij graag een goed beeld hebben van de parken en wie daar verblijven. “Wel enigszins begrijpelijk, vanuit hun perspectief gezien”, stelt Jarin van der Zande, lobbyist van HISWA-RECRON. “Er zijn heel veel goede parken, maar ook parken die verloederen en waar allerlei doelgroepen verblijven die in feite niets met recreatie te maken hebben: arbeidsmigranten, mensen die een tussenwoning nodig hebben of zelfs ongewenste figuren. Dat willen gemeenten inzichtelijk hebben. Toch zijn wij erg tegen de BAG-registratie van de plaatsen en huisjes op de HISWA-RECRON bedrijven. De rechter heeft ons vijf jaar geleden al in het gelijk gesteld, toen de gemeente Veere ook stacaravans in de BAG wilde opnemen. Dat is teruggefloten door de rechter. Kavels registreren kan, maar ook dat beperkt de ondernemer enorm in zijn vrijheid, bijvoorbeeld bij een transformatietraject. Op het moment zijn vooral de Gelderse gemeenten dat volop aan het implementeren. Ik vrees dat andere provincies zullen volgen. Ze brengen alles in kaart: wat heb je staan, waar is het geschikt voor en welke mensen zitten daar?” Neveneffecten HISWA-RECRON heeft vooral problemen met de neveneffecten, legt Van der Zande uit. “Door recreatiewoningen in de BAG op te nemen, kunnen er adressen toegekend worden aan objecten en zal het gebeuren dat gemeenten dit soort vakantiehuisjes bij de taxatie van het bedrijf als woningen zien. Dan worden recreatiebedrijven veel te hoog getaxeerd. Er zijn een paar gemeenten die dit doen. Dan stijgt de WOZ-waarde honderdduizenden euro’s. Onterecht, want die waarde staat in geen verhouding meer tot de reële verkoopwaarde. Die wordt immers bepaald op basis van de jaarlijkse brutowinst. Als je simpelweg de waarde van alle gebouwen bij elkaar optelt kom je helemaal verkeerd uit, want die gebouwen zijn niet los te vermarkten.” Er is nog een groot nadeel verbonden aan de verregaande BAG-registratie: sommige nutsbedrijven gaan voor elke recreatiewoning vastrecht rekenen, in plaats van één maal voor het hele bedrijf. Het initiatief Recreactie | Februari 2021 | nr 1 13 ➔ c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://nAQw-I9eGNu9tRPjLHUDHnjf6k2Fqgul3RtpGaSpV84` ׉ 7cassandra://eDPfA4EfOrhkuEhhlt7hWKMb1GtSv8x2My4jLaKtWic`׉ 7cassandra://mxvVpszuKZVpq8nAzoDT9j_GZWD9L47ND2XyNclEtpI>`j׉ 7cassandra://88GT_L0PonD46Ycky3b28pRnCke5QBOrjpF23LufwSwfiͽ ͠ c27,\r׉E® ׉ 7cassandra://mxvVpszuKZVpq8nAzoDT9j_GZWD9L47ND2XyNclEtpI>`jc23,\r׉ECoverstory Met steeds meer vaste bewoners is het park geen recreatiebedrijf meer hiertoe kwam van waterleidingbedrijf Evides, dat sinds 2016 ook alle adressen áchter de centrale watermeter van het bedrijf aanslaat. Met (wederom) aanzienlijk hogere kosten voor de ondernemer als gevolg. HISWA-RECRON procedeert al enkele jaren tegen Evides en werd al een keer in het gelijk gesteld. Nu loopt het hoger beroep. Permanent wonen Maar er is meer, en Van der Zande houdt zijn hart vast voor de toekomst. “Begin 2020 werd in de Tweede Kamer de motie Koerhuis-Van Eijs aangenomen, die gemeenten in staat stelt om permanente bewoning op recreatieparken te legaliseren. Niet voor een individu – dat kon al langer – maar via een omgevingsvergunning voor een vakantiewoning. Daarmee maak je van een recreatiehuisje praktisch een reguliere woning!” In mei vorig jaar verklaarde mede-indiener Jessica van Eijs (D66) tegenover Recreactie dat de motie echt bedoeld is voor verlopen parken waar geen toeristen meer komen. Maar dat staat niet zo in de motie en is ook lastig te definiëren. In hetzelfde nummer van Recreactie verklaarde burgemeester Henk Lambooij van Putten – tevens voorzitter van de stuurgroep Vitale Vakantieparken Veluwe – de motie compleet overbodig te vinden. “Het laatste waar de Veluwe op zit te wachten, zijn landelijke politici die onrust zaaien”, zei hij toen. Ook Rob van den Hazel van Vitale Vakantieparken geeft aan dat gemeenten deze afwegingen vooral zullen maken op parkniveau (volgens het één park, één plan-principe) en niet voor individuele huisjes. “Permanente bewoners zijn heel anders dan toeristen. Dat gaat niet goed samen op één park.” HISWA-RECRON lobbyist Jarin van der Zande heeft toch nog zijn twijfels. “Hele goede toeristische bedrijven met één eigenaar worden nu in de BAG gezet. Dat gaat buiten de invloedssfeer van de ondernemer om. Die heeft het maar te slikken. Maar in de praktijk hebben gasten dan hun eigen huisje of chaletje op de grond van de ondernemer – en nu met officieel adres. Als zo’n gast naar de gemeente stapt om permissie te vragen of hij daar permanent mag wonen, kán dat straks, buiten de ondernemer om, toegekend worden. Bijvoorbeeld omdat men denkt daarmee de woningnood tegen te gaan. Maar het gezonde recreatiebedrijf wordt daarmee om zeep geholpen. De prijs van de kavels gaat stijgen, de toeristische gasten verdwijnen. Het park krijgt steeds meer permanente bewoners en uiteindelijk is het geen recreatiebedrijf meer. En de ondernemer kan er niets aan doen.” Slechte ervaringen “De gemeenten en provincies verzekeren mij dat dit niet gaat gebeuren”, vervolgt Van der Zande. “Dat is echt niet wat ze willen. Maar ondertussen wordt de mogelijkheid wel geschapen, door alle kavels en recreatiehuisjes in de BAG onder te brengen. En we hebben slechte ervaringen: bijvoorbeeld met gemeenten die mensen tegen de zin van de ondernemer inschrijven op het adres van het recreatiebedrijf. Dat gebeurt ook, en veel vaker dan je denkt.” Maatwerk Willem Kraanen heeft als adviseur bij ZKA Leisure Consultants diverse parken begeleid bij het afscheid nemen van de recreatiefunctie. De mediaberichten over permanent wonen zijn vaak te simplistisch omschreven, vindt hij. Zo ook de uitwerking van de motie Van Eijs-Koerhuis. “Het is allemaal te kort door de bocht. Het herbestemmen van vakantieparken die geen recreatieve functie meer hebben, is echt maatwerk. Ik hanteer altijd als uitgangspunt dat de transformatie van een park een maximale bijdrage moet leveren aan de maatschappij.” Speculanten die hopen op het omzetten van een park naar woonbestemming vallen daarbij buiten de boot, verzekert Kraanen. “Maar neem nou een park met veertig woningen, waar in totaal tachtig mensen permanent wonen. Dan kun je die eruit gaan zetten, omdat je niet wilt dat ze mogelijk wat geld verdienen door een bestemmingswijziging. Dan heb je er tachtig woningzoekenden bij. Je kunt ook kijken of je het park kunt transformeren tot een nieuwe woonvorm. Dan heb je er veertig woningen bij en ben je een probleem armer.” Of de BAG het probleem verergert weet Kraanen niet. “Op zich is de BAG prima: je brengt het land in kaart en dat is zinvol. Maar het Rijk heeft destijds niet bedacht dat er allerlei neveneffecten gaan optreden. De stijging van water- en energielasten en zelfs de WOZ-waarde is zorgelijk en natuurlijk nooit de bedoeling geweest. En als mensen met een recreatiewoning zich straks dankzij de BAG bij de gemeente kunnen inschrijven, met een eigen adres, is dat een groot probleem voor ondernemers. Als recreatiebedrijf hoort de eigenaar zelf te kunnen bepalen wie er wel of niet op zijn bedrijf verblijven.” Recreactie | Februari 2021 | nr 1 15 c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://FZC0V_UChtR294-wChuU4floadLVcz1BixAx0oLQr_QH` ׉ 7cassandra://HotFFOom6CagiLwX40PW6SL9zE0ILdsNlKG6Q5LDf_4Ͳl`׉ 7cassandra://DdxnSml6RAOaNtaPaE85OjMHNdLWCzg6U-AoDbHE74E7`j׉ 7cassandra://Z5EyLxCxnG6FjfD2sl86wAx5nkGedsStR9AU9dPVr9M$͠ c27,\rנc27,\rL 9ׁHmailto:info@nrit.nlׁ ׁ Јנc27,\r̚9ׁHhttp://www.nritmedia.nl/store.ׁ ׁ Ј׉E Gastvrij en innovatief Inzicht in campings en bungalowparken In het ruim 300 pagina’s tellende boek ‘Het vakantiepark in Nederland’ schetst onderzoeker Rolf Nijdam een beeld van verleden en heden van de Nederlandse campings en bungalowparken. Ook geeft hij een toekomstbeeld met vijf scenario’s. N Nijdams fascinatie voor de camping- en bungalowparken in Nederland begon toen hij van 2003 tot 2006 werkte als parkmanager bij Landal De Vers in Overloon. “Ik ontdekte dat er eigenlijk geen literatuur was die een totaalbeeld gaf van verleden, heden en toekomst van de sector. Dus besloot ik dit zelf in kaart te brengen.” Nijdam, vakdocent aan de Hospitality Business School van hogeschool Saxion en eigenaar van een onderzoekbureau, brengt in zijn boek zo’n 3.500 bedrijven in kaart. Veel van deze bedrijven werden benaderd met een enquête, die samen met HISWA-RECRON was opgezet. “Hoe zit je bedrijf in elkaar, op welke doelgroep richt je je, welke keuzes maak je en hoe blijf je toekomstbestendig”, zo vat de auteur de strekking van dit onderzoek samen. Bovendien bezocht Nijdam meer dan de helft van de ondernemingen en deed hij literatuuronderzoek. Vijf scenario’s Uit het onderzoek komt een beeld van een overvolle sector naar voren. “Er zijn koplopers die veel investeren, maar er is ook een onderkant waarmee het niet goed gaat. Innovatie wordt vooral gezocht op het gebied van marketing, spel- en sportvoorzieningen en vernieuwende accommodaties, zoals circulaire vakantiewonin16 Recreactie | Februari 2021 | nr 1 gen en tiny houses.” Nijdam stelt vast dat veel bedrijven problemen hebben met de hoge investeringsdruk en met eventuele bedrijfsopvolging. Hij voorziet dat de concentratie van ketenorganisaties nog wel even zal doorgaan, dat nieuwe vormen van samenwerken en uitbesteden zullen ontstaan en dat meer vakantieparken een niche gaan bedienen. Voor de toekomst schetst de onderzoeker enkele grote uitdagingen: – Crises. Bedreigingen op het gebied van ecologie en economie. Bedrijven krijgen te maken met een toenemende druk vanuit overheid en maatschappij om te verduurzamen. – Ruimte. De overheid zal hier steeds meer de regie nemen. Ondernemers moeten innoveren op bestaande plekken. – Snelle groei van technologie. Dit biedt veel kansen, maar ook de bedreiging van (klant)gegevens en cyberaanvallen. Nijdam bracht zo’n 3.500 Nederlandse bedrijven in kaart – Veranderende doelgroepen, met andere wensen. Doelgroepen worden steeds fijnmaziger. Zo ontstaan er steeds meer verschillende seniorendoelgroepen. – Levensvatbaarheid. Hier gaat het om de snel veranderende gastwens en de duidelijke keuzes die de ondernemer moet maken. Gesloten wereldje Het verraste Nijdam tijdens het onderzoek dat de verblijfsrecreatie binnen het domein van economie en vastgoed een vrij gesloten ׉ 7cassandra://DdxnSml6RAOaNtaPaE85OjMHNdLWCzg6U-AoDbHE74E7`jc23,\r׉E +Tekst: Jaap van Sandijk Foto: Ditta van Ekris RecreAnders Jos van der Sterren Docent en senior onderzoeker toerisme Breda University of Applied Sciences Ode aan ondernemers Het was bepaald niet de kerst die ik me zou wensen. We zouden dit jaar weer eens koken voor mijn moeder, mijn drie broers en hun gezinnen, in totaal 20 personen. Ik zag er naar uit, we waren aan de beurt, en ik had er zin in om een mooi diner in elkaar te zetten. Het liep allemaal anders. Eerst de discussies met mijn drie kinderen over wie wanneer moest komen. Toen toch maar besloten om mijn moeder vóór de kerstdagen een nachtje te laten logeren om geen verspreidingsrisico te lopen. En dan toch de onvermijdelijke kerst-zoom-sessie: ieder van ons met een powerpoint met drie slides iets vertellen over 2020 … Het lukte en we waren creatief, maar wat stond die kerstboom er zielig bij dit jaar. Maar ik mag van geluk spreken. Ik ben geen ondernemer die allerlei ingewikkelde afwegingen moet maken om toch nog iets van het seizoen te redden. Of die heel creatief oliebollen, kerststukjes en gebreide mutsen moet verkopen. wereldje vormt. “Er zijn weinig financiële kengetallen bekend. Door dat gebrek aan transparantie weten we maar nauwelijks hoe de sector er precies voorstaat. We meten ook niet hoe duurzaam de sector nu feitelijk is. Dat wil ik in 2021 in kaart brengen.” Voor veel ondernemers is het lopen op je tandvlees. Want wat doe je, als ze weer zeggen dat je de tent dicht mag gooien, terwijl je net vier groepen van 20 hebt geboekt in die grote huizen op je park. Neem je het risico, of niet? En voor wie is dat risico eigenlijk? Onmogelijke afwegingen, zeker als het beleid bijna per dag lijkt te veranderen. Bestellen Het boek kost 65 euro en kan worden gedownload op www.nritmedia.nl/store. HISWA-RECRON leden krijgen 20% korting. 9 maart wordt de gedrukte versie gepresenteerd tijdens een online kennissessie. Aanmelden via info@nrit.nl. Deze boodschap is dus vooral een ode, een lofzang. Nu eens niet aan de mensen in de zorg, maar aan al die ondernemers, die het volhouden. Aan de energie die ze uitstralen, de creativiteit en innovatiekracht, de bereidheid om ook nu stagiairs aan te nemen. Ik maak een diepe buiging voor jullie allen en hoop, wens, dat 2021 echt het eerste jaar van een goed herstel is. Recreactie | Februari 2021 | nr 1 17 c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://EkkRm1r-oXgzaDXZE7aLVWVcClGKtH4sWHz-ffTWa6w` ׉ 7cassandra://LoAw34GzzZLQQ9-jOeeDh1pDyol08ygNAEIkgFmqG80͋`׉ 7cassandra://CAY7nj92088LVJYdYy8naaTq722n1aKbgkcYrdkIUF8@`j׉ 7cassandra://OiAcu5VpS_hWsAuOWKTzSlQ0Ge6-hDXn3qJPgYu-VJI͠ c27,\r׉EDe Visie Leo Diepemaat, voorzitter KCI: “ We moeten het momentum pakken” Leo Diepemaat, voorzitter van de Kampeer- en Caravan Industrie is ervan overtuigd: in 2021 krijgen zowel de leden van KCI als van HISWARECRON een unieke kans om het kamperen in Nederland te promoten. Hij hoopt op een actieve samenwerking binnen de keten. D 18 Recreactie | Februari 2021 | nr 1 De KCI (Kampeer- en Caravan Industrie) vertegenwoordigt in Nederland alle fabrikanten en toeleveranciers van kampeermiddelen en accessoires. Dat betekent dat ook de buitenlandse fabrikanten lid zijn, als zij in Nederland hun tenten, caravans en campers verkopen. “Maar ook Nederlandse toeleveranciers aan de industrie zijn lid, zoals Thetford in Etten-Leur, toonaangevend fabrikant van sanitaire systemen voor cam׉ 7cassandra://CAY7nj92088LVJYdYy8naaTq722n1aKbgkcYrdkIUF8@`jc23,\r׉ETekst: Maarten Bokslag Foto’s: KCI pers en caravans”, legt Leo Diepemaat (72) uit. Hij is voorzitter van de KCI en heeft al een aantal succesvolle collectieve marketingcampagnes aangestuurd. Veelal in samenwerking met de ANWB, ACSI, NKC en Bovag. “Ook HISWA-RECRON hoort in dat rijtje partners thuis”, vindt Diepemaat. “Wij zijn groot voorstander van het kamperen in Nederland. Want als kamperen populair is, kopen mensen veel tenten, caravans en campers. In feite zijn de belangen van de KCI en HISWA-RECRON hetzelfde.” Europees geld Die marketing begon rond 2010. Diepemaat vertelt dat de industrie tot de financiële crisis eigenlijk alleen maar groeide. Elk jaar ging het beter met de verkopen. Tot de markt instortte en de industrie in een diepe crisis raakte. Diepemaat zette zich in voor collectieve promotie en wist via Europese koepelorganisatie ECF Europees geld los te krijgen voor de opzet van een promotioneel programma, met pilots in Nederland en België. Het programma ging in Nederland van start onder de naam Camp to Go, in België werd het Camp Away. “ Samen kunnen we laten zien hoe geweldig kamperen is” Camp to Go heeft een mooie website, waar ook veel campings op vermeld staan. Daarnaast werd in de periode november 2020 tot januari 2021 een tv-programma op RTL4 uitgezonden, dat ook Camp to Go heet. Het kan gezien worden als een vervolg op de succesvolle serie Campinglife, die in 2016 werd gestaakt. In de huidige tv-serie is te zien hoe leuk en onverwacht kamperen in eigen land kan zijn. Diepemaat: “En dan laten we heel bewust zien dat je dus níet met een wc-rol over de camping hoeft te lopen. Soms filmen we met opzet in de sanitairgebouwen. Dat doen we heel bewust: om te laten zien dat het sanitair er soms nog luxer is dan in een hotel. En om te laten zien dat het er heel veilig is op het gebied van coronapreventie.” Kennismaking De serie wordt betaald door de leden van KCI en de deelnemende campings. Als insteek is gekozen voor mensen die normaal gesproken ver weg op vakantie gaan, maar nu in de coronazomer voor het eerst kennismaakten met kamperen. En uiteraard bevalt dat enorm goed! Diepemaat is tevreden over de kijkcijfers. “Er wordt duidelijk weer meer tv gekeken dan voorheen. Met deze serie komen we precies op het juiste moment.” Want het kamperen in eigen land heeft zijn momentum, waar zowel de campings als de industrie de vruchten van kunnen plukken. “Veel mensen zijn afgelopen zomer in Nederland gebleven en de verkoop van nieuwe campers en caravans was vanaf juni booming. Het idee van een veilig, eigen verblijf spreekt mensen aan”, concludeert Diepemaat. “En uit peilingen blijkt dat heel veel mensen ook komende zomer weer van plan zijn in Nederland te blijven.” Samenwerken HISWA heeft al vele jaren ervaring met consumentenmarketing. Daarom ging Geert Dijks, directeur van HISWA-RECRON, graag met Leo Diepemaat in gesprek. “De ketensamenwerking zie ik helemaal zitten”, vertelt Dijks. “Die hebben wij ook in de campagne ‘Welkom op het water’. Een awarenesscampagne waarbij het doel is om meer mensen meer uren op het water te laten doorbrengen. Er is een mooie site en een promotiecampagne en in 2021 worden de opnames gemaakt van RTL Welkom op het Water TV. Dat is in het voordeel van de jachtbouwers, de handel en de jachthavens. Een dergelijke ketensamenwerking zie ik met de KCI ook wel zitten. Voor campings kan dat heel interessant zijn. We hebben dan ook onze intentie uitgesproken om te gaan samenwerken. In het volgende overleg bespreken we in welke vorm, in welk tempo en in welke omvang.” Diepemaat hoopt alvast op een vruchtbare samenwerking. “Samen kunnen we laten zien hoe geweldig kamperen is. Niet al dat gedoe op een vliegveld en dan opgepropt in een vliegtuig, maar lekker dichtbij huis allerlei moois meemaken. In je eigen mobiele huisje. Dat is onze insteek.” Lobby De KCI houdt zich bezig met marketing van het kamperen in Nederland, maar ook met de lobby voor de eigen achterban. Zo is KCI partner in het overleg omtrent rijbewijzen, waarbij de branchevereniging ervoor pleit om in het belang van camperaars het maximaal gewicht voor rijbewijs B te verhogen. Ook in Den Haag wordt er gelobbyd voor de belangen van de kampeer- en caravanindustrie, de tussenhandel en toeleveranciers. Veel gaat dan over de regelgeving. Leo Diepemaat is namens de KCI ook vertegenwoordigd in het bestuur van de ECF, de European Caravan Federation, die onder meer de Europese lobby verzorgt. Recreactie | December 2021 | nr 1 19 c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://JcPwMIyLTa8BjuKoVpvMvNO8Zg1Yd0Hxj5RYN5fV76M0t` ׉ 7cassandra://o-v7kpXBRW8jyRmmta3oKfs_dTSBII6k1asEVsmkdx8ͽ`׉ 7cassandra://jgsq4ewlbyNSpEK3q7B3gPKc0_fcIf1423wW02oUm58=/`j׉ 7cassandra://EiyYlZ_BWHRLuPm96_b8LbFg2uKXHOtm6r8y5_YbyR4l ͠ c28,\r׉EDe Bezieling Guus Mulders, eigenaar van De Reuselhoeve “ Ik heb hier mijn eigen speeltuin” De lockdown speelde hem vorig jaar parten, maar bracht ook nieuwe creativiteit. Guus Mulders, eigenaar van de Reuselhoeve in het Brabantse Moergestel, ziet overal kansen. Zo ontwikkelde zijn bedrijf zich van kanoboerderij tot een mooie combinatie van buitensport en horeca. 20 Recreactie | Februari 2021 | nr 1 ׉ 7cassandra://jgsq4ewlbyNSpEK3q7B3gPKc0_fcIf1423wW02oUm58=/`jc23,\r׉ETekst: Maarten Bokslag Foto’s: Dolph Cantrijn, Reuselhoeve D De Reuselhoeve in Moergestel is al eeuwen in het bezit van zijn familie, vertelt Guus Mulders (56). Hij is eigenaar van het buitensportbedrijf met horeca, waar mensen onder meer komen voor kanovaren, boogschieten, abseilen en klimmen, maar ook ludieke activiteiten als badkuip- en wcpotracen staan op het menu. Tot 1988 was de Reuselhoeve een varkensboerderij. De ligging aan het fraaie riviertje de Reusel maakte dat Guus’ vader in ‘88 besloot om ook kano’s te gaan verhuren. Bovendien startte hij een minicamping. “Dat begon als bijverdienste”, vertelt Mulders, die de eerste jaren zelf een baan had als luchtvaartonderzoeker bij TNO in Delft. “Maar in de jaren ‘80 kwam de varkenspest en niemand wilde het bedrijf overnemen. Toen besloot mijn vader de varkens weg te doen en zich helemaal te richten op de recreatie. In de jaren ‘90 werd het voor mij een soort dubbele baan: in de winter woonde en werkte ik in Delft, in de zomer werkte ik volop mee in het bedrijf hier. Vanaf 1997 koos ik volledig voor het familiebedrijf.” Kanoboerderij Mulders besloot al snel de boerderijcamping op te doeken. “Financieel bleken de kanoverhuur en nieuwe activiteiten als laserguns en boogschieten veel meer op te brengen per vierkante meter. En ik heb eigenlijk ook niet zoveel met campings”, verklaart hij de keuze. Het bedrijf groeide snel. Inspiratie haalde Guus Mulders uit alles wat hij en zijn vrienden als jongens deden. “We klommen in bomen, schoten met een buks. We leefden voor een groot deel buiten. Gingen vissen en varen op de rivier. En later natuurlijk met brommertjes scheuren. Al die activiteiten heb ik terug“ De nieuwbouw is precies geworden zoals ik wilde, perfect in balans” gebracht in dit bedrijf. Zo werd het mijn eigen speeltuin. Alleen scheuren we nu niet meer met brommers, maar met een wc-pot of een badkuip. Klimmen doe je in het klimparcours en daarna kun je van de tokkelbaan. Schieten doe je met paintball of een handboog.” Het varen bleek de succesfactor. “Er zijn niet veel buitensportondernemingen waar je zo mooi een rondje kunt kanovaren als hier.” Tot 2010 beleefde de Kanoboerderij gouden jaren. Toen gingen er twee dingen mis: de financiële crisis zorgde voor een jarenlange recessie, en de provincie besloot de loop van de Reusel te verleggen. Er kwam nieuwe natuur, de rivier moest weer meanderen en de dichtstbijzijnde opstapplaats voor kanovaarders kwam anderhalve kilometer van het bedrijf te liggen. Maar Guus Mulders had de smaak van het ondernemen te pakken. Dus ging hij niet bij de pakken neerzitten, maar maakte alternatieve plannen. Het kanovaren gebeurde voortaan op afstand van het bedrijf. Jammer, maar het is niet anders. Ondertussen lag achter de Reuselhoeve wel het schitterende natuurgebied De Hilver, van 250 hectare. Dat trekt ook wandelaars en fietsers. Nu is de Reuselhoeve een van de ‘poorten’ tot het natuurgebied. En veel van die wandelaars genieten na afloop van een lekker biertje of kopje koffie op het terras. Of ze blijven eten. Focus op horeca Mulders besloot daarnaast om veel sterker in te steken op de horeca. Daarvoor moest er een nieuw gebouw komen. “Anders zouden we de horeca in de oude varkensstallen moeten onderbrengen. Dat zag ik niet zitten. Dus liet ik een gebouw ontwerpen dat in de stijl is van de boerderijen van deze streek. Met een authentieke houten kap en lekker veel ruimte.” Het gebouw werd helemaal uitgevoerd door lokale ondernemers: mensen die Mulders voor een deel tot zijn vriendenkring kan rekenen. “Dat was echt een geweldige ervaring”, vertelt hij. “Bij de bouw waren de lijnen heel kort. Soms even een kwartiertje overleg over een bepaalde constructie en dan kon het weer verder. En het is precies geworden zoals ik wilde, perfect in balans. Binnen budget gebouwd en zelfs nog iets sneller klaar dan gepland.” Mulders ziet de schuur ook als een investering in de toekomst. “Die schuur staat er over honderd jaar nog. Die past hier volledig in de omgeving. En als ik dit bedrijf ooit nog eens wil verkopen, dan is een echt mooi pand altijd bruikbaar. Je kunt er later zelfs nog eens een sterrenrestaurant in openen. Waarom niet?” Het pand met ruim 700 vierkante meter vloeroppervlak is volledig ingericht voor de horeca en biedt plaats aan zo’n 250 mensen. De lokale en ambachtelijke focus van de Reuselhoeve werd ermee versterkt. ➔ Recreactie | Februari 2021 | nr 1 21 c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://DX1gHaru-CkqQaClIT5GNu0xhlMmmjqySnHDON_WbqEK{` ׉ 7cassandra://cwWmsuFpNSWdZK9E8-yJUcIJ4Rvp5TJc9Pa3ilQz5Ss8`׉ 7cassandra://UYGc3S0SWm371OzZ4P6-Tkk2wHoQzmP9CZ8KaM1-k4QF`j׉ 7cassandra://mo1fCapcTnOfS31nuvAGl8Smmy_JxzFPaBHoAry4p-0*p͠ c28,\r׉ECAL MEER DAN 40 JAAR UW MAKELAAR EN TAXATEUR VAN RECREATIEBEDRIJVEN ׉ 7cassandra://UYGc3S0SWm371OzZ4P6-Tkk2wHoQzmP9CZ8KaM1-k4QF`jc23,\r׉E De Bezieling Dat gebeurde ook door ruimte te bieden aan de Reuz brouwerij. Die bestond al heel kleinschalig in Moergestel en kreeg nu ruimte om de vleugels uit te slaan. De Reuselhoeve kon daarmee kwalitatief ‘eigen’ bier aan het assortiment toevoegen, maar ook brouwcursussen, proefavonden en meer. Nieuw imago De Kanoboerderij van Moergestel had een ijzersterk imago in de regio. Nu stond Mulders voor de uitdaging om dat imago om te buigen. Naast het kanovaren lag de focus van het vernieuwde bedrijf immers veel meer op horeca, outdoor en allerhande groepsactiviteiten. Dat imago is eigenlijk pas in de afgelopen corona-zomer écht veranderd, legt Guus Mulders uit. In april en mei 2020 zat Mulders – net als al zijn collega’s met een horeca-, recreatie- of buitensportbedrijf – vol ongeduld te wachten tot het bedrijf weer open mocht. Op 20 april mochten de kinderfeestjes weer van start en dat liep meteen storm, mede dankzij een intensieve online marketingcampagne. In mei mocht het kanovaren weer en ook dat leverde topdrukte op, zelfs met een dichte horeca. Maar toen die dan eindelijk begin juni weer open mocht, had de Reuselhoeve een complete social media-campagne voorbereid, inclusief advertenties naast de nieuwsberichten op de site van het Brabants Dagblad. De strekking van alle berichten: ‘Welkom op het grootste terras van Brabant’. Daarmee benadrukte Mulders niet alleen dat de Reuselhoeve een uitstekende horeca heeft,, maar ook dat er heel veel ruimte is, en de tafels dus veilig ver uit elkaar gezet kunnen worden. Topzomer “Voor ons werd het een topzomer, beter dan 2019 nog. En in één klap hebben we onze naam gevestigd als horecabedrijf.” Om de hygiëne te waarborgen verzon Mulders samen met zijn team speciale manieren van opdienen. Zo werd het eten geserveerd op grote houten planken, waar de klanten hun borden zelf af konden nemen. Voor het Reuz-speciaalbier was eerder al een soort houten kratje ontwikkeld, met een handvat aan de bovenkant. Afgelopen zomer werden alle dranken in deze kratjes geserveerd. De klanten konden hun drankjes er vervolgens zelf uitpakken. Hygiënisch, maar ook heel makkelijk om op en af te ruimen, vertelt Mulders. “Met die kratjes hebben we nooit meer dat er glazen van een dienblad vallen. Maar het betekent ook dat ik iemand van 16 zonder horecaervaring even kan laten bijspringen in de bediening. Die kratjes passen ook goed bij onze ambachtelijke uitstraling. Dus die houden we er gewoon in, ook als de coronadreiging is verdwenen.” Dankzij een social media-campagne werd 2020 toch nog een heel goed jaar Tokkelbaan Een van de activiteiten die na het omleiden van de kanorivier nieuw werd ontwikkeld, is het klimmen. Er kwam een klimpark aan de bosrand en een 15 meter hoge toren op eigen terrein. Dat werd een bijzondere toren, met op het bovenste plateau een ruimte waar zelfs kleinschalig vergaderd kan worden: met riant uitzicht over de omgeving. Wie het aandurft kan bovendien vanaf de toren omlaag, via de 130 meter lange tokkelbaan. Recreactie | Februari 2021 | nr 1 23 c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://NjzYitEtMNBICkCjOCTv6qWZu-E7hy5nyFu9_7RtTSg,` ׉ 7cassandra://gOgCWemjr8aVLImgh2J-EFBnkffiZdQO6BZ4xLldSrU`׉ 7cassandra://NgueAL8e5qgdC3SZUETJmNFmCImCIt055H5RXY972wU<^`j׉ 7cassandra://y8NKy7zEY_XJ9AB0UB68QdVYkk7UlxwShJphAp8XnMY͠ c28,\r׉EWat doet de politiek voor Verkiezingen 17 maart 2021 Op 17 maart vinden de Tweede Kamerverkiezingen plaats. Tientallen partijen dingen naar de gunst van de kiezer. Maar hoe denken die partijen over toerisme en recreatie? In de partijprogramma’s staat het maar zelden. Recreactie vroeg het na. D 24 De verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen gaan met name in op algemene zaken als economie, overheid, werk, inkomen en de rechtsstaat. Omtrent het MKB hebben de meeste partijen wel standpunten geformuleerd. MKB Enkele in het oog springende punten betreffende het midden- en kleinbedrijf: De VVD wil lagere lasten voor het MKB via een middenstandskorting en vereenvoudiging en verruiming van de werkkostenregeling. Dan kunnen MKB’ers meer in hun personeel investeren, bijvoorbeeld via Recreactie | Februari 2021 | nr 1 scholing. Ook wil de partij vermindering en vereenvoudiging van regelgeving. Het CDA wil dat familiebedrijven, MKB-ers, start-ups en scale-ups een vaste contactpersoon krijgen bij de Belastingdienst. Ook willen de christendemocraten dat deze groep integraal wordt behandeld vanuit een regiokantoor, met meer ruimte voor maatwerk. D66 wil stimuleringsfondsen effectiever inzetten en meer geld voor gerichte innovatie en digitalisering. Innovatieve MKBbedrijven moeten makkelijker toegang krijgen tot deze fondsen. GroenLinks wil financiële ondersteuning en groene investeringen terecht laten komen bij het midden- en kleinbedrijf, startups én de grote bedrijven die sociale en economische waarde creëren. De partij wil steun- en stimuleringsmaatregelen voor groen en sociaal ondernemerschap. De PvdA wil de kredietmogelijkheden voor het MKB uitbreiden. Het tweede jaar loondoorbetaling bij ziekte wordt, als het aan de sociaaldemocraten ligt, collectief verzekerd voor bedrijven tot 25 werknemers, zonder aantasting van de rechten van werknemers. De SP is voorstander van een nationale investeringsbank voor het MKB, waar klei׉ 7cassandra://NgueAL8e5qgdC3SZUETJmNFmCImCIt055H5RXY972wU<^`jc23,\r׉ETekst: Jaap van Sandijk Foto’s: Shutterstock onze sector? DENK wil landelijk geld voor bedrijven met nadruk toekennen aan het MKB. Ook moet er een nationale ondernemerskredietbank komen, om kredietverlening aan het MKB te stimuleren. Extra vragen Omdat de partijprogramma’s niet specifiek ingaan op onderwerpen die voor recreatieondernemers belangrijk zijn, heeft Recreactie een aantal specifieke vragen voorgelegd aan VVD, PVV, CDA, D66, GroenLinks, SP, PvdA, ChristenUnie, Partij voor de Dieren, SGP, Forum voor Democratie en DENK. De helft van de partijen reageerde. ne en startende bedrijven makkelijker geld kunnen lenen. De partij wil de kleinschaligheidsaftrek verhogen. De lasten van het doorbetalen van ziek personeel worden eerlijker verdeeld, zonder dat dit ten koste gaat van de zieke werknemers. De Partij voor de Dieren wil dat er een fiscaal voordeel komt voor kleine bedrijven, zodat de werkgeverslasten voor die bedrijven lager worden. In hoeverre is uw partij bereid zich extra in te zetten voor een goed steun- en herstelpakket voor het MKB? VVD: Extra geld uittrekken, naast het blijven uitvoeren van de bestaande maatregelen. Nu afbouwen, met het eind van de crisis in zicht, is onverstandig. CDA: Juist nu maatregelen versterken. Er moet een omvangrijk herstel- en innovatiepakket komen. D66: Nog belangrijker dan de steunpakketten zelf is het zoveel mogelijk openhouden van de middenstand, binnen de grenzen van wat mogelijk is vanuit de volksgezondheid. D66 heeft zich daarom vorig jaar hard gemaakt voor concrete oplossingen voor ondernemers, zoals het uitbreiden van terrassen. GL: Bedrijven die na de crisis gezond door kunnen, mogen niet ten onder gaan. SP: Honderd procent compensatie voor sectoren die door overheidsmaatregelen helemaal of vrijwel geen omzet meer kunnen draaien. Naast de bestaande pakketten als NOW en TVL zijn hiervoor aparte sectorspecifieke maatregelen nodig. SGP: Meer maatwerk om schrijnende verhalen te voorkomen. Specifieke inzet voor Meer maatwerk voor MKB’ers, of juist een focus op duurzaamheid? de recreatiesector, zoals de partij al eerder deed voor campingwinkels. Hoe spant u zich in om ruimte in de buitengebieden te creëren voor de recreatiesector, zodat de sector zich daar kan ontwikkelen? VVD: De overheid moet de centrale regie voeren. Regio’s doen nu nog te veel op eigen houtje. Vanuit economisch- en leefbaarheidsperspectief is ontwikkeling in het buitengebied belangrijk. CDA: Er moet een goede balans komen in de buitengebieden tussen wonen, natuur en recreatie. Meer ruimte voor recreatieondernemers. Provincies moeten meer facilitaire middelen krijgen en ruimtes voor onder meer recreatie aanwijzen. D66: Tussen nu en 2040 moet 160 duizend hectare extra beschermde natuur gecreeerd worden. Rond steden moeten natuuren recreatiegebieden komen. GL: De ruimtelijke ordening wordt bepaald door lokale overheden, zoals gemeenten en provincies. Er moet meer natuur komen waarvan mensen kunnen genieten. Volop kansen voor ondernemers die snappen dat meer natuur ook economisch voordeel kan opleveren. SP: De SP is conform het advies van de commissie Remkes voorstander van overgangsgebieden rond de natuur, waar piekbelastende stikstofuitstoters (meestal intensieve veehouderijen) uiteindelijk zullen moeten verdwijnen of omvormen. Dat kan op verschillende manieren, door extensivering, maar bijvoorbeeld ook door aanleg van specifiek recreatieve natuur en andere recreatieve invullingen. SGP: De SGP zet zich in voor soepeler Natura 2000- en stikstofbeleid. Het beschermingsregime is nu te strikt. Recreatieondernemers betalen veel lokale lasten. Maar wat doet u aan lastenverlichting voor de sector op Rijksniveau, bijvoorbeeld als het gaat om vennootschapsbelasting? VVD: Centrale afspraken maken met lokale overheden om te voorkomen dat ze lokale Recreactie | Februari 2021 | nr 1 25 ➔ c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://T4IC2gNry7WbpX0mcLY2ir7-Ng_nIugoGW9D1KnhKhUk` ׉ 7cassandra://c8RfNfFxgo4YhfnHlbrpX9lfZDCRDRLCP-G1IGrmhXI`׉ 7cassandra://ByOsrP_oCOfGm-pqj9U6lKlWOWPKUK3K0Ox2aAXSuL8I``j׉ 7cassandra://7h7CPvEpFhpUUOhD1lYRqwaWZd02yiuEG8loMPQNBho͠ c28,\rנc29,\r3̓9ׁHhttp://www.icy.nlׁ ׁ Ј׉E0CUPPONE PIZZAOVENS voor het bakken van de beste pizza's en broden Pizzaoven Michelangelo rvs front en ovenkamer panoramische deur warmte terugwinning in ovenkamer vuurvaste stenen vloer in cordoriet 12V halogeen verlichting leverbaar: enkel of dubbele ovenkamer digitale bediening, 2 varianten onderstel en afzuigkap optioneel 400 Volt Direct uit voorraad leverbaar Vanaf Vanaf 3.695,Lease vanaf 86,99 * art.nr. type 4020.424 Made in Italy cap. pizza buitenafm. kamerafm. kW 4020.290 435/2CD 4+4 ø35cm 119 x 110 x 78 72 x 72 x 15 10,6 4020.292 635/2CD 6+6 ø35cm 119 x 146 x 78 72 x 108 x 15 15,6 4020.294 635L/2CD 6+6 ø35cm 155 x 110 x 78 108 x 72 x 15 15,8 4020.296 935/2CD 9+9 ø35cm 155 x 146 x 78 108 x 108 x 15 23,4 4.790,- 3.695,6.585,- 5.075,7.265,- 5.595,8.010,- 6.175,825,art.nr. cap. pizza afm. cm 4020.414 4 (20 cm) 70 x 56 x 39 1.040,- 825,- (=230 Volt) 4020.416 4 (25 cm) 80 x 67 x 39 1.150,- 895,4020.418 4 (30 cm) 90 x 77 x 39 1.280,- 995,4020.424 4+4 (30 cm) 90 x 77 x 70 2.340,- 1.795,SINDS 1978 EXCLUSIEF GEÏMPORTEERD DOOR HAKVOORT PROFESSIONAL OOK VOOR AL UW CUPPONE ONDERDELEN Made in Italy Pizzaoven Tiziano Voor het bakken van (Turkse-) pizza’s en Turks brood. boven- en onderelementen regelbaar temperatuur instelbaar tot 400ºC 400 Volt Met stenen vloer Direct uit voorraad leverbaar GIOTTO TIEPOLO STARGAS SILEA CARAVAGGIO DONATELLO PIZZAPLETTER CUPPONE EMMELOORD Platinaweg 21 8304 BL Emmeloord Tel: (0527) 635 635 info@hakpro.nl AMSTERDAM De Flinesstraat 20 1114 AL Duivendrecht Tel: (020) 665 6428 amsterdam@hakpro.nl GRONINGEN Verl. Bremenweg 10c 9723 JV Groningen Tel: (050) 318 1600 groningen@hakpro.nl ROTTERDAM Schuttevaerweg 13 3044 BA Rotterdam Tel: (010) 750 2750 rotterdam@hakpro.nl VENLO Venrayseweg 44 5928 NZ Venlo Tel: (077) 387 4242 venlo@hakpro.nl VLISSINGEN Bedrijfsweg 9 4387 PD Vlissingen Tel: (0118) 493 222 vlissingen@hakpro.nl 20-07-00 Alle prijzen zijn in euro's, exclusief BTW en wettelijke verwijderingsbijdragen. Wijzigingen voorbehouden zonder voorafgaande kennisgeving. Zet- of drukfouten voorbehouden. ONLINE BESTELLEN? www.hakpro.nl ׉ 7cassandra://ByOsrP_oCOfGm-pqj9U6lKlWOWPKUK3K0Ox2aAXSuL8I``jc23,\r׉Elasten gebruiken als eigen inkomensinstrument. Invoeren van middenstandskorting om het in dienst nemen van personeel aantrekkelijker te maken. CDA: Niet inzetten op lastenverlaging, maar op investeringskorting. D66: Geen verhoging van het lage tarief van de vennootschapsbelasting en (milieuvriendelijke) investeringen stimuleren. Het moet aantrekkelijker worden om de onderneming met eigen vermogen te financieren. Loondoorbetaling bij ziekte Maken we in de natuur ook ruimte voor recreatie? voor de kleine ondernemer verkorten en een beperking van de kosten van de premie voor het arbeidsongeschiktheidsfonds. GL: Geen verlaging van vennootschapsbelasting. Steun- en stimuleringsmaatregelen voor groen en sociaal ondernemerschap. SP: Geen verlaging van vennootschapsbelasting. Verhoging van kleinschaligheidsaftrek voor het MKB. SGP: Tarief in de eerste schijf van de vennootschapsbelasting moet worden verlaagd. Verlaging van energiebelasting voor MKB-bedrijven. In het volgende nummer van Recreactie gaan we dieper in op de standpunten en laten we ook de politici aan het woord. advertentie • Energiebesparende thermostaten • Melding bij rook of brand • CV monitoring • Inbraakalarmering • Aanwezigheidsdetectie • Vorstalarmering BESPARENDDaardoor vaak al EN ENERGIE RGIE AREND binnen 2 jaar terugver or vaak al terugver Draadloos beheer op afstand ICY Accommodation Management nd www.icy.nl Recreactie | Februari 2021 | nr 1 27 c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://JWG097RvXQehoe_MHf_DrY1j2bFRsU3D8yyunTAtxGou` ׉ 7cassandra://DnsLCan5sPQTUOTtrUjk8HwtRMHa8Jqi0CRexsZ81h8{`׉ 7cassandra://IEABST7xNhdQLIK540Y13-9i3kM6xY97DJb0-phpFqIA`j׉ 7cassandra://eoGfGVfpdxlmQ-YkPHM1BQ9VUuiIdmCRIphFcOraIgku&͠ c29,\rנc29,\s̷9ׁHhttp://wecoviservice.comׁ ׁ Јנc29,\sc 9ׁH)http://www.recratief-bedrijfsmakelaars.nlׁ ׁ Јנc29,\sP 9ׁH*mailto:info@recratief-bedrijfsmakelaars.nlׁ ׁ Јנc29,\s̥ 9ׁH"http://www.hiswa-recronmakelaar.nlׁ ׁ Јנc29,\s̠ 9ׁH"http://www.hiswa-recrontaxateur.nlׁ ׁ Јנc29,\s\9ׁH"http://www.hiswa-recrontaxateur.nlׁ ׁ Јנc29,\rtM 9ׁHhttp://www.uwbedpro.nlׁ ׁ Јנc29,\r tX 9ׁHmailto:advies@uwbedpro.nlׁ ׁ Ј׉E30 jaar ervaring in professioneel slapen Nieuw in de verkoop: Een fraai in het Friese Merengebied gelegen camping: - 4,8 hectare eigen grond; - circa 200 kampeerplaatsen; - met overdekt zwembad. Taxatie nodig? Wij zijn u graag van dienst! Kiest u ook voor een écht familiebedrijf in Noord-Nederland? Ons assortiment • Stapelbedden • Boxsprings • Textiel • Matrassen • Beschermende hoezen Voordelen • Snelle levertijd • Beste prijs-kwaliteit • Goede service en garantie Uw Bed Professional Postbus 6 - 5170 AA Kaatsheuvel - T 088-3322310 - E advies@uwbedpro.nl - www.uwbedpro.nl Vraagprijs: € 2.150.000,00 k.k. Wilt u uw bedrijf verkopen? Zoekt u hierbij begeleiding, met oog voor persoonlijke aandacht? Neem dan contact met ons op! Neem dan contact op met Arjan of Carina! Kijk voor meer informatie op: www.hiswa-recrontaxateur.nl Nadere www elaar O.Z. 592 462 844 22 32 10 10 Kijk voor meer informatie op: www.hiswa-recrontaxateur.nl Vossenlaan 16 9408 CN Assen T (0592) 46 28 44 www.hiswa-recronmakelaar.nl E info@recratief-bedrijfsmakelaars.nl I www.recratief-bedrijfsmakelaars.nl Geef uw gasten een buitengewone vakantiebeleving Een warm welkom zit 'm in de details. Door nét dat beetje extra te doen, voelen uw gasten zich welkom en thuis. Zo creëert u een buitengewone vakantiebeleving, die zorgt voor tevreden en terugkerende gasten. Kijk voor meer gastensets en inventaris op wecoviservice.com ׉ 7cassandra://IEABST7xNhdQLIK540Y13-9i3kM6xY97DJb0-phpFqIA`jc23,\r׉E.Kennis delen Tekst: Rosanne de Groot (Stellicher Advocaten) Foto: Shutterstock Energielabel C wordt verplicht voor kantoor Een redelijk laag energieverbruik is altijd prettig, maar vanaf 1 januari 2023 ook verplicht. Volgens het Bouwbesluit moeten kantoorgebouwen dan minimaal beschikken over energielabel C. M Maar wat is nu precies een kantoorgebouw? Volgens het Bouwbesluit 2012 is dat ‘een gebouw of een gedeelte van een gebouw met alleen één of meer kantoorfuncties en nevenfuncties daarvan’. Voorbeelden hiervan zijn het hoofdkantoor of het receptiegebouw, waarin administratieve werkzaamheden worden verricht. Een kantoorgebouw kan een afzonderlijk gebouw zijn, maar ook onderdeel van een groter gebouw. Als de kwaliteit van het gebouw onvoldoende is om voor een energielabel C (of een Energie-Index van 1,3 of beter) in aanmerking te komen, zul je voor 1 januari 2023 maatregelen moeten nemen. Als voor die datum geen energielabel C is afgegeven, mag het kantoor niet meer worden gebruikt. Als je dit overtreedt kan een waarschuwing volgen, een last onder dwangsom, Als er op 1 januari 2023 geen energielabel C is, mag het kantoor niet meer worden gebruikt bestuursdwang of zelfs strafrechtelijk optreden. Dit is opgenomen in artikel 5.11 van het Bouwbesluit 2012. Uitzonderingen Overigens hoeft niet elk kantoorgebouw dat onderdeel is van een groter gebouw te voldoen aan de labelplicht. De plicht geldt niet als het kantoor deel is van een groter gebouw, waarbij moet gelden dat de gebruiksoppervlakte aan kantoorfuncties minder dan de helft is van de totale gebruiksoppervlakte van het gebouw. Verder geldt dat kleinere kantoorgebouwen met een gebruiksoppervlakte van minder dan 100 vierkante meter buiten de labelplicht vallen. Dat geldt ook voor kantoren in monumenten, slooppanden of panden die worden getransformeerd of onteigend. Voor recreatieondernemers is het hoe dan ook zaak om tijdig maatregelen te treffen in samenwerking met een erkend energieadviseur. Kijk daarbij ook zeker welke subsidieregelingen mogelijk toepasbaar zijn. Recreactie | Februari 2021 | nr 1 29 c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://lD96fhKGnSlNSPvZjjc3Px8dseCrMhpRGJjXVqy3QCgtH` ׉ 7cassandra://mIYqzik79-ilgEHKBEDQsYd1rNVdWKD0pfxKTTj-huwͷA`׉ 7cassandra://f0Gn7ssTpAiq8JroF4g6j7LGlv3kq2KCW7m__t6mlz4<`j׉ 7cassandra://Vm7LSeqggWOmHoHLlZ1WPZCG6nmcHklkbilFWaYGNWAvL͠ c29,\sנc2:,\s:̕9ׁHhttp://PAVECARE.NLׁ ׁ Ј׉EuPERFECT ONDERHOUDEN PARKPADEN. HET MOOISTE WELKOM VOOR UW GASTEN! Hou uw park in optimale conditie. Een oppervlakbehandeling zorgt niet alleen voor een fraaie uitstraling, maar ook voor een extra lange levensduur van uw bestaande weg. Met de PaveCare CombiTruck zijn we bovendien in één keer klaar. Vraag nu naar de mogelijkheden of bekijk nog meer opties op PAVECARE.NL ׉ 7cassandra://f0Gn7ssTpAiq8JroF4g6j7LGlv3kq2KCW7m__t6mlz4<`jc23,\r׉EVakinfo Tekst: Jaap van Sandijk Foto: Hertzinger Met alle aandacht voor glasvezel zou je als recreatieondernemer bijna denken dat je bestaande coax-kabelnetwerk – ooit gebruikt voor kabeltelevisie – gedateerd is. Niets is minder waar. Ook met coax zijn hoge downloadsnelheden mogelijk, zodat je je gasten een optimale internetervaring kunt bieden. Snel internet kan ook over bestaand netwerk V Veel recreatieparken in Nederland hebben nog kilometers coaxkabel in de grond. Voor het bieden van een internetverbinding ging de aandacht echter snel naar de aanleg van wifi-access points, die samen een draadloos netwerk vormen. Met de opkomst van populaire streamingdiensten als Netflix en Videoland neemt de belasting van dit draadloze netwerk echter toe. Met als gevolg dat gasten geen optimale internetervaring meer hebben. Daar komt bij dat de bereikbaarheid van de wifiaccess points vaak niet voldoet. Dit komt door veel (intensieve) gebruikers, maar ook door obstakels tussen de access points en de ontvangende telefoons, tablets en laptops. Lage investeringskosten Recreatiebedrijven die over een coaxnetwerk beschikken kunnen tegen relatief lage kosten snel internet realiseren. De bekabeling in de grond is hiervoor uitermate geschikt. Wel zal er het één en ander boven de grond vervangen moeten worden: verdelers, connectoren en eventueel versterkers. De beste oplossing is een modem op de accommodatie. Zo bied je de gast wat hij wil: wifi zoals thuis. De kosten van dit alles zijn relatief laag. Wanneer je internet via het coaxnetwerk tegen betaling aanbiedt aan je gasten, heb je je investering binnen enkele jaren terugverdiend. Wil je als ondernemer geen eenmalige investering doen, dan is het ook mogelijk om te kiezen voor WaaS (Wifi as a Service). Dan betaal je een vast bedrag per maand voor de dienstverlening. De beste oplossing is een modem op de accommodatie Indien je beschikt over wifi-access points, hoef je deze niet per se te verwijderen. Deze wifi-voorziening kun je aanbieden als een gratis internetservice, terwijl je de extra snelle variant met een eigen modem op de accommodatie aanbiedt als een premium voorziening tegen betaling. De keus is aan de gast. Met dank aan Hertzinger Recreactie | Februari 2021 | nr 1 31 c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://9ULcOWDcZZSM6QSS5Hl8m_lnHCGNbxu60-WjMwAq4pE` ׉ 7cassandra://bxWIEreqBbp8v7JMUO9cszhwITsbCUVPHwqlx3sB9NA`׉ 7cassandra://s1Iz5zQrNdxmHl5J2rG8LcRAs-Faw4EEIdCSq7jpZqYD`j׉ 7cassandra://u2Jr_NyM0iNDOPV3DwbwRGDZILcVVfN7UXrNSyMtot4Ϡ*͠ c2;,\s נc2;,\s2 \ 9ׁHhttp://www.rentric.nlׁ ׁ Јנc2;,\s!f̗ 9ׁHhttp://www.polarisbenelux.comׁ ׁ Јנc2;,\sv̓ 9ׁHhttp://www.wecoviservice.comׁ ׁ Јנc2;,\s  O 9ׁHhttp://www.wola.nlׁ ׁ Ј׉EMComfortabele warmte & besparing Tot wel 40% besparing op uw stookkosten *SOLVOS4 BV adviseert NTA 8080 gecertificeerde pelletkorrels (www.keurmerkenwijzer.nl/keurmerken/better-biomass-houtpellets) Nieuw in Nederland: de Magical HEVO het enige wandmodel in Nederland www.solvos4.com/product-category/pellets/cv-pelletkachel-wandmodel ׉ 7cassandra://s1Iz5zQrNdxmHl5J2rG8LcRAs-Faw4EEIdCSq7jpZqYD`jc23,\r׉EProductnieuws Tekst: Jaap van Sandijk Efficiënte stofzuiger De Cleanfix S07 Plus is zowel voor grote als kleine oppervlakken te gebruiken. De stofzuiger is voorzien van een parketborstel, een HEPA filter en een kabelwikkelsysteem. Het apparaat heeft twee vaste achterwielen en een zwenkwiel aan de voorzijde. De metalen ketel met kunststof stootrand is schokbestendig en de stofzakken hebben een inhoud van 10 liter. T: (050) 312 96 85 I: www.wola.nl Een andere uitstraling voor je servicesets? Dat kan door de verpakkingen van deze sets van Wecovi Service zelf online te ontwerpen. Zo kun je bijvoorbeeld de winteren zomersets een geheel eigen uiterlijk geven. Er is keuze tussen koffie- en theesets, schoonmaaksets en badkamer- en hygiënesets voor gasten. T: (038) 468 68 88 I: www.wecoviservice.com Allround quads De serie Sportsman quads van Polaris is multiinzetbaar. Het voertuig is in vele varianten leverbaar en geschikt voor zowel ruige off-road gebieden als lange trektochten. Maar de quad is ook geschikt als werkvoertuig voor zware outdoor taken. Volgens Polaris is de Sportsman 570 de meest verkochte quad ter wereld en eventueel ook met kenteken te leveren. I: www.polarisbenelux.com R Verhuur van elektrische voertuigen Rentric is een dochteronderneming van Frisian Motors en verhuurt elektrische transporters en werkvoertuigen (zoals golfkarren) van dit merk. De duurzame terreinvoertuigen zijn veelzijdig inzetbaar op vrijwel elk terrein. Ze maken geen lawaai en hebben geen onderhoud nodig. De voertuigen zijn eenvoudig te boeken via de website van de verhuurder. T: (0512) 76 07 55 I: www.rentric.nl Recreactie | Februari 2021 | nr 1 33 Ontwerp je eigen serviceset c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://7COmF4DnZSnIlIcB5yDd2v6xHwExPhh7axr-5l-HSuw)` ׉ 7cassandra://KKJFlEKh8sS3_Z4GqASp94BOv3xx4E6iY6MAB_OPCcc`׉ 7cassandra://0yZk_C0rTPjl4TvxvOA7AUTStzYfkRiBBH7-nDxCUvAO`j׉ 7cassandra://Wn0AxH_Nex_2h24Mq3Wn--Eb1NXa2_auPqi5IkUjivodx͠ c2;,\sנc2;,\s]B9ׁH http://www.leenbakkerzakelijk.nlׁ ׁ Јנc2;,\s@B9ׁH!mailto:infozakelijk@leenbakker.nlׁ ׁ Ј׉EDe voordeligste in het professionele segment Bekijk onz Eigen servicedienst Snelle levering RB1234- Speelboot R Doelgroep 2-8 jaar| Normaal: € 4.850,Afmeting: 3.89 x 1.37 x 3.50 me NU: € 4.125,NU: € 2.850,NU: € 3.750,NU: € 4.295,MS0111 - Speelboot staal/kunststof Doelgroep 2-8 jaar | Normaal: € 3.340,Afmeting: 4.54 x 1.99 x 2.35 meter WD1414 - Speelboot hout/kunststof Doelgroep 2-12 jaar| Normaal: € 4.415,Afmeting: 3.91 x 3.26 x 2.60 meter RB1235– Robinia wrak met glijbaan Doelgroep 2-12 jaar| Normaal: € 5.055,Afmeting: 3.40 x 2.90 x 3.00 meter Mis de boot niet! Snél en de voordeligste! Trakteer je gasten op een vernieuwde speelruimte en plaats of vervang nog voor het seizoen de laatste elementen. Bestel vóór 1 maart en ontvang 10% korting*. Ons assortiment is binnen enkele weken leverbaar voor zelfinstallatie of installatie door het team van Hercules Speeltoestellen. Al onze producten zijn gecertificeerd volgens NEN-EN 1176. Al bijna 25 jaar is Hercules Speeltoestellen leverancier van speeltoestellen aan de professionele markt. Met de introductie van de toestellen van Vinci Play hebben we een sterke troef in handen; zeer hoge kwaliteit tegen een bijzonder scherpe prijs. Ons team staat met een eigen visie en flexibele houding voor u klaar. www.herculesspeeltoestellen.nl 0228 543423 *onze prijzen zijn exclusief b.t.w., transport, montage- en installatiekosten. Vraag naar de opties per product. ׉ 7cassandra://0yZk_C0rTPjl4TvxvOA7AUTStzYfkRiBBH7-nDxCUvAO`jc23,\r׉EThuis in projectinrichting Leen Bakker Zakelijk ontzorgt door: • • • • • • • • Een groot netwerk aan le Advies op maat & goede service Deskundig en enthousiast Losse (volume) orders Ontwikkeling totaalconcep Instapklare opleveringen Scherpe prijzen Snelle levering Neem vrijblijvend contact met ons op T: +31 (0)162 58 33 90 E: infozakelijk@leenbakker.nl www.leenbakkerzakelijk.nl c23,\rc23,\r{בCט{u׉׉ 7cassandra://-RmdlER47TcyWgxlMISflnpFhwz4UWqnGPT6jqa9vg0pm` ׉ 7cassandra://vlm-P_tf0Fn0V3Gxo5JswPQ4asWCcPCsDQ6bPtLKCzgR*`S׉ 7cassandra://LUN8vsYCd9W2jcpawglm9bczyP90aoDuklTeuSP-mmAP`̵׉ 7cassandra://nuptU-cnsBgXzpcBU9U_e6f3LDuAZltUm9JFoipYWTIh I ͠c2<,\sנc2<,\s39ׁHhttp://seijsener.comׁ ׁ Јנc2<,\s#x9ׁHmailto:info@seijsener.nlׁ ׁ Ј׉ElVan vervelend wier naar duurzame verlichting Nieuw: Groen Licht van Seijsener De overmatige groei van waterplanten en wier zorgt in Nederland voor een flinke overlast. Varen en zwemmen is in bepaalde gedeeltes bijna onmogelijk. Maaien helpt, maar is arbeidsintensief en kostbaar. Gelukkig is er nu een bijzondere oplossing. Groen Licht van Seijsener. Van de gemaaide waterplanten, voorheen nutteloos maaisel, maken wij nu sfeervolle en betaalbare Seijsener techniek Ga maar genieten! armaturen. En van een uitzonderlijke kwaliteit. Dus daarom uitermate geschikt voor verlichting in havens, camperplaatsen en recreatieparken. Wilt u ook groen licht voor de verduurzaming van de toekomst. We demonstreren u graag onze armaturen en dan zult u vast concluderen: Groen Licht van Seijsener, wier en waarachtig mooi licht. Seijsener info@seijsener.nl Tel. 075-6810 610 seijsener.com ׉ 7cassandra://LUN8vsYCd9W2jcpawglm9bczyP90aoDuklTeuSP-mmAP`̵c23,\r׈Ec23,\rc23,\r{)Recreactie 2021 - Nummer 1c22frJ