×‰?4×�B!—×‘C’×˜š� ÍÀ �ÍÀÍî�u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://7d4SimiyRiecELrY53X1LcHWll6TncPeaOD8bUBv5Q8Î gKÍ`�Í¨Í×‰	Ú 7cassandra://AT8AFAu6yPBrea94Q3mAxNowvVqMx8Wb7dTkX9TlG80Íc’Í`�ÍPÍà×‰	Ú 7cassandra://yJXu6FkM8BbQEtEMxu2l28eSUYEWpdlUGr0zAUdZoikÍ›Í`�Ì³Í ×‰	Ú 7cassandra://FSVaeeJYntC3m8U6BivNGbGdvSDVfj16pxe9h6eoXkoÎ [& Í �ÍÛÍñ�×Wþ9aä°ÍÞë 'û×˜š�   �ÍÀÍî�u×ˆœ�×         ‘× ��×Wþ9bä°ÍÞë (!� ÍýÍ.�Ì´�9×�H¼http://www.vandunstamboom.nl×�×�Ðˆ×ˆE�×Wþ9aä°ÍÞë 'ü×‰EÚlMOGEN WIJ ONS EVEN VOORSTELLEN.
Het bestuur v.l.n.r.
Lid:
Voorzitter:
Penninsmeester: Jan van Dun uit Etten-Leur.
Lid:
Lid:
Secretaris:
Rina van Dun- Peeters uit Dordrecht.
EugÃ¨ne van Dun uit Boxtel.
Hennie van Dun uit Tilburg.
Ad Potters- van Dun uit Breda.
Kees van Dun uit Duiven.
tel. 078-61629 57
tel. 0411.68 3427
tel. 076-501 60 95
tel. 06-45 09 26 9l
tel. 076-565 0635
tel. 0316-26 44 19
Contributie of donateurschap voldoen !!!
Rekeningnummer van de FVS van DUN is:
17.48.88.252 t.n.v. F.V. Stamboom van Dun te Etten-Leur
Onze contributie is slechts 15,- euro per adres perjaar. Indien u tijdens het lopendejaar
lid wordt betaald u een evenredig deel.
www.vandunstamboom.nl Hier vindt u ons op internet met vele foto's en in kleur
II\HOI.'D.
Adverteerders
B e stuur/Inhoud/Co lofon
Van de Voorzitter.
Van de penningmeester.
Tilburg
Kwartierstaat Frans van Dun
Met Rina op stap.
Datum familiedag.
Muzikant
Familiaris
Adverteerders
A I
Ã�
pag.
pag.
pag.
pagpag.
pag.
2
3
4
4
5
8/9
pag.
12
pag. 14
pag. 14
pag. 14
pag. 15
Redactie: Kees van Dun, Kraanvogelstraat l,692l Ã¯VS, Duiven
[,0|[Ã¯0n vormgeving; lÃ¯ffÃ¯Ã¯i"?'Ã¯""""
×‰	Ú 7cassandra://yJXu6FkM8BbQEtEMxu2l28eSUYEWpdlUGr0zAUdZoikÍ›Í`�Ì³Í �×Wþ9aä°ÍÞë 'ý�×Wþ9aä°ÍÞë 'ü�Í€Íî×‘C’×˜š�   �ÍÈÍ �u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://i27Oespl2NSGyJhBI2O2zRB-8D54upHvLNVgifjJeJMÎ oÍ`�Í¤Í×‰	Ú 7cassandra://0we0VU1J2WPq1NnTz0vYK2u3Vulx95r4PEIHVQCwKBQÍ”@Í`�ÍNÍà×‰	Ú 7cassandra://GeYemQR3Obmtb1bun1kjXkxWWJRPYxJlpXPBsJGw5sIÍ(KÍ`�Ì²Í ×‰	Ú 7cassandra://dbBIEL6HmOP-YYGH2xJ5gPr6uyWBFIbheHrZGnfLopIÎ 	˜= Í �ÍÓÍñ�×Wþ9aä°ÍÞë 'þ×˜š� ÍÈ �Í¾Íí�u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://HOo00dn3pslM4_sOE1Y8sc5fkryOv8FlG2Ta6U0MRbQÎ œáÍ`�Í¨Í×‰	Ú 7cassandra://sltOtXRIo5-K7IfaWzYvpGDm8Bq3pIKpKeTzr0kCUrQÍ°oÍ`�ÍPÍà×‰	Ú 7cassandra://ho8qOFF6QAlzfD5lm3WntgbfOx1r-PER6pJ9umg-RekÍ,©Í`�Ì³Í ×‰	Ú 7cassandra://tJEXLXTDofg7KxGEzcUMs860RvI6YQsjyTj9NFC7GOAÎ 	|¹ Í �ÍÙÍð�×Wþ9aä°ÍÞë 'ÿ’× ��×Wþ9bä°ÍÞë (#� ÌïÍU�W�9×�H²http://geneanet.nl×�×�Ðˆ× ��×Wþ9bä°ÍÞë ("� TÍU�!�9×�H¬http://as.nl×�×�Ðˆ×‰EÚ	’VAN DE VOORZITTER.
In deze financieel roerige tijden, waarbrj middenpagina
secretaris Kees. Deze zal die graag als
gegevens
voor
veel onrust al dan niet aangedikt in de "Dundoenerij" verwerken en publiceren
pers, maakt niet zeker niet beter elke dag in een van de volgende uitgaven, Ik ben
opnieuw slechte berichten, telkens voor benieuwd voor wie dit een nieuwe
'n andere belangen
beroep,
maar
ieder op zijn
beurt. Maar
genoeg gezeurd,
we
besteden maar
wat meer aandacht
(verslavende)
hobby kan worden.
Veel succes, EugÃ¨ne
aan
onze voorouders,
dat is
leuker en de
meeste daarvan
(voorouders) komen niet meer met
veranderingen. De feiten liggen vast,
echter waar? Als u van plan bent om e.a.
uit te zoeken doe dan net als ik, probeer
achter de namen van beide grootouders,
zomogelijk overgrootouders te komen en
geeft die in, in een genealogisch zoekprogramma,
als te vinden bij: www. genlias.nl
of zoek in www. geneanet.nl. wat ik
ook gebruik is Google geef als zoekpatroon
op bijvoorbeeld: genea "van duÃ�1"
soms kom je daar stambomen tegen van
personen, waarin jou te zoeken persoon
ook voorkomt, Zo heb ik van al mijn
kleinkinderen de stamboom gemaakt, met
zowel voorouders van moederszijde als
van vaders zijde. U heeft ze vast wel gezien,
ze zijn gepubliceerd in "dundoenerij
" gevolg is een mooi overzicht. Niet alleen
de "van Dun's kant maar ook "koude
kanf'zo als men in Brabant dat noemt.
Een aanbeveling om te doen, mits je over
een computer en intemet beschikt uiteraard.
Als u zo'n 5 a 6 generaties op "
papier" heeft staan, stuw dat Mn onze
VAN DE PENNINGMEESTER
Voor 3l december hadden er alweer een
aantal mensen hun contributie overgedragen,
onze dank daarvoor. Ook in Januari
en februari kwamen er een aantal overschrijvingen
binnen, ook aan hun een
dank je wel. Maar er zijn ook nog leden
die op dit moment nog hun contributie
moeten voldoen, aan hun zou ik willen
wagen dit zo snel mogelijk te willen
doen want ook wij hebben het geld nodig
om ons wijwilligers werk te kunnen uitvoeren
wat wij allemaal overigens met
veel plezier doen. Zo even tussendoor wil
ik ook graag
alle
nieuwe
leden van harte
welkom heten,
wij
allemaal
hopen dat de
vereniging dat
mag brengen
wat u ervan
verwacht en
mocht u iets
willen weten
over uw stamboom
neem
gerust contact op met onze genealoog
Ton uit Ulvenhout of met onze secretaris
Kees uit Duiven. Zo nu even gauw de
contributie bijwerken, bedankt en tot een
volsende keer.
Jan uit Etten-Leur
×‰	Ú 7cassandra://GeYemQR3Obmtb1bun1kjXkxWWJRPYxJlpXPBsJGw5sIÍ(KÍ`�Ì²Í �×Wþ9aä°ÍÞë ( ×‰EÚ7TILBURG
Een aantal leden waaronder mijzelf zag
Tilburg altijd als een groot geworden
dorp. Het is bij deze mensen nooit opgekomen
dat Tilburg misschien ook wel
stadsrechten zou kunnen hebben, Wel zij
hadden het goed fout. Tilbwg heeft wel
degelijk stadsrechten. Om het foutieve
denken recht te zetten publiceer ik graag
het navolgende verhaal. Het vertelt op
een vlotte en korte wijzehet ontstaan van
Tilburg het centrum met de meeste van
DUNNEN. Het verhaal is ontleend aan
"Gepermeteerd" het periodiek van de
afdeling 's Hertogenbosch van de Nederlandsche
Genealogische Vereniging met
een grote dank aan de schrijver Cor van
der Lleijden.
Een verzameling herdgangen
(buuÃ‰schappen), bevolkt door wevers
en boeren, Ã©Ã©n kasteel enkele herenhuizen
en veel hutten.
Dominee Stephanus Hanewinkel publiceerde
in 1799 het verslag van zijn
Reize door de Majorij
van'sHertogenbosch.
ln dit boek liet hij zich
weinig complimenteus uit over de bewoners
van dit deel van Brabant. Voor Tilburg
maakte hij een kleine uitzondering.
Hanewinkelnoemde Tilburg weliswaar
nog een dorp -
'het grootste van de geheele
Majorij en ook een der grootsten
van onze geheel Republiek'- mÃ�ur
'hetzelve is als een stad aangelegd'.
Rond 1800 was slechts de omgeving van
Kerk en Heuvel aaneengesloten bebouwd
en kon een argeloze reiziger de indruk
geven dat hij in een provinciestadje verbleef.
Behalve deze kleine stadskern bestond
Tilburg uit een conglomeraat van
min of meer met elkaar verbonden herdgangen.
Twee eeuwen geleden was het
merendeel daarvan uitgegroeid tot dorpskernen,
andere waren nauwelijks meer
dan buurtschappen. De herdgangen waren
onderling verbonden door verbindingswegen,
waarlangs verstrooide lintbebouwing
voorkwam. De tussen de
verbindingswegen en -paden liggende
terreinen waren grotendeels nog niet
bebouwd met woningen.
Tilburg werd in het begin van de negentiende
eeuw onderscheiden in een
twaalftal herdgangen. De herdgangen
Kerk, Oerle & Broekhoven., Veldhoven
en Oost-Heikant telden ieder meer dan
1000 inwoners en Hasselt en WestHeikant
volgden met ieder rond de 850
inwoners. In volgorde van grootte volgden
nog Korvel & Laar, Heuvel, Stokhasselt,
Hoeven, Berkdijk en -met
389 inwoners de Benjamin onder de Tilburgse
herdgangen - De Rijt.
In de bebouwde omgeving straalde Tilburg
in het begin van de negentiende
eeuw weinig grootsteedse allure uit. Uit
een rond 1830 samengesteld overzicht
ten behoeve van de invoering van de
grondbelasting blijkt dat het merendeel
van de huizen klein, pover ingericht en
van matige kwaliteit was. Een citaat uit
de beschrijving van de criteria op basis
waarvan de huizen in Tilburg beoordeeld
en ingedeeld werden: 'De huizen van
deze gemeente (of stad) worden in drie
en twintig klassen verdeeld, naar belang
der wij merkbare verscheidenheden, welke
men tusschen dezelve bevonden heeft.
Zij worden voor het grootste gedeelte
door de eigenaars zelve gebruikt, een
gedeelte wordt met tot den landbouw
dienende gebouwen en andere eigendommen
verhuurt en een ander gedeelte
wordt verhuurt met minder dan een half
bunder land, of wel zonder land. De
huizen zijn (onder het toezigt van een
×‰	Ú 7cassandra://ho8qOFF6QAlzfD5lm3WntgbfOx1r-PER6pJ9umg-RekÍ,©Í`�Ì³Í �×Wþ9aä°ÍÞë (�×Wþ9aä°ÍÞë ( �Í†Í ×‘C’×˜š�   �ÍºÍê�u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://3pETwAMHttajfwsVTqI2OEsyqypMlAGHiBUvvaFw6s0Î ªÍ`�Í¥Í×‰	Ú 7cassandra://tedfAC7lzb9ZR2gmZUqrba3_BHkm2P6F33lW1und0zMÍ£UÍ`�ÍNÍà×‰	Ú 7cassandra://A_IFnzKJYeaRlVyOZZvcSEOLZHDmGo3aYSlYEiLp_AUÍ+ÍÍ`�Ì²Í ×‰	Ú 7cassandra://Zgq-Jq-TVgL7481eWacRlurtZFrGFo8D5NZ1AWppSZwÎ 
E� Í �ÍÕÍð�×Wþ9aä°ÍÞë (×˜š� Íº �Í¾Íî�u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://-7YBhejBOc7r_aYhh6R3L0slFelXHLkciWIqGt9GNbgÎ sÍ`�Í§Í×‰	Ú 7cassandra://bIFv9GLuyjYZitQTg-5z7lQ-7c64rsIuAGZxqUaqHMMÍ¢lÍ`�ÍOÍà×‰	Ú 7cassandra://subf0d6I6NoTI7ySU_-1ExKXOPNL2iXvht6m1EBGsJoÍ+ Í`�Ì³Í ×‰	Ú 7cassandra://UmMR6WDFZrDrslqgA4i42n4AgyN7k651dQERrI-ngooÎ ” Í �ÍØÍñ�×Wþ9aä°ÍÞë (×‰EÚ
|buitengewone
inspecteur van het kadaster)
begroot geworden volgens de uitkomst
van den vergelijkenden staat der
gebouwde eigendommen en volgens andere
bekomene inlichtingen. Het Kasteel
van den Heer Graaf van HogendorP is
een hecht, sterk en ruim gebouw naar
den nieuwen smaak vervaardigd en
maakt de eerste klasse uit.
De tweede klasse bestaat slechts uit het
huis van den Heer T. van Dooren, hetwelk
een groot, ruim en gerijfelijk huis
is. De derde, vierde en vijfde klassen
bevatten de voornaamste heeren huizen,
alsmede degeenen der voornaamste
gasthouders en winkeliers.
De zesde, zevende, achtste en negende
klassen, zijn zamengesteld uit minder
uitgebreide huizen, meeren-deels
bewoond door fabrikanten, winkeliers en
herbergiers.
De tiende, elfde, twaalfde en dertiende
klassen bevatten de huizen van mindere
ruimte en gerijfelijkheid bewoond door
renteniers, enz.
De huizen der veertiende, vijftiende, zestiende
en zeventiende klassen behelzen
de voornaamste pachthoeven
en de huizen van ambachtslieden en winkeliers.
De
achttienste en negentienste klassen
bevatten de pachthoeven en de huizen
pachthoeven en wooningen van daglooners.
De
twee en twintigste en drie en twintigste
klassen zijn zamengesteld uit
geringe wooningen van daglooners en uit
andere huisjes of hutten, dienende tot
schuilplaats der behoeftige klasse.'
In onderstaande tabel is vermeld hoe
het Tilburgse huizenbestand over de verschillende
categorieÃ«n verdeeld werd.
In deze tabel is ook de schatting vermeld
van de jaarlijkse huurwaarde
Verreweg het grootste deel van de
ruim 2000 woningen behoorde tot de
klassen met de laagste huurwaarden. In
deze huizen woonden aan het begin van
de negentiende eeuw ongeveer 10.000
mensen. De gemiddelde woningdichtheid
komt daarmee uit op vijf bewoners per
woning.
Katholieken, hervormden en een
paar joden
Verreweg het grootste gedeelte van de
Tilburg werd bij de volkstelling van
1809 als Rooms-Katholiek ingeschreven
(8914 van de 9108). Tevens werden
er 165 hervormden geteld -
die
vooral in het centrum, in de herdgangen
Kerk en Heuvel woonden - en 15 inwoners
van Tilburg gaven aan tot een
andere protestantse geloofsrichting te
behoren (10 luthersen, 3
remonstranten en 2 mennisten).
Daarnaast werden
er 14 Joden geregistreerd.
Tot aan het eind van de
achttiende eeuw maakte
de kleine goep hervormden
in Tilburg de
dienst uit. Dit overwicht
van ambachtslieden van mindere ruimte
en gerijfelijkheid. De twintigste en een en
twintigste klassen, bestaan uit kleine
was geheel in overeenstemming met
de lijn die in deze jaren in de Republiek
×‰	Ú 7cassandra://A_IFnzKJYeaRlVyOZZvcSEOLZHDmGo3aYSlYEiLp_AUÍ+ÍÍ`�Ì²Í �×Wþ9aä°ÍÞë (×‰EÚ	Ægevolgd werd. In de Republiek was het
calvinisme de bevoorrechte religie. Katholieken
konden niet in officiÃ«le ambten
benoemd worden, maar ze konden na
verloop van tijd wel betrekkelijk ongestoord
hun godsdienstoefeningen houden.
Dit mochten ze overigens niet in de belangrijkste
kerk van Tilburg, de Kerk van
't Heike, die in 1633
door de hervormden
werd overgenomen.
De katholieken moesten
voor hun godsdienstoefeningen
uitwijken
naar kerken
over de grens of
genoegen nemen met
de zogeheten schuurkerken.
In
1798 werden in de
Staatsregeling de verschillende
eeloofsrichtingen
aan elkaar gelijkwaardig verklaard.
De Tilburgse katholieken eisten
het bezit en gebruiksrecht van 'hun' kerk
weer terug. Dit werd een moeizame en
langslepende affaire. Een belangrijke
stap in dit 'restitutieproces' werd in
1809 gezet. Tijdens zljnbezoek aan Tilburg
op 17 april 1809 liet koning Lodewijk
Napoleon zich uiwoerig op de
hoogte stellen van de situatie in deze
stad. De kerkelijke situatie had daarbij
zijn speciale aandacht. Twee weken
later kondigde hij een Koninklijk
Besluit af waarin bepaald werd dat voor
de Tilburgse hervormden een kerk gebouwd
zou worden. Zodra ztj die nieuwe
kerk hadden betrokken, zou de oude
parochiekerk weer in handen van de
katholieken komen. De koning bepaalde
dat de bouw van de nieuwe hervormde
kerk niet meer dan 8000 gulden mocht
kosten en dat deze publiek aanbesteed
zou worden. Zo wilde de koning de zekerheid
hebben dat het geld ook daadwerkelijk
aan het kerkgebouw besteed
zou worden. Door een wisselwerking van
politieke veranderingen en vertragingstactieken
van de hervormden duurde het
uiteindelijk tot 1823 voordat de Tilburgse
katholieken de Kerk van 't Heike weer
voor hun eredienst konden gebruiken.
Wollenstoffennijverheid
Tijdens zijnbezoek aan Tilburg was koning
Lodewijk Napoleon aangenaam
verrast door de bedrijvigheid die hij in
Tilburg aantrof. De koning was vooral
onder de indÃ�uk van de textielnijverheid.
In april 1809 waren er in Tilburg 30 wollenstoffenlakenfabrieken
werkzaam.
'waarbij tevens den droogscheerderij
wordt geÃ«xerceerd'. Verder waren er '75
die in commissiÃ«n werken' en'300 weverijen
van laakenen, beevers, baayen en
carasaayen'. Uit deze opsomming valt op
te maken, dat er in 1809 al een wij aanzienlijke
zelfstandige industrie was ontstaan.
Er waren immers slechts 75 weverijen
(kleine werkplaatsen met slechts
enkele arbeiders) die werkten voor nietTilburgse
opdrachtgevers, terwijl er daarnaast
30 grotere en kleinere fabrieken en
×‰	Ú 7cassandra://subf0d6I6NoTI7ySU_-1ExKXOPNL2iXvht6m1EBGsJoÍ+ Í`�Ì³Í �×Wþ9aä°ÍÞë (�×Wþ9aä°ÍÞë (�ÍxÍî×‘C’×˜š�   �Í»Íö�u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://EINm03f4bKBSJ2fFriHATGsfnESwwFdMezhelWUOP4YÎ e:Í`�ÍžÍ&×‰	Ú 7cassandra://21zOw-nVoQBWf1lhp0OH1QCW8IwX-tHdg8UQQfF6sTsÍsuÍ`�ÍKÍà×‰	Ú 7cassandra://__qnsGX4SEmMj2f3M67eYOT6MGF6rrvIXqMaTEwW59sÍ#ÔÍ`�Ì°Í ×‰	Ú 7cassandra://H-KhCR4oiSrBR-Ub-OiDgbkaDO-jRagLPrXJrmllqvoÎ DY Í �ÍÉÍñ�×Wþ9aä°ÍÞë (×˜š� Í» �Í¾Íë�u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://ol_fCBTDfM4xVFmStbfsFnqnjGbgBbnQ4mQmIy27OoQÎ 7Í`�Í©Í×‰	Ú 7cassandra://V_0J41TiPq13HQt7h7m6luYdye-btZM15cfQy4TkuvMÍnÈÍ`�ÍPÍà×‰	Ú 7cassandra://DC-KRpYNE9TwVqvILHRT_B7_KJj3MC3Y35rYigyg7EIÍ#¡Í`�Ì³Í ×‰	Ú 7cassandra://cGYSvcpKbpGUdm4olXKiVQAPTHKh-2IiuhjJKZ5pBbUÎ µ; Í �ÍÜÍñ�×Wþ9aä°ÍÞë (‘× ��×Wþ9bä°ÍÞë ($� ÍáÍV�Ì¨0�9×�H«http://e.tr×�×�Ðˆ×‰EÚˆ"q
Ãª
,,-w
ft"
fuffi
4.-Ã¨
lkF
PurruÃˆ
van R/Ãˆt
fif,ii,hii.iiliÃ­ll!P:x
o
PrP
EX!
y{FE
+ 30-11-1826 UdÃªÃ�r
ftriana Maria
l$l3,.t^u.n^'+'i-Ã¯,1P,
-'Ã³-oe-189
F"tilllll-*u
rlslry
-;Ã¡-ec
Ã‰"8ÃªÃŠ
"g :q
iSSS.
Ks,,
Ã‹ffi
/*f ""nq)-OIo
Ã¯Ã¯l
g'Ã‹\
"'ry*-7
Francisas Cs
'03-01
* 18-0
Henrica
.17-A
MaÃ�tinus Wlhe
Comelius Henri
* 31-0Ã­
Danieila Antonia
'o24'
.26-0
Wilhelm
MaÃ�ia Augustina
*1.8
×‰	Ú 7cassandra://__qnsGX4SEmMj2f3M67eYOT6MGF6rrvIXqMaTEwW59sÍ#ÔÍ`�Ì°Í �×Wþ9aä°ÍÞë (×‰EÚˆIO
,o
l:(/J
/efi
FzE8
lc*
is'
g
//,
â‚¬
k:s'{"rÃˆ
-,"" I
Ã¯e.trr$";
:*ry.,ffi
..a"a
2s98
Ã³oÃ³
1
Ã¯l*"f,Jluoo*'
N
I
Ãˆ J6ephus wn DUN
145 Tilburg
lÃªlia Martina van DUN
145 Tilburg
lia vÃ¡n oUN
X7 Tilburq
lohannes Ã�an DUN
f"I'LÃ¯Ã¯%"o,,
#"Ã¯5"'bnr"
ID Tilburq
lus MaÃ�ia-van DUN
f59 Tilburg
F
@<
i.g
8Ã¡P
s@5
Lomelis
VERBUNT
OJ
4'AÃˆ*
.$"
re
K{""
\,Ã‹
@ ,4{Ã S"
@6"#,
%'ÃŠd
ffeÃ‹'
Ã‹iiik"t"
×‰	Ú 7cassandra://DC-KRpYNE9TwVqvILHRT_B7_KJj3MC3Y35rYigyg7EIÍ#¡Í`�Ì³Í �×Wþ9aä°ÍÞë (	�×Wþ9aä°ÍÞë (�ÍzÍö×‘C’×˜š�   �ÍÊÍî�u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://9V_d5suDvA5HPy0XajkC9_7Z49X3V2Sk07nJ35UXaeEÎ ƒËÍ`�Í²Í	×‰	Ú 7cassandra://aoIY3U-cSoeFdhnnre0eNQ4q8_jw1DNm-xVltVPCS6EÍŸ¿Í`�ÍTÍà×‰	Ú 7cassandra://QajR0HIBqPiQ1p-Mj4vObbUzorHleSXXb5b1caG9T5UÍ*DÍ`�Ì¶Í ×‰	Ú 7cassandra://UOccW9DVKvu_MxZGlYNF1NlH0W0giVblPWOU5ewBtOAÎ ŽÝ Í �ÍìÍñ�×Wþ9aä°ÍÞë (
×˜š� ÍÊ �ÍÈÍð�u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://6M28XmCeuGD24jXDmygyT-1LP6GwBmYzetieghSKp4sÎ Ã`Í`�Í°Í×‰	Ú 7cassandra://B7CjAv4Gue52Wz27uoPSwECukzetB_7iI5QIA80CBPoÍ²`Í`�ÍSÍà×‰	Ú 7cassandra://0IhYyeJz2wijEPpA_OEB_28VVSYc3qZ5l9oqBGgrSJwÍ,ïÍ`�ÌµÍ ×‰	Ú 7cassandra://F9oSBILzZSEyejkWaCwRlFeJwRM8l_3Twz0jz0CF-ywÎ 	ª Í �ÍçÍñ�×Wþ9aä°ÍÞë (×‰EÚò300 zelfstandige weverijen waren. Uit
tellingen blijkt dat er toen 4650 mensen
in de textielsector de kost verdienden,
hetgeen op een totaal inwonertal van
ongeveer 10.000 mensen een buitengewoon
hoog aandeel is.
Het bezoek van Lodewijk Napoleon
was voor de Tilburgse wollenstof[enfabrikanten
een welkome gelegenheid om
de slechte toestand van hun bedrijven
onder de aandacht van de vorst te
brengen. Hierbij lieten ze het echter niet
bij klagen alleen, maaÃ� ze kwamen ook
met concrete voorstellen om de situatie
te verbeteren. Zo stelden ze voor: 'Het
kleeden van de land-en zeemacht en
Godshuizen door den inlandschen fabrieken,
verbod van uitvoer van alle
inlandsche wol, het aanmoedigen tot de
schapenteelt, opheffing der belastingen
op haardsteeden, torf, kooien, zeep en
andere benodigdheden voor den fabriek.'
Na het bezoek van Koning Lodewijk
zou echter dit nogal sombere beeld voor
aanzienlijk werd verzwaard. Bovendien
werden de invoerrechten van geverfcle
lakens op l5Vo en van de ongeverfde
lakens op looÃ� gebracht. Na de inlijving
bij Frankrijk in l8l0 ging ook
Tilburg delen in de vruchten van het
volslagen verbod van invoer van veel
buitenlandse producten, o.a. van wollen
lakens en andere stoffen. Echter konden
nu de producten uit de Duitse gebieden,
die ook bij het Franse rijk waren ingelijfd,
gemakkelijker dan voorheen in
ons land worden ingevoerd. De Tilbwgse
vrees voor deze invoer was echter
nietzo groot als die voor de nu verboden
invoer van Engelse waren. De bloei
sinds 1810 is voor het grootste deel te
danken aan de Franse legerorders. Tilburg
keek al lang uit naar een nieuw afzetgebied
en het was onder meer aan
maire Martinus van Dooren te danken,
dat in het Franse leger nu een nieuwe
grote afnemer werd gevonden. Toen
Napoleon in l8l0 tijdens een bezoek aan
Brabant
informeerde
of Tilburg
50.000 militairen
zov
kunnen
kleden.
antwoordde hU
zonder lang nadenken
en zonder
ruggespraak met
een volmondig
'Ja!'. Vooral in
l8l2
zijn deze
leveranties van
grote omvang
seweest.
de wollenstoffenindustrie sterk in gunstige
zin veranderen. Bij decreet van 2
mei 1809 werd de invoer van wol
vrij, terwijl de uitvoer van ruwe wol
Diep in de buidel voor de straatweg
Een andere aanbeveling die de Tilburgse
fabrikanten aan koning Lodewijk
Napoteon meegaven, had be×‰	Ú 7cassandra://QajR0HIBqPiQ1p-Mj4vObbUzorHleSXXb5b1caG9T5UÍ*DÍ`�Ì¶Í �×Wþ9aä°ÍÞë (×‰EÚ}..1
'15Ã¯
trekking
op het verbeteren van de infrastructuur.
'Het graaven van een canaal
of vaart van Schravenmoer, den
Groenendijk of Schrevelduijn Capelle
alwaar dagelijks ebben en vloed
is op Tilburg en welke destantie niet zeer
groot is. Hierdoor zouden inzonderheid
de fabrieken gefavoriseerd worden,
daar de landwagt zoo in het aanvoeren
van wolle als vervoer der laakenen en
andere een enorÃ�n bezwaax opleverd'' Het
kanaal liet nog meer dan een eeuw oP
zich wachten, maaÃ� van de verbetering
van de transportmogelijkheden over de
weg werd meteen werk gemaakt'
Tilburg kon tot in de 19" eeuw slechts op
enkele onbetekenende zandwegen wijzen,
die het verbonden met de
Langstraat,'s-Hertogenbosch, Eindhoven,
Hilvarenbeek, Turnhout en Breda. Nieuwe
kansen lavamen er toen keuer Napoleon
het Koninkrijk Holland in 1810 bij
het Franse imperium inlijfde. Hij wilde
overal in zijn onmetelijke rijk steenwegen
laten aanleggen. Als zijn regering
van langere duur was geweest, zou
Noord-Brabant binnen korte tijd een
goed wegennet gehad hebben. Maar het
bleef bij hetKeizerlijk Decreet van l6
december l8l 1 waarin het Franse
wegenplan omschreven werd.
Na de verdrijving der Fransen trof
koning Willem I onmiddellijk maatregelen
om de aanleg en verbetering der
wegen voort te zetten. In het Koninklijk
Besluit van25 juli 1816 werd
het nationaal wegenplan vastgesteld.
Van de wegen die over NoordBrabants
grondgebied liepen, waren die
van Den }Jaagnaar AntwerPen en de weg
van Middelburg naar Kleef de belangrijkste.
Het provinciaal bestuur van NoordBrabant
bepleitte de urgentie van wegenaanleg
met de volgende argumentatie: in
Boeren: geen slaven der gewoonte In
het verzoekschrift waarin gepleit werd
voor de ontsluiting van Tilburg met een
verharde verbindingsweg met Breda en
Den Bosch, werd niet alleen gewezen op
het belang van de weg voor de textielnijverheid.
In een lange zin werden ook
de Tilburgse boeren er bij betrokken. 'Dat
de landbouw in de Provintie NoordBraband,
hoewel sedert eenige jaren aanmerkelijk
toegenomen, echter nog voor
veele verbetering en uitbreiding vatbaar
is, bijzonder in dat gedeelte, hetwelk
het verst van de Rivieren of Vaarten is
gelegen en waartoe een steenweg
over Tilburg dus zeer zeker veel zoude
contribueren
De Tilburgse drossaard Adriaan van
der Willigen had er kort voor 1800 al op
gewezen dat er op het gebied van de
landbouw nog veel te winnen was.
'Overal zijn de boeren doorgaans onde
zomer kon men tot dusverre oP een
kar getrokken door een boerenpaard
niet meer dan 600 kilo langzaam transporteren
en in de winter waren de zandwegen
totaal onbruikbaar.
Even leek het erop dat Tilburg achter het
net zou vissen. Omwille van kostenbesparing
werd bepaald dat de weg
van Breda naar Den Bosch via Loon oP
Zandzou lopen. Een zware delegatie van
Tilburgse notabelen -
vooral bestaande
uit fabrikanten - bepleitte een verlegging
van het tracÃ©. Slechts als het gemeentebestuur
de extra kosten voor haar rekening
nam, zou er een iets langere rijksweg
aangelegd worden, maar die zou dan
wel door Tilburg lopen. Dit leek voor het
vooruitziende stadsbestuur geen beletsel.
Door allerlei oorzaken was de verharde
straatweg overigens pas in dejaren
1840 klaar.
×‰	Ú 7cassandra://0IhYyeJz2wijEPpA_OEB_28VVSYc3qZ5l9oqBGgrSJwÍ,ïÍ`�ÌµÍ �×Wþ9aä°ÍÞë (�×Wþ9aä°ÍÞë (�Í’Íð×‘C’×˜š�   �ÍÐÍî�u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://qieidbTzzr36d8oVTcSRhRDARA4inEODQ9kizRsWwaEÎ ÅûÍ`�Í¹Íÿ×‰	Ú 7cassandra://kbSLv1DEitCuk_1FE3mn7a74UP54wUwG8KRb1cqvLakÍ¦ Í`�ÍWÍà×‰	Ú 7cassandra://zb08KFKOK3HSNHlnq3XTe0AJT1wxWozARGxz1UO8M-sÍ+úÍ`�Ì·Í ×‰	Ú 7cassandra://tJrErnWLoU9p6kBiWvUnLxERbfMuiUq5HUE8oFhGvRwÎ 	ø Í �Í÷Íñ�×Wþ9bä°ÍÞë (×˜š� ÍÐ �ÍÅÍõ�u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://P30uZpurLzIHMCOs1iyBWk5dUrq7kO4VEJtfMMvV7vUÎ †Í`�Í©Í×‰	Ú 7cassandra://5Gz8I1eQpoHevtD8u3KCWmB4x-ePEe5q8pu6JKo2MUUÍ¡ƒÍ`�ÍPÍà×‰	Ú 7cassandra://layaVqDxEP6-LiYFS1BSLoJnpTZwD8Zovx7PN9WAoDgÍ*œÍ`�Ì³Í ×‰	Ú 7cassandra://WOsqMx1agM3GQ5Tw8J4hyaVmpHqD3ezmcTR6dm9EqxYÎ 
lÊ Í �ÍÛÍð�×Wþ9bä°ÍÞë (×‰EÚ
achtzaam en slaven van de gewoonte,
maar zij zijn het bijzonder in dit land, zij
denken er schier niet over hun staat te
verbeteren, maar zwoegen geduldig en
onderwerpelijk voort, gelijk den os
die zrj voor de ploeg drijven; zij werken
veel doch zonder overleg; door wel
bestuurde vlijt zouden zij met minder
moeite veel meer doen. Van dit land is
ongetwijfeld veel meer partij te trekken,
doch men heeft het altijd veronachtzaamd
en als een wingewest slechts aan de
grenzen gelegen aangemerkÃ�.'
Het oordeel dat Adriaan van der Willigen
over de ongeveer 300 Tilburgse
boeren velde, was te hard. Hij had daarbij
onvoldoende oog voor geringe omvang
van het areaal landbouwgrond en de
zeer matige kwaliteit daarvan. Slechts
een derde deel van de oppervlakte van
Tilburg was gebruik als akkerland of
grasland. De rest, voor zover niet gebruikt
voor wegen, woningen en werkplaatsen,
bestond uit heidevelden. De
hoger gelegen, drogere heidevelden werden
gebruikt voor het weiden van het vee,
terwijl uit de natte heide plaggen werden
gestoken die als strooisel in de potstal
een belangrijke rol speelden bij de
mestbereiding.
De 300 boerderijen lagen vaak in
groepjes verspreid over het grote grondgebied
van de gemeente Tilburg. Het
overgrote deel van de boerenbedrijfies
was tussen de 5 en 10 ha groot. In
verband met de bevolkingsgroei zou in de
negentiende eeuw door bedrijfssplitsing
het aantal kleine bedrijven toenemen.
Van plattelandsdorp naar industriestad
Maar
het relatieve belang van de landbouw
zou na 1809 sterk afttemen. De
bevolking in Tilburg vertienvoudigde
tussen 1809 en 1940. Het ontwikkelde
zich van een groot plattelandsdorp tot een
echte industriestad. Behalve de snel
expanderende textielindustrie, waren ook
andere sectoren, zoals de metaalnijverheid
en de schoenenindustrie, verantwoordelijk
voor de metamorfose die Tilburg
nadat het tot stad was verheven zou
ondergaan. De samenstelling van de
bevolking en haar mentaliteit zouden
niet wezenlijk veranderen. Immers: de
bevolkingsgroei kwam hoofdzakelijk op
rekening van de natuurlijke aanwas. Tilburg
werd geen industriestad met de erbarmelijke
woon-, werk- en leefomstandigheden
die zo kenmerkend zijn
voor industriecentra met ongecontroleerde
groeistuipen. Tilburg beschikte
over voldoende ruimte om de bevolkingsgroei
op te kunnen vangen. Er
vond vooral verdichting plaats. De
grote open terreinen tussen de diverse
woonkernen werden geleidelijk opgevuld
met woningen en bedrijven.
Ook al had Lodewijk Napoleon op 17
april 1809 op papier Tilburg tot stad verheven,
de Tilburgers hadden er zelf nog
meer dan een eeuw voor nodig om de
nederzetting tot een stad te laten uitgroeien
en deze een stedelijke allure te
verschaffen.
MET RINA
OP STAP
Vandaag, wijdag
de 13d",
ben ik op weg
naar LAURAN
VAN
DUN te Tilburg.
Ik
ben benieuwd
nÃ�utr
zijn verhaal.
×‰	Ú 7cassandra://zb08KFKOK3HSNHlnq3XTe0AJT1wxWozARGxz1UO8M-sÍ+úÍ`�Ì·Í �×Wþ9bä°ÍÞë (×‰EÚ
†Yan zijn schoonzus, Joke van DunSmolders,
(getrouwd met een broer van
Lauran, Frans), begreep ik dat Lauran
meer interesse heeft in stamboomverenigingen
dan Frans.
Lauran woont in een gezellige flat in Tilburg
en natuurlijk was de koffie al bruin
toen ik daar arriveerde. Lauran is na de
Lagere school en het behalen van het
Middenstanddiploma, op 22-jarige leeftijd
naar AustraliÃ« vertrokken. Hij is daar
gaan werken in Melbourne in de textielindustrie.
Niet
in de
verkoop,
maar in
een fabriek.
Hij
werd
sp anne r
en werkte
samen
met iemand
op
de spanmachine.
Daama heeft hij nog gewerkt in
een textiel veredelingsbedrijf, met verven
en het verder afuikkelen van de textiel.
In het begin had hij veel last van heimwee,
maar omdat hij een contract voor 2
jaar had getekend, kon hij alleen, als hij
voldoende geld voor de overtocht had,
naar Holland voor vakantie. Dat heeft hij
ook twee keer gedaan, maar omdat zijn
ouders in 1980 de 50-jarige bruiloft vierden,
heeft hij n 1979 besloten zijn contract
niet te verlengen en is hij op tijd
teruggekeerd naar Holland om ook op het
feest aanwezig te kunnen zijn. Hij heeft
een korte tijd ingewoond bij zijn zus Ria
en vond werkt in een bandenfabriek.
Daama is hij terechtgekomen in de distributie
van een groothandel in levensmiddelen.
Dat was bij Jack Hermans in Gilze.Daar
heeft hij tot 1984 gewerkt. Toen
kreeg hij helaas een hemia, waardoor hij
in de ziektewet terecht kwam en uiteindelijk
in de Sociale Bijstand. Daarna heeft
hij 6 jaar in de banenpool gezeten. Dit
was bedoeld voor langdurige werklozen
en via deze banenpool is hij bU de Sociale
Werkplaats gaan werken, totdat hij
vorig jaar augustus een herseninfarct
kreeg. Dan kom je weer in de ziektewet
en dat duurde voor hem een half jaar.
Daama is hij geleidelijk weer aan het
werk gegaan
en werkt nu
zo'n 6 uur
per dag. Hij
heeft nog wel
last
van
evenwichtstoornis,
maar
daarmee
moet hij
volgens zijn
zeggen maar
mee leren
leven. Volgend jaar juni werkt hij dan
12,5 jaar bij de Sociale Werkplaats. Hij is
nooit getrouwd geweest, maar heeft wel 3
broers en I zus. (zie de stamboom) Lauran
heeft naast zijn werk ook een geweldig
boeiende hobby. Hij verzamelt alle
gegevens van alle Nederlandse burgemeesters
van alle Nederlandse gemeenten.
In zijn kamer staan rijen met ordners,
waarin hij alle lijsten (zoals dat heet) met
gegevens vanaf ongeveer 1825 bijeen
heeft. Veel informatie haalt hij natuurlijk
van het internet en samen met een wiend
wisselen ze ook gegevens uit. Uiteraard
is hij ook op vele stadskantoren vaak te
vinden en krijgt hij ook veel informatie
toegestuurd vanuit het hele land. Tot slot
wilde hij graag lid worden van onze
Stamboom vereniging en dat vond ik een
×‰	Ú 7cassandra://layaVqDxEP6-LiYFS1BSLoJnpTZwD8Zovx7PN9WAoDgÍ*œÍ`�Ì³Í �×Wþ9bä°ÍÞë (�×Wþ9bä°ÍÞë (�Í•Íõ×‘C‘×˜š�   �ÍÐÍþ�u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://Ud2gnJDj3HASRtuSiskP48KRE42dzXqhVCpf8SmsFB8Î 8¤Í`�Í­Í×‰	Ú 7cassandra://jJkszXiJpzwb24Zj6C6XkV-ljKH0zEYOreo-q9XmNJUÍ…ÆÍ`�ÍRÍà×‰	Ú 7cassandra://CnYmn9-eKBUJkskYsTjAdAbMHseO5x2nt3oIYUUhJ_cÍ'	Í`�Ì´Í ×‰	Ú 7cassandra://Wc5b6J-XI6jOPLTssL7XXXQGrW8yGwl3-Z9ZCYRmbkIÎ 	rµ Í �ÍãÍñ�×Wþ9bä°ÍÞë (×‰EÚãAGENDA BIJWERKEN:
EAMILIEDAG 2OO9
Dit jaar vindt onze familie bijeenkomst plaats op 5 september 2009. Houdt u deze
datum wij en komt u ons geiellig bezoeken in Ã³udenbosch, waar we weer een leuk
dagvullend programma uoÃ­ r, hebben bedacht. Nadere bijzonderheden hoort u tijdig
goed besluit van mijn bezoek . Bedankt
Lauran voor je verhaal en tot ziens op de
komende Familiedag'
RinavanDUN- PEETERS
Rina, bedankt het was weer een mooi
verhaal.
I
I
I
l
MUZIKANT
Het is zondag 9 december 2008, vandaag
presenteert Peter van Doren zijn nieuwe
Cd-single "Ik wil meer". Hij doet dit in
the Gallery aan de heuvelring in Tilburg.
Met een aantal bewiende artiesten gaat
hij er een gezellige Brabantse middag van
maken. Peter is dol op muziek, zijn CD
bevat vier nurnmers die nogal variÃ«ren in
stijl. Het klinkt verrassend en dat past
helemaal in de stijl van Peter' Twee nummers
komen op videoclip enzijn opgenomen
in de Druiventros in Berkel-Enschot.
Dit is wij vertaald en ingekort een artikel
uit "de Weekkrant" stadsnieuws Zondag.
Maar wie is nu die Peter van Doren dat
hij in ons blaadje staat? Wel, OPa was
Wim van Dun en oma was Bets CuijPers
beide in Tilburg geboren. Zij hadden 3
dochters en een daarvan is de in 1952
geboren Elisabeth Huberta Maria van
Dun en zij is de moeder van Peter en
daarmee is Peter volgens de erfelijkheidsbeginselen
niet in naam maar wel in lichaam
en geest ennnn DNA een halve
"van Dun". Wij wensen Peter heel veel
succes n ziin komende carriÃ¨re en hopen
nos veel van hem te horen
Peter van Doren
FAMILIARIS
22 november 2008 is DaniÃ«lle van Dun
overleden. Zii was het zonnetje in huis'
Wij wensen alle nabestaanden veel sterkte
toe.
Op l l december 2008 verliet Nellie van
Biadel-van Dun uit Waalwijk het land der
levenden. Wij wensen alle nabestaanden
veel sterkte toe.
Na een kort ziekbed is op 26 december
2008 Dionisius Adrianus van Dun in
Vlissingen overleden. Hij was 54 jaar
samen met zijn wouw Truus. Wij wensen
haar en ook alle andere familie veel sterkte
tn deze moeilijke dagen×‰	Ú 7cassandra://CnYmn9-eKBUJkskYsTjAdAbMHseO5x2nt3oIYUUhJ_cÍ'	Í`�Ì´Í �×Wþ9bä°ÍÞë (×ˆE�×Wþ9bä°ÍÞë (�×Wþ9bä°ÍÞë (�Í Íþ)­2009-01-aprilµDundoenrij April 2009�×Wþ9Vä°[§ûµæ¶