׉?ׁB! בCט  {u׉׉	 7cassandra://Wj9bX7ngAZbCDKLBGSFDsaTMTBtNMT26uN613nmFnPQ 6`׉	 7cassandra://6Vb3huX957Q_h06bhb5y76kuFNWserB5nZR2qf1ZKwQͅ`S׉	 7cassandra://dsjnZC5hUj5jDKBqi4HXArvz6c3yo0e1r5SYJIPny2g."`̵ ev5h@S׈Eev5h@׉E=DIT NUMMER
COMMUNITYLEDEN IN THE PICTURE
34
12
20
Introductie van de HR coaching code
7 perspectieven voor executives en executive
coaches om rekening mee te houden
Lagen in aanwezigheid –
workshop dr. Tünde Erdös
NOBCO-Symposium Coaching en Onderzoek
Coach. Hét magazine over coaching
JAARGANG 14
NUMMER 4 2023
׉	 7cassandra://dsjnZC5hUj5jDKBqi4HXArvz6c3yo0e1r5SYJIPny2g."`̵ ev5h@ev5h@{בCט   {u׉׉	 7cassandra://VbsbfNI2dTRXXk5KmDBbFFSY-bkMe8NbyxhbIz1N0ZU ݇`׉	 7cassandra://zscx5WsZmHyBD-KruX0Zk8MfWaIOM3NXSFJ6qhQOJHIon`S׉	 7cassandra://NOyoYb-nqY5wAI92S2MjGFpA9PgiIINY6M5D5pAiNuM#`̵ ev5h@^ט  {u׉׉	 7cassandra://bT7262qz4AYWIUrq_p7yuZVaguovgSImmQyd-CiUzgo m`׉	 7cassandra://88hNGkiRslPszaqCdT4VqXA7JDzytWr0V6eJ_D3qxo0\'`S׉	 7cassandra://KlTMOpfrUbwdjWJlb_oo7KGD0TK721XM_gwYk08oaec`̵ ev5h@_נev5h@V rn9׉Hmailto:info@nobco.nl%0DGׁׁrנev5h@W t9׉Hhttps://www.nobco.nl/Gׁׁrנev5h@X A9׉H Shttp://www.facebook.com/Nederlandse-Orde-van-Beroepscoaches-NOBCO-1976783739243921/Gׁׁrנev5h@Y 9׉Hhttp://www.twitter.com/NOBCOGׁׁrנev5h@Z   9׉H %http://www.instagram.com/nobco_coach/Gׁׁrנev5h@[ _9׉H <https://www.linkedin.com/company/nobco/?originalSubdomain=nlGׁׁrנev5h@\ js̈9 ׉SG
ׁׁrנev5h@] Z9 ׉SG
ׁׁrנev5h@f l9ׁHhttp://www.nobco.nlׁׁЈנev5h@e yj9ׁHmailto:info@nobco.nlׁׁЈנev5h@d ̺ہx9ׁHmailto:redactie@mos-net.nlׁׁЈ׉EInhoud
03 Voorwoord Marieke Jellema
04 Workshop Coaching voor wendbaarheid
06 Genomineerden NOBCO-award 2023
bekend
12 HR coaching code: de effectiviteit van
coaching vergroten door krachten te
bundelen
16 Ontwikkelingen in het coachinglandschap:
inzichten en impact
20 7 perspectieven voor executives en
executive coaches om rekening mee te
houden
24 Blijf op de hoogte met de artikelen van
Boom Coaching Collectie en Professioneel
begeleiden
26 Wetenschap: wat weten we
over peer coaching?
32 Impressie 14e Wetenschappelijk NOBCOSymposium
Coaching en Onderzoek
34 Lagen in aanwezigheid – workshop
dr. Tünde Erdös NOBCO-Symposium
Coaching en Onderzoek
38 NOBCO in het Nieuws / NOBCO in de Media
39 Agenda – haak aan bij de NOBCO-events
Introductie van
HR coaching code
Pagina 12
7 perspectieven voor executives
en executive coaches om
rekening mee te houden
Lagen in aanwezigheid –
workshop dr. Tünde Erdös
NOBCO-Symposium
Coaching en Onderzoek
Pagina 20
Pagina 34
Coach. Hét e-magazine over coaching verschijnt vier keer per jaar,
Jaargang 14, nummer 4
NOBCO,
Colofon
Redactie: Annejet de Blécourt, Geeske te Gussinklo,
Miriam Oude Wolbers, Eefje Rondeel, Mariska Verduijn,
Rebecca Wolf.
Grafische vormgeving: Vincent Stolk –
Concept & Ontwerp, IJmuiden
Het eerstvolgende nummer verschijnt in maart 2024..
Heb je kopij voor de redactie? Aanleveren kan tot en met
22 januari 2024, via redactie@mos-net.nl. Overname van
artikelen is toegestaan na voorafgaande toestemming van
de hoofdredacteur en met bronvermelding. De meningen in
dit blad zijn niet vanzelfsprekend gelijk aan de opvattingen
van de uitgever.
De Nederlandse Orde van Beroepscoaches is de
grootste beroepsorganisatie voor professionele
coaching in Nederland. Wij zijn het platform
voor professionele coaching in Nederland.
Onze visie is dat professionele coaching een
wezenlijke bijdrage levert aan het welzijn en de
ontwikkeling van mensen en organisaties.
Nederlandse Orde
van Beroepscoaches
Postbus 1167
3860 BD Nijkerk
033-247 34 28
info@nobco.nl
www.nobco.nl
׉	 7cassandra://NOyoYb-nqY5wAI92S2MjGFpA9PgiIINY6M5D5pAiNuM#`̵ ev5h@׉E
voorwoord
Beste lezer,
Het is alweer half december en bijna kerst! Een tijd
waarin veel mensen zich verheugen samen te zijn met
anderen, met familie en dierbaren. Er gaat vaak een
bindende werking van kerst uit: mensen uit verschillende
windhoeken zoeken elkaar in deze tijd op, om in
gezamenlijkheid vrede te vieren; het kan zelfs een staakthet-vuren
uitlokken. Kerst is een tijd van samenkomen,
hoop en reflectie.
Voor mij persoonlijk is deze kerst ook de tijd waarop ik
voelbaar mis wie er niet meer zijn. Ik vind het bijzonder
dat je voor het dragen van dat gemis ook een community
nodig hebt. Het delen van gemis maakt dat je je opnieuw
kunt verbinden. Het gevoel ergens bij te horen, bij een
familiesysteem, bij een community, is een oeroude
behoefte. Als je het mij vraagt, zit de kracht in de
ontmoeting.
Toen we het Wetenschappelijk Symposium
organiseerden, hebben we – na twee coronajaren –
gekozen voor een live event en de ontmoeting op locatie.
En wat een mooie dag was het. Maar tegelijkertijd
hebben we door de keuze om het live te organiseren
de weg van een hybride event afgesneden. Dat leidde
tot een paradox. We wilden de dag persoonlijker
maken door alleen live aanwezigheid te faciliteren. De
belangstelling was alleen zo overweldigend dat we onze
waarde van inclusie niet overeind konden houden. Het
echte contact, maakte dat het contact met sommigen
stopte. Hopelijk heb je gemerkt dat we een divers
aanbod proberen aan te bieden met gelegenheid om je
te verbinden. De verschillen in onze community zijn onze
kracht en onze uitdaging.
Als ik terugkijk op 2023 dan stond daarin voor ons
het belang van het platform centraal. We hebben veel
banden aangehaald met partijen die professionele
coaching een warm hart toedragen. Met de NVP hebben
we gewerkt aan de HR coaching code, met vijf tips om
de effectiviteit van coaching te verhogen (zie pagina 14 in dit
magazine). We hebben regelmatig overleg met zusterberoepsorganisaties
over de professionele standaard
van ons vak en maken die in Nederland bekend. We
praten met werkgeversorganisaties over de gelden
in CAO’s en hoe die ingezet kunnen worden voor
coaching. We hebben intensief contact met opleiders
die geaccrediteerd zijn en kunnen door hen studenten
verwelkomen bij NOBCO. En mensen die zich heel lang
of op bijzondere wijze inzetten voor de professionaliteit
van ons vak, zetten we in het zonnetje met de NOBCO
Quality Award.
NOBCO leeft en ontwikkelt zich dankzij de ontmoeting
en onderlinge interactie. Daar ontstaan de ideeën. Als
jij ideeën hebt hoe we samen als community nog meer
impact kunnen maken, laat het vooral weten. Uiteindelijk
doen we het daarvoor: voor persoonlijke ontwikkeling,
voor het welzijn van mensen en voor maatschappelijke
impact.
Met hartelijke groet,
Marieke Jellema
Voorzitter bestuur NOBCO
3
׉	 7cassandra://KlTMOpfrUbwdjWJlb_oo7KGD0TK721XM_gwYk08oaec`̵ ev5h@ ev5h@{בCט   {u׉׉	 7cassandra://EdQmRnMs6eYY6g9H8DYn_raOsenOyIi8ti23cEnBLdo `׉	 7cassandra://eDWAZEJmpbwOYjqOMREmEXJ6uyArJHphysDSwUWygTUG`S׉	 7cassandra://ajryB7rcAoUuvVokb0t71TlVmm8IUj9N32tvIz7bVpo`̵ ev5h@gט  {u׉׉	 7cassandra://uI-w7Sy9IH2iF9rw14ufzN8aq0RY7OdQBWfvjoNFM2c 
`׉	 7cassandra://A8VnNG9UshRXg4RiohcK2Yl-pO3aMvbdAzG_7y-Py6IhH`S׉	 7cassandra://o84iZtqqm1T2ytxiCLQx9Ysjv7Lpx1lKhIx6MZe9E4k <`̵ ev6h@hנev5h@b x9 ׉SG
ׁׁrנev5h@c ׁJ9 ׉SG
ׁׁr׉EWorkshop Coaching voor wendbaarheid
Hoe coaching het verandervermogen
van een organisatie kan verhogen
Op 12 oktober vond de HR live beurs plaats in Den Haag. Ook dit jaar was NOBCO present met
een informatiestand en een workshop. Het thema van dit jaar was ‘The new world of work’. NOBCO
heeft hierop ingespeeld met een workshop ‘Coaching voor wendbaarheid’. In tijden van verandering
is er grote behoefte aan wendbaarheid. Wendbaarheid is het vermogen om versneld te anticiperen,
reageren en te leren in turbulente omgevingen. Het is mogelijk om op een gestructureerde manier
wendbaarheid te vergroten, onder meer door de inzet van coaching. Voor een volle zaal vertelden
NOBCO-coaches Miriam Oude Wolbers en Sari van Poelje over de noodzaak tot wendbaarheid en
de verschillende dimensies waarop HR-professionals invloed kunnen uitoefenen in de organisatie.
Miriam Oude Wolbers en op het scherm Sari van Poelje.
׉	 7cassandra://ajryB7rcAoUuvVokb0t71TlVmm8IUj9N32tvIz7bVpo`̵ ev5h@׉E
Om met de noodzaak tot wendbaarheid te beginnen:
uit een onderzoek naar verandervermogen van organisaties
(Nationaal onderzoek naar verandervermogen,
2022) blijkt dat 84% van de werknemers weinig geloof
heeft in het verandervermogen van de eigen organisatie.
Slechts 16% is overtuigd dat de organisatie effectief
om kan gaan met veranderen. Een schrikbarend laag
percentage in deze dynamische tijd waarin veranderingen
elkaar snel opvolgen. Ook blijkt dat maar 50%
van de medewerkers de koers van de organisatie kent
en dat slechts 20% de noodzaak ziet voor verandering.
Leidinggevenden schatten het verandervermogen iets
hoger in dan medewerkers. Veranderen is lastig, mensen
willen wel veranderen maar niet veranderd worden,
ze willen zelf invloed en regie hebben.
Vier dimensies
Als het verandervermogen achterblijft dan kunnen de
volgende problemen ontstaan: de time-to-market duurt
te lang, de klantbetrokkenheid is onvoldoende, er is
weinig cross-functionele samenwerking en organisaties
slagen er niet in om de juiste talenten aan te trekken. De
bedrijfsinnovatie moet gelijke trend houden met de product-
en procesinnovatie. Daarom zijn wendbare structuren
en inspirerende leiderschapsteams van belang.
In de workshop werd ingegaan op vier te onderscheiden
dimensies:
1) Anticipatie: innovatieve bedrijven scannen en leren
zowel van de interne als externe omgevingen om
kansen voor innovatie te detecteren;
2) Richting geven: door het WHY centraal te stellen
en een duidelijke purpose te delen ontstaan er wendbare
kaders;
3) Innovatie: creativiteit en commercie gaan hand in
hand;
4) Samenwerking: crossfunctionele samenwerking in
combinatie met duidelijke prioriteiten.
HR kan op deze dimensies bijdragen door:
• De noodzaak voor verandering in de organisatie te
vergroten zodat iedereen de urgentie voelt;
• Het faciliteren van dialoogsessies over purpose en
medewerkers meenemen en betrekken in dit verhaal;
• Ontmoetingen met klanten centraal te stellen in management
development;
• Het integreren van R&D en Sales in innovatieve
projecten;
• Crossfunctionele samenwerking te bevorderen;
• Het creëren van een coachingcultuur.
Er is sprake van een coachingcultuur in organisaties als
er een klimaat is waarin mensen oog hebben voor ieders
potentieel en allen elkaar aanspreken op waarden,
ambities en talenten.
Een coachende cultuur in organisaties kan helpen om
dit verandervermogen te vergroten.
HR coaching code
Aan het einde van de presentatie was er voor alle
deelnemers de HR coaching code, zie elders in dit
magazine. Een mooi checklist voor HR om het maximale
uit een coachingstraject te halen en daarmee een
impuls te geven aan eigenaarschap en wendbaarheid in
organisaties.
5
׉	 7cassandra://o84iZtqqm1T2ytxiCLQx9Ysjv7Lpx1lKhIx6MZe9E4k <`̵ ev5h@ev5h@{בCט   {u׉׉	 7cassandra://MS8lGw-D0-AozOuYV4Idf6YJpO3bN9fWjvh42GVCJ3M `׉	 7cassandra://CAGxwDXQVQCUHVg8_qHpICNUsfIBMxD1ZyeSSLFJv5AT`S׉	 7cassandra://GtnwBLI3uunoAVhrpLpD19UexvDF3JYNjPZhydiXX48`̵ ev6h@kט  {u׉׉	 7cassandra://THcA4YRt7gHN5mKIsc3EnFVWWLG-OcX5XuJRvWEzfoQ ` ׉	 7cassandra://7MgweBE0WGdl_9zhB4Mh5i6D-omyZfP0bXbXctH9WcAn`S׉	 7cassandra://1zY1r3TKswpLCM_9M_vZNFuw299ZGHyELxvkyFuySn4`̵ ev6h@l׉E5Genomineerden NOBCO-award
2023 bekend
Op de NOBCO nieuwjaarsbijeenkomst op 12 januari 2024 wordt de winnaar bekendgemaakt van
de NOBCO Quality Award. Deze prijs is bestemd voor iemand die op een buitengewone manier een
bijdrage heeft geleverd aan de professionalisering van het coachvak. De genomineerden van dit jaar
zijn: Charlotte van den Wall Bake, dr. Lara Solms en dr. Rendel de Jong.
Redactielid Miriam Oude Wolbers ging in gesprek met de drie genomineerden.
Tekst: Miriam Oude Wolbers
De jury
De jury voor de NOBCO Quality Award heeft een
roulerend karakter en wordt gevormd door de
NQA-winnaars. De jury telt drie leden, het oudst
zittende lid is voorzitter en treedt automatisch af als
een nieuwe NQA-winnaar wordt benoemd.
Samenstelling jury:
Alexander Vreede, NQA-winnaar 2019
Marijke Lingsma, NAQ-winnaar 2020
Ien van der Pol, NQA-winnaar 2022
Dr. Rendel de Jong
Waar ben je het meest trots op als het gaat
om jou en het coachvak?
Dr. Rendel de Jong: “Ik ben trots op het leggen van
wederzijdse verbanden tussen onderzoek en praktijk.
Ook het verbinden van coaching met (mij bekende) aanpalende
interventie-methoden zoals client-centered en
cognitive-behavioral-therapie en sociale vaardigheidstraining,
arbeids- en organisatiepsychologie, en zelfs
(kunst)geschiedenis. Het gaat bij de interventiemethoden
om vorm en inhoud, bij arbeids- en organisatiepsychologie
vooral om de context waarbinnen de coachee
functioneert.
Daarnaast doet het mij plezier als ik de eerder genoemde
verbinding op een begrijpelijke wijze op papier kan
krijgen in een praktijkgerichte wetenschappelijke publicatie
of bespreekbaar kan maken in een presentatie
of workshop. De vertaling van relevant onderzoek naar
de coachingspraktijk is in mijn ogen erg belangrijk voor
de professionalisering van het coachvak, in de zin van
Evidence Based Practice.”
׉	 7cassandra://GtnwBLI3uunoAVhrpLpD19UexvDF3JYNjPZhydiXX48`̵ ev5h@׉EWat maakt dat jij je zo inzet voor het vak?
“Ontdekken heeft me altijd al geboeid. Toen ik vijf jaar
was wilde ik ontdekkingsreiziger worden, mede geïnspireerd
door oudoom Oscar. Na jaren antropologisch
onderzoek in Sumatra had hij een huis vol met Indonesische
kunst. Coachen en wetenschappelijk onderzoek
zijn in mijn ogen ook een soort ontdekkingsreis. Als je
niet alleen naar de op zich boeiende onderzoekscijfers
kijkt maar ook luistert naar wat coach en coachee te
vertellen hebben.
Ik was blij dat ik na mijn afstuderen therapeutische methoden
kon leren toepassen en samen met ervaren collega’s
een sociale vaardigheidstraining kon ontwikkelen.
Dat gaf me, net als de praktijk van het coachen, het
gevoel op die manier nog iets extra te kunnen doen wat
ertoe deed, naast onderwijs en onderzoek. Het kwam
mij goed uit dat er in de jaren 90 vanuit het bedrijfsleven
een toenemende vraag was naar coaching van managers
en naar conferentiepraatjes en praktijkgerichte
publicaties over coaching en aanpalende vakgebieden.
En dat ik kon meewerken aan de oprichting van een
studierichting ‘Psychologie van Arbeid en Gezondheid’
aan de Universiteit Utrecht. Het is mooi dat onze Commissie
Wetenschappelijk Onderzoek zich ontwikkeld
heeft tot een platform voor de wederzijdse invloed van
onderzoek en praktijk van coaching.”
Wat zou jij wensen voor het
coachvak in de toekomst?
“We staan nu op een kruispunt. Theeboom, Beersma
en Van Vianen (2014) konden met hun meta-analyse
al vaststellen dat coaching werkt, gemiddeld met een
‘moderate’ effect. Maar een heel bevredigend antwoord
op hun terechte vraag naar het ‘hoe’ heb ik ook in
recente meta-analytische conclusies nog niet gelezen.
Ook niet welke benadering voor welke coachvraag het
beste werkt. Maar die metastudies hebben wel een hele
mooie collectie relevante primaire studies verzameld.
Qua ontwikkeling van het vak en ook gezien de aard
van het vak zijn we niet in een positie waarin alle heil
van top-down theorie gestuurd onderzoek te verwachten
valt. Het beste zijn we af met een combinatie van
kwantitatief, cijfermatig onderzoek en een bottom up
kwalitatieve benadering, gericht op wat coachees en
coaches in hun eigen woorden te zeggen hebben. Er
zijn daarbij twee belangrijke bronnen te onderscheiden:
de reeds gepubliceerde relevante studies, verzameld in
recente en vroegere metastudies en de dagdagelijkse
praktijk van coaching. Voor de ontwikkeling van het vak
en de ontwikkeling van de expertise van de individuele
coach is het van belang dat er een relatie wordt gelegd
tussen de aard van de interventie, het coachingproces
en de uiteindelijke resultaten van het coachingstraject.
In zijn meest simpele vorm is het niet meer dan
het bijhouden van de ‘case history’ van sessie naar
sessie, gevolgd door een follow-up gesprek, eventueel
telefonisch of ‘online’, na een paar weken of maanden.
Uiteraard kunnen opleiding, supervisie en intervisie met
deze benadering worden gecombineerd.”
Wapenfeiten:
1. Gekwalificeerd psychotherapeut,
opleider, supervisor
2. Gepromoveerd op proefschrift ‘Sociale
ondersteuning, spanning en stemming –
functioneren en gezondheid bij ondernemers
en managers’, Universiteit Utrecht 1987
3. Auteur van diverse wetenschappelijke en
praktijkgerichte publicaties
4. Systeem voor 360 graden feedback opgezet
voor directeuren en vakgroepshoofden
Universiteit Utrecht
5. Lid van de Commissie Wetenschappelijk
Onderzoek NOBCO
7
‘De vertaling van relevant
onderzoek naar de
coachingspraktijk is in mijn
ogen erg belangrijk voor
de professionalisering van
het coachvak’
׉	 7cassandra://1zY1r3TKswpLCM_9M_vZNFuw299ZGHyELxvkyFuySn4`̵ ev5h@ev5h@{בCט   {u׉׉	 7cassandra://lpMczproKY4P1EVUIEhvLca0qae4n46L7raHUTz_FnA y`׉	 7cassandra://0ikE0fEWceYMGstgYJmFygV5I99-a_BYg1X5pc6cPt4N`S׉	 7cassandra://b1vI6CQTUyvMCc2LTz6tvvJ0Q3i83tZkFxz-own-KpM:`̵ ev6h@nט  {u׉׉	 7cassandra://DM5cXbfMcGXmyG7T9h8fD_Za-WbQ9swvjKU2SxSa_Lo L!` ׉	 7cassandra://2BVf-q9_I60uYXQxy2zVajOEXupPusdDPE2N29Y05iUf`S׉	 7cassandra://b7hcsGoL7LM1bZVuNH7aymr9xfoYaz-J2em5YL8Dk38@`̵ ev6h@o׉E׉	 7cassandra://b1vI6CQTUyvMCc2LTz6tvvJ0Q3i83tZkFxz-own-KpM:`̵ ev5h@׉EJDr. Lara Solms
Wapenfeiten:
Waar ben je het meest trots op als het gaat
om jou en het coachvak?
Dr. Lara Solms: “Waar ik ongelooflijk blij mee ben is
de impact van ons onderzoek: het helpen beschikbaar
maken van coaching voor veel artsen en inmiddels ook
andere zorgprofessionals in heel Nederland, met echte
impact op de werkvloer en voor de zorg. Als onderdeel
van het Challenge & Support-programma zijn we in
2017/2018 gestart met coaching voor iets minder dan
zestig artsen. Dankzij het keiharde werk van mijn collega’s
van het programma en ons onderzoeksprogramma,
worden nu artsen uit heel Nederland gecoacht. Zien
dat ons onderzoek er toe doet voor veel mensen in zo’n
cruciaal beroep is een enorme motivatie, hier ben ik echt
trots op!”
Wat maakt dat jij je zo inzet voor het vak?
“Ik kan kippenvel krijgen als ik in onze vragenlijsten
verhalen lees over hoe coaching iemands welzijn of carrière
heeft geholpen, hoe iemand keuzes heeft gemaakt
die hij anders wellicht nooit had gemaakt, of een totaal
andere richting is ingeslagen. Het is een mooie reminder
hoe krachtig coaching kan zijn – en ook een reminder
voor de verantwoordelijkheid die coaches voor hun
cliënten dragen. Een aantal zaken zijn nog onvoldoende
geregeld in het coachvak en ook het onderzoek kent
verschillende uitdagingen. Zo is er bijvoorbeeld nog te
weinig inzicht in wat coaching effectief maakt, wanneer
en voor wie, en ook de samenwerking tussen coaches
en onderzoekers zou veel sterker kunnen zijn zodat we
meer van elkaar kunnen profiteren. Ik wil graag een
steentje bijdragen om deze dingen te veranderen.”
Wat zou jij wensen voor het coachvak
in de toekomst?
“Ik vind coaching nog steeds veel te elitair. Er zijn
slechts een beperkt aantal mensen die echt kunnen profiteren
van coaching, vanwege de financiële investering
die het vraagt. Uiteindelijk hebben de mensen die coaching
en support hard nodig hebben, daar vaak geen
toegang toe. Het is normaal dat zo’n op maat gemaakte
dienstverlening geld kost, maar ik vraag me af hoe we
hier verandering in kunnen brengen. Ik denk niet dat
de oplossing is dat coaches voor minder geld moeten
werken maar misschien kan technologische innovatie
helpen om veel meer mensen te laten profiteren van
deze prachtige vorm van support. Dat is zeker iets wat
ik wens voor de toekomst van coaching.”
1. Wetenschappelijk onderzoeker naar
coaching aan de Universiteit van Amsterdam
(2017-heden)
2. In 2023 gepromoveerd op onderzoek naar
effect van coaching in medische wereld aan
de Erasmus Universiteit Rotterdam
3. Lid van NOBCO Commissie Wetenschappelijk
Onderzoek (2022 – heden)
4. Redactielid Tijdschrift voor Coaching
(sinds 2023)
5. Ontwikkelde in 2021 de Coaching Podcast
PhD Unplugged i.s.m. NWO
9
‘Ik kan kippenvel
krijgen als ik in
onze vragenlijsten
verhalen lees
over hoe coaching
iemands welzijn
of carrière
heeft geholpen’
׉	 7cassandra://b7hcsGoL7LM1bZVuNH7aymr9xfoYaz-J2em5YL8Dk38@`̵ ev5h@ev5h@{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Qt2nlRMz7pZbWHeN-Hf5Bd2k1mmwd5R5CnDIvs1BkrA _\`׉	 7cassandra://aLfuxKDN1y7oMXFtS4m0U2mGwV8X6S990r9o_Zwiqgw]2`S׉	 7cassandra://MT8v0XfylfDn9p7y5DCxJmPEKCgkME94QmEmsIAGH58[`̵ ev6h@qט  {u׉׉	 7cassandra://JkDugfKwgCG7jtQaMswBH6pcpjPYqSatSyOB-2T88Kw ` ׉	 7cassandra://9pMtRwLXGj0S_h5OK_qxS6v2xJpLGfay4_LhnVK9gGw[8`S׉	 7cassandra://5XeJetbClV0JZYN5c53eG9rJ2ynNZ8X7KRjA0QU83rY`̵ ev6h@r׉E׉	 7cassandra://MT8v0XfylfDn9p7y5DCxJmPEKCgkME94QmEmsIAGH58[`̵ ev5h@	׉E	Charlotte van den Wall Bake
Wapenfeiten:
Waar ben je het meest trots op als het gaat
om jou en het coachvak?
Charlotte van den Wall Bake: “Dat ik dit mooie vak al
ruim 20 jaar mag uitoefenen en daarbij steeds dichtbij
mensen mag komen en echt iets kan toevoegen als
coach. Samen ontdekken hoe een team of individu een
situatie in stand houdt en wat ervoor nodig is om dit
duurzaam te doorbreken. Ik blijf daarnaast lol hebben,
en ik vind het belangrijk om mijzelf blijvend te ontwikkelen
in het vak en kennis door te geven. Lastig om te
zeggen waar ik het meest trots op ben… In ieder geval is
dat we in het NOBCO-bestuur – deels onder mijn vleugels
– gezamenlijk waardevolle dingen hebben kunnen
doen en dat we hierin echt als team functioneerden.”
Wat maakt dat jij je zo inzet voor het vak?
“Niet alleen vind ik het belangrijk maar ook leuk én
leerzaam om bij te mogen en kunnen dragen aan de
ontwikkeling van de professie. Ruim 13 jaar zet ik me
in voor positionering en professionalisering van ons
coachvak. Het brengt mij persoonlijk ook veel: coach
zijn is best een solistisch beroep en ik houd van samenwerken.
Zo kan ik talenten die ik niet als coach kan
inzetten, wel kwijt in andere rollen. Als bestuurslid, auteur,
spreker, lobbyist, assessor etc. mag ik iets vinden
van onderwerpen en mijn mening geven. Daarmee kan
ik bijdragen zoals met het schrijven voor het vakblad
van coaching, het mede vormgeven van de dag van de
coach of toetsen van aanvragen van coaches voor hun
EIA-keurmerk.”
Wat zou jij wensen voor het coachvak
in de toekomst?
“Herkenbaarheid , toegankelijkheid en ontwikkeling!
• Herkenbaarheid over de meerwaarde van coaching en
ook over wat coaching niet is;
• Toegankelijkheid voor iedereen; als iedereen zichzelf
beter leert kennen, zal de maatschappij daarbij – juist
nu – ongelofelijk gebaat zijn;
• Tot slot is mijn wens dat iedere professionele coach
zich blijvend ontwikkelt, zich laat certificeren, trots is
op het vak en dit ook actief uitdraagt.
1. Bestuurslid van NOBCO (2010-2020),
waarvan deels (interim)voorzitter
2. Redactielid Tijdschrift voor Coaching
(2018 – heden)
3. EMCC Council member (2012 – 2020)
4. Lobbywerkzaamheden t.b.v. regulering van
het vak door o.a. met gesprekken leden
Tweede Kamer alsmede via HRZon, platform
voor brancheorganisaties ‘begeleidingskunde’
5. Diverse boeken geschreven over o.a.
communicatie, samenwerking en coaching
11
‘Ontwikkeling leidt
tot herkenbaarheid
die op haar
beurt leidt tot
toegankelijkheid
van coaching’
׉	 7cassandra://5XeJetbClV0JZYN5c53eG9rJ2ynNZ8X7KRjA0QU83rY`̵ ev5h@
ev5h@	{בCט   {u׉׉	 7cassandra://jbnyVUyv1v8e2Mw_v7OSDZL6p6iMbVY3u3fapAnAfeU /2`׉	 7cassandra://xZbQ2e1T_7Iw9XnWEKrjy_y-h-AwZ2OTcEBs9QTt6lQm`S׉	 7cassandra://bixlIlvPUxveqvUeC8lRMrAjLjiyIxwcnczSGrsaygs'`̵ ev6h@tט  {u׉׉	 7cassandra://T52bUsUY6vwq5N4IlfmY5vo4T4-hh2KRKjjc648qa1w ` ׉	 7cassandra://SreQfefdXUuDLBw3Jp_-12x0OEMnh4puQ8PAKLda6HUV`S׉	 7cassandra://2kOtXso1CQ2gLC96YV4gnGOIYGimUe-vL4eUnBNSZNw`̵ ev6h@u׉EDHR coaching code: de effectiviteit
van coaching vergroten
door krachten te bundelen
Samen met de NVP (netwerk voor HR-professionals) heeft de NOBCO de HR coaching code
in het leven geroepen. De code omschrijft in vijf concrete stappen hoe je komt tot een effectief
coachingtraject binnen een organisatie.
Tekst: Sam Dekkers
׉	 7cassandra://bixlIlvPUxveqvUeC8lRMrAjLjiyIxwcnczSGrsaygs'`̵ ev5h@׉Ev‘Alle belangrijke zaken staan
op een rij, dat geeft gemak en
vergroot de impact voor
HR-managers’
2023 was voor de NOBCO het jaar van samenwerken
op het platform. Een jaar om verbinding te maken met
partijen die zich hard maken voor de professionalisering
van het coachvak en van belang zijn voor de
toegankelijkheid van coaching. Eén van de partijen die
de NOBCO heeft gevonden is de NVP, het netwerk
voor HR-professionals. Tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst
aan het begin van dit jaar sprak NVP-voorzitter
Irene Oerlemans haar wens uit om vanuit HR samen
te werken met coaches, vanwege hun inzichten in de
organisatie en medewerkers.
Een heet hangijzer, zo bleek, want sommige coaches
in de zaal waren sceptisch. NOBCO-coaches zijn gebonden
aan de Internationale Ethische code, waarbij
je je als coach verbindt aan thema’s als integriteit en
professioneel handelen. Hoe geef je daar vorm aan in
de directe samenwerking met HR? En hoe hanteer je
de competenties uit het EMCC/NOBCO Competence
Framework waarin de basis voor het handelen van de
coach centraal staat? Coaching gaat uit van de kracht
van het individu, hoe verhoudt zich dat tot de coach die
meegaat naar de werkgever? Welke kansen zijn er als
we hier een vorm aan geven?
Coaching geeft impact
De NOBCO neemt de opmerkingen van de coaches
serieus en stelde samen met de NVP een werkgroep in
die in het afgelopen jaar onderzocht hoe de krachten
te bundelen en welke uitgangspunten er nodig zijn om
tot effectieve coaching te komen. Dat onderzoek resulteerde
in de HR coaching code. De code beschrijft in vijf
punten waar een HR-professional op moet letten om tot
een doeltreffend coachingtraject te komen en geeft een
voorbeeldberekening van de financiële voordelen van
coaching voor een organisatie.
Half oktober werd de HR coaching code gelanceerd
tijdens het kennisevent HR Live. NVP-voorzitter Irene
Oerlemans is er blij mee: “Alle belangrijke zaken staan
op een rij, dat geeft gemak en vergroot de impact voor
HR-managers.”
13
De deelnemers aan de
NVP NOBCO werkgroep
Vanuit NVP:
Feikje Dunnewijk en Gwen Melcherts
Vanuit NOBCO:
Geeske te Gussinklo, Miriam Oude Wolbers en
Johan Vermeule.
׉	 7cassandra://2kOtXso1CQ2gLC96YV4gnGOIYGimUe-vL4eUnBNSZNw`̵ ev5h@ev5h@{בCט   {u׉׉	 7cassandra://LZJFlj9ok7rNL46xGOowwztO_O1Y-nUaq0lzYl0Zg40 `׉	 7cassandra://2zUrmU5cl5R4DefpUBBSw-3H0TV8OD5oRY2UcJ1f-ycj`S׉	 7cassandra://jk70UrT8hR39F1w4tgcj1ooOq2FrzPyogzLe-iJbmuY"`̵ ev6h@zט  {u׉׉	 7cassandra://thsgxaD7DqgivWcDUYTAWi5CT5n3RxJ82jFKdzvMmpE `׉	 7cassandra://O4LxoXUUWrMiWHFVPgC5d13MsCST2ZHmpuHgmbZb6lwh`S׉	 7cassandra://1rR4WQdhBFHS2YD9zXVia_3avpjKoixsuMFS5UQJR5o `̵ ev6h@{נev6h@w }̿-9׉H >https://www.nobco.nl/files/pages/2023/10/20231010-Brochure.pdfGׁׁrנev6h@x 60Y9׉H =https://www.nobco.nl/vacature-bestuurslid-kwaliteit-en-ethiekGׁׁrנev6h@y ̝-9׉H =https://www.nobco.nl/vacature-bestuurslid-kwaliteit-en-ethiekGׁׁr׉E>HR
COACHING
CODE
Hoe je het effect van
coaching binnen jouw
organisatie verhoogt.
Zo maak je een businesscase
voor coaching in jouw organisatie:
STAP 1:
Coaching draagt bij aan betere resultaten.
Het verhoogt de duurzame inzetbaarheid en het
welbevinden van mensen. Ook helpt coaching bij het
behouden van talent, voorkomt het uitval en heeft het
een positief effect op de groei van medewerkers en
leidinggevenden.
Bepaal het doel
en de verwachte
opbrengst.
STAP 2:
Om de effectiviteit van coaching te verhogen
hebben we 5 aanbevelingen:
1
2
3
4
5
Zorg voor een persoonlijke klik tussen de coach en de medewerker. Maar laat het
daar niet bij en kies voor een professionele coach, die ethisch handelt en
gecertificeerd is. Een professionele coach is aangesloten bij een beroepsorganisatie.
Een driegesprek tussen medewerker, coach en leidinggevende verhoogt de
effectiviteit van de coaching door de vertaling naar de praktijk. Een viergesprek, waar
ook HR bij betrokken is, kan de coachvraag helpen vertalen naar een leervraag.
Een heldere coachvraag bevordert de effectiviteit van coaching. De coachvraag ligt
vast in het coachcontract, naast andere zaken zoals het aantal gesprekken, de
evaluatie en de vertrouwelijkheid.
De coachvraag is leidend bij het kiezen voor een interne of externe coach. Een interne
coach wordt vaak ingezet bij ‘onboarding’, leren van vaardigheden en praktische
vragen. Een externe coach is meer passend bij persoonlijke ontwikkelingsvragen,
loopbaanontwikkeling en vragen met een meer vertrouwelijk karakter.
Investeer in een zorgvuldig begin en einde van het coachtraject. Kennis van de
organisatie, door middel van een ‘onboarding’ van de externe coach is belangrijk. Ook
kennis van de werkwijze van de coach draagt bij aan een effectief traject.
De HR Coaching Code is hier te downloaden.
Bijlage: Hoe krijgt coaching
meer impact?
1
De professionaliteit van de coach
Uit onderzoek naar de effectiviteit van coaching blijkt de werkalliantie tussen
coach en coachee een grote rol te spelen. Ze hoeven niet op elkaar te lijken,
maar het is wel cruciaal dat er wederzijds respect en vertrouwen is. Check
of de coach is aangesloten bij een beroepsorganisatie en dus werkt volgens een
Ethische Code, gecertificeerd is en aanspreekbaar is via een onafhankelijke
klachtenprocedure. Er zijn 4 niveaus van certificering; foundation, practitioner,
senior practitioner en master practitioner.
Interne en externe coaches
Maak een bewuste keuze voor een interne of een externe coach
Een interne coach kan iemand zijn die dit als functie heeft of een
medewerker die een deel van de tijd is vrijgemaakt om collega’s te coachen.
Coaching door leidinggevende valt niet onder coaching omdat hier een
afhankelijkheidsrelatie bestaat. Voordeel van een interne coach is kennis van
de organisatie en de laagdrempeligheid. Nadeel is dat vertrouwelijkheid een
issue kan zijn en er belangenverstrengeling kan optreden.
4
Drie of vier-gesprek
2
Plan een drie- of vier-gesprek met een leidinggevende en/of HR, coach en
coachee in. Zo wordt de leidinggevende/organisatie betrokken en wordt de
borging na afloop van het coachingstraject vergroot. De aanleiding van de
coaching kan bepalend zijn of dit gesprek gewenst is. Bij een verbetertraject
zal er waarschijnlijk meer behoefte zijn dan wanneer een medewerker de
coaching inzet vanuit een eigen persoonlijk ontwikkelbudget. Vertrouwelijkheid
is een belangrijk uitgangspunt. De coach mag geen informatie over de inhoud
van de gesprekken delen met de organisatie. Daarom voert in een drie- of
vier-gesprek de coachee vooral het woord.
Bij externe coaching wordt een coach van buiten de organisatie ingezet.
Voordeel hier is dat externe coaches een breder perspectief hebben en geen
onderdeel zijn van het systeem. Nadeel is dat de kosten hiervoor hoger zijn
dan interne coaching.
In het prakrijk zien we dat interne coaching vooral wordt ingezet voor meer
eenvoudige of praktische coachvragen en externe coaching meer wordt
ingeschakeld voor hogere functies en op diepere persoonlijke thema’s.
Bereken de
verwachte
investering
vb 1: voorkomen dat een medewerker
langdurig uitvalt. Besparing 20.000 €
vb 2: ziekteverzuim op een afdeling
reduceren met 1%. Besparing 30.000 €.
Om bovenstaande doelen te realiseren wordt
er geïnvesteerd in coaching van de
medewerker (vb1) en van de manager (vb 2).
In beide voorbeelden wordt uitgegaan van 10
uur individuele coaching met een uurtarief van
200 €. De totale investering bedraagt 2000 €.
STAP 3:
Bereken het
rendement
Return on Investment (ROI) = (besparing of
opbrengst van de investering - kosten van de
investering)/kosten van de investering x 100.
Vb 1. ROI = (20.000 - 2.000)/2.000 x 100 =
900% (Iedere € geïnvesteerd in de coaching
van de medewerker brengt 9 € op.
De daadwerkelijke besparing is in dit geval
18.000 €.
Vb 2. ROI = (30.000 - 2.000)/2.000 x 100 =
1400% (Iedere € geïnvesteerd in de
coaching van de medewerker brengt 14 € op.
De daadwerkelijke besparing is in dit geval
28.000 €.
Een glasheldere coachvraag
5
3
Een coachcontract geeft duidelijkheid over het onderwerp van de coaching en
voorkomt verrassingen met betrekking tot de doelstelling, vertrouwelijkheid en
kosten. Als het contract tussen coach en opdrachtgever wordt gesloten
(eventueel via een coachintermediair) sluit dan ook een contract tussen coach
en coachee. Want gedeelde en gezamenlijk geformeerde doelstellingen zijn
een belangrijke factor voor een succesvol coachingstraject.
Investeer in onboarding van de coach en de organisatie
Coach en organisatie wisselen relevante informatie met elkaar uit. De
strategische koers van de organisatie en de gewenste managementcultuur zijn
mogelijk relevant voor de coach. Voor de organisatie is het goed als er kennis
is over de randvoorwaarden van een coachingstraject en de achtergrond en
werkwijze van de coach.
Deze HR Coaching Code is tot
stand gekomen door een
samenwerking tussen:
׉	 7cassandra://jk70UrT8hR39F1w4tgcj1ooOq2FrzPyogzLe-iJbmuY"`̵ ev5h@׉EVacature Bestuurslid
Kwaliteit en Ethiek
Per 1 maart 2024 stopt de tweede bestuurstermijn van
José Vos-Boven. We zoeken daarom een nieuw bestuurslid
Kwaliteit en Ethiek.
We zoeken jou!
Ben jij een ervaren bestuurder met ambitie en een
hart voor Kwaliteit en Ethiek? Houd je van het
internationale speelveld en vind je het leuk om
met een team te werken aan professionalisering
van het vak van coaching? Ben jij iemand die de
grote lijn aanbrengt en medeverantwoordelijkheid
wil dragen voor de toekomst van NOBCO? En
ben jij iemand die het leuk vindt om een lerende
cultuur te creëren, waarin de ontwikkeling van
mensen centraal staat? Lees dan verder en kijk
wat een bestuursrol bij NOBCO inhoudt.
Lees meer
15
׉	 7cassandra://1rR4WQdhBFHS2YD9zXVia_3avpjKoixsuMFS5UQJR5o `̵ ev5h@ev5h@{בCט   {u׉׉	 7cassandra://iHpL8f-F2nM_XqMTpathEy6PVX654G_PG2B9lQ84PDk `׉	 7cassandra://l6I-4uKc2b_6dKI-PWPVPMAXNMAyzb9rTqV2RbgD_qEP|`S׉	 7cassandra://91Km0xKE2HwqOMY9BxEhbqM_xPUiVExmJXiFj6HEz98`̵ ev6h@~ט  {u׉׉	 7cassandra://An8XUNgQ0wMP4v1EoPvck5ulPAtpF7CQ5j_mX1qr5_A ` ׉	 7cassandra://GYplCJRVKOj5tNkR_kSNd9AmtWiQHTSEsRforM4yqyo͎b` S׉	 7cassandra://A-Q5TcvUAscaKaZzqFQBk5P0RReU7A5F9nbFhPKei9c`̵ ev6h@׉E'Ontwikkelingen in het
coachinglandschap:
inzichten en impact
In 2021 zijn NOBCO en de Open Universiteit een samenwerking gestart om meer inzicht te
krijgen in de werkzame mechanismen van coaching. De samenwerking resulteerde in een
promotieonderzoek van vier jaar dat wordt uitgevoerd door Marjolein Stefens. De eerste studies,
waarvoor gebruik werd gemaakt van gegevens uit de Coaching Monitor, zijn inmiddels afgerond.
De laatste studie, waarvoor (gecertificeerde) coaches gezocht worden voor deelname, is in
voorbereiding.
Tekst: Marjolein Stefens
׉	 7cassandra://91Km0xKE2HwqOMY9BxEhbqM_xPUiVExmJXiFj6HEz98`̵ ev5h@׉EaIn de afgelopen drie decennia heeft coaching wereldwijd
aanzienlijk aan populariteit gewonnen. Wat aan het
begin van het nieuwe millennium nog werd geschat
op een wereldwijd totaal aantal van 10.000 coaches,
is inmiddels toegenomen tot een geschatte 100.000
professionele coaches die zich hebben aangesloten bij
beroepsorganisaties. Deze groeiende trend is ook merkbaar
bij NOBCO, waar het aantal aangesloten leden is
gestegen tot ongeveer 5000 beroepscoaches vorig jaar.
Dit weerspiegelt de groeiende interesse van coaches om
te investeren in hun professionaliteit.
Hoe werkt coaching?
Desondanks is coaching als vakgebied relatief jong, en
ondanks de groei van onderzoek naar de werkingsmechanismen
van coaching de afgelopen jaren, blijven er
vraagtekens bestaan over hoe coaching nu precies werkt.
Veelal wordt naar antwoorden gezocht in gerelateerde
vakgebieden zoals counseling en therapie, gebaseerd
op het idee dat effectieve coaching, net als therapie en
counseling, in hoge mate afhankelijk is van gemeenschappelijke
factoren die aanwezig zijn in alle effectieve
helpende relaties. Dit idee van ‘gemeenschappelijke factoren’
dateert al uit 1936 en werd geïntroduceerd door
de psycholoog Saul Rosenzweig. Het suggereert dat wat
geldig is in één vakgebied, ook van toepassing kan zijn
op een aangrenzend ander.
Hoewel deze redenering plausibel lijkt, is het vanuit
wetenschappelijk oogpunt essentieel om dergelijke
aannames te toetsen. Met andere woorden, gedegen
onderzoek naar coaching is noodzakelijk om het wetenschappelijk
bewijs te leveren voor het inzetten van deze
zogenaamde ‘werkzame elementen’ van coaching, die in
de praktijk vaak al worden toegepast.
Onderzoek effectieve elementen
in coaching
Vragen die we met dergelijk onderzoek zouden kunnen
beantwoorden zijn bijvoorbeeld: Wat zijn de specifieke
factoren die coaching effectief maken? En op welke wijze
dragen deze factoren bij aan positieve verandering bij
coachees? NOBCO is met de Open Universiteit een samenwerking
aangegaan om antwoord te krijgen op deze
vragen. Deze samenwerking heeft geresulteerd in een
promotieonderzoek dat zich richt op de mogelijke rol van
de werkrelatie en de vervulling van de psychologische
basisbehoeften van de coachee bij de effectiviteit van
coaching. Hierbij wordt onder andere gebruik gemaakt
van gegevens verzameld met behulp van de NOBCO
Coaching Monitor. Gedurende een periode die oploopt
tot tien jaar hebben NOBCO-coaches en -coachees (anoniem)
diverse vragenlijsten ingevuld, wat een omvangrijke
dataset opleverde.
Meten van de werkalliantie
Het hierboven genoemde onderzoek bestaat uit een
aantal verschillende studies. In de eerste studie [1]
werd een van de vragenlijsten uit de NOBCO Coaching
Monitor onderzocht en werd gekeken naar de interpretatie
van de scores op deze vragenlijst over de duur
van een coachtraject heen. Specifiek ging het om de
naar het Nederlands vertaalde, verkorte versie van de
werkalliantie vragenlijst voor coaching (in het Engels:
Working Alliance Inventory Short form [WAI-S]). Dit
meetinstrument wordt in de praktijk gebruikt om een van
de essentiële aspecten van het coaching proces in kaart
te brengen, namelijk de werkalliantie tussen coach en
coachee. Werkalliantie, binnen de context van coaching,
verwijst naar de kwaliteit van de samenwerkingsrelatie
tussen coach en coachee. Deze alliantie is opgebouwd
uit drie dimensies: de emotionele band tussen coach en
coachee, de overeenstemming over de taken die moeten
worden uitgevoerd, en de gedeelde doelen die tijdens
het coachingtraject worden nagestreefd. Op basis van
data verzameld op twee meetmomenten onder 490
NOBCO-coaches en hun coachees kwam als hoofdbevinding
van de studie naar voren dat de scores van de
WAI-S vergelijkbaar kunnen worden geïnterpreteerd op
verschillende momenten in het coachproces. Dit betekent
dat coaches de scores op de WAI-S met vertrouwen
kunnen gebruiken om de ontwikkeling van de werkalliantie
met hun coachees te volgen en te bespreken. Dit
kan uiteindelijk waardevolle inzichten bieden in hoe de
werkalliantie in de loop van de tijd ontwikkelt en of er
verbeteringen nodig zijn als het gaat om de relatie tussen
coach en coachee.
17
׉	 7cassandra://A-Q5TcvUAscaKaZzqFQBk5P0RReU7A5F9nbFhPKei9c`̵ ev5h@ev5h@{בCט   {u׉׉	 7cassandra://rqX6xcKas5qbYeyR463Euxza80B8b-Zpq3tAzhNf334 k`׉	 7cassandra://9bHBTm_QObu1AYcO-9iYJBJr7SVK7oqdytr7urF7gfQ́`S׉	 7cassandra://tU5V2fZEPitOzl5oZaxUsynNytKFqTiSQB3ydUYyNeU!`̵ ev7h@Ԋט  {u׉׉	 7cassandra://et69MbFsVPbq93h3t0kinvXZwrY5mpgncJ3BIZC4rJs 4` ׉	 7cassandra://B2Bo-8sKV1K6Zs4ViOBddrDlFIA_ylKQnUvxYU0fZbUM`S׉	 7cassandra://KLOI9ukbazphvXY9ACjJLiP3dClkeAEWlDo03A40aC0`̵ ev7h@ԋנev6h@ԁ P9׉H *https://doi.org/10.1186/s40359-022-00968-5Gׁׁrנev6h@Ԃ &9׉H *https://doi.org/10.1186/s40359-022-00968-5Gׁׁrנev6h@ԃ  l69׉H :https://www.pdricma.com.tr/upload/related_documents/68.pdfGׁׁrנev6h@Ԅ 9׉H :https://www.pdricma.com.tr/upload/related_documents/68.pdfGׁׁrנev6h@ԅ 9׉H :https://www.pdricma.com.tr/upload/related_documents/68.pdfGׁׁrנev6h@Ԇ l9׉H Ahttps://coachingfederation.org/research/global-coaching-snapshotsGׁׁrנev6h@ԇ 9׉H Ahttps://coachingfederation.org/research/global-coaching-snapshotsGׁׁrנev6h@Ԉ lP9׉H +https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01Gׁׁrנev6h@ԉ 9׉H +https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01Gׁׁrנev7h@Ԓ l9ׁHhttps://coachingfederation.org/ׁׁЈנev7h@Ԑ 9ׁH 6http://www.pdricma.com.tr/upload/related_documents/68.ׁׁЈ׉Eonline en de gecombineerde methode. Ook bleek dat
wanneer de kwaliteit van de werkalliantie hoger was,
coachees beter in staat waren om hun doelen te bereiken
en meer levenstevredenheid rapporteerden. Dat verband
tussen de werkalliantie en het bereiken van doelen en
levenstevredenheid zagen we bij alle modaliteiten terug,
dus zowel bij face-to-face, de online als de gecombineerde
methode. Wel was het verband relatief beperkt.
Hoewel het opbouwen van een sterke werkrelatie dus
belangrijk is en consistent naar voren komt, lijkt dit
slechts een van de vele factoren te zijn die bijdragen aan
het succes van coaching.
Onderzoek naar online coaching
Een tweede studie is inmiddels afgerond. Ook voor deze
studie werden gegevens gebruikt die werden verzameld
met behulp van de Coaching Monitor. De studie werd
geïnspireerd door de opvallende groei van technologiegebruik
in de coachingpraktijk, waaronder communicatiemiddelen
zoals telefonie, e-mail en videobellen. Deze
technologische vooruitgang heeft de manier waarop coaching
wordt uitgevoerd aanzienlijk veranderd en wordt
weerspiegeld in gegevens van de International Coaching
Federation (ICF) [2,3]. Die gegevens laten niet alleen een
sterke stijging in het gebruik van deze moderne technologieën
zien, maar voorspellen ook dat deze trend zich
naar verwachting zal voortzetten. De opkomst van online
coaching, naast de traditionele face-to-face aanpak en
een mix van beide methoden, riep de vraag op of de
keuze van de zogenaamde communicatiemodaliteit gevolgen
heeft voor het belang van de werkalliantie. Is het
bij online coaching bijvoorbeeld voor de effectiviteit van
coaching net zo belangrijk om te werken aan een goede
werkalliantie? Of is die werkalliantie vooral belangrijk
bij face-to-face coaching? In deze studie, gebaseerd op
gegevens van 1014 coaches-coachees paren werden dit
soort vragen onderzocht. Wat bleek? De keuze tussen
face-to-face, online of een combinatie van beide had
geen beduidend effect op de sterkte van de werkrelatie.
Dit betekent dat ongeacht de gekozen methode,
coaches en coachees nog steeds in staat blijken om een
sterke werkrelatie op te bouwen. Daarnaast bleek de
mate waarin coachees in staat waren om hun doelen te
bereiken en de mate waarin coachees tevreden waren
met hun leven vergelijkbaar te zijn tussen face-to-face,
Psychologische basisbehoeften
Ook voor de derde en meest recente studie werden
gegevens gebruikt die werden verzameld met de Coaching
Monitor. Deze studie is bijna afgerond en bouwt
voort op voorgaand onderzoek door zich te richten op de
invloed van de werkalliantie tussen coach en coachee op
doelrealisatie en levenstevredenheid. Dit wordt bekeken
door de lens van de Zelfdeterminatietheorie (SDT) van
Deci en Ryan (2000) [4]. Deze theorie benadrukt drie
fundamentele psychologische basisbehoeften: autonomie,
competentie en verbondenheid. Autonomie gaat
over onze behoefte naar keuzevrijheid en controle over
ons eigen leven, competentie betreft ons verlangen om
bekwaam te zijn in wat we doen, en verbondenheid gaat
over onze behoefte aan connectie met anderen. Naarmate
deze behoeftes meer worden vervuld is er sprake van
een groter welbevinden. Specifiek onderzoekt deze studie
hoe de werkrelatie tussen coach en coachee invloed
heeft op het vervullen van deze basisbehoeften en hoe
dit op zijn beurt de coaching uitkomsten doelrealisatie en
levenstevredenheid van coachees beïnvloedt. Voorlopige
resultaten lijken erop te wijzen dat trajecten die zich kenmerken
door een relatief sterke werkalliantie inderdaad
resulteren in relatief grotere verbeteringen in deze coaching
uitkomsten, zowel direct na afloop van de coaching
als een langere tijd na afloop van de coaching. Bovendien
lijkt het erop dat deze positieve relatie tussen een goede
werkalliantie en positieve uitkomsten van coaching
voor een belangrijk deel wordt verklaard door de mate
waarin coachees hun psychologische basisbehoeften
ervaren en vervuld zien. Aandacht voor de vervulling van
psychologische basisbehoeften binnen de werkrelatie
met de coachee lijkt daarom van belang. De uitkomsten
van deze studie dragen bij aan een beter begrip over het
ondersteunen van de psychologische basisbehoeften van
coachees, en hoe dit kan leiden tot effectievere coaching
en betere resultaten voor coachees.
׉	 7cassandra://tU5V2fZEPitOzl5oZaxUsynNytKFqTiSQB3ydUYyNeU!`̵ ev5h@׉E	XDiepgaander inzicht in
effectieve technieken
Momenteel wordt een vierde studie voorbereid om een
diepgaander inzicht te verkrijgen in effectieve technieken
die coaches toepassen tijdens coaching en om deze
bevindingen te koppelen aan praktijkinzichten, zodat
er betere aanbevelingen kunnen worden geformuleerd
voor de beroepspraktijk. Wat zijn dus de specifieke gedragingen
of technieken die een coach inzet tijdens een
coachtraject waardoor we positieve effecten zien van
coaching op het gebied van bijvoorbeeld het realiseren
van doelen of een grotere levenstevredenheid? Meer
inzicht hierin kan bijdragen aan de professionaliteit van
coaches, bijvoorbeeld door deze technieken te trainen
in coachopleidingen. Voor deze studie zullen nieuwe
gegevens worden verzameld en zullen coaches worden
benaderd om deel te nemen aan het onderzoek. Meer informatie
over deze studie zal via de verschillende kanalen
van NOBCO worden gecommuniceerd.
Referenties
[1] Stefens, M., Rondeel., E., Templin, J., Brode, D., de
Waart, E., de Jong, R., ten Hoeve-Rozema, J., Waringa,
A., Reijnders, J., Jacobs, N., & Lataster, J. (2022).
Longitudinal Measurement Invariance of the Working
Alliance Inventory – Short form across Coaching
Sessions. BMC Psychology, 10(277). https://doi.
org/10.1186/s40359-022-00968-5
[2] International Coach Federation (2021). COVID-19
and the coaching industry 2021 ICF global snapshot
survey results [PDF file]. Geraadpleegd via https://
www.pdricma.com.tr/upload/related_documents/68.
pdf
[3] International Coach Federation (2023). 2023 ICF
snapshot survey. Future of coaching [PDF file].
Geraadpleegd via https://coachingfederation.org/
research/global-coaching-snapshots
[4] Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The ‘‘what’’ and
‘‘why’’ of goal pursuits: human needs and the
self-determination of behavior. Psychological Inquiry:
An International Journal for the Advancement of
Psychological Theory, 11(4), 227-268. https://doi.
org/10.1207/S15327965PLI1104_01
19
Over Marjolein Stefens
Marjolein Stefens studeerde psychologie aan
de Open Universiteit, waar zij afstudeerde
bij de vakgroep Levenslooppsychologie op
een onderzoek dat betrekking had op de
Coaching Monitor. In 2021 startte zij met het
promotieonderzoek naar de werkingsmechanismen
van coaching, een project dat voortkwam uit een
langer lopende samenwerking tussen NOBCO en
de Open Universiteit.
׉	 7cassandra://KLOI9ukbazphvXY9ACjJLiP3dClkeAEWlDo03A40aC0`̵ ev5h@ev5h@{בCט   {u׉׉	 7cassandra://bvl_iZhUPgocyUesbIl6c7m7w50iG4l-9bGlzJq8Z7I )`׉	 7cassandra://NVBHxtlgRp01MfnP0Zi4IZJaVH6HurVp1W_sB3W3b5Eu`S׉	 7cassandra://wsJ9wNPqwejXzMkrl6uhamLJlUeXkNmFFw8uFR4N1B0)`̵ ev7h@ԍט  {u׉׉	 7cassandra://aDhDVyeftqdlU7Imbx-NVbpoyBWzmHIBh7VvKF0C0JU T` ׉	 7cassandra://XJaI_gJLW_KbypH59Q9vPBDY13E8vihHoBEEY_mXRkE͌-` S׉	 7cassandra://ykBhmVnNfYx65WG_IE98hb6ZoPhK4IOCvRzK1cX9Qnwy`̵ ev7h@Ԏ׉E Boekpresentatie ‘7 Perspectieven op leiderschap –
Inzichten uit executive coaching’
7 perspectieven voor executives
en executive coaches om rekening
mee te houden
In 2021 besloten vijf senior executive coaches, allen aangesloten bij de NOBCO Vaksectie Executive
Coaching, na te denken over perspectieven op leiderschap die in deze snel veranderende wereld
steeds belangrijker worden. Maandag 25 september was de feestelijk presentatie van het boek:
‘7 Perspectieven op leiderschap’.
Tekst: Sam Dekkers
׉	 7cassandra://wsJ9wNPqwejXzMkrl6uhamLJlUeXkNmFFw8uFR4N1B0)`̵ ev5h@׉E,Voor een bomvolle zaal introduceert dagvoorzitter Charlotte
van de Wall Bake, Joris Huijsmans. Hij is Executive
Vice President en Chief Human Resources Officer bij
Carlsberg Breweries. In zijn presentatie legt hij aan de
hand van praktijkvoorbeelden de link tussen wat leiders
in zijn organisatie tegenkomen en de 7 perspectieven
uit het boek. Hij ziet dat leiders in de alledaagse hectiek
moeite hebben om tijd te vinden om op zichzelf te
reflecteren (zie: Perspectief 1 Executives en zelfinzicht),
en dat de rol van grote invloed is op de werknemer:
“Werkrelaties gaan niet vanzelf goed, wel vanzelf fout”
(zie: Perspectief 2 Werkrelaties optimaliseren). Helaas
ziet Joris dat harmful leadership bij West-Europese
bedrijven stijgt. Hoe ga je daar als organisatie mee om?
En hoe breng je het vertrouwen op de werkvloer weer
terug? Joris: “Je wil mensen niet meteen ontslaan, wel
verder helpen. Bij Carlsberg wordt hiervoor coaching
ingezet, soms als laatste waarschuwing” (zie: Perspectief
5 Macht en ethiek).
Vragenlijst
Om te weten op welk van de 7 perspectieven executives
zich verder kunnen ontwikkelen, staat in het boek een
handige vragenlijst. Wij krijgen tijdens de boekpresentatie
de tijd om de lijst in te vullen. De meeste mensen
in de zaal scoren op één of twee perspectieven die meer
aandacht verdienen. En daar komen vragen van. “Hoe
krijg je een ziekenhuisspecialist in de juiste mindset om
zich kwetsbaar op te stellen?” en: “Wat is het verschil in
coaching van een groep of een team?” De schrijvers van
het boek Sari van Poelje, Annejet de Blécourt, Marianne
Eussen, Rob de Ruiter en Sonja Wekema geven uitgebreid
antwoorden. Het is duidelijk dat ze inmiddels goed
op elkaar zijn ingewerkt. Meer dan anderhalf jaar hebben
ze geschreven aan het boek. De Vaksectie Executive
Coaching is de basis geweest voor het schrijverscollectief.
Marianne Eussen: “In ons eentje hadden we zo’n
boek nooit kunnen schrijven. Het is belangrijk gebleken
om elkaar op te zoeken en te participeren in de vaksectie.”
Initiatiefneemster
Sari van Poelje legt uit: “De schrijvers
zijn in eerste instantie voortgekomen uit het schrijverscollectief
van de Vakgroep Executive Coaching. We zijn
tijdens het schrijfproces door heftige persoonlijke ontwikkelingen
gegaan. Dit heeft het proces van schrijven
wat vertraagd en daar kan je ook niet op plannen. Ook
zijn we door alle fasen van teamvorming gegaan, van elkaar
leren kennen, naar brainstormen over de balans tussen
eigenheid en collectief werk, tot echt samenwerken
in het vervolmaken van het boek. Ik ben superblij dat we
samen zo’n goed resultaat hebben behaald, en dat we
zo’n geweldige book launch party hebben georganiseerd
op Kasteel Nyenrode. Daar spatte het plezier en vakmanschap
vanaf, dat je kunt terugzien in het boek.”
Hoe kunnen coaches dit boek gebruiken?
Sari: “Het boek is geschreven voor executives zowel als
voor executive coaches. Wij vinden dat er een nieuw
soort leiderschap nodig is. Leiderschap dat zowel zelf en
relaties, teams en de relatie tussen teams managed, en
het wijdere systeem in het oog houdt - macht en ethiek,
cultuur, omgeving en sustainability. We vinden ook dat
executive coaching een vak apart is, anders dan andere
vormen van coaching. Als je als executive coach werkt
moet je ook weet hebben van al deze perspectieven, of
op zijn minst heel duidelijk aangeven waar jouw specialisatie
ligt en voor de rest doorverwijzen.
Het boek is geschreven om een praktisch theoretisch kader
te bieden voor ieder perspectief, met casussen, tools,
en reflectievragen. Dit kader kan executive coaches een
houvast geven in de thema’s die ze kunnen verkennen
met hun klanten. De 7 perspectieven-test die we hebben
ontwikkeld geeft ook een leuk startpunt om te kijken
waar je klant goed in is, en wat er nog te ontwikkelen valt
binnen de coaching. Uit het grote aantal boeken dat we
in korte tijd hebben verkocht (meer dan 500 hardcovers),
blijkt de behoefte aan deze nieuwe blik op leiderschap en
de bijdrage van coaching.”
Wat moet je als executive in huis hebben
om toekomstbestendig leiding te kunnen
geven?
Sari: “Om onze introductie te citeren: terwijl de grenzen
van controle en verantwoordelijkheid verschuiven,
staan executives voor de uitdaging om zich te richten
op cross-functionele samenwerking, hybride werken
en diversiteit. Bovendien verandert de basis van macht,
21
׉	 7cassandra://ykBhmVnNfYx65WG_IE98hb6ZoPhK4IOCvRzK1cX9Qnwy`̵ ev5h@ ev5h@{בCט   {u׉׉	 7cassandra://L6RD3_I_3OVsxm8AZ_NpSCS0bOecYplj7pvyNZQ9Ibs Z`׉	 7cassandra://No5xfx60EqaypxnJXpNSgNSy4wr3vZ-0cqqceGlZOIUdr`S׉	 7cassandra://1wEgl7PxpEqN9UPcSWxy8efs057Qp9SO9YOVkEWWqZ4=`̵ ev7h@ԓט  {u׉׉	 7cassandra://-_5--uCyPJSbbcpABD7MNgfAcM1KX2a5QJB47iXIRq0 `׉	 7cassandra://YnGMHSakOgP3OsDAKHgcSZD9qP7KEKXZusn6P_sqYVsF`S׉	 7cassandra://Q-WFyLskSmbwLRZDVro3ANrznXC80BMeQCx9QIF6dUs`̵ ev7h@Ԕנev7h@ԑ  ̘9׉H (mailto:redactie%40mos-net.nl%20?subject=Gׁׁrנev7h@ԧ ̘9ׁHmailto:redactie@mos-net.nlׁׁЈ׉Emet een verschuiving naar autonome werknemers en
zelfsturende teams, waar innovatieve ideeën belangrijker
zijn dan ervaring. Executives zullen hun focus daarom
moeten verleggen van productie naar anticipatie en
innovatie. Er is ook een groeiend besef dat voor innovatie
cross-functionele samenwerking tussen teams noodzakelijk
is. De vraag is niet langer wie de beste leider is,
maar welke leider onderlinge afhankelijkheid kan creëren
en samenwerking voor innovatie over disciplines en
functies heen kan managen. Om dat te bereiken, moeten
executives overschakelen naar een meer democratisch
verdeelde vorm van leiderschap, waarbij leiderschapsteams,
ketens en netwerken worden gecreëerd en
innovatie wordt gestimuleerd.”
Joris haalde in zijn presentatie aan dat
data en feiten steeds belangrijker worden
voor leiders. Zie jij dat ook zo?
Sari: “Ik ben het helemaal met Joris eens dat wij in
coaching ook wetenschap moeten toepassen. Ik vind
een gedegen diagnostiek (waar zit je leider vast? Wat
is de vraag onder de vraag?), een heldere uitleg van de
stappen die je gaat ondernemen (methodiek) om samen
met je klant het contract te vervullen, en een goede coachingevaluatie,
bijvoorbeeld met behulp van de Coaching
Monitor, essentieel. Dat is goed voor de professionalisering
van ons vak. Wat ik aan Joris zijn stelling zou willen
toevoegen is dat coaching op z’n best niet alleen een
wetenschap is, maar ook een veilige relatie biedt om te
exploreren en te transformeren. En dat kun je niet altijd in
data vangen.”
Boek
Het boek: ‘7 Perspectieven op leiderschap - Inzichten
uit executive coaching’ is geschreven en samengesteld
door: Sari van Poelje, Annejet de Blécourt, Marianne
Eussen, Rob de Ruiter en Sonja Wekema. ISBN:
9789078876397, uitgeverij: Kloosterhof.
׉	 7cassandra://1wEgl7PxpEqN9UPcSWxy8efs057Qp9SO9YOVkEWWqZ4=`̵ ev5h@"׉E?Weggeefactie
NOBCO geeft drie exemplaren weg van het boek
‘7 Perspectieven op leiderschap - Inzichten uit
executive coaching’. Wil je kans maken? Schrijf
kort waarom je het boek zelf zou willen hebben of
wie je er één gunt en stuur de mail voor 10 januari
2024 naar: redactie@mos-net.nl
De 7 leiderschapsperspectieven zijn van
binnen naar buiten geschreven en van
klein naar groot:
‘De vraag is niet
Perspectief 1 Executives en zelfinzicht
Perspectief 2 Werkrelaties optimaliseren
Perspectief 3 Teamontwikkeling
Perspectief 4 Teams met teams
Perspectief 5 Macht en ethiek
Perspectief 6 Intercultureel leiderschap
Perspectief 7 Managen van de omgeving
langer wie de beste
leider is, maar welke
leider onderlinge
afhankelijkheid
kan creëren en
samenwerking voor
innovatie over disciplines
en functies heen kan
managen’
23
׉	 7cassandra://Q-WFyLskSmbwLRZDVro3ANrznXC80BMeQCx9QIF6dUs`̵ ev5h@#ev5h@"{בCט   {u׉׉	 7cassandra://9VtIVRLweEK3Fihfjvsl5AR-aNk6PAc0pTbhDnM49tY S^` ׉	 7cassandra://M1HXSNUQsy84oMCuyuo_6hbq3lzxvyQdMeI2bI1g1bEn`S׉	 7cassandra://BP30cw8mbzo2EzvjJaJyFaC41ZSkDfetSU6AClKt5_8 `̵ ev7h@Ԩט  {u׉׉	 7cassandra://Ba7grWm4TZCdoKxBzTUbM5zOncGJqkQj2Qqga6mDQCw X`׉	 7cassandra://IAbTxlLXQvSLIiYUsa7TZ_pSXoLjkpAD3JCH9l04N9Yͅ`S׉	 7cassandra://PEZXXbBW5ThzJTvV10eYEFf00iux63kj9p3HWGMqNhg+`̵ ev7h@ԩ נev7h@Ԗ qts9׉H Nhttps://boomcoaching.nl/artikel/vijf-manieren-om-focus-in-reflectie-te-kiezen/Gׁׁrנev7h@ԗ tvl 9׉H Nhttps://boomcoaching.nl/artikel/vijf-manieren-om-focus-in-reflectie-te-kiezen/Gׁׁrנev7h@Ԙ qs9׉H *https://boomcoaching.nl/artikel/luisteren/Gׁׁrנev7h@ԙ tl 9׉H *https://boomcoaching.nl/artikel/luisteren/Gׁׁrנev7h@Ԛ qs9׉H xhttps://boomcoaching.nl/artikel/coaching-op-een-kruispunt-hoe-je-met-coaching-een-bijdrage-kan-leveren-aan-organisaties/Gׁׁrנev7h@ԛ tl 9׉H xhttps://boomcoaching.nl/artikel/coaching-op-een-kruispunt-hoe-je-met-coaching-een-bijdrage-kan-leveren-aan-organisaties/Gׁׁrנev7h@Ԝ $.s9׉H Chttps://www.professioneelbegeleiden.nl/supervisie-in-oekra%C3%AFeneGׁׁrנev7h@ԝ '0l 9׉H Chttps://www.professioneelbegeleiden.nl/supervisie-in-oekra%C3%AFeneGׁׁrנev7h@Ԟ .**9׉H Chttps://www.professioneelbegeleiden.nl/supervisie-in-oekra%C3%AFeneGׁׁrנev7h@ԟ %s9׉H dhttps://www.professioneelbegeleiden.nl/artsen-bij-hoge-werkdruk-gebaat-bij-professionele-begeleidingGׁׁrנev7h@Ԡ (l 9׉H dhttps://www.professioneelbegeleiden.nl/artsen-bij-hoge-werkdruk-gebaat-bij-professionele-begeleidingGׁׁrנev7h@ԡ **9׉H dhttps://www.professioneelbegeleiden.nl/artsen-bij-hoge-werkdruk-gebaat-bij-professionele-begeleidingGׁׁrנev7h@Ԣ %s9׉H Ehttps://www.professioneelbegeleiden.nl/hoe-en-wat-docenten-zelf-lerenGׁׁrנev7h@ԣ (l 9׉H Ehttps://www.professioneelbegeleiden.nl/hoe-en-wat-docenten-zelf-lerenGׁׁrנev7h@Ԥ **9׉H Ehttps://www.professioneelbegeleiden.nl/hoe-en-wat-docenten-zelf-lerenGׁׁrנev7h@ԥ xǁ̜9׉H 5https://www.boomcoachingcollectie.nl/werkvormenboekenGׁׁrנev7h@Ԧ Q̯9׉H 6https://www.boomcoachingcollectie.nl/CoachingskalenderGׁׁr׉E	Artikelen in BoomCoaching en Professioneel
begeleiden in relatie tot het community
Professioneel reflecteren.
Vijf manieren om focus in reflectie
te kiezen
Werkervaringen omzetten in beter handelen
helpt je verder te kijken en te reflecteren op je
functioneren om zo te komen tot steeds betere
resultaten
Lees meer
De juiste vraag: Luisteren
Een coach stelt ook zichzelf voortdurend vragen:
Hoe ben ik bezig? of: Wat is nu passend om te
doen? Misschien wel de belangrijkste vraag die je
kunt stellen is: Hoe luister ik nu? Hoe bekwamer
de coach daarin is, des te beter zullen de vragen
zijn die zij stelt.
Lees meer
Coaching op een kruispunt: hoe
je met coaching een bijdrage kan
leveren aan organisaties
Hoe je met coaching een bijdrage levert aan een
organisatie is een uitdaging voor CEO’s, HRdirecteuren,
directeuren coaching, interne en
externe coaches, managers, coach-opleiders en
onderzoekers.
Lees meer
Collegiale coaching - Hoe en wat
docenten zelf leren
Rosanne Zwart
Het nieuwe leren vraagt van docenten dat zij
hun lessen anders inrichten. Dat is voor hen een
leerproces. Hoe en wat zij leren op hun werkplek,
is nu grondig onderzocht bij ruim 100 ervaren
docenten in het voortgezet onderwijs. Dat
onderzoek resulteerde in drie sterk samenhangende
proefschriften, waarvan Teacher learning in a context
of reciprocal peer coaching er een is. Dat proefschrift
maakt duidelijk wat wederkerige, collegiale coaching
oplevert voor het team en de organisatie.
Lees meer
Supervisie in Oekraïne: wat oorlog
doet met professionals
Inna Nikitina
Supervisie is in ons land een nieuw vakgebied,
een nieuwe werkvorm, een nieuwe kans. Vorig
jaar droomden we ervan om onze ervaring met
het invoeren en belichamen van supervisie
te delen op de ANSE Summer University in
Riga. Nooit hadden we kunnen denken dat
het om de ervaring van leven en werken in
oorlogsomstandigheden zou gaan. Maar oorlog
is nu de werkelijkheid waarin we ons werk
moeten doen. Wat dit met ons doet en hoe we
proberen om ook als professionals overeind te
blijven is het onderwerp van dit artikel.
Lees meer
Artsen bij hoge werkdruk gebaat bij
professionele begeleiding
Lara Solms
De werkdruk van zorgprofessionals is
zorgwekkend hoog. Bijna de helft van de jonge
dokters in Nederland ervaart een te hoge
werkdruk en een kwart heeft last van burnoutklachten.
Dit blijkt uit onderzoek van de
Jonge Specialist, de belangenbehartiger voor
basisartsen in Nederland. Lees ook het interview
op pagina … van dit magazine.
Lees meer
׉	 7cassandra://BP30cw8mbzo2EzvjJaJyFaC41ZSkDfetSU6AClKt5_8 `̵ ev5h@5׉EmBoom Coaching Collectie
(voorheen Coachlink)
Met Boom Coaching Collectie
(voorheen Coachlink) krijg je
toegang tot de inhoud van meer
dan 300 coachingsboeken die je
in een handomdraai doorzoekt; de
nieuwste coachingstitels, maar ook
de vertrouwde standaardwerken. Ze
bieden je relevante en actuele kennis,
expertise en tools om je verder
ontwikkelen en je vaardigheden
te verbeteren. De boeken lees je
online, ze kunnen niet worden
gedownload. Wel kun je downloads
maken van bijvoorbeeld een oefening
om te delen met je coachee. Als
je op het printericoontje klikt, kun
je de betreffende pagina plus de
vier daarop volgende pagina’s
downloaden.
In de Collectie vind je ook meer
dan 500 werkvormen, waarmee
je direct aan de slag kunt.
Verbinden met je vakgenoten
doe je dankzij de profielen van
andere NOBCO-coaches. Ben je
op zoek naar een gevatte quote,
inspiratie of korte bespiegelingen?
Boom Coaching Collectie geeft
je ook nog eens toegang tot de
inhoud van alle jaargangen van de
Coachingskalender.
Boomcoaching is gratis bescikbaar
voor NOBCO-coaches (niet-leden
betalen € 21,25 per maand).
25
Professioneel
begeleiden
Alle NOBCO-coaches met een
EIA-certificering hebben vanaf dit
jaar toegang tot het kennisplatform
Professioneel begeleiden. Dit platform
ontsluit vele vakbladen en archieven
zoals Tijdschrift voor Coaching,
LoopbaanVisie en Tijdschrift Positieve
Psychologie.
׉	 7cassandra://PEZXXbBW5ThzJTvV10eYEFf00iux63kj9p3HWGMqNhg+`̵ ev5h@6ev5h@5{בCט   {u׉׉	 7cassandra://zPj6sR9Ade3mkt1E9Ks51z1SjIpQ8le4fQgTs2dcgsU s`׉	 7cassandra://O-gsAtQcWhG6Y_h_WBwtnZmmwwA4xjbxpywGjRVjatgb`S׉	 7cassandra://_3wTZLGI9qdeZhVQMA3KWCOI86HAY3EMrw-KNNAcgPY#`̵ ev7h@ԫט  {u׉׉	 7cassandra://2LL-mSTKdHUBmVl_OnKxaWASQkcM8PspS5IGDVBNFPQ l_` ׉	 7cassandra://edk2RQvPXRhm7eOx_VabmMJkS-YnI4qs4yz6N-glU-Ek`S׉	 7cassandra://9Tqnjk8X9a7wVXX41wxmzC7BIUa-_wXUYYkuYwq-TXE`̵ ev7h@Ԭ׉E\Wetenschap
Coach jij mij, dan coach
ik jou: wat weten we over
peer coaching?
Het is een vorm van ondersteuning die we steeds vaker tegenkomen binnen organisaties
of opleidingen: collega’s of studenten die elkaar coachen met als doel het verbeteren van
vaardigheden, het bereiken van doelen of een beter welzijn. Of wat dacht je van patiënten die
elkaar coachen bij het nastreven van een gezondere leefstijl? Deze vorm van coaching wordt
ook wel peer coaching genoemd. Wat zijn de voor- en nadelen van peer coaching? En is peer
coaching inderdaad een effectieve vorm van coaching?
Tekst: Eefje Rondeel
׉	 7cassandra://_3wTZLGI9qdeZhVQMA3KWCOI86HAY3EMrw-KNNAcgPY#`̵ ev5h@7׉EWat bij peer coaching centraal staat
is dat de coaching wordt uitgevoerd
door een gelijke, met dezelfde status,
kennis of opleiding
Onder peer coaching verstaan we het coachen van
een ‘peer’, ofwel een gelijke. Iemand met dezelfde
status dus. Het ondersteunen bij het bereiken van
werkgerelateerde doelen staat daarbij vaak centraal.
Neem bijvoorbeeld Ranah, lerares op een basisschool,
die wordt gecoacht door haar collega Anoeschka bij het
ontwikkelen van haar onderwijsvaardigheden. Over een
precieze definitie en omschrijving van peer coaching
zijn onderzoekers het echter nog niet helemaal eens.
Zo benadrukken sommige onderzoekers het belang
van tweerichtingsverkeer bij peer coaching: Anoeschka
ondersteunt niet alleen Ranah in haar ontwikkeling
als docent, maar Ranah doet hetzelfde bij Anoeschka.
Om het tweerichtingsverkeer aan te geven spreken
onderzoekers ook wel van wederkerige peer coaching
en het is voor sommige onderzoekers dan ook juist deze
wederkerigheid dat peer coaching uniek maakt.
Het begrip peer coaching wordt echter ook vaak wat
ruimer opgevat. Het gaat dan bijvoorbeeld niet per
se over het verbeteren van specifieke vaardigheden
of om een werkcontext. Of er is sprake van
eenrichtingsverkeer, waarbij Ranah wel wordt gecoacht
door Anoeschka, maar niet andersom. Wat bij peer
coaching echter centraal staat is dat de coaching wordt
uitgevoerd door een gelijke, die hetzelfde niveau heeft
als het gaat om status, kennis of opleiding. Als voordeel
van peer coaching noemen onderzoekers vaker het
kostenbesparende karakter, maar ook het laagdrempelig
inzetten van onderlinge steun bij persoonlijke
ontwikkeling binnen een organisatie of opleiding wordt
vaker genoemd. Verschillende onderzoeken laten zien
dat peer coaching in de context van bijvoorbeeld het
onderwijs inderdaad bij lijkt te kunnen dragen aan
bijvoorbeeld betere onderwijsvaardigheden, maar ook
aan een groter vertrouwen bij studenten die worden
opgeleid tot docent.
Minder psychische klachten
Ook voor het bevorderen van studentenwelzijn lijkt
peer coaching zinvol te kunnen zijn. Zo voerden Emma
Short en collega’s in 2010 een onderzoek uit naar
de opbrengsten van peer coaching onder een groep
studenten. Aan het onderzoek deden in totaal 68
psychologiestudenten mee. De ene helft volgde een
cursus over coaching en ontvingen peer coaching van
hun medestudenten, de andere groep studenten volgde
deze cursus niet en kregen ook geen peer coaching,
zij vormden de zogenaamde controlegroep. In totaal
vonden er vijf coachsessies plaats gedurende zes
weken. De onderzoekers waren vooral geïnteresseerd
in de mate waarin studenten psychische klachten
ervaarden. Uit de resultaten bleek dat de psychische
klachten gedurende de tijd toenamen bij de
controlegroep, maar niet bij de groep die peer coaching
kreeg. De toename van de psychische klachten
valt volgens de onderzoekers te verklaren doordat
studenten in het laatste jaar zaten van hun studie en
een tentamen voor de boeg hadden. De peer coaching
leek echter een soort buffer te zijn voor het verergeren
van de psychische klachten. Er zaten wel wat
beperkingen aan de studie. Zo werden studenten niet
willekeurig toegewezen aan de peer coaching groep
of de controlegroep. De peer coaching groep bestond
27
׉	 7cassandra://9Tqnjk8X9a7wVXX41wxmzC7BIUa-_wXUYYkuYwq-TXE`̵ ev5h@8ev5h@7{בCט   {u׉׉	 7cassandra://YDCzfteZDT36R8xgydqqUfxrs0BelQ8vw-BiAwveClM `׉	 7cassandra://Yj-AvO32CuyS-o3L9-CKzzmtxD2MQp8JZsk202r0jewfD`S׉	 7cassandra://adAoVYchcw898Yt35mmaC2BZlxYYblgqrD34h_acWws&`̵ ev7h@Ԯט  {u׉׉	 7cassandra://JSTjwjUOfw6R-IWWWkro-LzNmBnrkIoaRhqaPXffHQs `׉	 7cassandra://nEk7f8475I8hovHc8FjRayulKGjUG_Bo99Z6EbYU9ps|`S׉	 7cassandra://Wm8Yk7G881kWhQgN4_afHLToDxmufWUBEPzZBqFL_1g" `̵ ev8h@ԯ׉E	JPeer coaching door patiënten kan een
mogelijke oplossing zijn om de druk op
de gezondheidszorg te verlichten
uit studenten die zelf hadden gekozen voor de cursus
over coaching. Het kan dus best zijn dat deze studenten
bijvoorbeeld sowieso al meer belang hechtten aan
hun persoonlijke ontwikkeling en welzijn, en beter om
konden gaan met het aankomende tentamen, ongeacht
of zij wel of geen peer coaching kregen.
Patiënten coachen patiënten
Dat peer coaching maatschappelijk relevant kan
zijn, laat ook een onderzoek zien van David Thom
en collega’s. Zij voerden in 2013 een onderzoek uit
naar een peer coaching programma voor patiënten
met diabetes. Deelnemers aan het programma waren
patiënten van zes gezondheidscentra in San Francisco.
Patiënten kregen ofwel een peer coach toegewezen, of
kregen de zorg zoals ze die normaal gesproken zouden
krijgen. De peer coaches waren diabetes patiënten bij
dezelfde gezondheidscentra en zij kregen gedurende
8 weken een training van in totaal 36 uur voordat
zij aan de slag gingen als peer coach. In de training
werd aandacht besteed aan actief luisteren, niet
oordelende communicatie, het verlenen van steun en
het begeleiden van verandering in leefstijl. Ook werden
coachgesprekken geobserveerd en nagespeeld. Het
stellen van doelen en het maken van actieplannen was
een belangrijk onderdeel van de coaching. De coaching
vond telefonisch of op de kliniek plaats gedurende een
periode van 6 maanden. In totaal waren er 24 peer
coaches die aan 148 patiënten coaching gaven. De
controlegroep die geen coaching ontving bestond uit
151 patiënten. In dit onderzoek was de peer coaching
echter niet wederkerig.
De onderzoekers wilden vooral weten of het HbA1cgehalte
in het bloed van de patiënten verminderde,
een maat voor de ernst van diabetes. De resultaten
laten zien dat de groep die peer coaching ontving een
lager HbA1c-gehalte had dan patiënten die geen peer
coaching ontvingen. De ernst van de diabetes was
dus minder bij de patiënten die waren gecoacht door
andere patiënten dan bij de groep die geen coaching
ontving. De resultaten van dit onderzoek laten zien dat
peer coaching door patiënten een mogelijke oplossing
zou kunnen zijn om de druk op de gezondheidszorg te
verlichten.
Oplossingsgerichte aanpak
Maar is peer coaching dan net zo effectief als coaching
door een zogenaamde externe coach? Enkele studies
׉	 7cassandra://adAoVYchcw898Yt35mmaC2BZlxYYblgqrD34h_acWws&`̵ ev5h@9׉Elijken erop te wijzen dat dit niet zondermeer het geval
is. Zo laat een studie van onderzoekers Gordon Spence
en Anthony Grant uit 2007 zien dat coaching door
een externe coach die een Master in de Psychologie
van Coaching had afgerond effectiever leek te zijn dan
coaching door peers. In totaal deden 63 deelnemers
mee aan de studie. Een deel van de deelnemers kreeg
coaching van de afgestudeerde coach, een ander deel
van de deelnemers kreeg coaching van een andere
deelnemer. De overige deelnemers ontvingen geen
coaching, zij vormden de zogenaamde controlegroep.
Deelnemers werden willekeurig toegewezen aan ofwel
een peer coach, de externe coach of geen coaching.
Zowel bij de peer coaching groep als de externe
coaching groep werd er gebruik gemaakt van een
oplossingsgerichte aanpak waarbij het formuleren
en nastreven van doelen centraal stond. Deelnemers
die externe coaching ontvingen, kregen in totaal 10
weken coaching bestaande uit sessies van 45 minuten.
In de peer coaching groep kregen deelnemers eerst
een workshop over de coaching aanpak. Vervolgens
volgden zij gedurende 10 weken groepscoaching,
aangevuld met twee korte individuele sessies met
een andere deelnemer (de peer). Wat bleek? De
groep die externe coaching had ontvangen boekte
meer vooruitgang in het bereiken van doelen dan de
controlegroep. Maar er was geen noemenswaardig
verschil tussen de peer coaching groep en de groep die
geen coaching ontving als het ging om het bereiken van
doelen.
De resultaten laten dus zien dat peer coaching in
deze studie geen voordelen had ten opzichte van
geen coaching. Toch moeten we deze resultaten met
voorzichtigheid interpreteren. De vraag is namelijk in
hoeverre er hier een goede vergelijking kan worden
gemaakt tussen peer coaching en coaching door een
externe coach. De peer coaching bestond voornamelijk
uit groepssessies en slechts twee korte individuele
coaching sessies. Ook is het de vraag of de deelnemers
aan de studie daadwerkelijk ‘peers’ waren van elkaar en
dus gelijk in status. Deelnemers werden namelijk niet
geselecteerd op gelijkwaardigheid in status. Het zou
dus zomaar kunnen dat Eric, die als sportinstructeur
werkt, werd gecoacht door René, de manager van de
lokale supermarkt. Of er dus daadwerkelijk sprake was
van peers weten we dus niet.
Verschillen in geloofwaardigheid
Een andere studie die externe coaching vergeleek met
peer coaching werd uitgevoerd door Christina SueChan
en haar collega in 2004. Aan het onderzoek
deden managers mee die een MBA (Master in
Business Administration) cursus volgden. Zij werden
ofwel gecoacht door een docent van de opleiding,
een medestudent van de opleiding of zij coachten
zichzelf. De coaching bestond uit een observatie van
de managers tijdens de cursus en twee coachsessies
verspreid over 13 weken. Deelnemers werden gevraagd
om bij aanvang van de cursus zichzelf te beoordelen op
een aantal vaardigheden. Daarna bespraken zij deze
beoordeling met hun coach en bespraken zij manieren
29
׉	 7cassandra://Wm8Yk7G881kWhQgN4_afHLToDxmufWUBEPzZBqFL_1g" `̵ ev5h@:ev5h@9{בCט   {u׉׉	 7cassandra://QprRh0JaI9L-ExnJCJQA7iLF8g3j0jItlEkfTF8e170 m` ׉	 7cassandra://46dta23Ar2G77mkoKhHrOwV0b46I9SRZ_aAkX-WhsLEh`S׉	 7cassandra://WMqt8tNPcMj3sRm17jIiCd_caR5lfEmKsxlaUOo2kOI9`̵ ev8h@Աט  {u׉׉	 7cassandra://CVgRti7gNm3uNjVa5AzyetojNitYHET-TrR8HMRFHWg `׉	 7cassandra://jc5bg-lcTFUV_8DmBegLg820DoGPAgXadmsqMuSuRK8X`S׉	 7cassandra://RrI6jQlIZ12fWq4wFG2ucZl1Rg8krCkaCm6wo15ElFU`̵ ev8h@Բ׉EPeer coaching lijkt vooralsnog geen
volwaardig alternatief voor een externe
coach
om hun prestatie te verbeteren. Deelnemers die werden
gevraagd om zichzelf te coachen kregen een video te
zien met daarin uitleg over hoe zij doelen konden stellen
en deze konden bereiken. Zowel de peer coaches als
de externe coaches kregen een training van een halve
dag over het uitvoeren van de coaching. De training
bestond onder andere uit rollenspellen en een lezing.
De onderzoekers keken vervolgens naar gedrag dat
de managers lieten zien tijdens de cursus, zoals het
informeren van groepsleden over de voortgang van
een project. Ook vroegen de onderzoekers aan de
deelnemers naar de geloofwaardigheid van hun coach.
Ze vroegen bijvoorbeeld in hoeverre de deelnemers
dachten dat hun coach de juiste expertise had, of
oprecht was in diens ondersteuning. De onderzoekers
brachten dit in kaart omdat ze verwachtten dat
een grotere geloofwaardigheid zou leiden tot meer
gedragsverandering. Uit de eerste studie bleek dat
deelnemers die werden gecoacht door de docent
effectiever gedrag lieten zien dan deelnemers die
werden gecoacht door een medestudent. Ook
vonden de deelnemers de geloofwaardigheid van de
docent groter dan die van hun medestudenten. De
onderzoekers denken dat die grotere geloofwaardigheid
een mogelijke verklaring is voor de betere opbrengsten
van coaching door de docent ten opzichte van een peer
coach.
In een tweede, vergelijkbare, studie keken dezelfde
onderzoekers niet naar gedrag tijdens de cursus, maar
naar het behaalde cijfer voor de cursus. De deelnemers
die werden gecoacht door een medestudent behaalden
lagere cijfers dan de deelnemers die werden gecoacht
door een docent of die zichzelf hadden gecoacht. Een
belangrijk onderdeel van de coaching was het geven
van feedback op het gedrag van de deelnemers.
Deelnemers gaven naderhand aan dat ze hun
medestudenten eigenlijk niet zo geschikt vonden voor
het geven van zinvolle feedback. De onderzoekers
zagen ook nu weer dat deelnemers de docent
geloofwaardiger vonden dan dat zij hun medestudenten
vonden. Beide studies bestonden echter uit erg kleine
groepen deelnemers. Daardoor wordt het lastiger om
betrouwbare conclusies te trekken uit de resultaten.
Voor- en nadelen
Peer coaching lijkt in sommige gevallen dus zinvol
om in te zetten, maar het lijkt vooralsnog geen
volwaardig alternatief voor een externe coach. Ook
laten de resultaten van bovenstaande studies soms
tegenstrijdige resultaten zien. Het zou kunnen dat het
succes van peer coaching afhangt van de doelgroep,
de context en het vraagstuk, maar ook de mate van
training zou een rol kunnen spelen. Helaas zijn er
tot nu toe slechts enkele studies uitgevoerd die peer
coaching vergelijken met externe coaching, waardoor
het trekken van conclusies lastig wordt. Ook wordt het
begrip peer coaching bij de verschillende studies op
een andere manier ingevuld. Zo is er niet in alle studies
sprake van wederkerigheid in de coachrelatie, wat de
vraag oproept welke rol het aspect van wederkerigheid
precies speelt bij de effectiviteit van peer coaching.
Voordelen van peer coaching die vaak worden
genoemd door onderzoekers zijn het kostenbesparende
karakter, maar peer coaching kan ook worden ingezet
om bijvoorbeeld de zorg te ondersteunen wanneer
er weinig tijd en middelen beschikbaar zijn, zoals
bijvoorbeeld het geval was in de studie bij diabetes
patiënten. Naast voordelen worden er echter ook
nadelen genoemd van peer coaching, zoals het idee
׉	 7cassandra://WMqt8tNPcMj3sRm17jIiCd_caR5lfEmKsxlaUOo2kOI9`̵ ev5h@;׉Eadat ook peer coaches training en supervisie nodig
hebben. In sommige studies kregen de peer coaches
bijvoorbeeld een zeer uitgebreide training. Want,
zoals de onderzoekers Polly Parker en haar collega’s
opmerkten: Je kunt niet zomaar twee mensen bij elkaar
zetten en ze vertellen dat ze elkaar moeten helpen. Een
afweging voor de keuze van peer coaching zal dan ook
zorgvuldig moeten worden gemaakt.
Ook peer coaches
hebben training en
supervisie nodig
Gebruikte bronnen:
Lu, H. L. (2010). Research on peer coaching in
preservice teacher education–A review of literature.
Teaching and teacher education, 26(4), 748-753.
Parker, P., Hall, D. T., & Kram, K. E. (2008). Peer
coaching: A relational process for accelerating career
learning. Academy of Management Learning &
Education, 7(4), 487-503.
Parker, P., Kram, K. E., & Hall, D. T. T. (2014). Peer
coaching. Organizational Dynamics, 2(43), 122-129.
Short, E., Kinman, G. & Baker, S. (2010) ‘Evaluating
the impact of a peer coaching intervention on
well-being amongst psychology undergraduate students’,
International Coaching Psychology Review, 5
(1), 27-35
Spence, G. B., & Grant, A. M. (2007). Professional
and peer life coaching and the enhancement of goal
striving and well-being: An exploratory study. The
Journal of Positive Psychology, 2(3), 185-194.
Over Eefje Rondeel
Dr. Eefje Rondeel (1982) werkt als zelfstandig
docent voor verschillende onderwijsinstellingen
en is als gastdocent verbonden aan de Radboud
Universiteit. Vanuit NOBCO is ze redactielid
van het e-magazine en tevens betrokken als
co-promotor bij het dissertatieonderzoek naar
effectieve bestanddelen van coaching. Samen met
sociaal psycholoog Pieternel Dijkstra schreef ze het
boek Evidence-based Coachen.
Sue‐Chan, C., & Latham, G. P. (2004). The relative
effectiveness of external, peer, and self‐coaches.
Applied Psychology, 53(2), 260-278.
Thom, D. H., Ghorob, A., Hessler, D., De Vore, D.,
Chen, E., & Bodenheimer, T. A. (2013). Impact of
peer health coaching on glycemic control in low-income
patients with diabetes: a randomized controlled
trial. The Annals of Family Medicine, 11(2),
137-144.
31
׉	 7cassandra://RrI6jQlIZ12fWq4wFG2ucZl1Rg8krCkaCm6wo15ElFU`̵ ev5h@<ev5h@;{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Vy-wnEbTFVRNmBVLf1U2jaX34sqBoxBypmMQPA8CGN0 `׉	 7cassandra://0OkZa_UtZrFUCLhe6g4EMqAqsR3jYukefp5pUbvbKAYyw`S׉	 7cassandra://A-QrxqTa4gEJS1KmrXsZ3vO9NvYEpmX0RoFibNrdBbE'`̵ ev8h@Եט  {u׉׉	 7cassandra://x1dIn_sJ1S5jx62PGxfGjLVpxsMFgZ8H01-DQvQGaZ0 j`׉	 7cassandra://LohsXRiM6sJi3vMEqynxtSPwYgsxGY9myK6u98x-oGob`S׉	 7cassandra://hmcvAA3GmdzScLthoXBX9fsKCP400jvAtl9CuiSI0Uo!`̵ ev8h@Զנev8h@Դ ̋9 ׉S!G
ׁׁrנev8h@Ի !ˁ|9ׁHhttp://www.butino.nlׁׁЈנev8h@Ժ ́9ׁHhttp://www.butino.nlׁׁЈ׉EQImpressie 14e Wetenschappelijk
NOBCO-Symposium Coaching
en Onderzoek
Op 23 november vond het 14e Wetenschappelijk NOBCO-Symposium Coaching en Onderzoek
plaats. Een dag vol wetenschap, maar vooral ook interactie en verbinding met de coachingspraktijk.
De interesse voor het symposium was overweldigend en steeds meer coaches lijken behoefte te
hebben aan inspiratie uit wetenschap en onderzoek. Met een indrukwekkende lijst van internationale
en nationale wetenschappelijke sprekers en bijna 300 coaches bruiste Hoofddorp die dag
van de energie.
Tekst: Eefje Rondeel
Tijdens het symposium werd de tweejaarlijkse thesisprijs
uitgereikt. De genomineerden waren Sandra
van Reeth van de Open Universiteit (tweede van
rechts), Sandra Kompier van de Vrije Universiteit
Amsterdam (rechts) en Eva Jansen van Maastricht
University (aanwezig via videoverbinding).
Eva Jansen was de winnaar met haar thesis over
barrières en facilitators voor de implementatie en
uitvoering van coaching. De jury bestond uit
Machteld van den Heuvel (helemaal links),
Jacobien ten Hoeve-Rozema (tweede van links) en
Marjolein Stefens. Foto: Jan Buteijn (www.butino.nl)
Silja Kotte, professor aan de University of Applied
Sciences in Aschaffenburg (Duitsland) verzorgde de
keynote waarin zij inging op het belang van de context
waarin coaching plaatsvindt. Foto: Jan Buteijn
(www.butino.nl)
׉	 7cassandra://A-QrxqTa4gEJS1KmrXsZ3vO9NvYEpmX0RoFibNrdBbE'`̵ ev5h@>׉EDe inhoudelijke organisatie van de
dag lag in handen van de Commissie
Wetenschappelijk Onderzoek (v.l.n.r.:
Rendel de Jong, Eddy de Waart,
Hester van der Zaag, Johan Lataster,
David Brode en Lara Solms)
Foto: Jan Buteijn (www.butino.nl).]
Verschillende wetenschappelijke sprekers
gaven workshops over uiteenlopende
onderwerpen. Zo deelde Mattheis van
Leeuwen een aantal relevante inzichten
voor coaches uit de psychologie.
33
Meer lezen over het symposium?
In dit e-magazine is nog een interview
te vinden met een spreker van
het symposium, zie pagina 34.
Tijdens de verschillende workshops gingen
deelnemers met elkaar in gesprek: hoe zijn
de inzichten uit de wetenschap toe te passen
in hun eigen praktijk? Foto: Jan Buteijn
(www.butino.nl).
׉	 7cassandra://hmcvAA3GmdzScLthoXBX9fsKCP400jvAtl9CuiSI0Uo!`̵ ev5h@?ev5h@>{בCט   {u׉׉	 7cassandra://8wZJIsgAu_USSIxVjjHKrDlNl9n73G7LVfRsGpIPuIY n`׉	 7cassandra://UzPcmRNB1TkhN5CzToQ5lD9yCxPxIJBtvkJpOziNMjYl`S׉	 7cassandra://PH696VqS-CqYLF97MACU1uQsyueVHsFMd-G2q55-4ws'n`̵ ev8h@Լט  {u׉׉	 7cassandra://atxB3ZkNdfE3hX-xNSmqEPdqJFkzthWMzGJMCx9pR3M ` ׉	 7cassandra://ORPqwBukV6d8489d-0AzGtnKrbePR3jehnDC6Doh3x8dV`S׉	 7cassandra://PMt73N3k-6-Sm7PEz-JZJRpQBJerWNi7d4gItZ52dkQF`̵ ev8h@Խ׉EV14e Wetenschappelijk NOBCO-Symposium Coaching en Onderzoek
Workshop ‘Online presence skills and in-person presence skills:
what do we start noticing?’ door dr. Tünde Erdös
Lagen in aanwezigheid
Waar denk je aan bij ‘coaching presence’? Denk je dan aan jezelf als coach? Aan jouw
aanwezigheid? In het moment zijn, echt luisteren en je kennis en gevoel inzetten ten behoeve van je
coachee? Immers, we zeggen toch dat hier-en-nu aanwezig zijn een essentiële sleutel in coaching
is? Te simpel gedacht, zegt Dr. Tünde Erdös. Zij gaf tijdens het NOBCO-Symposium de workshop
‘Online presence skills and in-person presence skills: what do we start noticing?’ Volgens haar zijn
er meer lagen in aanwezigheid. De onuitgesproken chemie en synchronisatie tussen twee personen
gaat verder dan woorden en luisteren alleen.
Tekst: Annejet de Blécourt
׉	 7cassandra://PH696VqS-CqYLF97MACU1uQsyueVHsFMd-G2q55-4ws'n`̵ ev5h@@׉EC‘Dankzij experimenten
creëren we kennis’
Het is je vast niet ontgaan dat digitale coaching platforms
als paddenstoelen uit de grond schieten. Dat is
heel begrijpelijk, want de COVID-pandemie heeft ons
laten ervaren hoe makkelijk het is om (zelfs in je pyjamabroek)
achter een beeldscherm contact met de rest van
de wereld te onderhouden. Ook in coaching wordt gretig
de kans omarmd om eenvoudig toegang tot cliënten over
de hele wereld te krijgen. Mogelijk doe je dat zelf ook.
Maar begrijpen we als coaches ook de implicaties die het
verschil tussen offline en online coaching met zich meebrengt?
Hoe we bij het gebruik van een ander medium
onze manier van synchroniseren met de coachee moeten
aanpassen? Of vertrouwen we blindelings op het eerste
rapport? Misschien denk je nu: ‘Ja, natuurlijk begrijp ik het
verschil tussen in één ruimte met mijn coachee zijn of allebei
achter een beeldscherm zitten.’ Maar is dat echt zo?
Of hebben coaches blinde vlekken als het over coaching
presence gaat?
Wel of geen verschil in presence?
In haar meest recente onderzoek vroeg Tünde aan
76 coaches of zij enig verschil in presence bemerkten
tussen online en offline contacten. Maar liefst 91% van
de coaches gaf aan dat online geweldig was en ze geen
verschil met offline herkende. Wishful thinking? Omdat
Tünde dat zelf anders had ervaren, bleef ze de andere
kant uitvragen. Haar onderzoek onder 100 organisaties
waar medewerkers online werden gecoacht, gaf aan dat
er binnen zes maanden 87% van de coachees afvielen
door te weinig of geen betrokkenheid. Tja… dat is
toch echt een enorme kloof tussen welles nietes.
Een eerste rapport, de connectie tussen personen, en
uiteindelijk coaching presence, kun je niet als vanzelfsprekend
nemen.
Tijdens de workshop liet Tünde ons met veel passie
een eenvoudig experiment in groepjes van drie doen.
Persoon 1 praatte drie minuten onafgebroken over een
zelfgekozen onderwerp. Persoon 2 observeerde de prater
‘online’, uitsluitend door op z’n telefoonschermpje te
kijken. Persoon 3 observeerde de prater offline.
In verschillende groepjes werd opgemerkt dat, ook al sta
je fysiek dichtbij, iemand via een schermpje observeren
een gevoel van afstand geeft. Verder waren er allerlei
voorbeelden van lichaamstaal of energiemomenten die
via het beeldschermpje onopgemerkt bleven. Eenvoudig
gezegd: als je naar een scherm kijkt, mis je de realiteit, de
interacties en de context waarin coachees zich bevinden
en waarin jij met hun meegaat. Die realiteiten kunnen
ook offline gemist worden. Het punt is, dat het medium
substantieel interfereert met onze zeven zintuigen om
af te stemmen op wat er ‘aan de hand’ is bij het coachen
op in ieder geval de niveaus: de Ik-sfeer, de Wij-sfeer, de
Allen-sfeer en de OMNI-sfeer (zie het kader).
We herhaalden dat experiment, maar dan in grotere
groepen (teams). Het bleek nog veel lastiger om meerdere
personen via een beeldscherm te observeren. De offline-observator
voelde zich ook meer één met de groep.
En bij een ander groepje merkte observator 2 op dat een
ander zintuig – het gehoor – juist scherper werd.
Tünde deelde vervolgens haar eigen ‘hier-en-nu-op-hetsymposium-ervaring’
met ons. Ze vertelde dat Arvid Buit,
MCC die ochtend een Coach Radio-podcast met haar
opgenomen had. Ze hadden elkaar eerder online ontmoet
en dit was de eerste keer dat ze fysiek samen in dezelfde
35
׉	 7cassandra://PMt73N3k-6-Sm7PEz-JZJRpQBJerWNi7d4gItZ52dkQF`̵ ev5h@Aev5h@@{בCט   {u׉׉	 7cassandra://BCigw2MVnDU5j-zPZgV0QtBoEJWj2oiimIh38XAstqM hP`׉	 7cassandra://XxNT6quFhtfCKVYVd6Dkd0YDjyI062yCbEETpjOvOGsm`S׉	 7cassandra://tsHnumgyl4CfVkN-Rxcl12mD9Ky3TXvAMgc64-ugaTs`̵ ev8h@ט  {u׉׉	 7cassandra://AUlKiSETt-8OPZP3y6eaoTYIyr6f1sMVisb8rO_TKAk `׉	 7cassandra://GqWL7ED2zrGAFIHCwTJUhqca509kBG3uWRTkLxqP2hQXJ`S׉	 7cassandra://QGSgXBBUSEgj9hJJhWRaJfq8tRN0YcaCPO5UTDm1XHY`̵ ev8h@נev8h@ p69׉H Qhttps://www.integrative-presence.com/leadership-development-and-coaching-program/Gׁׁrנev8h@́ ̬9ׁHhttps://doi.org/10.3389/ׁׁЈנev8h@́ v>9ׁH )https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.845394ׁׁЈ׉Eruimte waren. Arvid is lang; Tünde is klein en slank,
beiden met een enorme energie. Tünde bemerkte dat de
podcastopname rustiger voor haar verliep dan online,
terwijl Arvid over haar opmerkte dat ze ‘evenwichtiger’
overkwam dan op video.
Voorkeurszintuig
Tünde bevestigde dat er op zijn minst twee verschijnselen
optreden: ten eerste is het medium de boodschap
(McLuhan, 1964), meer nog dan de inhoud waarmee
we bij coaching te maken hebben. Communicatietechnologie
heeft de neiging onze cognitieve organisatie te
beïnvloeden, en dat lijkt diepgaande gevolgen te hebben
voor onze ‘sociale’ interacties. Dat komt bijvoorbeeld
omdat we a) snelheid online anders zien en b) de schaal
en vorm van onze menselijke associaties veranderen.
Het tweede verschijnsel is de kwestie van versterking
in digitale omgevingen (Tomaya, 2011), zoals deze uitgebreid
is bestudeerd op het gebied van de ontwikkelingspsychologie.
Het impliceert dat digitale technologie
alleen maar kan versterken wat al bestaat in termen van
voor- en nadelen, menselijke bedoelingen en capaciteiten,
en sociale en economische verschillen. In de arbeidspsychologie
(White, 2020) wordt het versterkende effect
van het steeds intenser worden van werk op digitale
werkplekken bijvoorbeeld al erkend.
Wat gebeurt er op het gebied van coaching? Uiteindelijk,
als we onze realiteit via onze zintuigen waarnemen,
spelen al onze zeven zintuigen een belangrijke rol bij het
aanwezig zijn, meer nog in online dan in offline omgevingen.
Tegelijkertijd hebben we allemaal een voorkeur
voor één van de zeven zintuigen, die we vervolgens in de
coachingrelatie brengen, zowel offline als online. Weet jij
welke van jou is? Als dat zo is, heeft het invloed op je en
moet je bewust je andere zintuigen gebruiken.
Lagen in aanwezigheid
Denken we als coaches eendimensionaal over ‘coaching
presence’? Merken we geen verschil tussen online en offline
aanwezigheid? Dan gaat aanwezigheid waarschijnlijk
alleen over onszelf als coach. Maar als je als coach
nadenkt over ‘integrative presence’, zoals getraind door
Tünde in haar boutiqueprogramma met vier coaches en
vier leiders, dan kun je inzicht krijgen in een complex
geheel van lagen in aanwezigheid, waar je constructief
mee aan de slag kunt en zo meer met je coachees kunt
bereiken, zoals:
- de betrokkenheid van je coachee in de loop van de tijd;
- de effectiviteit van coaching in virtuele omgevingen;
- het in stand houden van je reputatie als coach;
- het borgen van coaching als effectief veranderinstrument
voor de toekomst.
Tünde verwoordde het prachtig door te zeggen dat we
als coaches in de ‘business of curiosity’ zitten en niet in
de ‘business van weerstand of onwetendheid’. Dus: hoe
nieuwsgierig ben jij als het gaat om aanwezigheid in een
online omgeving? Zij stelt ons coaches vier vragen:
1. Ben je bereid om het werk te doen om echt aanwezig
te zijn?
2. Ben je nieuwsgierig om verder te kijken dan het voor
de hand liggende?
3. Ben je er klaar voor om zelf uitgedaagd te worden,
om je coachees en organisaties uit te dagen om in de
virtuele omgeving te gedijen?
4. Wie wil jij zijn als online/offline coach?
Waar denk je na het lezen van dit artikel aan als het gaat
over ‘coaching presence’? Gaat het nog steeds alleen
over jezelf en je eigen aanwezig zijn als coach? Of ben
je nieuwsgierig geworden om met de vier aanwezigheidssferen
te werken – zowel online als offline – en je
coachee echt in het moment te betrekken? Aanwezigheid
gaat verder dan wat je waarneemt en weet.
׉	 7cassandra://tsHnumgyl4CfVkN-Rxcl12mD9Ky3TXvAMgc64-ugaTs`̵ ev5h@C׉ELeestips
Erdös, T. (2021). Presence: Understanding the power
of the non-verbal relationship. Milton Keynes, UK: Open
University Press. ISBN: 9-7803-3524-9657
Erdös, T. (2024). The Handbook of Digital Coaching.
Coaching the Team in Digital Workplaces: Eds.(Passmore,
J. et al.). Routledge. (in print)
Erdös, T., & Jansen, P. (2022). Movement Synchrony
Over Time: What Is in the Trajectory of Dyadic Interactions
in Workplace Coaching?, Frontiers in Psychology,
13:845394. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.845394
Erdös, T., & Ramseyer, F. T. (2021). Change Process in
Coaching: Interplay of Nonverbal Synchrony, Working
Alliance, Self-Regulation, and Goal Attainment, Frontiers
in Psychology, 12:580351. https://doi.org/10.3389/
fpsyg.2021.580351
The Marshall McLuhan Collection. University of St. Michael’s
College, John M. Kelly Library. Archived from the
original on 2016-03-04. Retrieved 27 November 2023.
Toyama, K. (2011). Technology as amplifier in international
development. Proceedings from iConference ’11,
New York, US, pp. 75 - 82.
De onuitgesproken
chemie en
synchronisatie tussen
twee personen gaat
verder dan woorden en
luisteren alleen
Dr. Tünde Erdös –
ICF MCC, EMCC Master
Practitioner
37
Executive Coach, Learning Developer,
senior Lecturer aan HEC Paris en
Supervisor aan de Vrije Universiteit
Amsterdam. Ashridge MSc. in Executive
coaching en Ashridge PgDip. in Coaching
and Organisational Supervision Voor
meer verdieping in de rijke complexiteit
van presence kun je contact met Tünde
opnemen.
׉	 7cassandra://QGSgXBBUSEgj9hJJhWRaJfq8tRN0YcaCPO5UTDm1XHY`̵ ev5h@Dev5h@C{בCט   {u׉׉	 7cassandra://VI6UhC0_ipJA6PVj9s5pVoUIVNM1aga4j8gCvmOlym4 +`׉	 7cassandra://TD2dR6wl0asrnPwVQjxouqgdOHE7XQqRqH_WCbtR0S4n`S׉	 7cassandra://XSTFXERaOThBmXYCikXt0p7yQc06aKO7fD8j8roLJqE#E`̵ ev8h@ט  {u׉׉	 7cassandra://R4kf7f6Tdg0GlzQYdSEuLQdyKnboQ87NhciIT_Wrm20 h`׉	 7cassandra://bGNol9CFPtiQ4KYlm24PiXPJcqRwNmeutDXQyy5PCsYb"`S׉	 7cassandra://BFIOGIURSlsRFEumuZPir7eDy3j6CnpInuzwKlEefAg`̵ ev8h@Ηנev8h@ā w9׉H Hhttps://www.nobco.nl/ik-ben-een-coach/ontwikkeling-inspiratie/vaksectiesGׁׁrנev8h@Ł I̶9׉H https://www.bnr.nl/podcast/de-top-van-nederland/10524000/marieke-jellema-nobco-coaching-werkt-alleen-als-je-zelf-tot-een-verandering-wilt-komenGׁׁrנev8h@Ɓ wA9׉H ehttps://www.margriet.nl/lifestyle/zoeken-coach-hierop-letten~b5af04c6/?referrer=https://www.nobco.nl/Gׁׁrנev8h@ǁ p9׉H Bhttps://www.flair.nl/youyouyou/zin-en-onzin-van-de-coach~b7ffb5f5/Gׁׁrנev8h@ȁ 9׉H jhttps://www.nrc.nl/nieuws/2023/10/20/waarom-utrecht-de-hoogste-coachdichtheid-van-nederland-heeft-a4178032Gׁׁrנev8h@Ɂ lŁ}9׉H jhttps://www.nobco.nl/over-nobco/activiteiten/bijeenkomsten/224/lhbtiq-webinar-omgaan-met-minderheidsstressGׁׁrנev8h@ʁ qw9׉H Fhttps://evenementen.nobco.nl/evenement/252/nobco-nieuwjaarsbijeenkomstGׁׁr׉ENOBCO in het
nieuws & de media
Geslaagde
herfstbijeenkomst
Vaksectie
Natuurcoaching
In het Vroege Vogelbos in Almere vond vrijdag 6 oktober de
herfstbijeenkomst voor de Vaksectie Natuurcoaching plaats. Deze
bijeenkomst stond in het teken van oogsten. Met behulp van de natuur
stonden de leden van de Vaksectie stil bij hun individuele thema’s, successen
en vraagstukken voor de nabije toekomst. Aan het eind van de middag maakten
ze een gezamenlijk natuurtableau. Het was mooi om te zien hoe diverse deelnemers
geïnspireerd werden door de natuur.
Meer weten over bijeenkomsten van de vaksecties?
Voorzitter Marieke Jellema
bij BNR Nieuwsradio
Marieke Jellema, voorzitter van NOBCO, was te gast in het programma Top
van Nederland van BNR Nieuwsradio. Thomas van Zijl gaat in gesprek met de
leiders van nu. Een mooi inhoudelijk gesprek over studenten, een oproep aan
HR-managers en de overeenkomsten en verschillen tussen de coach en de
kunstenaar. Het fragment is online terug te luisteren.
Aandacht voor NOBCO
in magazines Flair en Margriet
Ook in (online) magazines is aandacht besteed
aan het feit dat er steeds meer coaches in
Nederland zijn. In een artikel in weekblad
Margriet wordt ingezoomd op de zoektocht naar
een coach. Want waar moet je nou eigenlijk op
letten en hoe weet je zeker dat je met iemand
in zee gaat die jou echt kan helpen? Geeske te
Gussinklo, bestuurslid van de NOBCO,
geeft een inhoudelijke reactie in het artikel.
In Flair magazine gaat het om de vragen als: Hoe
vind je een juiste coach? En: Wie is een goede
coach? Aan het woord komen coachees die op
zoek gingen naar een coach en voorzitter van
NOBCO Marieke Jellema. Beide artikelen zijn
online terug te lezen
׉	 7cassandra://XSTFXERaOThBmXYCikXt0p7yQc06aKO7fD8j8roLJqE#E`̵ ev5h@L׉EyUitkomsten NOBCO Onderzoek benoemd in NRC
NOBCO voert tweejaarlijks een onderzoek uit naar de samenstelling van de professionele
coachmarkt in Nederland. Aan het onderzoek
werken zo’n 1650 coaches mee. In de vierde
editie van het marktonderzoek (oktober 2023)
komen ook nieuwe thema’s zoals diversiteit
en veiligheid op de werkplek van coaches in
loondienst (al dan niet in combinatie met een
eigen coachpraktijk) aan de orde. In de NRC
van zaterdag 21 oktober staat een artikel over
coaching. Hierin worden enkele uitkomsten
van het NOBCO-onderzoek benoemd. Geeske
te Gussinklo gaf vanuit NOBCO een reactie in
dit artikel. Het artikel is online te lezen.
Jaaragenda
39
21 december 2023
LHBTIQ+-Webinar Omgaan met minderheidsstress
Tijdens de kick-off van de vaksectie LHBTIQ+ afgelopen april, gaven de deelnemers aan graag
dieper in te gaan op het onderwerp minderheidstress. In dit webinar leer je meer over de
specifieke stress die LHBTIQ+ mensen ervaren vanwege vooroordelen, stigma, discriminatie en
afwijzing. Deze stress, boven op de dagelijkse stress die we allemaal ervaren, leidt tot slechtere
geestelijke gezondheid bij LHBTIQ+ individuen in vergelijking met hun heteroseksuele of cisgender
tegenhangers. Charlie Loopuijt, expert op het gebied van minderheidsstress, start dit webinar met
kort ruimte voor vragen aan Charlie. Vervolgens laten NOBCO-coaches Brand Berghouwer en Marc
Wynn, die zelf deel uitmaken van de LHBTIQ-gemeenschap, aan de hand van een fictionele casus
zien hoe je vanuit hun coachmodel kunt werken met minderheidsstress. Meld je hier aan.
Deelname is voor alle NOBCO-coaches en is gratis.
12 januari 2024
NOBCO Nieuwjaarsbijeenkomst
Tijdens de NOBCO Nieuwjaarsbijeenkomst op 12 januari 2024 lichten we
het thema van 2024 Coaching werkt! graag toe. De bijeenkomst staat in het
teken van wat coaches zélf kunnen ondernemen. Daarbij omarmen we de
gedachte dat niet alles hoeft te worden onderzocht of bewezen. Het draait om
zelfreflectie op onze professionaliteit. Ben jij er ook bij op 12 januari van
10.00 - 13.30 uur in de OBA in Amsterdam? Dit event is alleen toegankelijk
voor bij NOBCO aangesloten coaches. Schrijf je hier in.
׉	 7cassandra://BFIOGIURSlsRFEumuZPir7eDy3j6CnpInuzwKlEefAg`̵ ev5h@Mev5h@L{בCט   {u׉׉	 7cassandra://hr8yqeLkZMW6OwiEQ96nEO3y8z6Lb7oPRlzhr3ouYUM ?`׉	 7cassandra://zjmC5_6totvdYOZ9ioJoyrAWHkl9CFJewQ2tZKWQItQP`S׉	 7cassandra://VC4iJgAs0ObAa5XbQr3dgoXMQ3TJE5PfmR7jXBK6LCIc`̵ ev9h@ӑנev8h@ҁ p'9׉H Rhttps://www.nobco.nl/ik-ben-een-coach/aansluiten-bij-nobco/mogelijke-aansluitingenGׁׁr׉EWil jij jouw professionele
ontwikkeling stimuleren?
Sluit je dan aan als NOBCO-coach
of NOBCO-communitylid bij NOBCO!
Hét platform voor professionele coaching in Nederland
• Voor iedereen die beroepsmatig met coaching bezig is.
• € 320,- excl. BTW per jaar.
• Toegang tot alle reguliere NOBCO-activiteiten.
• Mogelijkheid tot het behalen van het keurmerk voor coaches: EIA.
• Begeleiding bij het halen van een EIA-keurmerk (European Individual Accreditation).
• Automatische aansluiting bij de Europese koepelorganisatie EMCC |
European Mentoring & Coaching Council.
• Aanzienlijke korting op een beroeps- en aansprakelijkheidsverzekering.
• Een persoonlijk coachprofiel via ‘Vind een coach’ met meer dan 240.000
bezoekers per jaar.
• Kosteloos gebruikmaken van het online evaluatie-instrument Coaching Monitor.
• Kosteloos toegang en gebruik van Boom Coaching Collectie (voorheen
Coachlink), met toegang tot ruim 300 coachingsboeken.
• Gebruikmaken van de door de Belastingdienst goedgekeurde DBA-verklaring
voor coachingsgerelateerde diensten.
Wil je meer weten over alle voordelen van een aansluiting
als NOBCO-coach of NOBCO-communitylid? Klik hier
׉	 7cassandra://VC4iJgAs0ObAa5XbQr3dgoXMQ3TJE5PfmR7jXBK6LCIc`̵ ev5h@Q׈Eev5h@Rev5h@Q{)ׁ2ׁ> ׁ3 o ```  NOBCO e-magazine Coach. #4 2023ev4U