׉?ׁB!בCט{u׉׉ 7cassandra://L6oO3PvSxNmdzFaCu6FVvFUZ2gP-6X6fq6YksrLgM4QQ2` ׉ 7cassandra://mSpkhA5reFBbz7BIZSdD1x7Jd-9IrvJIBgcrpSWzx7gM`S׉ 7cassandra://OZcSRjorRFWr9jnmKf23B-BrFnTPj_hZzFjpPSVIrcg#`̵hZ5?;t/ט{u׈8Q,$׈EhZ5?;t/q׉EHISWA magazine magazine voor 03 | juni 2025 | jaargang 32 de watersportbranche Handel Inzicht in milieu-impact van een boot Handelspolitiek anno 2025 Nieuwe module bij IVA: Business en AI ׉ 7cassandra://OZcSRjorRFWr9jnmKf23B-BrFnTPj_hZzFjpPSVIrcg#`̵hZ5?;t/rhZ5?;t/q{בCט{u׉׉ 7cassandra://brWqOPDis_ZV_sl7t1PhaCnZZLpS59ot7y0mqP5Nako` ׉ 7cassandra://PzWB4AkgqsQjXHgxTTZ7pFjZpIwFdEoZb3cYtpOCeGg̈́`S׉ 7cassandra://1it6B9n4McpAFAnvEGe8y_lULmvgJoCWCm0zTFNTRfc,.`̵hZ5?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://noN_Sdl1ZN-SkpeTwP_jSZi1Bt_7L_jQmu37ad8YjsU@` ׉ 7cassandra://XVMK03cfYFc0_hb1UxtXP3E4ZwXfX7bkqIhZf4bQ-5MKL`S׉ 7cassandra://YJdGyaAF8AsND_jdFhm4M5BGrTlRCcodLKoPa7TM7H0l`̵hZ5?;t/נhZ5?;t/M<̡ 9ׁHmailto:martijn@dock35media.nlׁ ׁ ЈנhZ5?;t/Mā 9ׁH"mailto:communicatie@hiswarecron.nlׁ ׁ Ј׉EjDé specialist in de bouw van sanitaire units van hoge kwaliteit Maatwerk dat volledig aan uw wensen voldoet Volledige ontzorging van ontwerp tot sanitaire installatie Innovatieve milieu- en energiebewuste oplossingen Onderhoudsvriendelijke en duurzame materialen Units zijn schakelbaar, fl exibel en verplaatsbaar mobielbouw.nl biedt u nog veel meer informatie ׉ 7cassandra://1it6B9n4McpAFAnvEGe8y_lULmvgJoCWCm0zTFNTRfc,.`̵hZ5?;t/s׉E Fcolofon voorwoord HISWA Magazine is het relatie magazine van HISWA-RECRON. Het blad profileert zich als het toonaangevende vakblad van de watersport industrie. Het blad verschijnt zes keer per jaar en wordt verspreid onder watersport bedrijven en stakeholders in de watersportbranche. Uitgever HISWA-RECRON Storkstraat 24 3833 LB Leusden 033 - 303 97 00 communicatie@hiswarecron.nl Advertentieverkoop Dock35 Media Martijn Penning 0314 - 355 826 martijn@dock35media.nl Aan dit nummer werkten mee Jeroen van den Heuvel, Michaël Steenhoff, Lisette Vos, Klaas Wiersma Hoofdredacteur drs. Liane Jansen Redactiesecretariaat Rianne Hartog Foto cover IVA Driebergen Vormgeving Dock35 Media B.V. Druk Senefelder Misset Doetinchem Die geluiden waren ook te horen op het Partners in business jubileumevent van HISWA-RECRON, waar maar liefst ruim 250 ondernemers op afkwamen. Tijdens deze eerste lustrumviering stonden inspiratie, verwondering en mysterie centraal. De bekende goochelaar Hans Kazàn gaf samen met AI-expert Matthijs Akkenaar een wervelende show ‘De magie Kennispartners van AI’, waarbij de overeenkomsten tussen magie en AI aangetoond werden. Hoe het jubileum succesvol gevierd werd, lees je op pagina 16. Iedereen heeft in zijn leven een beetje magie nodig, zo blijkt. En elk magazine ook. Laat je inspireren en verrassen met de verhalen in dit nummer. Liane Jansen Hoofdredacteur Magie Amerika, het land van de onbegrensde mogelijkheden. Zo hebben we het toch ‘geleerd’? Amerika wordt vaak gezien als een land vol magie, waar iedereen zijn dromen kan waarmaken. Nu wil ik me helemaal niet wagen aan een politiek geëngageerd verhaal, maar naar bovenstaande opvatting wordt vandaag de dag toch vaak iets anders gekeken. Immers, Trump’s America Firstdoctrine, waaronder de importtarieven vallen, kent de nodige gevolgen voor de handel wereldwijd. Zo maakten we een rondje langs de velden voor een artikel over de handelspolitiek anno 2025. In welke mate ondervinden Nederlandse ondernemers in de watersport en jachtbouw last van de importheffingen? Verschillende importeurs, dealers en toeleveranciers delen hun ervaringen en verwachtingen op pagina 12. Ondernemers in het artikel over digitale trends in de detailhandel (pagina 18) kunnen wel wat magie gebruiken. Of zoals Len Vrolijk van Vrolijk Watersport het zegt: ‘We kunnen niet in een glazen bol kijken’. Digitale ontwikkelingen – met AI voorop – gaan razendsnel. Hoe die uitpakken in de detailhandel, is nog lastig te voorspellen. De watersportwinkel is in ieder geval – naast de online verkoop – nog steeds in trek. 03 2025 | HISWA MAGAZINE 3 ׉ 7cassandra://YJdGyaAF8AsND_jdFhm4M5BGrTlRCcodLKoPa7TM7H0l`̵hZ5?;t/thZ5?;t/s{בCט{u׉׉ 7cassandra://ZBlzwvgTK56YYida0EfM2ee-BUqC9RWnTCPB-3EEWGUY|` ׉ 7cassandra://hrIQIwujVjWbLnH1riBrRJA4foEJ6RlvOX25fu0RHTIM`S׉ 7cassandra://huAg2hXBT1_d0ls6v7OspPfaSKDg3cXwSlw5hHJhjls`̵hZ6?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://S42sPCdr_vAyoGET6ThsThUtDaMvihv8gFGPm_h-Iu0/` ׉ 7cassandra://LSH8uLDpz6hNZmNET2Epq7nA8O8z1SIlQEWF0W8Mc54O`S׉ 7cassandra://6iRatsFGxb0i8UU7Nk1YrsAFF29mp_bpA6wb7nb9uYE`̵hZ6?;t/נhZ7?;t/ہ 9ׁHhttp://www.dock35media.nlׁ ׁ ЈנhZ7?;t/Ł̔9ׁHmailto:martijn@dock35media.nlׁ ׁ Ј׉E׉ 7cassandra://huAg2hXBT1_d0ls6v7OspPfaSKDg3cXwSlw5hHJhjls`̵hZ5?;t/u׉Einhoud Artikelen Elk nummer 12 Handelspolitiek anno 2025 Zijn de wederzijdse importheffingen realiteit of dreigement? Hoeveel last ondervinden Nederlandse watersport- en jachtbouw ondernemers ervan? 16 Jubileumevent HISWA-RECRON De eerste lustrumviering van HISWA-RECRON was een groot succes. 18 Digitale trends in de detailhandel Digitale ontwikkelingen – met AI voorop – gaan razendsnel. Hoe speelt de nieuwe lichting IVA-studenten hierop in? 22 Het Portret Dit keer: Cees Kopper van Technautic. 24 TechTalk: het project Blue Boat Horizon Dit project over het ontwikkelen van een Life Cycle Assessment (LCA) voor jachten biedt jachtwerven een unieke kans om nu aan te sluiten. 07 Op Stapel 08 Ondernemersnieuws 21 Vraag & Antwoord 27 Column Jeroen van den Heuvel 29 Nieuws I Mens & Bedrijf 33 Nieuws I Innovatie 34 HISWA-RECRON Business Club Nieuws ADVERTEREN IN MEDIA VAN HISWA-RECRON? Neem contact op met Martijn Penning T +31 (0)314 355 826 E martijn@dock35media.nl I www.dock35media.nl 03 2025 | HISWA MAGAZINE 5 RECREACTIE 8 | december 2024 magazine over recreatie en toerisme HISWA magazine magazine voor 04 | augustus 2024 | jaargang 31 de watersportbranche ordt assen en t Ameland blijft afhan van de veerpon Ameland blijft afhankelijk eerpont an safaritent tot goed doordacht luxeconcept 27-11-202 HISWA te water Update Nederlandse jachtbouw Verwerking van composiet boten Nieuwe eigenaar bij BestBoats d 1 08-08-2024 11 ׉ 7cassandra://6iRatsFGxb0i8UU7Nk1YrsAFF29mp_bpA6wb7nb9uYE`̵hZ5?;t/vhZ5?;t/u{בCט{u׉׉ 7cassandra://F6wcif4bnwN5T2cEZw6-nY-G8RpsYwrGeWNPhENLUiA:` ׉ 7cassandra://oVdTo8CoPYlqo48XXCtuR524MlfEMinK1vjAzSHMCksa`S׉ 7cassandra://afL-lyuzB9caKf60kgeR2smfjegrqEjl5OjWRexBPuA"{`̵hZ7?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://EG4Vv3KN8o_qY5Ur2K908IeON9qtMAwgDXP8BMCEU8s` ׉ 7cassandra://_ZCaKaMj6TxSdI-Yy0863WfPvBP0HuJeLb0hzQY8AkQ\`S׉ 7cassandra://aDKQDcOHe1ew2VUzb7l2JNLQSvY3YA6wiX-F80val7A!L`̵hZ7?;t/נhZ7?;t/>\̇ 9ׁHhttp://www.spaernecrafts.nlׁ ׁ ЈנhZ7?;t/>H 9ׁH&http://www.wetterwillemarineservice.nlׁ ׁ Ј׉E3Wij weten veel van boten, omdat we zelf ook varen. ׉ 7cassandra://afL-lyuzB9caKf60kgeR2smfjegrqEjl5OjWRexBPuA"{`̵hZ5?;t/w׉Euitgelicht Op Stapel Op Stapel Elektrificatie stalen motorkruiser Specificaties Gewicht ......................................... ca. 7.000 kg Romplengte ............................................... 9 m Waterlijn .................................................8,5 m Diepte ................................................... 0,8 m Accuvermoge ..........................................10 kW Wetterwille Allround Marine Service elektrificeerde in opdracht van een klant een stalen motorkruiser. De elektrificatie vond plaats bij Spaerne Crafts. In de boot is een 3-accupakket ingebouwd. Dit pakket werd aangeleverd door Green Marine, een Nederlandse producent en leverancier van hoogwaardige elektrische aandrijfsystemen. neemt Wetterwille Allround Marine Service is Green Marine-dealer. Het elektrificeren van boten vormt een steeds groter bestanddeel van Wetterwille’s werkzaamheden. Naast het uitvoeren van reparaties, renovaties, onderhoudsbeurten en antifouling- en osmosebehandelingen. Dat is in lijn met de verduurzamingsdoelen die de Haarlemse onderneming zichzelf heeft gesteld. www.wetterwillemarineservice.nl www.spaernecrafts.nl 03 2025 | HISWA MAGAZINE 7 ׉ 7cassandra://aDKQDcOHe1ew2VUzb7l2JNLQSvY3YA6wiX-F80val7A!L`̵hZ5?;t/xhZ5?;t/w{בCט{u׉׉ 7cassandra://GbksiRNvglRy3OVY_nnRIK1lEY-j8rCqenp_vRu4KwI)` ׉ 7cassandra://appC5LkO1VpkZu7somZAC1iEDunX_oOlBYDqj91j3lsN`S׉ 7cassandra://ZjbWJXF95rucTLqPq6I6W4KKCRX5NcOJRqERfhwmH-0|`̵hZ7?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://Wb9K4-8kRJN9z0Bl6qKHJtBkJKY3gVFqCDUPca6aa_c` ׉ 7cassandra://3FYJseVb2dVgK7gMUk218gRB9eumcaTMnuLWlBaDLswY`S׉ 7cassandra://GfFCM9sUqL98qIPFjPnmxwMxp9sNYhPIe2EnZM8Twok`̵hZ7?;t/נhZ7?;t/I̒ 9ׁH http://www.hiswarecron.nl/agendaׁ ׁ ЈנhZ7?;t/ 9ׁH%http://www.hiswarecron.nl/kennisbank.ׁ ׁ Ј׉E gnieuws Ondernemersnieuws HISWA-RECRON verwelkomt 10 nieuwe leden 1. MarinaPark Lemmer www.marinapark.nl 2. Kanook www.kanook.nu 3. Formarine www.formarine.nl 4. BuitenInn Het Overveen www.buiteninn.nl 5. Holland Trading Groep www.skimmerboats.nl 6. Camping Mareveld www.campingmareveld.nl 7. Zeilschool Zuiderzee www.zeilschoolzuiderzee.nl 8. Rent For Fun www.rentforfun.nl 9. Buitengoed ‘t Höfke www.hofke.nl 10. Stichting Jachthaven Huizen www.jachthavenhuizen.nl Nieuwe Algemeen Voorzitter Henry Meijdam (63) is de nieuwe Algemeen Voorzitter van HISWARECRON. Meijdam werd op 4 juni jl. unaniem benoemd tijdens de Algemene Ledenvergadering van HISWA-RECRON, na een uitvoerige selectieprocedure. Op 6 oktober vorig jaar overleed plotseling Peter Brussel, de eerste Algemeen Voorzitter van de fusieorganisatie HISWA-RECRON. Thomas Heerkens volgde hem afgelopen half jaar op als ad interim voorzitter. Intussen werd de werving en selectie gestart voor een nieuwe vaste voorzitter. Henry Meijdam is een ervaren bestuurder met ervaring in zowel private organisaties, brancheorganisaties als de overheid. Meijdam vervult meerdere commissariaten en bestuursfuncties. Zo was hij algemeen directeur van het Interprovinciaal Overleg (IPO), voorzitter van de VROM-raad en voorzitter van de Raad Leefomgeving & Infrastructuur. Hij heeft ook ervaring als voorzitter of bestuurder van verschillende brancheorganisaties zoals voorzitter van Waterrecreatie Nederland. Meijdam was verder burgemeester van de gemeente Zaanstad in 2005. In de periode 2020/2021 was hij waarnemend burgemeester van Lelystad. Meijdam: “Ik kijk er naar uit om samen met de andere bestuursleden, leden en medewerkers samen te werken aan een Links Henry Meijdam, rechts Thomas Heerkens. nieuwe strategische koers van de vereniging. Met grote uitdagingen op het gebied van wet- en regelgeving, duurzaamheid, vitaliteit en arbeidsmarkt voor zowel de jachtbouw en watersport- en recreatiesector.” Nieuwe bestuursleden bij CWO Tijdens de ledenvergadering van de zeil- en vaarscholen afgelopen april zijn drie nieuwe bestuursleden benoemd voor het CWO. HISWARECRON en het Watersportverbond hebben ieder een zetel in het CWO. Samen zijn ze verantwoordelijk voor de CWO-diplomalijn die inmiddels al 30 jaar bestaat. Dit seizoen wordt de huidige CWOdiplomalijn voortgezet. De nieuwe bestuursleden zijn: • Erwin Schippers, eigenaar en opleider bij Zeilinstituut De Bird • • Tinou Jonker-de Boer, opleider bij Zeilschool Uitgeestermeer Femke Dijkstra, eigenaar van Zeilschool De Stipe Meer informatie bij Paul van Well, manager waterrecreatie: p.vanwell@hiswarecron.nl. , 8 HISWA MAGAZINE | 03 2025 ׉ 7cassandra://ZjbWJXF95rucTLqPq6I6W4KKCRX5NcOJRqERfhwmH-0|`̵hZ5?;t/y׉E Zomerevent voor jachthavens Op 3 juli a.s. van 14.00 tot 17.00 uur is er bij Roodberg in Terband een zomerevent speciaal voor aangesloten jachthavens. Roodberg is een toonaangevende speler op het gebied van innovatieve, duurzame en gebruiksvriendelijke systemen voor het verplaatsen, hijsen en stallen van boten. Het wordt een inspirerende middag voor jachthavenondernemers, leveranciers en andere betrokkenen binnen de branche. In het programma: een korte update vanuit HISWARECRON, de mogelijkheden van digitale huurovereenkomsten en een kijkje in de keuken bij Roodberg. De middag wordt afgesloten met een hapje en een drankje. Voorlichting nieuwe Rijkswet Nationaliteit Zeeschepen Op 1 juli 2025 treedt de Rijkswet Nationaliteit Zeeschepen in werking. Met deze rijkswet voor het hele Koninkrijk verandert een aantal zaken om onder Nederlandse vlag te varen. Tijdens een voorlichtingsbijeenkomst op 19 juni jl. namen de Inspectie Leefomgeving en Transport, (ILT) de Nederlandse Maritieme Autoriteit (NLMA) en het Kadaster deze wijzigingen puntsgewijs door en lichtten deze toe. Het gaat onder meer om de volgende veranderingen: • Nieuwe aanvraag procedure voor de Nederlandse vlag • Nieuw openbaar vlagregister naast het kadastrale eigendomsregister • Zeebrief intrekking door de minister De presentatie van deze bijeenkomst staat in de Kennisbank: www.hiswarecron.nl/kennisbank. Meer informatie en aanmelden: www.hiswarecron.nl/agenda Blauwe Vlaggen uitgereikt De Blauwe Vlaggen zijn weer uitgereikt. In 2025 mogen maar liefst 202 locaties de Blauwe Vlag voeren. Het gaat om 145 jachthavens, 50 stranden en 7 binnenstranden. De uitreiking vond plaats bij Aquacamping en Jachthaven De Rakken in Woudsend. Vertegenwoordigers van de gecertificeerde locaties namen daar met trots hun vlag in ontvangst uit de handen van Juryvoorzitter Patrick Poelmann en wethouder Michel Rietman van de gemeente Súdwest-Fryslân. De Blauwe Vlag is een internationaal erkend keurmerk dat wordt toegekend aan stranden en jachthavens die voldoen aan strenge criteria op het gebied van milieu en duurzaamheid, educatie, onderhoud, voorzieningen en veiligheid. Het groeiende aantal gecertificeerde locaties in Nederland weerspiegelt de toenemende inzet van gemeenten en ondernemers voor een schoon, veilig en verantwoord recreatieklimaat. Een bijzonder onderdeel van de uitreiking was de erkenning van 30 jachthavens die naast de Blauwe Vlag ook de Groene Wimpel ontvingen. Deze extra onderscheiding wordt toegekend aan jachthavens die aantoonbaar verder gaan in hun duurzame beleid en milieubeheer. Zij lopen voorop in de vergroening van de watersportsector. Van de Blauwe Vlag-locaties zijn 74 bedrijven aangesloten bij HISWA-RECRON: vijf recreatiebedrijven en 69 watersportbedrijven. Een speciale vermelding voor twee leden die voor het eerst de Blauwe Vlag kunnen laten wapperen: It Krûswetter in Easterlingen en Jachthaven Persoon in Aalsmeer. 03 2025 | HISWA MAGAZINE 9 ׉ 7cassandra://GfFCM9sUqL98qIPFjPnmxwMxp9sNYhPIe2EnZM8Twok`̵hZ5?;t/zhZ5?;t/y{בCט{u׉׉ 7cassandra://uUpxzJ02BPssEdJbyeajFAd9oYq1C8rg33hrev4P8bEq` ׉ 7cassandra://hqmLl_n-_E2GDDVXdYdgAezfVOFi6svuAuH9TJ1CmWsU&`S׉ 7cassandra://CR4N7zxC58ItzoGk_mor6JqVyTeT6iSrEJwqfxXXaMY`̵hZ7?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://3lM0uv-GsWuHrz0OKGXzM4I6r-meCdWOu9c7ak3BfAM` ׉ 7cassandra://X4rYwO6KK_Ob7i23Abq_c-SYcjhZfnQhHeEgH5dzGII\`S׉ 7cassandra://_o7n4o0EanMdufWWGG5R3fH5PMolbiKG_ecHPvO5FuQ`̵hZ7?;t/נhZ8?;t/%̫ 9ׁH%http://www.hiswarecron.nl/kennisbank.ׁ ׁ Ј׉E rubriek nieuws Grote weerstand tegen luwtestructuren Loosdrecht In het Gebiedsakkoord Aanpak Oostelijke Vechtplassen is de aanleg van ‹luwtestructuren› als maatregel opgenomen om de groei van kranswieren te bevorderen. Het betreft luwtestructuren aan de westen oostzijde van de tweede en derde plas. Een voorstel van het Waterschap Amstel, Gooi & Vecht. Als medeondertekenaar van dit gebiedsakkoord wordt HISWA-RECRON gevraagd om hiermee in te stemmen. Watersportbedrijven hebben echter grote weerstand tegen de maatregelen aan de oostzijde. Er is geen draagvlak voor de locaties Wastobbe en Boomhoek. Deze locaties zijn namelijk unieke plekken voor waterrecreatie in het Loosdrechts Plassengebied. Het zijn de plekken om in de luwte te zwemmen, ankeren, kanoën, surfen, suppen of zeilen. Voor de Boomhoek geldt bovendien dat de luwtemaatregelen de invaart naar een aantal jachthavens en recreatiewoningen met aanleg steigers hinderen. HISWA-RECRON vindt dat voorkomen moet worden dat gebieden met een hoge recreatieve waarde ontoegankelijk worden. Het verzoek aan het Waterschap Amstel, Gooi & Vecht is om te kijken naar alternatieve locaties waar de omstandigheden voor waterplantengroei ook mogelijk zijn. HISWA-RECRON kan daarom niet instemmen met het plan, of slechts instemmen met luwtemaat regelen aan de westzijde van de tweede en derde plas. Het advies om andere maatregelen te onderzoeken zoals de bouw van een defosfateringsinstallatie en in te zetten op actief biologisch beheer door het wegvangen van bodemwoelende vis. Nieuwe voorzitter bij ICOMIA De International Council of Marine Industry Associations (ICOMIA) waar HISWA-RECRON bij is aangesloten, heeft een nieuwe bestuursvoorzitter: Frank Hugelmeyer. Hij is CEO van de National Marine Manufacturers Association (NMMA) uit de USA. Hugelmeyer volgt Darren Vaux op. Nieuwe regelgeving België: Certificaat van Deugdelijkheid voor boten In België verandert de regelgeving rondom het Certificaat van Deugdelijkheid (CvD) voor vaartuigen die bedrijfsmatig worden ingezet. De Belgische overheid stelt sinds kort een Certificaat van Deugdelijkheid (CvD) verplicht voor alle bedrijfsmatig gebruikte vaartuigen op binnenwateren. Dit certificaat is gekoppeld aan een technische keuring en minimale uitrustingseisen. Een vaartuig valt onder ‘bedrijfsmatig gebruik’ als één van de volgende situaties van toepassing is: • Het wordt verhuurd aan derden (gebruik door familie valt hier niet onder) • Er is een betaalde schipper aan boord of passagiers betalen voor de vaart • Er zijn meer dan 12 personen aan boord Voor deze vaartuigen is een geldig CvD verplicht. Geldt dit ook voor Nederlandse huurboten? Of Nederlandse huurboten die tijdelijk een Belgische haven aandoen ook onder de verplichting vallen? HISWA-RECRON is van mening dat dit niet het geval is. De Federale Overheidsdienst komt hier nog formeel op terug. De regels rondom vaarbewijzen zijn in België gelijk aan die in Nederland. Een vaarbewijs is verplicht voor vaartuigen langer dan 15 meter of sneller dan 20 km/u. België erkent het Nederlandse vaarbewijs via het ICC (International Certificate of Competence), ook op gedeelde wateren zoals de Maas. 10 HISWA MAGAZINE | 03 2025 ׉ 7cassandra://CR4N7zxC58ItzoGk_mor6JqVyTeT6iSrEJwqfxXXaMY`̵hZ5?;t/{׉EUSterk geluid voor watersportsector tijdens Public Affairs Day schakels in een duurzaam en concurrerend Europa. HISWA-RECRON bracht, samen met European Boating Industry (EBI), de volgende thema’s onder de aandacht: Het opnemen van nautisch toerisme als speerpunt in de Europese Toerismestrategie, met aandacht voor duurzame infrastructuur, spreiding buiten het hoogseizoen en regionale economische impact. Erkenning van vaarbewijzen op basis van het UNECE ICC, voor gelijke behandeling van recreatieve watersporters in heel Europa. Toegang tot gerichte EU-financiering voor jachthavens die kampen met de gevolgen van klimaatverandering, stijgende kosten en de noodzaak tot verduurzaming. Ruimte voor duurzame brandstoffen en technologische neutraliteit bij de herziening van de Recreational Craft Directive. Behoud van sterke handelsrelaties met de VS, gezien het belang van export voor de Europese botenindustrie. Eind april waren Dorien Eilering (Beleidsadviseur Public Affairs) en Jeroen van den Heuvel (adjunct-directeur Watersport en Jachtbouw) van HISWA-RECRON aanwezig in Brussel bij de Public Affairs Day van de European Boating Industry, de Europese koepel. De Europese watersport- en jachtbouwsector ging het gesprek aan met vertegenwoordigers van EU-instellingen. Tijdens de dag vol strategische ontmoetingen werd duidelijk dat de sector goed gepositioneerd is om een grotere rol te spelen in Europees beleid rond toerisme, duurzaamheid en industrie. In gesprekken met onder andere het directoraat-generaal Move, directoraat-generaal Mare, de kabinetten van eurocommissarissen Hoekstra en Kadis, en Europarlementariërs stond één boodschap centraal: watersport en waterrecreatie zijn onmisbare De nieuwe Europese Commissie en het recent verkozen Europees Parlement zoeken naar toekomstbestendige industriële oplossingen. De watersportsector kan en moet hierin een proactieve rol spelen. Met concrete voorstellen en onderbouwde cijfers heeft de sector laten zien dat ze goed kan bijdragen aan duurzame groei, innovatie en economisch herstel in Europa. HISWA-RECRON blijft zich inzetten voor de follow-up: via internationale beurzen, werkbezoeken en vervolgoverleg met beleidsmakers. Ook op nationaal niveau is verdere afstemming essentieel; lidstaten zoals Nederland moeten actief blijven bijdragen aan deze Europese dossiers. Meer informatie over EBI in de Kennisbank: www.hiswarecron.nl/kennisbank. Btw-verhoging op sport van tafel: goed nieuws voor zeilscholen De voorgenomen verhoging van het btw-tarief op sportactiviteiten naar 21 procent gaat definitief niet door. Dat is goed nieuws voor de HISWA-zeilscholen, die een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van jongeren binnen de watersport. Dankzij het lage btw-tarief blijven lessen, cursussen en watersportactiviteiten betaalbaar. Dit houdt de drempel om te gaan zeilen laag, maakt het mogelijk om nieuwe doelgroepen te bereiken en draagt bij aan het behoud van bestaande leerlingen. Een verhoging naar 21 procent zou de tarieven fors hebben op - gedreven en de toegankelijkheid van de watersport aanzienlijk hebben beperkt. Zeilscholen vormen de kraamkamer van de sector. Jongeren leren er omgaan met natuurlijke elementen, samenwerken en leidinggeven – vaardigheden die waardevol zijn binnen én buiten de watersport. Bovendien sluit dit aan bij onze cultuurhistorische waarden. Deze uitkomst is mede tot stand gekomen door samenwerking binnen het POS: Platform Ondernemende Sportaanbieders. HISWA-RECRON is hierin actief partner en heeft zich langdurig ingezet voor het behoud van het lage btw-tarief op sport, net als eerder bij de verhuur van zeiljachten. 03 2025 | HISWA MAGAZINE 11 ׉ 7cassandra://_o7n4o0EanMdufWWGG5R3fH5PMolbiKG_ecHPvO5FuQ`̵hZ5?;t/|hZ5?;t/{{בCט{u׉׉ 7cassandra://Ahh6ArvylyHZzDN9R5utTrt6h2ugUK6GaNBsJ-NLj2Ad` ׉ 7cassandra://5pERT8_6ec9XCx2l-ArGwkXeWasOaRIa4gE6NRTQ3L4V+`S׉ 7cassandra://zDdv2zJnr16mD8gA8G9X9-cgn2cr9qCWtXETvPgbr7k`̵hZ8?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://0JXljAFavEOUOS-ccSVk-xsxcx1DYNYKlagT6zeGj6o3` ׉ 7cassandra://vGtWHClMTt2jZvN-8c7_S98fxN7dwV4_A8zn4aGy4_UX`S׉ 7cassandra://5MR5ACTGs4oXBMMHf9lERPy9bXVAizhjFIVr2-oa068`̵hZ8?;t/׉E bHandelspolitiek 2025 handel Wederzijdse importheffingen: realiteit of dreigement Het scenario van 2018 lijkt zich opnieuw af te spelen: president Trump gaat verder met zijn America firstdoctrine. De populistische president valt terug op zijn nationalistische handelspolitiek: importtarieven voor Europa, China en de buurlanden Mexico en Canada, een handelsoorlog met China, en hoge invoerrechten op aluminium en staal van 25 procent. Voor het openbreken van bestaande handelsakkoorden speelt de Amerikaan blufpoker en de rest van de wereld kan niet anders dan erin mee te gaan. Wat zijn de gevolgen voor de handel wereldwijd? En hoeveel last ondervinden Nederlandse ondernemers ervan? Tekst: Klaas Wiersma Afgelopen maart herstelde Trump zijn importheffingen op staal en aluminium met 25 procent. Drie weken later kondigde hij een universeel tarief van 10 procent af op alle geïmporteerde goederen. Voor handelspartners van Amerika gelden vanaf dan aparte, hogere tarieven. De EU moet 20 procent betalen. Trump noemde het ‘bevrijdingsdag’ maar zijn maatregelen leidden tot een crash van de Amerikaanse aandelenmarkt. De S&P500-index daalde met meer dan 20 procent. Er dreigt een bearmarket (berenmarkt): een periode van angst en pessimisme onder beleggers. De maatregelen leiden tot marktvolatiliteit (snelle prijsveranderingen) en beleggersonzekerheid. Reacties van de handelspartners blijven niet uit. De Europese Commissie publiceert een lijst met Amerikaanse goederen waarop de EU een importheffing van 25 procent gaat heffen. Op deze lijst staan ook de codes die betrekking hebben op verschillende soorten boten. De heffingen worden openlijk vergeldingsheffingen genoemd. Trump haalt bakzeil en laat weten Strategische voorraadopbouw en prijsstelling worden genoemd als middelen om de impact van de heffingen te beperken. dat de aangekondigde extra landspecifieke invoerrechten met negentig dagen wordt uitgesteld tot 9 juli 2025. De EU anticipeert direct op deze macabere dans en stelt de vergeldingsheffingen ook met negentig dagen uit. Het is vooral deze vergeldingsheffing van Europa die hier pijn doet. Ondernemers met Amerikaanse producten moeten de heffingen opnieuw gaan doorberekenen aan hun klanten. Vragen van klanten “We krijgen veel vragen van klanten over de importtarieven”, zegt Ilse Bomert van Bomert Watersport. Het Giethoornse bedrijf is dealer van verschillende merken sloepen en sportboten en Stand van zaken (begin juni 2025) • 10 procent importheffing op export naar Amerika voor alle landen • Trump’s specifieke tarieven per land zijn opgeschort tot 9 juli 2025 • Na 9 juli: 20 procent importheffing voor producten uit EU • Invoerrechten van de EU boven 150 euro variëren tussen 0 tot 17 procent (niet nieuw) • Op import van buiten de EU geldt 21 procent btw, voor enkele producten geldt een verlaagd tarief van 9 procent (niet nieuw) 12 HISWA MAGAZINE | 03 2025 ׉ 7cassandra://zDdv2zJnr16mD8gA8G9X9-cgn2cr9qCWtXETvPgbr7k`̵hZ5?;t/}׉EyBomert Watersport importeert onder andere Amerikaanse boten van het merk Bayliner. noemt zich de grootste boot- en motorenspecialist van NoordNederland. In het assortiment heeft Bomert Watersport meerdere Amerikaanse merken als Sea Ray, Bayliner en Quicksilver. Ilse: “We hebben er zelfs enkele in bestelling staan op dit moment. Klanten bellen bezorgd of ze straks de 25 procent heffing moeten betalen op deze Amerikaanse boten. Gelukkig kunnen we die klanten geruststellen. Sea Ray is onderdeel van Brunswick Corporation. Het zijn Amerikaanse boten maar ze worden tegenwoordig gebouwd in Polen, net als de Brunswickmerken Bayliner en Quicksilver.” Streamer: Ingecalculeerd Hoe reageert een miljardenbedrijf als het Amerikaanse Brunswick Corporation op deze situatie? De multinational is eigenaar van rond de zestig merken op watersportgebied en heeft 15.000 werknemers in dienst, verdeeld over vijfentwintig landen. We spreken Kim Vanthoor, senior adviseur van Brunswick in de regio Europa, Midden-Oosten en Afrika (EMEA). Vanthoor kan zelf geen directe uitspraken doen over visie van haar werkgever op de invoerheffingen. Maar CEO Dave Foulkes sprak er in april dit jaar wel over. Tijdens de aandeelhoudersvergadering ging hij in op de verschillende componenten waar het aandeel Brunswick uit bestaat. “De combinatie van invoerrechten en de invloed van wisselkoersen zorgt voor een tegenwind van iets minder dan 80 cent per aandeel. Dit is ongeveer gelijk verdeeld.” David gaat daarbij uit van een de aangepaste winst per aandeel (WPA) van tussen 3,50 en 5,00 dollar per aandeel. Brunswick calculeert dus in dat van elk aandeel 40 cent zal worden besteed aan importheffingen, dat neer komt op 8 tot 11,42 procent. Een even groot gedeelte wordt als kostenpost opgevoerd voor het verlies door wisselkoersen. David: “Onze heffingsrichtlijnen gaan uit van 30 tot 40 miljoen dollar aan extra tarieven in 2025. Voornamelijk als gevolg van bestaande heffingen op Chinese producten.” De CEO noemt strategische voorraadopbouw en prijsstelling als middelen om de impact van de heffingen te beperken. Trump’s opvatting: America first. 03 2025 | HISWA MAGAZINE 13 ׉ 7cassandra://5MR5ACTGs4oXBMMHf9lERPy9bXVAizhjFIVr2-oa068`̵hZ5?;t/~hZ5?;t/}{בCט{u׉׉ 7cassandra://QqU4IaALWjIar0EWKOQYBkKARdJkl3sCEQTBQgsjz0s6` ׉ 7cassandra://vxySVp1CbsOhZlxcbOvydcxip7BYLzTRUtqT0QZCuwQq`S׉ 7cassandra://pIDYb-dq0_ukSjj0cQ6ao5nom_y0XevfwP0i_VVufF8%`̵hZ8?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://ia2rwlS_2slDf2AVQp_VdBF3G70PD5wL-xdB0zu_b-w%n` ׉ 7cassandra://M403C6Cp50JUj8f8v7yr_hZuTzG5gXOJkx0vUkVwKKc``S׉ 7cassandra://G8ot6cq5rh1f6Ps_c9e2lWIcWetOWrySGhSOybCpPPk`̵hZ8?;t/ƑנhZ9?;t/΁ 9ׁH%http://www.hiswarecron.nl/kennisbank.ׁ ׁ Ј׉EDé makelaar voor watersportgebonden bedrijven en onroerend goed MULLERMAKELAARDIJ.NL Blijf op de hoogte linkedin.com/company/muller-makelaardij VACATURE Wij zijn op zoek naar een toegewijde en betrouwbare SCHILDER / HUISBEWAARDER voor een landhuis in het noorden van Nederland. De schilder zal onderdeel zijn van een 2 jarige restauratie plan en zal tevens enkele huisbewaarders / opzicht taken hebben. Taken en verantwoordelijkheden: • Schilderen van het landhuis binnenshuis: Per kamer in het huis wordt er een schilders plan uitgewerkt. • Buitenschilders werk: Dit kan onderdeel zijn van de baan, eea ahankelijk van profile van de kandidaat. • Beveiliging: Waarborgen van de veiligheid van het landhuis en het terrein, inclusief het toezicht houden op alarmen en andere veiligheidsmaatregelen. • Naast de Schilders taken is affiniteit met Timmerwerk en Restauratie werkzaamheden een voordeel. Wij zoeken: • Ervaring: Ervaring in schilder en hout werk, restauratie binnen en buiten. Vastgoedbeheer is een pré. • Zelfstandigheid en teamwerk: De schilder moet in staat zijn om zowel zelfstandig als in samenwerking met elkaar te werken. Er is een leuk Team aanwezig en je bent onderdeel van een fijne groep mensen. • Betrouwbaarheid en discretie • Handigheid: Een praktische instelling en de bereidheid om kleine reparaties en onderhoudswerkzaamheden uit te voeren. • Goede fysieke conditie: Het werk kan zowel fysiek uitdagend zijn als buitenwerk vereisen. • Bereidheid om op locatie te wonen: De schilder zal eventueel met echtgenote op het Landgoed wonen en werken. Woonruimte wordt voorzien. Wij bieden: • Woonruimte: Een comfortabel appartement of woning op het terrein van het landhuis. • Salaris: Een passend salaris ahankelijk van ervaring en werkbelasting. • Werken in een rustige, landelijke omgeving met veel privacy en ruimte. • Flexibiliteit: Ahankelijk van werk ervarging, situatie en mogelijkheden kunnen we als er een ‘click’is samen een sluitende arbeids en woon omgeving creeren. Solliciteren: Zie je wat in deze unieke functie? Stuur dan je CV en een motivatiebrief naar: bosnatuur.recruitment@gmail.com. Hartelijk dank! ׉ 7cassandra://pIDYb-dq0_ukSjj0cQ6ao5nom_y0XevfwP0i_VVufF8%`̵hZ5?;t/׉Ehandel Er is veel onduidelijk; het kan elk moment veranderen. Misschien verkoop je een boot met hoge importheffingen terwijl die dan net weer voorbij zijn. IJssel Sport is importeur van Lund Boats. Beeldvorming “Op dit moment verandert er nog niks”, zegt Dennis de Bruijn van On-Deck half mei. “Dat wil niet zeggen dat wij het niet willen weten. We houden het scherp in de gaten. Maar we kunnen er op dit moment niks aan doen. Europa dreigt ermee, Amerika dreigt er ook mee. Maar is het al effectief? Nee.” On Deck is een groothandel in A-merk watersportartikelen voor winkel, jachtwerf, zeilmaker en industrie. Het bedrijf is onderdeel van het Amerikaanse moederbedrijf Harken. Dennis is vooral pragmatisch: “Als ik een calculatie maak, is dat op basis van wat nu geldt. Niet op basis van speculaties over importheffingen. En stel, er zou een heffing komen van 25 procent. De afgelopen maanden is de dollar 10 procent onze kant op gevallen, het verschil in de dollarkoers dit jaar is al 13 procent. Dan zou van een heffing van 20 procent nog maar 12 procent over blijven. Op basis daarvan kan ik niet extra voorraad gaan inkopen. Dan loop ik een valutarisico en betaal ik rentebelasting op de cashflow. Dat is niet verantwoord voor iets op basis van speculaties. Het betekent niet dat het ook echt meteen 25 procent duurder wordt.” Dennis maakt zich vooral zorgen over de beeldvorming over dit onderwerp. “Op dit moment is alles in onderhandeling, het is dreigen met. Voor hetzelfde geld zegt Trump ‘het was een grapje’. Maar wel met allerlei alarmerende berichten als gevolg. Het is bijna propaganda voor angst.” Teleurstelling “Het is totale waanzin wat Europa doet. Dezelfde ondernemers als acht jaar geleden krijgen het nu weer voor de kiezen. De EU draait de nek om van bedrijfstakken”, zegt Frank Helming van IJssel Sport Fishing Experience. Frank volgt alle politieke ontwikke lingen op de voet. “Het gaat ons natuurlijk om de heffingen van Europa op producten uit Amerika. Wij importeren visboten van het Amerikaanse merk Lund. Daar dreigt nu opnieuw een heffing van 25 procent op te komen. Net als in 2018 tijdens de eerste termijn van Trump.” In Amerika staan twee boten van IJssel Sport klaar staan voor transport. “Die zijn toevallig net vandaag de container in gegaan. Nu de heffingen van Europa met negentig dagen zijn uitgesteld kunnen deze boten voor de normale prijs worden geïmporteerd. Maar ik heb ook nog twee andere boten in bestelling, die nog moeten worden afgebouwd. Het is de vraag of die op tijd klaar zijn. Het uitstel is tot 14 juli 2025.” Frank ziet wel waarom Europa reageert op de heffingen van Trump. “Waar ik teleurgesteld over ben is dat de EU weer dezelfde producten gaat belasten met 25 procent. Zo zullen de bedrijfsresultaten van deze bedrijven opnieuw zwaar onder druk komen te staan, waardoor er misschien wel bedrijven moeten stoppen. Ook is het lastig om keuzes te maken. Het is onduidelijk of de heffing zal komen, of dat het weer uitgesteld wordt. Het kan elk moment veranderen. Misschien komen er wel weer 90 dagen bij. Maar binnen die tijd kun je geen boot laten bouwen. De tijd voor de productie is meer dan 90 dagen. Je weet dus niet wat de prijs wordt. Voor de klant is het ook onduidelijk. Misschien verkoop je een boot met hoge importheffingen terwijl die dan net weer voorbij zijn. Het was beter geweest als de EU zou zeggen een half jaar.” Grote impact Wat zijn de gevolgen voor de handel wereldwijd? En hoeveel last ondervinden Nederlandse ondernemers ervan? Dat de handelspolitiek van Trump schadelijk zal zijn, wordt al pijnlijk duidelijk. Ook in zijn eerste ambtstermijn van 2017 tot 2021 betaalden Amerikaanse consumenten en bedrijven miljarden extra voor producten uit het buitenland. Van het doel om de eigen maakindustrie te bevorderen werd nauwelijks effect gemeten. Ook de vergeldingsheffingen van Europa leidden tot een afname van de import van de producten op de lijst, waaronder boten. Deze afname zou rond de 30 procent liggen. Nederlandse importeurs betaalden in 2017 en 2018 alleen al bijna 50 miljoen aan extra importtarieven op Amerikaanse producten. Zoals Ilse Bomert van Bomert Watersport al aan haar klanten kan vertellen, verplaatsen multinationals als Brunswick de productie van Amerika naar een Europees land. Overigens had deze strategische zet maar voor een deel te maken met de importheffingen. Klanten die een aankoop overwegen worden door de dreigende importheffingen misschien wel afgeschrikt. Dit is ook waar Dennis de Bruijn zich boos over maakt. In de praktijk zijn er voor Europese ondernemers nog geen heffingen van kracht maar de hoeveelheid nieuws over het onderwerp is overweldigend. De frustratie van Frank Helming van IJssel Sport Fishing Experience komt meer door de onduidelijkheid, dan over de maatregelen zelf. Kort na het schrijven van dit overzicht verdubbelde president Trump de invoerrechten op staal, staalproducten en aluminium uit alle landen van 25 procent naar 50 procent. Lobby HISWA-RECRON HISWA-RECRON is betrokken bij de onderhandelingen via de overkoepelende organisatie de European Boating Industry (EBI). EBI is voortdurend in gesprek met de Europese Commissie, de VS en andere betrokken Europese sectoren. Het dossier importheffingen vinden leden in de Kennisbank: www.hiswarecron.nl/kennisbank. 03 2025 | HISWA MAGAZINE 15 ׉ 7cassandra://G8ot6cq5rh1f6Ps_c9e2lWIcWetOWrySGhSOybCpPPk`̵hZ5?;t/hZ5?;t/{בCט{u׉׉ 7cassandra://S5SxYAV5f1tG9saFDXJP1FRis-iSiGguf4eAu0ecdt0` ׉ 7cassandra://gjJutzk0DgiaSAFM-8U8K8T8rOLtrJFF69cFOJjgNWsVl`S׉ 7cassandra://7htZGAGnl9pwAlOCdbMC2dO_6aBQOz99I5pFNlEpMng`̵hZ8?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://8dJiQRzXx1qKbCcZdOX_4gQCK4hC6zx8PgFyS9T8CvU` ׉ 7cassandra://q3DEijNx0QgsVXJDI9UXDZQiZDNCSdTTyYVJsVVPzQsW`S׉ 7cassandra://GD8xgxDX2N3FClGO_yxoDv8e7NoIXXpbUF0FdZNVNx8`̵hZ9?;t/̑נhZ9?;t/ρŁ̢ 9ׁH#http://www.hiswarecron.nl/jubileum.ׁ ׁ Ј׉E lcolumn jubileum Jubileumevent HISWA-RECRON groot succes Ondergedompeld in een feestelijk programma vol verwondering, inspiratie en verrassingen genoten ruim 250 leden van HISWA-RECRON van een groots jubileumevent in het AFAS Theater in Leusden dinsdag 10 juni jl. HISWA-RECRON bestond namelijk vijf jaar: in 2020 gingen HISWA (brancheorganisatie voor jachtbouw en watersport) en RECRON (brancheorganisatie voor recreatie) samen verder als één vereniging. Tekst: Liane Jansen De eerste lustrumviering van de vereniging stond in het teken van samen terugblikken op wat er bereikt is én vooruitkijken. Met een grote diversiteit aan percussie-instrumenten trapte drumband The Drumpeople af. Bij dit spectaculaire opwarmertje werd ook het ritmegevoel van het publiek getest. Vervolgens opende dagvoorzitter Margje Fikse (televisie- en radiopresentatrice bij NPO) het programma. De start met de coronapandemie Als eerste kwam Geert Dijks, directeur van HISWA-RECRON, aan bod om te vertellen over vijf jaar HISWA-RECRON. Vooral de coronaperiode was een bijzondere tijd. “In 2020 besloten wijlen HISWA-voorzitter Peter Brussel en voormalig RECRONvoorzitter Cees Slager dat ‘het tijd was om het samen te doen’. Eén vereniging. Eén stem. Voor recreatie, jachtbouw én watersport. Niemand had toen kunnen voorspellen wat ons te wachten stond. Amper twee maanden na de fusie zaten we midden in de coronacrisis. Gesloten sanitair op campings en jachthavens. Verboden groepsaccommodaties. Anderhalve meter afstand, thuiswerken en hygiëneprotocollen. Het voelde alsof je moest ondernemen met één hand op de rug. En toch... stonden we er. Samen. Nu zijn we een krachtige combinatie van bedrijven uit de recreatie en watersport. Verbonden door dezelfde ambitie: samen werken aan een florerende sector die niet alleen flink bijdraagt aan de economie en werkgelegenheid maar vooral ook aan het bruto nationaal geluk, gezondheid én welzijn van mensen.” Ondernemers in de zaal vulden zijn verhaal aan met hun eigen ervaringen. Breakoutsessies over marketing en generatiemanagement Vervolgens gingen de aanwezigen uiteen in vier interactieve breakoutsessies: • Generatiemanagement – Wees nieuwsgierig naar de ander. Door Leon Starrenburg van Adapt. • Blijf zichtbaar – Marketingtrends en AI-tips. Door Margriet Veel gelegenheid voor netwerken en ontmoeten. Interactie met de zaal. 16 HISWA MAGAZINE | 03 2025 ׉ 7cassandra://7htZGAGnl9pwAlOCdbMC2dO_6aBQOz99I5pFNlEpMng`̵hZ5?;t/׉EkDagvoorzitter Margje Fikse en directeur HISWA-RECRON Geert Dijks. Hutting van Marking Amsterdam. • Een wereld van gemeenschappen – Hoe maak je als ondernemer het verschil? Door Teun Gautier. • Benut de ruimte – Van visie naar praktische toepassing. Door Annemiek Schepers en Johan Drenth van Facet. Vier volle zalen waarbij in de meeste gevallen een uur veel te kort bleek om alles te ontdekken en te leren. Na de pauze kwamen goochelaar Hans Kazàn en AI-expert Matthijs Akkenaar op het podium. Zij trakteerden het publiek op een wervelende show waarbij de overeenkomsten tussen magie en AI centraal stonden. Het serieuzere verhaal van Akkenaar werd afgesloten met de goochelkunsten van Kazàn. De zaal in totale verbazing achterlatend. Kennismaking met Henry Meijdam Tot slot werd er op het podium afscheid genomen van ad interim voorzitter Thomas Heerkens. De aanwezigen maakten vervolgens kennis met Henry Meijdam, de nieuwe Algemeen Voorzitter van HISWA-RECRON, die de Algemene Ledenvergadering op 4 juni jl. benoemde. Hij beloofde om binnenkort live verder kennis te maken met zoveel mogelijk leden. Vinyl DJ en Complimentenmakers Uiteraard was er tussendoor veel ruimte voor ontmoeting en gezelligheid. De dag werd afgesloten met een borrel en een walking dinner. Een retro-DJ die vinyl plaatjes draaide, zorgde voor bijpassende muziek. De Complimentenmakers schreven voor iedereen ter plekke een kaartje met een persoonlijk compliment. Want: complimenten werken aanstekelijk. Wie zich gezien voelt, ziet zelf ook meer. Zo kwam een einde aan een geslaagd event. “Het was een vrolijke en ontspannen dag. Heb veel mensen ontmoet en nieuwe energie en kennis opgedaan”, aldus één van de bezoekers. De aftermovie is te bekijken op www.hiswarecron.nl/jubileum. Spectaculaire opening door The Drumpeople. Hans Kazan vertoonde zijn geweldige goochelkunsten. 03 2025 | HISWA MAGAZINE 17 ׉ 7cassandra://GD8xgxDX2N3FClGO_yxoDv8e7NoIXXpbUF0FdZNVNx8`̵hZ5?;t/hZ5?;t/{בCט{u׉׉ 7cassandra://AYZT4N6HZKr0tzYJX2Tg_IwXcpKdNfBfIDKLmS7J7pg_;` ׉ 7cassandra://Ro6hDdzdhOneDgku2IXsWXmtggA9WVinDukPQE5sVG4Y`S׉ 7cassandra://6SBVCN-8NN8s3s6NNj5bEUlTCeK34xNwEGsci3H2PbYm`̵hZ9?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://edf8UZTISitknzqbY_mm9VbYWEP-bIX2hbtwuBt5uYE` ׉ 7cassandra://XCA-tXALHFbpmodiuqKYmDEwZyR4VgipbBP8b7fiPnI^`S׉ 7cassandra://XEZecmph3IeEQh9xlsnvoN5TQlB0sofHj4JxVCP1zys`̵hZ9?;t/׉E column detailhandel Digitale trends in de detailhandel ‘We kunnen niet in glazen bol kijken’ Digitale ontwikkelingen – met AI voorop – gaan razendsnel. Hoe die uitpakken in de detailhandel, is nog lastig te voorspellen. De watersportwinkel is in ieder geval – naast de online verkoop – nog steeds in trek. Tekst: Lisette Vos De winkel van De Zuidschor Watersport in Zeeland is veel meer dan een plek met rekken vol artikelen voor watersporters. In het pand – met een oppervlakte van 800 vierkante meter – ontvangen eigenaren Petra Meijaard en John Siemerink van het watersportbedrijf al hun klanten. Of ze nu een sloep kopen of huren, hun boot een onderhoudsbeurt laten geven en op de werf stallen of een paar bootschoenen kopen. ‘In onze winkel ontvangen we iedereen, het is onze receptie, en we drinken er koffie met onze klanten,’ vertelt Petra Meijaard. Het is rendabel omdat de winkel onze centrale punt is, waar we al onze klanten ontvangen. Het is onze receptie. De winkel – met een ruim assortiment – maakt het aantrekkelijker om naar De Zuidschor Watersport, gelegen aan het Veerse Meer in Zeeland, te komen. Klanten die een boot huren of laten onderhouden, moeten altijd eerst in de winkel zijn. En de winkel is het hele jaar open. ‘Het eerlijke verhaal is dat fysieke watersportwinkels het lastig hebben. Soms krijgen we de vraag of het wel rendabel is om ook buiten het seizoen open te zijn. Omdat de winkel onze centrale punt is, waar we al onze klanten ontvangen, is het voor ons de moeite waard.’ De watersportwinkel van Vrolijk Watersport. Domeinnamen Petra Meijaard runt de winkel met haar partner John Siemerink en medewerkster Marjon van Waarde. Ze is zelf verantwoordelijk voor de online verkoop. Ze maakte bewust de keuze om maar een aantal producten online aan te bieden, met specifieke domeinnamen. Op de website van De Zuidschor Watersport staan links naar de verkoop van vooral zeillaarzen, zeilkleding en bootschoenen. ‘Een webwinkel is een tweede winkel. Het kost veel tijd. We kunnen niet alles online aanbieden. Met de geselecteerde producten hebben we veel affiniteit. En we zijn er goed in, we kunnen onze klanten hierover goed adviseren.’ De online winkel is bovendien een etalage voor het hele watersportbedrijf De Zuidschor Watersport. ‘De winkel ligt aan het Veerse Meer op het platteland in Zeeland. Via internet kunnen we in het hele land onze producten aanbieden, niet alleen regionaal. Klanten ontdekken bijvoorbeeld dat we sloepen verhuren aan het Veerse Meer. Al deze activiteiten versterken elkaar.’ Petra moet met een klein team echter roeien met de riemen die ze heeft, de online verkoop alleen al is meer dan een dagtaak. Net als elk bedrijf wil De Zuidschor Watersport op de eerste 18 HISWA MAGAZINE | 03 2025 ׉ 7cassandra://6SBVCN-8NN8s3s6NNj5bEUlTCeK34xNwEGsci3H2PbYm`̵hZ5?;t/׉EStudenten IVA Nautisch Business Management krijgen tegenwoordig het vak Business en AI. zoekpagina van Google te vinden zijn. Aanwezig zijn op sociale media kost veel tijd. En geld. ‘In het ideale geval zou ik de websites steeds moeten optimaliseren, campagnes moeten voeren op sociale media. Maar de tijd ontbreekt, en het kost ook behoorlijk veel geld: 500 euro per maand voor een campagne is een minimaal budget.’ Het doel is om AI te integreren in de bedrijfsprocessen. Bijvoorbeeld bij een watersportwinkel, om deze slimmer, sneller en efficiënter te maken. Kansen voor AI Daarnaast gaan de ontwikkelingen snel. In AI (artificial intelligence) heeft Petra zich nog niet veel verdiept, maar ze ziet zeker kansen. De lokale ondernemingsvereniging, waarvan ze voorzitter is, heeft dit thema op de agenda gezet. De vereniging telt 85 bedrijven aan het Veerse Meer, met jonge en oudere ondernemers. ‘We kunnen elkaar helpen, ook op het gebied van AI.’ Het team van De Zuidschor. Nieuw vak: Business & AI Studenten van de opleiding Nautisch Business Management aan de IVA in Driebergen worden al voorbereid op de nieuwe toekomst. In het derde jaar krijgen hbo-studenten het nieuwe vak Business en AI. Dat is het jaar voor de afstudeerstage. Voor mbo-studenten is het een keuzevak. ‘De ontwikkelingen gaan in een moordend tempo,’ stelt Caspar Lecluse, hoofd marketing bij de IVA. ‘Chat GPT kan bijvoorbeeld teksten schrijven en redigeren, maar inmiddels kan er al zo veel meer. Een verkenning van de markt met behulp van deep research kan gewoon.’ Juist omdat de ontwikkelingen zo snel gaan en toepassingen al weer snel achterhaald zijn, is het belangrijk om te weten hoe AI werkt, stelt Caspar. ‘Wat is de achterliggende techniek, hoe 03 2025 | HISWA MAGAZINE 19 ׉ 7cassandra://XEZecmph3IeEQh9xlsnvoN5TQlB0sofHj4JxVCP1zys`̵hZ5?;t/hZ5?;t/{בCט{u׉׉ 7cassandra://7ac17TMCL0AlwFzGq21ijfh7Af8lottUgD3Z7CEBLmw+I` ׉ 7cassandra://HOmi3qtDScycCMWF31iEs6tLiUYyrYJzSYAhai_5pfA_m`S׉ 7cassandra://VZk9Nbv2x5E7KJ_q1XHqPjCd2OjQpP7uUuNpQ7DMO78$0`̵hZ9?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://drPFYxycOmTe64YQbiIJgbYzobO4xtzE8SmynTlE2FQ ` ׉ 7cassandra://SADa1_60_NUObEXH7sufqrjT3RjUionNqVP6GlpPdB4d`S׉ 7cassandra://F4RV0PywfZAKpsO-op2yJQFTkEpVxCxMgLvaewuuUOo`̵hZ9?;t/ՑנhZ:?;t/ف 9ׁH%http://www.hiswarecron.nl/kennisbank.ׁ ׁ Ј׉EICY Marina Management Draadloos beheer van uw jachthaven • Per plaats: - Ampèrelimiet instellen - Energieverbruik uitlezen - Stroom aan/uit op basis van boeking - Prepaid tegoed instellen • Koppeling met uw reserveringsysteem • Bediening via desktop applicatie en app • Vorst- en CV-drukalarm in sanitair gebouwen Meer weten? Scan de QR. www.icy.nl Informeer naar onze jachthavenzuilen en tapautomaten ׉ 7cassandra://VZk9Nbv2x5E7KJ_q1XHqPjCd2OjQpP7uUuNpQ7DMO78$0`̵hZ5?;t/׉Edetailhandel vraag & antwoord komt AI tot antwoorden? Het principe van AI verandert niet, hoeveel nieuwe versies er ook komen. We staan ook stil bij de ethiek van AI. Welke antwoorden kun je wel of niet vertrouwen, wat zijn de risico’s?’ Voorsprong in kennis Het doel is om AI te integreren in de bedrijfsprocessen, bijvoorbeeld bij een watersportwinkel, om deze slimmer, sneller en efficiënter te maken. Studenten aan de IVA hebben vaak een voorsprong op gebied van digitale mogelijkheden op ondernemers van hun stagebedrijf of bij hun bijbaan. Ze zijn met internet en sociale media opgegroeid en krijgen les in AI. Caspar: ‘Jonge studenten moeten nog veel leren in de praktijk. Op deelgebieden hebben onze studenten vaak meer theoretische kennis. Dan is wel de vraag hóe ze die kennis in de praktijk toepassen.’ Len Vrolijk, medewerker en voormalig eigenaar van watersportwinkel Vrolijk Watersport in Scheveningen, beaamt dat de digitale ontwikkelingen razendsnel gaan, zeker op het gebied van AI. Hij kan niet in de glazen bol kijken. ‘Ik heb geen idee waar dit heen gaat.’ Vrolijk is er echter van overtuigd dat het in de detailhandel nog steeds én én is. De online verkoop en de fysieke winkel bestaan prima naast elkaar. Vrolijk: ‘De website wordt steeds belangrijker en dus investeren we daar flink in. Maar de omzet van de fysieke winkel ligt nog steeds hoger. En kijk naar Coolblue. De internetwinkel opent steeds meer afhaalpunten in de winkelstraten. Dat is niet voor niets.’ Winkelmandje vol Klanten waarderen de specialistische kennis van de medewerkers in de winkel van Vrolijk. Bovendien nemen ze meer de tijd om te shoppen. ‘Op de website bestelt de klant vaak gericht een product. Bijvoorbeeld antifouling voor onderhoud van de boot, omdat het op is. In de winkel vragen klanten vaak om advies, bijvoorbeeld bij een technisch product of een gaststel. Onze medewerkers vragen altijd of ze bijbehorende artikelen nodig hebben. Klanten verlaten de winkel eerder met een mandje vol artikelen dan bij een online bestelling.’ Volgens Vrolijk profiteert de watersportwinkel in Scheveningen veel van mond-tot-mondreclame. ‘Dat moet je niet onderschatten. Als klanten bovengemiddeld goed zijn geholpen in de winkel, dan komen ze niet alleen terug, maar vertellen ze het ook door aan anderen. Ze vinden de winkel ook nog eens gezellig.’ Beleving Petra en John van De Zuidschor Watersport zien ook een toekomst voor hun bedrijf waarin contact met klanten nog steeds centraal staat. Ze hebben al langer plannen om aan het Veerse Meer een hotel en appartementen te bouwen. Volgens Petra genieten meer mensen op de kant van de watersport dan dat er watersporters zijn. ‘Die beleving. Daar kan geen AI tegenop.’ Vraag van een lid van HISWA-RECRON Mag ik in mijn jachthaven een boot weigeren vanwege de staat waarin de boot zich bevindt of vanwege de booteigenaar en/of andere opvarenden? Antwoord van HISWA-RECRON Ja. In jouw jachthaven mag je zelf bepalen met welke booteigenaar en voor welke boot je een huurovereenkomst aangaat. Als het gaat om de booteigenaar, dan is het wel zo dat jouw grondrechten - om te bepalen wie welkom is op jouw terrein - wel worden begrensd door de rechten van de ander om bijvoorbeeld niet gediscrimineerd te worden. Met het oog daarop is het dus wel goed om te onderbouwen waarom je weigert om een ligplaatsovereenkomst te sluiten. Bijvoorbeeld met verwijzing naar het karakter van je haven en/of naar het HISWA Haven- en Werfreglement. De gedragsregels van artikel 3 van het HISWA Haven- en Werfreglement maken goed duidelijk wat je van booteigenaren mag verwachten. Als je voorafgaand aan het sluiten van een huurovereenkomst veronderstelt dat een booteigenaar daar niet aan kan voldoen, kun je beter op voorhand al weigeren om een overeenkomst aan te gaan. Zo volgt uit art. 3 lid 1 dat hinderlijk lawaai maken, drugs gebruiken en/of openbaar dronkenschap niet is toegestaan. Je kunt daarmee dus eenvoudig weigeren om een overeenkomst aan te gaan, als het bijvoorbeeld gaat om een boot met een groep feestende jongeren. Als je daarnaast ook nog aanvullende gedragsregels hebt - waaruit bijvoorbeeld blijkt dat het na 21:00 uur stil moet zijn en luide muziek niet is toegestaan vanwege het rustige karakter van je haven - dan kan dat een extra aantoonbare reden zijn op basis waarvan je kunt weigeren om een overeenkomst aan te gaan. Daarnaast staat in artikel 3 lid 10 van het HISWA Haven- en Werfreglement dat het niet is toegestaan om de boot te verwaarlozen of in onverzorgde staat te laten. Check dus ook de staat van de boot voordat je een overeenkomst aangaat met een booteigenaar. Een boot die bij aanvang van de overeenkomst al in onverzorgde staat is, kun je op voorhand beter weigeren. Dat bespaart je een hoop gedoe om de eigenaar achteraf aan te sporen om alsnog aan de verbintenis te voldoen. Het HISWA Haven- en Werfreglement vind je in de Kennisbank van HISWA-RECRON: www.hiswarecron.nl/kennisbank. 03 2025 | HISWA MAGAZINE 21 ׉ 7cassandra://F4RV0PywfZAKpsO-op2yJQFTkEpVxCxMgLvaewuuUOo`̵hZ5?;t/hZ5?;t/{בCט{u׉׉ 7cassandra://dc0QDtivHrxhGGb7xiCSsJZ80Jxi87VhQw88IJey1oY` ׉ 7cassandra://YftqdyYmSjRywcyvV1RZw1WNekmrkNjvyGsYasWwG8UR)`S׉ 7cassandra://rbEqua4-CgYw6nEO9XPqzBWBUgiO2_hYBeuddB0c5q8`̵hZ:?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://zpI1GjHLGla1D0Zu6hfdRhQZacFQZK9oaiDvE17kt3E` ׉ 7cassandra://-Qq1KJ3a3QOOMJ18yyyho34FcmPr9StQ3rnRJjlcq6c?`S׉ 7cassandra://J5sYBNsJ6j6vmV639irNgxQNOpWK2kdTakiEDjcUOUQ^`̵hZ:?;t/׉Ehet portret rubriek Cees Kopper In de rubriek Het Portret zetten we een persoon in de spotlights die op dat moment in de actualiteit is of verband houdt met het thema. In dit nummer met Handel als thema is dat Cees Kopper, directeur van Technautic en Allpa Marine Equipment, en (mede) directeur van Mercator Marine Group (MMG). Tekst: Liane Jansen Technautic bestaat al 47 jaar. Hoe zijn jullie met de tijd meegegaan? “Technautic begon als kleine groothandel. Daarnaast produceerden we scheepramen in aluminium frame voor zowel jachtwerven als particulieren. Tegenwoordig is Technautic uitgegroeid tot een importeur en groothandel van technische We lanceren binnenkort een unieke webshop waarbij klanten bij alle MMG-bedrijven in één keer kunnen bestellen. accessoires en producten die het leven op een boot veraangenamen.” Welke producten in jullie ruime watersportassortiment zijn op dit moment booming? “De uitlaatsystemen van Halyard springen eruit. Er is veel vraag naar geluiddempende natte uitlaatsystemen. Vooral voor snel varende werkboten. Een andere succesvolle categorie is audio. Veel watersporters houden van goede muziek aan boord. De bestseller van 2025 gaat zeker de Hertz Marine Audio worden.” Hoe ziet jullie marketingstrategie als groothandel? “Technautic levert uitsluitend aan watersportgerelateerde ondernemingen, maar we presenteren onze merken wel nadrukkelijk aan de consument. We doen dit door te adverteren, zowel online als offline, en aanwezig te zijn op evenementen en beurzen. Uiteraard versturen we digitale nieuwsbrieven en onderhouden we een sterke website met uitgebreide content.” Technautic is onderdeel van de Mercator Marine Groep, met een aantal andere technisch-nautische bedrijven. Op welke manieren profiteren jullie van deze samenwerking? “We werken nauw samen met de andere bedrijven in de Mercator Marine Group, Allpa Marine Equipment en Combi Noord. Voor mijzelf is deze samenwerking helemaal logisch omdat ik sinds begin van dit jaar, naast directeur van Technautic, ook directeur ben van Allpa Marine Equipment. De samenwerking brengt met name synergie op de vlakken van automatisering, financiële administratie en logistiek. 22 HISWA MAGAZINE | 03 2025 ׉ 7cassandra://rbEqua4-CgYw6nEO9XPqzBWBUgiO2_hYBeuddB0c5q8`̵hZ5?;t/׉E Maar vooral ook op het gebied van marketing; denk aan beurzen en websites. De Mercator Marine Group lanceert binnenkort een gezamenlijke b-t-b-webshop waarbij klanten bij alle MMG-bedrijven in één keer kunnen bestellen. Een uniek bestelplatform!” Hoe kijk je naar de toekomst? “De handel binnen Europa wordt steeds concurrerender waarbij aanbieders uit de gehele EU actief zijn in meerdere landen, ook in de watersportmarkt. De import- en exportheffingen van en naar Amerika zullen ons voornamelijk raken bij de producten die wij importeren vanuit Amerika. Maar ook doordat jachtbouwers die exporteren naar Amerika minder boten verkopen. En daar leveren wij weer producten aan natuurlijk. Het is belangrijk om je te blijven onderscheiden. Dit kan alleen door het toevoegen van waarde aan de producten die we verkopen en hoe we die verkopen.” Biografie Cees Kopper (55 jaar) komt uit een watersportfamilie. Hij volgde de Hogere Zeevaartschool en heeft als tweede stuurman gevaren op de koopvaardij. Hij werkte daarna bij Dekker Watersport en begon in 1998 als technisch commercieel medewerker bij Technautic. In 2017 werd hij daar algemeen directeur. Vanaf 1 januari 2025 is Cees directeur van Technautic, Allpa Marine Equipment en (mede) directeur van MMG. 03 2025 | HISWA MAGAZINE 23 ׉ 7cassandra://J5sYBNsJ6j6vmV639irNgxQNOpWK2kdTakiEDjcUOUQ^`̵hZ5?;t/hZ5?;t/{בCט{u׉׉ 7cassandra://Ig_6Jc-Yo2Y1sjn6Aksd91_LdT-VLb8eBO-VwFr9GXoN` ׉ 7cassandra://ga0HLcG2Z_QvltIdbGjRvPHn9jzfsGZC3EUMGy4prvwN`S׉ 7cassandra://Q9OjQ0TPm1E4jt-kAMoPMI1hA3aI4AmXS7YRIdGAaQY:`̵hZ:?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://X3BywYbCtAVocP2aDzw-chd418m8BRMZgQt7UZjTVAM` ׉ 7cassandra://7rsEJUFtihWDc09BPVFTggu7-vySrE2p9PNig4HdLwgO`S׉ 7cassandra://KBLK2O2E5rSRoWGxdoe9tti17qjD1Z3DhEPV7zkHkk0_`̵hZ:?;t/ݑנhZ:?;t/߁a̙ 9ׁH!mailto:m.steenhoff@hiswarecron.nlׁ ׁ Ј׉Etechtalk de milieu-impact van een boot Doe mee met het project Blue Boat Horizon Meer inzicht in In het project Blue Boat Horizon gaat het om de ontwikkeling van een Life Cycle Assessment (LCA) voor jachten. De eerste fase is voorbij en om verder te kunnen ontwikkelen zijn nieuwe participanten nodig. Voor jachtwerven een unieke kans om aan te sluiten en bij te dragen aan de te ontwikkelen rekenmethode. Tekst: Michaël Steenhoff European Boating Industry (EBI), de Europese koepel van watersportbrancheorganisaties, startte twee jaar geleden samen met onder andere HISWA-RECRON en het Franse onderzoeksbureau Quantis dit project naar een Life Cycle Assessment voor boten. Een LCA geeft inzicht in de mate van duurzaamheid van een pleziervaartuig. Het gaat daarbij om de materialen die nodig zijn om een boot te bouwen, het bouwproces, het gebruikersprofiel en uiteindelijk de sloop ervan. Oftewel om de gehele cyclus: van ontwerp tot ‘end of use’. Een LCA maakt het mogelijk om onderbouwd en cijfermatig inzicht te krijgen in de totale milieu-impact van een pleziervaartuig. Daarnaast geeft een LCA fabrikanten inzicht waar in het proces ze verbeteringen kunnen aanbrengen om het milieu-effect van hun activiteiten te verkleinen. Zo kunnen ze hun proces verduurzamen en zo mogelijk optimaliseren. Dit Een LCA geeft inzicht in de mate van duurzaamheid van een pleziervaartuig, van ontwerp tot ‘end of use’. inzicht voorkomt ook onterechte claims: het zogenaamde greenwashing. Aspecten waar je aan kunt denken, zijn bijvoorbeeld het nagaan van het duurzaamheidsgehalte van ingekochte materialen, de inzet van hernieuwbare energie, het voorkomen van lange aanvoerroutes van grondstoffen en de toepassing van alternatieve voortstuwing en/of energiedragers. De doelen in het project Blue Boat Horizon zijn: • Ontwikkelen van een geharmoniseerde en een wetenschappelijk onderbouwde LCA-rekentool. • Evalueren van de milieu-impact van de productie van een Van links naar rechts: Jeff Wasil (HSE Director, NMMA and Chair, IMEC), Philip Easthill (Secretary-General, EBI), Joe Lynch (CEO, ICOMIA), Ellen Bradley (SVP MarComm, NMMA), Robert Marx (President, EBI) en Frank Hugelmeyer, (President & CEO, NMMA). 24 HISWA MAGAZINE | 03 2025 ׉ 7cassandra://Q9OjQ0TPm1E4jt-kAMoPMI1hA3aI4AmXS7YRIdGAaQY:`̵hZ5?;t/׉EFunctioning of a Life Cycle Assessment Step 1 Provision of detailed Bill of Material Materials used, production processes, electricity consumption Standardised data quality requirements Step 2 Calculation in tool based on methodology Same use phase assumptions for similar boats Assumptions on end-of-life treatment Use of database for emission factors Step 3 Outcome of life cycle assessment Environmental indicators impact (eg. Climate Change) Hotspot and contribution analysis Sensitivity analysis Internal and external uses Step 4 Eco-design Products comparison Communication (claims) pleziervaartuig: een aanmoediging voor de sector om ecodesign toe te passen. • Voorlichten van klanten over de duurzaamheid van een jacht op basis van betrouwbare en valide informatie. Met de mogelijkheid producten te kunnen vergelijken en op basis daarvan een aankoopbeslissing te nemen. • Aansluiten bij EU-regelgeving zoals de Product Environmental Footprint (PEF) en ISO-normen zodat milieu-analyses gestandaardiseerd, vergelijkbaar en betrouwbaar zijn. • Betrekken van werven en toeleveranciers om zo de jachtbouwsector klaar te maken voor de toekomst. Hoe werkt een Life Cycle Assessment? Je start met de inventarisatie van de materialen die nodig zijn om het product te kunnen maken: een Bill Of Materials (BOM). Op basis van data kan dan worden geanalyseerd hoe deze materialen zijn samengesteld en wat het milieu-effect daarvan is. De boot wordt ‘uit elkaar gehaald’ in verschillende onderdelen zoals romp, dek, zeilen en aandrijving. Op basis van dezelfde boottypen, materialen, productie, distributie, gebruikersprofielen, emissies en de end of use-fase, kan dan met behulp van een LCA-rekentool de milieu-impact vastgesteld worden. Hierbij wordt gekeken naar de effecten op onder andere klimaatverandering, gebruik van fossiele grondstoffen, landgebruik, minerale grondstoffen en eutrofiëring. Het project bestaat uit vier fasen. Fase 1 is bijna afgerond. De methodiek wordt nu getest, doorontwikkeld en gedurende komende maanden aangescherpt. Fase 2 en 3 omvatten het door (door)ontwikkelen van de database en het ontwerpen van een hanteerbare en toepasbare rekentool. Fase 4 betreft de implementatie van de LCA-rekentool. Herziening Richtlijn Pleziervaartuigen In 2026/2027 staat de herziening van de Richtlijn Pleziervaartuigen gepland. Duurzaamheid wordt daarbij een belangrijke nieuwe factor. Een door de sector zelf ontwikkelde LCA is van belang om regelgeving op een goede manier te laten werken, voordat het van bovenaf wordt opgelegd. De EU-commissie is dan ook enthousiast over het initiatief vanuit de sector zelf. Neem een voorsprong en doe mee Een aantal grote Europese jachtwerven zijn al betrokken bij het project. Het is ook belangrijk dat de stem van de kleinere werven goed wordt gehoord. Die kans wordt nu geboden. Voor de volgende fasen wordt uitdrukkelijk naar meer inbreng gezocht vanuit het mkb. Zo is het van belang dat de LCA-rekentool ook te gebruiken is voor een niet-specialist op dit terrein. Dat is nog een flinke uitdaging. Er is al heel veel gebeurd door de inbreng van 250 werkdagen van technische specialisten, de data van 8.000 vaartuigen en de analyse van 120.000 gebruikersprofielen. Een oproep aan alle Nederlandse jachtwerven en/of toeleveranciers: inhaken op dit project is mogelijk. Het geeft je inzicht in je eigen processen en je kunt meedenken en meewerken aan een goede LCA. En uiteraard proefdraaien met de LCA-methode binnen je eigen bedrijf. Alle bedrijven met minder dan 100 werknemers betalen 3.000 euro voor de doorontwikkeling van stap twee binnen het project. Besluit je mee te doen, dan wordt er gezorgd voor introductiewebinars zodat de aansluiting optimaal is. Meer informatie bij Michaël Steenhoff, manager jachtbouw: m.steenhoff@hiswarecron.nl. 03 2025 | HISWA MAGAZINE 25 ׉ 7cassandra://KBLK2O2E5rSRoWGxdoe9tti17qjD1Z3DhEPV7zkHkk0_`̵hZ5?;t/hZ5?;t/{בCט{u׉׉ 7cassandra://8keWz-zIVo79ZACVUOX1fWCGkT86PYzcXTIBxS3eqK83` ׉ 7cassandra://dfovdxEteQxsGYKQZwGySq3sKz3ef2kZj8jd-bQP8fUi`S׉ 7cassandra://5aea_z3JJcf4EcAG-qHSS9jcindcJ2S5YsSfvSSAgbM#C`̵hZ;?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://uOwUHlskafio3b20bZHh2fbp-XrEc8H-nlch23DDEGw4` ׉ 7cassandra://pwHW0lsqmj83FZMVc4ZfgPCabq4CB79Nr60KdGA8f2sJ`S׉ 7cassandra://clAQeqA207oPr2K3mRxNq40tno454U8JchBy-VYGRccz`̵hZ;?;t/נhZ;?;t/Kr 9ׁH!http://www.nautische-advocaten.nlׁ ׁ ЈנhZ;?;t/]9ׁH mailto:edwin@vanemstedeslager.nlׁ ׁ Ј׉ENautische advocaten legal support in stormy times Van Emstede & Slager Advocaten nautical lawyers | HISWA-RECRON Kennispartner Emmalaan 9, 1075AT Amsterdam +31 (0)20 675 94 94 | edwin@vanemstedeslager.nl www.nautische-advocaten.nl Sinds 1987 gespecialiseerd in juridische kwesties waarmee de ondernemer in de waterrecreatiebranche geconfronteerd kan worden, daaronder begrepen algemene voorwaarden, bouw en verkoop van vaartuigen, reparatie/renovatie, jachthaven- en jachtverhuurkwesties, het opstellen van diverse contracten én incasso. Vele leden van HISWA-RECRON en de Nederlandse Jachtbouw Industrie kozen Van Emstede & Slager Advocaten reeds als hun huisadvocaat. ׉ 7cassandra://5aea_z3JJcf4EcAG-qHSS9jcindcJ2S5YsSfvSSAgbM#C`̵hZ5?;t/׉E column Jeroen van den Heuvel Adjunct-directeur Jachtbouw en Watersport Factuur voldaan Deze eeuw was nog maar een paar jaar oud toen minister Peys van Verkeer & Waterstaat met een notitie kwam over ‘Keuren en certificeren’. Ze zag een grotere rol voor zich van stakeholders rond keuren en certificeren bij het wetgevingstraject en de naleving daarvan. Toen nog HISWA Vereniging verzette zich flink hiertegen, maar vond bijzonder weinig gehoor. Zo’n 20 jaar later kijken we eens rond. Waar personen eerder vanuit overheidswege beëdigd werden, kennen we nu de bovenwettelijke certificering. Zoals HISWAgecertificeerde makelaars, zeilscholen en experts, als bewijs van vakmanschap. We hebben daarnaast de Blauwe Vlag. De stichting KMVK voert deze uit zonder bemoeienis van de overheid. De overheid gaf al aan dat de handhaving op een laag pitje kan. De inspecteurs van de Blauwe Vlag, betaald door de deelnemers, nemen immers hun taak al grotendeels over. Factuur voldaan door het bedrijfsleven. Volledig in lijn met de notitie van Peys is de Wet Pleziervaartuigen. Een jachtbouwer en bootimporteur moet aantonen dat het vaartuig voldoet aan de wettelijke eisen. Een ‘door de minister aangewezen certificerende instelling’ keurt het vaartuig en geeft het certificaat (CE) af, op kosten van de ondernemer. Factuur voldaan. Om aan deze wet te voldoen moeten jachtbouwers of importeurs weten wat er in de ISO-normen staat. Deze normen moeten ze dus aanschaffen. Factuur voldaan. De normen zelf komen tot stand in internationale werkgroepen waar bedrijven en brancheverenigingen actief in zijn. De kosten worden gedragen door de deelnemers, natuurlijk. Factuur voldaan. Hetzelfde geldt voor de arbo-regelgeving. Arbo-risico’s worden in een RI&E vastgelegd en door een plan van aanpak zo klein mogelijk gemaakt. De RI&E is een verplicht instrument in deze regelgeving. Behalve de uitzondering voor kleinere bedrijven die gebruik kunnen maken van een branche-RI&E, moet de RI&E door een arbo-dienst worden getoetst, op kosten van de ondernemer. Factuur voldaan. Actueel is de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS). Een beheerorganisatie is verantwoordelijk voor de PGSpublicaties. De publicaties komen tot stand in een samenwerking van overheden en bedrijven. Ze geven nadere invulling aan de eisen uit de Omgevingswet (Besluit Activiteiten Leefomgeving, ook wel BAL). Ook hier is het bedrijfsleven aan zet. Factuur voldaan. Laatst spraken we in de EU over de harmonisatie van de vaarbewijzen. Idee is om de ICC als standaard in alle EU-lidstaten te erkennen. Dat maakt het huren en varen van een boot in een ander lidstaat wel zo eenvoudig. Maar…het ICC is een product van de UN resolutie 40. Om iets aan de inhoud van het ICC te doen, of om te voorkomen dat een ander dat doet, wordt HISWARECRON van harte uitgenodigd in Zwitserland. Factuur voldaan. We voorzagen destijds al dat ‘keuren en certificeren’ een andere wijze van wetgeving met zich meebracht. Het is, op zichzelf, prima om als branche mee te beslissen over de ISO-normen, de PGS of het ICC. Het is, op zichtzelf, prima om dit te borgen door middel vans een controle of een certificaat. Maar, overheid, erken dat het een eenvoudige bezuiniging was! En geef de financiële voordelen op het wetgevingsdeel en de handhaving terug aan de partijen die nu voor de kosten en de administratieve lastendruk opdraaien: de ondernemers. Die factuur is nog te voldoen. 03 2025 | HISWA MAGAZINE 27 ׉ 7cassandra://clAQeqA207oPr2K3mRxNq40tno454U8JchBy-VYGRccz`̵hZ5?;t/hZ5?;t/{בCט{u׉׉ 7cassandra://6s0_uT9jMt9BE8fFw3iDlcj3iWi12bhks8xRhgl9dOU&` ׉ 7cassandra://xtG57YJUz268kY1sUAtJ1D40qYi8rvIxs71P6qd7nhgqj`S׉ 7cassandra://Xlz_XVIByj-hJvDyMY0gyuLnPJ4dudfxc6gUODk0wuM&`̵hZ?;t/_ 9ׁHhttp://www.yanmar.comׁ ׁ ЈנhZ=?;t/vW 9ׁHhttp://www.musto.comׁ ׁ ЈנhZ=?;t/h] 9ׁHhttp://www.garmin.comׁ ׁ ЈנhZ=?;t/J< 9ׁHhttp://www.flir.euׁ ׁ ЈנhZ=?;t/m 9ׁHhttp://www.raymarine.comׁ ׁ Ј׉E nieuws rubriek Samenwerking Delta Marina en Mulder Motoren Het Service Center van Delta Marina in Zeeland gaat samenwerken met Mulder Motoren uit Ridderkerk. Daarmee is Delta Marina het Zeeuwse aanspreekpunt voor servicebedrijven die werken met Volvo Penta-motoren. “Hands-on, transparant, recht door zee. Met dat DNA sluit Mulder Motoren naadloos aan bij onze manier van werken”, aldus Monica de Vast, directeur van Delta Marina. www.deltamarina.nl AluShip opent nieuw pand Ruim een jaar na de verwoestende brand die de productielocatie van het Steenwijker AluShip in de as legde, opent het aluminium bedrijf de deuren van een gloednieuwe vestiging. Op het oude terrein verrees een modern pand dat op zaterdag 28 juni 2025 feestelijk wordt geopend. Na de brand ging de productie op alternatieve locaties door. Tegelijkertijd werd gewerkt aan een uniek nieuw gebouw. AluShip ontving het afgelopen jaar veel steun van de gemeente Steenwijkerland, omliggende bedrijven, toeleveranciers en uiteraard het eigen personeel. Kort na de brand stond de HISWA te water op het programma. Dankzij de hulp van trouwe klanten kon AluShip daar toch aanwezig zijn. Het nieuwe pand van 1.350 m² vloeroppervlak en een inhoud van 14.850 m³ is onderverdeeld in drie delen. Op de bovenverdieping bevinden zich achter een fraaie glazen pui de kantoren en personeelsruimtes. De grote hal van 45 bij 30 meter en 11 meter hoog is in tweeën gedeeld. Aan de zuidzijde bevinden zich de hightech lasersnijmachine en de afbouwafdeling. Het even grote noordelijke deel is gereserveerd voor het lassen van de casco’s. Vier enorme bovenloopkranen van elk 10 ton verplaatsen de producten efficiënt naar de juiste plek. www.aluship.nl Colin Versteeg nieuwe eigenaar FlevoNautica FlevoNautica in Almere start een nieuw hoofdstuk. Oprichters Ferry Katerberg en Jolanda Jansen dragen het bedrijf na 20 jaar over aan Colin Versteeg, een gepassioneerd watersportliefhebber. Jolanda: “Hoewel we afscheid nemen van onze actieve rol binnen FlevoNautica, blijft onze liefde voor de watersport onverminderd groot. We kijken ernaar uit om de komende tijd zelf volop te genieten van het water.” Colin: “FlevoNautica heeft een sterke reputatie opgebouwd. Ik zie het als een eer om dat samen met het huidige team van FlevoNautica voort te zetten. Klanten kunnen blijven rekenen op dezelfde persoonlijke service. Bovendien behouden we het complete aanbod en de kwaliteit die mensen gewend zijn.” Voor klanten verandert er niets: alle lopende afspraken blijven van kracht. Contactpersonen blijven hetzelfde en FlevoNautica blijft opereren onder dezelfde naam vanuit Marina Muiderzand. www.flevonautica.nl 32 HISWA MAGAZINE | 03 2025 ׉ 7cassandra://3irOliMB0wx2xCnSZEIjIwD72wEz73nZ-obty--6Pv4`̵hZ5?;t/׉E -NIEUWSINNOVATIE Verbeterde EcoVadis-score Raymarine Raymarine heeft de EcoVadis score verhoogd van 64 naar 68 punten. Ecovadis is een wereldwijd erkend platform dat bedrijven beoordeelt op het gebied van duurzaamheid, milieu, arbeid, mensenrechten, ethiek en inkooppraktijken. De consistente prestaties van Raymarine hebben de status van een Zilveren Medaille veiliggesteld. Hierdoor komt het bedrijf bij de 15 procent van de beste bedrijven die door EcoVadis zijn beoordeeld. www.raymarine.com Afstandsbediening voor FLIR-camera’s Teledyne FLIR introduceert een afstandsbediening voor verschillende modellen camera’s. De JCU-4 biedt pan-, tilt- en zoomfuncties. Via een geïntegreerd toetsenbord en joystick heeft de JCU-4 ook toegang tot andere camerafuncties. www.flir.eu Nieuwe AISwaarschuwingsfunctie Garmin Met een nieuwe software-update kunnen schippers andere AISwaarschuwingen en meldingen ontvangen op Garmin-kaartplotters. De kaartplotters kunnen, naast waarschuwingen om aanvaringen te vermijden, nu ook uitgezonden waarschuwingsberichten weergeven. Het gaat om AISberichten type 12 (veiligheid) en 14 (berichten rond noodgevallen en reddingen als MOB, SART en EPIRB). www.garmin.com Nieuwe collectie Musto Musto start het vaarseizoen met een vernieuwde EVO-lijn, eerder bekend als de Evolution Collection. De kleding beschermt tegen spray, regen en UV. Bij dat laatste is de Ultraviolet Protection Factor van belang. Het UPF-cijfer geeft aan hoe goed de kleding beschermt tegen UV-A en UV-B-straling. De EVO Crew Sunblock-serie maakt gebruik van stof met een UPF50-classificatie die de schadelijke ultraviolette straling blokkeert. In de stof is gemalen jademineraal verwerkt. Dat zorgt voor een verkoelend effect op de huid. www.musto.com Goedkeuring voor brandstofcelsysteem op waterstof Een belangrijke stap voor Yanmar, bij de integratie van waterstoftechnologieën in de maritieme sector, is de goedkeuring door het Noorse classificatiebureau DNV. Yanmar’s Maritime Hydrogen Fuel Cell System GH320FC kreeg een Approval in Principle (AiP). “Brandstofcellen in combinatie met schone, hernieuwbaar geproduceerde brandstoffen zijn een zeer efficiënte en schaalbare energieoplossing om deze uitdaging aan te gaan”, aldus Olaf Drews, Hoofd Motoren & Drukapparatuur van DNV Maritime. www.yanmar.com 03 2025 | HISWA MAGAZINE 33 ׉ 7cassandra://oFmmoUMZCLZKq3Gv8BRUsL1ccQC9s7rMFB3k6eaOHME`̵hZ5?;t/hZ5?;t/{בCט{u׉׉ 7cassandra://s94kldpGk9HpV13OENhYvxR26FMmtMebDPNiFiuFMP8!` ׉ 7cassandra://_jUC_rQ4bn6sSECESvSczileWQTdutOblmRLhlVvNgc]`S׉ 7cassandra://07J1Wo3bqXqHH7d10K0cYROK1hw_iFb03tZIXOb6eow`̵hZ>?;t/ט{u׉׉ 7cassandra://ZIzbSFmVbHr72fUXnqF-EMkqcJbVuYYfVOSKBP-iqcMJ` ׉ 7cassandra://5YiTXTj3dyL3c-v05-u9PtD4Em5ye1qWu6Xbf4pD4uAU`S׉ 7cassandra://3B74YFa45Yn_Q-bJh3ndnYXcHHaueyu8rtOjeYtFXQQ`̵hZ>?;t/נhZ>?;t/9ׁH http://IAAPA.org/IAAPAExpoEuropeׁ ׁ Ј׉E rubriek Nieuwe vooruitkijkende sonar Daniamant Het Deense Daniamant is een mondiale leverancier van veiligheidsmiddelen op het water. Nieuw in de collectie is de verbeterde versie van de FLS 3D 30, de vooruitkijkende sonar met een driedimensionaal beeld. Met een enkele tranducer wordt een onderwaterbeeld gegenereerd met een scan van 30 graden voorwaarts, in combinatie met verticale scan van 90 graden. Het bereik vooruit is 200 meter terwijl de sonar tot 100 meter diep kan scannen. www.daniamant.com Innovatieve waterzuivering aan boord Nautic Waterloo ontwikkelde een systeem om aan boord zwart afvalwater zo te verwerken dat het volgens wettelijke eisen mag worden geloosd op het oppervlaktewater. Het systeem is geschikt voor pleziervaartuigen en voor varende woonboten. Het systeem van Nautic Waterloo heeft de testfase succesvol afgerond, de productiefase start deze zomer. www.nauticwaterloo.nl Gloss Finish Primer twee in een Met de Gloss Finish Primer introduceert Awlgrip een high-performance coatingsysteem met de afwerkprimer en showcoat in één product. Daardoor heeft de Gloss Finish Primer een laag gehalte aan vluchtige organische stoffen (VOS), tot wel 50 procent minder per vierkante meter. Van de primer zijn ook minder lagen nodig door een hoger volume aan vaste stoffen in vergelijking met een normale primer. www.awlgrip.com HISWA-RECRONBUSINESSCLUBNIEUWS In de rubriek HRBC Nieuws lees je nieuws van de leden van de HISWA-RECRON Business Club. Wil je ook lid worden? Er zijn diverse partnerships mogelijk: Partner in Business, Kennispartner of TOP Supplier. Kijk voor meer informatie op www.hiswarecron.nl/hrbc. Nieuwe deelnemer HISWA-RECRON Energie: Jachthaven Hoorn Hoofdhavenmeester Jeroen Koopmans van Jachthaven Hoorn is sinds kort deelnemer van het inkoopcollectief HISWA-RECRON Energie van EnergyProof. “Via HISWA Magazine kwam ik op het spoor van dit energiecollectief. Na gesprekken met enkele collega’s was ik overtuigd: je wordt echt ontzorgd.” Hij vergeleek meerdere aanbieders, maar HISWA-RECRON Energie sprong eruit. “Bart Houtkoop van EnergyProof (TOP Supplier van HISWA-RECRON) nam de tijd om alles uit te leggen en keek zelfs met me mee naar andere offertes. Dat zegt veel: geen opdringerigheid, maar echte aandacht. In de energiesector is dat helaas niet altijd vanzelfsprekend.” Ook na de aansluiting is Jeroen tevreden: “Bart belt regelmatig met de vraag of alles nog naar wens is. Dat voelt vertrouwd en daar zit voor mij de kern: ik houd van mensen die ook wat voor jou over hebben.” Stichting Jachthaven Hoorn, prachtig gelegen aan de historische binnenstad, beschikt over 700 ligplaatsen, 27 camperplekken, een kleine eetgelegenheid, jachtservice en een havenkantoor. Meer informatie: www.hiswarecronenergie.nl 34 HISWA MAGAZINE | 03 2025 ׉ 7cassandra://07J1Wo3bqXqHH7d10K0cYROK1hw_iFb03tZIXOb6eow`̵hZ5?;t/׉EDe toekomst van de vrijetijdssector vormgeven. Vooruit viden. IAAPA Expo Europe is dé vakbeurs voor professionals in de vrijetijds- en horecabranche. Hier presenteren honderden leveranciers hun innovaties, waaronder speeltoestellen, zwembadinfrastructuur en springkussens, maar ook nieuwe concepten op het gebied van eten & drinken en reserveringssystemen. Barcelona, Spanje Registreer nu Conferentie: 22 - 26 Sept. 2025 Beurs: 23 - 25 Sept. 2025 IAAPA.org/IAAPAExpoEurope @IAAPAEMEA | #IAAPAExpos EXPO EUROPE 2025 ׉ 7cassandra://3B74YFa45Yn_Q-bJh3ndnYXcHHaueyu8rtOjeYtFXQQ`̵hZ5?;t/hZ5?;t/{בCט{u׉׉ 7cassandra://jpjdDt1Ktnh8Q-1-77NcK5FW0NibiSIeGsxO0bFZlt0R` ׉ 7cassandra://6qh7feXz14Bw-sNxU81YxXQnYaNAVlNbNkzCJBdkUU0MS`S׉ 7cassandra://ZBpP58EV3NqMasy-qhGi6n-0AGEUgQmJMiQ_CrqKW6M`̵hZ>?;t/נhZ>?;t/ w9׉Hhttp://www.tcpdf.orgGׁ ׁ rנhZ>?;t/w9ׁHmailto:rdwijs@kvt.nlׁ ׁ Ј׉EYEAH, FEELS LIKE THAT. Exclusive Distributor of Benelux +31 78 632 6611 rdwijs@kvt.nl Seakeeper eliminates up to 95% of roll to keep your boat stable in virtually any seas. ׉ 7cassandra://ZBpP58EV3NqMasy-qhGi6n-0AGEUgQmJMiQ_CrqKW6M`̵hZ5?;t/׈EhZ5?;t/hZ5?;t/{)HISWA Magazine 2025 - Nummer 3hZ48Q,$H@