׉?4ׁB! בCט  Bu׉׉	 7cassandra://zqsYOx-cekOrjfqlCPCefF3aNW_thUsCwjRCEzDH2wc 6`׉	 7cassandra://iJbCfGYUQUPxiMXji-Xx49rI8K4gWmEBKYkdjvAz_0wn`r׉	 7cassandra://1_yZv5XnmcqTC6ojACn3__QB_NUzs5N4e1t8KWLLqVs$?` ׉	 7cassandra://w-TlWWSkStF5jFgGIXyu15fAya0MSPrITf2-Kh-okE0 &͠\[K> .ט   Bu׈         ׈E[K> .׉E jaargang 14 • nummer 5 • oktober 2018
14 PAGINA’S
Studio Delta: naval
architecture staat voorop
SDSI, schakel tussen
ontwerper en productie
Icon Yachts partner
Sunseeker voor bouw
aluminium superjachten
׉	 7cassandra://1_yZv5XnmcqTC6ojACn3__QB_NUzs5N4e1t8KWLLqVs$?` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://Cs_T3ZeywqRdeedLI_RynY6dDq1tu3nRBc7_q5bo9gg ب`׉	 7cassandra://BXfKRBVVpN5Nmy65mzZuJ1USFnD65p4PsEkB0kenKVgO`r׉	 7cassandra://sTLXP1yDrWJhw6iC4jNpGo3zB5SCfjDre6NCvS8il2M` ׉	 7cassandra://cRkPcCgWu_nWY27sVF05HI-OMgteJMV_4vM_2cyXDWw'͠\[L> .ט  Bu׉׉	 7cassandra://6ByorKQ2pn9dCIxy9aHsZSl0vJWurzV6vQyw1Ul6vRo `׉	 7cassandra://oFnQfKtofkYtODNnOxQZDZZ5-aln5fs2LA5VDmtbrXYo`r׉	 7cassandra://d0Q7tp0-ZCQkBI5EAyxKVpF6khiG9fN7uAMyrnRcoO4$` ׉	 7cassandra://NyE1m9BxW9mylqGKanCcN-E4vI-VP0yXlSjgN1ltQ0M c͠\[L> . נ[K> .Á R)9׉H +https://international-yachtpaint.com/nl/nl/Gׁׁrנ[K> .ā TP9׉H 1https://www.facebook.com/Internationalyachtpaint/Gׁׁrנ[K> .Ł Jj9 ׉SG
ׁׁrנ[K> .Ɓ k9 ׉SG
ׁׁrנ[K> .ǁ i9 ׉S&G
ׁׁrנ[K> .ȁ L9 ׉S3G
ׁׁrנ[K> .Ɂ ̴9 ׉SG
ׁׁrנ[K> .ʁ #9 ׉SG
ׁׁrנ[K> .ˁ NN9 ׉SG
ׁׁrנ[K> .́ uN9 ׉SG
ׁׁrנ[K> .́ m9 ׉S"G
ׁׁrנ[K> .΁ 9 ׉S*G
ׁׁrנ[K> .ρ '9 ׉S,G
ׁׁrנ[K> .Ё A@9 ׉S0G
ׁׁrנ[K> .с cB;9 ׉S4G
ׁׁrנ[K> .ҁ ̿9 ׉S5G
ׁׁrנ[K> .Ӂ Ё89 ׉S7G
ׁׁr׉EXKwaliteit weerspiegelt.
Perfection Pro is een twee-componenten polyurethaan aflak speciaal ontwikkeld voor
professioneel gebruik. Perfection Pro levert een spiegelglad en hoogglanzend eindresultaat
aan ieder vaartuig en elke ondergrond en is geschikt voor spuitapplicatie en kwast- &
rolapplicatie.
Perfection Pro heeft een uitzonderlijk kleur- en glansbehoud en wordt geleverd in een
uitgebreide kleurenrange. U kunt de gewenste kleur bij uw lokale distributeur bestellen;
deze kleur kan ter plekke worden gemengd wat u tijd en geld bespaart.
Perfection Pro: ontwikkeld door professionals voor professionals.
international-yachtpaint.com
Alle in deze publicatie genoemde handelsmerken zijn eigendom van of in licentie gegeven aan, het AkzoNobel concern. © AkzoNobel 2018.
facebook.com/InternationalYachtPaint
8827/0918
Bezoek ons in: Hal 7 – Stand 125
׉	 7cassandra://sTLXP1yDrWJhw6iC4jNpGo3zB5SCfjDre6NCvS8il2M` [K> .׉EINHOUDSOPGAVE
20
4
39
ELLING SHIPBUILDING
overleefde in 2016 een grote
brand en bouwt onverdroten
drie modellen polyester
motorjachten, meer zullen
het er niet worden. “We
zijn conservatief als het de
modellen aangaat, maar we
willen de modernste technieken
toepassen”, zegt directeur
Anton van den Bos. Zo gaat hij
een prototype uittesten van een
nieuw stabilisatiesysteem van
DMS Holland.
jaargang 14 • nummer 5 • oktober 2018
METSTRADE 2018 belooft nog
groter en beter te worden dan
de voorgaande edities van deze
unieke internationale vakbeurs
voor toeleveranciers aan de
jachtbouw. Na een overzicht
van de te verwachten highlights
volgen twaalf pagina’s met
producten waarmee leveranciers
de show gaan stelen van 13 tot
en met 15 november.
14 PAGINA’S
Studio Delta: naval
architecture staat voorop
SDSI, schakel tussen
ontwerper en productie
Icon Yachts partner
Sunseeker voor bouw
aluminium superjachten
Dit ruim 48 meter lange superjacht gaat
Icon Yachts voor de Britse jachtwerf
Sunseeker bouwen in het kader van een
partnership. De aluminium superjachten
worden op de markt gebracht onder het
label ‘Sunseeker by Icon’. Een enorme
opsteker voor de werf uit Harlingen.
STUDIO DELTA van Menno
van Dijk wil niet in het
vaarwater van designers
zitten en legt daarom
steeds meer het accent op
naval architecture. “Vertel
ons maar wat je visie is,
dan maken wij er een goed
varend schip van. Daar
draait het uiteindelijk om:
een zeewaardig schip met
een optimaal vaargedrag.”
Lees verder op pagina 52
3
19 Boot Düsseldorf 50 jaar
25 Pieter Timmers, Forward Management:
Succes, kunde of geluk?
26 SDSI: Schakel tussen architect en interieurbouwer
31 Hennepoel: Reconstructie van overnaadse boeier
35 Kort Nieuws
43 DMS Holland: alles-in-één stabiliser
45 Smeding Jachtservice:
Een grensverleggend project
49 NJI Verenigingsnieuws:
Binnenvaartcertificaat, mis de boot niet
Duurzame inzetbaarheid, ook in de jachtbouw
53 Nieuws van Nederlandse werven:
Icon Yachts/Sunseeker, Royal Van Lent, Van der
Valk Shipyard, Mulder Shipyard
54 Colofon en Bedrijvenindex
56 Nieuws van Nederlandse jachtwerven:
Royal Huisman, Waterdream, Oceanco,
Amels, Huisfit
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://d0Q7tp0-ZCQkBI5EAyxKVpF6khiG9fN7uAMyrnRcoO4$` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://IQuR_pbOeKWy4iZnCsQ9RnaMu4AaIeE_89JRr4VelJo j`׉	 7cassandra://wBKiL6eysT7QzqydLyXWLkImziGlNjuTCISfqRHnViA͕`r׉	 7cassandra://kOFqCDNRD2biLeiJhDhX417SQroLwd5Zbo7t_2eR77o-` ׉	 7cassandra://Iu3w02A9p2wDi-d6bSwQLwL8mgmJFark7ocGVX-2rlo s1͠\[M> .ט  Bu׉׉	 7cassandra://Q1LChr6R2VQ8G8ERIS52ABSbSiRKy6pDDFkoKIm0Eug y`׉	 7cassandra://W4_YkL9orszY3qcl_iPPndygxmp4nIC5Ua2-ha5sv0Y͈3`r׉	 7cassandra://GYglVLDFZJ-fQLj0KPI_bemnmpEbw9rE_SWzxWMtf04&` ׉	 7cassandra://Jyagr8Xlyve1xj-Qz3wOzx6A-qV31LmVWh83O2mrDgAͩC$͠\[M> .ܓנ[L> .؁ dՁ̎9׉Hhttp://www.metstrade.comGׁׁrנ[M> . 3̠9ׁHhttp://beursdagen.TrׁׁЈנ[M> . k؁9ׁHhttp://www.metstrade.comׁׁЈ׉EqMETSTRADE 2018:
Inspelen op groei
superjacht industrie
De internationale vakbeurs METSTRADE komt met rasse schreden naderbij. Van 13 tot en met 15
november laten de toeleveranciers van de jachtbouw hun nieuwste producten zien in de Amsterdamse
RAI. Het unieke beursconcept met gestandaardiseerde stands heeft zeker bijgedragen aan
het succes. Daardoor kunnen ook kleine spelers zich prima presenteren op de 31ste editie van de
beurs. Op pagina 6 tot en met 18 een selectie van nieuwe producten op METSTRADE.
4
Een belangrijke ontwikkeling op
METSTRADE is het SuperYacht Pavillion,
dat de afgelopen jaren telkens uit zijn
voegen is gegroeidt. Maanden geleden
was dit onderdeel al volgeboekt. Er is dit
jaar een significante uitbreiding, met een
netwerkgebied dat ‘Shipyard’ is gedoopt.
Het is centraal gelegen in de nieuwe, derde
hal waar exposanten die zich richten op
de wereld van superjachten, zich kunnen
presenteren.
De superjacht industrie is wereldwijd
booming en METSTRADE voelt zich
daarom verplicht ervoor te zorgen dat
het SuperYacht Pavilion hiermee in lijn is.
“De wachtlijst van hooggekwalificeerde
exposanten voor dit paviljoen was dit
jaar groter dan ooit”, aldus Irene Dros,
directeur Maritiem van de RAI. “We
hebben daarom besloten hier uit te breiden
omdat we onderkennen dat deze extra
bedrijven bijdragen aan het innovatieve
karakter van het paviljoen. We zijn ook
tegemoet gekomen aan de groeiende vraag
uit de industrie naar meer ruimte om te
netwerken en voor plekken waar voldoende
privacy is voor afspraken.”
De nieuwe derde hal heeft dezelfde
aansprekende decoratieve stijl als het
SuperYacht Pavilion. De natuurlijke loop
naar het toegevoegde gebied is een succes
gebleken bij andere vooraanstaande
vakbeurzen. De uitbreiding heeft stands
rond de centraal gelegen Shipyard, die
een aangewezen plek is voor degenen die
willen netwerken.
Vergaderruimtes
In dezelfde hal zijn achter de schermen
vergaderruimtes exclusief te huur voor
superjachtwerven. Om vertrouwelijkheid
te garanderen, is er een streng
toelatingsbeleid, en een voorgeselecteerde
gastenlijst voor degenen die een binding
De modulaire opbouw van de stands van METSTRADE
is de basis van het succes van de vakbeurs.
Foto Rens Groenendijk
IBEX, de evenknie
De kleine Amerikaanse evenknie van
METSTRADE is de International BoatBuilders’
Exhibition and Conference (IBEX) in
Tampa, Florida. Ruim 700 exposanten uit
21 landen presenteerden daar hun producten
van 1-4 oktober. Twee jaar geleden
hebben METSTRADE en RAI Amsterdam
een 50% aandeel genomen in IBEX. De
partner waarmee de beurs wordt georganiseerd
is de National Marine Manufacturers
Association (NMMA).
Australië, Zuid-Korea, Italië en Frankrijk
hadden landenpaviljoens. “Het ongelooflijk
gevarieerde programma van IBEX laat
de toegevoegde waarde van het bloeiende
partnership met METSTRADE zien”,
aldus Irene Dros, directeur Maritiem van
de Amsterdamse RAI. Als de grootste
B2B-beurs ter wereld op het gebied van
uitrusting voor de jachtbouw hebben we
ervoor gezorgd dat de IBEX een groeiende
internationale uitstraling heeft. De
teams van beide beurzen werken uitstekend
samen.”
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://kOFqCDNRD2biLeiJhDhX417SQroLwd5Zbo7t_2eR77o-` [K> .׉ERBoat Builder Awards
DAME Design Awards
De verwachtingen rond de DAME Design Awards, die
voor de 28ste keer worden uitgereikt, zijn hooggespannen.
Gebleken is dat winnaars flink profijt trekken door de
schijnwerper die op hun bedrijf wordt gezet. Er zijn zeven
categorie-awards, waaruit een overall winnaar wordt gekozen.
In de 10-koppige internationale jury, die wordt geleid
door de Duitse interieurontwerpster Birgit Schnaase, bevinden
zich ook twee Nederlanders. Het zijn jachtontwerper
André Hoek, die voor het eerst in deze jury plaatsneemt,
en Arjen Jansen, programmadirecteur Integrated Product
Design van de TU Delft. De winnende en genomineerde
producten worden geëxposeerd in Hal 6.
Goed doel
Traditioneel worden de inschrijfgelden voor de DAME
Design Awards aan een goed doel geschonken. Dit jaar zijn
dat de Blue Marine Foundation, een organisatie die zich inspant
om de zee gezond te houden. De DAME-donatie zal
gebruikt worden voor een project op de Aeolische Eilanden
bij Sicilië, de aanschaf van een onderzoeks- en patrouilleschip.
De Britse organisatie Wetwheels krijgt geld om
gehandicapten en hun familie en vrienden de mogelijkheid
te bieden om mee te varen op een aangepaste motorboot.
met het onderhavige project hebben, zoals
designers en naval architects. Het is een
proactieve stap om te voorkomen dat in
nabijgelegen hotels vergaderruimte gehuurd
moet worden en om ervoor te zorgen dat
belangrijke decisionmakers op de beursvloer
kunnen blijven.
Nieuwe exposanten
Als gevolg van al deze veranderingen telt
het SuperYacht Pavilion een recordaantal
van 314 exposanten, waarvan er 43 voor het
eerst deelnemen, waaronder bedrijven als het
Duitse Fassmer (composiet), het Nederlandse
metaalconstructiebedrijf Tec Wire en de
elektrische experts van Vimar uit Italië.
Forums en symposia
Het programma is dit jaar uitgebreider
dan ooit. Hoogtepunten zijn een driedaags
Superyacht Forum voor professionals uit alle
sectoren van de jachtbouw en een gouden
jubileum editie van het HISWA Symposium on
Yacht Design and Construction.
Het aanbod van luxe materialen voor
superjachten zal volgens de beursorganisatie
designers en jachtbouwers veel inspiratie
bieden. De aandacht voor duurzaamheid over
heel de beurs is ook zeker van toepassing
voor de superjachtsector, Het E-nnovationLAB
(technologie elektrische voortstuwing) en
Innovation-LAB bieden een podium aan vele
vooraanstaande sprekers.
www.metstrade.com
‘New Luxury’
De bezoekers van METSTRADE kunnen veel nieuwe, inspirerende materialen
voor de jachtbouw verwachten op de MaterialDistrict Pop-up (voorheen Material
Xperience On Tour), aldus de beursorganisatie.
De presentatie van 120 speciaal geselecteerde materialen onder de titel ‘The New
Luxury’ is te zien in het Elicium van de RAI. De show wordt georganiseerd door
het wereldwijde platform voor innovatieve materialen, MaterialDistrict.
De exposanten willen laten zien dat intelligent toegepaste en gerecyclede materialen
prachtig kunnen zijn en een luxe uitstraling hebben. Hergebruikt vilt en leer,
lichtgewicht composiet met hennep, ‘houten’ textiel en akoestische wol zijn daar
enkele voorbeelden van. Wie over dit deel van de beurs wandelt ziet veel mensen
die niet van de getoonde producten kunnen afblijven; maar dat is niet erg, want
voelen is doorgaans toegestaan.
Lezingen
MaterialDistrict organiseert een serie lezingen en presentaties in het I-nnovationLAB
Stage in Hal 6 gedurende de drie beursdagen.Trendwatcher Anouk Groen
van RNA Design houdt bijvoorbeeld een lezing over trends in kleuren, materialen
en afwerking, gebaseerd op een jaarlijkse diepgaande research. Marcel Vroom,
manager new business bij het Rotterdamse design bureau MVAVD spreekt over
materialen als interface, die communiceren met mensen en hun omgeving. Els
Zijlstra, creative director bij MaterialDistrict, geeft een lezing over ‘New Luxury’,
waarbij ze zal toelichten dat blingbling niet langer synoniem is voor luxe, maar
dat de trend wordt gezet door speciaal gemaakte, persoonlijke producten die in
alle opzichten ‘goed’ zijn, slim toegepast, biobased of van gerecycled materiaal.
Mosselschelpen
en kokosdoppen
verwerkt in panelen,
verrassend gebruik
van natuurlijke
materialen, vorig jaar
te zien tijdens de
Material Experience
on Tour. Foto Rens
Groenendijk
5
De Boat Builders Awards voor jachtbouwers en -ontwerpers
worden voor de vierde keer uitgereikt tijdens een galadiner in
Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam. Het is een historische
locatie, de overdekte binnenplaats van ’s Lands Zeemagazijn,
die telkens weer diepe indruk maakt op buitenlandse bezoekers.
Er zijn prijzen te verdelen in tien categorieën, twee meer dan in
eerdere edities.
De awards zullen op de openingsdag van METSTRADE worden
uitgereikt, 13 november. In het I-nnovationLAB zal de gehele
beurs aandacht aan de prijswinnaars worden geschonken.
Nieuw zijn de Rising Star award, voor iemand tot 35 jaar die een
belangrijke invloed heeft gehad op sector in de jachtbouwsector
waar hij of zij in werkzaam is, en de Collaborative Solution award
voor een oplossing tussen een superjachtbouwer (>24 m) en de
supply chain partner. Nederlandse bedrijven vielen tot dusver
nog weinig in de prijzen; Vripack won in 2016 een award en KM
Yachts kreeg vorig jaar een nominatie.
Raymarine is hoofdsponsor van het evenement, dat wordt georganiseerd
door uitgever International Boat Industry (IBI) en RAI
Amsterdam.
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://GYglVLDFZJ-fQLj0KPI_bemnmpEbw9rE_SWzxWMtf04&` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://B6_aHgG4nS6mpp-5l0GlK0B6ouSmXVmJU2BrInu2f1A L`׉	 7cassandra://5gtdMdRAeu2EGrim97GFBEBXg7NzZm7jFLdbyFblyoEuz`r׉	 7cassandra://VYAgoUJzbv-v7JpddZefxMLYJNwU16pqp8M2rG4sv9g'S` ׉	 7cassandra://IvnBvzsiK5FCuWSZtMBu1evL0nTsV8MotUEFQGgdnpgx͠\[M> .ט  Bu׉׉	 7cassandra://Dv6Qa--NNUYZapJAVx41n2pqS6yO6awSuJ9_xheyiaE x`׉	 7cassandra://fto4iW54G69YrYKesjHTFT0ChNgszCMnf11JDCALReE͋`r׉	 7cassandra://mAbJW08q4UtKoG--__gkOE2O_SFIbfmiHvGHKTB_TgI*j` ׉	 7cassandra://uTLIMCU-XvHAD6gyaNIKdiW97GYYoAVJj3IyYBDmDQw͠\[M> . נ[M> .ށ VB̝9׉Hhttps://www.rigging-online.nl/Gׁׁrנ[M> .߁ WP|9׉Hhttp://www.fendress.fr/Gׁׁrנ[M> . ̫9׉Hhttp://www.northern-lights.comGׁׁrנ[M> . 9׉H &mailto://kmaronier@northern-lights.comGׁׁrנ[M> . VT̥9׉H 'https://clouds.nl/nl/faria-instruments/Gׁׁrנ[M> . ҁ~9׉Hhttp://www.profurl.comGׁׁrנ[M> . f9׉Hhttp://www.awlgrip.comGׁׁrנ[M> . d1̗9׉H *https://www.mastervolt.com/leisure-marine/Gׁׁrנ[M> .  ̑9׉Hhttp://www.exitcarbon.comGׁׁrנ[M> . f̯9׉Hhttp://www.yanmarmarine.comGׁׁrנ[M> . ̛9׉Hhttp://dmsholland.comGׁׁrנ[M> . $̏9ׁHhttp://www.dmsholland.comׁׁЈנ[M> . &̅9ׁHhttp://www.exitcarbon.comׁׁЈנ[M> . n̠9ׁHhttp://www.yanmarmarine.comׁׁЈנ[M> . n3̇9ׁHhttp://www.mastervolt.comׁׁЈנ[M> . hq9ׁHhttp://www.awlgrip.comׁׁЈ׉E1overzicht van METS deelnemers
STANDNUMMER 05.335
De Franse fabrikant Outils Oceans biedt een mooie range
opbergsystemen, van lijnenzakken tot gereedschapstassen. De
gebruikte materialen zijn goed afwasbaar en UV bestendig. Daardoor
blijft het langdurig mooi. Daarnaast heeft Outils Oceans een
mastladder en een nood zwemtrap in het assortiment. Het is niet
zonder reden dat vrijwel alle grote Franse zeilers hun boot vol hebben
hangen met spullen van Outils Oceans. Outils Oceans staat op stand
05.335 en is in Nederland verkrijgbaar bij Rake Rigging.
www.rigging-online.nl
6
FRENCH PAVILION
STANDNUMMER 01.719
FENDRESS - Ixel Marine is a
french manufacturer of fender
covers, inflatable fenders and
other nautical equipments.
• INFLATABLE FENDERS:
Available in 5 colors and more
than 25 dimensions. Kevlar
reinforced and s/s ring.
• FENDER COVERS: 100% acrylic,
Available in 15 colors, Adaptable to all
brand of fenders, in single or double
thickness. More than 70 000 in stock.
• FENDER HOOK (New and refit):
Natural french skin – Harken cam-cleat.
• Other nautical equipments: ROPE
COVERS in Acrylic, leather or sheep
skin, CABLE WRAP (Sunbrella
Plus), LINE THROWER in leather,
INFLATABLE PLAT-FORM, and many
other products.
Most of these products can be CUSTOMIZED thanks to our
EMBROIDERY workshop.
www.fendress.fr
STANDNUMMER 12.407
Faria Beede, USA, toont o.a. haar serie digitale dieptemeters.
Geschikt van 1 tot 61m diepte. Inbouwmaat 52mm. Diepte- en
ondiepte alarm. Keel-offset. Leverbaar met door-de-romp, in-deromp,
of spiegeltransducer. Sommige uitvoeringen geven ook
de lucht- en watertemperatuur weer.
Importeur/distributeur
in Nederland is Clouds
International B.V. in
Lopik.
www.clouds.nl/nl/Faria
STANDNUMMER 01.725
De Profurl NEXe is een gemotoriseerde flying sail furler voor
de bediening van grote zeilen zoals de spinnaker, gennaker of
code 0 op 45 – 60 ft zeiljachten. Met de NEXe zijn dergelijke
zeilen ook met een beperkt bemand schip gemakkelijk en
veilig te hanteren. De NEXe is beschikbaar in 2 maten: NEXe
5.0 & NEXe 8.0.
www.profurl.com
SUPER YACHT PAVILION STANDNUMMER 11.318
Northern Lights is een
fabrikant
van Marine generatoren
voor de (mega) Jachtbouw
en is gevestigd in Seattle,
USA. Yacht Power BV is
fabrieksvertegenwoordiger
en distributeur in Noord
Europa gevestigd in
Lemmer. Kwaliteit,
bedrijfszekerheid en levensduur zijn de belangrijkste
argumenten voor Northern Lights bij het bouwen van onze
generatoren. Northern Lights bouwt generatoren van 5 tot 500
kW, met vele optie en classificatie mogelijkheden.
Daarnaast is service zeer belangrijk. Northern Lights heeft
meer dan 350 dealers wereldwijd. Sinds Juni 2017 staat de
Europese voorraad van Northern Lights in Lemmer waardoor
een snelle levering gewaarborgd is.
www.northern-lights.com, kmaronier@northern-lights.com
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://VYAgoUJzbv-v7JpddZefxMLYJNwU16pqp8M2rG4sv9g'S` [K> .׉E8overzicht van METS deelnemers
STANDNUMMER 7.327
Een vaste waarde binnen de Jachtbouw. Voor professionals die hoogstaande kwaliteit, technische
service en een volledig productassortiment zoeken is Awlgrip wereldwijd de nummer één keuze.
Tijdens de Mets introduceren wij 2 nieuwe producten; Awlfair SF (Spray Filler) en Awlgrip Quick Build.
Awlfair SF is een innovatieve nieuwe oplossing, ontwikkeld voor een verhoogde
productiviteit in vergelijking met de traditionele plamuurmethode. Awlgrip Quick
Build is een eenvoudig toe te passen, sneldrogend systeem en verkrijgbaar in
verschillende kleuren. Speciaal geformuleerd om in de applicatiefase tijd en
geld te besparen. Awlgrip Quick Build is verkrijgbaar in 2 varianten. Quick Build
Sealer is snel en eenvoudig aan te brengen en is ideaal voor kleine componenten.
Quick Build Surfacer is speciaal ontworpen voor oudere ondergronden en
oppervlakken. Beide producten zijn bestemd voor de professionele markt.
www.awlgrip.com
STANDNUMMER 02.321
ChargeMaster Plus is de nieuwste
innovatie van Mastervolt. Deze
jongste generatie acculaders is
tegen alle omstandigheden bestand,
en is robuust, veilig en veelzijdig.
Niet alleen kan ‘Charli’ overweg
met verschillende soorten accu’s en
spanningen aan boord, hij kan zelfs
tijdens het varen drie verschillende
accubanken tegelijkertijd laden en
monitoren. Waar ook ter wereld.
Dat maakt de ChargeMaster Plus
geschikt voor pleziervaartuigen en
zeewaardige jachten. Hij bespaart ook kosten, want de alles-inéén
oplossing maakt extra acculaders, laadstroomverdelers of
een spanningsafhankelijk relais overbodig. De ChargeMaster
Plus serie is beschikbaar in vier modellen met een laadstroom
variërend van 40 A bij 24 V tot 100 A bij 12 V, en geadviseerde
accucapaciteiten van 160 Ah tot 1000 Ah. Volledig gecertificeerd:
CE, ABYC, UL1236, SAE J1171, ISO 8846, CEC, RCM/C-Tick.
www.mastervolt.com
STANDNUMMER 01.345
Yanmar Marine International
introduceert tijdens de
METSTRADE 2018 de nieuwste
uitbreiding van de commonrail
lijn, de compacte 3JH40.
De 3-cilinder motor is een
van de kleinste common rail
binnenboord marine diesel motor
in zijn klasse en heeft dit jaar
de Innovation Award gewonnen
tijdens de Miami boat show.
Met een vermogen van 40
pk, gewicht van 192 kg en
motorinhoud van 1.642 L zal het een geheel nieuwe
categorie van kleinere zeilboten, jachten, sloepjes en
catamarans (tot 45 ft) aanspreken binnen de pleziervaart
en de lichtere commerciële vaart. De motor is zeer zuinig
in brandstofverbruik en heeft een exceptioneel laag vibratie,
emissie en geluids-niveau.
www.yanmarmarine.com
STANDNUMMER 01.172
Calipso 216, as any Exit Carbon gangway, is made of autoclavecured,
pre-preg carbon. 6.6 kg, lightest in its class, but more
stable than anything else on the market. It features carbon
fiber finishing as standard, unlike any other manufacturer’s
gangway. What’s new? State-of-the-art threaded inserts with
alloy hinges streamline production: 35% more affordable;
same style, safety, and exclusivity. Exit Carbon manufactures
carbon fiber gangways, swim ladders, steering wheels, sun
awnings, tender fenders, extension passerelle, lift beams, light
masts, flagpoles, trapeze system, deck sockets, tables and
others items. Aesthetic
appeal, Italian design,
and outstanding use of
carbon fibre make Exit
Carbon products unique
and unmistakeable.
www.exitcarbon.com
7
STANDNUMMER 12.915 & HOLLAND ROOM TUSSEN HAL 10 EN 11
Na het succesvol ontwikkelen en in de markt zetten van het
elektrische roldempingsysteem voor waterverplaatsende
motorjachten tot 30 meter, de MagnusMaster, introduceert
DMS Holland een roldempingsysteem voor snelvarende
jachten tot 30 meter, AntiRoll All-in-One.
De werking van dit nieuwe systeem berust op het principe
van de door DMS Holland gepatenteerde dubbelassige
vinstabilisator voor het superjachtsegment, AntiRoll. Als het
jacht stilligt maken de vinnen een klappende beweging. Bij
kruissnelheid roteren de vinnen zoals traditionele vinnen maar
door de ‘high aspect’ vorm hebben ze minder weerstand.
De stabilisatie bij hoge snelheid is toegevoegd en maakt het
systeem tot een ware multifunctionele, all-in-one stabilisator
zonder concessie te doen aan de prestatie in één van de
omstandigheden. Speciaal voor AntiRoll All-in-One wordt de
‘Holland Room’ tussen hal 10 en 11 ingericht.
www.dmsholland.com
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://mAbJW08q4UtKoG--__gkOE2O_SFIbfmiHvGHKTB_TgI*j` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://7kXoGbnGAPUw4uB4DCQYylV6euObrA_kPxWk1R-8lb8 `s`׉	 7cassandra://nty6vHWQjx8SEpO8lJI84p73EMhEmZtJjFd2WOZoXuY-g`r׉	 7cassandra://jSaeJI9hzVAhUTzlpj3sjWFC4LluNATSJ4tLny3z65s` ׉	 7cassandra://FbyKZMN5CMxVq9vY1N_U681Oy8R10dkhsXNYazucFOQZ8͠\[N> / ט  Bu׉׉	 7cassandra://u-tod_EO5HOiZ6rXVV-BuKmcVtVo1jFDd4PPHSg6Ly8 b`׉	 7cassandra://h54WE4sVPRt7Nahln5xoh5SUK0bo9gNzgKW81JGA2vs͇`r׉	 7cassandra://vYKXAS3lXMEfkokYw5JoBuXSrwK76KtofSpcwDCBHrM)1` ׉	 7cassandra://uiNaDnJmmDJm6xHVk3ccdgADrLvSNzMyzMG32t4jQ9A;͠\[P> /נ[M> . K*9׉Hhttp://www.exalto.comGׁׁrנ[M> . ̤9׉Hhttp://lantor.com/marine/Gׁׁrנ[M> . 1̱9׉H !https://www.carenecolo.fr/englishGׁׁrנ[M> . ̗9׉Hhttps://www.ipaintcoatings.nl/Gׁׁrנ[M> . d̦9׉Hhttps://www.dgrubberholland.nl/Gׁׁrנ[M> . f̰9׉H $https://www.mercurymarine.com/nl/nl/Gׁׁrנ[P> / #3̤9ׁH  http://www.carenecolo.fr/englishׁׁЈנ[P> / !̕9ׁHhttp://www.lantor.com/marineׁׁЈנ[P> / "̈9ׁHhttp://www.ipaintcoatings.nlׁׁЈנ[P> / l̘9ׁHhttp://www.dgrubberholland.nlׁׁЈנ[P> / m!̝9ׁHhttp://www.mercurymarine.comׁׁЈ׉E ~VAN PROFESSIONALS VOOR PROFESSIONALS
ALLES WAT U NODIG HEEFT,
VINDT U BIJ EXALTO
0184 615 800 SALES@EXALTO.COM WWW.EXALTO.COM
׉	 7cassandra://jSaeJI9hzVAhUTzlpj3sjWFC4LluNATSJ4tLny3z65s` [K> .׉Eoverzicht van METS deelnemers
STANDNUMMER 12.309
Mercury Marine
presenteert de nieuwe lijn
3 liter dieselmotoren voor
hekaandrijving, binnenboorden
waterjettoepassingen.
Verkrijgbaar in de klassen van
230 en 270 pk. Er ging een
traject van drie jaar ontwerpen,
ontwikkelen en testen aan
vooraf. Sterke troeven zijn belangrijke eigenschappen als
acceleratie, betrouwbaarheid, gemak van installatie en onderhoud
en beperking van geluidshinder en trillingen. “We zijn verheugd
om onze klanten een productlijn aan te bieden waarmee aan de
marktvraag naar dieselvermogen in deze belangrijke pk-klassen
wordt voldaan”, aldus Kris Neff, Mercury Marine, Vice President
of Global Category Management and Strategic Planning. “Er is
een actief segment in de pleziervaartsector waar er vraag is naar
de indrukwekkende koppelwaarden in de lagere toerentallen
en de uitzonderlijke duurzaamheid van onze dieselmotoren.
Deze nieuwe motoren versterken onze al toonaangevende reeks
dieselaandrijfsystemen.”
www.mercurymarine.com
STANDNUMMER 3.540
DG Rubber Holland BV
is de specialist op het
gebied van Slangen,
Kabels en TPE rubber
profielen en Stootranden
voor de watersport.
Sinds 2014 produceren wij in eigen beheer TPE profielen op maat,
in elke gewenste afmeting. Vanaf heden is het zelfs mogelijk om in
elk gewenste Ral kleur de profielen en stootranden te produceren.
Grootste voordelen zijn;
• Snelle levertijden.
• Volledig op maat.
• Elke gewenste lengte en Ralcode.
• Alles geproduceerd in
eigen huis.
Onze slogan is dan ook; “We save Boatbuilders money so they can
build better Boats” Wij verwelkomen u graag op onze stand in hal 3
standnr; 03.540
www.dgrubberholland.nl
FRENCH PAVILION STANDNUMMER 5.510
CARENECOLO is a mobile system for collecting and filtering water
contaminated by antifouling paint. Gaëtan Fouquet created this
new system that collects and filters the contaminated washwaters
left when cleaning a boat’s hull. The patented CarenEcolo mobile
filtration unit is approved by the French Water Agency. Boats are
rolled onto a PVC made tarpaulin or a hard rubber mat, keeping
the water at the lowest point of the mat where a pump takes the
collected washwaters into the filtration unit. The fluids go through
7 different types of filters to remove any oil, paint residue, lead,
copper, TBT, biocides and other poisonous materials. This system
makes it possible for small ports or marinas to be equipped with
a solution for a cleaner environment at an affordable price. Our
filtration unit can be customized to your specific needs, and used
STANDNUMMERS 01.760 & SUPERYACHT PAVILION 10.222
Epoyacht AM-vulplamuur van Boero YachtCoatings is vernieuwd!
Epoyacht AM is geschikt voor alle type jachten. De plamuur is nu
nog beter verwerkbaar. Door de nieuwe samenstelling is Epoyacht
AM nog beter te mengen, zowel handmatig als automatisch.
Ook bij het automatisch mengen onder zeer lage druk, blijven de
mechanisch eigenschappen behouden. De mengverhouding is
eenvoudig; 1:1.
De voordelen van Epoyacht AM:
–
–
–
–
–
–
–
Zeer licht te verwerken
Eenvoudig te schuren
Makkelijk af te werken door zeer
dichte structuur
Geen krimp na curing
Geeft gladde oppervlakten
Epoyacht AM is verkrijgbaar in 5 liter, 20 liter,
100 liter en 380 liter sets.
www.ipaintcoatings.nl
STANDNUMMER CMP.11.EL
Lantor, bekend van merknamen
als Coremat®
Finishmat®
, Soric®
en
, presenteert op
METSTRADE het nieuwste
product Skincore®
. Het is
dé nieuwe oplossing voor
oppervlakte kwaliteit en
osmose resistentie in de
composiet jachtbouw. Speciaal ontwikkeld voor infusie en
Resin Transfer Molding (RTM) Light verwerking. Het dient als
vervanging voor barrier- en skincoat, welke gangbaar zijn in de
composiet jachtbouw industrie, ter verbetering van de oppervlakte
kwaliteit en voorkoming van osmose. Verwerking technisch is
het grote voordeel van Skincore®
dat het droog in de mal gelegd
kan worden direct achter de gelcoat. Hierdoor hoeft er geen
barrier- en/of skincoat aangebracht te worden, wat een reductie in
styreenemissie teweegbrengt. Daarnaast kan het personeel direct
het structurele laminaat opbouwen achter de Skincore®
en hoeft
men niet te wachten totdat een barrier- en/of skincoat uitgehard
is. Hierdoor kunnen producten sneller geproduceerd worden.
www.lantor.com/marine
in other types of contaminated water filtration.
The system is air portable for some parts, and can be delivered
worldwide.
www.carenecolo.fr/english
9
Geschikt voor ieder type jacht
Geeft geen allergische reacties
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://vYKXAS3lXMEfkokYw5JoBuXSrwK76KtofSpcwDCBHrM)1` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://FLb8D0X2pUsLIA7HbqfIKeLGFoApLmbRD3WFu4J3loU `׉	 7cassandra://EH1f2I9rd7ti4eQjpWJkR78KTJHeFpJYVS25tNbFHg8e`r׉	 7cassandra://jdmGaH9ahsS-0bw9a8qGJz097Lybt57qgLPhIKDFD64#` ׉	 7cassandra://dMVdZ_pqERCUfnI9UsaZBAjls0NwUc6HLzNLmXyahqY 5f͠\[P> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://X0y62kxUhYvfFu3xGZufx2vC_NIKzNU7ySaZ9FQJ1Q0 W`׉	 7cassandra://b49X3pzWDOlj6oNzw1_T25zb5llkahalmxNc6fk0peM|`r׉	 7cassandra://ODmZyrC5JDdDtUriT5fYwIV6BfvGtICoHEjBNf4ZfL4('` ׉	 7cassandra://ifRuLDYuY4fd_WM7m-5Y9m52tvWAcntL7r34A1mBv7kj͠\[P> /נ[P> /  <9׉H Thttp://businessfrance.jpm-associes.com/mets2018/files/assets/basic-html/index.html#1Gׁׁrנ[P> / dd̸9׉H !https://www.superyachtspares.com/Gׁׁrנ[P> / hg9׉Hhttp://www.iadys.com/Gׁׁrנ[P> / "f̢9׉H "https://www.achilles-wendt.com/en/Gׁׁrנ[P> / f̴9׉Hhttps://clouds.nl/nl/alamarin/Gׁׁrנ[P> / #́9׉Hhttp://eurodesign.se/Gׁׁrנ[P> / *t9ׁHhttp://www.eurodesign.seׁׁЈנ[P> / *j̔9ׁHhttp://www.achilles-wendt.comׁׁЈנ[P> / n̩9ׁH !http://www.clouds.nl/nl/alamarin/ׁׁЈנ[P> / n ]9ׁHhttp://www.iadys.comׁׁЈנ[P> / lh̧9ׁHhttp://www.superyachtspares.comׁׁЈ׉EFIND YOUR NEXT MARINE
EQUIPMENT SUPPLIER ON THE
FRENCH PAVILION
METSTRADE
13 - 15 NOVEMBER 2018
HALL 1, HALL5, CMP, MYP
• Clothing & apparel
• Equipment and maintenance of decks
• Sails, hardware
• Interior furnishing and lighting
• Safety equipment
• Engines & motors, mechanical
& electrical systems
• Marina yard equipment, boatbuilding
materials & equipment
• Electronics and associated software
׉	 7cassandra://jdmGaH9ahsS-0bw9a8qGJz097Lybt57qgLPhIKDFD64#` [K> .׉Eoverzicht van METS deelnemers
SUPERYACHT PAVILION STANDNUMMER 10.100
Snelle groei SuperYacht Spares.
Het Nederlandse bedrijf SuperYacht Spares heeft in zijn 15-jarige bestaan een goede naam opgebouwd
als full service leverancier van (reserve)onderdelen voor superjachten, variërend van
filters voor de hoofdmotor en stootwillen tot kristallen glazen en fitnessapparatuur.
SuperYacht Spares onderscheidt zich door zijn logistieke service. Alle producten worden zorgvuldig
gelabeld met gedetailleerde informatie over het artikel en de locatie aan boord. Meer dan
400 varende superjachten maken gebruik van de diensten van SuperYacht Spares. Daarnaast
heeft SuperYacht Spares een nauwe band met diverse superjachtwerven voor wie complete
project specifieke spare part catalogi worden samengesteld. Door de snelle groei is SuperYacht
Spares continu op zoek naar commerciële mensen die affiniteit hebben met techniek.
www.superyachtspares.com
FRENCH PAVILION STANDNUMMER 05.611
IADYS is a French company, created in Aubagne in September 2016.
The company offers innovative solutions in the field of artificial intelligence
and robotics, serving the environment and people.
IADYS designs, develops and manufactures technologies that enable
decision-making autonomy for robots and abilities to cooperate with
each other. These technologies derived from artificial research are
exclusive to IADYS and are based on the research works carried out
by the founders of the company. IADYS developed these technologies
through a first R&D project called Sea-neT. A project dedicated
to marine ecology, which offers efficient, flexible and inexpensive solutions
for the depollution of aquatic areas, especially for sheltered
areas (coastlines,
ports, rivers, rivers,
canals,
lakes, etc.).
These solutions
are proposed from
a modular system
called “Jellyfishbot”.
www.iadys.com
STANDNUMMER 1.163
Alamarin-Jet Oy, Finland, toont naast één van haar Alamarin Jets
ook de laatste versie van het I.O. (Intelligent Operating System)
Een besturings- en controle systeem voor schepen uitgerust met
één of twee motoren/waterjets. Stuurwiel- en/of joystick bediening.
Importeur/distributeur in Nederland is Clouds International B.V. in
Lopik.
www.clouds.nl/nl/alamarin/
STANDNUMMER 01.518
In samenwerking met Achilles Corporation presenteert Wendt
Agenturen B.V. een kraswerende transparante raamfolie voor bootkappen
en andere marine toepassingen: Achilles Vinistar scratchresistant.
Met een hoogwaardige dubbelzijdige coating biedt deze
raamfolie effectieve bescherming tegen krassen.
De kraswerende raamfolie van Achilles behoudt zijn helderheid
voor langere tijd en biedt optimaal zicht. Bijzondere eigenschappen
van deze folie dragen bij aan de hoogwaardige uitstraling van het
eindproduct. De Achilles Vinistar scratch-resistant folie heeft een
hoge weersbestendigheid
en biedt uitstekende
bescherming
tegen UV-straling. Dit
innovatieve product
is verder zeer onderhoudsvriendelijk.
De
krasbestendige
raamfolie van Achilles
is verkrijgbaar op de
rol van 10m met een
dikte van 0.50mm
en is uit voorraad
leverbaar.
www.achilles-wendt.com
STANDNUMMER 05.412
EuroDesign , a new unique composite boat decking. The material
is a “teak look-a-like” . The composition is 60 % real recycled teak,
30% recycled plastic. Because the high teak content the look is
more like solid teak
than other products
on the market. All
the benefits from real
teak but without the
bad. The material and
color is a lot more
durable than teak. Any
construction and color
possible.
www.eurodesign.se
11
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://ODmZyrC5JDdDtUriT5fYwIV6BfvGtICoHEjBNf4ZfL4('` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://xAaQ_Y10y4DTuZzOqvwFZ4CHjNOCQ9sn-5279b932pw `׉	 7cassandra://y4vWd9MKxnSqdAkTpV5zduo4uSvE16vr-8jrfWA3Glcq `r׉	 7cassandra://VVpFWpsTWPcazpulMk54MwXktEv3VRHmd8iRpvYwliQ%` ׉	 7cassandra://Uns8L5tPa02KfaR6jcHZCvcQ5I9jUaPCYvrhkZeEDko ߦ5͠\[Q> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://PV0lIqKQ-BEZB_NRrb-If1iR8ilTUjMpA50fOEEuP1o P`׉	 7cassandra://LVRQfyVh1FfHrNQaXhBsXq0xsXgb_Jpbr4A_d7aLARo͆`r׉	 7cassandra://q5OZCyWJMI6GyAk3fmVT2KQanQQREwLWro0Fd7bpL8I)` ׉	 7cassandra://6ZS20kfwN2m4i3INS-Yd2a4J1JD-jNS7GvjSjv8DwyMͦ͠\[R> / נ[P> / pc9׉H 4https://www.webasto.com/nl/markten-producten/marine/Gׁׁrנ[P> / }*)9׉Hhttp://www.dmsholland.comGׁׁrנ[P> / cy9׉H  https://www.dometic.com/nl-nl/nlGׁׁrנ[P> / `~9׉Hhttp://www.sea-tags.com/Gׁׁrנ[P> / ^9׉H /https://www.rigging-online.nl/webshop/mantagua/Gׁׁrנ[P> / %l9׉Hhttp://www.exalto.com/nl-nl/Gׁׁrנ[R> /- -`9ׁHhttp://www.exalto.comׁׁЈנ[R> /, k̺9ׁH $http://www.mantagualedverlichting.nlׁׁЈנ[R> /+ hn9ׁHhttp://www.sea-tags.comׁׁЈנ[R> /* hn9ׁHhttp://www.dometic.comׁׁЈ׉EOptimaal genieten van comfort aan boord!
n Airconditioningsystemen
n Raam- & luikblinderingen
n Lucht- & waterverwarmers
www.webasto-marine.nl
n Elektrische schuifdaken & zonweringoplossingen
n Koel- & vriesapparatuur
n Boilers
A NEW EVOLUTION IN STABILISATION
KEEPING YOU STABLE AT ANY SPEED
ANTIROLL ALL-IN-ONE
First AntiRoll All-in-One
Visit us at stand 12.915
and the Holland Room
Zero Speed
Cruising Speed
High Speed
׉	 7cassandra://VVpFWpsTWPcazpulMk54MwXktEv3VRHmd8iRpvYwliQ%` [K> .׉Eoverzicht van METS deelnemers
STANDNUMMER 07.131
Dometic Slide-Out Kitchen. Deze alles in één kunner is de toekomst
van koken aan boord!
Dometic Slide Out Kitchen bespaart niet alleen kostbare ruimte in de
keuken, maar is ook eenvoudig en snel uit te trekken en weer op te
ruimen na gebruik. Beschikt over alle essentiële keukenbenodigdheden:
een wasbak, 3-pits kookplaat, aan beide kanten opbergruimte, snijplank
en werkbank. De modulaire aluminium constructie maakt het lichter
maar met een groot aantal ingebouwde opbergruimten
blijft het eet- en kookgerei veilig en goed opgebor
gen. Eenvoudig in te bouwen dankzij een in
stallatie methode van maar 3 stappen.
De Slide Out Kitchen tilt buiten
koken tot een hoger niveau van
gemak!
www.dometic.com
FRENCH PAVILION STANDNUMMER 05.334
SEA-TAGS is a product developed by SECURITAG SAS. With just a
beacon paired to a free app, Sea-Tags offers an affordable system for
everyone. Sea-Tags works on the principle of “Fail safety” in which
bracelets continuously emit a signal which is detected by one or more
smartphones with the Sea-Tags app. When
the Sea-Tags is submerged or too far from
the boat, the signal is interrupted. The
phones automatically trigger an alarm and
save its GPS position at the time of he
incident. Simultaneously, the Sea-Tags app
displays a map with the position of the man
over board and as well as the position of the
boat. In real time, an updated heading and
distance towards the man over board are
displayed to facilitate recovery operations.
www.sea-tags.com
STANDNUMMER 01.817
Mantagua LED
verlichting de kracht
van eenvoud. De LED
navigatieverlichting
van de Franse fabrikant
Mantagua kenmerkt
zich door de eenvoud
en bedrijfszekerheid
Niet voor niets
wordt Mantagua
door een groot
deel van de Vendee
Globevloot gekozen, omdat het een van de weinige lampen is
die 6000 mijl onder water doorbrandt. De lampen zijn allemaal
volledig ingegoten, super compact en enorm licht in gewicht. Naast
navigatieverlichting heeft Mantagua ook een hele reeks met interieuren
machinekamerverlichting, waaronder een gecombineerd rood/wit
navigatietafel lampje die ook in de professionele scheepvaart wordt
gebruikt. Mantagua LED verlichting wordt in Nederland geïmporteerd
door Rake Rigging.
www.mantagualedverlichting.nl
STANDNUMMER 01.223
De laatste jaren vindt er een evolutie plaats van het instrumentarium
in de stuurhut van pleziervaartuigen en commerciële
schepen. Met de behoefte van integratie van alle beschikbare
scheepsinstrumenten moeten veel elektrische componenten met
elkaar kunnen communiceren. De belangrijkste standaard voor
communicatie aan boord is NMEA2000. Vele elektrische- en
besturingscomponenten communiceren al in deze taal. Maar nog
geen ruitenwissersysteem.
Tot op heden.
Exalto introduceert
een gloednieuw
ontwerp van een
ruitenwissercontroller
dat communiceert
met uw NMEA2000
netwerk aan boord.
Het vergemakkelijkt
de bediening door
middel van een speciaal
los touch screen
paneel of volledige
integratie met een
bestaand NMEA2000
besturingspaneel.
De Exalto ruitenwissercontroller
is geschikt voor de meeste beschikbare MFD’s (Multi
Functional Display). Exalto heeft dit besturingselement geschikt gemaakt
voor een plug & play MFD integratie, zodat operators volledige
controle hebben over de ruitenwissers configuratie rechtstreeks
vanuit hun MFD. Dit met behoud van volledige functionaliteit, en
zelfs extra functies zijn toegevoegd.
De controller wordt herkend en het Exalto pictogram wordt
weergegeven op het hoofdscherm. Geen andere controllers of
digitale schakelaars zijn nodig, wat resulteert in slim en eenvoudig
instrumentarium, zonder de rompslomp van allemaal individuele
controlepanelen. Op één centraal (touch)scherm is het gehele
ruitenwissersysteem onder controle en bedienbaar.
Deze technologie wordt eenvoudig geïnstalleerd en geïntegreerd, en
is daarmee een wereldprimeur binnen de ruitenwisserindustrie.
Weer een voorbeeld van Exalto leiderschap in de ruitenwisserindustrie,
met doordachte technologie en ingebouwde
functionaliteit.
De controller heeft de volgende functies:
• configureerbaar via NMEA2000-netwerk
• Multivolt 12/24V
• volledige halfgeleider ruitenwisser controller (geen relais)
• toepasbaar op maximaal 5 ruitenwissers, zowel separaat als
simultaan,
• synchronisatie volledig instelbaar
• compatibel met alle modellen Exalto ruitenwissers
• ruitenwissersproeier aansluiting
• vloeistofniveau sensor aansluiting
• regensensor aansluiting
• configureerbare stroombegrenzing voor elke individuele wisser
• geïntegreerde en vervangbare zekeringen voor alle uitgangen
• alle connectors zijn deelbaar wat een eenvoudige installatie
mogelijk maakt.
• compact design, waardoor montage mogelijk is in beperkte
ruimtes.
www.exalto.com
13
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://q5OZCyWJMI6GyAk3fmVT2KQanQQREwLWro0Fd7bpL8I)` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://rV5jH3VfEuZIecLjSyppxCkthbC7tsaajo0myoq0LjI 8v`׉	 7cassandra://_-_jZ-UdMaSBKwMOxlVi1nyMMd2G2X899SCYa3BHkV4͆`r׉	 7cassandra://aAG2mF1fsn3XBI_rQz0G4Xqf595lwXEAOEeiH621IMw+,` ׉	 7cassandra://X6cNXVtkif_EGC6kR1jRlh6KG91z52iVsCnrRWqdi0ou͠\[T> /.ט  Bu׉׉	 7cassandra://n7SeiGd9fEQblt90psVR2hg5kZ1i2NR4QfPfviSmYlc `׉	 7cassandra://OnyvkIlU6GlZ9nDkF1vIpXzA57tPSIgPN61Yep9TCjMg`r׉	 7cassandra://lAKzWFP9qY6dCB2lnhtALi3cahWmMgJBVO6tEsunp38%#` ׉	 7cassandra://XdQyYPA6LITzLu2iv9A3I3B9m7pdWXMuzthsAJqX9pU ͠\[U> //נ[R> /" YӁy9׉Hhttp://www.raymarine.nl/Gׁׁrנ[R> /# Th9׉Hhttps://www.gisatex.de/Gׁׁrנ[R> /$ k9׉Hhttps://www.vetus.com/Gׁׁrנ[R> /% Ӂ,9׉H +https://www.facebook.com/MercuryMarineBENL/Gׁׁrנ[R> /& ̻;̅9׉H $https://www.mercurymarine.com/nl/nl/Gׁׁrנ[R> /' {G9׉Hhttps://www.boot.de/Gׁׁrנ[R> /( U"́9׉Hhttps://www.fairwise.nl/Gׁׁrנ[V> /@ [
9ׁHhttp://www.fairwise.nlׁׁЈנ[V> /? >9ׁHmailto:info@fairwise.nlׁׁЈנ[V> /> ?9ׁHhttp://boot.deׁׁЈנ[V> /= ̟9ׁHhttp://mercurymarine.comׁׁЈ׉E;overzicht van METS deelnemers
STANDNUMMER 01.111
Clear Cruise Augmented
Reality
Augmented reality
is kortweg vertaald
‘toegevoegde realiteit’.
Het is een ontwikkeling
die inmiddels ook wordt
toegepast voor navigatiedoeleinden. Raymarine loopt hierin voorop
met de introductie van ClearCruise AR. Het is een navigatietechnologie
die augmented reality toevoegt aan de Axiom multifunctionele displays.
Met behulp van HD-video en geavanceerde beeldstabilisatietechnologie
zorgt ClearCruise AR voor visuele overlays van near-navigation,
AIS-verkeer en waypoints. Door deze toegevoegde informatie krijgen
schippers een completer beeld van de omgeving waarin zij varen en
zijn zij nog beter in staat de situatie te beoordelen en snel de juiste
navigatiebeslissingen te nemen.
www.raymarine.nl
GISATEX®
- STANDNUMMER 01.171
15 years of premium mattresses made to
measure
Technical textiles make life on board more
comfortable and enjoyable. The GISATEX®
mattresses made to measure with under14
ventilation.
Powerful modern insulations are used for moisture control.
The range is convincing thanks to the very good price-performance
ratio. The products gisamed VITAL®
have been nominated for the
European Innovation Award 2016 and all reference materials have the
seal OEKOTEX Standard 100.
30 years ANTISLIDE anti-slip deck covering
Excellent anti-slip properties at low height. GISATEX®
ANTISLIDE
products for demanding yacht owners. MARINE FLOOR especially in
TEAK design with matching adhesive and sealant available.
40 years of family tradition GISATEX®
. GISATEX®
.
Modern and innovative wall and ceiling coverings Wall and ceiling
coverings AMAREE are equipped with the patented rear ventilation of
GISATEX®
customers thus have excellent insulation of the
side walls and ceilings. Ask for a copy of our comprehensive product
catalogue with fabric samples.
www.gisatex.de
Aanmeren als een professional
De V-DOCKER werkt met één (mechanisch bestuurde) motor in
combinatie met een boeg- en hekschroef. Waar andere systemen
gebruik maken van de schroefwerking bij dubbelschroevers, maakt
de V-DOCKER optimaal gebruik van de enkele motor, boeg- en
hekschroef. Slechts een lichte aanraking van
de joystick is genoeg om soepel en geruisloos
in de juiste richting te manoeuvreren. Geen
krachtverlies, geen overlast door onnodig
lawaai - gewoon doeltreffend en eenvoudig
manoeuvreren! Het subtiele zwarte design
van de joystick integreert soepel in het
dashboard en laat zich gemakkelijk
achteraf op bestaande boten
monteren. De joystick vervangt de
mechanisch bediende gashendel.
www.vetus.com
De vernieuwde gele krachtpatsers
VETUS introduceert de nieuwe generatie F-LINE 4-cilinder
common-rail turbodiesel motoren. Ze zijn compact, zuinig, licht
in gewicht en beschikbaar in vermogens van 145 pk tot en met
190 pk. De nieuwe F-LINE motoren zijn voorzien van een CAN
bus systeem met SAEJ1939 protocol, maar zijn ook geschikt voor
NMEA2000. Door de compacte afmetingen zijn de nieuwe F-LINE
motoren geschikt
voor installatie
in nieuwe RIB’s,
kleine tenders en
lichte motorboten.
Daarnaast kunnen
ze prima dienen als
vervangingsmotor
aangezien
ze dezelfde
inbouwmaten
hebben als de vorige
VF motoren.
VETUS - STANDNUMMER 01.341
Drinkwater, afvalwater of diesel: deze tank kan alles aan
VETUS introduceert een nieuwe serie universele tanks: maak
kennis met de APT100. Gemaakt van hoogwaardig polyethyleen,
kan deze 100 liter tank bijna elke vloeistof aan die u in uw boot
zou willen opslaan. De APT100 is helemaal opnieuw ontworpen,
beschikt over verstevigingsribben en heeft 8 mm dikke wanden
om vervorming onder belasting te voorkomen. Bij een testdruk
van 0,3 bar vertoont de APT100 significant minder vervorming dan
een vergelijkbare tank. De APT100 heeft een inspectiedeksel en
is ILT-concept voorbereid. Het inspectiedeksel bestaat uit 2 delen
waardoor er minder frictie ontstaat en daardoor
eenvoudiger te openen is. Aan de
onderzijde zit een 38 mmaansluiting
die kan worden
uitgeboord voor doorkoppelof
aftapdoeleinden. Het
robuuste uiterlijk en het
geheel nieuwe ontwerp
maken dit tot dé tank om te
hebben.
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://aAG2mF1fsn3XBI_rQz0G4Xqf595lwXEAOEeiH621IMw+,` [K> .׉EMERCURY
DIESEL 3.0 L
230 EN 270 PK
Nieuwe lijn 3,0-liter Mercury
Dieselmotoren: 230 en 270 pk.
Kijk op mercurymarine.com voor
meer informatie over voorzieningen,
voordelen en technische gegevens
en bezoek ons op de Mets waar we u
graag informeren over hun superieure
eigenschappen.
METSTRADE AMSTERDAM
11-15 november 2018
Standnummer 12.309
MercuryMarineBENL
Get on board.
Business starts here.
YEARS
Welkom op ‘s werelds
grootste botenshow!
boot Düsseldorf is de topbestemming
voor deals rond charters, jachthavens,
motorboten, superyachts, zeilboten,
equipment, duiken en nog veel meer.
250.000 bezoekers – waarvan ca. 62.000
met concrete aankoopintentie – en bijna
2.000 tevreden exposanten uit 68 landen.
De cijfers spreken voor zichzelf. Wees erbij!
Informatie in Nederland:
Fairwise bv
19–27.1.2019
boot.de
Zeestraat 100 _ 2518 AD Den Haag
Tel. +31 (0) 70 350 1100
info@fairwise.nl
www.fairwise.nl
׉	 7cassandra://lAKzWFP9qY6dCB2lnhtALi3cahWmMgJBVO6tEsunp38%#` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://841GpAy_oqCcsxd6fIWiIWAEvX7cnUNIZJIbyT7jPWI `׉	 7cassandra://Y0od2vvLEBsQC3I7oqFiQ6Mtx4VZycw48WFTXvFKRI8̀`r׉	 7cassandra://3Jr9LYtBi3-tI5-Otg2jmSiILfBDctOztPGuYtybm9U*^` ׉	 7cassandra://vlA3ki_cQoN1qI9teJX_kNyg_3cQeHr1xvDtfwgYfcYz
͠\[U> /<ט  Bu׉׉	 7cassandra://ApWk2NG6t3q69xc7DA4n3ydWxgQz4UCAfb7-HIzPj3U G`׉	 7cassandra://Wor7mYgMUNouq7T8O5BChESbzw4tZgOo5DDAI9_EiNw~r`r׉	 7cassandra://Rbp_9uZyYdWl_uXOmv_0Z_6ftHpa5gvbgBqtG7JT1jA(` ׉	 7cassandra://QJOc32qPU0M4l8PvDiUJHIDlep2gRx5lXGqeXZ7OSbMY͠\[V> /Aנ[U> /1 ed̓9׉Hhttps://www.lancelinlijnen.nl/Gׁׁrנ[U> /2 h~9׉Hhttp://www.scheiber.com/Gׁׁrנ[U> /3 Q̲9׉Hhttps://clouds.nl/nl/nautinox/Gׁׁrנ[U> /4 V|9׉H #https://www.harken.com/default.aspxGׁׁrנ[U> /5 ̎9׉Hhttps://www.volvopenta.com/Gׁׁrנ[U> /6 b̛9׉Hhttp://www.asabootelectro.nl/Gׁׁrנ[U> /7 &.̎9׉H +https://international-yachtpaint.com/nl/nl/Gׁׁrנ[U> /8 '	u9׉Hhttp://www.aluland.com/nl/Gׁׁrנ[V> /M .i9ׁHhttp://www.aluland.comׁׁЈנ[V> /L .2{9ׁHhttp://www.yachtpaint.comׁׁЈנ[V> /K m̆9ׁHhttp://www.asabootelectro.nlׁׁЈ׉E/overzicht van METS deelnemers
STANDNUMMER 01.720 | SUPERYACHT PAVILION 11.617
Lancelin lijnen innovatief en flexibel. Corderie Lancelin is in Frankrijk de absolute
marktleider op het gebied van kwaliteitstouwwerk. Lancelin is huisleverancier van vrijwel
alle Franse seriejachten en vele innovatieve raceprojecten. De afgelopen zeven jaar heeft het
touwmerk in Nederland een vaste plek veroverd. Het is terug te vinden op vele succesvolle
wedstrijdschepen en op de kwaliteitsjachten van Contest. Innovatie en flexibiliteit zijn de
grote krachten van Lancelin. Daardoor kunnen zij een korte lead time garanderen voor
custom made producten, zonder meerkosten. Veel van de standaardproducten zijn in meer
dan 15 kleuren beschikbaar. Daardoor is Lancelin de ideale partner voor jachtwerven die met
het touwwerk een eigen gezicht aan hun jachten en superjachten willen geven. Lancelin
touwwerk wordt in Nederland geïmporteerd door Rake Rigging.
www.lancelinlijnen.nl
FRENCH PAVILION STANDNUMMER 01.810
SCHEIBER, the French provider of smart connected solutions.
Innovative Technology dedicated to boat builders, OEMs and
adapted to end-users. Drive your equipment from our wireless
and battery less switches, colour touch screens or from your own
tablet or smartphone: energy management, battery monitoring,
DC power distribution for your connected boats. Visit us on
booth 01.810 and discover our MULTIBLOC solution! Light air
Switch brings simplicity to the organisation and
installation of your low voltage lighting. Set the wireless and
battery less switches anywhere and make your network limitless.
Expansions are available, entrust us to build your lighting project!
16
www.scheiber.com
STANDNUMMER 1.763
Nautinox, Italië, toont o.a. haar
nieuwste uitschuifbare zwemtrap in
een waterdichte cassette.
Type 2375, RVS 316L, zelf oprichtende
handvaten bij uitschuiven, compact
zodra ingeschoven. Importeur/
distributeur in Nederland is Clouds
International B.V. in Lopik.
www.clouds.nl/nl/nautinox
STANDNUMMER 12.825
Volvo Penta, bekend van de voortstuwingsmotoren, heeft dit
jaar op de Metstrade weer een aantal nieuwe innovaties te
presenteren. Naast de D13 met 1000 PK zal de Easy Connect
app gepresenteerd worden. Een app waarmee de gebruiker thuis
of aan boord te allen tijde gegevens van de motor kan inzien,
maar ook bijvoorbeeld boot- en routeinformatie. Deze nieuwe
feature is mogelijk bij motoren geproduceerd vanaf 2007. Tijdens
de Metstrade zal daarnaast de aftrap gedaan worden voor de
campagne #cleanseas. Volvo Penta gaat zich de aankomende tijd
inzetten voor minder plastic vervuiling.
STANDNUMMER 12.227, 12.327
De Harken CLR® pop-up ankerlier voor motor- en zeiljachten
doet niet onder in kracht dan voorgaande modellen, maar heeft
slechts 1/3 van het gewicht en de
helft van de ruimte nodig. De CLR
biedt mogelijkheden voor clean deck
layouts en is met deze beperkte
maat eenvoudig in te passen op een
boeg of achterdek wat het ankeren
en aanleggen vereenvoudigd. De
CLR heeft indirecte verlichting,
schakelaars voor de
bediening.
www.harken.com
www.volvopenta.com
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://3Jr9LYtBi3-tI5-Otg2jmSiILfBDctOztPGuYtybm9U*^` [K> .׉Eoverzicht van METS deelnemers
STANDNUMMER 12.909
Nieuwe 2.05 M2 Vector Fin stabilisatoren
De
Side-Power’s bekroonde Vector
Fins ™ -stabilisatoren zijn uitgebreid
met een grotere formaat fin. De
nieuwe fin heeft een formaat van 2,05
M2 welke geschikt zijn voor schepen
tot ca. 45mtr. Het revolutionaire ontwerp
van de Vector Fins ™ tilt vinstabilisatoren
naar een hoger niveau van efficiëntie en
comfort, en stuurt de krachten krachtiger om
het rollen te verminderen. Tevens is het
ontwerp de meest compacte op de markt, hebben de
Vector Fins ™ een minimale interne ruimte nodig en
wordt ook in 4 fin-systemen aangeboden.
Side-Power 300 mm upgrade
Alle boegschroefmodellen van ø300 mm
zijn nu geüpdate volgens de nieuwste
standaard, voor meer stuwkracht,
minder lawaai, hogere veiligheid en
snellere installatie.
Upgrade kenmerken:
• Nieuw 300mm staartstuk
• Sealed staartstuk
• Nieuw 300mm Q-prop™ 5 blads
schroeven
• Galvanische isolatie
Het staartstuk is vanaf heden
voorzien van keramische axiale
seal en voorzien van een long-life olie, zodat olie verversen niet
meer nodig is. De 300MM vernieuwde Q-prop ™ zorgt voor een
aanzienlijke geluidsreductie en hogere stuwkracht. Tevens is de
nieuwe Q-prop ™ van nieuw high-tech composietmateriaal.
Upgrade voordelen:
• Meer stuwkracht
• Minder lawaai
• Minder inspectietijd
• Snellere installatie
• Verbeterde corrosiebestendigheid
Watt&Sea POD600 hydrogen
Kan er om technische, mechanische
of esthetische redenen geen
hydrogenerator aan het hek /
spiegel gemonteerd worden? Geen
probleem! Vanaf heden is de 600W
hydrogenerator ook als onderbouw
POD versie beschikbaar.
• Onzichtbaar
• Niet meer handmatig op- en neer laten
• Eenvoudige start-up
• AAN-UIT schakelen met meegeleverde bediening
De POD600 heeft een 100mm schacht en wordt geleverd met
de standaard 240mm propellor. Deze kan optioneel door andere
propellors vervangen worden, toepasbaar voor snelheden van 3 tm
20 knopen.
www.asabootelectro.nl
STANDNUMMER 07.125
AkzoNobel presenteert tijdens METS de recente antifouling
range van International. Micron LZ is specifiek ontwikkeld
voor de Nederlandse wateren en geproduceerd in
overeenstemming met de Nederlandse wet- en regelgeving.
Micron LZ is het resultaat van uitgebreid onderzoek en
ontwikkeling, op basis van feedback van de klant, met een
verbeterde formulering
en verbeterde
productkenmerken.
Micron LZ biedt
een heel seizoen
bescherming tegen
aangroei in zout
en zoet water. Kan
aangebracht worden
op alle ondergronden
exclusief aluminium.
Leverbaar in 4 kleuren
met een verbeterd
kleurbehoud; Black,
Navy, Red & Off-white.
www.yachtpaint.com
STANDNUMMER 10.410
Aluland ISO 9001 gecertificeerd.
Aluland is van origine een gespecialiseerde handelaar in
aluminium halffabricaten o.a. voor de jacht- en scheepsbouw
over de gehele wereld. Inmiddels bedienen wij niet alleen
scheepswerven maar ook andere industrieën met een compleet
assortiment van kwalitatief hoogwaardige producten zoals o.a.
“supersized” aluminium platen & profielen, Teekay®
GRE / GRVE leidingen.
en Fiberdur®
Wij zijn niet alleen betrokken bij onze klanten en hun projecten
maar nemen ook deel aan de laatste ontwikkelingen binnen
ons vakgebied. Zo hebben wij nieuw in ons assortiment de
productgroep wand- en dekdoorvoeren. Deze zijn net als de rest
van ons assortiment met diverse aanvullende keuren leverbaar.
Aluland bestaat sinds januari 2000 en in de loop der jaren hebben
wij in vele landen een trouwe klantenkring weten op te bouwen.
Wij leveren uitsluitend producten van hoogwaardige kwaliteit, voor
het merendeel (extern) gecertificeerd en hoofdzakelijk van WestEuropese
origine. Om onze klanten nog beter van dienst te kunnen
zijn, zijn wij sinds september 2017 ISO 9001 gecertificeerd.
www.aluland.com
17
koppelingen
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://Rbp_9uZyYdWl_uXOmv_0Z_6ftHpa5gvbgBqtG7JT1jA(` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://3_9coKeAydJp_bZZylgBofiW1ZeHsVEicNTILyD-Evk xw`׉	 7cassandra://AtuUkzmxTw2-_msEhB_W9PD8Ff3oPDOz-MoyPPJ1dUk]`r׉	 7cassandra://F3wQF66zYshpWaTVi6PQM9o_KlzCf27IyxSJ1b-PduAp` ׉	 7cassandra://W9GR7hDOTH1GccSl-EFmyNNS7LL1lip4HDx_4b_GxvQ {F͠\[V> /Nט  Bu׉׉	 7cassandra://U-T8sYQT6T5s8y-HOMad_VbqSzbRgxaZwq_fguzFyCE v`׉	 7cassandra://2ly6xiz2q8-1SX5sinpWz6NfoDobZpHTEoveNnyP_kY͎]`r׉	 7cassandra://45VOvvce_TIxLvD_ovNsB7-kNN5AJPGZmA3h0QfAsLs*` ׉	 7cassandra://N3q-K3ZtOD9RGjtkhpZMytbBygCCIZ2ELg5duYyAgXk F͠\[V> /Oנ[V> /C sc̫9׉Hhttp://www.muldermotoren.nlGׁׁrנ[V> /D Ug 9׉Hhttps://exitcarbon.com/Gׁׁrנ[V> /E Ӂ̺9׉H !https://www.boat-duesseldorf.com/Gׁׁrנ[V> /T !ׁ̨9ׁHhttp://www.boat-duesseldorf.comׁׁЈנ[V> /S F59ׁHhttp://zien.NetׁׁЈנ[V> /R >9ׁHhttp://boot.clׁׁЈ׉E׉	 7cassandra://F3wQF66zYshpWaTVi6PQM9o_KlzCf27IyxSJ1b-PduAp` [K> .׉EvDe Arubaanse windsurfster
Sarah Quita vertelt over haar
passie. Foto Rens Groenendijk
campagne ontstaan.
De beurs weet ook bezoekers het jaar door aan zich te binden
door het lidmaatschap van de boot.club. Al 110.000 mensen hebben
zich hierbij aangemeld en krijgen regelmatig actuele informatie
over de beurs en profiteren van speciale ledenacties.
50ste editie Boot
Düsseldorf
De 50ste editie van Boot Düsseldorf, van 19 tot en met 27 januari 2019,
stevent af op een record. Voor het eerst nemen er meer dan 2.000 exposanten
(uit 68 landen)deel aan de grootste watersportbeurs ter wereld.
Het beursoppervlak is met 16 hallen op 220.000 vierkante meter ongekend
groot. Zo’n 1500 zeil- en motorboten zijn in alle formaten te zien.
Het is niet alleen een publieksevenement, aldus Petros Michelidakis,
projectleider van Boot Düsseldorf. “Het is veel meer een
erkend internationaal branche-evenement met een b2b-karakter.
Zo benutten bijvoorbeeld decisionmakers van grote charterbedrijven
de beurs om een alomvattend beeld van de markt te krijgen,
direct met botenbouwers in contact te treden en om te kunnen
vergelijken.”
De beursorganisatie ziet als belangrijke trend voor de komende
beurs ‘luxueuze tenders’ of ‘chase boats’. Alle high class boten
zijn ondergebracht in de aansluitende hallen 5 (luxe tenders), 6
(luxe jachten en -tenders) en 7a (Superyacht Show). De beursvloer
is hier geheel uitverkocht. Net als in de vorige editie zal een deel
van hal 7a, waar de grote jachten liggen, gewijd zijn aan jachtinterieurs.
Verwacht
wordt dat er ook meer aanbieders van ‘gedeeld bootbezit’
zullen zijn. Tijdens de vorige beurseditie waren er reeds de
exposanten die de mogelijkheid boden een deel van een jacht te
verwerven.
In de zeilhallen 15, 16 en 17 zijn vrijwel alle grote werven aanwezig,
ook met multi-hulls.
Zeilboten en motorjachten vormen weliswaar de basis van de
beurs, maar de beurs biedt veel meer dan dat. In Hal 3 is een
Dive Center in de stijl van een duikbasis, waar toonaangevende
producenten hun noviteiten presenteren. Er is verder veel te doen
rond sportvisserij, kanovaren, vakanties, funsports en in de hallen
10, 11 en 12 is een grote verscheidenheid aan toebehoren voor
boten te zien.Net als de in de vorige editie is er spectaculair towin-windsurfen
te zien op een 60 meter lange flatwater-pool. Ook
de staande golf ‘The Wave’ van 1,50 meter hoog en 9 meter breed
is er weer. Het is een echte publiekstrekker, de vorige editie keken
er 110.000 mensen naar.
Boot Düsseldorf is niet alleen een belangrijke economische factor
voor de branche, maar is ook reeds jaren actief betrokken bij
projecten voor de bescherming van de zeeën. Hieruit zijn eigen
acties, zoals de ‘ocean tribute’ award en de ‘love your ocean’Perspresentatie
Tijdens
een speciale presentatie voor de Europese pers in het nabij
de beursgronden gelegen voetbalstadion van Fortuna Düsseldorf
werd onder meer de nieuwe reclamecampagne van de beurs
toegelicht. De slogan is ‘Follow the call’, een aansporing voor
watersporters om de roep van hun passie te volgen. Een inspirerend
bezoek aan de beurs hoort daar natuurlijk ook bij. Er zijn
elf verschillende campagnethema’s: vissen, kanoën, windsurfen,
duiken, motorboot varen, zeilen, stand-up-paddling, superjacht,
kitesurfen, wakeboarden en vakantie.
Arubaanse windsurfster
De 27-jarige Arubaanse windsurfster Sarah Quita-Offringa vertelde
de verzamelde Europese pers in het stadion over haar grote passie,
waarvan ze haar beroep heeft gemaakt. “Je raakt verslaafd aan
windsurfen als je op het board stapt, de wind in het zeil krijgt en
gaat planeren. Het is een magisch gevoel, waar ik telkens weer
een enorme kick van krijg”, aldus Sarah, die aan de lopende band
wedstrijden wint in verschillende disciplines, waaronder slalom,
wave en freestyle. Ze behaalde 14 maal een wereldtitel.
Op een groot scherm werden actiefoto’s van Sarah getoond en
was een deel van de documentairefilm te zien die drie jaar geleden
over haar windsurfleven is gemaakt.
Met haar presentatie droeg Sarah bij aan de inspanningen van
Boot Düsseldorf om jong publiek voor watersport te interesseren,
dat zijn immers de botenkopers van de toekomst.
Boot van het jaar
Onder de genomineerden voor de Europese titel zeilboot van het
jaar is de daysailer Saffier SE 37 Lounge. Bij de motorboten is het
een vrijwel Nederlands onderonsje bij de waterverplaatsende jachten.
met als genomineerden Holtermann 53 Commander, Linssen
45 Sedan en Steeler NG 65S.
www.boat-duesseldorf.com
Om alle schepen tijdig en heelhuids in de beurshallen te krijgen is een enorme logistieke
operatie nodig. Foto Messe Düsseldorf/Constanze Tillmann.
19
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://45VOvvce_TIxLvD_ovNsB7-kNN5AJPGZmA3h0QfAsLs*` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://ZjxBOmDW4LOLzHbk82nN2-5N5F4yG5btS7IrE0nRHsI `׉	 7cassandra://hDvKZwfAYP9xdl9j0R77aaXv1xmea2pLbAgK0HDkuDA[x`r׉	 7cassandra://WjEESQ0oiqVPTCRA5wvu3MPCQGb8c5FUJcSu8zST-0w ` ׉	 7cassandra://q3yNTuV5fgd7pEW4nvK_Y7t1xnOS3aItaykRo2y-554 w#͠\[V> /Qט  Bu׉׉	 7cassandra://UCb6YARtjsJ29nD_YFSX2SiQK9BZ_aFSJ44_0kzjUwE s`׉	 7cassandra://HqsGYlYYKchvFTG1h-0bijcN8W4ZV7XpXEf_B3p3N84uv`r׉	 7cassandra://4T7PKZ1ik1IRXOsi19kGoU4wLPK15riW9FHNKNBdq0g$i` ׉	 7cassandra://6SqlW5kZBhq-u4ME5aXkzNx4fa1VGdINkObbxx7PwBk ͠\[V> /U׉EDoor Laurens van Zijp
20
Studio Delta doet de naval architecture
voor de Vanquish jachten; hier
de VQ43 MK2. Lichte schepen, zware
motoren: een uitdaging.
Menno van Dijk van Studio Delta:
‘Uiteindelijk draait het om
een goed varend schip’
In een langlopende reeks besteedt Jachtbouw Nederland
aandacht aan ontwerpers en ontwerpbureaus. Onmisbare
schakels in de maakindustrie. In deze aflevering belichten we
het Scheveningse bureau Studio Delta van Menno van Dijk.
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://WjEESQ0oiqVPTCRA5wvu3MPCQGb8c5FUJcSu8zST-0w ` [K> .׉EOHet portfolio op de site van Studio Delta
laat een fraaie verscheidenheid aan projecten
zien. Veel superjachten, snelle tenders
en dagboten, maar ook een klassiek
ogende bakdekker. En zowaar een heus
stoomschip, de S.S. George Stephenson.
Voor dat project is de volledige naval architecture
uitgevoerd. De George Stephenson
is een eerbetoon aan de scheepsbouw uit
de jaren ’50, gebouwd in opdracht van een
stoomliefhebber die vandaag de dag nog
stoomketels verhuurt. Het stoomschip is
een combinatie van een nieuw casco en
onderdelen van voormalige stoomschepen.
Bijzonderheid: de schroefas kan zowel
door een dieselmotor - een vintage Gardner
van 140 pk - als door de compound
stoommachine worden aangedreven.
Het is een project uit de begintijd van
Studio Delta, dat in 1999 door Menno van
Dijk werd opgericht.
Van Dijk (1970) werkte na zijn studie HTS
Scheepsbouw eerst onder meer bij De
Schelde en had samen met Arthur Peltzer
een ontwerpbureau. “Dat ik in 1999 besloot
voltijd voor mijzelf te beginnen was
een rationele keuze en strategische stap”,
zegt hij, “ik zag de meeste kansen in het
segment motorjachten en er was toen veel
vraag naar naval architects met ervaring in
constructie.”
Een andere vroege opdracht was het ontwerp
van een klassieke bakdekker, de Diva
890 (ontwerpnummer 014). Geënt op de
klassieke bakdekkers uit Scandinavië. Met
een breedte van 2,40 meter op een lengte
van 8,90 meter een slank schip. En snel,
met een topsnelheid van 18 knopen.
De Diva werd vlot gevolgd door opdrachten
voor de Nordic Star 32 en Long Island
Runabout en de Sportsman 33. “Allebei
retro-ontwerpen, met dezelfde motor - een
Yanmar van 315 pk - maar verder compleet
verschillende boten qua zeegangsgedrag,
Het motorjacht Rüya van het Turkse Alia
Yachts bracht veel rekenwerk met zich mee.
Een in composiet gebouwd schip. Studio
Delta ontwierp de constructie aan de hand
van de klasseregels op basis van Lloyds SSC.
Het project is uitgevoerd in samenwerking
met Van Oossanen Naval Architects.
21
‘Vroeg werk’ van Studio Delta: de Long
Island 33 Runabout en Sportsman.
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://4T7PKZ1ik1IRXOsi19kGoU4wLPK15riW9FHNKNBdq0g$i` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://Zfu_H8nuPdzPv4OXp9pVQIEBUNEvdurRCTfxHX8F_0Q `׉	 7cassandra://x4fgXP_4ja_nunX0i3lNyVcMgL6Ry0O1h0hSjnG5jrs~&`r׉	 7cassandra://KGkRnAmUT0c-9JWfTPDvfkCmbY52IWmyDSxG3QpysZw'V` ׉	 7cassandra://gLRD0Y420WvYMF96WMFJKsrY4-FWiWShi9Qcb90RSLI `͠\[V> /Yט  Bu׉׉	 7cassandra://x_9xiudJOJE1rCLX20edYe3Zxn8c01JNR6clU2A30_0 `׉	 7cassandra://A0PdEu_XKaGmZyLYoN3COEGSGEb-yq3W5hrlWGzBkbIlE`r׉	 7cassandra://CnWjMBL7iMssfS7TGyyXMZrW4pwPUVWvzZIRX6bLWWw!` ׉	 7cassandra://5lIm_V-OOyzEUc4Nj6y4bOKA6dxoz48tuKyxH6WUw5k &͠\[W> /Zנ[V> /X ̅9׉Hhttps://www.studiodelta.nl/Gׁׁrנ[W> /^ āv9ׁHhttp://www.studiodelta.nlׁׁЈ׉E.Een bijzonder project: het stoomschip George Stephenson
waarvoor de volledige naval architecture werd uitgevoerd.
creativiteit. Technische uitdagingen vragen
daar evenzeer om. Een voorbeeld is het
22
Het kantoor is opvallend licht, met glazen tussenwanden.
interieur en beleving”, aldus Van Dijk,
die al snel iemand in dienst nam om al
het werk uit te kunnen voeren. Inmiddels
werken er acht mensen bij Studio Delta,
dat zich nu helemaal toelegt op naval
architecture, structural design en project
consultancy.
Een jaar of vijf geleden paste Van Dijk de
visie van zijn bedrijf aan: yacht design
verdween in uitingen naar de achtergrond,
terwijl de nadruk op de naval architecture
kwam te liggen. Van Dijk: “Dat heb ik
gedaan omwille van duidelijkheid, om nog
meer herkenbaar te zijn als naval architects.
Wij zijn scheepsbouwkundig opgeleide
ontwerpers en hebben geen opleiding
tot designer gevolgd. Een werkterrein
waarin het draait om vormen, kleuren, materialen
en beleving. Door ons nadrukkelijk
te positioneren als naval architects zitten
we ook niet meer in het vaarwater van de
designers. We werken in het verlengde
daarvan, in de
keten designer
- naval architect -
werkvoorbereider
- bouwer. Vertel
ons maar wat je
visie is, dan ma‘We
willen nog meer herkenbaar
zijn als naval architects’
ken wij er een goed varend schip van. Daar
draait het uiteindelijk om: een zeewaardig
schip met een optimaal vaargedrag.”
Het is een misverstand te denken dat
alleen yacht design gepaard gaat met
ontwerp van een 32 voets limo-tender voor
een bestaand superjacht. Van Dijk: “De al
bestaande infrastructuur aan boord, met
de kranen en de stalling, waren bepalend
voor het ontwerp. Er stonden ook nog
gillingplaten van de opbouw hinderlijk in
de weg. Het vergde heel wat creativiteit
om oplossingen te vinden; niet in artistiek
opzicht, maar qua rekenwerk.”
Ook bij de aluminium Vanquish jachten
stond Studio Delta voor de nodige
uitdagingen. Want behalve luxe en comfort
is snelheid een sterke troef van deze
ontwerpen van Guido de Groot. Dus
worden er grote vermogens geïnstalleerd,
wat vraagt om voldoende sterkte van de
constructie, die tegelijkertijd licht moet
blijven.
Van Dijk: “Zoiets vraagt om een andere
visie op de constructie. Om die licht te
houden hebben we veel relatief dunne
plaat van 4 mm verwerkt en gezette
flenzen gebruikt in plaats van gelaste.
De spanten zijn in verhouding hoger,
waardoor ze vormvaster zijn. Om gewicht
te besparen worden
gaten aangebracht. De
motorfundaties zijn
echter zwaar. Voor de
voortstuwing wordt
gebruikt gemaakt van
IPS-systemen, waterjets
of surface drives. In de Vanquish 54
bijvoorbeeld zijn de motoren gefundeerd
op 30 mm dikke platen en zware
motordragers. De 58 is momenteel in
ontwikkeling en die krijgt twee keer 1200
pk. Dat betekent tevens twee keer 580
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://KGkRnAmUT0c-9JWfTPDvfkCmbY52IWmyDSxG3QpysZw'V` [K> .׉E	fraaie Mesdag luchten. “We willen in een
prettige werkomgeving werken aan leuke
projecten”, verklaart Van Dijk de keuze
voor deze locatie.
Zijn bedrijf biedt bewust veel plaats aan
stagiaires. “Scheeps- en jachtbouw zijn
een leuke industrie, wij willen daarvoor
graag mensen enthousiasmeren en het is
belangrijk dat de opleidingen goed lopen.
Daarom bieden we stageplaatsen en
traineeships aan. We hebben als industrie
deze mensen hard nodig en soms gaan ze
bij ons aan de slag.”
Ook op een ander vlak laat Van Dijk zien
dat hij maatschappelijk verantwoord
onderneemt. Zijn bureau is sponsor
van de Blue Marine Foundation. Een
organisatie die zich inzet voor een schone
zee en een verantwoord gebruik daarvan.
Menno van Dijk: “Er is nog veel te ontwikkelen.”
kilo van de surface drives en schroeven
achter de boot. Ook daar moet je creatieve
oplossingen voor zien te vinden, die
uiteraard constructief moeten kloppen…”
Veel rekenwerk bracht ook het motorjacht
Rüya van het Turkse Alia Yachts met zich
mee. Een in composiet gebouwd schip.
Studio Delta ontwierp de constructie aan
de hand van de klasseregels op basis van
Lloyds SSC. Dit is aangevuld met direct
calculations van speciale constructies,
De Vanqraft VQ16 een crossover
tussen een jet ski en een sportboot.
Een ontwerp van Guido de
Groot; Studio Delta tekende voor
de naval architecture.
zoals kraanfundaties en het stuwdruklager.
Het project is uitgevoerd in samenwerking
met Van Oossanen Naval Architects.
Het team van Studio Delta werkt vanuit
een prachtig hoofdkwartier, gelegen in het
Scheveningse havengebied. Het kantoor is
opvallend licht, met glazen tussenwanden.
Aan stuurboord is buiten de bedrijvigheid
van de Tweede haven te zien, aan
bakboord lonkt in de verte de zee, onder
De toekomst ziet hij met vertrouwen
tegemoet. Volgend jaar bestaat zijn
bureau 20 jaar en het heeft in die jaren
een uitstekende naam gevestigd. De
orderportefeuille is goed gevuld. “Er is
nog veel te ontwikkelen in de markt en qua
techniek”, aldus Van Dijk, “de markt van
grote jachten loopt wel door. Al zie je dat
werven er ook aan werken om aansluiting
te houden met de basis van hun markt,
dus schepen van rond de 30 meter. Voor
ons is er nog volop ruimte voor groei.”
www.studiodelta.nl
23
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://CnWjMBL7iMssfS7TGyyXMZrW4pwPUVWvzZIRX6bLWWw!` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://6sdVjUA2NkuiH6sWbVlYRA7mUZQueiTowJd9Yz4BWoI `׉	 7cassandra://NSEI3cVfqrg5uUOqjWP8zE-9wZW82njPPY56bBDzOhkp`r׉	 7cassandra://yMTmNeZqexDwNVXSRUgyrSjnw0TVbWs1I_cGewEJ7IU(F` ׉	 7cassandra://Kg6FBMUR3TduSYh88nAZhvwYqk9KqAsHO0CCGeBUYXM pdv͠\[W> /_ט  Bu׉׉	 7cassandra://WxxY10ey-usX6RAzjr2yDE05arrUb10C6KmlF3d8oxQ `׉	 7cassandra://Xhjlp7MRdKUjO4Jm8LyuIEOgBvHt5hkTsyv3AB8uD7Mu`r׉	 7cassandra://QUwAXY1a65698NBDApOfvPmRXrwLcuU8QxqtqsK0OSI"` ׉	 7cassandra://5HDGwiHqE4binpaz55ZLar53st0cD1EyFcnurjrE78U͋͠\[W> /`נ[W> /\ @:{R9׉Hhttp://www.dictator.nlGׁׁrנ[W> /] ;̝̯9׉Hhttp://www.asabootelectro.nl/Gׁׁr׉EUniek in deursluittechniek, sinds 1932 fabrikant van geruisloze (deur)sluitoplossingen
U heeft de toepassing,
wij de oplossing!
Op klantspecificatie of speciaal voor u berekend met behulp van
computersimulatie. Wordt geleverd met montagetekening voor
optimale plaatsing en werking.
• Kwalitatief hoogwaardige gasveren, ook in RVS (type 304 & 316)
• Ruime keuze uit bevestigingstoebehoor/aansluitingen
• Verend- of star blokkeerbare gasveren
• Van enkele stuks(maatwerk) tot grote series
• Lange levensduur gegarandeerd
DICTATOR Productie B.V.
Energieweg 11, Emmeloord
T +31 (0)527 613456
F +31 (0)527 698420 E info@dictator.nl
“Donkervoort gebruikt voor haar
sportwagens al vele jaren probleemloos
de kwaliteits gasveren van DICTATOR,
dat wilt u toch ook voor uw jacht?”
www.dictator.nl
SIDE-POWER
Innovation & Experience
DC Speed Control thrusters and Stabilizer Systems from Side-Power
- Innovative products developed from unique experience!
BENELUX-REPRESENTATIVE:
STANDNR. 12.909
asabootelectro.nl
׉	 7cassandra://yMTmNeZqexDwNVXSRUgyrSjnw0TVbWs1I_cGewEJ7IU(F` [K> .׉EDoor Pieter Timmers, Forward Management
Succes, kunde of geluk?
In 2008 dook de wereld in een economische recessie
waarvan we nu pas aan het herstellen zijn. Hoe
kon het toch gebeuren met zoveel topeconomen,
financieel specialisten, universiteiten, hogescholen,
prestigieuze business schools, enz., dat de economie
zo uit de hand liep.
Het zag er voor 2008 zo maakbaar,
rationeel en voorspelbaar uit, men had
het gevoel ‘in control’ te zijn en toch, bij
verrassing, implodeerde de constructie. Paniek
alom. Oorzaak? De crisis was gewoon
mensenwerk, werk van diezelfde economen,
financieel specialisten, speculanten,
enz., die in de ‘illusion of control’ leefden.
Door onze natuurlijke ‘wil tot macht’
hebben we een verlangen onze omgeving
onze wil op te leggen. Er zijn maar weinig
mensen die, wanneer ze succes hebben,
durven toegeven dat ze geluk gehad hebben.
Het ontbreken van succes ligt altijd
aan een externe factor of ‘die anderen’.
Succes wordt altijd breed uitgemeten en
idolen zoals Steve Jobs, Bill Gates, Warren
Buffet, Jeff Bezos en Richard Branson,
geen domme jongens overigens, maar er
zijn zeer velen die naar alle waarschijnlijkheid
net zo intelligent, of nog intelligenter
waren, maar geen succes hadden met hun
ideeën, initiatieven en ondernemersgeest.
Hoe komt dat? Een kwestie van geluk?
Succesfactoren
Zeker is dat succes gebonden is aan
persoon, plaats en tijd. Bekend is dat hoog
opgeleide intelligente mensen domme
dingen kunnen doen en dat minder goed
opgeleide mensen erg slimme dingen kunnen
doen en daardoor zeer succesvol zijn.
Waar is succes dan van afhankelijk? De
media zijn er deels verantwoordelijk voor
dat zo weinig mensen begrijpen hoe weinig
invloed ze hebben op hun eigen succes.
We zijn ook dol op succesverhalen van
personen die tot idolen verworden, maar
ze zijn uitzonderingen en ze vertellen ons
zelden of nooit wat de werkelijke oorzaak
van het succes is. Er valt veel meer te leren
van de oorzaken van mislukkingen. Het is
begrijpelijk dat mislukkingen minder sexy
zijn dan successen.
Hebzucht, angst en hoop
Iedereen verlangt naar succes, maar op de
weg ernaartoe hebben we te maken met
emotionele krachten die we maar al te vaak
niet tijdig herkennen en ook niet erkennen.
Vooral hebzucht, angst en hoop kunnen
functioneren als een soort Bermudadriehoek,
waarbinnen rationele bedoelingen
spoorloos kunnen verdwijnen. ‘Hoop’ is
typisch iets menselijks, het is naïef en ook
gevaarlijk. Iedereen hoopt de hoofdprijs in
de Staatsloterij te winnen, maar in zaken
kun je daar maar beter niet te veel op
rekenen. Een nog duidelijker voorbeeld
is een aantal Zuidoost-Aziatische landen,
waar cultuur, religie en bijgeloof een succesvolle
economie niet in de weg staan.
Waarschijnlijk spelen daar andere aspecten
een rol.
Wetenschap
Al in de jaren dertig van de twintigste
eeuw maakte de Brits/Oostenrijkse
wetenschapsfilosoof Karl Popper duidelijk
dat echte wetenschappers beginnen met
vermoedens die ze vervolgens proberen te
weerleggen, maar dat ze tegelijkertijd naar
bewijsmateriaal zoeken om de vermoedens
te ondersteunen. Alleen door er niet
in te slagen om hun hypotheses te weerleggen,
kunnen ze bewijzen dat ze al die
tijd gelijk hadden. Ondertussen kijken de
‘pseudowetenschapers’, zoals Popper ze
noemde, alleen maar naar gebeurtenissen
die bewijzen dat hun ideeën correct zijn.
Natuurlijk speelt toeval een rol, maar
zoals de negentiende-eeuwse Franse
wetenschapper Louis Pasteur zei: ‘Het
toeval begunstigt alleen degenen die erop
voorbereid zijn’.
Goed opletten
Zonder geluk ‘vaart’ niemand wel. Een
oeroud Nederlands gezegde dat ook in de
moderne tijd nog altijd geldig is, ook voor
de jachtbouw. Geluk is een toevallige en
gunstige samenloop van omstandigheden
waar je van kunt profiteren als je goed
oplet. Wanneer je rekening houdt met het
onderstaande, geef je pech minder kans,
hoewel je het onvoorziene nooit kunt
vermijden.
In plaats van te rekenen op goed geluk:
bedenk een doelgerichte strategie en
effectieve bedrijfsvoering, ontwikkel een
prestatiegerichte bedrijfscultuur, die snel
en flexibel is. NB: En wijk hier niet van
af! Aangevuld met: hou talent binnen de
poorten en/of ontwikkel talent voortdurend.
Ontwikkel een leiderschapsfilosofie
gebaseerd op optimale betrokkenheid van
medewerkers, innoveer voortdurend en
zorg voor groei door fusies en allianties.
Nieuwe kansen
Nu de economie er weer een stuk beter
voor staat en in combinatie met een
exponentiële toename van technologische
ontwikkelingen, zal er veel worden vervangen,
maar ook refitted en updated. Nieuwe
kansen voor hen die zich snel aan deze
nieuwe omstandigheden kunnen aanpassen,
of er zich op voorbereid hebben, maar
ook dat is nog geen garantie dat ze Vrouwe
Fortuna aan hun zijde zullen hebben.
Bron: ‘Dans met kans ‘ van Makridakis,
Hogarth & Gaba
25
Ploegen, eggen, zaaien en oogsten
Foto Rens Groenendijk
׉	 7cassandra://QUwAXY1a65698NBDApOfvPmRXrwLcuU8QxqtqsK0OSI"` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://Ij3r78ohYIz1LCOELAhnO9weKIxCroPIUeGZmW6wU8I `׉	 7cassandra://g72FV8e9DdiVBEFaN28PsXKUzBF_tfKmpKgw0zuUcFwy`r׉	 7cassandra://ojYIc8hZtmjjjpZqbcnBBvTDmD-GJPNUwl55oKWuiCQ$G` ׉	 7cassandra://EnzxZIjfQDMmQAIpuZ2GuRBwir1Io6yNRQgtrFd0mAs I͠\[W> /eט  Bu׉׉	 7cassandra://N8h9nmtPm432mcePtKuwmnn0AS8yhG9yM7ob8Dc148k `׉	 7cassandra://TgJuwAzcUdySgcqhJeK4TuZitGmSFJ31A0p7QGRr2bgc[`r׉	 7cassandra://B4XNcUFoNcR-yFkjZitE2sSLY---myHoveBQEheyXT0`` ׉	 7cassandra://oM0khQBJbt7JHP9JrGqUA0cbGG0o_p_uUreQxObP3xA  ͠\[W> /f׉EDe Musashi is een 288 voets Feadship, gebouwd door
De Vries Makkum. Het interieurontwerp is van Sander
Sinot Yacht Design. SDSI verzorgde onder meer de
detail-engineering, aanzicht- en werktekeningen.
SDSI ‘vertaalt’ ontwerpen naar engineeringsniveau
Door Laurens van Zijp
26
Schakel tussen architect
en interieurbouwer
De naam SDSI zal niet bij iedereen vooraan in de breinpositie staan. Toch bestaat het bedrijf in
Noordwijkerhout al 21 jaar en speelt het een vitale rol bij de totstandkoming van interieurs van
superjachten. Tijd voor een kennismaking met oprichter/eigenaar Erik van Dongen en directeur
Tomas Dunnebier.
Begin jaren negentig werkte Erik van
Dongen bij Hoek Design, waar hij
een schat aan ervaring opdeed op
ontwerpgebied. Een van zijn specialiteiten:
het schetsen van interieurontwerpen.
In 1997 waagde hij de stap naar
zelfstandigheid. Van Dongen: “Ik zag dat
er een markt was om ontwerpbureaus
en werven te ondersteunen met
tekenwerkzaamheden voor interieurs
van superjachten. Daarom heb ik SDSI
opgericht, wat staat voor Support Design
Styling and Illustrations. Ik had direct
twee flinke ontwerpopdrachten voor
een 60 meter Van Lent en een 62 meter
De Vries. Daarnaast heb ik meegewerkt
aan Clipper Stad Amsterdam en de
J-klasser Shamrock. Wat is begonnen
met interieurontwerp is uitgegroeid
tot de engineering van interieurs voor
superjachten.”
Tomas Dunnebier: “Wij zijn de schakel
tussen ontwerper en productie. We
maken de vertaalslag van kunstenaar naar
productie; we ‘vertalen’ schetsen in een
aantal stappen digitaal naar werkbare
details met alle interieur-gerelateerde
zaken. Daarbij houden we ook rekening
met andere disciplines als werktuigbouw,
constructie en elektronica. We letten
erop dat het interieur ook echt past en
alle techniek kan worden weggewerkt.
Als we de complete engineering van
het interieur hebben gedaan, gaan onze
tekeningen naar de interieurbouwer. Bij
grote jachten zijn dat dikwijls meerdere.
In het eindresultaat mag dat echter niet
zichtbaar zijn, alle details moeten uniform
zijn, dus dat luistert nauw.” Het team van
SDSI, dat inmiddels uit achttien mensen
bestaat, is in staat om grote superjachten
als complete projecten af te handelen.
In stappen
Het is snel verteld, maar wie vervolgens
een algemeen plan van een superjacht
met zes dekken ziet, beseft dat het een
gecompliceerd en tijdrovend werk is. Zo’n
superjacht telt tientallen ruimten, soms
meer dan honderd. De architect moet in
elke ruimte binnen de zogenoemde box
drawing of net space drawing blijven.
Het algemeen plan is weliswaar een
belangrijke tekening, waarin onder meer
ruimtenummers zijn vastgelegd, maar
het is geen bruikbare tekening voor de
engineering.
Dunnebier: “De engineering wordt in
verschillende stappen ingedeeld; je werkt
van grof naar steeds fijner. In de eerste
fase leggen we de grote lijnen vast;
bijvoorbeeld: waar heeft de werktuigbouw
zijn stijgpunten en waar staan de wanden
in het interieur? Vervolgens kijken we
naar de afwerking, zoals de dikte van
materialen. Zo werken we naar details
toe. Uiteraard hebben veel overleg met de
architect. Er lopen veel informatiestromen
over en weer.”
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://ojYIc8hZtmjjjpZqbcnBBvTDmD-GJPNUwl55oKWuiCQ$G` [K> .׉ECSDSI was betrokken bij het interieur voor de bemanning
van de 34 meter GalacticaStar, gebouwd
door Heesen, met een ex- en interieur van Omega
Architects.
Veel controlemomenten
Het komt regelmatig voor dat gaande
zo’n proces de opdrachtgever met
nieuwe wensen komt, waarop moet
worden ingespeeld. Klant is altijd
koning, maar soms is zijn idee niet
uitvoerbaar. Van Dongen: “Er was een
keer een eigenaar die op het hoogste
dek veel marmer wilde. Dat werd
kritisch in verband met de stabiliteit. Er
is toen in goed overleg een oplossing
gevonden door een gespecialiseerde
schilder marmereffect te laten schilderen
en het resultaat was niet van echt te
onderscheiden.”
Stabiliteit is vanzelfsprekend een cruciale
factor waar de werf kritisch op let.
SDSI kan een superjacht
als compleet
project afhandelen
Dunnebier: “Bij lichtgewicht projecten
wordt strak gemonitord welk gewicht het
interieur toevoegt. Bij grote projecten
hebben we wekelijks gezamenlijk
overleg met betrokken partijen. We
moeten ook rekening houden met
classificaties waaraan het schip moet
voldoen en regelgeving die daarbij hoort;
brandveiligheid, sprinklerinstallaties,
vluchtroutes, beveiliging, noem maar
Een fragment van een 3D boxdrawing in Top
Solid Wood.
op. Daar zijn in de beginfase studies
aan vooraf gegaan, maar we moeten die
informatie goed meenemen.”
Van Dongen: “Er zijn in het totale proces
veel controlemomenten. Wij controleren
tekeningen en op onze beurt worden ook
onze tekeningen getoetst.”
3D-programma
Voor sommige delen van een
schip, zoals het gebied voor de
bemanning, vervaardigt SDSI ook
de productietekeningen. Dunnebier:
“Afhankelijk van de werf gaat het
in bemanningsverblijven om een
standaardinrichting. We zijn bezig die
standaards in een 3D-programma te
zetten en in dat programma zijn tevens
allerlei productiezaken opgenomen.
We kunnen de houtstaten en hardwarelijsten
uitdraaien, maar ook de files
maken waarmee de CNC-machines
worden aangestuurd. We gebruiken het
softwareprogramma Top Solid Wood
(TSW), een 3D engineeringsprogramma
voor interieurs.”
27
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://B4XNcUFoNcR-yFkjZitE2sSLY---myHoveBQEheyXT0`` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://tfuGw3Ij6apP6DDqGTqRAGGOCnbAgrSplZtWsrE4vuA v`׉	 7cassandra://Cvy8aH3Kt2ePcbcVrTezaw7Lda7zHDXyuvEiIm2Bwi8n`r׉	 7cassandra://TNIPgaWGauG_qavhR8kfuOZYwRk82hdU04k0pG_-l-8%` ׉	 7cassandra://7ZcayLa1QjkR4-crGStbCZ_ZnP2NHphzqJNHKhBK19s ͠\[X> /iט  Bu׉׉	 7cassandra://U9usFREM0LSAuGRKzHLCtYztIj_6XQ8T01BAVycKIXo M`׉	 7cassandra://ZRI0o9_HHpd6dC6evcfBuMXU-d25K03qDbpDVgIwIpYg`r׉	 7cassandra://4DTOFwWvTpeRT88SIF7K_7-Yj-cYThRc8rlwJFx2yHA"` ׉	 7cassandra://ZuNuHkfuGVQu7wr8nVA3M3ccayEx_0w9gxdJuS5x9PIͲ͠\[X> /jנ[X> /h ҁW9׉Hhttps://www.sdsi.nl/Gׁׁrנ[X> /l ׁK9ׁHhttp://www.sdsi.nlׁׁЈ׉EEen voorstel voor een refit van een eigenaarshut. De twee ingetekende kuipstoelen werden ook
besteld (zie inzet).
28
an Dongen: “Het is een tendens van afgelopen drie,
. Onze mensen krijgen intern een opleiding
voor dit 3D-programma en als het uitkomt nodigen
we ook werknemers van onze partners uit.”
roeger werkte iedereen met Autocad,
. Het is vanzelfsprekend
dat we onderling moeten kunnen blijven communiceren
en elkaars bestanden moeten kunnen
e importeren onze eigen
modellen op een uniforme manier
in een overkoepelend 3Dhoofdmodel.
Het is gelinkt
aan alle bestanden van
partners, zodat je elkaars
omgeving kan zien en
integratiechecks kan
doen. Dat is het uitdagende:
ervoor zorgen
dat je met elkaar met
de juiste en meest
recente informatie
werkt.”
De Bottler, de door Van Dongen ontworpen
cardanische champagnefleshouder.
an Dongen: “Voorheen
had je in Autocad drie
stappen: detailengineering,
aanzichttekeningen
van een ruimte, - waarin
checks werden uitgevoerd -,
en productietekeningen. Nu
worden in Top Solid Wood 3D-modellen opgezet en vanuit
die 3D-tekeningen kun je in een keer al die stappen halen,
die je in Autocad apart moet doen.”
Dunnebier: “Je kunt er ook intelligentie aan hangen, bijvoorbeeld
het soortelijk gewicht, waarmee je gewichts- en
stabiliteitsberekeningen kunt maken. In 3D heb je fysieke
objecten die een locatie hebben.”
PIM-systeem
Een andere softwareprogramma waar SDSI veel baat bij
heeft, is het Project Informatie Management-systeem,
kortweg PIM, van Newforma. Dunnebier: “We werken aan
langlopende projecten die jaren kunnen duren. Dat geeft
een enorme hoeveelheid informatie, zoals afspraken,
vragen, opmerkingen, memo’s en actiepunten. Met het
PIM-systeem kunnen we dat allemaal goed organiseren.
Heel belangrijk is mogelijkheid om het systeem direct te
koppelen aan Microsoft Outlook. Veel informatie komt
immers via de mail binnen. We kunnen zaken goed
documenteren en snel terugvinden, zelfs van projecten
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://TNIPgaWGauG_qavhR8kfuOZYwRk82hdU04k0pG_-l-8%` [K> .׉E	SYS, nieuwe
tak voor refit
Er zijn in het totale proces veel controlemomenten.
die allang zijn afgerond. Daar maken
onze partners ook graag gebruik van. Het
PIM-systeem scheelt tijd en is een stuk
kwaliteitsbewaking.”
Van Dongen: “En het vasthouden van
onze hoge kwaliteitsnorm is een van onze
belangrijkste uitgangspunten.”
Voor het specialistische werk dat SDSI
uitvoert, bestaat geen uniforme opleiding.
Er werken mensen die afkomstig zijn
van het Hout- en Meubilerings College,
met kennis van houtverbindingen en
werkvoorbereiding, maar ook mensen
met een werktuigbouwkundige opleiding.
Kennis van programma’s als Autocad en
TSW is noodzakelijk en zowel ruimtelijk
als breed technisch inzicht komt zeer van
pas. Minstens zo belangrijk: teamgeest
en doorzettingsvermogen. Dunnebier:
“Dit soort projecten vraagt om mensen
die er de schouders onder zetten en het
samen doen!”
www.sdsi.nl
Een nieuwe ontwikkeling is de
oprichting van SDSI Yacht Services,
dat zich helemaal richt op refitprojecten.
“We zien dat refit
belangrijker wordt”, legt Erik van
Dongen uit, “onder die term vallen
alle gradaties van aanpassingen aan
een bestaand schip: van kaal halen
tot casco of verlengen tot verbouw
of interieurvernieuwing. De groei in
refit is wel te verklaren. Het aanbod
in goede gebruikte schepen is groter
geworden en een refit scheelt tijd
ten opzichte van nieuwbouw, dat
dikwijls een meerjarenproject is.
Kopers willen liever eerder varen
dan jaren te moeten wachten op een
nieuw schip. SDSI wil het refit-traject
faciliteren en daarom hebben we
SYS opgezet. Het zijn kleinschaliger
projecten dan nieuwbouw en leuke
is ook dat ikzelf weer net als vroeger
artistieke inbreng heb en schetsen
kan maken.”
Hoe dat laatste tot een verrassende
wending kan leiden, bleek uit een
presentatie voor een verbouwde
eigenaarshut. Van Dongen: “Ik had
puur als opvulling van de ruimte
twee kuipstoelen erin getekend.
De vrouw van de eigenaar wilde
die stoelen per se hebben, dus we
hebben er een ontwerp van gemaakt
en een meubelmakerij de stoelen
laten maken.”
Tomas Dunnebier (links) en Erik van Dongen: ‘Vasthouden aan onze kwaliteitsnorm.”
Van Dongen heeft al eerder
gebruiksvoorwerpen ontworpen, zij
het zeer exclusieve: de Bottler is van
zijn hand. Het is een cardanische
champagnefleshouder. Het is
een chique en tegelijk praktisch
attribuut dat gegraveerd en wel bij
de overdracht van een boot aan de
eigenaar kan worden gegeven.
29
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://4DTOFwWvTpeRT88SIF7K_7-Yj-cYThRc8rlwJFx2yHA"` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://wtsQws7zhfeFeZ9oMyCzqgeFhAUVQtGQCq4Iv6xkJ34 &`׉	 7cassandra://AOgGyD-iI-O6UB7HwBmhzcVwyfPlYIMgYqjfUdhi4jEi&`r׉	 7cassandra://TafoThUPfBtmnCu0OlPHJcqvPaUZkSFxSVej8mbu27k$` ׉	 7cassandra://82Hs-EOIEawT0jrQie_lELVMtG91OZGsEWj7nnLhIE8 ޴͠\[X> /mט  Bu׉׉	 7cassandra://n2vjgGzIRQT2p5mqYvFe8VfKIi9HGC-5-fq59eDA3rg >`׉	 7cassandra://oYkK6_AesWMxLLUY5SKXkX4PAWXS1IdLOdrff7sU0LǗ`r׉	 7cassandra://UQZMOZQ1OalQKCIyvtXZg0tP7oChIkyYsdlI5lngRhg)` ׉	 7cassandra://VyejTuqaH3e3UI4ywvGCJLuftD3Yw1Uw3I-L0n5ymI4 GS͠\[X> /nנ[X> /q r.9ׁHhttp://DOMETIC.COMׁׁЈ׉EDOMETIC.COM
׉	 7cassandra://TafoThUPfBtmnCu0OlPHJcqvPaUZkSFxSVej8mbu27k$` [K> .׉E
De boeier in een pril stadium: een
bouwframe met kielbalk en twee
krommers die het hart van de voor- en
achtersteven vormen.
Historische scheepstimmerwerf Klaas Hennepoel
Reconstructie van
overnaadse boeier
Voor de historische scheepstimmerwerf Klaas Hennepoel in Warmond was 6 juli afgelopen zomer
een bijzonder moment. Op die dag legde burgemeester Carla Breuer van de gemeente Teylingen
in het bijzijn van wethouders en gemeenteraadsleden de kiel van een overnaadse boeier. Het
wordt een reconstructie op schaal, van ongeveer 4 meter lang.
Werfbaas Alexander de Vos is van huis
uit werktuigbouwer en wetenschapper,
die zich onder meer specialiseerde in
onderzoek naar verkeersgedrag. Rond de
eeuwwisseling gooide hij het roer om en
besloot eigenhandig een werf te bouwen
waar hij zijn eigen houten ronde jachten
kon opknappen en onderhouden. Waaronder
de uit de 19e eeuw stammende houten
boeier Vivo.
“De Vivo is een karveel gebouwde boeier”,
vertelt De Vos, “maar voordien werden
er overnaadse boeiers gebouwd. De
stad Leiden - buurgemeente - had twee
eeuwen zo’n boeier als dienstvaartuig.
Trouwens, de naam werd vroeger als
‘boeijer’ geschreven, met een ‘j’. Daarmee
werden stadsbestuurders vervoerd, maar
ook de visserijrechten gecontroleerd op
de zogenaamde Vroonwateren, waaronder
een deel van de Haarlemmermeer. Eind
zeventiende eeuw kocht de Russische tsaar
Peter de Grote al een overnaadse boeier in
ons land. In 1816 kreeg de Russische
keizer Alexander de Eerste een boeier
cadeau ten tijde van het huwelijk van zijn
zuster, Anna Paulowna, met kroonprins
Willem II. Als je de Leidse ‘Stadsboeijer’
wilt herbouwen, is die boeier voor de keizer
de beste bron. Scheepsbouw-technisch
gaat het om dezelfde soort schepen.”
Onderzoek
Wetenschappelijk onderzoeker als hij van
31
Door Laurens van Zijp
huis uit is, besloot De Vos de geschiedenis
van de overnaadse boeierbouw uit te
pluizen. Hij wist daarvoor een ‘fellowship’,
een beurs voor onderzoek, bij het Scheepvaartmuseum
te krijgen. Documenten,
correspondentie, tekeningen en modellen
haalde hij boven water. Ook construeerde
hij een apparaat waarmee hij de maten en
vormen van een boeiermodel kon uitzetten
op papier. Die vergrootte hij vervolgens op
bouwtekeningen en zette zo een lijnenplan
op papier op basis waarvan nu de reconstructie
wordt gebouwd.
De Vos: “De originele boeier was 10 meter
lang, wij bouwen eerst in een schaal
1 : 2,5, dus in 4 meter lengte. Daar kunnen
we veel van leren. Er zaten bijzondere constructies
in. Het schip was niet helemaal
overnaads. Onderwater was de boeier karveel
gebouwd en bovenwater overnaads.
In de lengterichting van een aantal gangen
zit er dus een overgang in van karveel naar
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://UQZMOZQ1OalQKCIyvtXZg0tP7oChIkyYsdlI5lngRhg)` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://BADhrzdCnunADrc9qBKDk9GaTaP2vFailmSnxIVHjY8 E`׉	 7cassandra://LVhu1BrrZnTm08ZfCftiimSL8QCsM_Us8-MVWzaN_1Y|`r׉	 7cassandra://X1RMDAp0loipejhRtYmVDBuBdB-Yzmub375RIJeOZwg(	` ׉	 7cassandra://hjp3fHNLfDaNTO2C0QMWPcW39bE8129MhfDvuM4GRWE i$͠\[X> /rט  Bu׉׉	 7cassandra://GjTBEYt4INZjRB1sx5h--ItZTCbLV6QhA2WEvU1IC_g ~`׉	 7cassandra://TSSWdfB8YqAgJdYrMr_qXy1iB09x60x5h2QznAcI2Rol`r׉	 7cassandra://aSbFMdju8ZASCtqkfC22bqiO_dooJLPezNBlqdDEetI%#` ׉	 7cassandra://wO75OKF_4jLZ5ORL-dO0q04LFofwqsCSxoL9N-SdfFg NH͠\[X> /sנ[X> /p P"9׉H Chttps://www.facebook.com/HistorischeScheepstimmerwerfKlaasHennepoelGׁׁrנ[X> /| "W9ׁH Bhttp://www.facebook.com/HistorischeScheepstimmerwerfKlaasHennepoelׁׁЈ׉E
'32
Volle bak in de loods: een tjotter (voorgrond), schouw (links), de boeier Vivo en de nieuw
opgezette reconstructie. Foto Laurens van Zijp
overnaads. Ik heb een halfmodel in het Rijksmuseum gevonden,
waarin deze bijzondere huidconstructie te zien is.”
Hij vervolgt: “We zijn vandaag de dag vergevorderd met alle
informatietechnologie. Maar ik heb ontdekt dat oude constructies
doordacht in elkaar zitten en dat het werken met goed handgereedschap
efficiënt kan zijn. Alles waar we nu trots op zijn - grachtengordel,
molens, kerken, oude
schepen, noem maar op - zijn op
spierkracht gemaakt, zonder computer.
Er past ons wat dat betreft enige
bescheidenheid.”
Geen verdienmodel
Als het aan De Vos ligt, zou hij nog
veel meer onderzoek doen naar
oude scheepsbouwtechnieken. Hij
zou graag twee vakgebieden willen
combineren: bouwen en onderzoeken:
“Ik ben niet de beste timmerman,
maar wel de timmerman die
het meeste onderzoek doet. En niet
de beste onderzoeker, maar wel de
onderzoeker die het meeste timmert.”
Geld is, zoals zo vaak, een
uitdaging.
Toen De Vos zijn werf opzette, was een verdienmodel niet zijn
uitgangspunt. Hij bouwde een werkplaats voor zichzelf en niet
om deze volledig commercieel te exploiteren. Hij financierde
het project destijds grotendeels zelf en kreeg bijdragen van de
Provincie Zuid-Holland, de gemeenten Teylingen en Oegstgeest en
van het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling.
Ook wordt de werf gesteund door donateurs. Reparatieklussen
aan houten ronde en platbodem jachten geven inkomsten. De Vos
heeft het vlak van een Staverse Jol deels vervangen en heeft een
schouw onder handen die een nieuw zeilwerk en nieuwe vlakdelen
krijgt. Ook het geven van lezingen, ontvangsten,
presentaties en workshops
op de scheepstimmerwerf draagt bij
aan het verdienmodel in dit gemengde
bedrijf.
Bouwmateriaal
Het begin is er…
Het hout voor de bouw van de boeier
ligt al een tijd te drogen in de houtloods.
Daarin heeft de wind vrij spel,
dankzij de spleten in de wanden. Voorraadbeheer
van het bouwmateriaal op
een houtwerf is een vak apart. Het is nu
eenmaal geen kwestie van een snijpakket
bestellen, maar is zoeken naar de
juiste kwaliteit, bocht en lengtes. Eén
eik in de loods heeft een koninklijk
tintje, hij is namelijk afkomstig van
landgoed De Horsten in Wassenaar.
Deze stam is gezaagd door houtzaagmolen De Heesterboom van
Noordman in Leiden. Het drogen van het hout is een proces dat
tijd vraagt. Vuistregel: een jaar per duim dikte. Een houtvochtgehalte
van 17% is het streven voor wind-gedroogd hout.
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://X1RMDAp0loipejhRtYmVDBuBdB-Yzmub375RIJeOZwg(	` [K> .׉EwScheepstimmerwerf Klaas Hennepoel aan de Haarlemmertrekvaart in Warmond.
Mensen enthousiasmeren
De Erfgoedlijn Trekvaarten van de provincie Zuid-Holland ondersteunt
de bouw van boeier. Een begrijpelijke betrokkenheid. De
werf ligt immers aan de Haarlemmertrekvaart, destijds een hoofdtransportas
tussen de steden Leiden en Haarlem. De boeier be“Wij
bouwen eerst in een schaal 1:2,5.
Daar kunnen we veel van leren.”
vindt zich nog in een pril stadium: een bouwframe met kielbalk en
twee krommers, die het hart van de voor- en achtersteven vormen.
Het mag duidelijk zijn dat de totale bouw een meerjarenproject
is. Op het evenement Sail Leiden, eind juli, werd een eerste eiken
vlakgang in vorm gebrand. Onder toeziend oog van nieuwsgierig
publiek en dat was precies de bedoeling. Want mensen kennis te
laten nemen van traditionele houtbouw is een van de doelen van
de historische scheepstimmerwerf Klaas Hennepoel, naast het in
stand houden van lokale oude vaartuigen, materialen en scheepsbouwtechnieken.
Ook kunnen stagiaires - van bijvoorbeeld het
Hout- en Meubileringscollege - op de werf de nodige vaardigheden
opdoen.
33
Het bouwmateriaal moet de tijd krijgen om op de wind te drogen.
Met dit zelf vervaardigde instrument nam De Vos maten de maten van een boeiermodel.
De Vos: “Hout is een prachtig duurzaam en circulair bouwmateriaal.
Het is eigenlijk de kern van mijn werk om mensen dat besef
bij te brengen en enthousiast te maken voor houtbouw!”
www.facebook.com/HistorischeScheepstimmerwerfKlaasHennepoel
Alexander de Vos: “Mensen
enthousiast maken voor houtbouw is
de kern.” Foto Laurens van Zijp
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://aSbFMdju8ZASCtqkfC22bqiO_dooJLPezNBlqdDEetI%#` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://BT-zgmVb9g8mf0jOHEIBdZGGymqfJn4an5J8YP3aBTI `׉	 7cassandra://1Jx2J1eOic-SNOSDuRkcT7DvhJu30LWuAqjUD6VTl2s̓`r׉	 7cassandra://6SQD81jDEZX4uN2RimcEBSynISQIYaHa7WwnqDgoU1o*` ׉	 7cassandra://jsiuxvMw3GfuQtSWyWWroOPIBx55qCeFIvi5YgEHHt8 *\͠\[X> /}ט  Bu׉׉	 7cassandra://Df4rPUKJnX1N7ataETDGoZcK4dHe0nA6f7v5pPga93A +`׉	 7cassandra://wx8Ii9AjI5xcYqxyYjB3rvQE2sSt_RHIow8L2oTqahU̓`r׉	 7cassandra://uauEnbg4bQHfl3CT9JXAaC8mW83qSr2yC4OrxaJlKTI'` ׉	 7cassandra://L2-WnyLxbbT7jAnyog5vPF665_m8YZRrL3j-0t8Oktgm`͠\[X> /~נ[X> /u !x#9׉H (http://www.awlgrip.com/awlgrip-home.aspxGׁׁrנ[X> /v ̙"9׉H (https://www.facebook.com/awlgripfinishesGׁׁrנ[X> /w s̞"9׉Hhttps://twitter.com/awlgripGׁׁrנ[X> /x 9׉H *https://www.instagram.com/awlgripfinishes/Gׁׁrנ[X> /y 9׉H )http://www.maritiemeacademieharlingen.nl/Gׁׁrנ[X> /z ̕9׉Hhttps://www.hiswatewater.nl/Gׁׁrנ[X> /{ с9׉H ,https://www.verbrandingsmotor.nl/emissietoolGׁׁrנ[Y> / ؁9ׁH +http://www.verbrandingsmotor.nl/emissietoolׁׁЈנ[Y> / !̀9ׁHhttp://www.hiswatewater.nlׁׁЈנ[Y> / "9ׁH (http://www.maritiemeacademieharlingen.nlׁׁЈ׉E|TESTED IN
THE HARSHEST
LAB ON THE PLANET
From the freezing turmoil of the southern ocean to monsoon rains and equatorial heat, the Volvo Ocean Race puts
boats and their crews through the most extreme sailing environments in the world. Working in coordination with the
current Volvo Ocean Race, AkzoNobel has tested their new Awlgrip HDT Clearcoat on every race boat in the fleet to
ensure durability, color retention and outstanding gloss in even the harshest conditions.
Choose Awlgrip HDT – the clearcoat with proven performance, developed for the toughest conditions and available
now for your boat.
awlgrip.com
facebook.com/awlgripfinishes
twitter.com/awlgrip
All trademarks mentioned are owned by, or licensed to, the AkzoNobel group of companies. © AkzoNobel 2018.
Image © Thierry Martinez / team AkzoNobel
9406/0918
instagram.com/awlgripfinishes
Bezoek ons in: Hal 7 – Stand 327
׉	 7cassandra://6SQD81jDEZX4uN2RimcEBSynISQIYaHa7WwnqDgoU1o*` [K> .׉EMaritieme scholen
werken samen
De Maritieme Academie Harlingen heeft weer een nieuwe stap
gezet in de internationalisering van de school en het onderwijs.
In Odessa, Oekraïne, werd op 13 september een Memorandum of
Understanding getekend: een samenwerkingsovereenkomst met
de National University - Odessa Maritime Academy, het grootste
maritieme instituut van Oekraïne. Beide scholen werken al langere
tijd samen in het Europese samenwerkingsverband EDINNA. Met
deze nieuwe samenwerking zal de band tussen de scholen verder
worden verdiept met onder andere trainingen op de moderne
binnenvaartsimulator en het opleidingsschip Maxima. Dit heeft als
doel om docenten uit Oekraïne bij te scholen in het varen op de
grootste waterweg in Oekraïne, de Dnjepr en het varen volgens de
nieuwste Europese richtlijnen.
www.maritiemeacademieharlingen.nl
foto Rens Groenendijk
HISWA te water een succes
35
Alom is er lof voor de organisatie van de
HISWA te water in Lelystad. De beurs trok
22.563 bezoekers en daarmee werd het
aantal van vorig jaar met 812 overtroffen.
Daarbij de kanttekening dat de beurs vorig
jaar bovendien een dag langer duurde.
Exposanten lieten zich positief uit over de
nieuwe locatie in Lelystad. “De bezoeker
zal niet teleurgesteld naar huis zijn
gegaan”, stelt Dennis Hennevanger van
Saffier Yachts, met vijf boten aanwezig op
de beurs, “deze Hiswa heeft een betere uitstraling
dan voorheen en geeft een gevoel
van een arena.” Pieter Kok van Rake Rigging,
dat onder meer Lancelin touwwerk
voert, had een van de pagodetenten als
stand. “De tenten op de kade hebben een
mooie, open opstelling, direct aan de steigers,
waardoor de beurs overzichtelijker
wordt.” Die mening is ook Leen Schaap
van Schaap Shipcare toegedaan. De
Lelystadse ondernemer speelde een ‘thuiswedstrijd’.
“Wij konden hier natuurlijk niet
wegblijven en hebben belangstelling van
een gericht publiek.” Paul Hameeteman
van Nova Yachting is heel stellig: “Dit is
hoe een botenshow moet zijn. De haven is
prachtig ingevuld.”
Door de directe ligging aan het Markermeer
kon een aantal exposanten proefvaarten
aanbieden. Een minpuntje: doordat het
nabijgelegen outlet shopping center Bataviastad
in het weekend ook veel bezoekers
trok, waren de reguliere parkeerplaatsen
overvol en moest er zelfs een noodterrein
worden opengesteld.
Directeur Arjen Rahusen van beursorganisator
HMM Exhibitions vindt het fantastisch
dat alles wat het beursteam heeft
bedacht mooi is samengekomen: “Het
klopte gewoon. Ik ben dan ook enorm
trots dat we deze eerste editie in Lelystad
het concept goed hebben kunnen neerzetten.
De feedback van zowel exposanten als
bezoekers bevestigt ons in de keuze voor
de Bataviahaven.”
Tijdens de 35ste editie van de HISWA te
water waren bijna 300 nieuwe boten te
zien, 17,5% meer dan vorig jaar in Amsterdam.
Tijdens de beurs werden reeds een
aantal boten verkocht, zoals een motorjacht
van De Boarnstream.
Ook de 36ste editie van de HISWA te
water vindt plaats in Lelystad, van 4 t/m 8
september 2019.
www.hiswatewater.nl
RCD II
In het vorige nummer stond een bericht
over de emissie-tool op de site van de
Vereniging Importeurs Verbrandingsmotoren
(VIV). De daarin vermelde zin:
‘De RCD II geldt voor de binnenwateren;
voor zeegaande pleziervaartuigen gelden
de IMO Tier eisen’ klopt niet volgens
Hein Bloemers, senior executive bij ECB
Nederland. Hij meldt: “RCD maakt geen
onderscheid in vaargebied waar het om
emissie-eisen gaat. Alle pleziervaartuigen
(tot 24 m romplengte) dienen aan RCD II
te voldoen. Ook die (uitsluitend) op zee
varen. IMO-eisen zijn bedoeld voor commerciële
zeevaart.” Waarvan akte.
www.verbrandingsmotor.nl/emissietool
kort nieuws
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://uauEnbg4bQHfl3CT9JXAaC8mW83qSr2yC4OrxaJlKTI'` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://bjPnAb4iwE9vsZFlRDl7Ke4d91cjjpbmdufC1wKLYF4 h`׉	 7cassandra://9PmISaXlx40g25PK1q41KsLcUqovEwpcJlrPl9wG6k4gI`r׉	 7cassandra://Gpw3SG4v34e-zfZCLgkfjTmgk8aoe2G7nnPiy91Pmpk#` ׉	 7cassandra://6sHAWBzY3_xQMfIgnWuVzXoGH4smdx8eXmI4S-ADTbE v͘`͠\[Y> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://i7jUc4iYlxroZCWYJ-IhDUwSQ0RzLAdr6YTB5KhrtmU `׉	 7cassandra://eXw7rylEkZfqIkaTeyreqweoJbMaLPGslIy9Cd8YApst`r׉	 7cassandra://8z2ts3ItHOClm4s3qzazJjjEv6E69snIBer9_9MNDIs&` ׉	 7cassandra://R9M_68nPS_cwUh_ektAMG1ohK4kC1rRnUhXAbYHa3ng V͠\[Y> /נ[X> / 9׉Hhttps://www.volvopenta.com/Gׁׁrנ[X> / i#9׉Hhttps://www.imci.org/Gׁׁrנ[X> /  9׉Hhttps://protempo.nl/Gׁׁrנ[X> / y9׉Hhttps://www.webasto.com/nl/Gׁׁrנ[X> / ̐9׉Hhttp://www.dciworldwide.eu/Gׁׁrנ[X> / ̼9׉H #https://www.kuiperverzekeringen.nl/Gׁׁrנ[X> / lU9׉H !http://www.smedingjachtservice.nlGׁׁrנ[Z> / r9ׁHhttp://www.webasto.comׁׁЈנ[Z> / "̫9ׁH !http://www.kuiperverzekeringen.nlׁׁЈנ[Z> / }im9ׁHhttp://watersportdesk.nlׁׁЈנ[Z> / "iD9ׁHhttp://keringen.nlׁׁЈנ[Z> / ̄9ׁHhttp://www.dciworldwide.euׁׁЈ׉EY1000 pk voor
1000 redenen
INTERNATIONAL
MARINE CERTIFICATION
INSTITUTE
Put your trust in IMCI‘s
experience and expertise...
more than 2600
companies worldwide
have!
IMCI Rue Abbé Cuypers 3
1040 Brussels (BE)
Phone: +32 2 741 68 36 Fax: +32 2 741 24 18
info@imci.org www.imci.org
Onze krachtigste motor tot nu toe, de
Volvo Penta D13-1000, opent een wereld
vol mogelijkheden. In combinatie met het
Volvo Penta IPS 1350 aandrijfsysteem,
verhoogt het uw vaarbereik en comfort.
Dit is maar een van de duizend
Het complete assortiment
gasveren en toebehoren in staal,
RVS 304 en 316.
redenenen om een dubbele, drievoudige of
viervoudige installatie te installeren in uw
jacht.
Meer informatie op: www.volvopenta.com
Protempo BV
D13-IPS1350
Postbus 21, 6500 AA Nijmegen, Nederland
T +31(0)24 371 17 11 | F +31(0)24 371 17 00
info@protempo.nl | www.protempo.nl
׉	 7cassandra://Gpw3SG4v34e-zfZCLgkfjTmgk8aoe2G7nnPiy91Pmpk#` [K> .׉E
kort nieuws
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
Airco voor
sportboten
Onder de naam Breeze hebben Webasto
Thermo & Comfort North America en
Volvo Penta in Amerika een airconditioning
ontwikkeld voor toepassing in open boten
met hekaandrijving. Verwarming is optie.
Het modulaire systeem is zo ontworpen
dat het wordt aangedreven door de motor.
De componenten kunnen pasklaar aan
bestaande motorinstallaties worden
toegevoegd. Volvo Penta levert een
aangepaste dynamo en montagebeugel en
Webasto draagt vier componenten aan: een
zeewaterpomp, compressor, condensor
en verdamper. Plus bediening op het
dashboard. Het systeem werkt op 12 Volt.
De Webasto Breeze biedt de watersporter
extra comfort: verkoeling tijdens
zomerhitte en dankzij de verwarming
kan het seizoen worden verlengd. De
DCI in andere handen
Het Dutch Certification Institute (DCI) van
Franke Hoekstra is in andere handen overgegaan.
Hoekstra is met pensioen en Roel
Bijlsma, senior marine surveyor, heeft hem
opgevolgd als managing director. Nieuwe
algemeen directeur is Ynte de Hoop, die
mede verantwoordelijk is voor de marketing
en communicatie. Bijlsma, die keuringen
blijft uitvoeren, en De Hoop zijn ieder
voor 50 procent aandeelhouder in DCI. Alie
Dijk is benoemd tot hoofd Certificering.
DCI zet met ongewijzigde accreditatie van
de Raad voor Accreditatie de certificeringen
en streeft onverminderd hoge kwaliteit na.
Het adres blijft: Nipkowweg 9, 8501 XH
Joure.
www.dciworldwide.eu
Kuiper Verzekeringen breidt uit
Kuiper Verzekeringen te Heerenveen, specialist in watersportverzekeringen,
heeft 1 oktober de verzekeringsportefeuille overgenomen
van Menno van der Schuit Verzekeringen te Sneek. Directeur Jacco
Kuiper is verheugd met de overname: “De overname past zeer
goed in ons beleid om een gestage en gezonde groei te realiseren.
Wij kennen Menno al heel lang en weten precies wat we aan boord
halen. Menno treedt tijdelijk bij ons in dienst om de overvoer zorgvuldig
te begeleiden. Dat is mooi en dat typeert hem.”
Menno van der Schuit heeft als werknemer van Kuiper Verzekeringen
in de periode 1981-1995 een belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkeling
en verkoop van pleziervaartuigenverzekeringen. Ook was
hij adviseur voor watersportbedrijven. Na deze periode is hij voor
zichzelf begonnen en heeft hij onder andere labels als bootverzekeringen.nl
en watersportdesk.nl in de markt gezet. De portefeuille
die Kuiper van Van der Schuit overneemt, bestaat voornamelijk uit
pleziervaartuigen.
www.kuiperverzekeringen.nl
37
eerste grote botenbouwer die het systeem
gebruikt is Four Winns.
www.webasto.com
׉	 7cassandra://8z2ts3ItHOClm4s3qzazJjjEv6E69snIBer9_9MNDIs&` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://EPO2AJqWqFZbL5ffBoCngl6WXqCWNqQ3O62xu3pReuM `׉	 7cassandra://9uV8CoPB5lq8IdlZ0apav9OTfgGn6I_zMry_QvL-bvgXK`r׉	 7cassandra://usWFLxC7RC68cc6wLI6H5N5vld5nJGr-H2l3qiOKbAw"7` ׉	 7cassandra://rGqKoJZMzTAF_jn8ZW_af3hS8J5rrb7Uxm1KuR0snmA {f͠\[Z> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://ufTvWIUQSnyqcgvAoTZAlNKsWV2dhVUggbUdcayUV9U `׉	 7cassandra://5iyh4ICHC8rEW7yWsE9pZb-w_LsvDCUXeN8cufsV6WU}`r׉	 7cassandra://875WquoCZsUqGjTplXV_w9jNTva1X1vCqnaxZams5K0'` ׉	 7cassandra://DF9Bo69Kc3JPWSeJQwuPkSF6JBoQ-YzhAizwJcn1CKU͠\[Z> /נ[Y> / 8̚(9׉Hhttp://www.hempel.nlGׁׁr׉E׉	 7cassandra://usWFLxC7RC68cc6wLI6H5N5vld5nJGr-H2l3qiOKbAw"7` [K> .׉EAnton van den Bos bij
een Elling E6: “We willen
de modernste technieken
Tekst en foto’s Rens Groenendijk
toepassen”.
Brand snel
te boven
Snel herstel Elling Shipbuilding na brand in 2016
Conservatief met
moderne inslag
Na twintig jaar aan de weg te hebben getimmerd met de polyester motorjachten Elling E3 en
E4 kwam in 2016 dan eindelijk de Elling E6, het twintig meter lange vlaggenschip van Elling
Shipbuilding uit Aalst. “Drie modellen, daar blijft het voorlopig bij”, zegt werfdirecteur Anton van
den Bos resoluut. Hij wil niet conservatief genoemd worden, want de werf bedenkt keer op keer
baanbrekende technische innovaties. Een grote brand in 2016 was een zware tegenslag, maar
dankzij gemotiveerd personeel kwam de zaak weer snel op de rit.
De ontwikkeling van Elling is begin jaren
90 van de vorige eeuw in gang gezet door
Jan van der Pas, directeur marketing van
design bureau Cor D. Rover, toen nog
een watersporter die ontevreden was
over het marktaanbod van motorjachten.
Ontwerpers Frank Mulder en Cor de Rover
ontwierpen het exterieur en de Britse
jachtdesigner Ken Freivokh het interieur.
Van den Bos werkte destijds bij AkzoNobel,
de producent van onder meer Twaron, een
ijzersterke synthetische vezel, waarvoor
hij nieuwe toepassingen moest zoeken.
Hij kwam regelmatig bij Neptune Marine
Shipbuilding over de vloer, een bedrijf
dat al sinds het begin van de jaren
zeventig pionierde met de bouw van
glasvezelversterkte polyester boten. Van
den Bos werd directeur van Elling en het
is daarom niet vreemd dat ‘zijn’ Twaron
wordt toegepast in een speciaal laminaat
voor de romp van alle modellen.
De matten glasvezel met daartussen
gesprayde lagen met korte glasvezels,
worden aan de binnenzijde versterkt
met twee lagen ijzersterk Twaronweefsel,
met de hand opgebracht. De
romp kan daardoor een aanvaring met
bijvoorbeeld een in het water drijvende
container weerstaan. Bovendien is Twaron
geluiddempend. Twaron kan niet worden
geknipt of gesneden, zo sterk is het,
de benodigde stukken worden op maat
gemaakt met een diamant-slijptol.
Dat de Elling Shipbuilding anno 2018
floreert is een regelrecht wonder.
Anton van den Bos herinnert zich
16 december 2016 als de dag van
gisteren. “Ik werd ’s avonds thuis in
Velp gebeld met de boodschap dat er
brand was. Sneller dan de brandweer
reed ik naar Aalst, waar een grote
brand woedde op de werf. Een drama,
het ergste wat een jachtbouwer kan
overkomen. Het frustrerende is dat de
oorzaak niet achterhaald kon worden.
We voldeden aan alle veiligheidsregels,
van vlamdovende prullenbakken
tot aparte opslag buiten van gevaarlijke
stoffen, het vuil werd iedere avond
opgeruimd.”
De volgende dag kon de balans
worden opgemaakt. In de twee afgebrande
afbouwloodsen stonden vijf E4
motorjachten in verschillende stadia
van afbouw, waarvan er één zelfs
gereed stond om naar Boot Düsseldorf
te worden over overgebracht. “Er
was helemaal niets van over, vreselijk
triest. En het ging juist heel goed,
we hadden het verschrikkelijk druk”,
aldus Van den Bos. “Gelukkig was de
loods met mallen gespaard gebleven.
De motivatie van het personeel
was onvoorstelbaar groot. We waren
binnen drie maanden weer volop in
productie.”
De herbouw van de loodsen is voor
volgend jaar gepland. Tot die tijd
worden Elling E4’s afgetimmerd in
Hardinxveld-Giessendam, de E6 in
Aalst. Van den Bos: “We nemen de
tijd omdat we ondanks dat de boel
verzekerd was, een flink verlies hebben
geleden, want de productie viel
natuurlijk weg. Bovendien willen we
de nieuwbouw optimaal inrichten voor
de productie, met de ervaringen die
we de afgelopen jaren met seriebouw
hebben opgedaan, dat vergt een
enorm goede voorbereiding.”
39
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://875WquoCZsUqGjTplXV_w9jNTva1X1vCqnaxZams5K0'` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://WxH6EimUTXfi-Z58lSD8OwKUS9NaZgxGz3cGahgxW7A (`׉	 7cassandra://ppCS0SIzLyxBpLXeKjsm-4sBQWfyTPJy3cSLvTNBMZ8̓`r׉	 7cassandra://j5RyvNZDwJUcUcv5_ku9GrsWibywxev2IMcLZHw09D0'` ׉	 7cassandra://Hn4_m6VCURm8TUDwlQx-yeO0j-NdAB8hXvuOpcRiYSk :Q͠\[Z> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://rQLYBjWfFEuycVyI_KhSjI7onZ9xVUtwpJs-QxKnMZ8 0`׉	 7cassandra://FWnGAYGHJ4kNZm0EoyLYuo-fNV9eM-_EaiASwp_rIpI͉``r׉	 7cassandra://KOmW1qiBlWUr60anTpzl9VED0GEq7WvsO5Y6u8EAtA8*` ׉	 7cassandra://X6ZBFqtCaDiX7jlIsWZux2i71Ee501T4X2mwuLj-WgA ';$͠\[Z> /נ[Z> / ̮9׉Hhttp://www.elling-yachting.com/Gׁׁrנ[Z> / ā̚9ׁHhttp://www.elling-yachting.comׁׁЈ׉EElling presenteert zich op een groot aantal (internationale)
bootshows, hier met een E4 en E6 op de
HISWA te water in Lelystad.
zeer enthousiast publiek die ons enorme
kansen bieden.”
Brexit
Op de 10-daagse Southampton Boat Show,
medio september, waar Van den Bos al
ruim 20 jaar aan deelneemt, waren een
Elling E4 en E6 te zien. “Je merkt dat de
Britten door de naderende Brexit afwachtend
zijn. Voorheen verkochten we altijd
wel een paar boten naar aanleiding van
deze show, maar nu niet. Er komen in
ieder geval de komende maanden wel wat
potentiële klanten naar aanleiding van de
beurspresentatie naar Nederland over om
proef te varen.”
Het begin: de E3
40
In 1997 kwam de 13,8 meter lange
polyester Elling E3 op de markt. In 2006
werd de ruim een meter langere E4 (14,9
m) gepresenteerd. Omdat klanten maar
bleven vragen om een nog groter schip is
in mei 2015 de 19,8 meter lange E6 aan het
programma toegevoegd.
Elling heeft momenteel met 45 personeelsleden
capaciteit om vier E6-jachten per
jaar te leveren. De zesde E6 wordt inmiddels
gebouwd. “De E6 is bijna perfect, op
smaak van de klant passen we de schepen
aan, het zijn semi-custom built schepen.”
De verkoop van de E4 loopt ondertussen
nog steeds goed door. Inmiddels varen er
276 Ellings E3 en E4 rond.
Wereldreiziger
Van den Bos reist heel wat af om de Ellings
aan de man te brengen. Zo is hij net terug
van een weekend Baltimore, waar een
‘Trawler-Fest’ werd gehouden. Ondanks
dat hij zijn 60ste verjaardag vierde, wilde
hij toch in Amerika present zijn. “Ik kon
bijna niet anders, die mensen zijn daar
zó enthousiast. Er lag een Elling E4, die
we vorig jaar hadden afgeleverd aan
echte watersportliefhebbers. Die mensen
vinden het fantastisch om bezoekers
alles over hun boot te vertellen. Omdat
een E4 sneller vaart dan een gemiddeld
trawlerjacht, hebben we de boot als High
Performance Trawler gepresenteerd. Het
zijn dit soort kleine boat shows met een
Elling was met een E6 en E4 present op
de HISWA te water, dit jaar in Lelystad. De
Duitse markt is het belangrijkst voor Elling
en ook worden heel wat boten verkocht
aan Russen. Vorige maand was Van den
Bos voor het eerst op de St. Petersburg
International Boat Show, waar een E6 ter
bezichtiging lag. In oktober is hij voorts te
vinden op botenbeurzen in Montenegro,
Moskou en Hamburg.
Van den Bos verwacht veel van de presentatie
van een Elling E6 eind oktober op de
Fort Lauderdale International Boat Show.
“Dat is een bijna perfect schip voor de
Amerikaanse markt. Het is groot, heeft
enorm veel binnenruimte en is bovendien
een van de veiligste boten in haar klasse.
We kunnen de concurrentie goed aan
met Amerikaanse schepen, die vrijwel
allemaal in China worden gebouwd. De
Amerikaanse kopers zijn graag bereid om
de boot daar aan het publiek te laten zien.”
Bij het ter perse gaan van dit artikel was
de E6 aan boord van een vrachtschip van
Sevenstar Yacht Transport onderweg naar
Palm Beach, om van daaruit overgevaren
te worden naar de 75 kilometer verderop
gelegen beurs.
Moderne technologie
De strategie van Van den Bos is het steeds
verder verbeteren van de bestaande modellen
en het toepassen van de modernste
technologie. “Zo zijn we overgeschakeld
op het gebruik van lithium-ion batterijen.
Die zijn in aanschaf acht keer duurder dan
conventionele accu’s, maar uiteindelijk
In de afbouwloods ligt een vrijwel voltooide E6,
waar nog een vaste zonneluifel op wordt
gemonteerd voordat het schip op transport naar
de Verenigde Staten gaat.
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://j5RyvNZDwJUcUcv5_ku9GrsWibywxev2IMcLZHw09D0'` [K> .׉E\De E6 heeft standaard een noodmotor die een klapschroef aandrijft. De meeste
eigenaren van een E4 kiezen ook voor zo’n extra veiligheid.
De inbouw van een uitgebreid elektrisch systeem van WhisperPower, waar een
fors aantal li-ion batterijen aan wordt gekoppeld.
goedkoper. Ellings worden nu standaard
uitgerust met een systeem dat samen met
WhisperPower is ontwikkeld.”
Het systeem van WhisperPower bestaat
uit een 14 kVA AC PowerCube sine-wave
omvormer, die dienst doet als stille ‘generator’.
De AC PowerCube van wordt aangesloten
op een lichtgewicht li-ion accubank
en een 3-cilinder Genverter generator met
een DC laadsysteem, bestaande uit 2 DC
PowerCubes. Het systeem kan wereldwijd
worden ingeplugd, onafhankelijk van het
voltage of de frequentie.
Van den Bos licht toe: “Als je een elektrisch
apparaat gebruikt, een kookplaat
of vaatwasser, komt de daarvoor benodigde
stroom uit de li-ion batterijen. Die
worden opgeladen door de dynamo van de
hoofdmotor, of laden op via walstroom of
Technische specificaties E6
Lengte o.a.:
Breedte:
Doorvaarthoogte:
Diepgang:
Voortstuwing:
19,80 m.
5,35 m.
4,00 m.
1,25 m.
Volvo Penta D13 6-cilinder
900 pk (670 kW) diesel
(max. snelheid 18 knopen)
Hulpmotor:
Volvo Penta D2
4-cilinder 75 pk (55 kW) diesel
(max. snelheid 7 knopen)
zonnecellen. Als er nog 20 procent lading
in de batterijen is, springt automatisch de
kleine generator aan om de batterijen weer
op te laden. Dat is een heel andere benadering
dan vroeger, dan sprong altijd de
generator aan als er een stroomverbruiker
werd aangezet.”
“We zijn conservatief als het de modellen
aangaat, maar we willen de modernste
technieken toepassen. Elling was bijvoorbeeld
de eerste die led-lampen voor de
verlichting aan boord toepaste. En ook met
de li-ion batterijen lopen we nu voorop.”
Noodmotor
Op de E6 is een lichte noodmotor standaard,
zoals een 27 pk Yanmar of Volvo
Penta, die een klapschroef aandrijft en
een eigen roer heeft. Op de E4 is het een
vrijwel altijd aangeschafte optie. Van den
Bos: “Mensen denken wel dat als ze een
schip met twee hoofdmotoren hebben, ze
altijd op een van de motoren verder kunnen
varen in geval van een storing. Maar
dat is helemaal niet veilig als de oorzaak
bijvoorbeeld vervuilde brandstof is, want
dan doet de andere motor het ook niet
meer. Onze noodmotor, waarmee een
schip een snelheid van zes knopen kan
halen, heeft een aparte brandstoftank. Het
is een echte backup. De volgende stap is
dat de noodmotor ook elektrisch wordt
aangedreven. Of dat gaat gebeuren hangt
vooral af van de vraag of li-ion batterijen
goedkoper zullen worden.”
www.elling-yachting.com
Van den Bos wil met de 20 meter lange Elling E6 de concurrentie
aan met Amerikaanse botenbouwers. Foto Elling Shipbuilding
41
Prototype stabiliser DMS Holland
Elling Shipbuilding gaat nu een Elling E4
uitrusten met het prototype van een nieuw
stabilisatiesysteem dat DMS Holland
heeft ontwikkeld: de AntiRoll All-In-One.
“Het unieke is dat dit systeem voor drie
vaarcondities geschikt is: stilliggend,
langzaam- en snelvarend, precies de
gebieden waarin Elling opereert”, aldus
Van den Bos. “Dat is uniek, zo’n systeem
bestaat eigenlijk nog niet. Als werf staan
wij erachter, het is een prachtig systeem,
het zit technisch goed in elkaar, maar de
klant moet uiteindelijk beslissen over de
aanschaf. De prijsstelling is nog onbekend.
Als het betaalbaar is, heb ik 250 klanten
voor ze”, grapt Van den Bos.
Van den Bos doelt daarmee op
de mogelijkheid om het nieuwe
stabilisatiesyteem ook op bestaande
schepen te monteren. “Het systeem
werkt elektrisch en dat is voor de E4
een groot voordeel, want daar zit geen
hydraulieksysteem op.”
Gemonteerd op een deel van het
zwemplateau en de spiegel van een E4 zal
DMS de AntiRoll All-In-One presenteren
op de komende METSTRADE, die van
13-15 november wordt gehouden in de
Amsterdamse RAI.
Lees verder op pagina 43
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://KOmW1qiBlWUr60anTpzl9VED0GEq7WvsO5Y6u8EAtA8*` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://YazHNVfhOjwGIdL8bEd1DqtSj7ZbRiFihQeqWggWd9g 2`׉	 7cassandra://QMnFmsyI_MM5FhAEluAeemqWNmqCBDYS5-vRg7Lm5sEn`r׉	 7cassandra://QrGgcZFGXFsOjWGf26YGbU1QJO5hXP3-rTodVJukn3M&{` ׉	 7cassandra://_8RA4qZYf_9lZL20olptF4jLwCcQuZMCHXJ6ErULN9Y Q͠\[[> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://P_UThDvI-ZUXaNnprFpe5W2biNMUlXKEWCiQnkUyhQ4 /`׉	 7cassandra://d4_1a5BMfssP1OeHwzkUHEj81XBHz6zJx_IUqNOFHIE̓`r׉	 7cassandra://MEPVPXqyWz94JWFpN_nfh-pAEmeP8Mv5HQSmUK6s4go'{` ׉	 7cassandra://QktyPI6-SB0qIzwzdXI7H8k7QKZ_UV7dml2tPWiKwkwſ͠\[[> /נ[Z> / j#9׉Hhttp://www.clouds.nlGׁׁrנ[Z> / |9׉Hhttp://www.clouds.nlGׁׁrנ[Z> / ̂+9׉Hhttp://www.mastervolt.nlGׁׁrנ[Z> / /̒9׉Hhttps://www.dmsholland.com/Gׁׁrנ[[> / 3̆9ׁHhttp://www.dmsholland.comׁׁЈ׉EDE VRIJHEID OM
JE EIGEN KOERS
TE VAREN
Powered by Mastervolt
Mee met de meute. Dat kan altijd nog. Je wilt vrij zijn. Onafhankelijk. Met
de elektrische componenten en systemen van Mastervolt kan dat. Neem
bijvoorbeeld de Mastervolt MLI Ultra 24/5000. Een lithium ion accu uit de
buitencategorie. Razendsnel te laden. Licht, compact en… heel slim dankzij
MasterBus. Daarmee communiceert de accu met allerlei andere apparaten
aan boord. En met de waterdichte systeemmonitor EasyView 5 volg je
nauwgezet alle prestaties.
WWW.MASTERVOLT.NL
׉	 7cassandra://QrGgcZFGXFsOjWGf26YGbU1QJO5hXP3-rTodVJukn3M&{` [K> .׉EVervolg van pagina 41
Elling Shipbuilding uit Aalst gaat
een prototype van een nieuw stabilisatiesysteem
van DMS Holland
beproeven, de AntiRoll All-InOne
stabiliser. De werf helpt ook
met het maken van een display,
bestaande uit een deel van de
spiegel van een Elling E4, waarop
het systeem op ware schaal
gepresenteerd kan worden op de
METSTRADE vakbeurs, die van
13-15 november wordt gehouden in
de Amsterdamse RAI.
DMS Holland:
alles-in-één stabiliser
Een stabilisatiesysteem dat het in alle
omstandigheden doet, bij alle snelheden
en ook als de boot stilligt, bestaat volgens
DMS Holland nog niet. “Op zich is het niets
nieuws, de door door ons gebruikte technieken
om te stabiliseren bestaan al lang.”,
zegt Arnold van Aken, de ‘uitvinder’ en
technische man van DMS Holland. “Alleen
heeft nog niemand de stabilisatiesystemen
voor zero speed, langzaam en snel varen
gecombineerd.”
Prijstechnisch zal het systeem op hetzelfde
niveau liggen als van concurrenten. “Maar
wij leveren meer mogelijkheden in één systeem”,
benadrukt Patrick Noor, verantwoordelijk
voor de sales en marketing bij DMS
Holland. “En bovendien kan de All-In-One
worden gebruikt als trimtab.”
Oude bekenden
Van Aken en Noor kennen elkaar al langer,
in een andere verstandhouding: directeur/
sales werknemer bij de Nederlandse vestiging
van een grote fabrikant van stabilisatoren.
Met een tussenpoos van enkele jaren
verlieten ze dit bedrijf en toen techneut Van
Aken een stabilisator ontwikkelde op basis
van de beweging van de vinnen van een
walvis, liepen ze elkaar in 2012 weer tegen
het lijf. “We hebben altijd goed samengewerkt,
op basis van wederzijds vertrouwen.
Daarom durfden we het zonder aarzeling
aan een bedrijf op te richten, waarin we
een gelijkwaardige positie hebben: ik doe
de techniek en ontwikkeling en Patrick de
marketing en sales”, vertelt Van Aken, die
afgezien van windsurfen in zijn jonge jaren
niet zozeer een watersporter is. “Ik word
altijd direct zeeziek als ik ga varen”, bekent
hij. “Maar als technicus ben ik gefascineerd
door de techniek die nodig is om te varen.
Iets ontwikkelen, waardoor een schip stabiel
door het water kan gaan, dat geeft mij een
kick.” Van Aken is, zoals hij zelf zegt, de lange
weg gegaan in zijn technische opleiding.
Begonnen met MTS elektrotechniek, HTS,
Technische Universiteit en later bedrijfskunde
op Nijenrode in het weekend en de
avonduren. Noor heeft ook een technische
achtergrond, HTS elektronica. Hij was jarenlang
onderhoudsmonteur van een Lockheed
Orion patrouillevliegtuig van de Koninklijke
Marine en heeft wel een warme band met
watersport. “Ik huurde altijd boten, ik wilde
daar iets in doen, dat leek me superleuk. Ik
ben dus wel technisch, maar als ik eerlijk
ben, niet zo handig. Daarom hebben we de
taken verdeeld.”
MagnusMaster succes
In de vijf jaar dat DMS Holland bestaat,
heeft rasverkoper Noor vrijwel alle jachtwerven
in Nederland wel bezocht. Met succes,
want de MagnusMaster is opr meer dan 125
motorjachten gemonteerd; botenbouwers in
heel het land lopen ermee weg. Het systeem
is bedoeld voor langzaam varende schepen
tot circa 30 meter lengte. Bij grotere schepen
worden er zelfs wel vier MagnusMasters
gemonteerd.
AntiRoll
Van Aken heeft een jaar lang gerekend en
geschetst om een dubbelassige vinstabilisator
te ontwikkelen voor superjachten, de AntiRoll.
Het idee heeft hij gepatenteerd. Wim
van der Valk Shipyard heeft op de Santa Maria
T, een trawlerjacht van 37 meter, in 2013
als eerste een AntiRoll-systeem gemonteerd.
Na het verhelpen van wat kinderziektes
werkt het systeem volgens Noor perfect en
is klaar om verder ‘uitgerold’ te worden. “We
vertellen belangstellenden wel altijd direct
dat ons systeem het duurste is op de markt,
www.dmsholland.com
METSTRADE stand 12.915 en de Holland Room
maar wel het beste.”
De AntiRoll vormt de basis voor de Allin-One,
want de werking is gebaseerd op
hetzelfde principe. Als het jacht stilligt,
maken de vinnen een klappende beweging.
Bij kruissnelheid roteren de vinnen zoals
traditionele vinnen, maar door de ‘high aspect’
vorm hebben ze minder weerstand. Bij
hogere snelheden klappen de vinnen achter
de spiegel en kunnen worden gebruikt om
zowel te trimmen als dempen van het rollen
en deinen.
DMS Holland heeft twee keer een nominatie
gekregen voor de designwedstrijd van METSTRADE,
de Dame Award. Dit jaar dingt het
bedrijf met de All-In-One opnieuw mee.
43
Patrick Noor (links) en Arnold van Aken. Foto Rens Groenendijk
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://MEPVPXqyWz94JWFpN_nfh-pAEmeP8Mv5HQSmUK6s4go'{` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://NJ4sDdNJXuWus4KrTKq9EPGLugKaaMKq3GNlsnRiJiI `׉	 7cassandra://fy4IF9NGOXo2jiG5OJ5z7iMrGvVB1Mf41Tlec4XV8V8y7`r׉	 7cassandra://LuqR61FEUBk6R3k1RAygkNZ93OHp1BJy7keMie8WQdQ*` ׉	 7cassandra://B9jZh5GKpUtnv0S6hEGUehZRpRD1UNhRabdJERPiVTo s		͠\[[> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://MnIGkgD1aLgEp75BJaNpnS90ZKVSwHIF7ZBcU-5COb8 Y`׉	 7cassandra://9ImWqTwup14GRd8wFDaNL-v5vw1Y4n_7HYwYpwGpqq0̓`r׉	 7cassandra://8EoIhXd6OmXX56Z4urH1LDqzrUMgtSKSMu0W59Ssdb8*6` ׉	 7cassandra://KnhhZ3bTcNQcprYdhUX8Mr-IGHLJ55pM-LcNTtEBSh0 p͠\[[> /נ[[> / a#9׉Hhttp://www.doublecoat.nlGׁׁr׉EVARIOBOND
VARIOPOX
2K in 1 doos of koker
VARIOBOND EN VARIOPOX
Onze producten Variopox en Variobond leveren wij nu in nieuwe omverpakkingen.
De basis en verharder blijven hierdoor bij elkaar. Na gebruik kunt u de blikken weer
netjes samen opbergen. Opgeruimd staat netjes en is veiliger! Ook de Variobond
Mahonie en Variopox Finishing plamuur leveren wij in een nieuwe koker. Deze nieuw
ontworpen koker bestaat uit twee compartimenten achter elkaar geplaatst. Hierdoor
is de doseerbaarheid verbeterd en is het mogelijk met een mengtuitje te verwerken.
Voor toepassingen waar meer flexibiliteit gewenst
is in de lijmverbinding hebben wij Variobond Flex
ontwikkeld. Variobond Flex is onder andere geschikt
voor het verlijmen van kiel/romp verbindingen en
het verlijmen van (massief) houten onderdelen waar
beweging niet is uit te sluiten. Variobond Flex is leverbaar
in een set van 1500 gram, verpakt in een doosje.
VERNIEUWD
Voor meer informatie zie: www.doublecoat.nl.
׉	 7cassandra://LuqR61FEUBk6R3k1RAygkNZ93OHp1BJy7keMie8WQdQ*` [K> .׉E	zDe romp van de 23 meter chase boat, een
ontwerp van Hoek Design, krijgt vorm.
De opdrachtgever stelde hoge eisen aan
kwaliteit en strakheid van het casco.
Smeding Jachtservice
bouwt 23 meter
aluminium casco
onder Lloyd’s
45
Door Laurens van Zijp
‘Een grensverleggend project’
Smeding Jachtservice in Dronryp is gegroeid, zowel in letterlijke als figuurlijke zin. De hallen zijn vergroot en
kwaliteit van het werk en de omvang van de projecten zijn op een hoger plan gekomen. De recente bouw van
een 23 meter aluminium casco onder Lloyd’s keur is een recent hoogtepunt.
In 2016 breidde Smeding Jachtservice
in Dronryp fors uit. Er werd een
opslagloods bij gebouwd en de bestaande
productiefaciliteit groeide van 300 naar
900 vierkante meter. Dat is inclusief een
aparte hal voor aluminiumbouw. “We
moesten wel uitbreiden”, zegt Hugo
Smeding, die samen met broer Geert
het bedrijf leidt, “want we kregen grotere
opdrachten. Wij hebben een goede naam
opgebouwd in de bouw van stalen casco’s,
maar kregen ook steeds meer aanvragen
voor de bouw van aluminium casco’s.
Om aan deze vraag te kunnen voldoen
is het noodzakelijk dat we gescheiden
productiefaciliteiten hebben voor het
bouwen in staal en aluminium. Hier
hebben we dus onze uitbreiding in 2016
op ingericht.”
Chase boat
Na de schaalvergroting haalde Smeding
prompt de grootste order tot dan toe
binnen: het casco van een 23 meter
aluminium chase boat, dat bovendien
onder Lloyd’s keur gebouwd moest worden
voor Claasen Shipyards in Zaandam. Het
bracht het bedrijf op een hoger plan. Hugo
Smeding: “Bouwen onder Lloyd’s keur was
nieuw voor ons, tot dusver bouwden we
onder CE, maar de eisen van Lloyd’s zijn
een stuk zwaarder.”
De chaseboat is ontworpen door Hoek
Design.
Ook engineering
Smeding Jachtservice voert behalve
cascobouw ook de engineering van de
bouwpakketten uit. Dat gebeurde ook voor
deze order. Smeding: “Het 3D ontwerp
en het constructieplan zijn aangeleverd
door Claasen, de engineering van het
bouwpakket is door ons gedaan.” Hij
vervolgt: “Bouwen onder Lloyd’s is
complexer dan onder CE. Alles is gericht
op strikte kwaliteitsbewaking. Lloyd’s
hanteert eigen eisen. Daarnaast moesten
wij als bedrijf, met inbegrip van onze
lassers gecertificeerd worden. Om dit
goed te regelen hebben we Weldmij uit
Drachten in de arm genomen, zij hebben
uitgezocht welke type lascertificaten
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://8EoIhXd6OmXX56Z4urH1LDqzrUMgtSKSMu0W59Ssdb8*6` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://zvq8RZNy2LRenbRup7Rk1wirrw6zBtU_eRnBG2MoO_M `׉	 7cassandra://EW1XUK0WFmx50d3EZtG05ikRf3K3ghebKByK1PVzS9Qo`r׉	 7cassandra://pVoEsy-LPyuNpU-mQK3pnQhj9M-Jgi2X6_IVh1z4w-8$` ׉	 7cassandra://4Lx20tWviyLi2szLB8-J8AOVJ7erM2hhbbjAneulEnw a͠\[[> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://6uRDeTVNfAxOrH0z4SIqKFFu1GmSKbGKTHqabqFzU-Y `׉	 7cassandra://_SS_snPIGJtHnopuxKD2BJuPbSnEndiewacvDX5AQU8y`r׉	 7cassandra://ZG2QJ3eSwcbLcnpP405aPSn3MD42mNs1EtCALj02iDU(` ׉	 7cassandra://0ONabipDO2sOKfRN_ddnj-p2XCfcC6I0pbSkBjWMYs8 X$͠\[\> /נ[[> / e<9׉H #https://www.smedingjachtservice.nl/Gׁׁrנ[[> / ̸9׉Hhttp://claasenshipyards.com/Gׁׁrנ[[> / !̺9׉Hhttps://www.hoekdesign.com/Gׁׁrנ[\> / "!̇9ׁHhttp://www.hoekdesign.comׁׁЈנ[\> / "̪9ׁHhttp://www.claasenshipyards.comׁׁЈנ[\> / mE̯9ׁH !http://www.smedingjachtservice.nlׁׁЈ׉Ebenodigd waren om alle type lassen voor dit
specifieke casco af te dekken en vervolgens
zijn deze lasproeven dus bij de lassers
afgenomen. Het was verstandig om hierbij
een deskundige partij als Weldmij in de arm
te nemen, temeer omdat de certificaten
halfjaarlijks verlengd moeten worden en
het is prettig dat zij dit voor ons uit handen
nemen”.
Lloyd’s controleert
Met kranen wordt de romp gekanteld.
Tijdens de cascobouw zijn er door Lloyd’s
meerdere controles uitgevoerd, waarbij
onder andere de kwaliteit van het laswerk
beoordeeld is door het beoordelen van
diverse röntgenfoto’s die van het laswerk
genomen zijn. Ook is al het laswerk visueel
gecontroleerd. Daarnaast dienen alle
materialen van zowel het snijpakket als het
profielmateriaal met Lloyd’s 3.2 certificaat
geleverd te worden en de herleidbaarheid
van deze certificaten naar het materiaal
moet aantoonbaar gemaakt worden aan
Lloyd’s. Het casco is ook op strakheid en
kwaliteit naar tevredenheid afgenomen door
de opdrachtgever Claasen Shipyards.
46
In totaal was Smeding negen maanden
bezig met de bouw van de chase boat;
eerst 3,5 maanden engineering van het
bouwpakket en vervolgens 5,5 maanden
cascobouw. Het snijpakket kwam in twee
fases binnen, om de materiaalvoorraad niet
te groot te laten worden.
Op weg naar Zaandam voor de afbouw.
Op een botenkar gaat het schip richting Van Harinxmakanaal.
Smeding: “Projecten worden steeds
groter en complexer. Dat vraagt dus meer
bouwuren en doorlooptijden zijn vaak te
kort om deze grote projecten zelf compleet
uit te voeren. We hebben een goede
samenwerking met collega-cascobouwers,
waaronder Jachtbouw Folmer in Rijs.”
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://pVoEsy-LPyuNpU-mQK3pnQhj9M-Jgi2X6_IVh1z4w-8$` [K> .׉E@Er wordt alweer gewerkt aan volgende orders: twee Boarnstream-casco’s in staal.
Eind juli werd het 23 meter casco klaar
gemaakt voor transport. Daar kwamen
een kort stuk transport over de weg en
een kraan aan te pas, want Smeding zit
niet aan vaarwater. Nadat het schip te
water was gegaan in het nabij gelegen Van
Harinxmakanaal werd het als duwcombinatie
naar Zaandam gevaren voor verdere
afbouw.
“Het was een grensverleggend project”,
blikt Smeding tevreden terug, “We hebben
laten zien dat we aluminium casco’s van
hoge kwaliteit onder keur kunnen bouwen.”
Momenteel zijn twee stalen casco’s van
een 14 en 13 meter Boarnstream en een
aluminium opbouw van een 15 meter
motorjacht in aanbouw. Verder staan er
diverse opdrachten voor cascobouw op stapel
en heeft Smeding nog ijzers in het vuur.
www.smedingjachtservice.nl
Chase boat voor superzeiljacht
De chase boat waarvan Smeding het casco bouwde is een concept
van Hoek Design Naval Architects uit Edam, behorend bij een
door het bureau ontworpen superzeiljacht. Het schip dient voor
het vervoer van passagiers van en naar het moederschip. De afwerking,
styling, details en technische installatie zijn op het niveau
van een superjacht.
Het grote zwemplatform van Hydromar is speciaal ingericht voor
duikers, met uitklapbare treden om gemakkelijk in en uit het water
te komen. De chase boat beschikt over drie hutten voor extra
bemanning of gasten. Voor bevoorrading van het moederschip
heeft de boot vier extra brandstoftanks met een inhoud van in
totaal 9200 liter, een tank met 200 liter smeerolie en vriezers voor
proviand.
Twee Scania DI13 093M diesels van elk 925 pk zorgen voor een
topsnelheid van 25 knopen. Afmetingen: lengte 23,00 m., breedte
6,65 m., diepgang 1,10 m. Een Seakeeper Gyro in de machinekamer
zorgt voor de stabilisatie.
De afbouw gebeurt bij Claasen Shipyards. Het is het 27ste project
dat Hoek Design en Claasen samen uitvoeren.
www.claasenshipyards.com
www.hoekdesign.com
Geert (links) en Hugo Smeding: “De projecten
worden steeds groter en complexer.”
Foto Laurens van Zijp
47
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://ZG2QJ3eSwcbLcnpP405aPSn3MD42mNs1EtCALj02iDU(` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://FM9jMiH2ORiRbDT-DA1bHGgSFgzGEafKFFGeBDihNMA `׉	 7cassandra://dZb8KDu5JzbPUFUZOn-fB542FupIYNR6RExfWESLRg0x`r׉	 7cassandra://nFDs34UjezJ12yuQP5MA_Mpls_jLLmg2NvVB5-FbKDA&` ׉	 7cassandra://-VINezRUqJHBVTvJbjUlPn49c6Pm4pBRKbk8RYYCn7I ͠\[\> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://lu6d6fGPY3vBfH8mlJh1WoMFeLr6OY7EkCvJd4_SQGY RJ`׉	 7cassandra://sTTGHQM93yhPiauzv-uIlVAqjDt4kIS2sPii8F-Rdy8}Q`r׉	 7cassandra://BhMT1T1hKN77bpBuTIxPcyOfCddzY8BVOfSDIyu1biE(` ׉	 7cassandra://Gd1xzRDgXTWcP4mY39CwJ1jh-NnSfLM__eGYp6yGLmoܣ̪͠\[\> /נ[\> / 3؁W9׉Hhttps://www.load-master.nlGׁׁrנ[\> / O6;D9׉H )https://www.facebook.com/loadmasterboats/Gׁׁrנ[\> /Ł I|N9ׁHhttp://www.ilent.nlׁׁЈנ[\> /ā n9ׁHhttp://kendmakingen.nlׁׁЈנ[\> /Á S9ׁHhttp://www.cesni.euׁׁЈ׉E100% ELEKTRISCH
OF 100% DIESEL
MODULAIRE CONSTRUCTIE
GERINGE DIEPGANG
10 METER LANGE ALUMINIUM BOOT
MET STOERE PROFESSIONELE
KENMERKEN
De semi-professionele boot kan zowel
voor beroepsmatige als recreatieve
toepassingen worden ingezet, waarbij
de laadvloer ruimte biedt voor multifunctionele
toepassingen.
De Load Master is getekend door Willem
Nieland Design.
BASIS CONCEPT MET MODULES
De basis uitvoering is een standaard
concept waarbij modulaire opties
mogelijk zijn.
LOAD MASTER BOATS
WWW.LOAD-MASTER.NL INFO@LOAD-MASTER.NL +31(0) 745600
׉	 7cassandra://nFDs34UjezJ12yuQP5MA_Mpls_jLLmg2NvVB5-FbKDA&` [K> .׉E<Het voormalig koninklijk jacht Piet Hein zal gebruik
kunnen maken van de overgangsbepaling ‘geen
klaarblijkelijk gevaar’. Foto Rens Groenendijk
Het binnenvaartcertificaat is met ingang van
1 januari 2019 verplicht voor pleziervaartuigen
van 20 meter of langer of waarvan het product
van de lengte, breedte en diepgang meer
dan 100 kubieke meter bedraagt, en álle
drijvende werktuigen ongeacht de lengte. De
aanvraag voor het certificaat moet uiterlijk
1 november 2018 bij een keuringsinstantie of
klassenbureau ingediend zijn.
Mis de boot niet
Voor drijvende werktuigen en pleziervaartuigen
in de vaart vóór 2009, kan tot 30
december 2018 gebruik worden gemaakt
van de overgangsbepaling ‘geen klaarblijkelijk
gevaar’. Bij het onderzoek tot certificeren
voor deze schepen is het uitgangspunt:
een pleziervaartuig of drijvend werktuig dat
al vóór 2009 in de vaart was, zal na dat jaar
niet ineens een gevaar zijn. Om vast te stellen
of er echt geen sprake is van klaarblijkelijk
gevaar moet een expert van een door
de ILT aangewezen keuringsinstantie of
klassenbureau het schip inspecteren.
De aanvraag voor het certificaat van onderzoek
(CVO) moet uiterlijk 1 november 2018
bij een keuringsinstantie of klassenbureau
ingediend zijn. Deze zullen dan nog volgens
de overgangsbepalingen worden beoordeeld,
ook wanneer de inspectie na 1 januari
wordt uitgevoerd. Het betreffende schip
moet bij aanvraag dan wel in een zodanige
toestand zijn dat de inspectie meteen zou
kunnen worden uitgevoerd. Het heeft dus
geen zin om een gedeeltelijk afgebouwd of
nog te verbouwen schip voor de inspectie
onder het overgangsregime aan te melden.
Schepen die na 1 november worden
aangemeld, zullen vrijwel zeker niet op
tijd kunnen worden gecertificeerd en vanaf
30-12-2018 aan de nieuwe eisen moeten
voldoen. Een toets op de nieuwe eisen is
een stuk zwaarder dan alleen een toets op
klaarblijkelijk gevaar.
Inmiddels zijn de ES-TRIN 2017 eisen
gepubliceerd, deze vervangen de oude
eisen in de Europese richtlijn voor de binnenvaart
2006/87/EG. De nieuwe eisen
worden voor Nederland van kracht op 7
oktober 2018.
De nieuwe eisen van de Europese standaard
tot vaststelling van de technische
voorschriften voor binnenschepen zijn via
www.cesni.eu te downloaden. Inmiddels
zijn er al twee correcties op de ES-TRIN
gepubliceerd: een wijziging met betrekking
tot de leidraad voor personen met
verminderde mobiliteit aan boord van passagiersschepen
en een aanpassing op de
overgangsbepalingen in artikel 3.03.
Wel is er nu ook een zeer uitgebreide toelichting
op de ES-TRIN gepubliceerd van 20
pagina’s, die kan worden gedownload via
dezelfde website.
De eisen voor drijvende werktuigen zijn te
downloaden via https://zoek.officielebekendmakingen.nl,
door het intikken van
de zoekterm ‘drijvende werktuigen’. In dit
verband wordt opgemerkt dat de eisen voor
kleine drijvende werktuigen onlangs zijn
versoepeld.
Flyer
Van de website van de Inspectie Leefomgeving
en Transport staat, www.ilent.nl, kan
een informatieve flyer (‘Mis de boot niet’)
worden gedownload. De link komt naar voren
komen na het intikken van de zoekactie
‘binnenvaartcertificaat’.
49
TE KOOP: 100 METER KADE
Interesse?
• aan doorgaand open water
• plus 25.000m2
• in het midden van het land
verhard industrieterrein
Meer informatie?
Tel: +31 6 54 98 76 54
verenigingsnieuws
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://BhMT1T1hKN77bpBuTIxPcyOfCddzY8BVOfSDIyu1biE(` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://9KioEuPJ8hYem-IrZweqd0q6MHOwoZHh-B8IyH84jdk `׉	 7cassandra://FeW8nw64gT0IkQfLvyBiEPKEgar6MTQwYZzRZTgUX4wk`r׉	 7cassandra://MoXamjp0yTgjbDssg_3oFOnKSsk61bKjJZBvFvjtm30&` ׉	 7cassandra://4PdbRhWDyrUfY-nh-eOo3K_E4ICMJHMUbLYEaxOyV_U  x͠\[\> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://02v0D1bogAIKe7xVAoA1ZCqib8vNu1l2vLqVDfIHNJk V`׉	 7cassandra://JxS-IaDzLLmdrZBxNvoUelGGO6SW5xlKtmNUWLy5EpA͐`r׉	 7cassandra://MI6jI43V_uU0X-Vw3JY-I--HpPEcWRIGHfiNWmOWi_Y*4` ׉	 7cassandra://6oc9cxgfW3qj9ip7JVEW_ixBMG-UguQmCM9YnO3AqbYͲ̞͠\[\> /Ǒנ[\> / -'9׉H !http://www.kuiperverzekeringen.nlGׁׁr׉E Het zál maar
gebeuren...
Vaar op zeker
Postbus 116
8440 AC Heerenveen
Tel. (0513) 61 44 44
Fax (0513) 62 37 42
www.kuiperverzekeringen.nl
׉	 7cassandra://MoXamjp0yTgjbDssg_3oFOnKSsk61bKjJZBvFvjtm30&` [K> .׉EOndernemers moeten steeds meer moeite doen om geschikt personeel te vinden én om de medewerkers
die ze hebben, aan boord te houden. Het programma ‘Duurzame Inzetbaarheid’, dat
vorig jaar mede door Koninklijke Metaalunie in werking is gezet, loopt bijna ten einde. Ook enkele
wat grotere jachtwerven uit de NJI-gelederen namen er tot tevredenheid aan deel.
Duurzame inzetbaarheid,
ook in de jachtbouw
MKB-Nederland had samen met het
ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
in 2015 een programma van vier
jaar opgezet rondom het thema duurzame
inzetbaarheid. De laatste fase van twee jaar,
waar ook de Metaalunie bij betrokken was,
zal 21 november worden afgesloten tijdens
een bijeenkomst in het kader van de Week
van de Ondernemer in Rotterdam.
Doel van het programma was het verbeteren
van kennisontwikkeling en inzetbaarheid
van medewerkers. Dit tegen het licht
van de ontwikkelingen in de arbeidsmarkt,
in het bijzonder de metaalbranche, om
gezamenlijk effectiever te kunnen blijven
ondernemen. Het verbeteren van de leercultuur
in het midden- en kleinbedrijf vormt
hierbij een cruciale factor.
Vraagstukken als arbeidstekorten, vergrijzing,
snelle technologische ontwikkelingen,
op peil houden van kennis- en vaardigheidsniveau
en veiligheid, bezorgen menige
ondernemer hoofdbrekers. In het programma
werd ingegaan op de vraag hoe om te
gaan met dit soort veranderingen, en ook
welke tools er zijn om voor alle medewerkers
een veilige, motiverende en plezierige
werkomgeving te creëren. Het bedrijf kan
zich hierdoor blijven ontwikkelen en alle
medewerkers zo optimaal mogelijk inzetten.
De uitvoering van het programma ‘Duurzame
Inzetbaarheid’ was in handen van een
ontwikkelgroep onder leiding van opleidingsmanager
Wim Overeem van Metaalunie/Fedecom.
Ook enkele wat grotere
leden uit de jachtbouwindustrie namen aan
het intensieve programma deel, waarin de
NJI een betekenisvolle rol wilde spelen voor
zijn leden.
Ielse Lohuis, management consultant
van stichting PKM (adviesbureau voor de
metaal- en technische sector), heeft meegewerkt
aan het opstellen van het programma.
Ook verzorgde zij twee van de vijf workshops
die aan de 40 deelnemende bedrijven
werd aangeboden. “De grote arbeidstekorten
in de techniek en maakindustrie zijn
zorgelijk en structureel”, aldus Ielse Lohuis.
“Er zijn steeds meer mkb-maakbedrijven die
praktische problemen ondervinden met de
werving, de inzet en vitaliteit van hun personeel
of het effectief samenwerken van verschillende
generaties medewerkers. Ze zijn
dus op zoek naar passende oplossingen.”
“Duurzame inzetbaarheid biedt met name
heldere kaders die nodig zijn voor mensen
om goed te functioneren en hoe je ze daar
als werkgever mee moet helpen. Dat houdt
niet op met een gevulde gereedschapskist
en elke week een schone bedrijfssweater”,
aldus branchemanager Gerwin Klok van de
NJI. “Het programma Duurzame Inzetbaarheid
reikt daar de tools voor aan, ook
binnen de jachtbouwindustrie, om efficiënt,
veilig en duurzaam te werken. Zodat een
werknemer van 55 nog een rug heeft die
recht staat. Dat soort dingen.”
“Als branchemanager zie ik regelmatig
bedrijven waar het onderwerp nog te veel
een ondergesneeuwd kindje is”, aldus Klok.
“Dat zijn mensen van de praktijk waar een
cultuur heerst van ’gas erop-niet zeikenmaar
buffelen’ en ‘wees maar blij dat je
werk hebt’. Maar onder druk van de krapte
aan vakmensen in de huidige arbeidsmarkt
zijn met name dergelijke bedrijven gedwongen
meer stil te staan bij hoe dat werken
dan is ingericht.”
Werkomgeving
Bij de werving van nieuwe medewerkers
moet een bedrijf laten zien dat het een
interessante werkomgeving heeft. Maar
ook moeten oudere werknemers veilig en
gezond aan het werk kunnen blijven nu
de AOW-leeftijd hoger ligt. Het zijn nogal
wat zaken waar een ondernemer mee te
maken krijgt en waar op geanticipeerd moet
worden. “Het verbeteren van de leercultuur
is essentieel bij al deze vraagstukken. Voor
àlle personeelsleden. Het personeel moet
meegaan met veranderingen in techniek en
werkmethoden. Dat vereist blijvende leergierigheid
van hoog tot laag in de organisatie.
Ook bij diegenen voor wie hun werk niet
(altijd) hun hobby is. ‘Je leven lang leren’
moet ook een 55-jarige nog aanspreken en
dat kàn, mits je hebt geleerd hoe je iemand
moet begeleiden en motiveren. Daar was dit
programma voor bedoeld”, aldus Klok.
Individueel
Deelnemende bedrijven aan het programma
begonnen met een intakegesprek waarbij de
individuele situatie werd besproken. Naast
de workshops was daarnaast voorzien in
persoonlijke coaching en werden methodieken
(toolboxes) aangereikt om bestaande
knelpunten op te lossen en de duurzame
inzetbaarheid van het personeel te vergroten.
Over het algemeen waren bedrijven
enthousiast over deelname en raakten
zij erdoor geïnspireerd. Voor praktische
situaties en problemen kregen ze concrete
oplossingen aangedragen, waarmee de ondernemers
actief aan de slag kunnen in hun
eigen bedrijven. Zorgen dat medewerkers
lol houden in hun werk en dat zij daarbij
(zoveel mogelijk) dezelfde passie hebben
als bij de uitoefening van hun hobby’s, dat
is waar het bij duurzame inzetbaarheid
feitelijk om draait.
Het programma Duurzame Inzetbaarheid reikt tools aan
om ook binnen de jachtbouwindustrie efficiënt, veilig en
duurzaam te werken. Foto Rens Groenendijk
51
verenigingsnieuws
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://MI6jI43V_uU0X-Vw3JY-I--HpPEcWRIGHfiNWmOWi_Y*4` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://HuibHHpEhodBycUXWuT7LUezDwmlw79Dv51_y2BPiX0 w`׉	 7cassandra://t-ViHwYVALeReyE2zTPF0Lxxwmh6U7Zms7SDR_3Vcq0͇
`r׉	 7cassandra://KxUkUOb2AilONdwjL7eGh1EHPFo_EB8cLeCplnfo31o'0` ׉	 7cassandra://WiWB02QxjZ0PYmViZIZGHh-uguK2rGQ3UxpM246jS_0͠\[\> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://yrIeY02Gm1SDryipsx-EmFXUIHS4H8C6g2D12sNg7kc `׉	 7cassandra://emZy9pZI2q7RGR9Jqs4MaJQ3RVQoOB3CK2ICbfi0Gcó`r׉	 7cassandra://Ha0oOU-H5eJbvoFM76GGKcY0WX6xFNX0q2hbUhRGV5Y*"` ׉	 7cassandra://bN_moz3eCPjTQ5O4ru8nDTaRDw5UJD_WuI2qKbBuXr8 $͠\[\> /Зנ[\> /Ɂ ̌9׉Hhttp://www.sunseeker.com/Gׁׁrנ[\> /ʁ ̌9׉Hhttp://www.iconyachts.eu/Gׁׁrנ[\> /ˁ o9׉Hhttp://www.feadship.nlGׁׁrנ[\> /́ ̥9׉Hhttp://www.wimvandervalk.com/Gׁׁrנ[\> /́ Ɓ̜9׉Hhttps://www.muldershipyard.nl/Gׁׁrנ[]> /ف Ɓ̏9ׁHhttp://www.muldershipyard.nlׁׁЈנ[]> /؁ #̙9ׁHhttp://www.wimvandervalk.comׁׁЈ׉E%Jachtbouw Nederland 5
nieuws van Nederlandse jachtwerven
De Britse jachtbouwer Sunseeker is een partnership aangegaan met
Icon Yachts. De aluminium jachten die de werf in Harlingen voor
Sunseeker gaat bouwen, worden op de markt gebracht onder het label
‘Sunseeker by Icon’. Dat hebben beide jachtbouwers bekend gemaakt
tijdens de Monaco Yacht Show, eind september.
Icon bouwt
aluminium jachten
voor Sunseeker
52
Icon begint komend voorjaar met de bouw
van de eerste van een serie van circa vijf 49
meter motorjachten. De schepen worden
ook afgebouwd door Icon. De eerste oplevering
is voorzien in het voorjaar van 2021.
Sunseeker bouwt tot dusver uitsluitend
in polyester en heeft daarmee het maximum
in lengte bereikt. Sean Robertson, directeur
International Sales van Sunseeker
legt uit: “We willen al langere tijd grotere
schepen bouwen, want we weten dat daar
vraag naar is, dat bewijst ons 155 jacht. Het
besluit om dat model niet meer te bouwen
was gebaseerd op ruimte en capaciteit en
zeker niet door een gebrek aan vraag. We
hebben veel tijd gestoken om de diverse
opties te onderzoeken. De overstap naar
metaal betekent dat er geen beperking is
aan hoe groot we in de toekomst kunnen
gaan. Maar er is duidelijk een andere expertise
nodig en daarom was het essentieel
dat we een partner moesten vinden om
het project te ondersteunen.”
Innovatieve spirit
Het ging er volgens Robertson niet alleen
om dat een werf over ervaring en expertise
beschikt in metaalbouw. “We zochten een
jachtbouwer die net zo’n progressieve,
innovatieve spirit heeft als wij om iets heel
speciaals te bouwen. Het belangrijkste is
dat een werf ons de flexibiliteit kon bieden
om een echte Sunseeker te bouwen. Al
die elementen hebben we zeker bij Icon
gevonden.”
“Er bestaat een grote synergie tussen Icon
en Sunseeker”, aldus CEO Jen Wartena van
Icon Yachts. “We combineren beide onze
sterke punten: wij onze capaciteit en bouwmogelijkheden
in metaal en Sunseeker zijn
verkoopervaring en kracht in marketing. Ik
heb vertrouwen in dit partnership, want de
afgelopen paar jaar is er een grote vraag
geweest naar in Nederland gebouwde jachten
in dit formaat. Het is een opwindende
periode voor Icon Yachts. De samenwerking
met Sunseeker is onderdeel van onze
groeistrategie, waarbij we flink investeren
in faciliteiten en personeel om onze mogelijkheden
en capaciteit te vergroten.”
Sunseeker in top-3
Sunseeker, dat bestaat sinds 1969, zette
in 2001 de eerste stap in de markt van
superjachten met het model ‘105’. Sindsdien
heeft de Britse werf meer dan 125
polyester jachten van meer dan 30 meter
gebouwd. In 2013 is het bedrijf overgenomen
door de Chinese Wanda Group.
Sunseeker heeft 2500 werknemers in
dienst en produceert jaarlijks 150 jachten
voor klanten in 74 landen en is daarmee
Werf in wording
een van de drie grootste jachtbouwers ter
wereld.
Icon Yachts
Icon Yachts werd in 2005 opgericht door
Ton van Dam en een groep investeerders.
Later kwamen er zakenpartners bij, onder
wie de huidige CEO Jen Wartena. In 2014
ging de werf failliet, maar maakte direct
een doorstart dankzij de Russische bankier
Alexander Mazanov. Eind dit jaar komt in
Harlingen een drijvende bouwhal van 130
meter en 25 meter gereed, waardoor de
bouwcapaciteit substantieel wordt vergroot.
De werf beschikt reeds over een bouwhal
met een droogdok van 150 meter lengte.
www.sunseeker.com
www.iconyachts.eu
Technische specificaties
Sunseeker 161
Lengte o.a.:
Lengte waterlijn:
Breedte o.a.:
Accommodatie:
Diepgang:
Snelheid:
Inhoud:
48,35 m.
46,70 m.
9,25 m.
vijf hutten
2,10 m.
20 knopen
<500 GT
In het westelijk havengebied van Amsterdam verrijst aan de
Basisweg de nieuwe werf van Royal Van Lent Shipyard. Er is
eerst een dok gegraven waarover een 35 meter hoge loods
wordt gebouwd, met ernaast werkplaatsen en kantoorruimten.
Op de nieuwe werf kunnen schepen tot 160 meter worden
gebouwd en uiteraard ook refits worden uitgevoerd. De locatie
grenst aan het Noordzeekanaal, ligt dus direct aan diep water
en het enige kunstwerk op de vaarroute richting zee is het
sluiscomplex bij IJmuiden. De Feadship-werf wordt begin
2019 in gebruik genomen en zal circa 150 nieuwe werkplekken
opleveren. De huidige werf op het Kaageiland blijft overigens
in gebruik. Het bedrijf, sinds 2008 in handen van het Franse
LVMH conglomeraat, is daar al sinds 1849 gevestigd.
www.feadship.nl
Foto Laurens van Zijp
׉	 7cassandra://KxUkUOb2AilONdwjL7eGh1EHPFo_EB8cLeCplnfo31o'0` [K> .׉ENicostasia, een
familieboot van
Van der Valk
Van der Valk Shipyard uit Waalwijk heeft het vierde jacht in de
Raised Pilothouse semi-custom range opgeleverd. De 26 meter
lange Nicostasia is gebouwd voor eigenaars die een kleinere Van
der Valk hadden en graag wat groters wilden. Het exterieur en interieur
is ontworpen door Guido de Groot.
Het is een familieschip, aangepast aan de wensen van de eigenaars.
Het interieur wordt gekenmerkt door heldere kleuren en whitewashed
eiken. Het benedendek herbergt een eigenaars suite over
de gehele breedte van 6,25 meter, met een walk-in closet. Verder
zijn er gastenhutten aan stuur- en bakboord, specifiek ingericht
voor de kinderen van de familie.
Open keuken
De compacte maar state-of-the-art open keuken is geïntegreerd
in de salon. Guido de Groot legt uit waarom: “Deze familie houdt
van socializen met gasten tijdens het koken. Ze wilden ook zoveel
mogelijk natuurlijk licht in dit gebied, wat we bereikt hebben door
oversized ramen in het stuurhuis en een spectaculair hoog plafond
in de keuken.”
De layout van de Nicostasia voorziet in een verhoogd stuurhuis
en een wijds open voordek. Het flybridge dek biedt afgezien van
de besturing ook ruimte aan zonaanbidders, een bar met koelkast,
wijnkabinet en een ijsblokjesmachine. Een u-vormige dinette
bevindt zich aan stuurboord. Hier zijn ook een 4,45 meter lange
tender en een waverunner gestationeerd.
De Nicostasia heeft een conventionele schroefas voortstuwing met
twee MTU 10V 2000 M93 diesels van elk 1502 pk, waarmee het
schip een topsnelheid van 25 knopen kan bereiken. De boeg- en
hekschroef zijn 30kW Electric 96V DC 3 fase. Twee 26kW Northern
Lights PX332K2 generatoren zorgen voor de stroomvoorziening.
Een elektrische Seakeeper 26 gyroscopisch stabilisatiesysteem
veraangenaamt de vaart.
www.wimvandervalk.com
53
Mulder met ThirtySix op goede spoor
Mulder Shipyard uit Zoeterwoude heeft het
nieuwe model Mulder ThirtySix (BN110)
verkocht. Omdat het schip al in aanbouw
is, kan het in het eerste kwartaal van 2019
worden opgeleverd.
Het exterieur van het motorjacht is
ontworpen door Claydon Reeves,
het interieur is van John Vickers; Van
Oossanen tekende voor de naval
architecture (Fast Displacement Hull
Form).
Directeur Dick Mulder: “We hebben veel
tijd en engineering geïnvesteerd in de
filosofie van de Mulder ThirtySix. Het is
een in alle opzichten geweldig schip. De
verkoop toont aan dat we op het goede
spoor zitten. Dat de boot ook voor charter
beschikbaar komt is een grote plus.”
BN110 gaat ‘Calypso’ heten en heeft als
vaargebied de Middellandse Zee, onder
management en charter door Ocean
Independence.
www.muldershipyard.nl
Technische specificaties
Lengte:
Breedte:
Diepgang:
Inhoud:
Motor:
Snelheid:
36,00 m.
8,00 m.
2,05 m.
298 GT
Twin Caterpillar
C18 diesels - 1.150 pk
16,80 knopen
Waterverplaatsing: 225 ton
Romp en opbouw: aluminium
Certificatie:
ABS+A1 Yachting
Service, MCA + LY3
nieuws van Nederlandse jachtwerven
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://Ha0oOU-H5eJbvoFM76GGKcY0WX6xFNX0q2hbUhRGV5Y*"` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://8BDsVg8plqKTIHi7H4sB3v93GWxIETiPUdlIJmwJL_o w` ׉	 7cassandra://ytTZSqH54OSaNZfYvxlUsLLJcjw2-Fu-xzlheprIe7gR`r׉	 7cassandra://QeY4kkRTlXBPtxxXf3xr4WRSBVdsN-DTiXfnuGqJb8E` ׉	 7cassandra://e50ei9BC8eQ0HskqNuVGZEfwSD_MFc3LkfUug0oujIIb͠\[]> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://bHyV_mbJwLm4LnfTLM1kqvJOGXuaobU0zemjKIIJ0C0 u``׉	 7cassandra://vkBk4rxwocST1u8nkND-DgcLYp64J21AWA0ToohcM6Ul`r׉	 7cassandra://gcMHfG-3le7EAPWO1LR9ldHqNFpXUYLU2gy8MTXe3qY"_` ׉	 7cassandra://p3CG6-E0qzxGKAQ4bI3b4kGjxl3PU5YYfKWA5NYO5L0 q͠\[]> /ۗנ[\> /ҁ )9׉Hhttps://www.jachtbouwactueel.nlGׁׁrנ[\> /Ӂ jj"9׉H 'mailto://info@oceanwideyachtinggroup.nlGׁׁrנ[\> /ԁ S̗9׉Hhttp://www.vanemstede.nlGׁׁrנ[]> / W̈9ׁHhttp://www.vanemstede.nlׁׁЈנ[]> / ̚9ׁHmailto:e.slager@vanemstede.nlׁׁЈנ[]> / d{9ׁHmailto:imf@vanemstede.nlׁׁЈנ[]> / }u̵9ׁH %mailto:info@oceanwideyachtinggroup.nlׁׁЈ׉EBedrijvenindex
Vind deelnemende bedrijven onder hun categorie, een jaar lang in het blad en op website www.jachtbouwactueel.nl
met logo, profielpagina, omschrijving of bedrijfspresentatie & hun nieuwsbriefberichten.
Ontwerp
Van Oossanen
Wijk Yacht Creation
Jachtbouw Consultants, Financierders
& Automatisering
Kuiper Verzekeringen bv
Emstede & Partners Advocaten
Lakken, anti-fouling & boatcare
Multi Painting
Mast Jachtschilders BV
International Paint
De IJssel Coatings
Awlgrip Europe
nC Marine
54
Bouwmateriaal & Constructie
Dictator
OnePush
Manoeuvreren, besturen en stabilieit
RotorSwing Marine
Power Transmissions Dordrecht
Jachtbetimmering & stoffering
Vyva Fabrics
De Graaf Watersport
Motoren, Aandrijving en toebehoren
Padmos marine & industrial diesel
Vetus NV
Clouds International
De Stille boot
Composiet
Curve Works
MC Technics
Scabro Tooling & Composites
Paul Dijkstra Composites
Technische Installaties
Asa Boot Electro
DG Rubber Holland BV
Mastervolt
Northern Lights
Faber Elektro Service
Comfort aan boord
Dometic
Webasto
Clion Marine
Amrit Watersport
Keuring & Kwaliteitscontrole
TQC
IMCI
Navigatie, Communicatie & Verlichting\
ShipModul Marine Electronics
Raymarine BeNeLux
Jachthaven- en werfinrichting
Inno-gie
Transport en Logistiek
MOL Logistics
Frisian Industries
Jachtbouw Nederland is het vakblad voor professionele bouwers van jachten en pleziervaartuigen, toeleveranciers, watersportbedrijven, vakgerichte opleidingen en -organisaties etc.
Gastschrijvers en kennispartners uit de branche onderschrijven met hun bijdrage de onafhankelijke formule van het vakblad. Persberichten, kennisbijdragen, reacties graag richten aan
redactie@jachtbouwnederland.nl. Deze worden niet automatisch geplaatst.
REDACTIE
Laurens van Zijp & Rens Groenendijk
Hoofdredactie: Henk van der Brugge
T 00 31 (0)184 48 10 40
E redactie@jachtbouwnederland.nl
www.jachtbouwnederland.nl
UITGEVER
Jachtbouw Nederland wordt onder
licentie uitgegeven en verspreid door
AcquiMedia, Henk van der Brugge
Brouwerstraat 2-4, 3364 BE Sliedrecht
www.acquimedia.nl
ADVERTENTIEVERKOOP EN
BLADMANAGEMENT
AcquiMedia, Thila Mos
T 0184 48 10 43
E thila@acquimedia.nl
Abonnement € 26,50 incl. BTW per jaar
AANMELDINGEN & MUTATIES
thila@acquimedia.nl
MEDIAVORMEN
Jachtbouw Nederland verschijnt 6 x per jaar in print en digitaal
en biedt met de websites en nieuwsbrieven van digitale
(internationale) mediapartners, de App en social media een
crossmediaal platform.
MEDIAPARTNERS www.jachtbouwactueel.nl en
www.dutchyachtbuilding.com
APP jachtbouwNL (iOS/Android) met gratis digitaal jaarboek
Disclaimer: AcquiMedia heeft deze uitgave op de meest zorgvuldige wijze samengesteld. AcquiMedia, (hoofd)redactie en auteurs kunnen echter op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de gegevens.
Uitgever, (hoofd)redactie en auteurs aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard dan ook, die het gevolg is van handelen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op de informatie in
deze uitgave. Copyright: Het is niet toegestaan om zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever foto’s of (gedeelten van) teksten uit deze uitgave over te nemen. Ook met toestemming is bronvermelding verplicht.
COLOFON
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://QeY4kkRTlXBPtxxXf3xr4WRSBVdsN-DTiXfnuGqJb8E` [K> .׉E~Te huur: Service Centrum Maashaven
Service Centrum Maashaven, een bedrijfsverzamelgebouw in Rotterdam Zuid,
biedt op korte termijn een complete faciliteit voor de bouw, onderhoud en/of
verkoop van pleziervaartuigen dan wel kleine beroepsvaartuigen.
Uniek gelegen in hart Rotterdam met open verbinding naar zee aan de Nieuwe
Waterweg, een rivier zonder snelheidsbeperkingen. Het pand is goed
bereikbaar over de weg en met openbaar vervoer.
• 3200 m2 bedrijfsruimte / 800 m2
kantoorruimte
• 90 m2 spuitcabine (ook voor
polyester werk)
• 10 tons bovenloopkranen
• 30 tons Bollegraaf bootlift
• 30 tons hydraulische bootwagen
met craddles
Service Centrum Maashaven
• heftrucks
• 80 m vaste kade met een
vloerbelasting van 20 ton m2
• 4000 m2
• parkeren op eigen terrein
Alles onder voorbehoud van acceptabele
voorwaarden en beschikbaarheid.
Brielselaan 69 - 73, 3081 AA Rotterdam E info@oceanwideyachtinggroup.nl T 06 511 80607
eigen water evt met steigers
Nautische advocaten
legal support in stormy times
Mr. Ivo M.F. van Emstede (l) Mr. Edwin H.J. Slager (r)
nautische advocaten
Jan Luijkenstraat 20, 1071 CN Amsterdam
T 020 675 94 94
Sinds 1987 gespecialiseerd in juridische kwesties
waarmee de ondernemer in de waterrecreatiebranche
geconfronteerd kan worden, daaronder begrepen
algemene voorwaarden, bouw en verkoop van
vaartuigen, reparatie/renovatie, jachthaven- en
jachtverhuurkwesties, het opstellen van diverse
contracten, incasso, etc.
E imf@vanemstede.nl
E e.slager@vanemstede.nl www.vanemstede.nl
Vele leden van HISWA Vereniging en de Nederlandse
Jachtbouw Industrie kozen Van Emstede & Partners
Advocaten reeds als hun huisadvocaat.
׉	 7cassandra://gcMHfG-3le7EAPWO1LR9ldHqNFpXUYLU2gy8MTXe3qY"_` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://ZwIyVXq1o6PN8FOAnFn7hNH8fQqRUb5oDo1axJZkVOU `׉	 7cassandra://yJfI5bWNGDftamw65PEALADKZUOKFfoTJQw-fHjQArÍN`r׉	 7cassandra://m_j7SEDTRO5m0sJ077Z_JHUKeyYBs0eIVeIfwGaQqls'` ׉	 7cassandra://Oh-b5OEkCMC4p9TC0K2QtbC_O_WMyTYsrL7nGWcyuLYy0͠\[]> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://DYqXqgui0tcyIMKh7HN0drlWoO2DLTVkIi72d3y5qOY L`׉	 7cassandra://TGn4rMYM1fJgN3hplTO8QFy5q07aMQLAOjDZcsXFz2c͋`r׉	 7cassandra://Phlvy6E3r00YUcH5NdVeki2BAuBUc8LOub8Y_96tGM8)R` ׉	 7cassandra://UC4IbzbogoPCBVFyOIaMc90j2EYQqyHcRzih4GJjWWIZ$͠\[]> /נ[]> /݁ }}9׉Hhttp://frers.design/Gׁׁrנ[]> /ށ }ԁ̜9׉Hhttps://www.royalhuisman.com/Gׁׁrנ[]> /߁ ԁ̉9׉Hhttp://www.waterdream.nl/Gׁׁrנ[]> / ̯9׉H  https://www.oceancoyacht.com/en/Gׁׁrנ[]> / ̪9׉Hhttp://www.amels-holland.com/Gׁׁrנ[]> / 1̫9׉Hhttps://www.royalhuisman.com/Gׁׁrנ[]> / "̖9ׁHhttp://www.amels-holland.comׁׁЈנ[]> /  ̚9ׁHhttp://www.builtbyoceanco.comׁׁЈנ[]> / 3̍9ׁHhttp://www.royalhuisman.comׁׁЈ׉EF40 meter zeiljacht standaard/‘custom built’
Pura, concept van
Huisman en Frers
Een team van Frers Design en Royal Huisman presenteerde op de Monaco Yacht
Show eind september een concept voor een zeiljacht van 40 meter. Het tot in het
kleinste details uitgewerkte project kreeg de naam Pura.
Pura is ontworpen door Mani Frers van het
gerenommeerde bureau Frers Design uit
Milaan. Mani is de derde generatie in het familiebedrijf
dat een groot aantal succesvolle
ontwerpen op zijn naam heeft.
De opdrachtgever kan bij de Pura kiezen
uit een groot aantal varianten voor het dek,
de romp en opbouw, binnen een gestandaardiseerd
frame, waardoor het toch het
predicaat ‘custom built’ kan hebben. De
basis van het project is een beproefd en betrouwbaar
technologie platform, waardoor
80 procent van de engineering al is gedaan.
Het gaat dan om voorstuwing, stroomgeneratoren
en energiemanagement, klimaat-,
hotel- en veiligheidsystemen en hydrauliek.
Ook de mast, tuigage en het zeilplan zijn
uitgewerkt.
56
De romp is van Alustar; de opbouw een
combinatie van composiet en aluminium.
Mast en giek zijn van composiet.
Het onderhoud van het zeiljacht is ‘preplanned’,
tegen vaste kosten. Een vaste
technische man van de werf geeft daarover
advies en biedt ook op afstand assistentie.
De boordsystemen kunnen realtime worden
gemonitord.
Door het innovatieve concept kan de levertijd
sterk worden bekort.
http://frers.design
www.royalhuisman.com
Technische specificaties
Waterverplaatsing:
Lengte waterlijn:
Grootzeil:
Lengte
Breedte:
Stagzeil:
Fok:
circa 125 ton
o.a. 38-43 m.
35-36 m.
8 m.
443 m2
131 m2
298 m2
Een artist’s impression van een Pura in modern
gelijnde uitvoering.
De opdrachtgever kan de Pura een uiterlijk naar
eigen inzicht geven. Dit zijn reeds uitgewerkte
varianten, klassiek, retro en modern. De onderhuidse
techniek is identiek.
Waterdream dagboot
primeur in Cannes
Het bedrijf van prins Bernhard van Oranje introduceerde de Waterdream 65’ California, een
dagboot van bijna 19 meter, vorige maand op het Cannes Yachting Festival in Frankrijk.
De Waterdream ‘65 California is een dagboot om snel
mee te varen (max. 38 knopen) en te loungen.
Van Oranje is medeverantwoordelijk voor
het ontwerp: “Samen met Mulder Design
werken we al drie jaar aan het creëren van
iets heel unieks met een tijdloos ontwerp,
dat klassieke buitenlijnen combineert
met een modern interieur, uitstekende
kwaliteit en handling.”
De 65’ California is op de waterlijn 18,23
meter lang en 5,40 meter breed. In
een garage is ruimte voor een tender.
Benedendeks is een loungeruimte en
accommodatie voor zes gasten, een
douche, keuken en toilet. Met twee Volvo
Penta’s IPS 1200 motoren haalt de boot
een topsnelheid van 38 knopen. Optie
is een upgrade naar IPS 1350, goed voor
40 knopen. Het casco is gebouwd door
Bloemsma in Makkum; de boot is afgebouwd
door Gebroeders van Enkhuizen
in Makkum.
De Californische lijn wordt de komende
jaren uitgebreid. “Ik ben erg dankbaar
dat een goede vriend mij het vertrouwen
heeft gegeven om deze (water)
droomboot voor hem te ontwikkelen”,
aldus Van Oranje. “De Californische lijn
is een uitstekende toevoeging voor de
Waterdream-familie. Een echt Nederlands
handgemaakt meesterwerk.”
Waterdream werd in 2012 opgericht door
Van Oranje. Het bedrijf laat snelvarende
sloepen van aluminium in Nederland
bouwen, onder meer bij KM Yachtservices,
en liet vorig jaar door Scheepswerf
Talsma in Franeker een elektrisch
aangedreven limo tender van 17,8 meter
bouwen voor het vervoer van gasten van
het Sir Adam Hotel in Amsterdam.
www.waterdream.nl
Jachtbouw Nederland 5
nieuws van Nederlandse jachtwerven
׉	 7cassandra://m_j7SEDTRO5m0sJ077Z_JHUKeyYBs0eIVeIfwGaQqls'` [K> .׉EPDar van Oceanco valt
direct in de prijzen
Bijzondere feature van de Dar is het
reflecterende glas. Foto Francisco Martinez
Het 90 meter superjacht Dar, dat Oceanco in Alblasserdam deze
zomer opleverde, is al direct in de prijzen gevallen. Tijdens de Monaco
Yacht Show werd het schip onderscheiden met awards voor
‘Best Exterior Design’ en ‘Finest New Superyacht’ Award. In Cannes
won de Dar de ‘World Yacht Trophy Award for Yacht of the year’.
Het exterieur van het superjacht met stalen romp en aluminium
opbouw is ontworpen door DeBasto Design. Het interieur is van de
hand van Nuvolari Lenard. Het is het eerste in Nederland gebouwde
jacht met het officiële Lloyd’s Register Integrated Bridge System
(IBS) keurmerk. De naam Dar betekent ‘huis’ in het Arabisch en
‘geschenk’ in het Russisch.
Amels 242 verkocht
Jachtbouwer Amels heeft een 74 meter lang motorjacht verkocht
uit de Limited Editions Range, een Amels 242. Het exterieur van
het superjacht is ontworpen door Tim Heywood. De koper werd
vertegenwoordigd door Merle Wood & Associates.
“Dit jacht laat opnieuw een ander karakter zien in de Amels
Limited Editions”, aldus Rutger Dolk van het commerciële team
van Amels. “De mogelijkheid om een bewezen platform van hoge
kwaliteit, dat comfort en een rustige vaart biedt, aan te passen
aan de wensen van de klant is de reden dat de Limited Editions
het zo goed doen. Ook de korte levertijd speelt een rol bij onze
aantrekkelijke propositie”.
Sinds de oplevering van de eerste Amels 242 drie jaar geleden,
Huisfit neemt Eos en Athena
tegelijkertijd onderhanden
De refit-afdeling van Royal Huisman, Huisfit,
neemt de komende maanden in Harlingen twee
van de grootste zeiljachten ter wereld onderhanden,
de 90 meter lange Athena en de 93 meter
lange Eos.
De driemaster Athena is in 2004 opgeleverd
door Royal Huisman. De door Pieter
Beeldsnijder en Dykstra Naval Architects
ontworpen schoener heeft intensief over de
wereldzeeën gevaren en is altijd uitstekend
onderhouden. In 2014 stuurde Huisfit een
’flying squad’ met specialisten voor esthetische
en technische updates terwijl het schip
in de Middellandse Zee voer. Het is geen
geheim dat de eigenaar het schip te koop
heeft gezet. Omdat de Athena op moet voor
de 15 jarige keuring voor Lloyds-classificatie,
wordt het hele schip onder de loep genomen.
Zo worden de hoofdmotoren en generatorsets
gereviseerd, krijgt de tuigage een beurt, wordt
teak vervangen op het hoofd- en brugdek en
zal het gehele schip worden geverfd.
Eos
De driemaster Eos, tot voor kort het grootste
zeiljacht ter wereld, werd in 2006 door
Lürssen in Bremen opgeleverd. De eigenaars
van de Eos waren volgens Royal Huisman
zo onder de indruk van de kwaliteit van het
onderhoudswerk in Nederland door de jaren
heen, dat ze besloten de ‘grote beurt’ ook
door Huisfit te laten uitvoeren, zodat het
schip weer jaren meekan. Bert Tromp van
Huisfit: “Terugkerende klanten zijn de beste
ambassadeurs voor een werf. We zijn zeer
vereerd dat we tegelijkertijd aan ’s werelds
vijfde en zesde grootste zeiljachten mogen
werken. Dat is nogal een compliment voor
Huisfit.” De MTU 4000 serie hoofdmotoren
krijgen een grote beurt, drie generatorsets
worden vervangen, stabilisatoren, pompen,
roer/roermotor, gearboxes, shaft lines en tal
van boordsystemen worden onderhouden. De
Rondal tuigage wordt nagelopen en het gehele
schip krijgt een verf-/vernisbeurt. Beide
schepen worden in Harlingen uit het water
gehaald en in hallen geplaatst, zodat het werk
in de winter binnen uitgevoerd kan worden.
www.royalhuisman.com
De Athena
(voorgrond) en Athena
gefotografeerd door
de bemanning bij een
eerdere samenkomst.
De opbouw van de Dar is voorzien van reflecterend glas, op veel
plaatsen met panoramisch uitzicht, van voet tot plafond. Het
gehele bovendek is gereserveerd voor de eigenaren. Het interieur is
geheel in lijn met het exterieur. De eigenaars wilden geen donkere
houtsoorten. Er is gebruik gemaakt van geavanceerde alternatieve
materialen.
Het schip haalt 20 knopen met twee MTU 20V 4000 M73L diesels
van elk 4828 pk.
De naval architecture is van Oceanco/Azure.
www.builtbyoceanco.com
heeft dit type zich opgewerkt tot het meest succesvolle jacht ter
wereld in het 75 meter-segment. De volgende Amels 242 is reeds in
aanbouw en kan midden 2020 worden opgeleverd.
www.amels-holland.com
57
nieuws van Nederlandse jachtwerven
Jachtbouw Nederland 5
oktober 2018
׉	 7cassandra://Phlvy6E3r00YUcH5NdVeki2BAuBUc8LOub8Y_96tGM8)R` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://lflQcfLfU_ibdoCGctTM4i4DdH8BBtkT_rNowuvlQTw V`׉	 7cassandra://qeJMWJRX0Q9GTC0-VzRmX3dDMtS7fwlZsLddvZ5hnMIa`r׉	 7cassandra://2WDkp3BgjBsAsxK9lNIezwPxPXjzXZ2Eia0pNwFZVMU"` ׉	 7cassandra://133m9LCcg0lDsdJewW1vNBvhvHAT1_v9zfBapH5TSWw C͠\[^> /ט  Bu׉׉	 7cassandra://ta14MivqwEZCNExs4tlUmHuf9dRy55mARwQqa9erRAg N:`׉	 7cassandra://LhgNqTdc5K9n8JADqTrW0povDFnfr1-emG8gdTKLS-Ug`r׉	 7cassandra://WbhG9fotNU5DiF6iO8wIEU-Setuifbj2At2DMEHa2Ys'3` ׉	 7cassandra://cnwZND5vdpndVTiA5gAZ1ngAHQOF2UD4NPmaRdokY_w -G͠\[^> /נ[]> / |k9׉Hhttps://www.gisatex.de/Gׁׁrנ[]> / S̱9׉Hhttp://www.northern-lights.com/Gׁׁrנ[]> /  (9׉Hhttps://www.dmsholland.comGׁׁrנ[]> / 
<9׉Hhttp://www.metstrade.comGׁׁr׉EMARINE GENERATORS
Flooring·Wall Covering·Mattresses
SUPERIOR QUALITY
BUILT TO LAST
INNOVATIVE DESIGN
ENGINEERED FOR EASY SERVICE
WORLDWIDE SUPPORT
350+ DEALERS IN 40 COUNTRIES
Request catalogue and
patterns for free
Tel 0049 71 21 9090390
www.gisatex.de
YACHT POWER BV
+ 31 514 533825
kmaronier@northern-lights.com
www.northern-lights.com
Visit us at stand 12.915
and the Holland Room
DURABLE. RELIABLE. SIMPLE.
׉	 7cassandra://2WDkp3BgjBsAsxK9lNIezwPxPXjzXZ2Eia0pNwFZVMU"` [K> .׉EYOU’RE INVITED!
REGISTER YOUR FREE VISIT
METSTRADE 2018 will welcome more than 1550 exhibitors and thousands of
your marine industry peers from around the world to Amsterdam. Join us this
November to broaden your network and learn about the latest innovations
from the industry at the biggest and most visited B2B leisure marine
equipment show.
METSTRADE FEATURES
13 - 14 - 15
November 2018
RAI Amsterdam
The Netherlands
ORGANISED BY
POWERED BY
MEMBER OF
OFFICIAL
METSTRADE
MAGAZINE
OFFICIAL
SYP
MAGAZINE
OFFICIAL
MYP
MAGAZINE
׉	 7cassandra://WbhG9fotNU5DiF6iO8wIEU-Setuifbj2At2DMEHa2Ys'3` [K> .[K> .BבCט   Bu׉׉	 7cassandra://xOhAdHd_xYWKrWWx3Pt7NEi_qO7whzcJaXx9ZgCZ1Z8 ű`׉	 7cassandra://7CScA_7OgxM32CbdrcX6AMm4IUqyuizWouzCkj-iKZIOw`r׉	 7cassandra://q-9jbSnppLMPE_79hMyMWa9xyOmLP5-CSy2qxSH9iOYf` ׉	 7cassandra://NDVvGKLKSgQ1RBPevPel8imgP4DbTCnCXPLq86wCurE CQ6͠\[^> 0נ[^> 0  :%!9׉H !http://www.raymarine.nl/quantum2/Gׁׁrנ[^> 0 /f9׉H !http://www.raymarine.nl/quantum2/Gׁׁr׉EaVERHOOG UW BEWUSTZIJN
MET CHIRP RADAR EN DOPPLER OBJECTIDENTIFICATIE
De combinatie van Axiom® en onze
nieuwe Quantum 2 Doppler radar
maakt navigeren veiliger, door het
in de kleur rood weergeven van
inkomende objecten en in groen van
afgaande objecten. In gebieden met
veel verkeer zijn bewegende objecten
zo in één oogopslag herkenbaar
Dankzij de volledig automatische MARPA en TrueTrails
objecthistorie brengt de combinatie van Axiom display en
Quantum 2 radar uw veiligheid naar een ongekend niveau.
Ontdek het zelf op raymarine.nl/quantum2
Afb eeldingen dienen enkel ter illustratie.
Foto: iStockphoto
׉	 7cassandra://q-9jbSnppLMPE_79hMyMWa9xyOmLP5-CSy2qxSH9iOYf` [K> .׈E[K> .[K> .B) +Jachtbouw Nederland oktober 2018   digitaalOp de cover van het oktobernummer een artist's impression van het 48 meter lange aluminium superjacht dat Icon Yachts in Harlingen gaat bouwen voor Sunseeker, een van de grootste jachtbouwers ter wereld. De werven zijn een partnership aangegaan.
Verder nieuws rond de vakbeurs METSTRADE, die van 13-15 november wordt gehouden in de Amsterdamse RAI. Plus een presentatie van tientallen producten waarmee toeleveranciers aan de jachtbouw de show gaan stelen.
Een greep uit de artikelen:
*Menno van Dijk van STUDIO DELTA wil niet in het vaarwater van designers zitten en legt daarom steeds meer het accent op naval architecture. “Vertel ons maar wat je visie is, dan maken wij er een goed varend schip van. Daar draait het uiteindelijk om: een zeewaardig schip met een optimaal vaargedrag.”
*ELLING SHIPBUILDING overleefde in 2016 een grote brand en bouwt onverdroten drie modellen polyester motorjachten, meer zullen het er niet worden. “We zijn conservatief als het de modellen aangaat, maar we willen de modernste technieken toepassen”, zegt directeur Anton van den Bos. Zo gaat hij het prototype uittesten van een nieuw 3-in-1 stabilisatiesysteem van DMS HOLLAND.
*SDSI, Support Design Styling and Illustrations, 'vertaalt' ontwerpen van interieurs van superjachten naar engineeringsniveau.
*Alexander de Vos bouwt op zijn historische scheepstimmerwerf KLAAS HENNEPOEL in Warmond een reconstructie op schaal van een overnaadse boeier.
[IBb