׉?ׁBבCט{u׉׉ 7cassandra://JrfpAFlmBWPuZtDnTMpiXsrSpn2Su9ZnP_Mx4n_7UJg` ׉ 7cassandra://1c0K0T3ii4wP7BrTzYNvhTgp5TaVPDIhEMaUrEGCYKIq`S׉ 7cassandra://6l0gjiPtiIKMKsPFOrhfAqEOzf3TeUmny-WTQkdVy4Q).`̵enGh@7ט{u׈U׈EenFh@׉EExPress 8e jaargang nr.3 december 2023 Magazine voor gepensioneerden van VVG-PGB Pensioenen VVG en/of PGB Zorg en/of wonen Welzijn en/of human interest 5,2%: reken je niet rijk ׉ 7cassandra://6l0gjiPtiIKMKsPFOrhfAqEOzf3TeUmny-WTQkdVy4Q).`̵enFh@enFh@{בCט{u׉׉ 7cassandra://i_9yv1K7zmGx6DHimv-CtFk59mskvNgPLtOK5deMQyoto` ׉ 7cassandra://emGqAWrTMEGC_jMo_LWLEJN383rq_7I0iQ4jTlwju2E`׉ 7cassandra://gfF5f_qlcDspA3YjhCvqOb961OMb-g-MKfTLySx7frsH `jenGh@:נenGh@An̚9ׁHhttp://vvgpgb.nl/fotopagina/ׁ ׁ Ј׉E QHET OVERZICHT BESTUURSLID IN SCHIJNWERPER 4-5 6-7 8-9 IN DIT NUMMER Potje voor pechgeneratie Allemaal een mobieltje De groene vingers van Cees 10-11 Welkom steuntje in de rug 12-13 Japanner met VVG-roots 14-15 Vol gas naar nieuw systeem 16-17 Reacties lopen uiteen 18-19 Deel pensioen ineens? 20-21 Hoorrecht 22-23 Vervolg hoorrecht 24-25 Wandelen met Petra 26-27 Digitale hulp onontbeerlijk 28-29 Fotowedstrijd 30 31 Allemaal naar buiten Uitsmijter oen ik dit schreef, durfde ik gerust te voorspellen dat medio december 2023 naast de verhalen over oorlog en geweld ook die over inflatie, koopkrachtverlies en armoedeval ons nog steeds om de oren zouden vliegen. Prinsjesdag ligt al lang achter ons: het toenmalige parlement heeft bij het demissionaire kabinet enkele verbeteringen afgedwongen. Ook T Indexatie 5,2%: de verkiezingen voor de Tweede Kamer zijn achter de rug. Tot wat voor kabinet dit leidt en wat wij gepensioneerden hiervan gaan merken, staat nog in de sterren geschreven. Let vooral op of het minimum loon wordt verhoogd, want de meeste partijen (echter niet die van Pieter Omtzigt) Ruud Hollering: geld en karpers A COLOFON ExPress is een uitgave van VVG-PGB. 8e jaargang nummer 3 Redactie: Petra Dircks, Miriam Szalata, Geurt Bos, Jos van Rijsingen, Fieneke van den Brink, Gijs Korevaar, Willem van der Kooij, Nicoline Maarschalk Meijer, Theo Leoné Foto’s: Cees Mooij, Theo Leoné, Petra Dircks, Marnix Schmidt, PGB, CNV, ASF, Eagle Holding Europe, Nibud, Toegankelijk Bankieren, HeenenWeer, Bert Daems, Corrie Visser 2 Foto voorpagina: Cees Mooij Eindredactie: Willem van der Kooij Coördinatie: Geurt Bos Vormgeving en DTP: Hans Brand Technische ondersteuning: Tonnie Klein Hemmink, Marcel Willemsen Druk: Drukkerij Tuijtel Oplage: 21.000 Reacties kunt u sturen naar: redactie@vvgpgb.nl ls alle posten bezet zijn heeft VVG-PGB een achthoofdig bestuur. Wie zijn deze bestuursleden en wat doen ze? Ruud Hollering, vanaf april de nieuwe penningmeester van VVG, bijt de spits af. We legden hem drie vragen voor. Hij gaf ons van de volgende antwoorden. Waarom ben je lid geworden van het bestuur van VVG-PGB en wat is daarbij je takenpakket? Ik ben lid geworden van het bestuur van de VVG-PGB omdat ik door Tonnie KleinHemmink benaderd ben voor het penningmeesterschap van de VVG-PGB. Na wat achtergrondinformatie te hebben gekregen heb ik even bedenktijd gevraagd. Maar de vraag kwam eigenlijk op het goede moment. Ik ben nu 67 en was van plan om me oriënteren op een job als toezichthouder. Het leek me leuk om nog iets omhanden te hebben. Maar een rol als penningmeester van het VVGPGB leek me ook wel wat. Zeker omdat er nogal wat staat te gebeuren op het gebied van de pensioenen hetgeen natuurlijk ook uitermate Waarom is wandelen zo leuk? Zeker sinds de coronatijd is wandelen aan een opmars bezig. Ook BN’ers pronken met hun wandelingen, Twan Huys bracht er zelfs een boek over uit en onze koningin schijnt ook regelmatig gesignaleerd te zijn. Want wandelen is zo leuk. Is dat zo? Redacteur Petra Dircks van ExPress snapt dat niet, wandelen is de hobby van je ouders en toch saai. Wat ziet zij over het hoofd? Om daarachter te komen gaat ze op stap met geoefende wandelaars die onderweg vertellen waarom zij wandelen. Wie neemt deze uitdaging aan en wandelt met Petra een route? Aanmelden kan via de mail: redactie@vvgpgb.nl Zie verder pagina’s 24 en 25. Foto: Chris Klaassens ׉ 7cassandra://gfF5f_qlcDspA3YjhCvqOb961OMb-g-MKfTLySx7frsH `jenFh@׉E DECEMBERR 2023 ExPress : reken je niet rijk willen de koppeling met de AOW in stand houden. Grote vraag is verder of een nieuw kabinet en de nieuwe Tweede en Eerste Kamer onder druk van Omtzigt ingrijpend aan de pensioenwet gaan sleutelen. Zijn eis dat er alleen ingevaren kan worden na ‘collectieve instemming’ zou een drama betekenen bij PGB. Dit zou voor één fonds al moeilijk te realiseren zijn, als dat, zoals bij PGB, meer dan 300 keer moet gebeuren, is daar geen beginnen aan. Lange tijd was ook onzeker óf en hoeveel indexatie we van ons pensioenfonds mogen verwachten. Het besluit is medio november gevallen. Dat de toeslag niet in de dubbele cijfers zou lopen, was van meet af aan duidelijk, dat het 5,2% is geworden valt mee. Het is nog altijd geen vetpot maar alle beetjes helpen, bovenop de AOW. De uitkering heet echter niet voor niks ‘aanvullend’ pensioen. Mijn advies luidt daarom: reken je niet rijk! Jos van Rijsingen Zie verder op pagina 6 & 7: Inkomenplaatjes vliegen alle kanten op. Penningmeester Ruud Hollering met achter hem van links naar rechts Ernst Taris (voorzitter), Geurt Bos (communicatie), Tonnie Klein Hemmink (ledenadministratie), Thijs Reuder (ledenservices), Fieneke van den Brink (pensioenwerkgroep) en Jos van Rijsingen (vice-voorzitter) interessant is. Derhalve heb ik Tonnie vrij snel laten weten dat ik me graag kandidaat stel voor de vacature penningmeester. Mijn takenpakket bestaat uit het verzorgen van de volledige financiële administratie (inclusief betalingsverkeer) van de vereniging alsmede het bestuur adviseren overen het bewaken van het financieel beleid van de vereniging. Vertel wat over je verleden en je familieleven. In de eerste vijf jaren van mijn leven heb ik in Australië gewoond. Ik was bijna zes jaar toen mijn ouders besloten terug te gaan naar Nederland. Terug in Nederland ben ik opgegroeid in Deventer waar ik toen ik 17 jaar was ook mijn vrouw Carla heb leren kennen met wie ik al 45 jaar gelukkig ben getrouwd. Samen hebben we twee zoons en vijf kleinkinderen. Onze oudste zoon woont met zijn gezin in Deventer en onze jongste zoon woont met zijn gezin in Brasschaat in België. Wat doe je in je vrije tijd? Nu ik sinds een jaar pensionado ben beschik ik over ontzettend veel vrije tijd. Op maandagmiddag ga ik altijd een flink stuk wandelen met James, de boxer van een van onze zoons en daarna halen we onze kleinkinderen in Deventer van school en passen we de rest van de middag op ze. Mijn grootste hobby is karper vissen. Zo kom ik net terug uit Frankrijk waar ik met mijn zoon Paul die in België woont een lang weekend op karper heb gevist. Geweldig om dit zo samen met je zoon te doen. Gemiddeld besteed ik aan het karper vissen zo’n twee dagen per week. Verder werk ik ongeveer één tot twee dagen per week in onze tuin wat ook erg ontspannend is. Ook genieten wij meerdere malen per jaar van een heerlijke vakantie. Zo hebben wij recent een prachtige rondreis gemaakt door Sumatra, Java en Bali. En last but not least besteed ik sinds begin mei van dit jaar een paar dagdelen per maand aan het penningmeesterschap. Kortom, net als bij vele pensionado’s is de agenda aardig gevuld. Wie Ruud Hollering verder privé aan het werk wil zien: https://www. vvgpgb.nl/fotopagina/ Ruud Hollering/ Geurt Bos Cees Mooij 3  enFh@enFh@{בCט{u׉׉ 7cassandra://jBhqEOTl2i2mwRJmDtIkfEBvzasBzEGbO1mBofJxMaQ` ׉ 7cassandra://X3K-a95tkCLFOSfRj-3Du5_W4oTigK_j8dZxHDo90zwH`׉ 7cassandra://iSuC5SCiHUh4JimEqZifMf_bQB4H2JQLbAeQRnra7qwB`jenGh@>׉E BONDSVISIE Vakbond kiest voor solidair stelsel B 4 CNV wil potje voor pechgeneratie ij de gesprekken met de werkgevers over de invulling van het nieuwe pensioenstelsel gaat vakbond CNV voor de ‘solidaire’ variant. De meer individuele ‘flexibele’ variant wijst de bond af. Daarnaast wil CNV dat er een reservepot komt voor de ‘pechgeneratie’. ,,Dat kan uit het overrendement komen, maar als dat er niet is, moet dat uit de premie komen, maar dat heeft bij ons niet de voorkeur.” Eén ding wil vakbondsbestuurder Arie Kasper vooraf heel duidelijk stellen: dat nieuwe pensioenstelsel moest er komen. ,,Het nieuwe stelsel is heel lang onderwerp van gesprek geweest en nu zijn we er allemaal van overtuigd dat het nodig is voor een rechtvaardige verdeling over de generaties.” Maar nu gaat het aankomen op het invullen van dat nieuwe stelsel, op het ‘invaren’ van de opgebouwde rechten in het nieuwe systeem. Daarover moeten werkgevers en werknemers een principe besluit nemen. Vervolgens moeten de gepensioneerden ‘gehoord’ worden. Dat allemaal voor de wettelijke ingangsdatum van 1 januari 2026. “Dat lijkt ver weg, maar is het niet”, vertelt Arie Kasper. ,,De Nederlandsche Bank heeft een half jaar tot een jaar nodig om te oordelen of een pensioenfonds sterk genoeg is en of invaren wel mogelijk is. Die tijd gaat er af.” In de stiltekamer van het CNV-gebouw in Utrecht zit vakbondsbestuurder Kasper rustig in een fauteuil, die veel op een klassieke Ikeastoel lijkt. Onderwerp van gesprek is de overgang van oud naar nieuw pensioen. Kasper is als sociaal partner namens de christelijke vakbond betrokken bij groothandelsbedrijven in AGF (aardappelen, groente en fruit), bij groothandel in bloemen en planten en tenslotte ook bij de sector eieren. Niet allemaal, maar wel een flink aantal heeft als pensioenuitvoerder gekozen voor PGB. Alle generaties ,,Wij gaan voor het solidaire stelsel”, zegt Kasper gedecideerd. “Dat past het beste voor alle generaties. Het geeft de meeste waarborgen voor de pensioenen. Bovendien moet er in dit systeem door het pensioenfonds een reservepot worden opgebouwd voor als het echt heel erg mis zou gaan. Het solidariteitsfonds. We kunnen niet beloven dat mensen hetzelfde krijgen als altijd is beloofd. Het kan meer zijn. En ja, het kan ook minder worden”, aldus Kasper. Hij vervolgt: “Het is wel een moeilijke tijd. We weten pas hoe het er echt voorstaat als we gaan invaren. Dan weet je de waarde van de pensioenen. Dat maakt het nu nog zo onduidelijk. De rekenmeesters weten dan meer, maar er kan altijd nog iets gebeuren. Er zijn geen garanties en dat maakt het ongewis.” Eenvoudiger Het zijn de sociale partners, verenigingen van werkgevers en werknemers, die de besluiten moeten nemen. ,,De besturen van de pensioenfondsen en de uitvoerders, dat zijn de pensioenfondsen, nemen ons bij de hand om te helpen. Maar het besluit ligt bij ons”, zegt Kasper. Nu de keuzes DE SOLIDAIRE VARIANT ׉ 7cassandra://iSuC5SCiHUh4JimEqZifMf_bQB4H2JQLbAeQRnra7qwB`jenFh@׉E iDECEMBER 2023 ExPress gemaakt moeten gaan worden, moeten de sociale partners zich er in gaan verdiepen, weet de CNV’er. Dat is voor de vakbonden eenvoudiger dan voor de gezamenlijke werkgevers per sector. ,,De afgelopen twee jaar was dit meer dan ooit een belangrijk deel van mijn werk. De vakbonden hebben ook de kennis in huis over het nieuwe stelsel en wij hebben daardoor mogelijk meer inzicht in wat ons te wachten staat dan de werkgevers”, verwacht Kasper. In de aanloop naar die gesprekken over het pensioen, wil het CNV in de onderhandelingen over een nieuwe CAO een hogere pensioenpremie voorstellen om zo de benodigde reservepotjes beter te vullen. Kasper: “Zo kijken we naar een extraatje voor de werknemers. Iets waar we tien jaar geleden nooit over dachten, maar nu met het invaren wel.” Pechgeneratie Een heel apart onderwerp is de ‘pechgeneratie’. Het gaat om de werknemers tussen zo ongeveer 35 en 55 jaar die pensioen opbouwen. In het bestaande stelsel betaalt iedereen dezelfde premie, maar jongeren bouwen minder snel op dan ouderen. Dat verandert in het nieuwe stelsel als iedereen zijn ‘eigen spaarpot’ vult. Jongeren hebben de tijd om hun pensioenpot te vullen, ouderen hebben er geen last van, maar de generatie daar tussen – geschat tussen de 35 en 55 jaar – dreigt een beetje tussen wel en schip te vallen’, denkt Kasper. Zij  hebben nog te weinig opgebouwd als je kijkt naar hoeveel ze al hebben betaald. “Er moet een potje komen om deze generatie te compenseren. Er is ze jaren voorgehouden dat zij voldoende pensioen opbouwen. Maar met de stelselwijziging kunnen juist zij eraan te kort komen”, aldus Kasper. Subsidie De gesprekken zullen nog wel komen Maar wie moet die compensatie dan gaan betalen? De huidige gepensio-neerden? Arie Kasper: ,,Een pensioenfonds met overrendement, een dekkingsgraad die hoog genoeg is, kan het potje voor de pechgeneratie daarmee vullen. Maar als dat rendement niet hoog genoeg is, dan moet het komen uit een hogere premie. Dat potje moet voor ongeveer vijf procent van het rendement van een pensioenfonds gevuld worden.” Moet de overheid bijdragen aan dat potje? Nee, zegt Kasper. De overheid is geen aandeelhouder van de pensioenfondsen. ,,Misschien kan er wel een subsidie voor komen”, zegt hij hoopvol. Maar er zit 1500 miljard euro in de totale pensioenpot, dat moet voldoende zijn, aldus Kasper. ,,Bij PGB is het niet een probleem, maar bij pensioenfondsen die het nu net redden, wordt het lastig. Want hoe vul je dan het potje?” Het is de vraag of gepensioneerden blij zijn met dit standpunt van het CNV. De verenigingen van gepensioneerden, waaronder de VVG, moeten volgens de wet nog worden gehoord. Kasper reageert laconiek. “Die gesprekken zullen nog wel gaan komen. Ik heb er nog niets over gehoord, maar ik weet dat er een goede verstandhouding is tussen PGB en de gepensioneerden.” Gijs Korevaar CNV 5  enFh@enFh@{בCט{u׉׉ 7cassandra://u5PKm5TK_Ag0WZUvh1CecMOj6NsMkEa3sSqApDy6ZCY*U` ׉ 7cassandra://ZVZ0w5mwuMnz45DRgBUaADww2ukpQEtwcUtSGQBfwuw`׉ 7cassandra://jIRJ7IZP7SMl8evwed_JF2uGwvQlC6yQeezMGGndieUI`jenGh@BנenGh@I1̐9ׁHhttp://pensioenfondspgb.nl/ׁ ׁ ЈנenGh@H1&D9ׁHhttp://vvgpgb.nlׁ ׁ ЈנenGh@GQkf9ׁHhttp://gevraagd.Deׁ ׁ Ј׉E !PGB-PUZZEL REKENWERK VOOR 2024 VVG zit continu op het vinkentouw P ensioenfonds PGB ontstond 70 jaar geleden uit een fusie van drie kleine pensioenfondsen uit de grafische wereld. Op dat moment was er nog niet eens AOW. Die Algemene Ouderdomswet kwam er pas in 1957. Tien jaar eerder had Willem Drees, toen nog minister van sociale zaken, een Noodwet als een bodempensioen. De verzorgingsstaat was geboren. En hoewel er nu na jaren soebatten een wet is aangenomen om ons stelsel van aanvullende pensioenen ingrijpend op de schop te nemen, staat ons huidige complete pensioenstelsel (AOW én aanvullend pensioen) nog steeds te boek als het beste en meest solide ter wereld. Belangrijkste pijler AOW is voor de meeste gepensioneerden nog steeds de belangrijkste financiële pijler. Een alleenstaande krijgt netto Inkomensplaatjes vliegen alle kanten op Ouderdomsvoorziening door de Tweede en Eerste Kamer 6 geloodst. Dankzij hem ‘trekken we nog steeds van Drees…’ Het ging bij die noodwet om kleine bedragen en de inkomsten uit een aanvullend pensioentje van de werkgever werden toen ook nog eens gekort op de uitkering van de overheid! Maar het was wel een belangrijke koerswijziging. Tot die tijd waren kinderen wettelijk verplicht in het onderhoud van hun behoeftige ouders te voorzien. Weliswaar waren de gezinnen vaak groot en trokken de ouders veelal in bij een van hun kinderen, het was voor velen een zware opgave. De Noodwet van Drees, in 1957 opgevolgd door de AOW (die niet meer gekort werd op het aanvullend pensioen!), kon worden gezien 1.379 euro AOW per maand, een echtpaar 2 x 939 euro (1.878 euro). Dat is veel meer dan de meeste mensen aan aanvullend pensioen ontvangen. De koopkracht is natuurlijk ook afhankelijk van allerlei ander overheidsbeleid zoals belastingtarieven, huur-, zorgof energietoeslagen en diverse lokale regelingen. Daardoor vliegen de inkomensplaatjes alle kanten op. In Den Haag blijft men meestal net zo lang aan de knoppen draaien totdat de lusten en lasten enigszins eerlijk verdeeld zijn. Het Nibud berekent voor mensen met AOW en een klein aanvullend pensioen komend jaar een plusje van circa 2 á 2,5 procent. In geld is dat per maand een bedrag van €50 tot €70 in de huishoudportemonnee. Veel mensen zullen het daarmee nog steeds nauwelijks redden. Indexatie door het pensioenfonds (zelfs nu dat 5,2% wordt) levert voor veel mensen minder op dan de overheidsmaatregelen. Voor mensen met hogere aanvullende pensioenen ligt dat anders. Daarom, en omdat alle beetjes helpen, zit de VVG continu op het vinkentouw bij PGB en bij de minister. Inflatiecijfer De vraag of PGB per 1 januari kan indexeren, hing af van drie factoren: 1. de dekkingsgraad; 2. is er een methode om het budget eerlijk te verdelen; 3. is er sprake van inflatie in 2023. Op de eerste twee punten zat het wel goed (dekkingsgraad eind september 117,3). Op punt 3 niet. De inflatie van september 2022 tot september 2023 komt zelfs ónder nul uit. Het CBS heeft de inflatie in 2022 heel hoog berekend (circa 17 %). Inmiddels wordt die inflatie voortaan op een andere manier berekend en dan zou deze over 2022 lager zijn uitgekomen en over afgelopen jaar hoger (6,5%). Het CBS kan of wil de berekening echter niet met terugwerkende kracht aanpassen. Het bestuur van de VVG had PGB daarom per brief gevraagd een hardheidsclausule toe te passen ׉ 7cassandra://jIRJ7IZP7SMl8evwed_JF2uGwvQlC6yQeezMGGndieUI`jenFh@׉E DECEMBER 2023 ExPress Allemaal een mobieltje ! COLUMN Het is een doorlopende vraag voor ouderen: Hoe hou ik het contact met de generaties ná mij levendig en vooral zinvol. Natuurlijk met een simpel duwtje bij de schommel is opa of oma al snel op weg. Dat is grootouder-franje. Nee er is méér nodig. Dan komt het goed uit als het initiatief nu eens niet uit een grijs brein ontspruit, maar komt van een 7-jarig kleinkind. ‘Wij hebben een project over nieuws. Kunt u daar over vertellen?’ en voor de toeslagverlening uit te gaan van een gemiddelde inflatie over twee jaar. Ook de Koepel Gepensioneerden, die spreekt namens een groot aantal verenigingen van gepensioneerden, heeft in oktober een brandbrief gestuurd naar minister Schouten. Dat gebeurde in overleg met onze Werkgroep Pensioenen & Hoorrecht. Inmiddels heeft PGB gekozen voor een verfijning van de toeslagmaatstaf. Er wordt nu gekeken naar de gemiddelde inflatie over het afgelopen jaar, in plaats van naar een momentopname van 1 maand. Dat is bijna zoals het door de VVG was gevraagd.De inflatie schommelt de laatste tijd per maand, daarom is beter om te kijken naar het gemiddelde. Het bestuur van PGB heeft nu besloten tot een verhoging van 5,2%. Wat Pieter Omtzigt (NSC) nog aan de pensioenwet weet te sleutelen, is op dit moment Hopelijk valt er in 2024 voldoende te pinnen ongewis. De indexatie die vanaf januari wordt verleend, kan in ieder geval niet worden teruggedraaid. Jos van Rijsingen Cees Mooij * Op onze website (www. vvgpgb.nl) en via onze (digitale) nieuwsbrieven informeren we u altijd zo snel mogelijk als er nieuws is op pensioengebied. * De uitleg van Pensioenfonds PGB zelf over de indexatie is ook op internet te vinden: pensioenfondspgb.nl/ verhoging. Anton Allure Opa verzamelt materiaal uit zijn loopbaan, die nog reikt tot aan de schrijfmachine en een pc-loos tijdperk. In zijn directe omgeving zegt hij vol trots dat hij een lezing voorbereidt voor een jong publiek. Daarmee is de verbinding oud-jong een feit. Als in de klas de aandacht eenmaal op het vergaren van nieuws wordt gericht, blijkt dat álle toehoorders op hun mobieltje mikken, de krant is niet bepaald de bron meer. Opa kan in alle ernst wijzen op het onprettige gegeven van nepnieuws en alle bedreigingen van de huidige media. Zó de zaak is rond. De jeugd steekt dankbaar wat op en opa is nog helemaal van de partij! Sterker: Even later kan hij zijn bijna verdwenen gezag vlekkeloos uitventen als twee belhamels (ja mooi oud begrip) het allemaal wat minder interessant vinden en zich merkbaar gaan vervelen. ‘Jullie denken dat ik dit voor niks doe? Ik krijg hier 500 euro voor!’ De juf reageert meesterlijk: ‘Jullie denken toch niet dat meneer dit gratis doet?’ Waarschijnlijk zijn de twee bandietjes nog altijd doodstil in de klas die voorgoed weet dat nieuws helaas lang niet altijd vrolijk is. Maar dat het goed is om van alles op de hoogte te blijven. En opa? Die heeft voor dik 500 euro plezier gehad. 7  enFh@enFh@{בCט{u׉׉ 7cassandra://lJ_ZAkIy8qlAWfNr9_pXiY8MaCFaFYtvrFaaz95Y8TA` ׉ 7cassandra://Yo6W0Psphd0kUeLcr4WGLF3k5jojDk30ol3q5psgo9c>`׉ 7cassandra://3lXfxRSUnTO6UwszB_zMYIlV21ReTyqTOfNee6rx33ML&`jenGh@E׉EVRIJWILLIGER GROENE VINGERS VAN CEES Zes in 1884 geplante acacia’s leiden naar de calvarieberg. Wonen aan de Straathof, waar  8 ik ben maar een gewone Millse boer vroeger zijn lagere school stond. “Ik heb 140 vierkante meter tuin. Meer nog dan onze woonruimte.” Cees Berends werkt als vrijwilliger in het Acaciahof en richtte in 2021 voor het onderhoud van een kasteeltuin de stichting Park Aldendriel op. Het oorlogsmonument, verplaatst naar het Acaciahof. In mei 1940 vond aan de PeelRaamstelling de Slag om Mill plaats. O p de Acaciahof in Mill wordt elke dinsdagochtend gewerkt. Het jaar rond komen de vrijwilligers om 9.00 uur bijeen in het schuurtje achter de kapel. Meestal een man of zes. Soms acht. Mannen onder elkaar. Heel gezellig. In de opslag staan de machines en het gereedschap. We hebben onder zonnepanelen een verwarmde ruimte met een tafel en stoelen. Bij mooi weer kunnen we ons kleine terras op. Genieten van het park.” Grote leugenaar Brabander Cees Berend (1946) heeft groene vingers. Komt uit een gezin met acht kinderen. Vader werkte in de houtfabriek waarvan de stenen schoorsteen in Mill de grote leugenaar genoemd wordt. Moeder was coupeuse. Cees volgde in Boekel en Nijmegen de lagere en middelbare tuinbouwschool. Startte in als 22-jarige zijn eigen tuindersbedrijf. “Mijn vader begon in zijn vrije tijd tuinen te onderhouden. Ik ging mee. Samen op de fiets met van die grote pakkendragers.” Berends zou acht keer verhuizen. Algemeen Belang Woonde in Wanroij maar vooral toch in Mill. Zag dat zijn bedrijf CeBe Tuinen uitgroeide tot een onderneming met twaalf medewerkers, keek in de spiegel en nam gas terug. ,,Wat wou ik nou? Rondrijden in een grote auto om te zorgen dat anderen aan het werk konden? Ik was geen hovenier meer. ׉ 7cassandra://3lXfxRSUnTO6UwszB_zMYIlV21ReTyqTOfNee6rx33ML&`jenFh@׉E;DECEMBER 2023 ExPress Hovenier Berends steekt handen uit de mouwen Dat moest anders, kleiner.’’ De ruimte die de hovenier voor zichzelf schiep werd al snel ingevuld door de politiek. Berends richtte in 1990 Algemeen Belang op. De partij was in 2002 met vijf zetels in de raad van Mill vertegenwoordigd. “Met het hart op de tong en afspraak is afspraak. Maakt me niet uit tegenover wie ik zit, al is ze de koningin. Wie ben ik, wie is zij? Ik ben een gewone Millse boer.” Die in zijn geboortedorp ook nog eens wethouder werd. De Acaciahof is een bijzondere plek in Mill. Piekfijn verzorgd. ,,Ik zag in de krant dat voor het onderhoud vrijwilligers werden gezocht. Veertig jaar was ik hovenier. Tot mijn 72-ste. Ik kom uit dat vak. Mijn inbreng konden ze wel gebruiken. Ook de winterdag komen we bij elkaar. Je ruimt dan een tak op of wat bladeren.’’ Slag om Mill Het park is een restant van de oude begraafplaats bij de in 1884 gesloopte Willibrorduskerk. Onbekend is hoeveel eeuwen de Millenaren op de plek ter kerke zijn gegaan. Aannemelijk is sinds 1060, in een voorganger van de kerk gewijd aan Willibrord. Na de Slag om Mill op 10 en 11 mei 1940 werden op het oude kerkhof zeker dertig soldaten en negen burgerslachtoffers begraven. Na de ingebruikname van de nieuwe begraafplaats in 1949 raakte het oude kerkhof in verval. Het kerkbestuur besloot de graven te ruimen en van het Wie een grote mond heeft, moet zelf ook iets doen. Aanpakken! Commentaar van lui die aan de zijlijn blijven, helpt niemand verder. Cees Berends steekt de handen uit de mouwen. Altijd gedaan! terrein een park te maken. Om het erfgoed als groene parel in Mill te bewaren kwam een stichting tot stand die het beheer verricht met vrijwilligers. Het geheel opgeknapte park werd in het voorjaar van 2018 opnieuw in gebruik genomen. Theo Leoné Theo Leoné 9  enFh@enFh@{בCט{u׉׉ 7cassandra://m4O1El9y8DwIrSDo1tsKD8ezdaXnnhrn8y7i9nX9P1Y1` ׉ 7cassandra://EhbHGcAbFs3zSiNU6-7GpqK7eKUHuLbiXMM4kHE18xES`׉ 7cassandra://Ieu9AjJbQn8FupHxWD89le6rUoubxBqHIwEFI6f0jGwI`jenHh@JנenHh@LD9ׁH!https://www.grafimediafondsen.nl/ׁ ׁ Ј׉EASF HELPT FONDS KAN UITKOMST BIEDEN Sociaal Fonds Hulp bij het doen van boodschappen kan soms uitkomst bieden 10 een extra steuntje in de rug G epensioneerden van PGB kunnen voor bepaalde zorgkosten een beroep doen op het Algemeen Sociaal Fonds. Deze regeling biedt een extra steuntje in de rug voor kosten die niet vergoed worden. De media staan bol van fors gestegen zorgkosten en iedereen heeft inmiddels zijn nieuwe zorgpremie voor 2024 ontvangen. Dat is vaak schrikken omdat deze fors omhooggaan. Lang niet alle zorg wordt vergoed door de basisverzekering en zelfs aanvullende verzekeringen dekken niet altijd volledig. Kom je voor kosten te staan, dan is het vaak een heel gepuzzel om behandelingen maar ook hulpmiddelen vergoed te krijgen. Dan kan het Algemeen Sociaal Fonds (ASF) wellicht uitkomst bieden. Dit ASF is onderdeel van PGB en lang niet bij alle  we zien na corona de aanvragen weer stijgen ׉ 7cassandra://Ieu9AjJbQn8FupHxWD89le6rUoubxBqHIwEFI6f0jGwI`jenFh@׉E MDECEMBERR 2023 ExPress gepensioneerden bekend, merken bijvoorbeeld bestuursleden van de Vereniging van Gepensioneerden. En dat is jammer want het fonds is er nou juist om deelnemers én hun gezinnen te helpen. Let wel: het gaat dan alleen om gepensioneerden uit de grafimediasector. (Zie kader) Van de ruim 98.000 gepensioneerden bij PGB behoren ruim 57.000 oudwerknemers tot deze bedrijfstak. Ruim de helft van de PGBgepensioneerde kan dus steun krijgen uit het ASF. Het ASF zag al in het tweede oorlogsjaar het licht. In 1941 werd het opgericht om de sociale belangen van werknemers in de grafimediabranche en hun gezinnen te behartigen. Het gaat dan om partners en minderjarige kinderen. Naast een regeling voor gezondheidszorg, zijn er ook regelingen voor de arbeidsmarkt, opleidingen en voor doorstroom van werknemers. Gepensioneerden zullen alleen belang hebben bij de regeling voor zorg. Stel, iemand kan door een aandoening niet meer goed fietsen. Een aangepaste fiets zoals een driewieler kan uitkomst bieden zodat diegene Algemeen Sociaal Fonds (ASF) * Het Algemeen Sociaal Fonds (ASF) is opgericht in 1941. * Het keert bijdragen uit voor zorgkosten die niet worden vergoed door zorgverzekering, gemeente of UWV. * Het is alleen voor werknemers in de grafimediasector en hun gezinnen. * Gepensioneerden uit de grafimediasector kunnen ook een beroep doen op dit fonds, als zij in de tien jaar voor hun pensioen deelnemer waren. * Dit kun je navragen bij het ASF. * Nabestaanden kunnen blijven deelnemen. * Het gaat om maximaal 1500 euro per aanvraag per gezinslid per jaar. * Iedere aanvraag wordt apart beoordeeld. Meer informatie over hoe een aanvraag in te dienen wat wordt vergoed: https://www.grafimediafondsen.nl/ mobiel blijft. Een dure aanschaf en als verzekering en gemeente dit maar deels vergoeden, kan het een financiële drempel zijn. Met hulp van het ASF is er dan mogelijk licht aan het einde van de tunnel. De aanvrager kan jaarlijks maximaal 1500 euro vergoed krijgen. Elke aanvraag wordt op het kantoor van PGB afzonderlijk beoordeeld door de drie medewerkers die zorgen voor de uitvoering van ASF. Jolanda Wit is één van deze drie en kende vorig jaar met haar collega’s 1446 aanvragen toe. Er werd in totaal 137.000 euro uitgekeerd, gemiddeld 94 euro per persoon. Jolanda Wit: ,,De meeste aanvragen gaan over hoortoestellen, gebitsprothesen, alternatieve geneeswijzen, steunzolen en verpleegkosten. Maar ook bijvoorbeeld een staop-stoel, rollator, hospice en reiskosten bij opname horen tot de mogelijkheden.” ,,We zien na corona de aanvragen weer stijgen omdat de reguliere zorg is toegenomen. Ik heb de indruk dat ook de gepensioneerden ons meer weten te vinden. Via de website kun je eenvoudig een aanvraag indienen en doorgaans duurt het dan een week of twee, drie voordat je antwoord hebt’’, aldus Jolanda Wit. Zij wijst er wel op dat aan het einde van het jaar en na Nieuwjaar de wachttijd wat langer is omdat veel mensen hun aanvragen pas tegen het einde van het jaar indienen. Petra Dircks Algmeen Sociaal Fonds (ASF) 11 Ook reiskosten of hulp bij vervoer kunnen voor vergoeding in aanmerking komen  enFh@ enFh@{בCט{u׉׉ 7cassandra://dHoLI2qSqaanGAHGpvRup1gCzBR4VHgj5CcI3VTwMDg` ׉ 7cassandra://IA3o1ydrdStc11ksGyD4uVqha-bwnFx2JN85hvm0xEQ`׉ 7cassandra://6RrUJtNFIuUrOXM3lqDXdsb9RBOTie7u_2MsBCGVgG4A`jenHh@MנenHh@P̠΁>9ׁHhttp://Co.Ltׁ ׁ Ј׉E JAPANSE KIJK T T NEDERLANDERS ZIJN EFFICIËNTER oshiyuki Yamaguchi (68) kwam in het voorjaar van 2012 naar Nederland. Hij werkte als directeur/president bij Eagle Holding Europe B.V. in Kerkrade. Het bedrijf is voor 100 procent eigendom van Eagle Industry Co., Ltd., gespecialiseerd in zogenaamde afdichtingstechnieken. Eagle Industry Co., Ltd. bevindt zich in Japan en is genoteerd aan de Tokyo Stock Market. Yamaguchi:,,Eagle Holding Europe heeft zes dochterondernemingen in Europa: twee in Nederland, twee in Frankrijk, één in Duitsland en één in Hongarije. Het totale aantal Europese werknemers was meer dan 600. Mijn taak was om ervoor te zorgen dat deze bedrijven gezond draaiden’’ In de herfst van 2020 keerde Yamaguchi terug naar Japan. Hij werkte nog twee maanden als adviseur en ging toen met pensioen. oshiyuki Yamaguchi werkte bij Eagle Industry Co.Ltd. sinds hij afstudeerde aan de universiteit en zijn masteropleiding afrondde op 24-jarige leeftijd. Hij was al in de vijftig toen de CEO van Eagle hem in 2012 vroeg voor de functie van hoofd van het kantoor in Kerkrade. “Ik heb de functie geaccepteerd”, zegt hij. ,,Ik kende Nederland al wel. Ik ben er Vrijthof, wat misschien wel een van de beste locaties in Nederland is´´, zegt hij en lacht: ,,Meneer André Rieu zegt dat ook.´´ Hij woonde dichter bij zijn werk dan voorheen in Japan. ,,Mijn leven werd twee uur per dag langer”, grapt hij. ,,Die extra uren heb ik ingevuld met het lezen van boeken.´´ ‘Maastricht is de mooiste stad van Neder 12 een paar geweest op doorreis. In Kerkrade was ik een jaar eerder geweest, toen ik algemeen manager was van het internationale kantoor van Eagle.´´De HR-manager van het bedrijf koos voor Yamaguchi in Maastricht een woonruimte in een complex waar nog drie andere expats in de buurt woonden. Yamaguchi bewaart goede herinneringen aan Maastricht. ,,Het is zo'n mooie stad en veilig. Zelfs 's avonds. Ze vieren er carnaval! Ik heb ook andere steden bezocht, zoals Amsterdam en Den Haag. Maar ik vond Maastricht de mooiste. Maastricht heeft het Very fair en efficiënt Op zijn werk in Kerkrade had hij het naar zijn zin. Hij spreekt over een werkomgeving die ‘very fair’ is. “Parttimers worden naar verhouding hetzelfde betaald als fulltimers. Dat is iets wat ik mee teruggenomen heb naar Japan. ,,Japanners werken doorgaans langer, maar Nederlanders werken efficiënter en genieten van langere vakanties. De balans tussen werk en privéleven in Nederland is veel beter dan die in Japan. Dit is iets wat Japanners kunnen leren van Nederlanders.” Communiceren deed hij in het Engels. In het begin had hij moeite met geschreven Nederlandse teksten. Maar dat probleem loste op met de komst van de vertaalapp van Google en later de mogelijkheid om met het mobieltje gefotografeerde teksten om te zetten in het Engels. ,,Plaatsnamen bleven wel moeilijk. Toen ik terugreed van Kerkrade naar Maastricht, stond er langs de weg een bord met 'Luik 32 km'. Maar ik kon de stad Luik niet vinden op mijn kaart. Het bleek dat 'Liège' bedoeld ׉ 7cassandra://6RrUJtNFIuUrOXM3lqDXdsb9RBOTie7u_2MsBCGVgG4A`jenFh@!׉EDECEMBER 2023 ExPress rland’ was. Dat gebeurde vaker, zoals bij Aken, Aachen, Aix-la-Chapelle.´´ Wandelen In zijn vrije tijd wandelde hij veel. Vooral de omgeving van Gulpen was bij hem erg geliefd. ,,Het is overal zo schoon en veilig. Nergens afval langs de wegen.” Geregeld wandelde hij ook voor de lunch naar Château Neercanne bij de Belgische grens en leerde over de geschiedenis van het gebied. “Koningin Beatrix heeft Meer dan 400 leden wonen in het buitenland. Voor een serie in ExPress zoeken we een aantal (digitaal) op. Deze keer: Toshiyuki Yamaguchi uit Japan. er in 1991 de regeringsleiders van Europa uitgenodigd voor een lunch. Tijdens de Koude Oorlog was er ook een NAVOhoofdkwartier in de berg achter het kasteel.´´ Yamaguchi is nu al een tijdje terug in Japan. Hij woont vlakbij het strand bij Fujisawa-city. ,,Bij zonsopgang en zonsondergang wandel ik naar het strand voor het uitzicht op Mount Fuji en Enoshima-island. Het is prachtig om te zien hoe de berg steeds een andere kleur krijgt.´´ Toshiyuki Yamaguchi gefotografeerd toen hij werkte bij het bedrijf Eagle Holding Europe B.V. in Kerkade. Teamleden uit Nederland hebben hem opgezocht. ,,Ze waren er vorige winter. We hebben samen gegeten. Ook mijn vrienden uit het appartementencomplex in Maastricht kwamen deze zomer naar Japan, ik heb ze uitgenodigd om een spa te bezoeken.´´ Eagle Holding Europe B.V. Miriam Szalata 13  enFh@"enFh@!{בCט{u׉׉ 7cassandra://WVK97R9uDarZFHo7xGyz0r3_zFzQMUoCckE8LiiRzbY` ׉ 7cassandra://V4vdDHBdVBxGn3q8MFH4gfuQD4uIIeINqSmhbXhY9is`׉ 7cassandra://RLiZW7ivRycKOtldCarIxN1QE8bQXO-rmB2s9m7CcbsJ`jenHh@Q׉EiDIGITAAL HET INGEWIKKELDE PENSIOENPRODUCT P GB Pensioendiensten, de uitvoeringsorganisatie van PGB, trekt een sprint om per 1 januari 2024 een nieuw administratiesysteem in gebruik te nemen. Het systeem ondersteunt de organisatie bij het uitvoeren van alle pensioenprocessen. Operationeel directeur Harry Vossebeld is optimistisch. De overgang in slechts vijf kwartalen Werken met apps en websites, zijn vrijwel geheel zonder papier. Wij zoeken steeds naar nieuwe wegen om het contact met de klant verder te verbeteren.” Vossebeld zit bij PGB Pensioendiensten op de lijn: digitaal wat kan, persoonlijk waar dat moet. ,,Maar weet wel dat het pensioenproduct ingewikkeld is. Deelnemers en werkgevers zijn snel genoeg om op tijd klaar te zijn voor de komst van het nieuwe pensioen. Het zou slecht zijn geweest om niets van die ervaring te leren. Ik vind het daarom sterk dat we het lef hebben gehad om vast te stellen: dit lukt ons niet op tijd.” PGB Pensioendiensten stapt over op software die elders bij pensioenfondsen al haar waarde bewezen heeft. Het systeem wordt In recordtempo naar systeem naar het nieuwe systeem geldt als prestatie van formaat. “Ontzettend gaaf als we 1 januari halen. Uniek in de pensioenwereld. Mochten we de datum niet halen dan is dat natuurlijk heel jammer, maar gaan we onverdroten verder. Het huidige systeem is nog tot 1 januari 2025 te gebruiken. We hebben een jaar respijt.” 14 Harry Vossebeld (1964, Apeldoorn) studeerde wiskunde en informatica aan de Universiteit Utrecht. Schreef in 1986 zijn afstudeerscriptie nog met balpen. ,,Bij het programmeren moesten we bij de operator een rijtje ponskaarten in de bak leggen om in te lezen. En dan maar hopen dat alles goed was gegaan en de juiste ponskaarten terugkwamen. Zoiets duurde een paar uur.”Vossebeld ging aan de slag bij ICT-specialist Capgemini en pensioenuitvoerder PGGM. Werd begin 2022 chief operating officer bij PGB Pensioendiensten, geeft leiding aan de operationele processen. ,,De banken en verzekeraars zijn ons een paar stappen vooruit. daar niet elke dag mee bezig. De mensen moeten kunnen blijven bellen. Zeker als in het nieuwe pensioenstelsel straks meer te kiezen is.’’ Alle 450 medewerkers van PGB Pensioendiensten zijn klantgericht en een groep van dertig collega’s heeft elke dag op de klantenservice direct contact met de klant. De opzet is om de individuele vragen zo veel mogelijk door dezelfde persoon te laten beantwoorden. ,,De mensen van de klantenservice hebben over de volle breedte veel kennis van de pensioenen. We zijn bezig met een proef beeldbellen. In de zorg slaat die manier van communiceren aan. Dat is goed voor het persoonlijke contact.” Het initiatief om samen met verzekeraar Achmea een breed platform te ontwikkelen voor de pensioenadministratie leed in 2022 schipbreuk. Een dure les. Vossebeld: ,,Het bouwen en in gebruik nemen van een nieuw pensioenadministratiesysteem is ongelooflijk complex. Ondanks grote inspanningen ging de ontwikkeling van dit platform niet Maatregelen Hackers leggen havens plat. Gijzelen gemeentes en bedrijven. Zijn de pensioengegevens bij PGB Pensioendiensten in veilige handen? “Als pensioenfonds besteden we veel aandacht aan veiligheid”, verzekert Harry Vossebeld. Dat vraagt investeringen, maar die zijn van groot belang. . “We nemen maatregelen om indringers te voorkomen. En als iemand dan toch binnenkomt, wordt hij zo snel mogelijk opgespoord en verwijderd. De systemen kennen verschillende verdedigingslinies. We werken met crisisplannen en oefenen daarmee. PGB Pensioendiensten huurt friendly hackers in om eventuele zwakke plekken in onze bescherming te vinden en te helpen dichten.” NIEUW ׉ 7cassandra://RLiZW7ivRycKOtldCarIxN1QE8bQXO-rmB2s9m7CcbsJ`jenFh@#׉EDECEMBER 2023 ExPress  Tweede stap is uitdagend op maat gemaakt door een Zweedse onderneming met Nederlandse wortels: Lumera. Met de operatie zijn miljoenen euro’s gemoeid. ,,Als we volgend jaar op Lumera draaien, zitten daar de wijzigingen vanwege het nieuwe pensioenstelsel nog niet in. We moeten een tweede stap maken en die zal opnieuw uitdagend zijn. Niet alles wordt anders. Het aan het pensioenfonds doorgeven van gegevens door de aangesloten werkgevers en de uitbetaling van de pensioenen bijvoorbeeld. Maar de kern van het systeem is straks een andere. De aanspraken worden nu nog betaald uit het collectieve vermogen. Straks uit het individuele vermogen, wat ook wel de eigen pensioenpot wordt genoemd. In hoeverre kloppen de cijfers met elkaar? Dat moeten we heel goed uitleggen.” PGB Pensioendiensten zet zich in om de deelnemers op weg naar het nieuwe pensioen zo goed mogelijk te begeleiden. Momenteel vinden gespreksronden plaats met werkgevers en sociale partners. Op 1 januari 2027 worden de nieuwe regels voor pensioen van kracht bij Pensioenfonds PGB. Als politiek Den Haag tenminste niet anders beslist. Vossebeld: ,,We verwachten onderweg naar het nieuwe stelsel veel reacties. Daar bereiden we ons op voor. In verschillende vormen zal de communicatie toenemen. We beseffen dat een flink aantal deelnemers liever niet digitaal wil communiceren. Daar houden we natuurlijk rekening mee.” Theo Leoné/PGB Theo Leoné 15 Harry Vossebeld: ,,Digitaal wat kan, persoonlijk waar dat moet.”  enFh@$enFh@#{בCט{u׉׉ 7cassandra://UxeB_qHeOelwCPmSrbkMNSu_o2DECYPVALNPuT-5ec0:{` ׉ 7cassandra://W8eRQo2A-SgPxXF_BoT2LxFg3LFnGGvqd7RzFXh_YUU`׉ 7cassandra://rkV6OUFknaKM6T8zmlygox0fRCbjALNKzcvYZGzWzrsH`jenHh@TנenHh@VSP̠9ׁHmailto:redactie@vvgpgb.nlׁ ׁ Ј׉E bREACTIES EXPRESS MEE OP VAKANTIE ExPress 2.0. : Heel veel enthousiasme maar ook kritiek D De vernieuwde ExPress heeft haar doel heel duidelijk niet voorbijgeschoten. Meer dan 150 VVG-leden reageerden op de veranderingen van het magazine. Over inhoud en samenstelling van het blad was iedereen meer dan enthousiast. ,,Wat een verademing”, zo schreef Liesbeth Buitink. ,,Heb ExPress eindelijk eens van voren tot achteren gelezen. Niet alleen zware kost maar ook ontspanning.'' ,,ExPress is zelfs met mij meegegaan naar Turkije”, aldus Tom Cornelissen. “Lekker ontspannend aan het strand.'' 16 Ange de Beer: ,,Met veel plezier de vernieuwde ExPress gelezen. Heldere taal, gevarieerde inhoud, goed vormgegeven. Mijn complimenten.'' Eef Peeters: “Van harte gefeliciteerd. Wat een mooie en fris blad is ExPress geworden. Het nodigt uit om te lezen.” Ook ideeën om ExPress nog meer in ieders straatje te laten passen werden aangedragen. Paul Gallmann: ,,Is het een idee om een vaste rubriek te beginnen over bijzondere hobby’s?”. En Gert Scheepmakers: ,,Kunnen jullie niet meer aandacht besteden aan clubs van oud-werknemers. We komen elk jaar een paar keer bij elkaar en hebben steeds dolle pret.'' Truus Willemsen gooit het over een andere boeg: ,,Ik wil meer weten over de VVG. Kunnen jullie als bestuur ons niet een kijkje achter de schermen geven. Wie zijn jullie en wat doen jullie?” Zoals zo vaak in dit leven zijn veranderingen een kwestie van smaak en/of functionaliteit. Yvonne van Aalten was weliswaar heel lovend over ExPress 2.0. maar schreef wel moeite te hebben met het lettertype. ,,Het is niet makkelijk te lezen. Iets donkerder zou prettiger zijn. Omdat het voor gepensioneerden die meer moeite krijgen met lezen te inspannend is, denk ik dat meer ouderen er problemen mee hebben.'' Wim Ruigrol van der Werven daarentegen: ,,De grootte van het lettertype en het lettertype zelf  Geur Ook de geur van de vernieuwde ExPress hield onze lezers bezig. Jacques de Jong: ,,De nieuwe ExPress is voor mij niet te lezen door de misselijkmakende stank, terwijl de redactionele inhoud zo interessant lijkt.” Wim Jansen echter: ,,De nieuwe ExPress ruikt duidelijk anders. Heerlijk. Roept herinneringen op aan mijn tijd bij Elsevier”. Ook over de nieuwe vormgeving was niet iedereen even enthousiast. Ed Wigtman: ,,Het Te weinig rugwit zijn is erg prettig, kortom zeer leesbaar.'' ׉ 7cassandra://rkV6OUFknaKM6T8zmlygox0fRCbjALNKzcvYZGzWzrsH`jenFh@%׉E&DECEMBER 2023 ExPress layout is weliswaar verbeterd maar nog steeds worden (typo) grafische regels met handen en voeten overtreden.'' En Frits Musaers: ,,Foto’s en headlines over laten lopen van de ene naar de naastliggende pagina geeft afwisseling, maar door het ontbreken van rugwit tussen de tekstkolommen van de linker- en rechterpagina geeft het een rommelige indruk.'' ,,De keuze voor een ‘fors’ corps van de tekst is voor ouderen prettig. Het verschil met de bijschriften is wel erg groot en die leveren daardoor wat in op de leesbaarheid.” Leo Nooijen: “Het contrast van de foto's is zeer slecht ingesteld waardoor er veel detail verloren is gegaan is”. Met die laatste opmerking sloeg Nooijen de spijker op zijn kop. Ook wij hebben uiteraard geconstateerd dat de drukkwaliteit van foto’s in ExPress 2.0. in de donkere toonweergaven van een zeer slechte kwaliteit was. In de afstemming met de drukker is beslist iets niet goed gegaan. Zoals u bijvoorbeeld in ons septembernummer op pagina 23 kon zien bij ons verhaal over de woongroep voor senioren. De foto werd net als heel veel andere foto’s heel schemerig afgedrukt. In werkelijkheid werden mens en omgeving juist heel helder in beeld gebracht. In bijgaande foto kunt u zien hoe de foto op pagina 23 er in ons septembernummer had moeten uitzien. Tot slot: We zijn heel erg blij met uw reacties, ook evenzeer met de kritische. Een aantal van uw wensen hebben we al in de praktijk gebracht. Mail ons gerust : de ‘digitale deur’ staat altijd open: redactie@vvgpgb.nl 17 Cees Mooij Geurt Bos  enFh@&enFh@%{בCט{u׉׉ 7cassandra://xWjEQisc7fmbLXdSWlKP0Fo3uKrhYRpG-hUDcS3bFzA` ׉ 7cassandra://wS78EuumizgyLRaK_GbrgL55QIxi7Ph4-JszvQsrNrYͱ`׉ 7cassandra://tG2b8w4xDNgtQsG11jt05sbZOF2Rui1qOSU85rNZecQ6`jenHh@W׉E *TOEKOMST D TIEN PROCENT INEENS OPNEMEN? e pensioenleeftijd komt met rasse schreden dichterbij en de betrokken werknemer – of werkgever natuurlijk – denkt na over de toekomst. Een camper kopen en door Europa trekken? Die wereldreis maken die altijd al op de bucketlist heeft gestaan? Met een zeilboot naar de kinderen en kleinkinderen varen die nu al weer jaren in Spanje wonen? 18 Het kan als je een deel van de pensioenspaarpot vooruit laat betalen. Maximaal tien procent van dit spaarpotje kan naar voren worden gehaald. Voor heel veel mensen voldoende om die camper of zeilboot te kopen. Morgen regelen? Nou, zo simpel ligt het niet. Het wetsontwerp verlofsparen en pensioen is als onderdeel van het pakket voor het nieuwe pensioenstelsel bij de Kamer ingediend. De Tweede Kamer is in 2021 akkoord gegaan. De Eerste Kamer heeft in een motie om technische problemen aan de orde gesteld. Die zijn opgelost door het kabinet, maar nu moet een nieuwe ronde door Tweede en Eerste Kamer volgen, want de wijzigingen zijn in een zogenoemde novelle vastgesteld. Het debat daarover in de Tweede Kamer is al vier keer uitgesteld en het is de vraag of het voor de verkiezingen aan de orde komt. Zo niet, dan moet het wachten op een nieuw kabinet.  Waarschuwing ,,Maar allereerst even een waarschuwing’’, zegt Michael ‘Niet voor i weggelegd’ Middeninkomens zijn slechter af Visser van het Nibud. ,,Zoals de wet er nu ligt, speelt dit niet voor de mensen die al gepensioneerd zijn, voor de leden van de VVG dus. Op het moment dat je met pensioen gaat, kan je volgens die wet tien procent van het kapitaal opnemen. Dat gaat bij veel mensen al snel om tienduizenden euro’s”, weet Visser. Onderzoek Het Nibud heeft onderzoek gedaan naar zo’n bijdrage ineens en er berekeningen op los gelaten. En daaruit is gebleken dat vooral de middeninkomens slechter af zijn. ,,Dat komt door belastingen en toeslagen. Als je ineens een hoog inkomen hebt, dan raak je toeslagen kwijt en kom je in een andere belastingschijf terecht. Dat is maar tijdelijk en je kan de huurtoeslag een jaar later weer aanvragen, maar dat moet je wel weten. En verder is door de uitkering ineens je pensioen de rest van je leven zo’n negen tot tien procent lager”, aldus Visser. Voor die gevolgen wil het Nibud waarschuwen. De pensioengerechtigden Pensioendeel in een k willen graag begeleiding van een financieel adviseur of van het pensioenfonds. ,,Maar het fonds kent het inkomens-plaatje niet en kan dus niet adviseren. En een financieel adviseur kost weer geld”, vervolgt hij. ´Dit speelt niet voor gepensioneerden´ ׉ 7cassandra://tG2b8w4xDNgtQsG11jt05sbZOF2Rui1qOSU85rNZecQ6`jenFh@'׉EDECEMBER 2023 ExPress keer iedereen Michael Visser… ’middeninkomens zijn slechter af’ Dat het plan nu al zo lang boven de markt hangt, is vervelend voor de mensen die met pensioen gaan, weet Visser. Die hebben misschien al plannen gemaakt. Dat kunnen ze vergeten als ze met pensioen gaan. Dan is de kans voorbij. ,,Of je moet je pensioen uitstellen. Maar dat is onzeker want we weten niet wanneer het er door komt. Een nieuw kabinet kan anders in de wedstrijd staan en het wetsontwerp veranderen. Bijvoorbeeld door de effecten van de belastingen te verlagen of door het mogelijk te maken dat ook mensen die al met pensioen zijn ook een uitkering ineens kunnen aanvragen’’, aldus Michael Visser. Gijs Korevaar Nibud Met pensioen gaan en tegelijk tien procent van dat pensioen in een keer uit laten betalen. Het lijkt een droom, toch is het niet voor iedereen weggelegd. Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) is niet tegen het plan, maar waarschuwt voor ingrijpende gevolgen. 19  enFh@(enFh@'{בCט{u׉׉ 7cassandra://NSu_moyQXZ_O97FoQT2VVPNHfDxRixxzf6B6u_QeRC8` ׉ 7cassandra://91z30DyY6NmiOyJlynSN85qm13T7ROjJX9JqbMDiwYo~`׉ 7cassandra://RT8g4C4gRaQrocnIAsC2UWxD_OLHp0Q7OEkbwC0QoV8H`jenHh@Y׉E sVERVOER OP MAAT T CANTAATJES OVER DE GRACHTEN oen ze de oproep voor ritplanners voor de nieuwe ‘sociale vervoersdienst’ HeenenWeer Centrum in haar wijkkrant Jordaan-Gouden Reael zag staan, reageerde PGB gepensioneerde Marion Rijnhart (71) uit Amsterdam onmiddellijk. Plannen, organiseren en Bij HeenenWeer komen de verhalen los 20 klantcontact, dat had ze haar hele werkende leven gedaan, de laatste 32 jaar bij Hoek Loos (later Linde Gas) waar ze verantwoordelijk was voor planning, het beheer van klantencontacten en uitgifte van technische en medische gassen en zuurstof tanks voor mensen thuis, totdat ze door borstkanker moest stoppen met haar werk. In de avonden en weekends deed Marion vrijwilligerswerk. ,,Dat is me met de paplepel ingegoten. Mijn moeder bestierde de EHBO-post op de camping waar we ’s zomers altijd stonden. Waar het maar nodig was ging ze helpen.” Marion hielp dikwijls mee. ,,Zo ben ik ook bij de RAI beland. Ik ben er 30 jaar EHBO-vrijwilliger geweest bij beurzen, tentoonstellingen, sportevenementen en  theatervoorstellingen. Geweldig vond ik het. Maar ik organiseerde soms ook een klaverjastoernooi ergens, omdat ik daar mensen een plezier mee deed.” Door haar ziekte moest ze ook van haar vrijwilligerswerk afscheid nemen. De autootjes komen overal Zes jaar na het overlijden van haar man, voor wie zij jarenlang mantelzorger was, wilde Marion zich weer voor de samenleving gaan inzetten. Het nieuwe, sociale wijkvervoer in haar buurt, Amsterdams Centrum, sprak haar aan omdat het ook gericht is op eenzaamheidsbestrijding. ,,De smalle invalidenautootjes kunnen overal komen en mogen letterlijk voor de deur op de stoep parkeren. Ik vind het zo’n goed idee, kleine Cantaatjes die mensen voor €1 per ritje weer de deur uit helpen.” Ze hoopt dat het bereik wordt uitgebreid. ,,Ik gun mensen uit andere wijken, die ook opgesloten zitten op een bovenhuis, dat ze net als hier weer over hun eigen boodschappen kunnen beslissen en lekker op een terrasje kunnen afspreken.” Waar veel vrijwilligers het liefst in de kleine, felgroene HeenenWeer Cantaatjes over de grachten crossen, is Marion juist blij met haar plannersbaan. ,,Het is werk wat ik leuk vind en ik hoeft niet de hele dag te staan of zwaar te tillen.’ Of ze de gezellige ritjes en gesprekken met de passagiers niet mist? Marion: ,,Vergis je niet. De verhalen komen hier juist los. De meeste bellers zijn blij met een praatje. Daar probeer ik als het kan ook tijd voor te maken.” Terwijl de chauffeurs en hun Marion Rijnhart (links op de voorgrond) tijdens het openingsfeest van de dienst. Rechts van haar Ingrid Pouw, voorzitter van de Raad van Toezicht. ׉ 7cassandra://RT8g4C4gRaQrocnIAsC2UWxD_OLHp0Q7OEkbwC0QoV8H`jenFh@)׉E DECEMBER 2023 ExPress passagiers zich vrolijk maken om toeristen die steevast op de foto willen met de schattige Canta’s, hoort Marion achter haar laptopproblemen en geluksmomenten aan. ,,Ik houd niet er niet zo van om op de voorgrond te treden. Ik doe dit omdat ik iets terug wil doen voor de maatschappij. Dit is mijn bijdrage.” Nicoline Maarschalk Meijer HeenenWeer Vrijwilligster Nemi Dupuis bij een van de felgroene Canta’s. Achter haar tv-maker Waldy van Geenen die voor AT5 een serie over HeenenWeer maakte.  enFh@*enFh@){בCט{u׉׉ 7cassandra://AbwpLgjXlFrtuUNk9wyPJMDVoG8Y7CAAV-CtxIhBEkQ` ׉ 7cassandra://irN3M2YOS1--A93ywRXSa_3qUbwG7-iQsV255OaDFiIͼ`׉ 7cassandra://9yO9iyzh-WfWTshz62sEJuUhsQvgUgovhHtRIhGHScU<@`jenIh@[׉E SPEERPUNTEN HOORRECHT OP 300 TAFELS Het hoorrecht in de praktijk V 22 oor het uitoefenen van ons hoorrecht heeft de Werkgroep Pensioenen en Hoorrecht een notitie (Position Paper ) opgesteld met speerpunten. De belangrijke zijn: • De pensioenuitkering is straks minimaal net zo hoog als daarvoor • Er is zicht op een koopkrachtig pensioen (gemiddeld circa 2% stijging per jaar) • De beweeglijkheid van de pensioenuitkering is acceptabel, een daling wordt zoveel mogelijk voorkomen • De Solidaire Premieregeling mét solidariteitsreserve heeft de voorkeur • De solidariteitsreserve (een buffer die van alle deelnemers is) moet voldoende zijn om een daling van pensioenen te voorkomen of te dempen • PGB blijft de pensioenuitkering verzorgen • Het verdelen van het geld uit het pensioenfonds naar individuele pensioenvermogens moet eerlijk en evenwichtige gebeuren • Er wordt geen geld uit het pensioenfonds gebruikt om andere problemen te compenseren We schaken op veel tafels bij partijen die gelinkt zijn aan PGB PGB is een divers samengesteld pensioenfonds. Er zijn verplicht gestelde bedrijfstakpensioenregelingen en er zijn veel pensioenregelingen die ondernemingen bij PGB hebben ondergebracht. Alle regelingen zijn gebaseerd op een van de twee PGB-basisregelingen met daarbinnen keuzemogelijkheden. Bij invoer van de Wet toekomst pensioenen moeten sociale partners (werkgevers en vakbonden en/of ondernemingsraden) keuzes maken. Deze keuzes - ook voor gepensioneerden van belang - komen in een transitieplan. Enkele keuzes: - Welke nieuwe regeling gaat gelden: de Solidaire of Flexibele Premieregeling. Hoe gaat die er uitzien? - Gaan opgebouwde rechten en ingegane pensioenen mee over naar de nieuwe regeling (zoals de wet wil)? - Welke voorwaarden gelden bij de overgang? Al deze vragen liggen op al die tafels, naar schatting meer dan 300! Om te zorgen dat PGB alle gemaakte keuzes kan hanteren, is een nieuw productpakket gemaakt. Weer twee PGB-basisregelingen, met verschillende keuzemogelijkheden/ aanvullingen, maar nu passend binnen de nieuwe wet. Daarbinnen maken sociale partners hun afspraken. In de praktijk Hoe gaat de VVG op die ruim 300 tafels het hoorrecht effectief uitoefenen? 1. Voor alle gepensioneerden bij PGB Nog voor het definitief vaststellen van het nieuwe productontwerp en de hoofdlijnen die gelden bij overgang naar de nieuwe regeling heeft de VVGwerkgroep onze mening kunnen geven. Veel opvattingen uit onze Positon Paper vinden we terug in de productontwerpen. ׉ 7cassandra://9yO9iyzh-WfWTshz62sEJuUhsQvgUgovhHtRIhGHScU<@`jenFh@+׉E@DECEMBER 2023 ExPress Fieneke van den Brink, specialist hoorrecht van het VVG-bestuur, tijdens de Algemene Vergadering dit jaar in Amersfoort. Rechts John Kerstens van De Koepel Gepensioneerden en PGBvoorzitter Jochem Dijckmeester Voor PositionPaper zie 2. Voor gepensioneerden van verplichte bedrijfstakpensioenregelingen Sociale partners zijn actief benaderd, ze hebben onze Position Paper. Afgesproken is dat zij tijdig met ons afstemmen als ze tot afwijkende besluiten komen. Voordat ze definitief besluiten kunnen wij onze mening geven. 3. Voor gepensioneerden van andere aangesloten ondernemingen We hebben grote werkgevers met veel gepensioneerden (en VVGleden) actief benaderd. Afspraken zijn / worden gemaakt over op welke wijze het hoorrecht kan worden ingevuld. Ook zij zullen bij ons een concept-transitieplan indienen. Ditzelfde geldt voor groepen gepensioneerden van wie de werkgever geen actieve opbouw meer bij PGB heeft. Die zijn overigens moeilijker te vinden. Voor kleinere werkgevers met minder gepensioneerden en/ of VVG-leden zijn wij op afroep beschikbaar om invulling te geven aan het hoorrecht. 23 Wij houden u verder op de hoogte via nieuwsbrieven en op de website van VVG-PGB. Daar zijn ook het ‘Position Paper’ en de notitie ‘VVG-PGB en het Hoorrecht Wtp’ te vinden. Marnix Schmidt Fieneke van den Brink  enFh@,enFh@+{בCט{u׉׉ 7cassandra://83JT2z-lg8VUaM1nE0zsjPioavQAyysc4_FnKeWhzGQwr` ׉ 7cassandra://hSdPck6qiaRTJi3HYD-1gbN318zk-sK0HzMxCKv0sp0`׉ 7cassandra://uUFW1yafe2iuxnwctIYG-slwmTjGyc-giz-Qlfez6jANN`jenIh@]׉EqAAN DE WANDEL ‘HIER PRIKT HET TE ERG’ ‘Het gaat niet om afstand maken, maar afstand nemen’ D e wandelafspraak staat en ik mag van Marianne Schoone kiezen wat het gaat worden. Nou, dan maar iets kleins opper ik lafhartig, want er is ook nog regen aangekondigd. Het wordt de kleine route rondom het Engelermeer, 4 kilometer bij Den Bosch. Bekend terrein voor Marianne want vrijwel in haar achtertuin. Vooral tijdens de coronatijd strekte ze hier de benen. Verfrist kwam ze dan na een uurtje thuis. Dat smaakte naar meer en voordat ze het goed en wel in de gaten had, werd Marianne een wandelaar. Vandaag stapt ze in haar hippe wandelschoenen fier door. Een soort van vaste cadans die ze zich eigen maakte en die precies het goede gevoel geeft. Het is prima bij te houden, conditie heb ik wel van het hardlopen. Daarmee is meteen alles gezegd, want ik blijk een heuse wandel-analfabeet. Rust 24 Waarom is wandelen zo fijn? Daar probeert ExPress-redacteur Petra Dircks achter te komen. Vandaag wandelt ze met Marianne Schoone (67) Was journalist bij onder meer Brabants Dagblad en Brabants Nieuwsblad Wandelt één tot twee keer per week Rondje Engelermeer, natuurgebied ten westen van Den Bosch, 4 km. Geen idee waar te lopen. Er is een routebord, maar dat heb ik niet gezien. Marianne kent de route inmiddels goed en gaat voorop het struikgewas in. “Hier loopt het pad, maar door de bramenstruiken is het erg overwoekerd.” Even later keert ze om: “Niet te doen, het prikt te erg, we lopen even om”, klinkt het kordaat. Marianne loopt vooral om tot rust te komen. De beweging is mooi meegenomen. “Ik ben te ongedurig om te zitten of voor yoga. En zo kom ik op een actieve manier tot rust. Thuis moet ik van mezelf van alles, hier, in de natuur hoef ik niks. De ene voet voor de andere zetten en genieten van kleuren, geluiden en geuren.” Ze heeft zeker oog voor de omgeving want ze wijst op het kenmerkende fluitje van een vogel, ziet bij het meer een zwanenpaar en staat bij een paar bomen stil. “Kijk, dit is een eikenbosje, het wemelt hier soms van de eikels. In het voorjaar neem ik weleens de verrekijker mee om vogels beter te zien. En ׉ 7cassandra://uUFW1yafe2iuxnwctIYG-slwmTjGyc-giz-Qlfez6jANN`jenFh@-׉EDECEMBER 2023 ExPress  in het voorjaar neem ik weleens de verrekijker mee in de zomer ga ik met de supplank ook het water op. Op zo’n klein stukje aan de rand van de stad vind je al zoveel afwisseling. Dat boeit ieder seizoen.” Geit We doorkruisen bospaden, een populierenakker, hondenlosloopgebied en passeren de eendenkooi en een ooievaarsnest. Opeens doemt een vlonderpad op, aangelegd over een moerassig stuk. Nauwgezet schuifel ik over het midden, Marianne houdt de pas erin. Voordeel van goede wandelschoenen. Afwisseling is er zeker, even later staan we oog in oog met een langharige geit. Loom schuurt hij langs een boomstam, hij lijkt ons nauwelijks te zien. Deze landgeiten, allemaal bokken, lopen hier los rond. In de beschrijving lees ik dat ze in het dekseizoen, nu dus, flink kunnen vechten en elkaar verwonden met de immense hoorns. Lekker dan. Marianne benadert de geit onvervaard en maakt een foto. Ik ook, maar dan op grote afstand. “Leuk hè”, glundert mijn wandelpartner, “en dat zo dicht bij huis.” Deze bonus had ik inderdaad niet verwacht. Doorgaans wandelt ze twee keer per week, al is het maar met een omweg naar de supermarkt. Maar vaak maakt ze er met vriendinnen een uitje van. Ergens afspreken voor lunchwandelen of met een bezoek aan een expositie. “Het dwingt me om tijd te nemen en niks te doen, om niet door te denderen. Even afstand nemen van de hectiek, dat is wandelen voor mij. Daarom heb ik nooit oortjes in, ik wil de natuur horen. Ik heb mijn gsm wel bij me, maar dat is voor de stappenteller. Niet dat het me daarom gaat. Wandelen gaat niet om afstand maken, maar om afstand nemen.” Petra Dircks Petra Dircks 25  enFh@.enFh@-{בCט{u׉׉ 7cassandra://S61fXZoHwJmv5cF-3Gme7FziaVd2yxL33jnuGEBsYvof` ׉ 7cassandra://xUw07Ext1GvMslNKuPPUWqUKc5GbTckg2_FJNc93iMMA`׉ 7cassandra://k4vYXdEzatjAs_FOmVb3OmF7e1KEopKp_Gc90kfUiggF`jenIh@_נenIh@aց9ׁHhttps://digihulp.nl/ikׁ ׁ Ј׉E INCLUSIE MEEDOEN IN DIGITALE SAMENLEVING D e vier grote banken hebben een eerste stap gezet om dreigende digitale uitsluiting van bijna drie miljoen mensen te helpen voorkomen. Samen met de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en de Betaalvereniging Nederland ondertekenden zij op 12 oktober het ‘Manifest Digitale Inclusie’ van de Alliantie Digitaal Samenleven (ADS), die in 2020 is opgericht door Beeld & Geluid, Ministerie van Binnenlandse Zaken, de Number 5 Foundation en VodafoneZiggo. Het doel van de Alliantie is dat iedereen kan blijven meedoen in de digitale samenleving. In 2024 zullen daarvoor nog meer initiatieven worden genomen. In het manifest beloven ABN AMRO, ING, Rabobank en Volksbank voortaan hun klanten centraal te stellen en ook degenen zonder 26  zorginstellingen, nutsbedrijven en (semi)overheid een belangrijk fundament voor een leefbare samenleving. Maar sinds het marktdenken het openbare leven tot efficiency dwong en digitalisering als wondermiddel werd ingezet, bleven de burgers achter met de eis om voor iedere simpele vraag ‘een account’ aan te maken. Geld overmaken? Zorgvragen stellen? Aan de bel trekken bij de overheid? Zonder computer krijgt niemand meer gehoor. Loketten en bankkantoren zijn verdwenen en telefoonnummers worden steeds vaker door robots bemand, die de taal van burgers niet herkennen. Na vele malen vruchteloos proberen haken die dan ook teleurgesteld af. Ze duiken onder, schamen zich en trekken zich terug. is geen persoonlijk maar een maatschappelijk probleem. Digitale onmacht heeft grote impact op het functioneren van de samenleving. Mensen denken: ik tel niet meer mee, waarom zou ik gaan stemmen? Ze voelen zich een vreemde in de samenleving waarin ze tot voorkort met zelfvertrouwen functioneerden.” Kamsma wijt de scheefgroei aan Bijna 3 m kunnen zi zelfstandi ontoereikende communicatie. Een vertrouwd gezicht doet wonderen digitale vaardigheden toegang te bieden tot het systeem. Banken vormen, net als Kwetsbaar De Alliantie Digitaal Samenleven is opgericht om mensen weer mee te laten doen, zegt Wietske Kamsma, programmamaker van ADS. ,,Er zijn zoveel mensen die kwetsbaar worden gemaakt door digitale technologie. Bijna drie miljoen mensen van alle leeftijden, uit alle lagen van de bevolking, kunnen zich niet zelfstandig op de computer redden. Dat ,,Niemand zegt: “kom eens hier, u hoeft zich helemaal niet te schamen. Drie miljoen mensen vinden dit ook moeilijk. Wat wilt u dat de computer doet?” Je moet mensen bij de oplossing van hun probleem betrekken. Vragen analyseren. Meestal gaat het om de vraag àchter een vraag. Iemand die niets weet, kan zijn vraag niet duidelijk formuleren.” De client wil behoud van waardigheid, redeneert Banken bieden digitale hulp aan ׉ 7cassandra://k4vYXdEzatjAs_FOmVb3OmF7e1KEopKp_Gc90kfUiggF`jenFh@/׉EDECEMBER 2023 ExPress miljoen mensen ich niet ig redden De landelijke proef met bankinformatiepunten in bibliotheek en buurthuizen lijkt een succes te worden Digitale hulp Medio december is de nieuwe bankenwebsite klaar waar alle helpers en hulpzoekenden terecht kunnen. Voor wie vastloopt bij andere instanties heeft ADS ook een luisterend oor: https://digihulp.nl/ik-heb-eenvraag, e-mail: vragen@digihulp. nl of (gratis) 0800-1508 Kamsma. “Onafhankelijk zijn, eigen beslissingen nemen, over de eigen boodschappen gaan.” Precies om die reden schakelt ADS bij alle projecten ervaringsdeskundigen, belangenverenigingen en maatschappelijke organisaties in om tot werkbare oplossingen te komen, zowel digitaal als analoog. Banken zijn dit jaar een proef gestart met steunpunten op 19 locaties in 11 steden die in september met succes is afgerond. Kamsma: “Vanaf januari gaan we verder proefdraaien in bibliotheken. We betrekken daarbij ook het netwerk in de omgeving want hulp bij buurtcentra, medische centra, verenigingen of sociëteiten kan goed werken. Een vertrouwd gezicht doet wonderen bij de eerste stap.” Project Toegankelijk Bankieren Nicoline Maarschalk Meijer 27  enFh@0enFh@/{בCט{u׉׉ 7cassandra://DUNJ-bxj_K0_DYGYFG6kyo8NVzbdEOtic-5H7rdjgFgf` ׉ 7cassandra://CfOdYnQuNq424zLdJJq94q3CghyG8Kn6aF630iWsqqsæ`׉ 7cassandra://R3wjk92YUrusKxx_13rIKOqeamDLthBGs3ofpVuYQu4=`jenIh@b׉E vVOLTREFFER GEDULD VOOR WINNENDE FOTO Bert Daems maakte de winnende foto: een baardmannetje. Sinds hij met pensioen is, trekt hij er veel op uit om de natuur te fotograferen. B ert Daems (68) uit Hoogezand heeft heel wat moeite gedaan om het baardmannetje op de foto te krijgen. “Baardmannetjes leven onderin het riet om zich onzichtbaar te houden. Bij weinig wind gaan ze naar boven voor voedsel, het zaad van het riet en de lisdodde. Met veel geluk kun je ze dan fotograferen. Het is me heel lang niet gelukt om ze op de foto te krijgen. Ik zag ze niet. Vorig jaar heb ik gegoogeld: welk geluid maken baardmannetjes? Nu kan ik ze horen als ik door het riet loop en dan weet ik waar ze zitten.” Daems houdt van natuurfotografie. Toen hij nog werkte had hij alleen ’s avonds en in het weekend tijd, ‘Ik ben lekker buiten in beweging en in de natuur’ ‘TOTDAT IK OOG IN OOG MET EEN REE STOND’ 28 maar sinds hij in april 2022 met pensioen is gegaan, kan hij vaker met zijn camera eropuit. ,,Ik fiets en wandel veel, bijna dagelijks bij droog weer. We hebben hier mooie polders. Er is veel te zien, geen dag is hetzelfde.” Het baardmannetje op de winnende foto fotografeerde hij bij het Dannemeer bij Schildwolde. Natuurfotografie is een hobby en dat blijft het ook. ,,Ik doe er verder niets mee. Behalve dan op Facebook en Instagram plaatsen. Hele mooie foto’s, geschikt als weerfoto, zet ik ook op Buienradar of bij de NOS. Wel leuk dat zo’n tien tot vijftien keer per jaar een foto van mij op televisie is te zien. Beroepsmatig fotograferen zie ik niet zitten. Ik fotografeer ook alleen natuur en geen mensen.” Missers Hij heeft er zo zijn redenen voor. ,,Ik werd weleens gevraagd voor feestjes of trouwerijen. Maar dat is niet mijn ding. Zo’n 46 jaar geleden fotografeerde ik de bruiloft van mijn zus. Bleek dat ik het kabeltje van de flitser niet goed aan mijn nieuwe camera had gekoppeld. Dat had ik niet door. Toen ik de foto’s bekeek, bleken er maar twee gelukt. Zo erg. Je werkte toen nog met fotorolletjes, dus je zag pas wat er mis was, als de foto’s werden afgedrukt. ‘Dit moet ik maar niet meer doen’, dacht ik toen.’’ Ree ,,Ik heb dus heel lang niet zo heel veel aan fotograferen gedaan, totdat ik elf jaar geleden met vakantie op Ameland was. Ik had mijn camera bij me en stond ineens oog in oog met een ree. Het dier keek me aan en ik maakte enkele foto’s. Dit is mooi, dacht ik, dit is wat ik meer wil doen. Zo is het begonnen. En ik vind het geweldig: ik ben lekker buiten, Zie verder pagina 30. Miriam Szalata Een andere misser herinnert hij zich ook nog goed. “Ik heb gewerkt als facilitair medewerker bij de Hanzehogeschool in Groningen. Soms maakte ik er wel wat foto’s. Ik werd gevraagd een groepsfoto te maken. Iedereen ging op het podium staan en ik drukte af. Eenmaal thuis zag ik op de foto dat je iemand onder de rok kon kijken. Nou, die foto is dus nooit gebruikt.” ׉ 7cassandra://R3wjk92YUrusKxx_13rIKOqeamDLthBGs3ofpVuYQu4=`jenFh@1׉E2DECEMBER 2023 ExPress t Nog even voorstellen: aam Bert Daems, woont in Hoogezand (Gr.). Begonnen als timmerman en, in de bouw, net 15 jaar, maar al gauw bij winterdag in de vorstverlet. Destijds was er een plekje bij mijn vader in de drukkerij en ik kon er direct aan het werk. Begonnen als Reprograaf later als DTP-er. Helaas ging het bedrijf na 28 jaar failliet en kon ik bij het Nieuwsblad van het Noorden aan het werk, later werd deze krant het Dagblad van het Noorden, helaas ging dit ten koste van werkplekken en stond ik weer op straat. Om mijn leeftijd destijds ongeveer 48 jaar merkte ik dat ik moeilijk weer aan de slag kon in het grafische vak. Na veel solliciteren kon ik destijds als conciërge bij het Noorderpoortcollege aan het werk komen. Na 4 jaar was dit echter ook weer voorbij en gelukkig kon ik hierna snel aan het werk bij de Hanzehogeschool als Facilitair medewerker waar ik sinds vorig jaar april 2022 mijn pensioen heb bereikt. N Het baardmannetje gesnapt bij Schildwolde 29 Bert Daems: ‘Ik fotografeer alleen natuur, geen mensen’ (Eigen foto) enFh@2enFh@1{בCט{u׉׉ 7cassandra://rXB2VvoMISuXh207cOC51ySDjQwTSM9DKt2TE11gg9k` ׉ 7cassandra://9pBnAWz5YURXC7Eb5oSzMGJHmbgdlGjLR0--RwC_ofkͽ`׉ 7cassandra://rsd2caxuMI5QpwasmorO39XZ1A6axywKtrwRFKef-zk8`jenIh@dנenIh@t[C9ׁHhttp://vvgpgb.nlׁ ׁ ЈנenIh@sbEC9ׁHhttp://vvgpgb.nlׁ ׁ ЈנenIh@rb̑9ׁHmailto:redactie@vvgpgb.nlׁ ׁ ЈנenIh@qbԁ9ׁH#mailto:fienekevandenbrink@vvgpgb.nlׁ ׁ ЈנenIh@pq9ׁHmailto:info@vvgpgb.nlׁ ׁ ЈנenIh@oՁ9ׁH#mailto:ledenadministratie@vvgpgb.nlׁ ׁ ЈנenIh@n\[̹9ׁHmailto:ledenservices@vvgpgb.nlׁ ׁ ЈנenIh@m\̑9ׁHmailto:redactie@vvgpgb.nlׁ ׁ ЈנenIh@lW 9ׁH#mailto:ledenadministratie@vvgpgb.nlׁ ׁ ЈנenIh@kW9ׁHmailto:penningmeester@vvgpgb.nlׁ ׁ ЈנenIh@jWN9ׁH mailto:josvanrijsingen@vvgpgb.nlׁ ׁ ЈנenIh@iW̜9ׁHmailto:ernsttaris@vvgpgb.nlׁ ׁ Ј׉EDE NATUUR IN ! NAAR BUITEN ALLEMAAL ! Graag nog meer natuurfoto’s D e fotowedstrijd in ExPress krijgt een vervolg. Natuurliefhebbers waren zo enthousiast over het initiatief en zorgden voor zulke verrassende bijdragen dat de jury besloot om oude en nieuwe deelnemers 30 opnieuw een kans te geven. Voor de huidige ExPress werden vooral foto’s van dieren aangedragen. Voor de ExPress die eind maart verschijnt willen we vooral landschappen en bossen zien. Juryvoorzitter Cees Mooij: ,,Als die foto’s net zo mooi worden als die van de eerste lichting dan is dit absoluut een verrijking. Veel van de ingestuurde foto’s waren van hoge kwaliteit zoals de winnende foto van het baardmannetje van Bert Daems. Die kijkt de toeschouwer met priemende ogen aan. De fraaie kleuren met de mooie overloop van de lucht complementeren de compositie met de diagonale lijnen van de rietstengel (zie ook pagina 28 en 29). Maar ook andere foto’s waren prachtig. Het was voor ons heel moeilijk om een keus te maken.´´ Cees maakt duidelijk dat de jury de foto’s het liefst in een grotere resolutie krijgt aangeleverd. ,,Om foto’s eventueel goed af te drukken hebben we eigenlijk foto’s nodig met een grote resolutie.´´ De jury is desondanks erg lovend over een groot deel van de inzendingen. Zoals de foto van Corrie Visser. Ze maakte de foto op 2 september tijdens de wereldhavendagen in Rotterdam. Corrie Visser: ,,De foto is gemaakt vanaf sleepboot de Elbe tijdens een rondvaart over de Nieuwe Waterweg en op de foto draaiden we de Waalhaven in.´´ Zeer veel waardering was er ook voor Henri Gadella die een scherp oog had voor de kleine juweeltjes van de natuur en voor James Leahy die een prachtige zwanenfamilie in beeld bracht, compleet met kroost. Jan Menzinga dook zijn archief in en toverde ons een foto voor die hij een paar jaar geleden heeft gemaakt in het Lauwersmeergebied. Wie al dit fraais en nog veel meer wil zien: https://www.vvvgpgb.nl/fotopagina/ Corrie Visser Geurt Bos  ׉ 7cassandra://rsd2caxuMI5QpwasmorO39XZ1A6axywKtrwRFKef-zk8`jenFh@3׉E DECEMBERR 2023 ExPress Wie wordt de nieuwe pispaal? D e verkiezingen zitten erop! Hoe verder? Na 13 jaar (en nog wat…) premierschap zullen we hem nog gaan missen. Wie kunnen we er straks de schuld van geven dat de toeslagenaffaire niet snel genoeg wordt opgelost, dat een miljoen mensen in Nederland in armoe leeft, dat onze gezondheidszorg is gekaapt door commerciële partijen, dat de supermarkten schandalige winsten opstrijken, dat onze belastingdienst slecht functioneert, dat er veel te veel consultants rondlopen op de ministeries, dat de dinsdag en de donderdag (en de vrijdagmiddag!) afschuwelijke filedagen zijn, dat het inkomen van de vrouwen achter blíjft bij dat van de mannen, dat studenten nu weer getroffen worden door torenhoge rente op hun studielening, dat er nog geen rechtvaardige vermogensbelasting is, dat de pensioenen onvoldoende zijn geïndexeerd, dat er te veel asiel-/gelukszoekers binnenkomen, dat de woningbouw niet uit het slop komt, dat de oorlog tussen Oekraïne en Rusland maar voortduurt, dat het weer zich vaak niet aan de voorspellingen houdt..? Toegegeven, dat laatste is een grapje, maar verder worden veel van bovenstaande kwesties op het conto van de heer M. Rutte (1967) geschreven. En als je alle klagers steeds aan het woord laat, gaat iedereen op den duur denken dat het leven geen pretje is. Een succesvolle projectontwikkelaar antwoordde eens op de vraag van de koningin hoe hij de economische recessie beoordeelde: ,,Ach majesteit, als u elke week te horen krijgt dat u er slecht uitziet, gaat u zich vanzelf beroerd voelen.” Geen analyse à la het Centraal Planbureau maar toch, we kunnen wel wat opkikkertjes gebruiken. Daarom hierbij enkele opstekers. We praten elkaar na dat de boodschappen in de supermarkt steeds duurder worden, onderzoek wijst echter uit dat de voedselprijzen in onze winkels tot de laagste van Europa horen (AD, 14 oktober 2023)! En dat het hier hopeloos gesteld is met de gezondheidszorg, wordt ook niet door iedereen gedeeld. Ruben Terlou bezocht voor zijn tv-serie ‘Dokter Ruben’ diverse werelddelen. Op tv hier te lande verzuchtte hij: “Dan ga je pas beseffen hoe ontzettend blij wij mogen zijn met de gezondheidszorg in ons land!” De opvolger van Mark Rutte hoeft dus niet te wanhopen, al staat bij voorbaat vast dat hij of zij de nieuwe nationale pispaal wordt. Maar wel in een ‘gaaf landje’. Jos van Rijsingen VVG-PGB Bestuur Voorzitter: Ernst Taris ernsttaris@vvgpgb.nl Vice-voorzitter: Jos van Rijsingen, tel. 073-6214378 josvanrijsingen@vvgpgb.nl Penningmeester: Ruud Hollering penningmeester@vvgpgb.nl Bestuurslid/ledenadministratie: Tonnie Klein Hemmink, tel. 06-51605411 ledenadministratie@vvgpgb.nl Bestuurslid/communicatie: Geurt Bos, tel. 06-20770148 redactie@vvgpgb.nl Bestuurslid/ledenservices: Thijs Reuder, tel. 06-52616833 ledenservices@vvgpgb.nl Ledenadministratie/secretariaat: Postadres: Hunzestraat 18, 7555 WB Hengelo Mailadres: ledenadministratie@vvgpgb.nl Telefoon: 06-51605411 Algemeen mailadres: info@vvgpgb.nl Bestuurslid/pensioenwerkgroep: Fieneke van den Brink fienekevandenbrink@vvgpgb.nl Redactie Express: redactie@vvgpgb.nl Secretariaat: secretariaat@ vvgpgb.nl Website: vvgpgb.nl 31 Uitsmijter enFh@4enFh@3{בCט{u׉׉ 7cassandra://adYrUIanGffn_WXpNrji_4CKzVvHw_gdQKx5x6tujp0S` ׉ 7cassandra://BdJKpVKBjOgO1TV4yp8oUqHaUH3evb4rB9jLWf6V5z0D`S׉ 7cassandra://2vQ70WNJ8pWoOT45QNja2BXHE5sSe9iuoaY6drFTVhkD`̵enIh@f׉E32 ׉ 7cassandra://2vQ70WNJ8pWoOT45QNja2BXHE5sSe9iuoaY6drFTVhkD`̵enFh@5׈EenFh@6enFh@5{'Magazine Express 2023 8e jaargang nr. 3enFUƇ