׉?<ׁB! #בCט ? ?{u׉׉	 7cassandra://a7jRFA9b5cS_JG0HtmosrqNdbWXr95flxJS-dvSmI4A `׉	 7cassandra://CxWQt0LqJ5X15VCMIzc1LZkNeHiy9eHvHk8SS4T5CLws;`t׉	 7cassandra://ZYsA7gN5h13J7m08vCM35iYA0QbjzvgwqkQmbQGjzOw'J` ׉	 7cassandra://kYCNoBewKDdzAfEA59HZa5r29cS1Gn0spZeTWpOkbJI ݹ͠`a,wj3׈Ea,wj3׉Everwonder
magazine
Laat de
oxytocine
stromen
DE KRACHT VAN
ONTSPANNING
ANNA
VERWAAL
Het begint al
(ver) voor je
geboren wordt
Bewonder en
DE MOOISTE GEBOORTEFOTO’S
EN OOK: FLOATEN VOOR BABY’S | DE MOOISTE MAMA- EN BABYMUSTHAVES | VADERS AAN
HET WOORD | VOORBEREIDEN OP JE BEVALLING | BEVALLEN IN BAD | ALS HET ANDERS LOOPT
verwonder
Alles rondom zwangerschap, baby's en moederschap voor (aanstaande) ouders in Noord-Nederland
׉	 7cassandra://ZYsA7gN5h13J7m08vCM35iYA0QbjzvgwqkQmbQGjzOw'J` a,wj3Ɓa,wj3Ł~{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://xGK53iEMcrfKgRGhKkz7TC5yKbrMPi1pKgQmWA-_AZ0 8`kp׉	 7cassandra://EMc4kQ8rnLXZ7i2Y5wv-E6QWfqahWW7VbheB06RroDMͱ`׉	 7cassandra://jPWsShfhE4Arb7OFGa-ac56FR6OOXAO64LvOjDyvxto:` ׉	 7cassandra://v1Atcz3Oh-gcXty3mXCaDQEp5l97PRVupzBRosFTLI4 Ȩ5Z͠
a,wj3י	׉H !http://www.verwonderfotografie.nlGah 
dי	׉Hhttp://alittlelovelycompany.nlGayg B׉E׉	 7cassandra://jPWsShfhE4Arb7OFGa-ac56FR6OOXAO64LvOjDyvxto:` a,wj3׉EVOORWOORD
verwondering
K
MARJOLEIN ROOSSIEN | Samenwonend
in Assen met Harriët | Mama van Ruben*,
Tess & Finn | Geboortefotograaf sinds 2015
♥ verwonder momentjes ♥ mooie gesprekken
♥ uitwaaien op Ameland ♥ kleuren van de
zonsondergang ♥ warme chocolademelk met
slagroom
Liefs
erwonder
fotografie
Marjolein
verwonder magazine
3
NU IS HET MOMENT DAAR EN KAN DE
BEGINNEN
Kan iemand me even knijpen? Ik kan het soms nog steeds niet geloven dat ik
gewoon het voorwoord schrijf van mijn eigen Verwonder magazine. Een wens
die jaren geleden in mijn gedachten is gekropen en een droom die nu uitkomt.
Geboortefotografie was toen ik begon in 2015 nog erg onbekend. Ik heb op
veel verschillende beurzen en markten gestaan om (aanstaande) ouders kennis
te laten maken met deze krachtige foto’s van zo’n belangrijk moment uit het
leven. Tijdens deze beurzen ging het van “iewl” en “je laat je ontplofte egel toch
niet vastleggen” naar “wauw” en “dit is prachtig!”.
Tijdens al deze momenten ontmoette ik veel andere geweldige ondernemers.
Allen werkend vanuit hun hart en allemaal met een enorme drive om het verschil
te maken voor ouders. Alle evenementen waren waardevol en toch voelde
ik dat het ook anders kan. Ik voelde dat wanneer we zouden gaan samenwerken
er veel moois zou kunnen ontstaan. Zo plantte ik een zaadje in mijn gedachten
en stilaan ontkiemde dit zaadje en ontstond er een droom. Een droom om al het
moois te bundelen in één magazine.
Een magazine voor jou als (aanstaande) ouder. Zonder oordeel maar wel met
het letterlijk op tafel leggen van verschillende opties. Waardoor je weet dat er
altijd keuzes zijn en of je nou linksom of rechtsom gaat, dat je weet dat alles
goed is. Ik geef je mooie, eerlijke, positieve en warme verhalen om jou te laten
voelen dat je niet alleen staat. Het ouderschap is soms rauw (en rouw) en toch
overstroomt je hart keer op keer van liefde.
De ontwikkeling van het magazine voelde ook een beetje als opnieuw moeder
worden; verheugd uitkijkend naar het moment waarop het magazine zou worden
geboren.. Ik heb slapeloze nachten gehad, tranen laten rollen, maar ik heb
vooral ontzettend veel dankbaarheid mogen voelen.
Nu is het moment daar en kan de verwondering beginnen.
Geniet van al het moois wat je nu in je handen hebt!
a,wj3ȁa,wj3ǁ}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://cgyzx2N0N_Xfi9nLptqsTXKwmyxUHc2QmsmAlN7hzkY *0`kp׉	 7cassandra://a01zG5hasg0fCFGzSd85QcjBpY5pb0UbIo4XxBg8hKcͽ`׉	 7cassandra://Hh59bbRqgFBL5vz2d-9Ih7k-CzbQkioKJX1rvBimkwU@` ׉	 7cassandra://oMcYpWiqUD0rBZYbpFh1OD5ZEJvKCJ3FwVAIORL3V1E u͠
a,wj3׉Everwonder magazine
INHOUD
Jouw bevalling
Hoe bereid je je voor?
7x cursus
Zeven fijne zwangerschaps cursussen
uit Noord-Nederland
Things we love
Prachtige producten met zorg
uitgekozen, speciaal voor jou!
Doula? doen!
Een doula is er écht voor jou
Je bevalling in beeld
Zo waardevol is geboortefotografie
Interview met
Anna Verwaal
“De prenatale en perinatale
periode is de meest vormende tijd
van je hele leven”
Ontspan en geniet
3x ontspannen tijdens je
zwangerschap
Dragen van je kindje
Zo doe je dat veilig
De baby spa
Méér dan ontspanning alleen
Een succesvol borst -
voedingsavontuur
Natuurlijk, maar niet vanzelfsprekend
Fit tijdens je
zwangerschap
Gezond en actief op weg
4 verwonder magazine
46
42
36
39
39
32
26
20
16
20
14
06
08
׉	 7cassandra://Hh59bbRqgFBL5vz2d-9Ih7k-CzbQkioKJX1rvBimkwU@` a,wj3׉ELekker slapen
Het ouderschap stopt
niet op het moment dat
de zon onder gaat
Als het anders loopt
Liefdevolle verhalen met
een randje
Vaders in gesprek
Als kinderen krijgen niet
vanzelf gaat
Worstelingen in het
moederschap
Een sneak preview uit
Aanmoederen
58
36 26
Ken je dit al?
Heb jij al eens gehoord van
Moxa, Rebozo of Lutje Potje?
64
60
EN OOK NOG
Hypnobirthing
Het geboorteplan
Pak je eigen regie
Bevallen in bad
Shopping
Wist je dat?
Waar was jij?
De pretecho
Shopping
Je bent moeder!
Taal voor taal
Shopping
Column
1 1
1 2
1 3
1 8
1 9
2 5
2 9
3 0
3 1
3 5
4 5
5 0
5 1
Van de redactie en colofon 6 2
De favorieten van Judith
6 6
52
58
48
verwonder magazine
5
a,wj3ʁa,wj3Ɂ}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://ig-1KOnpKxRudGqeEPfXq1uzMj0DoDmxSJ3Gn1O1zhU  `kp׉	 7cassandra://CaA7fO-VPOxvKcmBfA4T3uYlmHXaNduR2XXUpjDAMHcͦ`׉	 7cassandra://bxz9u6cie2FBIvQi2ks9UASIFbG4rauhtSg7aIHck5g3:` ׉	 7cassandra://tfvvzeslX3X6DTl78pTzIZc2ZKwe-g8PPOw52SMAFTc ͠
a,wj3 ׉E/A
JOUW
Anders dan je misschien denkt, blijkt uit onderzoek dat
hoe er tijdens je bevalling met je werd omgegaan belangrijker
is, dan welke ingrepen zijn gedaan en of de bevalling
fysiek zwaar was. Mirjam Medema, verloskundige,
geeft aan: “Ik denk dat het belangrijker is dat je als zwangere
begrijpt én instemt met wat er gebeurt, dan wát er
precies gebeurt. Het is belangrijk dat je jezelf gehoord
voelt, serieus genomen bent en er met je gecommuniceerd
is. Ook als het anders loopt dan gehoopt. Hoeveel
pech je ook hebt; als je gehoord en gezien wordt, neemt
dat een groot deel van de kater weg.”
VOORBEREIDEN
Óf en hóe je je als zwangere het beste kunt voorbereiden
op je bevalling? Dat is voor iedereen verschillend. Mirjam
vertelt: “De één leest bij 12 weken alles wat los en
vast zit. De ander wacht tot een vraag in haar opkomt
en begint ‘pas’ bij 34 weken te kijken richting de bevalling.
Maakt alles weten wel gelukkig? Je kunt natuurlijk
veel willen weten, omdat je graag voorbereid bent
en zo keuzes kunt maken. Maar teveel informatie kan
ook zorgen voor verkramping. Als je controle wilt hebben
op het lichamelijke proces van bevallen en teveel
‘in je hoofd kruipt’, wordt je bevalling vaak niet veel gemakkelijker.
Controle hebben op waar, hoe en met wie
je wilt bevallen werkt juist weer heel goed.”
6 verwonder magazine
Uit onderzoek blijkt dat moeders die een gevoel van regie hadden
tijdens hun bevalling gemiddeld veel beter op hun bevalling
terugkijken. Maar hoe bereid je je voor en hoe pak je die regie?
TEKST JOSÉ BUITER & ELIEN PADJE BEELD VERWONDER FOTOGRAFIE I.S.M. MIRJAM MEDEMA
bevalling
Het is dus belangrijk om je gezien en gehoord te voelen.
Tijdens je bevalling is dit soms lastiger dan je denkt.
Aan de ene kant door het huidige zorgsysteem en aan
de andere kant doordat in ons systeem de overtuiging
Doctor knows best zit. Mirjam geeft aan dat de drukte
op de verloskamers, de cultuur binnen de geboortezorg
en doordat het in onze cultuur niet altijd gebruikelijk
is om voor jezelf op te komen, maakt dat veel vrouwen
niet gehoord worden. Toch zijn er manieren om de omstandigheden
zó te maken dat je de grootste kans krijgt
op goede zorg.
Onderschat allereerst je eigen instinct, zeker als je
zwanger bent, niet. Voor hoe je straks op deze memorabele
dag terugkijkt, is het belangrijk om dit instinct
niet te onderdrukken. Door bewust te zijn dat je bevalling
de volle aandacht vraagt, te weten dat je écht wat
van je zorgverlener mag vragen én je te beseffen dat je
assertief mag zijn tijdens je bevalling, kun je voor jezelf
de beste omstandigheden creëren. Weet wat lastig is en
maak vooraf als vangnet een ‘gebruiksaanwijzing’ voor
de mensen rondom jouw bevalling.
KIJK NAAR JEZELF
Mirjam geeft aan: “Ik denk dat het belangrijk is te kijken
naar hoe jij bent. Niet teveel praten over de scena׉	 7cassandra://bxz9u6cie2FBIvQi2ks9UASIFbG4rauhtSg7aIHck5g3:` a,wj3׉EKIJK NAAR WAT
WERKT VOOR JÓU
rio’s, maar vooral veel over jezelf. Wat werkt voor jou?
Waar voel jij je goed bij? Ben je iemand die graag beslissingen
over laat aan de professional (de verloskundige
of dokter) óf vaar jij liever op je eigen koers en intuïtie?
Maar het kan natuurlijk ook dat je er tussenin zit en
graag overlegt met je zorgverlener. Je partner kan je
hierbij ook inzicht geven; die weet soms heel goed waar
jij goed op vaart.”
Kijk ook naar hoe je partner is. Bekijk waar zijn jullie
samen goed in als team? En weet ook dat als je partner
niet degene is die jouw grenzen heel goed kan bewaken
of communiceren met de zorgverlener niet fijn vindt, je
altijd een doula of andere geboortepartner (extra) mee
kunt nemen. Iemand die juist het stukje kan oppakken
waar jij of jullie moeite mee hebben. Niet om voor jou te
beslissen, maar wel om die time-out te pakken en om te
overleggen of even mee te sparren.
DE KEUZE IS AAN JOU
Bedenk: het is jullie bevalling. Niet die van je zorgverlener.
Op het moment dat je zegt ‘ik wil zelf beslissen’,
wil je niet dwars zijn of is het niet zo dat je de zorgverlener
niet vertrouwt. Mensen willen namelijk graag over
hun eigen lijf beslissen (en mogen dat ook). Niet zo gek
ook: als we kijken naar de psychologie zijn mensen het
gelukkigst als ze autonomie ervaren, als de relatie met
anderen om hen heen goed voelt en als ze iets zinvols
doen. Zelf willen weten wat je mogelijkheden zijn (er is
zoveel meer mogelijk dan je denkt!) en zelf ook (mee)
beslissen. Weet dat je ook echt in alles een keuze hebt en
altijd mag vragen om uitleg en/of meer tijd.
ZWANGER
NA EEN NARE
ERVARING?
Als je een eerdere bevalling
als naar of zelfs traumatiserend
hebt ervaren, weet
dan dat je hier juist ook
met de zorgverleners over
kunt praten. Je kunt alleen
of met je verloskundige
een afspraak maken in het
ziekenhuis om te praten
over wat je vorige keer als
onprettig hebt ervaren,
zodat daar rekening mee
kan worden gehouden
voor je volgende ervaring.
Mirjam geeft aan: “Alvast
iets vast laten leggen in
je dossier is niet gek. Dan
is het beschikbaar op het
moment dat jij bevalt en
hoef je er dan niet meer
over te praten of voor te
strijden”.
verwonder magazine
7
a,wj3́a,wj3ˁ}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://h7yeLYCSkejH_7pK1BL62186Edh7pH6cb56prs3jH8E 6`kp׉	 7cassandra://Zjq1rgDdiEzp5-I8cTflJNAueE-xOdIyI88MdKyitGwͪ7`׉	 7cassandra://bY1UzPWxs8mSs0VsjbrBfetm6VcpfVpGzdExRHzxU0o4V` ׉	 7cassandra://PlUdk2faAF703uguU15dcFMtKhLpDqdDgx3Co8FaNIM 8J͠
a,wj3"נa,wj3+ T9ׁHhttp://dubbelzen.nlׁׁЈנa,wj3* )9ׁH -http://kraamzorghetgroenekruis.nl/cursussen/oׁׁЈי	׉Hhttp://leoniewinkel.comGai ̿̀י	׉Hhttp://deearrebarre.nlGaj azי	׉Hhttp://samenbevallen.nlGak zי	׉Hhttp://welcometomankind.nlGal +6̖נa,wj3) O9ׁHhttp://babyenco.nlׁׁЈ׉ELEONIE WINKEL
Leonie bereidt je, met haar cursus, graag fysiek, mentaal en emotioneel
voor op de bevalling. Ze combineert hierbij Hypnobirthing,
Spinning Babies, Mindfulness en fysiologische kennis. Je leert meer
over de fysiologie van bevallen en over je opties thuis en in het
ziekenhuis. Leonie daagt je uit om te kijken naar welke opties het
beste passen bij jullie. De cursus is net zo leerzaam voor je partner als
voor jou, omdat juist hij of zij ook veel handvatten krijgt voor bijvoorbeeld
pijndemping, massage en praktische voorbereiding.
Zo kunnen jullie als stel samen bewust tijd en ruimte vrijmaken voor
het voorbereiden op je bevalling en het komende ouderschap.
leoniewinkel.com (in Groningen en online)
WELCOME TO
MANKIND
Even wat anders.. een zwangerschapscursus
speciaal voor
mannen! Welcome to Mankind.
Deze volledige online cursus met
community bestaat uit meer dan
vijftig afleveringen verdeeld over
drie modules: zwangerschap,
bevalling en je nieuwe leven. In
de cursus gaan ‘de Ervaders’, een
mannelijke verloskundige en een
psychologe alle onderwerpen bij
langs. Nu heeft je man geen excuus
meer! Perfect om cadeau te
doen en zelf kun je dan stiekem
natuurlijk ook meekijken.
welcometomankind.nl (online)
DE EARREBARRE
Op zoek naar een actieve zwangerschapscursus,
waarbij je niet alleen
veel over je bevalling te weten komt,
maar ook aan de slag gaat met
oefeningen voor je rug en bekkenbodem?
Halberta van de Earrebarre
is Oefentherapeut-Mensendieck en
gebruikt haar kennis over houdingen
en beweging om de kans op klachten
als lage rugpijn en bekkenpijn te
verminderen of voorkomen in haar
ZwangerFit cursus. De oefeningen
zijn op verschillende niveaus te doen,
waardoor de lessen ook te volgen zijn
als je al bekkenklachten hebt.
De oefeningen worden gecombineerd
met voorbereiding op de
bevalling. Natuurlijk komen ook de
houdingen aan bod, net als ademhalingstechnieken,
mogelijke complicaties
en het maken van een bevalplan.
deearrebarre.nl (in Hardegarijp en
Goutum /Leeuwarden)
7x
8 verwonder magazine
cursus
Een zwangerschapscursus kan een fijne voorbereiding zijn op je bevalling.
Met je partner, zonder partner, in een groep of juist live of online. Er is volop
keuze. Er zijn tal van mogelijkheden waardoor jij de zwangerschapscursus kunt
kiezen die helemaal bij jou past. Wij hebben zeven fijne cursussen, allemaal uit
Noord-Nederland, voor jou op een rijtje gezet. TEKST JOSÉ BUITER
SAMEN BEVALLEN
De naam zegt het al: Samen Bevallen is een zwangerschapscursus
die je in z’n geheel samen volgt. Zijn jullie nieuwsgierig
hoe een geboortedag er écht uit kan zien, met jullie verloskundige
of (misschien onverwacht) met de gynaecoloog? Samen bevallen geeft
jullie beiden praktische informatie over de verschillende fases van de
bevalling, pijnbestrijding, houdingen en medische hulp. Naast de theorie,
leer je in het praktische gedeelte van de cursus onder andere
ademhalingsoefeningen die de kans op hyperventilatie serieus
verkleinen en is er aandacht voor verschillende (pers)houdingen.
samenbevallen.nl (op verschillende plekken door
heel Nederland)
׉	 7cassandra://bY1UzPWxs8mSs0VsjbrBfetm6VcpfVpGzdExRHzxU0o4V` a,wj3׉EBABY & CO
Naast het geven van zwangerschapscursussen, is Olga ook doula.
De informatie en ervaring die ze ziet, voelt en ervaart tijdens ‘haar’
bevallingen als doula, neemt ze mee in de cursus. Hierdoor is een
praktische, nuchtere en positieve cursus ontstaan.
Ademhalingstechnieken, natuurlijke pijnbestrijding – denk aan
ontspanning, massagetechnieken met een rebozodoek, bevallen in
bad en de geboorteTENS – en alles over keuzes die je hebt tijdens
de bevalling komen aan bod.
Wanneer het Corona-wise weer kan, geeft Olga ook speciale Spraakwater-cursussen
waarbij je in zeven bijenkomsten naast de theorie uit
de reguliere cursus, ook met een sportdocent aan de slag gaat in het
water. Een zwangerschapscursus en –zwemmen in één dus.
babyenco.nl (in Leeuwarden, Akkrum en online)
DUBBEL ZEN
O WEE!
Vanaf de 27e week van je zwangerschap kun je terecht bij de
zwangerschapscursus van het Groene Kruis: O Wee! In zes bijeenkomsten
wordt je door de zwangerschapsdocent voorbereid op jullie
bevalling. De cursus is ontwikkeld in samenwerking met verloskundigen,
lactactiekundigen, fysiotherapeuten en kraamverzorgenden.
Naast informatie over de bevalling, is er ook veel aandacht aan de ongemakken
tijdens de zwangerschap, hoe een goede houding verschil kan maken, de
kraamtijd en periode daarna. De helft O Wee! volg je samen met andere
zwangeren, de andere helft mag je partner ook mee.
kraamzorghetgroenekruis.nl/cursussen/o-wee
(in Groningen, Hoogezand, Stadskanaal, Veendam
en Winschoten)
In haar uitgebreide online zwangerschapscursus
combineert Doete haar
verloskundige kennis & ervaringen met
de ontspantechnieken van Hypnobirthing.
Vanuit positiviteit, vertrouwen
en ontspanning begeleidt ze jou én je
partner naar een meer ontspannen
geboorte. Met veel kennis, affirmaties,
visualisaties en ademhalingstechnieken
krijgen jullie de tools in handen voor een
meer ontspannen geboorte, ongeacht
hoe het verloop is.
Naast videomodules en werkboeken,
gaat Doete 1x per week live met haar
cursisten. Hierdoor wordt de cursus nog
interactiever. Elke zaterdagochtend zijn
er bonuslessen met een bepaald thema
(zoals borstvoeding, bekkenbodem,
natuurlijke pijnstillers, de kraamtijd), soms
met een gastdocent. Het leuke is: al deze
lessen zijn, je hele zwangerschap lang,
terug te kijken in de online omgeving.
dubbelzen.nl (online)
DE 9 MAANDEN
PODCAST
MOM & CO PODCAST
Doete, verloskundige en zwangerschapsexpert bij Dubbel
Zen, begeleidt al jaren ouders bij een ontspannen zwangerschap.
In de 9 maanden podcast neemt ze je mee
in haar eigen zwangerschap én geboorte. Hoe is deze
periode voor haar? Doete deelt haar kennis, ervaring en
tips met jou.
Verloskundige Aline en haar man René nemen je mee in
de wereld van zwangerschap, geboorte en het ouderschap,
door middel van geboorte- en kraamtijdverhalen
én adviezen van experts. Om je te inspireren met
realistische informatie en je te helpen aan die positieve
mindset voor dit avontuur.
verwonder magazine
9
PODCAST
i.s.m. Leonie Winkel, Doete Reitsma (Dubbel Zen), Halberta Tuinenga (De Earrebarre), Olga ter Hart (Baby & Co), Bert van Asperen (Welcome to Mankind), Marjan Groeneveld (Samen Bevallen), Ati Kleine (O Wee!), Maria Falkena (Mom & co)
a,wj3΁a,wj3́}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://7Ffb_DB2c37TegHI3478-TrRb3gndizF9VfmZxKCATY z`kp׉	 7cassandra://GGiwvRGOZr7EC5QzhNia1wIvuyoEJlEqRSuKKpb_CgIͰ`׉	 7cassandra://KDDdpFR8F_Aatc5ymGgkt022rT-CugGB9I8JVTuqfI89F` ׉	 7cassandra://uJaiXHO_wfTXFxSzCuredelBl1oFVzO3XGdrqO-Z-ys 8o͌4͠
a,wj3,נa,wj3$ ԁ̥9׉H #https://hypnobirthing-friesland.nl/Gׁׁrי	׉Hhttp://dubbelzen.nlGam H6י	׉Hhttp://bevallingsbaden.nlGan JKנa,wj30 ف̥9ׁH !http://hypnobirthing-friesland.nlׁׁЈ׉EVerkort de geboorte
met minstens een uur
door gebruik te maken van verschillende
geboortehoudingen.
Benieuwd naar deze en meer tips voor een
ontspannen geboorte? Volg dan het gratis
webinar van verloskundige Doete.
Scan de QR code om je aan te melden.
WWW.DUBBELZEN.NL
׉	 7cassandra://KDDdpFR8F_Aatc5ymGgkt022rT-CugGB9I8JVTuqfI89F` a,wj3׉EVHYPNOBIRTHING
Spanning en stress hebben een negatief effect op je geboortelijf.
Het omgekeerde is trouwens ook waar: vertrouwen en ontspanning zorgen
voor een grotere kans op een geboorte waar je fijn op terug kunt kijken.
Door positieve gedachten, een rustige ademhaling en ontspanning wordt je
geest kalm. Je hoofd leert te vertrouwen in het proces en je lijf volgt.
Happy birthing day!
TEKST JOSÉ BUITER I.S.M. KLAZIENA VAN DER MEULEN
DE HYPNO IN HYPNOBIRHTING
De hypno in Hypnobirthing staat voor zelfhypnose.
Bij hypnose popt misschien de tekst ‘als ik in mijn
vingers knip’ en een heen-en-weer-slingerendklokje
bij je op. Maar eigenlijk is zelfhypnose iets
heel natuurlijks en normaals en doen we het
onbewust vaker dan we denken. Denk maar eens
aan dat je auto hebt gereden, maar bij aankomst
eigenlijk niet meer weet hoe je er nu al kunt zijn,
of aan jezelf ‘verliezen’ in een boek. Je bent dan
nog volledig wakker en hebt controle over wat er
gebeurt, maar bent tegelijk in een staat van focus
en diepe ontspanning.
HYPNOBIRTHING
CURSUS
Klaziena helpt je vol
vertrouwen voor te
bereiden op dit bijzondere
moment: de ontmoeting
met jullie kindje.
Meer informatie vind je op
hypnobirthing-friesland.nl
Diepe ontspanning kun je jezelf aanleren. Door
middel van een rustige ademhaling en (geleide)
meditaties wordt je brein steeds rustiger en laat
het zich als vanzelf meevoeren naar een ontspannen
staat van zijn. Dit is een zelfde staat van zijn
waarin je ook bent als je de overgang maakt naar
slapen. De innerlijke wereld wordt echter dan de
wereld waar je nu in bent. Door affirmaties en
positieve visualisaties te herhalen, leren je hersenen
deze te registreren en herkennen als een positieve
ervaring. Hierdoor groeit het vertrouwen in een
fijne, kalme geboorte.
HORMONENBOM
Wanneer je tijdens de geboorte ontspannen bent,
komt een ware hormonenbom vrij met endorfine
en oxytocine. Oxytocine is het liefdeshormoon;
dit hormoon zorgt dat je bevalling op gang komt
en blijft. Hoe ontspannener je bent, hoe meer er
vrijkomt. Het zorgt, naast het op gang houden van
je bevalling, ook voor een betere borstvoedingsperiode
en een goede hechting. Endorfine is
het lichaamseigen pijnstillingshormoon. Door de
endorfine kan je lijf ontspannen blijven en kunnen
geboortespieren ontspannen samenwerken.
Je kunt beter omgaan met wat er komt. Die endorfine
zorgt ook dat angst- en stresshormonen
(cortisol en adrenaline) minder kans krijgen. Van
deze hormonen wil je niet teveel, omdat ze zorgen
dat je lichaam verkrampt en in de vecht-vluchtbevries-stand
schiet.
DE OXYTOCINE-BEWAKER
Ontspannen lukt het best wanneer je je vertrouwd
voelt met de mensen om je heen. Je (geboorte)partner
speelt hierin een grote rol; hij of zij weet als
geen ander hoe jij je het fijnst voelt. Door je samen
voor te bereiden op de geboorte krijgt je partner
een echte rol in de bevalling. Hij of zij is jouw
oxytocine- bewaker. Zo ontstaat bij jou meer rust
en ruimte om je bezig te houden met de geboorte.
MAGISCH
Hoe je bevalling ook loopt en wat je ook kiest (want
er is heel wat te kiezen), het is zo waardevol als
jij je in je kracht voelt staan. Dat je het gevoel
hebt: 'Ik kan dit!' Dan is bevallen, naast een heel
intense ervaring, vooral empowerend en magisch.
verwonder magazine
11
ol ontspanning en vertrouwen
a,wj3сa,wj3Ё}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://PVKKoewsgKG2cPceUBuEIWLMgIMtxFbruyZ9P4XJ7kk 2`kp׉	 7cassandra://1PNS0jz9FFsOD4UvkrHdwyNUcddxOHRBEQjuzh_iidMͺ`׉	 7cassandra://ugBg2h7cFODFjgvWWQNwhSd7xWgsS9SLbyjD-tXIdyI7g` ׉	 7cassandra://Jb0KJV_oGnw8L1Hfi4rL2MKMJNjpzmVw4yXIGW7tP3w S8͠
a,wj31׉ElGEBOORTEPLAN
Het
Een geboorte kun je niet plannen, dat is zeker. Maar door vooraf na te denken
over wat werkt voor jou, heb je wel invloed op hoe jij op je bevalling terugkijkt.
Hoewel je het verloop van de bevalling niet kunt voorspellen, kun je wel
voorbereiden op hoe jij wilt dat er met jou wordt omgegaan.
TEKST JOSÉ BUITER
In je geboorteplan kun je allerlei wensen opnemen,
denk aan bevalhoudingen, het uitkloppen
van de navelstreng en wel of geen
pijnbestrijding. Maar een geboorteplan is ook
een manier om aan je zorgverlener te laten weten
hoe jij op bepaalde dingen reageert. Waar
ga je goed op, wat vind je fijn? Wil je dat alles
met jóu wordt besproken of juist met je partner?
Wil je veel gecoacht worden of kruip je
liever in je eigen bubbel?
De één vindt het heel prettig als de verloskundige
de beslissingen neemt, die heeft er
immers voor gestudeerd. De ander wil alle
beslissingen zélf nemen. De grootste groep
schippert daar ergens tussenin.
Juist in het ziekenhuis kan deze informatie
van extra waarde zijn. De zorgverleners daar
hebben heel kort de tijd om jou te leren kennen.
Een uitleg op papier kan dan ontzettend
handig zijn.
Maar weet ook dat wat je ook hebt opgeschreven
of vooraf besproken, jij mag altijd en op elk
moment in je bevalling afwijken van jouw plan.
EEN PAAR TIPS VAN DE
PROFESSIONALS
Leonie “Alles is op te zoeken en op Instagram
zie je van alles voorbij komen. Laat je niet té
veel beïnvloeden. Vaar vooral op je eigen innerlijke
kompas. Wat voor een ander werkt, hoeft
voor jou niet te werken.”
Halberta “Houd het simpel. Korte zinnen. En
schrijf op wat jij echt belangrijk vindt.”
Doete “Als verloskundige word ik blij van een
geboorteplan. 'Fijn! Zo kan ik jullie ondersteunen'.
Schrijf vanuit wat je graag wilt, hoe kan
het geboorteteam jou/jullie ondersteunen?”
Gonny sluit daarbij aan: “Schrijf wat je nodig
hebt. Wat helpt jou? Werk niet vanuit wat
je niet wilt.”
Klaziena “Een geboorteplan schrijf je niet
(alleen) voor je zorgverlener. Je schrijft het
vooral ook om jezelf beter te leren kennen en
je opties te ontdekken. Bedenk: een geboorteplan
is geen verwachting.”
Mirjam “Denk bijvoorbeeld ook aan hoe je
bent als je ziek bent. Denk jij: ‘Je moet mij
helemaal met rust laten. Geen prikkels.’ Dat
geeft mij hartstikke veel informatie.”
Marije “Mijn tip is om onderaan deze zin (of
een variant) te gebruiken: "We hopen op een
mooie herinnering aan de bevalling, hoe deze
uiteindelijk ook gaat verlopen. Jouw inzet en
ondersteuning draagt daar aan bij."
BRAINS
Omdat je niet alle mogelijke
opties en scenario’s in een
geboorteplan kan vatten (liever
niet zelfs), is het ontzettend fijn
als je weet welke vragen je kunt
stellen. Want vragen stellen
mag altijd. Zelfs als het spoed
is, is er (bijna) altijd wel 30
seconden om te overleggen of
na te denken. Je kunt hiervoor
bijvoorbeeld de BRAINSmethode
gebruiken.
12 verwonder magazine
B
R
A
I
Benefits Wat zijn de voordelen van deze methode of interventie?
Wat is het doel?
Risks
Wat kunnen de gevolgen zijn? Hoe groot zijn de risico’s?
En is de kans op volgende interventies dan ook groter?
Alternatives Zijn er andere opties die we zouden kunnen proberen?
Zijn er opties die misschien minder bekend zijn?
N
S
Intuition Wat zegt mijn gevoel? Wat denk ik?
Wat zou ik graag willen?
Nothing Wat als we niets doen?
Of nog een tijdje wachten?
‘Scuse me
Time-out! Hoeveel tijd heb ik om na te denken? Je mag altijd
aangeven dat je nog even wilt nadenken of dat je nog met je
partner (of bijvoorbeeld doula) wilt overleggen.
i.s.m. Leonie Winkel, Doete Reitsma, Marije Dijkma, Halberta Tuinenga, Klaziena van der Meulen, Gonny Cappers, Mirjam Medema
׉	 7cassandra://ugBg2h7cFODFjgvWWQNwhSd7xWgsS9SLbyjD-tXIdyI7g` a,wj3׉EPAK JE eigen REGIE
Of je nu in het ziekenhuis bevalt of thuis… op alle plekken kun jij in
control zijn en blijven. Twee ervaringen waar regie een mooie rol speelt.
TEKST JOSÉ BUITER
TRIJNIE: Mijn man werkt in de landbouw en was
tot zaterdagavond laat nog druk aan het wortelen
rooien. Ik ging alvast naar bed. Rond vier uur ’s
nachts ging ik half slapend even naar de wc. Totdat
er wel een heleboel kwam… het vruchtwater
was (heel netjes) op de wc gebroken. Snel terug om
mijn bril op te halen, want met -6 in het donker zie
je niet zoveel: gelukkig, de kleur was goed. Ik nam
een handdoek mee en ging weer naar bed. Want tja,
het kon wel even duren had ik begrepen. Rond half
7 werd de kramp heviger. Omdat de weeën elkaar
redelijk snel opvolgden, belandde ik na wat ongemakkelijke
houdingen, op armen en knieën in bed.
Rond half 8 werd mijn man wakker: “Huh, wat ben
je aan het doen?”. Het duurde even voor het besef
van de bevalling zich bij hem aandiende. De adrenaline
vloeide ineens rijkelijk: “Wat moet ik doen, wie
moet ik bellen?” De verloskundige, een voor ons
onbekende vanwege vakanties, was er vrij snel. Na
even ‘gepraat’ te hebben, eens even kijken. Complete
verbijstering: volledige ontsluiting!
Het plan was, gezien onze locatie – meer dan 30 km
rijden – om naar het ziekenhuis te gaan. Ik zag die
ambulancerit toen echt niet meer zitten. Snel werd
de logeerkamer opgestookt tot tropische temperaturen.
Omdat de wc en op handen/knieën de beste
houdingen bleken te zijn, heb ik zo de weeën weg
gepuft. Uiteindelijk naar het logeerbed en om 10.32
uur is onze zoon Niek geboren. Achteraf ben ik ontzettend
blij dat ik thuis heb kunnen bevallen. In
mijn eigen omgeving, zelf bepalen in welke ruimte
en houding ik de tijd door wilde komen. En hoe bijzonder
met de sokken van mijn overleden vader aan
m’n voeten.
JOSÉ: Dat ik met een medische indicatie zou bevallen
was al vrij snel duidelijk; bloed en pijn zijn grote triggers
voor mijn flauwvallen. Op aanraden van een vriendin
volgden we een cursus hypnobirthing, om meer
te kunnen ontspannen, te vertrouwen op mijn lichaam
en vanuit positiviteit naar de geboorte te kijken.
Op dé dag kwamen we tegen middernacht aan in het
ziekenhuis. Mijn vriend dimde gelijk het licht, deed
de gordijnen dicht en gaf aan dat we het liefst zo min
mogelijk gestoord wilden worden. De verpleegkundige
liet ons helemaal onze eigen gang gaan. Ze was
er wel, maar ze was niet duidelijk aanwezig. Naar
onze wens liet ze het toucheren achterwege. Hierdoor
kon ik echt in mijn bubbel kruipen.
M’n vriend dacht nog wel even de tas uit te pakken
en misschien ook nog wel even koffie te halen. Maar
dat liet ik niet meer gebeuren. Ik wilde hem graag
naast me. Om me te ondersteunen en light-touch
massages te geven. Na een korte nacht, was hij er:
onze zoon! Wat een mooie, krachtige ervaring!
MEER REGIE?
1
2
3
Alles mag en niets moet Onthoud: het is jóuw
bevalling. Jij mag altijd vragen om extra uitleg of
meer tijd en je mag altijd ‘nee’ zeggen.
Voorbereiding kan je helpen Door je voor te
bereiden word je minder snel overvallen door keuzes
die je on the spot moet maken.
Positieve ervaringen Zoek de informatie en
ervaringen die jouw zelfvertrouwen voeden.
verwonder magazine
13
THUIS
ZIEKENHUIS
a,wj3Ӂa,wj3ҁ}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://p21cG6IJ6FYiicItwyhjGi-mbHLsgSPNn4TqE__Bse4 )`kp׉	 7cassandra://rWmT3xysnXLOyiuUFUwz7IFe5mfxfvpd8ZuNYumlhDQƘ`׉	 7cassandra://nuGr3_VMxfqL9inlSo0-VJJgBqRy8FY5lWxgzbbNjJw@g` ׉	 7cassandra://FOenx85HWezoxuuX7xMTqSkq8gEnWgb2cWcLJn7HtF8 	'͠
a,wj3:נa,wj33 _9׉Hhttp://www.allaboutstov.nl/Gׁׁrנa,wj34 ^9׉Hhttp://www.birthlines.com/Gׁׁrנa,wj35 ̌9׉H  http://www.kinderkamerstylist.nlGׁׁrנa,wj36 b̊9׉H )https://mijnnewbornvideo.nl/newbornvideo/Gׁׁrנa,wj37 )&z9׉Hhttp://www.studiobodyprint.nlGׁׁrנa,wj38 L9׉H 1https://hetmoederinstinct.nl/inzichtkaarten-info/Gׁׁrנa,wj39 q9׉Hhttp://www.demoederkoek.nlGׁׁrנa,wj3J فI9ׁHhttp://mamaen.nlׁׁЈנa,wj3I _9ׁHhttp://allaboutstov.nlׁׁЈנa,wj3H _9ׁHhttp://hellowoman.nlׁׁЈנa,wj3G !̄9ׁHhttp://edelsmederij-elize.nlׁׁЈנa,wj3F $̥9ׁHmailto:info@meja-psychologie.nlׁׁЈנa,wj3E q9ׁHhttp://demoederkoek.nlׁׁЈנa,wj3D L9ׁH *http://hetmoederinstinct.nl/inzichtkaartenׁׁЈ׉ETHINGS WE LOVE
Marjolein en José zetten een aantal hele mooie producten
en diensten op een rijtje. Met zorg uitgekozen, speciaal voor jou!
KINDERKAMERSTYLIST
Je
wilt een prachtig gestyled kamertje voor je
kindje, maar waar begin je? Kinderkamerstylist
inspireert jou om de baby-, kinder- en
tienerkamer origineel in te richten. Je raakt
geïnspireerd met het kleuren en mixen van
patronen, toffe DIY ideeën en misschien kun
je een item zelfs gewoon hergebruiken.
Ben je op zoek naar de mooiste webshops?
Deze vind je op de website, gemakkelijk
gecategoriseerd. kinderkamerstylist.nl
YOU
STUDIO BODYPRINT
Je buik is de plek waar je kindje 9
maanden veilig en geborgen zit. Hoe
bijzonder is het om dit prachtige eerste
huisje van je baby vast te leggen? Bij
Studio Bodyprint kun je je zwangerschap
laten vereeuwigen met een
prachtig, handbewerkt 3D beeldje.
NEWBORN VIDEO
Als jouw baby is geboren, zijn de eerste
momenten ontzettend bijzonder. Je leeft als
het ware in een 'waas', herstelt nog van de
zwangerschap en dat terwijl jouw baby met
de dag groter wordt. Vaak is het lastig om
terug te halen hoe deze tijd exact was. Door
een newborn video vang je deze tijd letterlijk
met mooie details van de babykamer, jouw
liefdevolle blikken of een lachje.
mijnnewbornvideo.nl
14 verwonder magazine
Maar ook een moeder/kind-beeldje,
borstvoedings- of lichaamsbeeldje kan
worden gemaakt. studiobodyprint.nl
ARE A
PIECE
OF ART
BIRTH LINES
Het groeien van een kleintje in je buik, het blijft iets magisch. Birth
Lines vangt dit bijzondere moment en verandert jouw echo's in een
herinnering voor het leven. Deze handgemaakte minimalistische
kunstwerkjes geven jouw eigen kindje gedetailleerd weer, op de manier
waarop hij/zij in jouw buik zat. birthlines.com
׉	 7cassandra://nuGr3_VMxfqL9inlSo0-VJJgBqRy8FY5lWxgzbbNjJw@g` a,wj3׉E
IBOEKEN
INZICHTKAARTEN
Je verwacht een baby, maar waar te beginnen met voorbereiden? De inzichtkaarten
zijn een aanmoediging voor dat waardevolle gesprek over de komst van
je baby. Je gaat ontdekken wat jouw behoeften én die van je partner zijn, welke
kennis er al is en waar je nog meer over wilt weten en in mag gaan verdiepen.
88 kaarten met 9 thema's. hetmoederinstinct.nl/inzichtkaarten-info
DE MOEDERKOEK
Wist je dat je kunst kunt maken met
de placenta? De Moederkoek maakt
de meest mooie afdrukken op aquarelpapier
met de placenta die jouw
baby'tje heeft gevoed en verzorgd.
Elke placenta heeft een uniek bloedvaten
patroon, wat je prachtig ziet op
de afdruk. demoederkoek.nl
AANMOEDEREN
Aanmoederen is geen boek met opvoedtips,
maar eerlijke ervaringsverhalen uit
de praktijk van een psychotherapeut. Van
gewone moeders die gewoon worstelen
met wat het ouderschap teweegbrengt.
Omdat het zo’n ongelooflijk grote verandering
is in je leven. Gek? Helemaal niet!
Deze mensen zochten hulp. Lees mee hoe
het ze verging. Het boek komt in 2022 uit.
Interesse? Stuur dan een mailtje naar
info@meja-psychologie.nl
HELLOWOMAN
Moeder worden is natuurlijk
en aardverschuivend
tegelijkertijd. De
reis in het moederschap
is een uitnodiging om je
te verbinden met wie je
in essentie bent. Dit boek
BIJZONDERE SIERADEN
De periode na de geboorte van je baby is intens,
bijzonder en intiem. Veel moeders vinden
de periode dat ze borstvoeding geven
een bijzondere tijd. Elize vangt deze periode
in de meest mooie sieraden van goud of
zilver gecombineerd met jouw vloeibare goud
(moedermelk). Een mooie herinnering aan de
periode dat je borstvoeding gaf. Elk sieraad is
uniek en speciaal voor jou met de hand gemaakt.
edelsmederij-elize.nl
ondersteunt je praktisch om het moederschap
vol vertrouwen en in verbinding met
jezelf in te gaan.
Door de godin in jezelf te eren vind jij de
weg terug naar je innerlijke kracht.
hellowoman.nl
MAMA’EN
BELLYDROP
Hoe groter je buik wordt, hoe lastiger het slapen
lijkt te worden. De Bellydrop ondersteunt je
zwangere buik en helpt je een fijne slaaphouding
te vinden. Dit duurzame kussen wordt gemaakt
van natuurlijke materialen en is heerlijk klein en
handzaam. Na je zwangerschap gebruik je hem
ook als voedingskussen. allaboutstov.nl
Mama'en navigeert
elke aanstaande
moeder door de negen
maanden van haar
zwangerschap, de
bevalling en de eerste
weken na de geboorte
van haar kindje. Of ze nu voor het eerst
of opnieuw moeder wordt. Met dit boek
wil Nina Pierson je helpen om je sterk te
voelen en leren op jezelf te vertrouwen, in
een fase waarin er veel verandert.
mamaen.nl
verwonder magazine
15
a,wj3܁a,wj3ہ}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://ga0Lb9T-ufb4Ixv5kE7LoGgnWqoD_K2S6CCABqRfGAs L>`kp׉	 7cassandra://CjKxgDiiWXGS_hh3j3e9aVEaDxvsOzr5ywzWtoaXiQIͻ`׉	 7cassandra://lmQDPw7J00-imgto6b9d6S2JVhY5NdzII5CGwIFuhtk7` ׉	 7cassandra://wipZs4zo8iBGwMawsvTanOrnIk5fPMXvCamANKs4f70 w͠
a,wj3Kנa,wj3= ̅9׉H !https://www.praktijkeigenwijz.nl/Gׁׁrנa,wj3> M9׉Hhttp://www.doula-lin.nl/Gׁׁrנa,wj3? ̌9׉Hhttp://www.hetmoederinstinct.nlGׁׁrנa,wj3Q ̌9ׁHhttp://hetmoederinstinct.nlׁׁЈנa,wj3P pS9ׁHhttp://doulaolga.nlׁׁЈנa,wj3O M9ׁHhttp://doula-lin.nlׁׁЈנa,wj3N ̅9ׁHhttp://praktijkeigenwijz.nlׁׁЈ׉EDOULA?
Geboorte geven aan je kindje; het gaat heel erg over regie en overgave aan
je instincten. Zijn met wat er is en daarin meebewegen. De mensen om je
heen tijdens de bevalling zijn voor jouw gevoel en ervaring van groot belang.
Heb je wel eens nagedacht over een doula? Iemand die er écht is voor jou
(en je eventuele partner), die jou in je kracht zet en jouw wensen volgt. En
het belangrijkste: ze laat je niet alleen, ook niet als je bevalling lang(er) duurt
of verplaatst naar het ziekenhuis. TEKST JOSÉ BUITER
Baren gaat over regie en overgave aan je instincten. In je
oer-weten weet jij wat je moet doen; jij weet wat klopt. Door
te vertrouwen, je over te geven aan je eigen instinct en te geloven
in je eigen kracht, kunnen je lichaam en je kindje beter
samenwerken naar een mooie geboorte.
JOUW BEVALLING
Zijn met wat er is, overgeven en meebewegen lukt het beste
als je in balans bent, jezelf goed kent en weet waar jij waarde
aan hecht. In de gesprekken met je doula kijken jullie samen
naar wat goed voelt voor jou. Je leert niet alleen veel meer
over het geboorteproces, maar ook over jezelf en je partner.
Een doula heeft ontzettend veel kennis over de fysiologie,
bevallingshoudingen, over de kracht van ontspanning, maar
helpt je bijvoorbeeld ook na te denken over de medische interventies.
Door je te informeren over de bevalling, de fysiologische,
maar ook de emotionele kant, zorgt ze dat jij de regie
kunt houden over jouw bevalling.
Van een doula ontvang je fysieke en mentale steun voor, tijdens
en na je bevalling. Een doula is geen vervanging van een
verloskundige of arts. Ze heeft geen medische taken en doet
geen interventies. Ze helpt je wél zoeken naar fijne houdingen,
bemoedigt je, brengt rust en houdt je vast als je dat wilt.
Een doula is een gecertificeerde professional die er is voor jou
16 verwonder magazine
én je partner. Ze bekrachtigt jullie, geeft je een veilig(er) gevoel
en kan een sparringpartner zijn. Eigenlijk kun je en doula
het beste zien als je geboortecoach, net zoals sporters ook een
persoonlijke coach hebben.
CONTINUE ZORG
Je doula blijft je hele bevalling bij je, ook als je wordt overgedragen
aan het ziekenhuis of als je bevalling langer duurt. Dit
heeft al ontzettend veel positieve effecten op je bevalling. Uit
onderzoek blijkt namelijk, dat moeders die continue begeleiding
hebben gehad niet alleen fijner terugkijken op hun bevalling,
maar ook minder behoefte hadden aan pijnbestrijding.
Ook zorgde continue begeleiding voor verminderde kans op
een kunstverlossing of keizersnede.
Het werkt ontzettend bekrachtigend om een vertrouwd gezicht
te hebben bij de bevalling. Iemand die er echt voor je
is: die jou en je partner onvoorwaardelijk volgt en steunt, die
door de gesprekken vooraf, weet waar eventuele pijnpunten
liggen en die kan helpen je veiliger en gehoord te voelen. Een
doula is onafhankelijk en kan er dus helemaal voor je zijn.
Je doula helpt je tijdens je bevalling jouw keuzes te maken
en regie te voelen, zodat jij een positieve bevalervaring kunt
hebben, óók als het anders loopt dan je vooraf had gehoopt.
En hoe fijn is het om na de geboorte samen na te praten en het
hele proces terug te lezen in een uitgebreid geboorteverslag.
doen!
i.s.m.: Gonny Cappers, Linda Schra, Olga ter Hart en Marije Dijkma.
׉	 7cassandra://lmQDPw7J00-imgto6b9d6S2JVhY5NdzII5CGwIFuhtk7` a,wj3׉EfOp dinsdag merkte ik verandering in
mijn lichaam. Ik belde onze doula en
nam met haar door wat ik voelde. Ze
vertelde mij dat ik morgen misschien
wel een baby op de arm zou hebben.
Dit lachte ik weg, maar ze voelde
het goed aan. De nacht die volgde
belde mijn vriend onze doula om te
vertellen dat het was begonnen.
STIL VAN
ONTSPANNING
Ondanks dat ik relatief laat, een
aantal weken voor de uitgerekende
datum, aanklopte bij mijn doula
hebben we zo’n fijne band kunnen
opbouwen. We dronken thee en
spraken over alles. Ik mocht zelf
aangeven hoe ik onze momenten
van voorbereiding wilde invullen.
We lachten veel, maar waren ook
stil van ontspanning. Fijne en goede
stiltes. Het weten dat je stil mag zijn,
niets hoeft, dat de tijd niet bestaat.
Maar altijd wetende dat iemand
dicht bij je is.
Samen maakten we een bevalplan.
Voor mijn eigen geruststelling vond
ik het fijn dat alles er tot detail in
stond. Ze liet mij hierin compleet vrij
en moedigde mij vooral aan eigen
identiteit er in te verwerken, zodat
het hele bevalproces ook mijn eigen
proces werd, dát wat enorm van
belang is tijdens de bevalling.
Binnen enkele weken hadden we samen
een sterk fundament gemaakt.
Wauw! Ik keek gewoon uit naar mijn
bevalling. Ik kon niet wachten ons
kindje te baren…
D-DAY
Toen mijn vriend had gebeld, kwam
ze al snel. Ik zat helemaal in mijn ‘eigen
cocon’. Ze liet me heerlijk mijn
eigen gang gaan. In mezelf, maar in
de verte voelde ik haar aanwezigheid.
Toen de weeën echt frequent
werden, reden we naar het ziekenhuis,
waar het al gepland stond
om te bevallen. Hier ging ik in het
warme bad, dit zorgde zowel fysiek
als mentaal voor ontspanning.
Daarna volgde een moment van
angst. Ik ben bekend met CPTSS en
psychosomatische pijnklachten. Ik
voelde een paniek in mijzelf opkomen
en ik ‘bevroor’. Gelukkig wist ze
me in korte tijd terug te brengen in
het hier en nu, dat het veilig was. En
dat de pijn, die er op dat moment
was, gezonde en realistische pijn
was. Ik heb dit als één van de meest
bijzondere momenten ervaren in
mijn hele bevallingsproces.
Tijdens de persweeën die volgden, is
ze niet van mijn zijde geweken.
Ik vond het heel prettig dat ze zo
dicht bij me was en bleef tot onze
dochter geboren was.
TERUGBLIK
Later thuis kwam ze nog een keer
bij ons om terug te blikken op de
bevalling, kennis te maken met onze
dochter én het geboorteverslag met
prachtige foto's van het bevalproces
te overhandigen. Hierin schrijft ze
aan het geboren kind hoe de bevalling
is verlopen, maar ook het proces
daarvoor. Zo ongelofelijk waardevol.
4
DOULA'S VOOR JOU!
GONNY CAPPERS
PRAKTIJK EIGENWIJZ!
Gonny is één van de eerste
doula's in NL en is al bij
tal van geboortes gevraagd. Ze begeleidt
je liefdevol (in alles wat je bent) en
bekrachtigt je in je behoeftes en jouw eigen-wijsheid
naar een geboorte-ervaring
waar je tevreden op terug kunt kijken.
praktijkeigenwijz.nl
LINDA SCHRA
DOULA LIN
Linda gelooft dat jij vanuit
je natuur weet hoe je
bevalt. Ze helpt jou om je te verbinden
met je oerkracht, intuitie en baby en
inspireert je om bewuste keuzes te maken
in wat belangrijk is voor jou en de baby.
doula-lin.nl
OLGA TER HART
DOULA OLGA
Olga is er helemaal voor
jóu tijdens de bevalling,
hoe deze ook verloopt. Ze helpt je te
voelen dat je veel sterker bent dan je ooit
had gedacht! doulaolga.nl
MARIJE DIJKMA
HET MOEDERINSTINCT
Marije
"has got your
“WETEN DAT NIETS HOEFT,
DAT DE TIJD NIET BESTAAT”
back!". Ze geeft je inzicht in alle opties
die er zijn, waardoor jij jouw behoeften
helder krijgt. Ze helpt je durven. Durven
keuzes te maken die bij jullie passen.
Durven over te geven aan de bevalling.
hetmoederinstinct.nl
verwonder magazine
17
MARIEKE
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://uRKnurVniwQeQxA93h95BzFZCimZ3ULl4-9vCyEFRYA `kp׉	 7cassandra://ge4a8BpQgQ9I1SPmPUYBraK98TDDxOHrjB_zTroUBhsь`׉	 7cassandra://wCWk6S2pQFkkFeIome4FPbx9rXxZJFLVDtyDorbwRK0@b` ׉	 7cassandra://vOcnNcsaecubyLnMlMZ2Ijtb5oHpNy0EZZP5_yYYck8 9͠
a,wj3Rנa,wj3M 9׉H 1https://dalalounatuurlijk.nl/product/kraampakket/Gׁׁrנa,wj3[ 9ׁH /http://dalalounatuurlijk.nl/product/kraampakketׁׁЈנa,wj3Z (t9ׁHhttp://sparklebabyspa.nlׁׁЈנa,wj3Y ̘9ׁHhttp://alittlelovelycompany.nlׁׁЈנa,wj3X Y9ׁHhttp://babyplanet.nlׁׁЈנa,wj3W +>F9ׁHhttp://mae-lou.nlׁׁЈנa,wj3V ?9ׁHhttp://grennn.nlׁׁЈי	׉Hhttp://bevallingsbaden.nlGa7o ̌נa,wj3U I
̸9ׁH !http://facebook.com/kinderroosjesׁׁЈ׉E
#EEN
NATUURLIJKE
PIJNSTILLER
Het warme water in het bevalbad zorgt voor ontspanning
in je lichaam. Hierdoor maak je endorfine
aan, wat werkt als natuurlijke pijnstiller. Door deze
natuurlijke pijnstiller kun je tussen de weeën door beter
ontspannen én de weeën beter opvangen. Uit onderzoek
is zelfs naar voren gekomen dat er bij badbevallingen
tien procent minder ruggenprikken gezet
worden. In het water ben je gewichtloos en
kun je makkelijker verschillende houdingen
aannemen: dit bevordert het
geboorteproces.
NATUURLIJKE EN
VEILIGE OVERGANG
Voor je kindje ontstaat een natuurlijke overgang van de baarmoeder
naar het warme water, waardoor kindjes vaak een rustige
start hebben. Na de bevalling kun je samen in bad heerlijk bijkomen,
genieten en verwonderen. Je kunt op het speciale zitje gaan
zitten, waardoor je makkelijker het gezichtje van je kindje boven
water kunt houden. Daarnaast hou je je kindje lekker warm door
de natte doeken steeds opnieuw warm te maken met het warme
badwater. Let er wel op dat de ruimte warm en tochtvrij is en dat
het water goed op temperatuur blijft. Bevallingsbaden pleit voor
hygiëne en veiligheid doordat ze werken met enkel disposables.
Hierdoor is er geen verhoogde kans op infecties en kun je veilig
in bad bevallen.
Bevallen
IN BAD
TEKST MARJOLEIN ROOSSIEN I.S.M. BEVALLINGSBADEN
BEELD VERWONDER FOTOGRAFIE
DE BEVALLING IS
BEGONNEN, EN NU?
Je kunt het bad gaan opzetten en vullen wanneer de
verloskundige heeft vastgesteld dat de bevalling is
begonnen. Je vult het bad tot de minimale hoogte
met water van 37 graden celsius. Veel vrouwen stappen
al iets eerder in bad, maar je kunt echt pas in bad
bevallen wanneer het bad gevuld is tot de minimale
hoogte. Wanneer je elk uur á anderhalf uur minimaal
vijftien minuten uit bad gaat, zorg je voor een reset
van de hormoonhuishouding. Je hebt dan opnieuw
de maximale voordelen van het bad! Een perfect
moment voor je partner of het geboorte team om
het water op temperatuur te houden, door het aan te
vullen met echt heet water.
18 verwonder magazine
BEVALBAD
HUREN OF KOPEN
Eigenlijk begeleiden alle verloskundigen en bijna alle
ziekenhuizen een badbevalling. Informeer bij jouw
zorgverlener naar hun werkwijze of kijk op de website
(bevallingsbaden.nl) voor alle aangesloten praktijken,
voordat je een bad huurt of koopt. Vanaf week 36, een
week voordat je thuis zou mogen bevallen, wordt jouw
complete set verstuurd. Een fijne tip, zet vooraf het
bad een keer op en test de kraankoppelingen.
Zo ben je goed voorbereid en heb je geen
onnodige verrassingen wanneer de
bevalling echt is begonnen.
׉	 7cassandra://wCWk6S2pQFkkFeIome4FPbx9rXxZJFLVDtyDorbwRK0@b` a,wj3׉ESHOPPING
HANDGEMAAKT
Mooie handgemaakte babykleding Broekjes € 9,95,
Boxpakjes € 19,95. Te bestellen bij Kinderroosjes
op Facebook facebook.com/kinderroosjes en op
Instagram @kinderroosjes.
LEKKER
SPELEN!
Handgemaakte duurzame
gepersonaliseerde
houten speelbak van
Grennn. Ideaal voor uren
speel plezier! € 29,95
grennn.nl
MOM-BAG VAN
STUDIO NOOS
Voor de mama met héél veel
HEERLIJK SLAPEN
Heerlijk rustig slapen met een veilig
gevoel dankzij dit knuffelbeertje
Humming Bear van Moonie. Deze
slaapknuffel heeft een lampje in het
buikje zitten dat warm licht geeft.
De Humming Bear van Moonie
is gemaakt van zacht organisch
katoen en heeft vijf natuurlijke,
kalmerende geluiden die een rustige
slaap bevorderen. Prijs € 69,95
mae-lou.nl
spullen... Alle mama's dus. ;-)
Deze hippe én praktische
tas draag je aan je schouder,
cross-body óf aan de kinderwagen.
Ook verkrijgbaar; een
bijpassend verschoonmatje, toilettas,
portemonnee én rugtasje
voor je mini. Mom-bag vanaf
€ 49,95 babyplanet.nl
FIJN VOOR
DE TANDJES
Bijtring van 100%
natuurrubber afkomstig van
de Hevea boom € 14,95
alittlelovelycompany.nl
SPARKLE BABY SPA
MASSAGEOLIE
Deze voedende olie bevat geen
schadelijke stoffen en is een hele
fijne olie om je kindje mee te
masseren. Ook zeer geschikt voor
gevoelige (eczeem) babyhuidjes.
€ 34,95 sparklebabyspa.nl
NATUURLIJK KRAAMPAKKET
Het Dalalou natuurlijke kraampakket is een duurzaam
en liefdevol alternatief. De kraamtas bevat alle
verzorgingsproducten en kraamartikelen om jouw
bevalling ontspannen en natuurlijk te laten verlopen.
De producten zijn waar mogelijk ecologisch, biologisch
afbreekbaar en van natuurlijke oorsprong.
dalalounatuurlijk.nl/product/kraampakket
verwonder magazine
19
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://U804v-dmzB5N8u4wZuR3U6I3zuwydt3AxrK5dwWlSAE `kp׉	 7cassandra://ZIORTD5sgMvDyHE_j_piKlO_Z-nUyeQz5cYNbsm-HmIͿ`׉	 7cassandra://mDYlLgVPrqC7npbuyAjKseELwlMPkfTJ4A1S0Cf7RKY?s` ׉	 7cassandra://m5M1UmnDPaqMoEmMagQpEfN0Y4EmLO7Jb3gBRIa3EmA *J,͠
a,wj3\י	׉Hhttp://verwonderfotografie.nlGaQp ddz׉EJe bevalling
in beeld
Het moment dat je kindje geboren wordt, is een van de meest bijzondere
momenten in je leven. En hoewel het vastleggen van de zwangerschap en
je pasgeboren kindje al heel gewoon is, is dat bij een geboorte veel minder
vanzelfsprekend. Terwijl juist het verhaal van de geboorte van je kindje prachtig
te vertellen is met foto’s. TEKST LISANNE MANSHOLT BEELD VERWONDER FOTOGRAFIE
20 verwonder magazine
׉	 7cassandra://mDYlLgVPrqC7npbuyAjKseELwlMPkfTJ4A1S0Cf7RKY?s` a,wj3׉E	K
Krachtig, puur en soms ook wel een tikkeltje
rauw. Maar altijd echt. De liefde tussen jou en
je partner, hoe je in je eigen bubbel kruipt, de
kracht die je uitstraalt bij het opvangen van
de weeën, de eerste blik naar je kindje… het
zijn emoties gevangen in beeld.
Verwonder Fotografie werd vijf jaar geleden
geboren uit de wens de meest liefdevolle
herinneringen voor altijd vast te leggen.
Marjolein is het gezicht van Verwonder
Fotografie en werkt samen met een klein team
geboortefotografen.
“Het meest bijzondere aan mijn vak vind ik
dat je iedere keer opnieuw weer zo dichtbij
nieuw leven kan staan, zo dichtbij de echte
emoties. Ik mag de puurheid, mooiheid en het
unieke van de mens ervaren. Geen geboorte
is hetzelfde en ik voel me elke keer zo enorm
dankbaar. Ik heb echt het gevoel dat ik iets
kan betekenen voor een ander.
Ik ben begonnen met fotograferen na de
vroeggeboorte en het overlijden van mijn oudste
zoontje Ruben. Juíst door zoiets te hebben
meegemaakt, weet ik hoe waardevol het is om
mooie beelden te hebben. Hoe belangrijk het
is om de échte momenten te fotograferen.
Toen ik in 2015 begon, was geboortefotografie
nog erg onbekend. Toch was ik direct getriggerd,
toen ik zag dat Marry Fermont een
workshop geboortefotografie gaf voor fotografen
uit Noord-Nederland. ‘Wil ik dat?
Het is nog zo onbekend, misschien vooral wel
in het Noorden. Wil ik die kar trekken om
mensen daar kennis mee te laten maken?’
Ik heb besloten de sprong te wagen. Voordat
de workshop begon had ik al twee geboortes
gefotografeerd. Daar is de liefde ontstaan. In
de workshop leerde ik álles over geboortefotografie.”
Vooraf
vinden ouders het vaak best spannend;
een onbekende aanwezig bij zo’n intiem en
persoonlijk moment. Maar Marjolein durft
te zeggen dat voor alle gezinnen de foto’s van
onschatbare waarde zijn en dat ze haar aanwezigheid
tijdens de bevalling als prettig hebben
ervaren.
“Ouders geven vaak aan dat ze me helemaal
niet hebben opgemerkt. Hierdoor kan ik ook
de echte emoties vastleggen. De blikken naar
elkaar, een hand op een schouder, de hevigheid
van de weeën, een traan of de ontlading.
Het zijn juist die dingen die je terugvoeren
naar dat moment en hoe het voelde. En die
herinneringen zijn (later) goud waard. Vrouwen
zeggen nadien vaak: “Ik ben zo trots op
mezelf als ik de foto’s zie”. Hoe mooi is het als
dit is wat die beelden doen?”
Het
complete
verhaal
van de
geboorte dag
van jullie
kindje
a
verwonder magazine
21
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://MXojshoppGf7D2bnmYSb0-mnarVx5cMYjoAWOVFv6Fw r`kp׉	 7cassandra://aQ2PAjDtE-0i1fZvsBHc9yFb-YGqrXW5FNUazfM5Uqc#`׉	 7cassandra://aHG1QcG4HhizIG-Lxvky2oRPA_YTNXbhSgoBy6GmZ8YL` ׉	 7cassandra://wQKeTqb4Qos4GgMnsgCyCd7-gt579jOzFSKp6qjB1NE tn̚͠
a,wj3^נa,wj3a ̼9ׁH "mailto:info@verwonderfotografie.nlׁׁЈנa,wj3` Oi̒9ׁHhttp://verwonderfotografie.nlׁׁЈ׉EVrouwen
Vanaf het moment van boeking staan
we direct 24 uur per dag, 7 dagen per
week stand-by voor jullie. Dus ook als
jullie kindje wordt geboren voor de
37e week. Soms zijn we enkele uren
aanwezig, soms gaat er zelfs (bijna) een
etmaal voorbij. Ook wanneer jullie onverwachts
moeten verplaatsen naar het
ziekenhuis, rijd ik achter jullie aan.
Ook als het anders loopt dan gepland,
blijft Marjolein er dus bij. “Soms grijpen
situaties mij ook aan en tegelijk besef
ik me dat juist dan mijn geboortefoto's
van onschatbare waarde zullen zijn.”
Op wacht staan brengt ook wel eens wat
uitdagingen met zich mee. “Maar ik hou
van denken in mogelijkheden. Een goede
balans tussen het op wacht staan en
tijd voor mezelf nemen wanneer ik niet
op wacht sta, is ontzettend belangrijk.”
KEIZERSNEDE &
GEBOORTEFOTOGRAFIE?
Ook bij een keizersnede kun je in
veel gevallen geboortefoto’s laten
maken. In verschillende ziekenhuizen
in Noord-Nederland mag een
geboortefotograaf mee.
WAT DE TOEKOMST
BRENGT
“Gelukkig wordt de waarde van geboorte
fotografie steeds meer ingezien:
het zijn echt krachtige, mooie en emotionele
beelden.”
zeggen vaak:
“Ik ben zo
trots op
mezelf als ik
de foto’s zie”
“In mijn ideale wereld komt geboortefotografie
in de basisverzekering,
omdat duidelijk is geworden dat de
foto’s van de bevalling kunnen bijdragen
aan een stukje verwerking. Dat is
wellicht niet haalbaar. Maar het lijkt
me prachtig dat de waarde van geboortefotografie
nog meer bekendheid
krijgt. Zo’n belangrijke dag in je leven
wil je vastgelegd hebben!”
MEER INFORMATIE
Wil je meer informatie , ben je
benieuwd wat je precies kan verwachten
of wil je graag persoonlijk kennis
maken? Kijk op verwonderfotografie.nl
of stuur een mail naar
info@verwonderfotografie.nl
22 verwonder magazine
׉	 7cassandra://aHG1QcG4HhizIG-Lxvky2oRPA_YTNXbhSgoBy6GmZ8YL` a,wj3׉EhJe krijgt zelf niet alles mee
Marjolein en Stephan:
We hebben bij de geboorte van onze beide
kinderen een fotograaf van Verwonder Fotografie
bij de bevalling gehad.
We hadden nog nooit van geboortefotografie
gehoord, tot we via familie in aanraking kwamen
met Verwonder Fotografie. We vonden
de foto’s die we zagen prachtig, maar het leek
ons in eerste instantie toch raar om iemand
die je niet kent bij zo’n intiem moment te
laten zijn. Uiteindelijk zijn we het gesprek
aangegaan en hebben we besloten om het
toch te doen. We zijn nog elke dag enorm
blij met die keuze. Tijdens beide bevallingen
hebben we nauwelijks doorgehad dat de
fotograaf aanwezig was. Wij konden ons ding
doen, zij deed ook haar ding.
De foto’s zijn voor ons enorm waardevol.
De bevalling van onze oudste duurde lang
en eindigde in het ziekenhuis. Ik had op dat
moment zelf niet zo goed meer door wat er
allemaal gebeurde en met ons zoontje ging
het niet meteen goed na de bevalling.
Door de prachtige foto’s kun je toch je hele
geboorteverhaal terugzien. Het was een
zware bevalling en de foto’s hebben enorm
bijgedragen aan het verwerken hiervan. De
tweede bevalling verliep totaal anders, maar
ook dan is het enorm waardevol om foto’s te
hebben. Het ging erg snel en je krijgt toch
niet alles mee als barende vrouw. Het is zo
mooi om dat proces later nog eens te kunnen
terugkijken. Dat doen we regelmatig!
Tegen (toekomstige) ouders die nog twijfelen
over een geboortefotograaf bij de bevalling
zouden we willen zeggen; “Als het financieel
mogelijk is, niet langer over nadenken maar
echt doen. Wij raden het iedereen aan.”
verwonder magazine 23
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://H8UU_JMqNeqPlZFaCvqmU7rcdkQXh4bYH5pgCPwF8Ys `kp׉	 7cassandra://NIMO8HrmPbvIp45K3Dt_wZms36VaCdsxHcRbKah8HSk)`׉	 7cassandra://ZWDwS8V_9600XscDDOrN64joMETdaUlyHQtLMYzOaW0Bt` ׉	 7cassandra://nUzS8oAE1SB2-aRUKk8rJMdhZptq1awCz8R9undV83M T͠
a,wj3bנa,wj3d E29ׁHhttp://www.isiskraamzorg.nlׁׁЈ׉E XKraamzorg voor
jou en je gezin
www.isiskraamzorg.nl
Zorgkaart
Nederland
klantwaardering
׉	 7cassandra://ZWDwS8V_9600XscDDOrN64joMETdaUlyHQtLMYzOaW0Bt` a,wj3׉EWIST JE
10
dat...
Op de eerste verjaardag is je baby ongeveer
de geboorte en gemiddeld
25
70 13
Na
75
3
x zo zwaar als bij
cm in de lengte gegroeid
% van de bevallingen begint
met het breken van de vliezen
Als ouder mis je het eerste jaar gemiddeld 16 dagen aan slaap
Je baby wordt geboren met ongeveer
verschillende reflexen
weken zwangerschap heeft je kind
zijn/haar unieke vingerafdruk
De baarmoeder van een zwangere vrouw is aan het einde
van haar zwangerschap ongeveer
500
% VAN DE MOEDERS PRODUCEERT MEER
MELK MET DE RECHTERBORST DAN MET DE LINKER
Als je baby op volle kracht huilt, maakt hij of zij evenveel geluid
als een F16 die op
300
meter hoogte komt overvliegen
verwonder magazine 25
x zo groot
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://p30S1M4vXk9xlA-EoqSWIzdx5gy6qktIcBh8OJLQIIA `kp׉	 7cassandra://6giL7YrovrrM3hlxTBdTIw1qgbT4uvnaD7fJo5TF6Bkت`׉	 7cassandra://4DGKmr-XDetDyf2ebTS86fKEmsDzKOajLJt9Y5JpPHEAv` ׉	 7cassandra://mDj61YGVlWLBsNeZ7-Td73aXKa6ONXB3UwllLh2KEdg 	e$͠
a,wj3eי	׉Hhttp://fromwombtoworld.comGaq l׉E	RANNA Verwaal
“ De prenatale en perinatale
periode is de meest vormende tijd
van je hele leven”
Een baby is in de baarmoeder een bewust wezen dat alles registreert en
onthoudt wat het meemaakt. Wanneer ik voor het eerst hoor over dit thema,
denk ik aan mijn eigen zwangerschappen en de angst die ik voelde. Ik werd
opnieuw zwanger na de extreme vroeggeboorte en het overlijden van mijn
eerste zoontje Ruben*. Ik had gewild dat iemand met mij hierover gesproken
had. Om die reden neem ik je graag mee in de vormende tijd voor een kindje
rondom conceptie, zwangerschap en geboorte.
TEKST MARJOLEIN ROOSSIEN, I.S.M. ANNA VERWAAL BEELD VERWONDER FOTOGRAFIE
N
26 verwonder magazine
Negen maanden lang bij iemand wonen is een hele lange
tijd. Een kindje wordt gevormd door de gedachten van
de moeder, hoe zij zich voelde in de zwangerschap en
wat zij meemaakte. De omgeving waarin een kind groeit
in de buik heeft een sterke invloed op het welzijn van
het kind na de geboorte; zowel positief als negatief.
Anna Verwaal werkt met pre- en perinatale thema’s
(thema’s voor en rond de geboorte) en zegt: “Er wordt
te weinig rekening gehouden met dit bewustzijn.”
Ik ontmoet Anna op haar droomplek in Drenthe. Een
plek, waar professionals en (aanstaande) ouders straks
naar toe kunnen komen voor workshops en proces -
werk op eigen thema’s óf ter voorbereiding op het ouderschap.
Een plek waar dit gedachtegoed een thuis zal
hebben. We praten in haar toekomstige ‘womb room’.
Een prachtig idee om juist hier alles te horen over hoe
de conceptie, de tijd in de baarmoeder én hoe je geboren
bent vormend is voor de rest van je leven. Hoe je met je
imprints kan leren leven in plaats van er door geleefd
te worden.
Anna heeft jarenlang gewerkt op de kraamafdeling en
de verloskamers in een druk ziekenhuis in LA. Ze heeft
specialistische (moeder en kind) thuiszorg gedaan en
is daarna als birthconcultant aan het werk gegaan. Ze
nam haar camera mee naar de bevallingen en legde op
beeld niet alleen vast wat er gebeurde, maar vooral wat
ze voelde. In haar werk zag ze dingen die ze niet goed
kon plaatsen en ze besefte dat de geboorte-ervaring die
de ouders zelf gehad hadden van invloed kon zijn op de
bevalling van hun kind.
In haar werk kon Anna nergens met haar vragen naar
toe. Tijdens een lunch met een klinisch psycholoog
(Dr. David Chamberlain) in San Diego, voelde ze dat
׉	 7cassandra://4DGKmr-XDetDyf2ebTS86fKEmsDzKOajLJt9Y5JpPHEAv` a,wj3׉EIje met bewustzijn begint aan het conceptieproces, en je
bewust bent van eigen imprints en of trauma, bied je
je kind een neutraal veld. Nu geven we kinderen vaak
een rugzakje mee. Dat is niet per se erg, maar hoe mooi
zou het zijn wanneer we allemaal voelen dat een nieuw
mensje op de wereld zetten het meest belangrijke is wat
je ooit zal doen in je leven.
Samen, als partners een kindje op de wereld zetten is
niet alleen een ongelooflijke verantwoordelijkheid,
maar ook een enorme eer. Je hebt zoveel invloed op hoe
je kindje zich gaat vormen, gaat voelen en gaat denken.
Ga samen met je partner kijken naar welke thema’s er
spelen: hoe ben je zelf ontstaan, wat gebeurde er toen
je moeder zwanger was van jou, wat heeft dit te maken
met hoe je je nu voelt of waar je staat in je leven? Als
je dit samen doet, zal je veel meer op elkaar afstemmen
wat ook nog eens enorm versterkend is voor je relatie.
Bruce Lipton, Amerikaanse celbioloog, beschrijft: “hoe
een aanstaande moeder zich voelt over haar omgeving
is al van belang.” In het rijpingsstadium van de eicel, de
paar maanden voor ovulatie, wordt er al bepaald welke
genen er geactiveerd gaan worden. Moeder natuur
kijkt dan al hoe een kindje de beste overlevingskansen
heeft in de omgeving waarin het wordt geboren. Als je
bijvoorbeeld in een omgeving wordt geboren waar veel
geweld is, heb je niet zoveel aan veel intelligentie, maar
meer aan spierkracht.
ANNA VERWAAL
PIONIER in de pre- en
perinatale psychologie.
MISSIE: een wereld
creëren waarin er bewust -
zijn is voor de vormende
tijd rondom conceptie,
zwangerschap en geboorte
er ruimte was om vragen te stellen. Anna stelde hem
de vraag ‘Zou het kunnen zijn dat baby’s hun geboorte
kunnen herinneren?’. Hij legde toen het boek ‘babies
remember birth’ voor haar neer; een boek dat hij net had
geschreven. Daarna is het balletje gaan rollen en ontmoette
ze tijdens conferenties meerdere professionals
die antwoord hadden op haar vragen. Ze is vanaf dat
moment nooit meer gestopt met kijken, praten en lezen
over dit onderwerp.
Je wordt al ouder als je je gaat voorbereiden
op de komst van je kind
Anna merkt dat in het werken met prenatale psychologie
veel thema’s worden aangewakkerd wanneer een
vrouw alleen maar denkt aan zwanger willen worden.
Bepaalde angsten vanuit eigen conceptie, zwangerschap
en geboorte komen dan al naar boven. Wanneer
De allereerste relatie die je vormt in je leven is het moment
van implantatie, de tweede week na conceptie.
Voelde het welkom of was je niet welkom? Was het een
gezonde baarmoeder of niet? Was het een warme gezellige
baarmoeder of juist een kille baarmoeder? Hoe
dit moment voelde vormt een imprint, voor de rest van
je leven.
Zwanger na verlies
Tijdens het gesprek met Anna denk ik aan mijn eigen
dochter en krijg ik heel sterk het gevoel ‘Ach, mijn arme
meisje...’. Ik vertel over mijn eerste zwangerschap, de
vroeggeboorte van Ruben* en zijn overlijden twee dagen
later. Ik ben me nooit bewust geweest van de impact
van mijn gevoelens en angsten gedurende de zwangerschap.
Anna omschrijft het heel pakkend: “Je dochtertje
kwam in een baarmoeder gevuld met verdriet, een
baarmoeder van een moeder die niet helemaal meer
durft te vertrouwen. Dat meisje zat in een baarmoeder
van een moeder die bang is om te hechten, uit angst om
weer een kindje te verliezen. Dat heb je misschien tot 26
a
verwonder magazine 27
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://Xz39DWJ4clCcjYGxzs156hJ4PPIBRo1wE2X041QR0qc ¬`kp׉	 7cassandra://W2DTkZ1q-OT10uD3lB0IPZX3vcE1Hz2AgqLGbEBu4q4͵>`׉	 7cassandra://tRYz3QmjWOX0-iXboANEGdq0PgXo3oh6HO0dgg56QGc4` ׉	 7cassandra://R1hJsmwNnxHjlost7SiLhFeMmG-LhrdDiUQFIcOp--s n͠
a,wj3g׉Ej“Door samen
met Anna te
werken aan
deze thema’s
voel ik me
veel minder
dwalend”
LUISTER
MAMA'EN # 7
In deze podcast is Nina
Pierson in gesprek met
Anna Verwaal. Anna
vertelt over de invloed
van onze gemoedstoestand,
onvoorziene
gebeurtenissen en het
verloop van de bevalling
op het bewuste
kind. Ze deelt verhelderende
voorbeelden
uit ruim dertig jaar
praktijkonderzoek, legt
uit hoe we ons kunnen
voorbereiden op een
bewuste zwangerschap,
en geeft motiverende
handvatten
hoe te kunnen omgaan
met een negatieve of
soms zelfs traumatische
ervaring.
weken zo gevoeld en dan is dat moment voorbij en
blijft ze zitten. Stilaan durfde je te vertrouwen en toch
bleef de angst aanwezig. Al die gevoelens, daar heeft ze
wel aan bloot gestaan.”
Een ervaring zoals ik had, zit voor altijd en eeuwig in
je hart. Dat stop je niet zomaar weg in een volgende
zwangerschap. Wel had ik meer bewust willen zijn van
het bewustzijn van mijn kindjes in de buik. Dan had ik
kunnen zeggen; “Mama vindt het heel moeilijk. Ik wilde
zo graag nog een kindje, maar ik heb zoveel verdriet
gehad dat jouw oudere broer is doodgegaan. Ik ben een
beetje bang en dat zal je misschien wel voelen. Het ligt
niet aan jou, ik ben zo blij dat jij nu in mijn buik zit”.
Er zijn zoveel dingen die gebeuren die van invloed zijn
op je kindje in de baarmoeder. Als zwangere kun je ondanks
dat er nare dingen gebeuren, je kindje betrekken
bij wat er gebeurt. Benoemen wat je voelt en dat het
niet aan je kindje ligt. Er bij stilstaan dat je kindje in de
buik bewustzijn heeft is zo’n grote stap.
Hoe mooi is het om op aarde te komen?
Wanneer ik Anna vraag naar haar ideale wereld, dan
ziet ze een hele generatie van gewenste kinderen voor
zich. Kinderen die heel bewust door ouders zijn binnengehaald.
Kinderen waarvoor een ontvangstcomité
bestaat, dat op de hoogte is van het bewustzijn van het
kindje. Als de bevalling niet helemaal loopt zoals we
zouden willen, bijvoorbeeld gelijk zeggen; ‘lieve schat
ik moet even dit doen, het voelt niet zo fijn maar je
moet er nu echt uit’. In een wereld waarin we allemaal
ons eigen proceswerk doen op pre- en perinatale thema’s,
zal men met veel meer begrip en compassie naar
elkaar kijken.
BIANCA:
ERVARINGSVERHAAL
“Ik heb veel gesprekken gehad met Anna,
al voor de zwangerschap van Noor. Ondanks
dat de bevalling pittig was en hetgeen ik bang
voor was gebeurde, kijk ik er wel met een
goed gevoel op terug. Ook in mijn familiekring
heeft het werken met deze thema’s
veel goeds gebracht. Zo is het contact tussen
mijn man en zijn broertje veel respectvoller
geworden. Zijn broertje is geboren na een
miskraam waardoor zijn moeder zich minder
durfde te hechten aan hem. Nu mijn man
dit weet, is er veel meer respect en mildheid
naar elkaar. In mijn eigen gezin is de band met
mijn moeder heel erg veranderd en zijn we
veel closer geworden. Door samen met Anna
te werken aan deze thema’s voel ik me veel
minder dwalend. Ik weet nu echt wie ik ben
en vooral waarom ik ben wie ik ben.“
PRE- EN PERINATALE
PSYCHOLOGIE
Met meer dan vier decennia onderzoek in Pre- en
Perinatale Psychologie en gezondheid heeft men
over kinderen ontdekt:
• Bewustwording, het geheugen en het leren
worden beïnvloed door vroege prenatale en
perinatale zintuiglijke capaciteiten.
• Wat er wordt geleerd in deze periode draagt bij
aan psychologische en persoonlijke ontwikkeling.
• Stressvolle of traumatische prenatale of
perinatale gebeurtenissen en ervaringen hebben
blijvende gevolgen.
• Deze blijvende gevolgen kunnen langdurige
patronen veroorzaken die geïdentificeerd
kunnen worden.
bron: The Association of Pre and Perinatal Psychologie and Health
28 verwonder magazine
׉	 7cassandra://tRYz3QmjWOX0-iXboANEGdq0PgXo3oh6HO0dgg56QGc4` a,wj3׉E7PUFFEND ACHTER
HET STUUR
“Bij de eerste begon het met het breken van de vliezen,
gewoon in mijn eigen bed. Bij de tweede deed ik
een autosterrit met Marieke en Kimberley toen ik ineens
weeën kreeg. Ze werden er behoorlijk zenuwachtig van. Ik heb de sterrit
toch maar gewoon afgemaakt, met af en toe wat puffen achter het stuur.”
SANNE BRONTSEMA SCHOLTENS
“Ik zat met gebroken
vliezen bij de kapper!
Ik heel relaxed,
de kapster heel nerveus”
HALBERTA
“In de fietsenwinkel,
een cadeautje
kopen voor de
oudste zoon die
de volgende dag
jarig zou zijn.
Uiteindelijk zijn ze
dus tegelijk jarig.”
MONIKA
WEEËN
OP HET IJS
“Zondag 14 februari, ik was
41+2 weken zwanger en
ging met de kinderen
schaatsen. Ik kreeg steeds
vaker harde buiken maar
dacht dat het kwam doordat
ik met de kids op het ijs
aan het rennen was. Het was
mijn moeder die het niet helemaal vertrouwde
begin van de avond en me de verloskundige
liet bellen. Ik bleek al 8 centimeter ontsluiting
te hebben. Achteraf waren het dus geen
harde buiken maar weeën op het ijs.”
SANNE DE BOER
Waar was jij...
... TOEN DE BEVALLING BEGON?
OP EEN BRUILOFT
“15 juni 2019. Ik liep al 4 dagen over tijd. We hadden die dag een
bruiloft en ik besloot toch om mee te gaan. De hele ceremonie
heb ik (achteraf gezien) in de weeën gezeten. Na het avondeten
gingen we naar huis omdat het serieus werd. Om 00.30u is Noud
geboren.”
LAURA DE JONG
“Zo toevallig alle drie keren
thuis, alle drie keren begon het
op vrijdagavond te rommelen en
alle drie zijn op zaterdagavond
rond 19.30 uur geboren.”
AMANDA
verwonder magazine 29
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://do43uB4-zb2ZqGFLjUdKUH3n7Yoqas9lGslQlimnBK8 `kp׉	 7cassandra://t-hq-Xx8NrJjtQp5jNrmA3TPBceh6AKEH5aWR0wBASo`׉	 7cassandra://YL8FN0l8zO2PxFGy2ablyxpbG-TWKF3_zAcCTPcaGJkA\` ׉	 7cassandra://wpdJ0noaKAmd7dCqL0DXJDLM_xHcfzUhzJUV8D-fYwM 0\͠
a,wj3iנa,wj3u :M9ׁHhttp://bybineke.nlׁׁЈנa,wj3t  ̄9ׁHhttp://byjess-musthaves.nlׁׁЈנa,wj3s  i9ׁHhttp://lotsoffreckles.nlׁׁЈנa,wj3r >̳9ׁH  http://borstvoeding.com/product/ׁׁЈנa,wj3q ̾9ׁH !http://drentsedames.jimdofree.comׁׁЈנa,wj3p E\9ׁHhttp://lytseboef.comׁׁЈי	׉Hhttp://dubbelzen.nlGar bdי	׉Hhttp://miastella.nlGas Jdי	׉Hhttp://sichtfriesland.nlGat 8̀י	׉Hhttp://babyview.nlGau bdנa,wj3o i9ׁHhttp://lotsoffreckles.nlׁׁЈ׉EDE PRETECHO
een sneak peek van je baby!
Hoe maak je de voorpret rond het ontmoeten van je kindje compleet?
Met het laten maken van een pretecho! Deze echo is niet medisch, maar puur
voor het plezier, om je baby te kunnen zien, nog warm in de buik! TEKST ELIEN PADJE
Je kindje zit nog veilig in je buik! Toch ben je
vast al benieuwd hoe hij of zij eruit ziet?
Hoe bijzonder is het om samen met de grootouders-to-be
of de ooms en tantes alvast een
sneak peek te nemen? Of om dat juist intiem
met alleen jou en je baby of met z'n tweeën als
partners te doen? Lijkt hij of zij op jou? Kun je
al haartjes zien?
Naast de bekende (2D) zwart-wit echo's kun
je je kindje ook bekijken in 3D (dieptebeeld)
of 4D (bewegend dieptebeeld). Via het scherm
kun je je baby zien bewegen in de buik en met
een beetje geluk zien gapen of duimen. Als je
kindje zijn voetjes of handjes voor zijn hoofd
houdt, is het zicht wat moeilijker maar zijn karakter
duidelijk te zien!
Bij veel praktijken krijg je foto’s en video’s van
de show die je kindje voor jullie heeft opgevoerd.
Zo kun je zijn lieve neusje, kleine voetjes
en karakteristieke bewegingen steeds opnieuw
aanschouwen (en straks natuurlijk vergelijken
als je kindje is geboren)!
WAT IS ER ZOAL TE ZIEN
OP EEN PRETECHO?
7-8 weken Dan kun je het hartje al zien kloppen!
Bij acht weken zit de hartslag gemiddeld
op 170 slagen per minuut, terwijl dat bij de uitgerekende
datum daalt naar een gemiddelde
van 125 slagen per minuut
10 weken Nu kun je het hartje ook horen!
14-20 weken Alles is nog zo klein! Je kunt
het geslacht van je baby laten bepalen. Met een
beetje geluk zie je je baby ook duimen.
Tot 22 weken Je baby volledig in beeld, gapend,
drinkend of duimend! Je ziet bewegingen
die je zelf nog niet voelt.
26-30 weken De beste periode voor 3D/4Decho’s
Na
30 weken Beelden van dichtbij, bijvoorbeeld
van het gezichtje. Op wie lijkt je kindje?
WAAR KUN JE PRETECHO(‘S) LATEN MAKEN?
DUBBEL ZEN
(Groningen)
Bij Dubbel Zen kun je terecht
voor een pretecho bij je thuis
in de omgeving Groningen.
Doete Reitsma is verloskundige
en echoscopiste en zorgt met
passie voor een ontspannen
zwangerschap. Een bijzonder
moment bij jullie thuis, samen of
met vrienden/familie.
dubbelzen.nl
30 verwonder magazine
MIA STELLA
(Tolbert, Groningen)
Angeliek Visser is de trotse
eigenaresse van Mia Stella, een
sfeervolle praktijk voor pretecho’s,
medische basis echo’s
en spiraaltjes zorg (plaatsen,
verwijderen en controleren).
Haar kernpunten: rust, tijd en
aandacht voor jou! Terugkijken op
een fijne echo of spiraal plaatsing.
miastella.nl
ECHOCENTRUM SICHT
(Leeuwarden, Friesland)
Sicht is een breed gezondheidscentrum
met meerdere specialisten
onder één dak. Zij zijn
specialist in Echoscopie, Vrouw
zijn en Leefstijl. Bij Sicht draait
alles om kwaliteit en de beste
zorg voor jou. Je vindt hen in
Wommels en in het MCL.
sichtfriesland.nl
BABYVIEW
(Oosterwolde, Friesland)
Je zwangerschap is een bijzonder
moment in je leven. Tijdens
een echo maak je voor het eerst
kennis met het kindje dat in je
buik groeit. Bij BabyView kun
je terecht voor een zwangerschapsecho
zonder medische
indicatie, ook wel bekend als de
pretecho. babyview.nl
beeld: Kelly Sikkema - unsplash
׉	 7cassandra://YL8FN0l8zO2PxFGy2ablyxpbG-TWKF3_zAcCTPcaGJkA\` a,wj3׉ESHOPPING
IN DE
WOLKEN
Door de verschillende
kleuren viltballetjes kijkt
je kleintje z'n ogen uit bij
deze custom-made mobile.
De wolken maken 'm extra
dromerig. Het perfecte
(kraam)cadeau! Op de
website kan je zelf de
kleuren kiezen.€ 26,95
lotsoffreckles.nl
LYTSE BOEF
Dit gecertificeerde siliconen
bijtspeeltje van Lytse boef is flexibel,
maar toch stevig. Daarnaast
kunnen ze ook nog eens in de
vriezer voor extra verkoeling
van het tandvlees én mogen ze
gesteriliseerd worden: ideaal!
lytseboef.com
DRENTSE WOL
De 'heilwolle' heeft een verzorgende
en genezende werking. Bevordert
het herstelproces van luieruitslag en
tepelkloven. Vanaf € 9.95
drentsedames.jimdofree.com
KLEINTJESCONSULT
In het Het Nieuwe Borstvoeding
Boek lees je alles over het voeden
van je kind: aan de borst of met
de fles. Jij bent alles wat je kindje
nodig heeft. € 24,95
borstvoeding.com/product/
het-nieuwe-borstvoeding-boek
KONIJN AAN
DE MUUR
Dit super schattige konijntje
wordt met de hand gemaakt
van 100% wolvilt. Met keuze uit
verschillende kleuren en designs
past 'ie altijd perfect in het
kamertje van je kleintje. €14,95
lotsoffreckles.nl
BY JESS BOX
De By Jess box is het perfecte cadeau
voor een babyshower, kraambezoek of
natuurlijk voor jezelf. Er zijn 4 varianten
van de By Jess box, voor ieder budget een
leuke cadeaudoos. De afgebeelde box is
de By Jess box XL voor € 75,- (waarde
€87,75) byjess-musthaves.nl
WIE WAT BEWAART....
Echo's worden gedrukt op speciaal papier
dat na verloop van tijd kan vervagen als
het blootgesteld wordt aan (zon)-licht.
Bewaar je echo's daarom in een houten
bewaarboekje of echokistje van By Bineke.
Echokistje: € 14,95 Houten bewaarboekje:
€ 19,95 bybineke.nl
verwonder magazine
31
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://5aZYHbZbN7zdWdfD2TLR55aJZ0liGsftBWAqs8SdQR4 1q`kp׉	 7cassandra://csOAqkhKNfj5wKQ1TwMNvjTxz_6XS6k46hIc3KRPkOA`׉	 7cassandra://UiORFpRHtYin2SXrfssUUO-Xlk7r2rDyPKxSQw436m4A` ׉	 7cassandra://yB4skGMi6DDL2YICSW0_wMLE2nBt7WCukRAXkqTs_Zw 	L0͠
a,wj3vנa,wj3z ā9ׁH $http://massagepraktijkhethogeland.nlׁׁЈנa,wj3y X9ׁHhttp://leutjelaifde.nlׁׁЈי	ׁHhttp://sparklebabyspa.nlav s8נa,wj3x сr9ׁHhttp://sparklebabyspa.nlׁׁЈ׉EONTSPAN
Als je zwanger bent is ontspanning geen overbodige luxe. Je lichaam is
natuurlijk hard aan het werk: er wordt gewoon een kindje gemaakt in jouw
buik! Goed voor jezelf zorgen is daarom erg belangrijk. Dit doe je door gezond
te eten, te blijven bewegen, voldoende te slapen en vooral te ontspannen.
Je mag extra lief voor jezelf zijn.
TEKST MARJOLEIN ROOSSIEN EN CARESSA VAN GROENENBERGH BEELD VERWONDER FOTOGRAFIE (SPARKLE),
URSULA FOTOGRAFIE (YOGA050), MURUELLEOLDENBURGER (LOFF)
Extra lief voor jezelf zijn is iets wat veel (aanstaande)
moeders lastig vinden. We her -
kennen het vast allemaal: je werk vraagt
genoeg van je, je staat continu aan en
daarnaast heb je nog een actielijstje vol.
Ontspannen is iets wat snel op de achtergrond
raakt. Terwijl juist de balans tussen
inspanning en ontspanning in je zwangerschap
ontzettend belangrijk is. Soms geeft
je lichaam zelf signalen af dat je meer zou
moeten ontspannen: harde buiken, bekkeninstabiliteit,
slecht slapen etcetera.
en geniet
Door goed voor jezelf te zorgen,
geef je je baby de beste start
die hij of zij zich kan wensen
32 verwonder magazine
Ontspanning heeft een gunstig effect op
zowel jou als je kindje: zodra jij ontspant
zal je kindje dit ook doen. Door bewust een
moment in te plannen voor ontspanning,
creëer je tijd en rust om stil te staan bij de
veranderingen in je lichaam (en hoofd)
en ben je je echt bewust van je kindje in
je buik. Het stofje endorfine (ook wel het
gelukshormoon) komt vrij en via de navelstreng
komt dit stofje ook bij je kindje.
Ontspanning zorgt dat je cortisol (stresshormoon)
daalt en de oxytocine (liefdes-
of knuffelhormoon) stijgt. Tijdens je
bevalling is ontspanning essentieel om je
baarmoeder te laten ontsluiten: ontspanning
zorgt voor effectieve weeën, de juiste
hormonen én ontspanning geeft een natuurlijke
pijnstilling.
We zetten drie fijne manieren van ontspanning
in je zwangerschap op een rijtje.
׉	 7cassandra://UiORFpRHtYin2SXrfssUUO-Xlk7r2rDyPKxSQw436m4A` a,wj3׉E	|SPARKLE BABY SPA
Sparkle baby spa is de plek waar ontspanning,
wellbeing en beleving voor mama
(to be) en baby samen komen. In de sfeervolle
ruimtes kom je heerlijk tot rust
tijdens je massage. Je bent bij Sparkle
letterlijk in goede handen, in Emmen,
Franeker, Groningen en Winterswijk.
sparklebabyspa.nl
LEUTJELAIFDE
Geniet van een massage
Een fijne manier om echt even te ontspannen
is een zwangerschapsmassage.
Een zwangerschap is een behoorlijke
belasting voor je spieren en gewrichten.
Door je groeiende buik kunnen (lage)
rugklachten,
bekkenpijn en
nekpijn
ontstaan. Een massage maakt je spieren
soepeler; hierdoor ervaar je minder pijn
en last.
Een zwangerschapsmassage doet meer:
• de massage stimuleert het lymfatisch
stelsel en de bloedcirculatie. Hierdoor
krijgt je baby meer zuurstof en
voedingsstoffen en worden afvalstoffen
beter afgevoerd
• je houdt minder vocht vast. Een
massage zorgt dat het vocht wordt
afgedreven. Hierdoor krijg je minder
gezwollen handen, enkels en voeten
• je immuunsysteem krijgt een boost
• je slaapt beter en dieper na een ontspannen
massage
Tijdens een zwangerschapsmassage wordt
rekening gehouden met de drukpunten
die in verbinding staan met je baarmoeder,
met de grootte van je buik en natuurlijk
ook met jouw eventuele klachten.
Heb je nog een extra duwtje nodig om
een ontspanmomentje in te plannen
voor jezelf?
Onderzoek wijst uit dat zwangerschapsmassage
een positief effect heeft op slapen,
rugpijn en stress. Er is zelfs gebleken
dat door massages het percentage
vroeggeboortes kleiner is en dat er minder
complicaties tijdens de bevalling optreden.
Een massage verbetert de doorbloeding,
waardoor er meer zuurstof en
voedingsstoffen beschikbaar komen voor
zowel moeder als kind.
LeutjeLaifde praktijk voor moeder en kind
verzorgt zwangerschapsmassages en
postpartum massages aan huis. Op de
prenatale massagetafel is het mogelijk om
comfortabel, goed gesteund, in buikligging
de massage te ontvangen. Werkzaam in een
straal van 45 km rondom Leek (GN)
leutjelaifde.nl
MASSAGEPRAKTIJK HET HOGELAND
Massagepraktijk Het Hogeland, gevestigd in
Usquert; een mooie plaats op Het Hogeland
van Groningen. Binnen de praktijk worden
verschillende soorten massages gegeven,
van ontspanning tot klachtbehandeling voor
baby’s, kinderen en volwassenen. Naast massages
kun je hier ook terecht voor magnesium
suppletie advies.
massagepraktijkhethogeland.nl
a
verwonder magazine 33
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://0PqoKPFVW0XTYAvEN8FNk7cEVkKvmnnt1biapwZsg8o pf`kp׉	 7cassandra://ZnNJkvMDBlog_2OQC_7dxBJPDabDb3iddapUGImKCq0`׉	 7cassandra://-K6SoCwLRe2jK8vkukxbwN1OdhTkjAHtltUnianZInk>"` ׉	 7cassandra://OfPyDPLSb1f0Ow9zu9dBphKdLFKbSROjsEipe7sg834 N͠
a,wj3{י	׉Hhttp://loff-wellness.nlGaw htי	׉Hhttp://floatenzwolle.nlGax ktי	׉Hhttp://yoga050.nlGay gנa,wj3 9ׁHhttp://momenco.nl/hetׁׁЈ׉EGewichtloos en prikkelvrij drijven
Even geen prikkels ervaren en die buik
niet te hoeven tillen. Door te floaten ben
je je even niet bewust van tijd en ruimte.
In een speciaal ontwikkelde floatroom,
gevuld met zout water op lichaamstemperatuur,
blijf je drijven. Je bent voor
even gewichtloos en ervaart een diepe
ontspanning.
Floaten heeft tal van voordelen voor jou
en je kindje:
• de gewichtloosheid zorgt ervoor dat
de druk van spieren, gewrichten en
aderen af gaat. Je lichaam kan zich
dus volledig ontspannen
• in je zwangerschap heb je extra behoefte
aan magnesium. Door de grote
hoeveelheid magnesium in het water
én doordat magnesium het best door
de huid wordt opgenomen, wordt je
magnesiumtekort aangevuld
• magnesium heeft ook een helende
werking bij huidproblemen
• tijdens het floaten
herstel
je
• de circulatie van je lichaamsvocht
wordt bevorderd, heel fijn wanneer je
als zwangere vocht vasthoudt
zo’n
twintig procent sneller doordat je
lichaam, zowel fysiek als mentaal, in
de meest optimale staat komt om te
kunnen herstellen
• het vermindert de aanmaak van stress -
hormonen
Maar niet alleen je lichaam krijgt ontspanning:
floaten verhoogt ook je bewustzijn.
Hierdoor ben je je niet alleen
bewuster van je eigen lichaam, maar voel
je ook de nabijheid van je kindje. Een
uniek gevoel, waardoor de band met je
kindje al tijdens de zwangerschap versterkt
wordt.
Ook je denkvermogen, creativiteit, geheugen
en concentratie krijgen een boost
door het floaten. Best een fijne gedachte
wanneer je door de ‘zwangerschapsdementie’
nogal eens iets vergeet.
DOOR HET FLOATEN
KRIJGEN CREATIVITEIT
EN GEHEUGEN
EEN BOOST
LOFF HOUSE OF WELLNESS &
LOFF BOUTIQUE WELNESS
Jezelf even he-le-maal in de watten laten leggen. Hier kom je voor (privé)
sauna, ruime float kamers, hamam-behandelingen, massages, een uitgebreid
aanbod op gebied van beauty treatments, lekker eten en drinken en
een warme sfeer. loff-wellness.nl
FLOATEN ZWOLLE
Onze hersenen en ons lichaam hebben zelden gelegenheid om volledig
te ontspannen en los te komen van alles. Tijdens het floaten ben je even
volledig ‘offline’; de ideale manier om weer even helemaal op te laden.
floatenzwolle.nl
34 verwonder magazine
Bewust rustig
ademhalen
Wanneer door een druk leven als (aanstaande)
moeder ontspanning op de achtergrond is geraakt,
adem je vaak sneller en oppervlakkiger.
Ook zorgen je veranderende lichaam en hormonen
voor een snellere en kortere ademhaling.
Bij zwangerschapsyoga leer je je ademhaling
bewust te gebruiken. Een bewuste ademhaling,
concentratie en zachte bewegingen zijn
ontspanningstechnieken die worden ingezet
tijdens de yoga. Door een rustige en gelijkmatige
buikademhaling voel je je ontspannen
en groeit het vertrouwen in je eigen kunnen.
Je vertrouwen richting de bevalling groeit
dus ook! Als je rustig ademt kan je lichaam
optimaal functioneren; er komt meer rust in
je hoofd, meer ontspanning in je spieren en je
ervaart meer energie.
Door wekelijks te oefenen, ontspan je gemakkelijker
tijdens je zwangerschap, maar ook tijdens
je bevalling en de kraamtijd. Door yoga
leer je te luisteren naar wat je lijf en je gevoel
je vertellen.
NUCHTER ZWEVEN
Met Aerial zwangerschapsyoga, ook
wel hangmatyoga, zweef je als het ware
boven de grond. De doek biedt ondersteuning
bij alle houdingen. Dit zorgt
voor ontspanning en ruimte in je bekken.
En hoe fijn: in de geweven doek kun je
zelfs op je buik liggen!
Bij Yoga050, in Groningen, wordt Aerial
zwangerschapsyoga gegeven.
yoga050.nl
i.s.m. Sparkle Baby Spa, Leutjelaifde, Massagepraktijk Het Hogeland, Yoga050, Loff-Wellness en Floaten Zwolle
׉	 7cassandra://-K6SoCwLRe2jK8vkukxbwN1OdhTkjAHtltUnianZInk>"` a,wj3׉E
Je bent
moeder!
ZORG JE GOED VOOR JEZELF?
En dan ‘ineens’ is hij of zij er: je baby! De eerste
periode na je bevalling kan ontzettend mooi en
tegelijk ontzettend overweldigend zijn. Niet alleen
de zorg voor dit nieuwe kleine wezentje, de slapeloze
nachten, maar ook jij bent compleet veranderd.
TEKST JOSÉ BUITER BEELD VERWONDER FOTOGRAFIE
Voor je eerste kindje geboren is, kun je je waarschijnlijk
niet voorstellen hoeveel impact dit kleintje zal hebben
op je leven. Er verandert echt iets wezenlijks. Niet alleen
je kindje is geboren, maar ook jij als moeder wordt
geboren.
OVERWELDIGEND
Zoals gezegd: moeder worden is overweldigend. Fantastisch,
zwaar, onzekerheid, verliefd zijn op je eigen kind,
angst, vermoeidheid… alles kan voorbij komen. Veel
vrouwen vergeten om óók goed voor zichzelf te zorgen,
juist door die hele rollercoaster. Geef je lichaam de tijd,
rust en juiste voeding om te herstellen. Je lichaam heeft
een topprestatie geleverd. En vergeet ook de tijd voor
jezelf niet!
1
2
3
EN DAN BEGINT HET EIGENLIJK ALLEMAAL PAS...
De online cursus 'Het Vierde Trimester' van Mom & co bereidt
je voor op een fijne start als gezin. Wat kun je doen voor een
goed herstel na de geboorte? Wat komt er allemaal kijken bij de
verzorging van een baby? En hoe ga je om met veranderingen in je
relatie? Welke voeding ga je geven en waar moet je dan op letten?
Dit en nog veel meer over de eerste maanden na de geboorte
van je kindje leer je in de interactieve online cursus vol video- en
audiobestanden.
momenco.nl/het-vierde-trimester
4
5
EEN PAAR FIJNE TIPS:
Voed je lichaam met gezond en voedzaam eten. Als het
kan: laat mensen voor je koken (en bijvoorbeeld avondeten
meenemen als kraamcadeautje).
Vergeet ook het water drinken niet (vooral als je borstvoeding
geeft, heb je extra water nodig).
Probeer te slapen als je baby slaapt. Voel je absoluut niet
schuldig dat jij ook even gaat liggen. Lukt dit niet, voel
je daar dan ook niet schuldig over.
Bedenk (en bespreek met je partner) of je wel of geen
kraamvisite wilt ontvangen. Het is natuurlijk ontzettend
leuk om je baby te showen. Maar bedenk dat het
behoorlijk vermoeiend kan zijn. Je mag het kraambezoek
zeker beperken en eerst even wennen aan jullie
nieuwe gezin.
Extra tip: als je je geboortekaartjes iets later verstuurt,
krijg je de meeste vragen voor kraamvisite ook later.
Laat voor je zorgen: je mag om hulp vragen en zorg dat
jij ook echt de rust krijgt om (samen met je partner) jullie
baby’tje beter te leren kennen.
Waar je de ene dag misschien met je handen in je haar
zit, kan het er twee dagen later compleet anders uit zien.
Heb vertrouwen dat je een weg vindt met elkaar en bespreek
je uitdagingen in je omgeving. Vaak zullen anderen
jouw uitdagingen herkennen.
verwonder magazine 35
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://ftgFGRQDOEoPf1iBh_JDE46EwmKdxA0MbFjF6a6QI4k `kp׉	 7cassandra://3fg_nA3_BxDFN-zNH7voBjhP8ZQrnwPLzfSFOCW2_1s `׉	 7cassandra://EieecSuG0woZU3QJVDwgrPt_5TquKtqQoDPi9rLYeu4PY` ׉	 7cassandra://TohHcy0kNV5kHBDUdP0zp0SsWyjqqK3591BJEWqhyfo n͠
a,wj3נa,wj3 c9ׁHhttp://LeutjeLaifde.nlׁׁЈי	׉H !http://instagram.com/buideldames/Ga	z Ӂנa,wj3 w9ׁHhttp://ikdraagjeverder.nlׁׁЈ׉E=Het dragen
van je kindje
MET DEZE TIPS DOE JE DAT ERGONOMISCH
Het dragen van je baby is iets heel natuurlijks: over de hele wereld wordt al
eeuwenlang gedragen. Niet zo gek als je bedenkt dat onze kinderen biologisch
gezien draaglingen zijn. Ook in Nederland zijn draagdoeken en draagzakken niet
meer weg te denken uit het straatbeeld. Met recht; want het dragen van je baby,
peuter of kleuter heeft veel voordelen. Maar wél ergonomisch!
TEKST ELIEN PADJE & SUSANNE JONGEJAN BEELD VERWONDER FOTOGRAFIE
ILLUSTRATIE IKDRAAGJEVERDER.NL & LANACREATES.NL
36 verwonder magazine
׉	 7cassandra://EieecSuG0woZU3QJVDwgrPt_5TquKtqQoDPi9rLYeu4PY` a,wj3׉EGEMAAKT OM TE DRAGEN
Voor je kindje is het erg fijn om zo dicht
mogelijk bij je te zijn: dit bevordert de
hechting en geeft een veilig gevoel. Daarnaast
bevordert het dragen van je kindje
de fysieke, sociale, emotionele ontwikkeling
en ook de spraak-/ taalontwikkeling.
Biologisch gezien zijn onze kindjes draaglingen.
Dat betekent dat ze net als bijvoorbeeld
kleine aapjes en koala's gemaakt zijn
om gedragen te worden. Voor jou als ouder
kan het dragen van je kindje ook erg prettig
zijn, zo dichtbij je op je buik. Misschien
heeft je kindje wel beweging nodig om in
slaap te vallen, of wil je graag je handen
vrij hebben onderweg: dragen met behulp
van een draagzak of - doek stelt je in staat
je kindje langdurig te tillen.
WAAR DENK JE AAN BIJ HET
DRAGEN VAN JE KINDJE?
Ten eerste is dat het aanschaffen van de
juiste draagzak of draagdoek, die passend
is bij jou en je kindje. Ga je voor knopen
met een doek? Leer dan goed hoe je deze
moet knopen. Draag je liever met een
draagzak? Let er dan op dat het een ergonomische
drager is, zodat het lichaam van
je kindje (en die van jou) in de natuurlijke
houding wordt ondersteund. Advies van
een draagconsulent is hierbij gewenst,
aangezien er veel verschillende mogelijkheden
zijn en je zo kunt vinden wat
bij jou persoonlijk past. Met een pas- en/
of draagconsult, krijg je altijd advies op
maat, zodat jij en je kindje veilig en ver3x
trouwd
kunnen (beginnen met) dragen. Je
krijgt tijdens een consult de mogelijkheid
om verschillende type dragers te passen
of je leert de juiste knooptechniek onder
de knie te krijgen. Een tweede belangrijk
punt is dat je weet hoe je je doek of drager
goed gebruikt. Verder krijg je ook van een
draagconsulent uitleg over het belang van
ergonomisch dragen en de veiligheid van
je kindje in de doek of drager.
ERGONOMISCH DRAGEN:
EEN PAAR TIPS
Een aantal van de belangrijke aandachtspunten
voor ergonomisch dragen:
• De benen van je kindje moeten in de
M-positie (ook wel kikkerhouding) zitten,
zijn ruggengraat moet gebogen zijn
(J-vorm), zijn billen moeten worden ondersteund
van knieholte tot knieholte
en ook de nek moet goed worden ondersteund.
Ook moet er voldoende ruimte
zijn om te ademen (twee vingers tussen
borst en kin) en qua draaghoogte moet
je je baby op zijn hoofdje kunnen kussen.
• Je draagt je baby op de buik het liefst
met zijn lijfje naar je toe voor voldoende
ondersteuning en contact met je baby.
• Wil je kindje meer zien? Dan kan heupof
rugdragen een optie zijn.
• Draag je ergonomisch met een draagsysteem
dat bij jou past? Dan is je baby dragen
helemaal niet zwaar, zo voorkom je
klachten van je lijf en blijft je baby heerlijk
dichtbij!
Draagconsulenten waar je terecht
kan voor meer informatie en advies over
ergonomisch dragen:
Susanne Jongejan, Leeuwarden
Susanne is gecertificeerd draagconsulent.
In haar draagwinkel in Leeuwarden en praktijkruimte
in Boelenslaan, heeft ze een groot
assortiment aan draagdoeken en ergonomische
dragers. Ze biedt draagconsulten
aan om veilig en vertrouwd te leren dragen
met een doek of een ergonomische drager.
ikdraagjeverder.nl
Margreet Enting, Leek e.o
Ergonomisch dragen is een grote passie van
Margreet, als draagconsulent gespecialiseerd
in de zorg. Zij biedt hulp bij het dragen van
prematuren, het dragen van tweelingen,
dragen in bijzondere situaties en dragen met
hulpmiddelen. Ze is ervaringsdeskundige
door het dragen van haar eigen vijf kinderen.
LeutjeLaifde.nl
Myrthe van der Veen, Groningen,
Friesland en Drenthe
Myrthe & Aranka zijn samen 'de Buideldames'.
Naast draagconsulenten zijn zij
jeugdverpleegkundigen, waardoor ze veel
kennis en ervaring meebrengen naar elk
consult. Hechting tussen ouder en kind
staat centraal. Samen met jou maken ze
een waardevol moment van een consult!
Instagram: @buideldames
verwonder magazine 37
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://hxRCtbFcL1mGzeSLjhiY0zbI2OkjsP2MsCceT2SvW8g `kp׉	 7cassandra://_IluzQZAROBt-C7vvd6TsJWoDNWgcnzNkxJzjCnWJ4Eּ`׉	 7cassandra://zSPWOdDeChpPrL-Xc1BBWzcWt4ovT-PUd2ljO35Jlv4I` ׉	 7cassandra://i7B2l_45oMe0rJpiWHOhvozQ-_e5LMLbEpzKFoINd6M ͠
a,wj3י	׉Hhttp://sparklebabyspa.nlGa6{ ~%נa,wj3 !=9ׁHhttp://babyplanet.nlׁׁЈ׉E4Van speen tot kinderwagen, van romper tot babykamer...
Laat je in onze babywinkels inspireren door de beste
babymerken! Shop via babyplanet.nl of natuurlijk
in onze winkels in:
• Drachten
• Groningen
• Assen
• Meppel
• Sneek
2.
BabyPlanet’s
Favorites!
3.
1.
6.
4.
5.
7.
8.
9.
10.
11.
1. Bednest 449,- de allermooiste co-sleeper • 2. Feetje pyjama v.a. 16,99 al meer dan 25 jaar de musthave pyjama
• 3. Joolz Aer 419,- hip en comfy wandelen met je kleine • 4. Trybike 139,90 van driewieler naar tweewieler!
• 5. Naïf verzorgende crème 14,95 met Hollands weer de fijnste crème voor de tere huidjes • 6. Sophie de Giraf
18,99 een klassiek babycadeau • 7. Naïf zwangerschapsolie 19,95 smeren, smeren, smeren 8. Stokke Tripp Trapp
Oak brown 269,- al meer dan 40 jaar dé design kinderstoel • 9. Bopita Cloë van 319,- voor 289,- zwart met goud:
een gouden combi • 10. Flow Amsterdam Apollo slaaptrainer 54,95 leert je kindje later opstaan én klokkijken
• 11. Wheelybug Leeuw 79,95 leren lopen is leuker met deze leeuw of één van zijn vriendjes
׉	 7cassandra://zSPWOdDeChpPrL-Xc1BBWzcWt4ovT-PUd2ljO35Jlv4I` a,wj3׉EEen ultiem
VERWENMOMENT
VOOR JOU EN JE BABY
Na 9 maanden in de baarmoeder te hebben rondgezwommen, is je baby een volleerd zwemmer te noemen.
Warm water zorgt niet alleen voor ontspanning, maar heeft ook positieve effecten op de fysieke ontwikkeling
van je baby. Bij Sparkle baby spa wordt warm water gebruikt in combinatie met babymassage om zo de fysieke
en mentale ontwikkeling van je baby te stimuleren. Een bezoekje aan Sparkle is dus niet alleen leuk, maar
heeft ook vele voordelen. Sparkle baby spa is niet voor niets uitgeroepen tot Baby Spa of the Year.
TEKST MARJOLEIN ROOSSIEN BEELD VERWONDER FOTOGRAFIE I.S.M. SPARKLE BABY SPA
verwonder magazine 39
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://4G49LH8OsL6y53scbaWZ3GiIND1hHatoQPcUxYBx-cs M`kp׉	 7cassandra://spnj1kFCM9vGU_l-qXAqJ53NHIavJzxouoWumhJHWiw`׉	 7cassandra://-ukrlw0HMtYpxDqyjEvfyjnMT_DNakdUGoibrHerB1YC` ׉	 7cassandra://a3JWJ2uwMP4YC-PG86kugcSO6gMlK4RJSNaC4Mo4BWk ^:͠
a,wj3נa,wj3 xt9ׁHhttp://sparklebabyspa.nlׁׁЈ׉E Bij Sparkle baby spa komen
gezondheid, ontwikkeling en
ontspanning samen.
Ultieme
Hydrotherapie heeft
een fijne werking op de
coördinatie en balans
van je baby
ONTSPANNING
VOOR JOU
EN JE BABY
40 verwonder magazine
׉	 7cassandra://-ukrlw0HMtYpxDqyjEvfyjnMT_DNakdUGoibrHerB1YC` a,wj3׉EV
SPARKLE BABY SPA
Bij Sparkle baby spa vinden baby’s en hun ouders een
fijne, rustige plek om te genieten van ontspanning en
van elkaar. In een sfeervolle omgeving, waarbij het aantal
prikkels zo laag mogelijk wordt gehouden, zijn jullie
even echt met elkaar bezig; er is geen afleiding van andere
ouders of baby’s.
Maar de spa is meer dan ontspanning. Babymassage en
floaten hebben zowel fysiek als mentaal positieve effecten
op jouw baby.
Voor je baby is het een hele overgang: van de warme,
fijne baarmoeder naar de lichte, luide wereld. Pijn,
prikkels, belevenissen en ongemak kunnen zorgen voor
spanning en stress. Denk bijvoorbeeld aan honger, kou
of een vieze luier. Je baby kan zichzelf nog niet redden.
Er ontstaat stress, met als gevolg dat je baby actie zal
ondernemen: hij of zij gaat huilen.
Contact met je baby, liefdevolle aanrakingen en echt
quality time zijn goede manieren om stress te verlagen.
Een beetje stress is nuttig en ook helemaal niet erg. Een
teveel aan prikkels of wanneer stress langer aanhoudt,
kan je baby onrustig maken. Je baby kan slechter gaan
slapen, meer huilen of overstrekken.
QUALITY TIME MET JE KINDJE
Babymassage is echt een momentje voor jullie samen en
een goede manier om je baby volledig te laten ontspannen.
In de spa leer je hoe jij je baby op een fijne manier
kunt masseren.
Lichamelijk contact is ontzettend belangrijk voor de
emotionele, lichamelijke en geestelijke ontwikkeling
van je baby. Bij jullie beiden gaat de oxytocine stromen.
Dit liefdeshormoon helpt jullie band versterken en
zorgt dat je beter met stress en prikkels om kunt gaan.
Aanrakingen hebben niet alleen op het moment zelf
voor je baby een positief effect, dit werkt zelfs door op
latere leeftijd. Daarnaast heeft een massage ook een positief
effect op het slaapritme van je kindje. Kindjes die
regelmatig gemasseerd worden geven zich vaak sneller
over aan hun slaap en slapen dieper.
DE KRACHT VAN WATER
Na de massage mag je baby floaten in warm en gezuiverd
water. Warm water zorgt voor ontspanning; het brengt
je baby terug naar de tijd in de baarmoeder. Je ziet dat
de jonge baby’tjes nog zwemreflexen hebben en zich gemakkelijk
bewegen in het water.
De opwaartse druk van het water zorgt ervoor dat je
baby zijn of haar lichaam helemaal vrij kan bewegen.
Het lichaamsgewicht van je baby wordt grotendeels
door het water gedragen.
Doordat je baby beweegt in het water, ontstaan kleine
golfjes. Deze helpen je baby zijn of haar balans en
coördinatie verder te ontwikkelen. De tegendruk zorgt
dat de reactietijd verlengt. Hierdoor heeft het lichaam
extra tijd om te corrigeren en anticiperen. Doordat je
baby alleen in het bad is, wordt ook het zelfbewustzijn
geprikkeld. Meer bewegen leidt immers tot meer
golfjes. De zachte tegendruk van het water heeft ook
een positief effect op de spijsvertering en de ontwikkeling
van de spieren. Door de tegendruk worden zelfs
de kleinste spiertjes versterkt. Ondanks dat water een
grote dichtheid heeft en je dus bij elke beweging meer
weerstand krijgt dan op het land, voelt dit niet zo. Je
baby kan dus gemakkelijker bewegen en trainen zonder
al te veel kracht te hoeven zetten. Door het versterken
van de spieren en het stimuleren van de spijsvertering,
kunnen klachten als reflux en darmkrampjes
verminderen.
Het kabbelende water heeft vaak ook een
verlichtende werking op de krampjes.
Warmte, wat druk op het buikje en beweging
stimuleren de darmen, waardoor
ze gemakkelijker op gang komen. Het gebeurt
regelmatig dat baby’s na een bezoek
aan de spa hun luier flink vol hebben.
MEER WETEN?
Een bezoekje aan Sparkle baby spa is niet alleen ontspannen en
leuk. Babymassage en floaten hebben zowel fysiek als mentaal
positieve effecten op jouw baby. De spa biedt verlichting bij
klachten als reflux, buikkrampjes en overstrekken. En het versterkt
jullie onderlinge band.
Sparkle baby spa heeft vestigingen in Groningen, Franeker,
Emmen en Winterswijk. Voor meer informatie kijk op
sparklebabyspa.nl
verwonder magazine
41
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://2c0EjQCnpjpH9Xe9cPOFtQhdIw5F22ACeMORzbd578k }`kp׉	 7cassandra://orzvUmYwTBAB3PsfBATliaD1BI9i-KhgszpGuYMY2nkI`׉	 7cassandra://LtsJ4qJkfJjThviTeDyEAeDV9EQnPvLQjGvDOFtjyqU={` ׉	 7cassandra://XniF7DwCeYzMsydUKYXDaXx2oNyneNHeooE919dnEr4 	f͊͠
a,wj3נa,wj3 >\9ׁHhttp://tongriem.comׁׁЈנa,wj3 i9ׁHhttp://boefjesstudie.nlׁׁЈנa,wj3 >فy9ׁHhttp://nvlborstvoeding.nlׁׁЈנa,wj3 >̉9ׁHhttp://babypraktijknoord.nlׁׁЈנa,wj3 >9ׁH 'http://lactatiekundigegroningenbedum.nlׁׁЈ׉E	EEN SUCCESVOL
BORSTVOEDINGS
AVONTUUR
Eigenlijk is het best uniek hoe de natuur het allemaal geregeld heeft. In de eerste uren na de bevalling
zoekt je kindje vaak al naar de borst. Als je goed oplet zie je dat het hele lichaam van je kindje
meedoet in dit zoekproces. Borstvoeding zit boordevol voedingsstoffen en antistoffen. Wist je dat
de borstvoeding precies wordt aangepast op jouw kindje? De samenstelling van de melk verandert
voortdurend en past zich aan aan de behoefte van jouw kindje. Wonderlijk toch?
TEKST CARESSA VAN GROENENBERGH BEELD VERWONDER FOTOGRAFIE I.S.M. DR. KIRSTEN SLAGTER, ROXANE LIEWES EN STEFAN KLEINTJES
NATUURLIJK, MAAR NIET
VANZELF
Hoewel borstvoeding heel natuurlijk is, is het
ook iets wat je samen moet leren. Goed aanhappen
gaat soms vanzelf, maar heeft vaak wat
aandacht nodig. Belangrijk is dat je kindje een
flinke 'hap' neemt en niet alleen de hele tepel,
maar ook een groot deel van de tepelhof in zijn
mondje heeft. Wanneer je kindje te weinig van
de tepel(hof) pakt, kan borstvoeding pijnlijk
worden. Er zijn verschillende houdingen om
42 verwonder magazine
te voeden. Een prettige houding voor jou en je
kindje vinden, kan een (kleine) zoektocht zijn.
Je kraamverzorgende of een lactatiekundige
kunnen hierbij helpen.
Wanneer je borstvoeding goed loopt helpen de
kaakjes van je kindje de borst leeg te masseren.
Ondertussen maak je alweer nieuwe melk aan.
Zo blijft je melkproductie op peil en kun je
langer blijven voeden. Daarnaast zorgt borstvoeding
dat je baarmoeder en lichaam sneller
herstellen.
׉	 7cassandra://LtsJ4qJkfJjThviTeDyEAeDV9EQnPvLQjGvDOFtjyqU={` a,wj3׉EXVOEDING
VOOR
6 - 9
MAANDEN
PROBEER DE KLEINTJESMETHODE
Wanneer je als ouder de keuze van borstvoeding hebt gemaakt, wordt
door de Wereld Gezondheid Organisatie (WHO) geadviseerd om je kindje
minimaal zes maanden borstvoeding te geven. Hierna kan je hem of haar
daarnaast laten wennen aan vaste voeding met allerlei nieuwe smaken en
structuren. Je kunt er voor kiezen om het eten van je kindje te pureren: je
ouders en veel van je vriendinnen doen het vast ook. Kant-en-klare hapjes
zijn gemakkelijk en overzichtelijk: je weet precies wat er in gaat.
Ook is het geven van borstvoeding goed
voor de hechting doordat je meer oxytocine
aanmaakt.
LACTATIEKUNDIGE
Wanneer borstvoeding niet als vanzelfsprekend
gaat, is er niet direct een reden om je
zorgen te maken. Een lactatiekundige IBCLC
kan jou deskundig en professioneel begeleiden
bij de borstvoeding. Of het nu gaat om
het aanleggen, je melkproductie, het kolven
of als het gewoon even niet lekker loopt. Een
lactatiekundige kijkt met je mee, geeft deskundig
advies en helpt jullie op weg naar een
fijn borstvoeding avontuur. Als je kindje ziek
is of jij, of als je kindje te vroeg geboren is, kun
je soms wel wat extra steun gebruiken.
Ook als je nog geen problemen hebt, of zelfs
voor je kindje geboren is, kun je advies inwinnen
bij een lactatiekundige. Zo krijg je meer
rust en vertrouwen, iets wat je borstvoeding
absoluut ten goede komt.
TONGRIEM EN LIPBAND
Iedereen heeft een tongriem en een lipband.
Wanneer de tongriem of lipband te strak is,
kan dit zorgen voor functionele problemen.
Denk aan verslikken, kokhalzen, refluxklachten,
luchtklachten, open mond gedrag, mondademhaling
of overstrekken, klemmen en bijten.
Als je borstvoeding geeft, kan dit leiden
tot pijn bij het voeden.
Wanneer je dit soort klachten ervaart, is het
verstandig om een behandelaar of beoordelaar
te zoeken met ervaring op het gebied
van tongriempjes. Zij kunnen een te strakke
tongriem of lipband herkennen aan de anatomie
óf aan de problemen die er zijn. Of een
tongriem of lipband te strak is, wordt bepaald
door de gehele mond én door de omringende
spieren en weefsels van de mond. Wat voor de
Leuker en leerzamer is het als je je kindje zelfstandig kennis laat maken met
vaste voeding. Jouw kindje heeft al weken afgekeken hoe het moet en hij wil
het o zo graag zelf ook proberen! Zodra je kindje rechtop in een kinderstoel
aan tafel kan zitten, kun je er mee starten. Geef hem een broodkorst met
boter, een stuk broccoli of een halve appel. Geloof me of niet: je kindje zal
geheel zelfstandig leren eten. En… het is een feestje en zorgt voor minder
stress aan tafel.
ene baby strak is, hoeft voor de andere baby
niet strak te zijn.
Bij de Tongriemkliniek kun je terecht voor
een uitgebreid mondonderzoek en wordt
meegekeken bij het voeden van je kindje.
Soms kan een andere (voedings)houding, andere
aanlegtechniek of een andere fles al een
goede oplossing zijn.
Als toch blijkt dat een tongriem/lipband te
strak is, zijn er twee mogelijkheden. Als eerste
kun je het compenserend gedrag accepteren
en waar mogelijk aanpassen zonder chirurgische
ingreep. De tweede mogelijkheid is wél
een chirurgische ingreep, ofwel klieven (frenulotomie).
Deze ingreep is een voorbehouden
handeling door een BIG geregistreerde
(tand)arts. Het is het beste om de ingreep op
zo’n jong mogelijke leeftijd te doen, omdat
jonge baby’s op reflex drinken en daardoor
sneller leren hoe er effectiever gedronken kan
worden met meer ruimte en minder compenserend
gedrag.
De precieze oorzaak van te korte tongriempjes
en lipbandjes is wetenschappelijk nog
niet gevonden. Wel is bekend dat de oorzaak
met name erfelijk is. Dat foliumzuur slikken
zorgt voor een strakker tongriempje is dus
een fabeltje.
STEFAN KLEINTJES
Lactatiekundige IBCLC & NLG én
kinderdiëtist in Bedum. Stefan begeleid
en coacht jou bij borstvoeding, eigen
voeding of de voeding van je kindje. In
1981 publiceerde hij zijn eerste boek
over kindervoeding.
lactatiekundigegroningenbedum.nl
BABYPRAKTIJK NOORD
Roxane Liewes biedt jou begeleiding in
allerlei situaties, waarbij borstvoeding
niet vanzelfsprekend is. Samen gaan
jullie op zoek naar de beste oplossingen
die passend zijn binnen jouw gezin. Zo
kun je (opnieuw) plezier beleven aan
het voeden.
babypraktijknoord.nl
DE TONGRIEM KLINIEK
Dr. Kirsten Slagter, tandarts-implantoloog
is werzaam bij de Tongriem kliniek.
De Tongriem kliniek is de eerste kliniek
in Nederland voor consulten, behandelingen,
wetenschappelijk onderzoek
en het verstrekken van informatie over
tongriempjes en lipbandjes.
Meer informatie is te vinden op
nvlborstvoeding.nl, wetenschappelijk
onderzoek vind je op boefjesstudie.nl.
tongriem.com
verwonder magazine 43
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://VJlVBTAgWxp45S50ceKH56SXc58-WQA5hZ_6pp72FCQ k`kp׉	 7cassandra://2rRcis-X0DzU13gGxfmlMFThvoYyUzAEdbcca7AXx5Qͯ`׉	 7cassandra://BEqO_kvH5D34Mp9Xg1o8x8b_92vCQvKSR_reqmRIFiI:N` ׉	 7cassandra://Sj2Fzrie1F485-Q0cQ2rsgjoRdo-1JBo5pUr74SvVRE \͠
a,wj3י	׉Hhttp://loff-wellness.nlGaY| י	׉Hhttp://studiobodyprint.nlGai} ǁנa,wj3 l9ׁHhttp://taalvoortaal.comׁׁЈ׉E:Wellness Assen
Floaten
Origineel zwangerschapscadeau
Floaten is een unieke en effectieve manier om maximaal te
ontspannen, pijn te verlichten en stress te verminderen. Je krijgt het
aangename gevoel alsof je zweeft. Floaten verlicht rugpijn en geeft
totale ontspanning voor moeder en kind. Daarnaast vult floaten extra
magnesiumbehoefte aan tijdens de zwangerschap en ben je helemaal
één met je baby.
Steeds meer gynaecologen en verloskundigen adviseren zwangere
vrouwen om te gaan floaten tijdens de zwangerschap, omdat zowel
moeder als kind hiervan aantoonbaar profiteren.
Met een floatsessie maak je moeder en kind blij!
Ga naar onze website voor een leuke kennismakingsaanbieding.
Zwangere vrouwen kunnen bij LOFF terecht voor diverse
relax arrangementen.
WWW.LOFF-WELLNESS.NL
studio.bodyprint
studio.bodyprint
STUDIO.BODYPRINT
Jouw lichaam, jouw herinnering.
Jouw zwangerschap veredeld
in een 3D-beeldje, een tastbare
herinnering voor altijd.
Boek je afspraak via
www.studiobodyprint.nl
STUDIO.BODYPRINT
Duinkerkenstraat 5, ruimte 3
9723 BN Groningen
info@studiobodyprint.nl
׉	 7cassandra://BEqO_kvH5D34Mp9Xg1o8x8b_92vCQvKSR_reqmRIFiI:N` a,wj3׉EJ“IK WILDE MIJN KIND
BEGRIJPEN”
Zou het niet fantastisch zijn wanneer we als ouders onze kinderen al op jonge leeftijd
begrijpen? Wanneer we met hen kunnen communiceren en bij hun belevingswereld kunnen
aansluiten? Petra van Taal voor Taal zet zich hier al jaren voor in en haar missie is helder:
‘baby- en kindergebaren normaliseren’.
TEKST MARJOLEIN ROOSSIEN I.S.M. PETRA NELL BEELD TAAL VOOR TAAL
Stel je eens voor, je bent een dreumes en je gaat naar
de kinderboerderij. Je ziet tal van dieren en wilt hier
enthousiast over communiceren. Je kunt alleen nog
niet praten. Hoe vertel je dan wat je allemaal hebt
gezien? Of je zoon gaat op schoolreisje, je zwaait
hem uit en wilt hem nog even veel plezier wensen.
De symboliek van een hartje kennen we allemaal,
het is een simpel handgebaar om liefde te geven.
Daarbij kun je, met nog een simpel handgebaar, hem
ook veel plezier wensen.
Petra kwam in aanraking met baby- en kindergebaren
toen ze zwanger was van haar zoon. Ze gebruikte
Google en de zoekterm ‘Wat kan ik met baby’s?’. Toen
haar zoon drie maanden oud was volgde ze een cursus
in Utrecht. Hij was toen nog te jong, maar vanaf acht
maanden ging hij gebaren gebruiken en hierdoor zijn
gedachten delen. Ondanks dat ze niet heel veel bezig
was met de gebaren, zag ze groot effect. ‘Dat moeten
meer ouders leren’, dacht zij. Dat gevoel heeft ze omgezet
in de methode Taal voor Taal.
Vanuit haar achtergrond als omgangskunde docent
en haar master Learning & Innovation heeft Petra
de bestaande methodiek over het aanleren van
baby- en kindergebaren een verdieping gegeven. In
de nieuwe methode van Taal voor Taal draait het om
inzichten over de ontwikkeling (waaronder breinontwikkeling)
van jonge kinderen én hoe je als
ouder of professional het contact, de binding, met
jonge kinderen vergroot. Baby- en kindergebaren
spelen hierin, als middel om te communiceren, een
belangrijke rol. Juist door dit middel geef je kinderen
een taal in handen; omdat ook jonge kinderen
al een heleboel te vertellen hebben. Door deze vorm
van communiceren geef je kinderen, volgens Petra,
de kans om autonoom op te groeien. Het gebruik
van gebaren geeft een positieve aanvulling op de
taal- en spraakontwikkeling.
Wat is nu een goed moment om te starten met babyen
kindergebaren? Uit eigen ervaring weet Petra
dat communiceren met gebaren voor iedereen leuk
is. Ze maakte gebruik van gebaren toen haar zoon
Hugo drie maanden oud was. Gezien de breinontwikkeling
van jonge kinderen, worden gebaren
steeds makkelijker begrepen rond de leeftijd van zes
maanden. En vanuit de motoriek gezien is het mogelijk
dat kinderen vanaf acht maanden zelf gebaren
maken (nadoen en zelf inzetten). Niet in de verfijning
zoals je zelf doet, maar zeker herkenbaar als je
goed blijft observeren.
TAAL VOOR TAAL
Hoe maak je contact met je kind, hoe laat je
je kind zichzelf zijn?
Krijg zicht op de ontwikkeling van je kind en
weet hoe je kunt aansluiten bij hem of haar.
Taal voor Taal geeft letterlijk de taal in handen.
taalvoortaal.com
RUPS
Probeer het zelf maar eens uit
met het gebaar: ‘Rups’ (wandel
met je vinger over je arm).
Het begrip ‘Rups’ komt op drie
manieren binnen.
1. Je hoort rups.
2. Je ziet rups. Met het gebaar
vorm je een plaatje en vaak
is er in een boek o.i.d. een
rups te zien.
3. Je voelt rups. Je wandelt
met je vinger over je arm.
Een gevoel wordt in het
brein goed opgeslagen.
Een kind krijgt de mogelijkheid
om het begrip ‘rups’ makkelijker
te onthouden. En kan
hierdoor zijn eigen woorden en
emoties makkelijker delen met
de buitenwereld, wat mede
uit onderzoek van Michel S.
Hubler (2015) is gebleken.
verwonder magazine 45
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://gP2YsGdj9xiJG-EldAHMNuGP5rAk3c8v5bpPXca5CTE r`kp׉	 7cassandra://Wd4Zp9XciC0Mh1UVHqPykOOBOVmJgj9d44H5UQgVV9w `׉	 7cassandra://GIQLHOmOt_8j7Nngivhv9RxQHAY2Zpdqu_CTj1dI8ccR` ׉	 7cassandra://KFnZb542UOe_0fS43sa9I33dRghw_oexsVc58xUaEFw 	͠
a,wj3נa,wj3 <BN9ׁHhttp://robsports.nlׁׁЈנa,wj3 ̀9ׁHhttp://mominbalance.comׁׁЈנa,wj3 zB9ׁHhttp://therafit.nlׁׁЈ׉E 2zwangerschap
FIT TIJDENS JE
46 verwonder magazine
׉	 7cassandra://GIQLHOmOt_8j7Nngivhv9RxQHAY2Zpdqu_CTj1dI8ccR` a,wj3׉E<Wanneer je zwanger bent of net bevallen, kan je een heleboel vragen hebben over hoe
je een goede lichamelijke conditie kan krijgen of houden. De vraag waar de meeste
mensen mee lopen: ‘Wat mag ik juist wel of juist niet doen met mijn zwangere lichaam?’.
Jumping jacks zouden dan niet bovenaan de lijst van van oefeningen staan...toch?
TEKST CARESSA VAN GROENENBERGH BEELD MOM IN BALANCE I.S.M. ROBSPORT, MOMINBALANCE, THERAFIT
Kort gezegd is alle beweging goed, zolang het
'prettig' aanvoelt. Voldoende beweging zorgt
ook voor een gezonde hormoonspiegel en mentale
gesteldheid. Zeker wanneer je zwanger
bent is het van belang dat je jouw lichaam fit
houdt, het zorgt er namelijk voor dat je minder
zwangerschapskwaaltjes hebt en sneller herstelt
na jouw zwangerschap. Natuurlijk moet
je niet direct keihard gaan sporten, maar enige
beweging is wel goed. Denk aan dagelijks dertig
minuten wandelen of fietsen en wanneer je
jouw bekkenspieren aanspant, train je gelijk je
bekkenbodem, wat instabiliteit verkleint.
Naast zelf het initiatief nemen om genoeg beweging
te krijgen, kan je natuurlijk ook een
sportcentrum opzoeken zodat je onder de juiste
begeleiding en op eigen niveau op conditie
kan komen en blijven. Als je op zoek gaat, kom
je op internet een enorm aanbod tegen van
sportscholen. Niet elke sportschool heeft aanbod
voor zwangeren of net bevallen vrouwen.
Wanneer je de zoekterm iets aanpast met het
woord zwanger komt er al gauw een leuk en
gevarieerd aanbod tevoorschijn.
SPORTEN TIJDENS JE
ZWANGERSCHAP OF NA JE
BEVALLING
Als je zwanger bent kun je bij TheraFit in Hasselt
de juiste begeleiding krijgen, om fit te blijven.
Tijdens de trainingen wordt er een divers
aanbod van beweging gegeven, gericht op het
behouden van uithoudingsvermogen en spierkracht,
waarbij spiergroepen worden getraind
als benen en armen, maar ook rompspieren
en bekkenbodemspieren krijgen de aandacht.
Naast dit aanbod is er aandacht voor ontspanningsoefeningen
en ademhalingsoefeningen.
Er wordt tijdens de oefeningen aandacht besteed
aan de houding.
De combinatie van deze verschillende oefeningen
maakt dat je deze trainingen tot aan
de bevalling kunt blijven doen, ieder op haar
eigen niveau. Ook om weer verantwoord op te
starten met sporten na de bevalling, kunnen
de mamafit trainingen gevolgd worden. Deze
trainingen bieden een mooie overgang naar het
opstarten van de eigen/oude sportactiviteiten.
therafit.nl
Wanneer je in omgeving Groningen woont en
je graag in een groep sport met gelijkgestemde
vrouwen is Mom in Balance waarschijnlijk
dé plek waar jij je thuis voelt. Je sport buiten
met andere vrouwen in dezelfde fase van hun
leven. Het Mom in Balance sportprogramma
is speciaal ontwikkeld voor vrouwen tijdens de
zwangerschap, voor een goed herstel daarna en
voor een goede worklife balance.
Onder begeleiding van ervaren trainers en
ontwikkeld door gynaecologen en bekkenfysiotherapeuten,
sport je op een verantwoordelijke
en veilige manier. De total body workouts
helpen je sterker te worden en je conditie te
verbeteren, maar ze geven je ook energie en
een positieve mindset.
Mom in Balance biedt drie verschillende workouts
aan. Een zwanger workout voor tijdens
je zwangerschap, een back in shape workout
gericht op het herstel van je lichaam na je
bevalling en een Mpower workout voor als je
weer goed hersteld bent na je bevalling en je
weer toe bent aan wat extra uitdaging. Er is
ook een app waar je als member gebruik van
maakt om je aan en af te melden voor workouts.
Hierin staan ook online workouts voor
thuis en andere interessante informatie over
bijvoorbeeld je bekkenbodem.
mominbalance.com
BIJNA GEWICHTLOOS
BEWEGEN
Wat ook een goed alternatief is om
fit te blijven, is zwemmen. Bij Rob
Sports in Assen kun je op de donderdagavond
deelnemen aan zwangerschapszwemmen.
Een voordeel van
zwemmen is dat je bijna gewichtloos
bent in het water en bewegen dan
makkelijker gaat. Door te zwemmen
blijf je fit!
Het zwembadwater heeft altijd een
temperatuur van 33 graden Celsius.
Deze warmte zorgt ervoor dat er een
verhoogde zuurstofopname in het
bloed plaatsvindt. Dit is voor zowel
jouzelf als je kindje belangrijk. Het
zwangerschapszwemmen is bij Rob
Sports altijd onder leiding van een
fysiotherapeute.
Wanneer je bevallen bent, dan kan je
ook verder gaan met babyzwemmen
of Aquafit. Bij babyzwemmen staat
het creëren van een band met je
kindje centraal en bij Aquafit zorg je
ervoor dat je conditie weer toeneemt.
Dit is redelijk uitgebreid omdat
het bestaat uit een combinatie
van zaaltraining en zwembadtraining.
Beide activiteiten doe je op eigen
niveau en onder begeleiding van een
ervaren lesgever.
robsports.nl
verwonder magazine 47
a,wj3 a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://y9xkOr1pWQzJLbHLEBLiqtEPEEgToduKo2so07h1CdQ 0`kp׉	 7cassandra://QJthNkuADLSgAUk14NSEzg0Pq6dEyoyLpU2HZGZJ07U`׉	 7cassandra://K8ObUt7SwysoFxYjOW-1a23j7bz3rzN3dwgUoKeCvqM<` ׉	 7cassandra://2fG3osw8n_Pdkt9nvoJ8uOo4AQzTQ5RId1NQqRpGVoQ ^͠
a,wj3נa,wj3 MZ9ׁHhttp://puurbeebie.nlׁׁЈי	׉Hhttp://liefdevaneenmoeder.nlGa~ ̥נa,wj3 ^`9ׁHhttp://zoeteslapers.nlׁׁЈ׉ELEKKER slapen
Mogelijkheden voor de slaap
van je kindje (en jou!) op een rijtje
De slaap van je kindje: het is één van de meest besproken onderwerpen
van het ouderschap. Slaap heeft invloed op jullie welzijn. Het belangrijkste
is dat jij, samen met je kindje, een manier van slapen vindt die voor
jullie prettig is én die jullie het meeste slaap bezorgt. Volg je gevoel.
Welterusten!
TEKST ELIEN PADJE & MILDRED VUYK BEELD VERWONDER FOTOGRAFIE
SAMEN SLAPEN
Het ouderschap stopt niet op het moment dat
de zon onder gaat. Ook dan heeft je kindje behoefte
aan nabijheid van zijn of haar veilige
haven: jou! Samen slapen biedt die nabijheid
én de slaap die jullie nodig hebben. Het advies
in Nederland: slaap tot minstens zes maanden
op dezelfde kamer (in de Verenigde Staten:
de eerste twaalf maanden). Samen slapen vermindert
het risico op wiegendood met maar
liefst vijftig procent: jullie slapen beiden lichter
en je bent hierdoor in staat (onbewust) te
reageren op gevaar.
DE VOORDELEN
Samen slapen kan op verschillende manieren:
met een co-sleeper of een ledikantje op de
slaapkamer óf samen in één bed. Het heeft een
aantal wetenschappelijk bewezen voordelen:
• Kindjes drinken meer en makkelijker,
doordat het hormoon dat je borstvoeding
stimuleert ‘s nachts sterker aanwezig is:
dit houdt je productie op peil!
• Borstvoedende moeders komen sneller in
een diepe slaap, waardoor je beter én meer
slaapt. Het knuffelhormoon oxytocine
houdt je slaperig en relaxed
• Je kindje slaapt beter: de hormonen melatonine
en prolactine komen vrij bij
borstvoeding en werken ontspannend en
slaapopwekkend
48 verwonder magazine
• Het reguleert de ademhaling en lichaamstemperatuur
van je kindje
• Op lange termijn zorgt het voor een betere
relatie met slapen voor je kindje. Afhankelijkheid
kweekt onafhankelijkheid!
VEILIG SAMEN SLAPEN
Kies je ervoor om samen in hetzelfde bed te
slapen? Probeer dit dan altijd veilig te doen!
Het belangrijkste bij samen slapen zijn de zeven
veilige slaapregels (zie kader). Lukt niet
alles? Kijk dan naar samen slapen op de kamer,
zonder op hetzelfde matras te liggen.
Veilig samen slapen en borstvoeding gaan altijd
samen. Borstvoeding zorgt namelijk voor
een biologisch proces dat moeder en baby
perfect op elkaar afstemt. Het zuigen, de hormonen
en voeding nodigen uit tot slapen op
de meest natuurlijke en veilige manier.
LIEFDE VAN EEN MOEDER
Meer weten over samen slapen? Je kunt terecht
bij Mildred Vuyk van Liefde van een
Moeder. Mildred helpt ouders van jonge kinderen
naar meer rust en meer slaap. Door te
werken met het natuurlijke ritme van je kindje
en jullie gezin, helpt zij je met het optimaliseren
van jullie slaap.
liefdevaneenmoeder.nl
DE 7 VEILIGE
SLAAPREGELS
1. De baby krijgt borstvoeding
2. De moeder drinkt geen
alcohol en gebruikt geen
medicatie of drugs
3. De baby slaapt op zijn rug
4. De baby is niet ingebakerd en
niet te warm aangekleed
5. De moeder rookt niet
6. De moeder heeft geen
extreem overgewicht
7. De baby is gezond
Heb je lang haar?
Vlecht het in, doe
het in een staart:
zorg ervoor dat het
niet om je baby
heen kan raken.
Dekens (geen dekbed!) tot aan de
heup van de moeder, niet over of bij
de baby. Investeren in een voedingstrui
is dus geen overbodige luxe.
׉	 7cassandra://K8ObUt7SwysoFxYjOW-1a23j7bz3rzN3dwgUoKeCvqM<` a,wj3׉E>VEILIGHEIDSTIPS
Het bed is een veilig oppervlak om
samen te slapen. Dat houdt in:
Gelukkig hoef je slaapproblemen
niet alleen te tackelen
Geen hoofdkussen(s)
in de buurt
van de baby; slaap
daarom in de maternale
houding.
Slaap is belangrijk voor jou en je
kindje maar soms gaat het niet
zoals gehoopt en twijfel je waar
je goed aan doet. Gelukkig zijn er
slaapexperts die je kunnen begeleiden,
passend en naar wens van
jou en je kindje.
De baby kan niet
van het bed afrollen
en ook niet de
kant oprollen van
de partner (slaap
dus met je baby
aan de buitenkant,
met bijvoorbeeld
een co-sleeper als
buffer, of leg je
matras op de vloer)
José Gossen van ZoeteSlapers is
Gentle Sleep kinder slaapcoach.
“Ouders verwachten vaak dat slapen
vanzelf gaat. Toch is het lastig
voor baby’s, zeker tot 6 maanden,
om zonder hulp in slaap te vallen.
Je kindje is qua ontwikkeling gewoon
nog niet zo ver. Sommige baby’s
kunnen dit al wel en dat is super
knap, maar het is niet de norm.”
Gebruik een
stevig matras
waarop moeder
en baby niet
wegzakken.
Na ongeveer vijf à zes maanden
kun je beginnen om je kindje zelf te
leren slapen. En toch kan dat best
lastig zijn. José vertelt dat slapen
een aangeleerde vaardigheid is.
Met zachte en liefdevolle methodes
- en dus niet door je kindje baby
in slaap te laten huilen - kun je je
kindje steeds beter leren slapen.
zoeteslapers.nl
“OM JE KINDJE
Spleten opvullen (of
het bed ruim van de
muur houden), koorden
weghouden en geen
speelgoed in het bed.
LEKKER TE LATEN
SLAPEN HEB JE
GEEN TRANEN
NODIG.”
Er slapen geen andere kinderen
bij een baby (tot één jaar) in bed.
Ook Willemijn Bosgraaf van PuurBeebie
werkt op een liefdevolle en
responsieve manier aan meer slaap
voor je kindje. Als mama van vier
slechte slapers, waaronder een
drieling, is ze naast slaapcoach ook
een echte ervaringsdeskundige.
“Wat ik zelf heb gemist is iemand
die met me mee keek als ik het even
niet wist. Ik voelde me soms best
onzeker, alles was immers nieuw.”
Willemijn kijkt per leeftijdsfase
en per kindje wat de gebruikelijke
wakkere tijden zijn en speelt hierop
in. Zeker bij prematuur geboren
baby’s zie je veel uitdagingen. Ze
geeft je fijne handvatten, om de
slaap en rust bij je kindje te laten
terugkeren. Met de methode
‘Baby Behoefte in Kaart’ achterhaalt
Willemijn wat je kindje jou
wil vertellen. Als ouders ga je vervolgens
met een stappenplan en
tal van tips en tricks aan de slag.
puurbeebie.nl
SLAAPTIPS
Elke baby slaapt anders.
Toch een paar tips voor een
fijn(er) slaapritme.
• Bij het verzetten van de
klok (winter- of zomertijd)
is je kindje een uur
uit het ritme. Wanneer
je in de week vooraf het
hele ritme per dag 10
minuutjes verschuift, ben
je tegen het verzetten
van de klok terug in het
nieuwe ritme.
• Te vroege vogels voorkomen?
Zorg dat je kindje
niet oververmoeid en te
laat op bed komt.
• Voor de aanmaak van het
slaaphormoon melatonine,
is overdag een goede
portie aan daglicht nodig
wat dus goed is voor het
biologische ritme.
verwonder magazine 49
tekst: Caressa van Groenenbergh. met dank aan: José Gossen (Zoeteslapers), Willemijn Bosgraaf (Puurbeebie)
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://-7r6do19LnZfrtscjkCWJZ4Vu5ECuBu0IGDjxCSjrQ0 t`kp׉	 7cassandra://YvXNi1rHQAizdaWfjCiAakNFLNJMRV8BcsRWWSz4Q9wͼ`׉	 7cassandra://XuOByyBpfNpJ6kM4FnL4wmeThLc_e0w_REW2GhOEU1A=z` ׉	 7cassandra://LI5P94JAooX7CftZyZ-tVO5RcWZ2UNA9CwlKLy-ujsk 
c6̾͠
a,wj3נa,wj3 N̑9ׁHhttp://wasbaarwonderland.nlׁׁЈנa,wj3 ̅|9ׁHhttp://chantaltenbrink.nlׁׁЈנa,wj3 M9ׁHhttp://bybineke.nlׁׁЈנa,wj3 D]9ׁHhttp://kleinebinky.nlׁׁЈנa,wj3 +9ׁHhttp://pjut.nlׁׁЈנa,wj3 8̀9ׁHhttp://herinneringsbeer.nlׁׁЈי	׉Hhttp://instagram.com/papainspe/Ga dנa,wj3 #KM9ׁHhttp://bybineke.nlׁׁЈ׉ESHOPPING
HERINNERINGSKIST
Bewaar spulletjes met een dierbare herinnering in een
herinneringskist. Laat de herinneringskist bedrukken
of graveren met je mooiste foto, een ontwerp naar
aanleiding van je geboortekaartje of een van de ontwerpen
uit de collectie van By Bineke.
Herinneringskist vanaf €32,50 bybineke.nl
HERINNERINGSBEER
Herinneringsbeer verwerkt jouw dierbare
kleding of foto’s in een tastbare
herinnering. Herinneringsproducten
vanaf € 9,95 herinneringsbeer.nl
CIRKELS OP
DE MUUR
Muurcirkels zijn de trend
van het moment in de
baby/kinderkamer. Bij
Kleine Binky shop je ze in
verschillende formaten.
Met een groot assortiment
heb je voor een ieder iets
moois.
PJUT
Shirts en sweaters
voor kinderen in
de maten 86 t/m 128.
Allemaal voorzien van
een originele opdruk van
Atelier Pjut. Sweater
€ 34,95 pjut.nl
kleinebinky.nl
ACCESSOIRES VOOR
HERINNERINGSKIST
Om spulletjes met een dierbare
herinnering op een zo mooi
mogelijke manier te bewaren
verkoopt By Bineke ook diverse
accessoires voor de herinneringskisten.
Bijvoorbeeld een bewaarzakje
voor het geboortepakje van
je kindje of een kit om de voetafdruk
van je kindje te vereeuwigen.
Vanaf €9,95
bybineke.nl
GEBOORTEKAARTJES
Unieke,
moderne
geboortekaartjes met
onder andere goudfolie.
chantaltenbrink.nl
WASBAAR WONDERLAND
De Ecopipo wasbare luier is leuk, makkelijk,
duurzaam en voordelig. €17,99 wasbaarwonderland.nl
50 verwonder magazine
׉	 7cassandra://XuOByyBpfNpJ6kM4FnL4wmeThLc_e0w_REW2GhOEU1A=z` a,wj3׉E
COLUMN
ROBIN VELDWIESCH | 29 jaar | Kliniek Coördinator in het Martini Ziekenhuis | Pleeg Papa
IK BEN ALLEENSTAAND, HOMOSEKSUEEL
EN EEN MAN. ALLE INGREDIËNTEN DIE
HET BIJNA ONMOGELIJK MAKEN OM EEN
KIND OP TE VOEDEN.
Vanaf de lagere school wist ik zeker dat ik een geboren
vader was. Ik speelde graag met poppen en was graag de
vader tijdens het rollenspel "vadertje en moedertje" spelen.
Nadat ik op mezelf ging wonen en eindelijk uit de
kast was gekomen na een lange strijd, wist ik dat ik nog
steeds een kindje in mijn leven wilde verwelkomen.
Maar wat zijn nu de mogelijkheden? Ik vond het maar
lastig. Die vriend waarmee ik dacht een gezin te kunnen
vormen kwam niet. Iedereen om mij heen begon zich wat
te settelen en gezinnen werden gevormd. Behalve bij mij.
Tot ik in contact kwam met iemand die pleegouder was.
Haar verhalen hoorde ik aan tot diep in de nacht, ik werd
steeds enthousiaster en ineens lagen er mogelijkheden. Ik
dacht er nachten over na. Uiteindelijk heb ik het in de
doofpot gestopt en ben ik er niet meer mee bezig geweest.
Na een paar jaar voelde ik me nog steeds alleen. Een
nicht van mij zat in een fertiliteitstraject en ik zag met
lede ogen aan hoe moeilijk het bij hun ging. Ze had een
instagramaccount en ik vond het mooi hoe iedereen elkaar
steunde.
"Dit moet jij ook gaan doen", zei ze tegen me. Maak een
account aan en kijk wat het je brengt. Misschien krijg je
op die manier inzicht hoe je je leven wil invullen en wat
de mogelijkheden zijn voor eventueel pleegouderschap.
Ik heb een account gemaakt en zo ontstond @papainspe
Ik kreeg gelijk allemaal volgverzoeken en kwam steeds
meer en meer in contact met mensen in een fertiliteitstraject.
Ook ouders waarbij het traject niet was geslaagd en
die nadachten over pleegzorg. Deze gedachte kwam ook
steeds meer bij mij op en ik voelde dat ik er eigenlijk gewoon
voor moest gaan.
Ik heb me ingeschreven voor een voorlichting en ben daar
stiekem met een nicht van mij heengegaan. Ik had bewust
niks tegen mensen in mijn omgeving gezegd, omdat ik
bang was voor reacties of meningen. Echt stom van mij,
want achteraf steunde iedereen mij. Ik weet niet waar ik
bang voor was. Misschien wel door het nieuws wat de afgelopen
jaren in de media was. Ik weet het niet. Een man
alleen voor kinderen zorgen? Kan dat wel? Juist die kinderen
die beschadigd zijn? Ik vond van wel.
Pleeg Papa Robin was geboren. Ik ging mijn avontuur aan
om als alleenstaande, homoseksuele man het pleegzorgtraject
te rocken! Met goede moed ging ik er voor!
Benieuwd naar mijn verhaal?
Op Instagram - @papainspe - kun je mijn hele traject volgen.
Misschien is pleegzorg ook wel wat voor jou. Ik vind
het het mooiste wat er is!
verwonder magazine
51
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://NnrL-Lap5wD38tfXLobb82-5p5SYBkcN1xAf4USd91c fN`kp׉	 7cassandra://mya05TPJlxJ18j-q1hEtCLmadoF-TcgLyxT793sln-E`׉	 7cassandra://ytXyWywCykEUwhprGkUFDBevELysV0WH-scuF790y8wC8` ׉	 7cassandra://UhNRusf_5cD92yL61ae6zAvWTQV7Qc-DlPrSMuxH7U0 	u͠
a,wj3נa,wj3 K9ׁHhttp://doula-lin.nlׁׁЈנa,wj3 7`9ׁHhttp://vlinderkusje.nlׁׁЈנa,wj3 7Or9ׁHhttp://makeamemory.nlׁׁЈ׉E>anders
ALS HET
LOOPT...
TEKST MARJOLEIN ROOSSIEN BEELD MARJOLEIN
ROOSSIEN (VOOR STICHTING EARLYBIRDS)
52 verwonder magazine
V
Vanuit mijn persoonlijke ervaring én
mijn werk als (geboorte) fotograaf
weet ik dat zwanger worden, een gezond
kindje mogen krijgen en je kindje
zien opgroeien geen vanzelfsprekendheid
is. Soms maak je (onverwachts)
kennis met een wereld die je voorheen
helemaal niet kende. Wanneer je kindje
prematuur wordt geboren, ziek is óf
wanneer je zelf te maken krijgt met
een postnatale depressie. Misschien
stapt iemand die dichtbij je staat wel
ineens in zo’n ‘onbekende’ wereld. Zelf
kwam ik erachter dat al die werelden
die zo ver van je af lijken te staan
eigenlijk heel dichtbij staan. Door open
te delen en mijn kwetsbare kant te
laten zien ontstonden er zulke mooie
gesprekken, kreeg ik zoveel steun en
voelde ik me veel minder alleen staan.
Laat de verhalen ‘als het anders loopt’
je raken, je hart verwarmen en laten
we met z’n allen beseffen dat het een
groot geschenk is, een zwangerschap
en geboorte. Laten we delen en er voor
elkaar zijn.
׉	 7cassandra://ytXyWywCykEUwhprGkUFDBevELysV0WH-scuF790y8wC8` a,wj3׉ESALS HET
anders
Met lege armen het
ziekenhuis verlaten
Het is de allergrootste nachtmerrie van
iedere ouder. In Nederland overlijden jaarlijks
ongeveer 1200 baby’s voor, tijdens of kort na
de geboorte. Dit is het verhaal van Ellen en
haar man over hun zoontje Sylvan.
TEKST LISANNE MANSHOLT EN ELLEN VAN DER VEEN
BEELD STICHTING STILL
Onze verloskundige sprak bij de dertig weken
echo de woorden uit die geen enkele ouder wil
horen; ‘Ik wil jullie dit toch vertellen, ik zie iets
wat er niet hoort te zitten’. Op dat moment begon
onze rollercoaster. Op de echo werd vocht
gezien in de borstholte van ons kindje. De verschillende
onderzoeken boden geen uitsluitsel,
en niemand kon ons vertellen wat de gevolgen
hiervan zouden zijn voor ons zoontje Sylvan.
Met drieëndertig weken en vier dagen braken
mijn vliezen en werd ik met spoed per ambulance
naar het ziekenhuis gebracht.
SPOEDKEIZERSNEDE
We hebben de bevalling nog twee dagen kunnen
uitstellen, maar omdat Sylvan het moeilijk
kreeg in mijn buik is hij toen met een spoedkeizersnede
gehaald. Sylvan werd geïntubeerd
terwijl hij nog aan de navelstreng zat en zo snel
mogelijk gestabiliseerd. Er werden twee drains
in zijn borstkas geplaatst om het vocht zo snel
mogelijk af te voeren. Daarna ging hij in de
couveuse naar de neonatologie IC.
Op dag twee werd er epileptische activiteit
gezien op de monitor, maar pas als hij stabiel
zou zijn konden ze een MRI–scan maken. Hij
kreeg meerdere keren een klaplong, maar er
leken ook lichtpuntjes te zijn. Helaas bleef er
epileptische activiteit zichtbaar op de monitor.
Vier dagen na zijn geboorte was Sylvan stabiel
genoeg voor de MRI-scan en we bleven
goede hoop houden voor de uitslag. Diep van
binnen had ik een slecht voorgevoel, maar ik
wilde hier niet aan toegeven. De behandelend
neonatoloog en haar team kwamen na de scan
naar onze kamer en haar lichaamstaal sprak
boekdelen. Ze hadden geen goed nieuws en
het hele team was geschokt van wat ze op de
beelden hadden gezien.
Uit de scan was gebleken dat Sylvan zijn hersenen
voor 75% waren afgestorven en dat dit
niet met het leven verenigbaar zou zijn. Mijn
man en ik bleven stil en staarden voor ons uit.
Na enige tijd begon het binnen te dringen en
kwam het besef dat Sylvan nooit mee naar
huis zou gaan. De tranen rolden over onze
wangen en we konden beiden geen woord
meer uitbrengen. Na veel tranen en gesprekken
besloten we de volgende dag dat het voor
Sylvan beter zou zijn om hem niet langer te
laten lijden. Hij mocht uiteindelijk, vijf dagen
na zijn geboorte, veilig in mijn armen zijn
laatste adem uitblazen.
DICHTER NAAR ELKAAR
Ondanks het grote verdriet en het gigantische
gemis, heeft Sylvan ons ook heel veel meegegeven.
We zijn als gezin nog dichter naar elkaar
gegroeid. We kunnen nu enorm genieten van
de hele kleine dingen en ons minder druk maken
om dingen waar we ons eerder heel druk
om konden maken. En ondanks het dubbele
gevoel, hopen wij in 2022 ons derde kindje te
mogen verwelkomen. De uitgerekende datum
is 2-2-2022. Het voelt als een prachtig teken,
want Sylvan is geboren op 2-2-2020.
LOOPT...
STICHTING MAKE
A MEMORY
Bij ernstig zieke, terminale of
overleden kinderen maken de
fotografen thuis of in het ziekenhuis
een blijvende herinnering.
Foto's bieden de ouders troost
en kunnen wezenlijk helpen bij de
verwerking. Voor de ouders zijn er
geen kosten verbonden de foto's.
makeamemory.nl
VLINDERKUSJE
Wanneer alleen de liefde overblijft...
Liefdevolle
troostkadootjes,
lichtpuntjes en
kaarten met gedichtjes
bij verlies.
Om de liefde en
de herinneringen
te koesteren, en
om te zorgen voor je verdriet.
vlinderkusje.nl
HERINNERINGSBOEK
‘KOESTER, MET LIEFDE
GEDRAGEN’
Dit boek is voor ouders die tijdens
de zwangerschap (hoe pril ook),
geboorte of kort daarna hun kindje
zijn verloren.
Om jullie verhaal,
emoties, herinneringen
en dromen
die er al waren
vast te leggen en
te koesteren.
doula-lin.nl
verwonder magazine 53
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://5_jU6SNrndZtBM14FlrKW4mWDn30qO1V0gLLwtTlQYk `kp׉	 7cassandra://JEOh73pI-SR0ib950iq5hSUk9pbPPRp5FyINGhSBELwB`׉	 7cassandra://hH8SknoNkxRbaQX-dVbIHiuZ2q_0jHj-tYQ7vfhsagg<_` ׉	 7cassandra://c3Qj1w-krbMAANLDjUa0-e3BVpCdJWwP1-NBX34pXuw S͠
a,wj3נa,wj3 I9ׁH $http://kleinebinky.nl/sterrenkindjesׁׁЈנa,wj3 9ׁH /http://verwonderfotografie.nl/onzichtbaarbijmijׁׁЈנa,wj3 Z9ׁHhttp://sterrenliefs.nlׁׁЈ׉EALS HET
anders
LOOPT...
Wanneer je niet op
een roze wolk zit
Het overkomt zo’n één op de tien vrouwen: ze worden depressief na de geboorte
van hun kindje. Wat een prachtige nieuwe periode in hun leven had moeten zijn,
was dat allesbehalve. Inge en Melanie vertellen over hun ervaring.
TEKST LISANNE MANSHOLT
INGE
Ik kreeg een postpartum depressie na
de geboorte van mijn eerste kindje.
Ik was erg verdrietig en angstig. Het
voelde letterlijk zwaar op mijn schouders.
Tijdens de zwangerschap was ik
juist erg blij dat alles goed ging.
Tot twaalf weken na de bevalling heb
ik elke week gesproken met mijn verloskundige.
Zij beantwoordde alle
vragen die ik had en dat keer honderd.
Daarnaast heb ik gelukkig veel met
mijn man kunnen praten. Uiteindelijk
kreeg ik steeds meer vertrouwen in
mijzelf als moeder, mijn man als papa
en onze nieuwe rol als gezin.
Ik kijk met gemengde gevoelens terug
op deze periode. Het was moeilijk
om te ervaren dat ik zo de weg
kwijt was. Of misschien was het dat
niet eens. Het moederschap en al die
nieuwe emoties, gevoelens en vooral
kwetsbaarheden die daarbij kwamen
kijken. Ik had een kindje gekregen
maar om mij heen draaide de wereld
gewoon door. Het voelde als een
sneltrein die maar doordenderde;
ik rende ernaast en probeerde me
steeds vast te houden. Het was een
ongrijpbaar gevoel, maar onze zoon
was mijn houvast.
Ik ben vol vertrouwen de zwangerschap
van ons tweede kindje aangegaan.
Het hielp dat we weer dezelfde
verloskundige hadden, ook de
kraamverzorgende was dezelfde. Zij
wisten van mijn sombere gevoelens
en we vormden samen echt een team.
Wat ik mee zou willen geven aan toekomstige
ouders: een depressie sluipt
erin en kan door iedereen anders
worden ervaren. Vraag je dierbaren
om je goed in de gaten te houden en
probeer ook open te zijn naar hen.
Geef aan als het echt wollig is in je
hoofd of somber. En wees niet bang
om hulp te vragen. Dat verdien je,
dat heb je nodig. De zon gaat weer
schijnen, echt!
POSTPARTUM DEPRESSIE
Postpartum depressie (dat is de officiële benaming
voor wat de meeste mensen als 'postnatale depressie'
kennen) komt veel voor. Eén op de tien pas bevallen
vrouwen wordt depressief (en vaak ook angstig). Het is
daarmee de meest voorkomende complicatie in de periode
na de bevalling. Het is echter ook een complicatie
waarvan de ernst en de impact lang niet altijd serieus
wordt genomen. Ten onrechte, want depressief of erg
angstig zijn terwijl je net moeder bent geworden, is een
ingrijpende en zeer verwarrende ervaring. Niet voor
niets noemen veel vrouwen hun postpartum depressie,
terugkijkend, een dief. Een dief die het hen onmogelijk
heeft gemaakt te genieten van de babytijd van hun kind.
Gelukkig gaat een postnatale depressie in principe altijd
weer over. Onderzoek laat zien dat sociale steun en
deskundige begeleiding het herstelproces bespoedigen.
Blijf dus niet alleen tobben met je negatieve emoties,
maar praat erover, hoe moeilijk je dat ook vindt. Je
hoeft deze zware last niet alleen te dragen.
MELANIE
54 verwonder magazine
Ik heb een postnatale depressie gehad na de geboorte van ons tweede kindje. Mijn zwangerschap
was zwaar, ik had HG (hyperemesis gravidarum – extreme zwangerschapsmisselijkheid,
red.) en tijdens de zwangerschap kwamen ze erachter dat ons kindje een aantal afwijkingen had.
Desondanks was ik tijdens mijn zwangerschap niet depressief. Ik merkte na de bevalling dat het
niet goed met me ging doordat ik slecht sliep, ik had weinig energie, kon niet meer relativeren.
Ik had veel chaos in mijn hoofd terwijl ik normaal erg gestructureerd ben, was enorm snel emotioneel
en heel snel geïrriteerd. Ik heb uiteindelijk professionele hulp gehad, maar achteraf had
ik eerder aan de bel moeten trekken. Ik ben gelukkig terecht gekomen bij een gespecialiseerde
psycholoog die ervaring heeft met gecompliceerde zwangerschappen en kindjes met een aangeboren
afwijking. Middels EMDR-sessies ben ik er weer bovenop gekomen.
Met dank aan Melanie en Inge
׉	 7cassandra://hH8SknoNkxRbaQX-dVbIHiuZ2q_0jHj-tYQ7vfhsagg<_` a,wj3׉E;ALS HET
anders
Onzichtbare ouders
Als je vanaf kinds af aan een kinderwens hebt, sta je er niet bij stil dat
een zwangerschap bij één op de zes stellen niet vanzelfsprekend is.
Wat als het door medische hulp uiteindelijk wel lukt, maar je keihard
van de roze wolk af dondert en je als onzichtbare ouders door het leven
gaat? Het overkwam Janneke en John.
TEKST JANNEKE JANNINK BEELD JENNIFER GROSMAN
T
LOOPT...
Toen wij elkaar leerden kennen, gingen onze gesprekken al snel
over onze toekomst. We wilden graag onze liefde bezegelen met
de komst van een kindje. Na een jaar van proberen, bleven de testen
wit. Een afspraak met de huisarts en een verwijzing naar het
streekziekenhuis volgden. Dat beetje extra hulp door middel van
IUI leverde niets op. Een doorverwijzing naar een academisch ziekenhuis
volgde. Spuiten zetten, hormonen en echo’s waren ondertussen
helemaal onderdeel van ons leven geworden. Jaren gingen
voorbij. Maar met resultaat! Driemaal IVF was scheepsrecht. En
daar was dan eindelijk de welbekende roze wolk. En hoe bijzonder
zijn dan de eerste schopjes!
De medische twintig weken echo volgde. Spannend maar ook zo
blij om de schopjes niet alleen te voelen maar ook weer even te mogen
bewonderen. En toen werd het stil… heel stil. Ons kindje waar
we zo hard voor geknokt hadden, was ziek. Zo ziek, dat ze buiten
mijn buik niet kon overleven. In juni 2015 zijn we trotse ouders
geworden van onze mooie dochter Fae en hebben we ook afscheid
moeten nemen van onze dappere strijdster. Want wat heeft ze het
lang volgehouden in mama’s buik.
Er zijn nooit aanwijzingen gevonden waarom wij één op de zes stellen
zijn waarbij een zwangerschap niet vanzelfsprekend is en het
uiteindelijk zo mis is gegaan. In een maatschappij waarin het ‘normaal’
is om kinderen te hebben, is het als onzichtbare ouders soms
lastig. Hoe antwoord je als iemand aan je vraagt of je kinderen
hebt? Wat vul je in bij formulieren waar deze vraag gesteld wordt?
Ons hart breekt als we dit ontkennen, maar vertel je wildvreemden
over het verlies van je dochter? Na de geboorte van Fae kregen
we geen geboorteakte en werd ze niet ingeschreven in de basisregistratie
personen (BRP). Na een wetswijziging werd dit in 2019
mogelijk: iets wat voor ons als ouders zo belangrijk was. Sinds haar
vierde verjaardag staat ze ook ingeschreven in de BRP. Hierdoor
werden we ook op papier ouders.
We noemen haar naam, vinden het fijn om met mensen in onze omgeving
over haar te praten en we eten een taartje op haar verjaardag.
We zijn een gezinnetje, maar voor buitenstaanders niet zichtbaar
of hoorbaar. Ons hart is gevuld met liefde voor Fae. Hopelijk
komt daar ooit nog liefde voor een regenboogbroertje of -zusje bij.
STERRENLIEFS
Een waardevol invulboek voor
ouders en naasten van een
sterrenkindje. Ervaringen,
foto's en gevoelens rondom
geboorte, het overlijden maar
ook over het gemis, kunnen
hierin gedeeld worden. Juist
door te delen in verlies, wordt
het verdriet niet minder maar
wel dragelijker.
sterrenliefs.nl
ONZICHTBAAR BIJ MIJ
Pure, eerlijke en
liefdevolle foto’s
van het dagelijks
leven om zichtbaar
te maken dat ieder
kindje zijn/haar eigen
plekje heeft binnen
het gezin, ook na het overlijden. Een kindje onzichtbaar
aanwezig, maar zo zichtbaar wanneer
je goed kijkt!
verwonderfotografie.nl/onzichtbaarbijmij
KLEINE BINKY
Passende kleding voor
je overleden baby is
erg belangrijk: je wilt
natuurlijk het mooiste
setje kleding dat er
maar is. Kleine Binky
maakt speciale omslagdoeken
en kleren vanaf de kleinste
maatjes. Voor een prachtig afscheid
kun je zelf alles samenstellen.
kleinebinky.nl/sterrenkindjes
verwonder magazine 55
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://GHimYPtZVHtiSdOs1OCq3hDiOgIAxs8kZe-6REGrgN4 +`kp׉	 7cassandra://OP_EWE7eMjhEW3KWT8p7qk0Tc7mv7HSlv76EuCpG2XA`׉	 7cassandra://2t4x9Bot3LnJ5lnY5rPYP5TbfsjUzs_nZHd4yLJ5NoI?h` ׉	 7cassandra://p5_ebqTC3f8ARSsJo5VndQ9rLr3-UZSLe0KBejyL_Uk ͠
a,wj3נa,wj3 -_9ׁHhttp://kinderfonds.nlׁׁЈי	׉Hhttp://stichtingearlybirds.nlGa ̏̠י	׉Hhttp://maatjeprematuur.nlGa  ̠י	׉Hhttp://kleinekanjers.nlGa D{נa,wj3 -)9ׁHhttp://amc.nlׁׁЈ׉EALS HET
anders
LOOPT...
Te vroeg op de wereld
“Hé, wie zijn die 2 baby’s op de foto en waarom hebben ze een slangetje
in hun neus?” Een vraag die hier regelmatig voorbij komt als er vriendjes
of vriendinnetjes komen spelen. “Dat zijn wij, wij hebben eerst in het
ziekenhuis gewoond want we waren te vroeg geboren!”. Annemiek
vertelt haar verhaal over de vroeggeboorte van haar tweeling.
TEKST ANNEMIEK VELZEN BEELD MARJOLEIN ROOSSIEN (VOOR STICHTING EARLYBIRDS)
Na een zwangerschap van 33 weken en 2 dagen
wilden jullie de wereld zien. Een tweelingzwangerschap;
wat een verrassing bij de
eerste echo. Ook wel even slikken en vanaf
toen werd het een medisch verhaal met de
controles in het ziekenhuis. Veel echo’s en
vooral veel oog voor hoe de zwangerschap
ging en minder hoe het met mij ging. Gelukkig
was er de verloskundige in het dorp waar
ik heen mocht voor de sociale controles.
Jullie grote broer Jesse vond het erg leuk twee
baby’s. Hij hoopte op een broertje én een zusje.
Wat een geluk want bij de 20 weken echo
bleek dat inderdaad zo te zijn! Wij waren vooral
dankbaar dat alles goed leek te zijn met jullie.
De zwangerschap verliep verder goed. Ik
voelde me fit maar ergens in mijn achterhoofd
zweefde het gevoel: ‘als ze maar niet eerder
komen’. En met 31 weken leek ik gelijk te krijgen:
met vage rugpijn naar het ziekenhuis en
daar bleek dat ik beginnende weeën Had. Ik
moest aan de weeënremmers en longrijping en
met de ambulance naar het UMCG.
Alles bleef rustig en na één week was ik weer
thuis, bij jullie papa en Jesse die net op school
begonnen was. Thuis rustig aan gedaan: wat
was het spannend. Op een avond rond een uur
of twaalf verloor ik vruchtwater. Halsoverkop
naar het ziekenhuis en zes uur later waren
jullie er. Eerst kwam Niels en daarna Ires in
stuitligging. Wat waren jullie klein (2 kilo en
40 cm beide), maar zo compleet en zo mooi!
Even een minuut bij mij, snel een foto en toen
gingen jullie in je glazen huisje, elk apart. En
ik, met papa, een paar uur later naar huis naar
Jesse toe. Onmenselijk, maar jullie waren daar
in goede handen en Jesse had mij ook nodig!
De fijnste momenten waren die dat jullie bij
me lagen samen, lekker buidelen en de stapjes
die jullie maakten om naar huis te mogen.
Prachtige foto’s van Marjolein van Stichting
Earlybirds als zichtbare herinnering aan deze
heftige periode. Na drie weken mochten jullie
(al) mee naar huis, dappere sterke vechtertjes!
Het voelde als een eeuwigheid!
En nu zijn jullie alweer zes! Hebben jullie er
wat aan ‘overgehouden’? Ik denk weinig, lichamelijk
gezien niet. Sociaal-emotioneel wel:
gevoeliger voor prikkels, emotie-regulatie wat
best lastig is soms en het mij leren loslaten
toen jullie naar school moesten. Maar elke dag
groeien jullie en ben ik, zijn wij, enorm trots
op jullie!
STICHTING EARLYBIRDS
Stichting Earlybirds
maakt belangeloos
fotoreportages van
te vroeg geboren
baby's in het ziekenhuis,
met als doel de
ouders een mooie
herinnering te bieden aan een heftige en
emotionele periode. Onze fotografen leggen
de situatie op een mooie en liefdevolle manier
vast. stichtingearlybirds.nl
56 verwonder magazine
MAATJE
PREMATUUR
Bij Maatje Prematuur
zijn we gespecialiseerd
in het ontwerpen en
maken van accessoires
& kleertjes vanaf maatje
30. Met aandacht voor pasvorm en afwerking
worden alle items met veel liefde gemaakt.
Bovendien is de kwaliteit van de super lieve
gecertificeerde biologische stofjes fantastisch!
maatjeprematuur.nl
KLEINE KANJERS
Hou in dit speciale babyboek, dat
al begint bij zwangerschapsweek
24, alles bij wat jullie meemaken in
het ziekenhuis. Om terug te lezen
als alle hectiek voorbij is, en aan je
kind te laten zien hoe speciaal zijn
start was. kleinekanjers.nl
׉	 7cassandra://2t4x9Bot3LnJ5lnY5rPYP5TbfsjUzs_nZHd4yLJ5NoI?h` a,wj3	׉E8ALS HET
anders
LOOPT...
Er is iets goed mis
Soms blijkt er al in de zwangerschap of na de geboorte iets aan
de hand met je kindje waardoor je baby langer in het ziekenhuis
moet blijven. Dat overkwam Lisanne en haar man Jochum na de
geboorte van hun derde kindje Thijmen.
TEKST LISANNE MANSHOLT BEELD LISANNE MANSHOLT FOTOGRAFIE
K
Kort na zijn geboorte moest Thijmen voor extra
ondersteuning naar de afdeling neonatologie.
Toen ze een voedingssonde probeerden in
te brengen en dit niet lukte, bleek al snel dat
er iets goed mis was. Omdat de aandoening
van Thijmen zeldzaam is, moest hij voor zijn
behandeling een dag na de geboorte worden
overgebracht naar het Amsterdam UMC.
Daar werd ons pas echt duidelijk wat er aan
de hand was. Thijmen is geboren met een
slokdarmafsluiting. Op dag drie heeft hij een
grote, acht uur durende, operatie ondergaan.
Na vijf lange weken van herstel, waarbij zo ongeveer
iedere mogelijke complicatie de revue
is gepasseerd, mochten we eindelijk naar huis.
Helaas werd Thijmen na bijna een week thuis
zo benauwd dat hij met een ambulance naar
het ziekenhuis moest worden gebracht. Daar
ging hij in korte tijd zo achteruit, dat het nodig
was om hem aan de beademing te leggen
en op te nemen op de kinder-IC. Hij bleek
het RS-virus te hebben en daar bovenop een
dubbele longontsteking. Thijmen heeft toen
bijna 2 weken aan de beademing gelegen. De
slappe luchtpijp, die onderdeel is van zijn
aandoening, zat Thijmen dusdanig in de weg
dat het verstandig was om nog een grote operatie
uit te voeren. In totaal heeft Thijmen
vanaf zijn geboorte 4 maanden in het ziekenhuis
in Amsterdam gelegen.
Er zijn momenten geweest dat Thijmen zo
ziek was dat we bang waren hem kwijt te raken.
En het gemis van onze oudste twee kinderen
was vreselijk. Maar er waren ook veel
momenten van blijdschap. Bijvoorbeeld toen
hij voor het eerst zelf mocht proberen te drinken,
of toen zijn broer en zus hem voor het
eerst mochten vasthouden.
Op dit moment gaat het heel goed met Thijmen.
Hij kan dingen die we kort na zijn geboorte
niet voor mogelijk hadden gehouden.
Er zullen ongetwijfeld nog hobbels op zijn
pad komen, maar Thijmen kan gewoon oud
worden met zijn aandoening.
Ons rustpunt tijdens deze heftige tijd was
het Ronald McDonaldhuis. Ondanks dat het
eerst verder weg voelde van Thijmen, voelden
we ons daar snel thuis. Het is onbeschrijflijk
waardevol om zo dicht bij je zieke kindje
te kunnen zijn, maar ook een plek buiten het
ziekenhuis te hebben waar je je even terug
kunt trekken, of samen kunt zijn met je dierbaren.
De vrijwilligers doen er alles aan om te
zorgen dat je je thuis voelt ver van huis. Het
contact met andere ouders is ook erg fijn.
Er gaat geen dag voorbij dat ik niet denk aan
alles wat we meegemaakt hebben. Toch heeft
het ook mooie dingen gebracht. Ik geniet
meer van de kleine dingen en herinneringen
maken met dierbaren doen we veel bewuster.
Ik heb mogen ervaren hoe waardevol het is
om het leven vast te leggen, op fijne, maar
ook op moeilijke momenten. Dit mag ik nu,
als zelfstandig fotografe, ook doen voor andere
mensen. Daarvoor ben ik erg dankbaar!
SLOKDARMAFSLUITING
In Nederland worden jaarlijks
40-50 kinderen geboren met een
slokdarmafsluiting (oesophagusatresie).
Slokdarmafsluiting is een
aangeboren afwijking waarbij de
slokdarm onderbroken is. Er zijn
verschillende vormen oesophagusatresie.
Bij de meest voorkomende
vorm, die ook Thijmen heeft, is er
een verbinding tussen de slokdarm
en de luchtpijp. Dit noemen we
tracheo-oesofageale fistel (TOF),
ook wel type C genoemd. Bron:
amc.nl
RONALD MCDONALD
HUIS
Het Ronald McDonald Kinderfonds
zorgt er al 35 jaar voor dat zieke
kinderen en hun familie dicht bij
elkaar kunnen zijn. Zieke kinderen
voelen zich namelijk beter met
hun ouders, broertjes en zusjes in
de buurt. Ouders houden de zorg
beter vol met een rustplek dicht bij
hun zieke kind.
kinderfonds.nl
verwonder magazine 57
a,wj3
a,wj3	}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://4ITiWIkmI3tOR_oM-ZFAIW-NS1jYnbSCXn4CiSTnEcU 1`kp׉	 7cassandra://j9JXKWaXpxSP_r78HjoItnMNvYJYffe1lto_B8VJ8l8`׉	 7cassandra://GLupB74OwGGKrKrojeBBlAYu3otfsTCNzCl7wRF6iwc;` ׉	 7cassandra://SXEaW4bXcM5Ql-mls7crsCarQdMJaVRTwtpJKz9VcMM v͠
a,wj3׉EIN GESPREK
OVER DE WEG NAAR ZWANGERSCHAP,
BEVALLEN EN BABY’S
Wanneer een kindje proberen te krijgen lastiger
blijkt te gaan dan verwacht, begint een traject
vol hoop, teleurstelling en wachten. Partners,
die meer aan de zijlijn van een medisch traject
staan, beleven dit op hun eigen manier. Rowdy
en Morris, twee vaders (to be), gaan met elkaar
in gesprek over hun ervaringen op de weg naar
het ouderschap.
TEKST ELIEN PADJE & MARJOLEIN ROOSSIEN BEELD VERWONDER FOTOGRAFIE
MORRIS
Leeftijd: 25 jaar
Woont in: Ten Boer
Studeert: Pedagogische
wetenschappen
Werkt: ambulant begeleider
bij Team050
MORRIS: vertel eens, hoe is het traject van jou en je
vrouw verlopen om zwanger te kunnen raken?
ROWDY: het zal 2015 of 2016 geweest zijn dat mijn
vrouw Sanne en ik begonnen met proberen. Sanne
had vrij snel door dat er een probleem moest zijn.
Na onderzoek deelde mijn huisarts mij mede dat ik
“nooit biologisch vader zou worden”. Nu bleek dat te
kort door de bocht, maar dat haalde wel de grond onder
mijn voeten vandaan. Toen zijn we een ICSI-traject
ingegaan. We hebben een aantal miskramen moeten
meemaken en ook mentaal flinke klappen gehad.
Na zes pogingen waren de eitjes op, waardoor we
over moesten op hyperstimulatie. Dat viel toch wel
tegen… tot het laatste eitje: onze zoon is nu drie jaar
oud! Voor het tweede traject zijn we meteen voor hyperstimulatie
gegaan en is uit de eerst geoogste eitjes
onze dochter voortgekomen.
MORRIS: wat mooi zeg, gefeliciteerd! Jullie hebben
58 verwonder magazine
Vaders
׉	 7cassandra://GLupB74OwGGKrKrojeBBlAYu3otfsTCNzCl7wRF6iwc;` a,wj3׉Edan wel geluk gehad zeg, met twee geslaagde pogingen.
ROWDY: absoluut! We mogen in onze handjes knijpen.
Het is er op of er onder! En wij hebben er twee: een jongetje
en een meisje!
ROWDY
HET TRAJECT VAN MORRIS
ROWDY: en hoe is het bij jullie gegaan, bij jou en je
vrouw? MORRIS: tja, waar moet ik beginnen? Ik kan
biologisch geen vader worden. Ik ben transgender, dus
geboren in het lichaam van een vrouw. Toen ik eindelijk
met mijn transitie mocht beginnen, heb ik de bewuste
keuze gemaakt geen eitjes in te vriezen; dat traject leek
me veel te zwaar. Later leerde ik Andrea kennen. Gelukkig
gaf Andrea aan dat ze liever had dat ik vader zou
worden van kinderen die niet biologisch van mij waren,
dan helemaal niet. Dat was heel fijn! Uiteindelijk ging
het allemaal veel sneller dan verwacht, toen we net in
ons Tiny House woonden! Andrea kreeg vruchtbaarheidsonderzoeken
en je moet nadenken over het donortraject.
Ik vond het in het begin lastig dat anoniem
doneren niet meer gebeurt en vroeg me af hoe dat zou
zijn voor de kinderen in relatie tot mijzelf. Gelukkig heb
ik daar veel hulp bij gehad van de genderpoli van het
UMCG, waarna ik het een plekje heb kunnen geven.
WEG MET HET TABOE
ROWDY: het zou ook geen geheim moeten zijn. Ik zie
hier iemand zitten die trots is om straks papa te zijn. De
weg er naartoe is zwaar, heftig, maar waarom moet het
geheim zijn? Laat anderen maar denken wat ze willen.
MORRIS: inderdaad! Het zou sowieso mooi zijn als er
meer openheid komt dat niet iedereen makkelijk kinderen
kan krijgen. Ik vind het belangrijk om erover te praten,
omdat een ander iets kan hebben aan je verhaal. We
hebben ook goed uitgezocht waarom donatie niet meer
anoniem mag. Het kind heeft het recht om te weten
hoe het is ontstaan; daar schaam ik me ook niet voor.
ROWDY: nee, voor mij ook geen taboe. MORRIS: het
blijkt uit onderzoek dat als kinderen in ieder geval het
verhaal weten en de keuze hebben om op zoek te gaan,
dit veel minder schadelijk is dan het geheim houden. En
grote kans dat ze het later alsnog uitvinden, natuurlijk.
Je kunt het prima meegeven, aangepast op de leeftijd.
Dan is het onderdeel van wie het kind is, en schaadt
het de hechting ook niet. ROWDY: Uiteindelijk gaat
het erom dat je een vader bent in je hart. Als het daar
maar goed zit.
Leeftijd: 41 jaar
Woont in: Groningen
Werkt: in het ziekenhuis
als hoofd verpleegkundige
IEDER
SUCCESJE VIEREN
ROWDY: dus toen gingen jullie het donortraject in?
MORRIS: ja, dat was een hele zoektocht, want je komt
op een soort Zalando van donoren en kunt selecteren
op de raarste kenmerken: favoriete films, hobby’s, lievelingseten,
stem, handschrift… Maar waar moet je voor
kiezen, als je overal tussen kiezen kunt? Heel raar om
te zien hoe commercieel die industrie eigenlijk is ingericht.
Uiteindelijk hebben we een donor gevonden waar
we allebei een goed gevoel bij hadden. Bij de tweede
poging, die ook beter voelde dan de eerste, bleek Andrea
zwanger. ROWDY: prachtig! Mooi hoe het na die
mislukte poging dan toch goed gekomen is! En dan zitten
wij nog aan de positieve kant van de medaille, bij
wie het gelukt is. Daarom hebben mijn vrouw en ik ook
heel bewust ieder succesje gevierd, hoe klein ook. Als
het dan niet was gelukt, dan heb je niet alleen maar in
spanning gezeten, maar ook genoten zoveel je kon. Dan
heb je dat mutsje en pakje tenminste wel gekocht!
Het zou sowieso mooi zijn
als er meer openheid komt
dat niet iedereen makkelijk
kinderen kan krijgen.
verwonder magazine 59
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://Q-7-o-_4Z-dq2DWlKX6im_wZbQEiK_ronyg1276mnYU N`kp׉	 7cassandra://Mabl3bk_JNIhw8pa417UY-xSk35wF2qhoiI8ixwb_Jg͠"`׉	 7cassandra://L4jCuO3_uWhtr82QEzhxK-JFF4GivzgEHUROG6gSrOI0j` ׉	 7cassandra://CLzsf8Nz3k8Ci6CHCIJcWh69OrjCLPMe5BXcRcQuqX4 a	͠
a,wj3đנa,wj3Ɓ ̃9ׁHhttp://meja-psychologie.nlׁׁЈ׉EIN HET
MOEDERSCHAP
Worstelingen
Laten we het taboe doorbreken:
gewoon praten over de worstelingen
in het moederschap. En dus schreef
Mirjam Meek, klinisch psycholoog bij
psychologiepraktijk MeJa, het boek
‘Aanmoederen’, vol eerlijke verhalen
over de transitie naar het moederschap.
Een tegenhanger voor alle roze-wolkberichten.
Een sneak preview.
TEKST LAURA DE JONG I.S.M. MIRJAM MEEK (MEJA)
ILLUSTRATIE FIJNZINNIGONTWERP
D
60 verwonder magazine
Dolgelukkig was Liesbeth toen ze hoorde dat ze zwanger
was. Samen met haar partner verheugde ze zich op
de periode die voor hen lag. Bij 36 weken zwangerschap
kreeg ze weeën. De ontsluiting ging vlot, maar in het
ziekenhuis werd een belangrijke ontdekking gedaan: de
baby lag in stuit! Een spoedkeizersnede volgde.
Nu, vijf maanden na de bevalling, zie ik Liesbeth. Ze
huilt veel, is prikkelbaar en voelt zich overvraagd. Ze
slaapt slecht omdat haar zoontje heel onrustig is ’s
nachts, maar ook als hij slaapt ligt ze wakker en piekert
ze veel. Regelmatig wordt ze opgeschrikt door een
nachtmerrie waarin ze opnieuw op de operatietafel ligt.
Zijn huilen kan ze soms door vermoeidheid niet meer
verdragen. En Joep huilt veel, heel veel.
Al luisterend krijg ik de indruk dat het huilen van Joep
schuldgevoel aanwakkert. Enerzijds omdat ze hem niet
kan troosten zoals ze zou willen, maar mogelijk nog wel
meer, doordat ze ervan overtuigd is dat hij ongelukkig is
omdat ze er niet was toen hij geboren werd. Ik heb met
haar te doen. Ze loopt op haar tandvlees en tegelijkertijd
wordt ze voortdurend geconfronteerd met moeilijke herinneringen
aan de bevalling. Gelukkig heeft ze een lieve
partner die haar geweldig steunt, maar ook hij is intens
moe en soms radeloos. Het stel loopt op de tenen.
Liesbeth tobt en zoekt naar antwoorden. Een slaapcoach,
de tongriemkliniek, een dieet voor eventuele allergieën,
ze wil alles wel doen om hem te helpen en de rust weer
terug te laten keren. Het helpt allemaal weinig.
׉	 7cassandra://L4jCuO3_uWhtr82QEzhxK-JFF4GivzgEHUROG6gSrOI0j` a,wj3׉E0Ik besluit zo snel mogelijk met EMDR te beginnen:
een vorm van traumabehandeling die, samen met cognitieve
gedragstherapie, vaak wordt ingezet bij mensen
met Post-Traumatische Stress Stoornis (PTSS). Deze
psychiatrische aandoening kenmerkt zich door herbelevingen,
vermijding, negatieve gedachten en stemming
en verhoogde prikkelbaarheid. Tussen de 9 en 21% van
de vrouwen ervaart de bevalling als traumatisch. Van al
die vrouwen ontwikkelt ongeveer 10-13% PTSS.
Bij EMDR vraagt de therapeut de cliënt aan de gebeurtenis
terug te denken, inclusief de bijbehorende beelden,
gedachten en gevoelens. Het gaat om de herinnering
aan het moment en niet om de concrete objectieve
gebeurtenis. In eerste instantie is dit bedoeld om meer
informatie over de ervaring te verzamelen.
Vervolgens start het verwerkingsproces door de gebeurtenis
opnieuw voor de geest te halen, maar nu met afleiding.
Dit is meestal een lampje dat je met je ogen moet
volgen en tegenwoordig wordt dit vaak aangevuld met
andere belastende taken zoals een rekensom, een woord
spellen of een ritme tikken. Alles wordt uit de kast getrokken
om het werkgeheugen zo hoog mogelijk te belasten.
Het idee is dat de geheugencapaciteit zo sterk
belast is, dat er weinig plaats meer is voor de levendigheid
en de naarheid van de herinnering. Zo wordt de
herinnering opnieuw opgeslagen maar dan met minder
lading. Dit noemen we de werkgeheugentheorie.
Tijdens deze behandeling komt naar voren hoe machteloos
Liesbeth zich heeft gevoeld. Ze beschrijft het als
‘volkomen lamgeslagen’ en heeft voor haar gevoel geen
afscheid kunnen nemen van haar zwangerschap. “Ik was
er niet toen hij werd geboren. Hoe was dit voor Joep?
Hoe heeft hij deze momenten alleen ervaren?” vraagt ze
zich hardop af. Het antwoord geeft ze ook zelf. “Hij was
alleen en ontredderd. Ik wilde hem vasthouden en deze
eerste uren samen beleven. Nu heeft hij dat zonder zijn
moeder moeten doen. Ik was er niet en dat is vreselijk.”
Uit onderzoek komt naar voren dat er een paar zaken
cruciaal zijn voor tevredenheid over de bevalling: verwachtingen,
de hoeveelheid support van hulpverleners,
de kwaliteit van de relatie met de hulpverlener en de
betrokkenheid bij besluitvorming. Als een bevalling als
traumatisch wordt ervaren, dan is er vaak verlies van
controle, angst voor het verliezen van de baby en onvoldoende
communicatie en uitleg. Dit zien we ook in het
verhaal van Liesbeth. De machteloosheid en de angst
om haar baby te verliezen zijn prominent aanwezig.
Natuurlijk is het verdrietig dat ze niet natuurlijk kon
bevallen, maar dat is niet wat haar klachten geeft. Het
gebrek aan autonomie en betrokkenheid bij de besluitvorming:
dàt is traumatisch voor haar.
Dit verhaal is een compilatie. Het hele verhaal kun je lezen
in het boek ‘Aanmoederen’. In 2022 verkrijgbaar in de
boekhandels.
verwonder magazine
61
OVER
MEJA
MeJa biedt hulp bij
psychische problemen
rondom een kinderwens,
zwangerschap,
bevalling en het jonge
ouderschap. Een fase
die op alle levensgebieden
grote veranderingen
met zich
meebrengt. Kijk voor
meer informatie op
de website
meja-psychologie.nl
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://mJO54iV2wLjKmelWtxXQ-qj96XhyhF7A0tS-w12aTd8 a`kp׉	 7cassandra://E5COpIF7oM-sroJojt7rT6js9SQwtQDmIUISARi9mZ0ͷ`׉	 7cassandra://GOgcPyoyr6sbsBYMAhWnaGihcmf3mkh79jHqTPxqhZw:` ׉	 7cassandra://LRJW-vEtIKF0KqobG8GKuIqoCu2O_38QCdxmd7wDRGc  !͠
a,wj3 Wנa,wj3 ̑9ׁHhttp://www.mominbalance.comׁׁЈנa,wj3 [9ׁHhttp://isiskraamzorg.nlׁׁЈנa,wj3 8W9ׁHhttp://loff-wellness.nlׁׁЈנa,wj3 si9ׁHhttp://bevallingsbaden.nlׁׁЈנa,wj3 sI9ׁHhttp://dubbelzen.nlׁׁЈנa,wj3 i9ׁHhttp://studiobodyprint.nlׁׁЈנa,wj3 ̞9ׁH  http://huisjeboompjebabyevent.nlׁׁЈנa,wj3 !̄9ׁHhttp://alittlelovelycompany.nlׁׁЈנa,wj3 ́M9ׁHhttp://babyplanet.nlׁׁЈנa,wj3 >Z}9ׁHhttp://stichtingearlybirds.nlׁׁЈנa,wj3 _Ff9ׁHhttp://makeamemory.nlׁׁЈנa,wj3 2s9ׁHhttp://dalalounatuurlijk.nlׁׁЈנa,wj3 +m9ׁHhttp://studiobodyprint.nlׁׁЈנa,wj3 
V9ׁHhttp://allaboutstov.nlׁׁЈנa,wj3 'f9ׁHhttp://demoederkoek.nlׁׁЈנa,wj3 U9ׁHhttp://birthlines.comׁׁЈנa,wj3 $΁|9ׁHhttp://mijnnewbornvideo.nlׁׁЈנa,wj3 I~9ׁHhttp://kinderkamerstylist.nlׁׁЈנa,wj3 1y9ׁHhttp://edelsmederij-elize.nlׁׁЈנa,wj3 
I9ׁHhttp://momenco.nlׁׁЈנa,wj3 ~H9ׁHhttp://lutjepotje.nlׁׁЈנa,wj3
 jO9ׁHhttp://metmarjan.nlׁׁЈנa,wj3	 
VG9ׁHhttp://houjethai.nlׁׁЈנa,wj3 B\9ׁHhttp://geboortetens.nlׁׁЈנa,wj3 .v9ׁHhttp://meja-psychologie.nlׁׁЈנa,wj3 
Q9ׁHhttp://puurbeebie.nlׁׁЈנa,wj3 V9ׁHhttp://zoeteslapers.nlׁׁЈנa,wj3 N̆9ׁHhttp://liefdevaneenmoeder.nlׁׁЈנa,wj3 	ށF9ׁHhttp://robsports.nlׁׁЈנa,wj3 'ʁs9ׁHhttp://mominbalance.comׁׁЈנa,wj3 <9ׁHhttp://therafit.nlׁׁЈנa,wj3  a9ׁHhttp://taalvoortaal.comׁׁЈנa,wj3 'S9ׁHhttp://tongriem.comׁׁЈנa,wj3 9z|9ׁHhttp://babypraktijknoord.nlׁׁЈנa,wj3 Z9ׁH 'http://lactatiekundigegroningenbedum.nlׁׁЈנa,wj3 GE9ׁHhttp://yoga050.nlׁׁЈנa,wj3 2\9ׁHhttp://floatenzwolle.nlׁׁЈנa,wj3 Y9ׁHhttp://loff-wellness.nlׁׁЈנa,wj3 w̷9ׁH $http://massagepraktijkhethogeland.nlׁׁЈנa,wj3 E9ׁHhttp://babyview.nlׁׁЈנa,wj3 ΁_9ׁHhttp://sichtfriesland.nlׁׁЈנa,wj3 D9ׁHhttp://miastella.nlׁׁЈנa,wj3 5i9ׁHhttp://oudersopkomst.nlׁׁЈנa,wj3 Q9ׁHhttp://leutjelaifde.nlׁׁЈנa,wj3 k9ׁHhttp://ikdraagjeverder.nlׁׁЈנa,wj3 <9ׁHhttp://jeverder.nlׁׁЈנa,wj3 km9ׁHhttp://bevallingsbaden.nlׁׁЈנa,wj3 wkk9ׁHhttp://Bevallingsbaden.nlׁׁЈנa,wj3 V|9ׁHhttp://hetmoederinstinct.nlׁׁЈנa,wj3 BG9ׁHhttp://doulaolga.nlׁׁЈנa,wj3 /D9ׁHhttp://doula-lin.nlׁׁЈנa,wj3 r9ׁHhttp://praktijkeigenwijz.nlׁׁЈנa,wj3 9ׁH #http://kraamzorghetgroenekruis.nl/oׁׁЈנa,wj3 f9ׁHhttp://samenbevallen.nlׁׁЈנa,wj3 ߁Z9ׁHhttp://deearrebarre.nlׁׁЈנa,wj3 ˁ̃9ׁHhttp://welcometomankind.nlׁׁЈנa,wj3 G9ׁHhttp://babyenco.nlׁׁЈנa,wj3 ̜9ׁH !http://hypnobirthing-friesland.nlׁׁЈנa,wj3 f9ׁHhttp://leoniewinkel.comׁׁЈנa,wj3 {K9ׁHhttp://dubbelzen.nlׁׁЈנa,wj3 ^Q9ׁHhttp://borstvoeding.comׁׁЈנa,wj3 ԁ\9ׁHhttp://meja-psychologie.nlׁׁЈנa,wj3 gԁ39ׁHhttp://mamaen.nlׁׁЈנa,wj3 ԁC9ׁHhttp://hellowoman.nlׁׁЈנa,wj3߁ }ԁ59ׁHhttp://doula-lin.nlׁׁЈנa,wj3ށ ԁH9ׁHhttp://kleinekanjers.nlׁׁЈנa,wj3݁ ^ԁ[9ׁHhttp://maatjeprematuur.nlׁׁЈנa,wj3܁ 5Ł?9ׁHhttp://sterrenliefs.nlׁׁЈנa,wj3ہ ŁC9ׁHhttp://vlinderkusje.nlׁׁЈנa,wj3ځ -ŁA9ׁHhttp://kleinebinky.nlׁׁЈנa,wj3ف kŁ̅9ׁH !http://drentsedames.jimdofree.comׁׁЈנa,wj3؁ ̾ŁY9ׁHhttp://dalalounatuurlijk.nlׁׁЈנa,wj3ׁ ^Ł19ׁHhttp://mae-lou.nlׁׁЈנa,wj3ց +U9ׁHhttp://chantaltenbrink.nlׁׁЈנa,wj3Ձ uY9ׁHhttp://herinneringsbeer.nlׁׁЈנa,wj3ԁ b&9ׁHhttp://grenn.nlׁׁЈנa,wj3Ӂ j9ׁHhttp://alittlelovelycompany.nlׁׁЈנa,wj3ҁ ?9ׁHhttp://babyplanet.nlׁׁЈנa,wj3с e9ׁHhttp://wasbaarwonderland.nlׁׁЈנa,wj3Ё }9ׁHhttp://pjut.nlׁׁЈנa,wj3ρ \9ׁHhttp://byjess-musthaves.nlׁׁЈנa,wj3΁ 69ׁHhttp://lytseboef.nlׁׁЈנa,wj3́ I9ׁHhttp://lotsoffreckles.nlׁׁЈנa,wj3́ ̏69ׁHhttp://bybineke.nlׁׁЈנa,wj3ˁ f1q9ׁHhttp://fijnzinnigontwerp.nlׁׁЈנa,wj3ʁ rs9ׁHhttp://sparklebabyspa.nlׁׁЈנa,wj3Ɂ ;#̔9ׁHhttp://verwonderfotografie.nlׁׁЈ׉EVerwonder magazine is een uitgave van:
erwonder
fotografie
verwonderfotografie.nl
sparklebabyspa.nl
REDACTIE
Marjolein Roossien,
José Buiter, Caressa van
Groenenbergh, Elien Padje,
Lisanne Mansholt, Laura
de Jong
ONTWERP EN
VORMGEVING
Aleida van der Beek,
fijnzinnigontwerp.nl
DRUKWERK
Magazine Masters
Niets uit deze uitgave mag
worden verveelvoudigd en/
of openbaar worden gemaakt
door middel van druk, fotokopie,
geluidsband, elektronisch
of op welke wijze dan ook,
zonder schriftelijke toestemming
van de uitgever.
Alle informatie in dit magazine
is onder voorbehoud van druken/of
zetfouten.
© 2021 Verwonder Magazine
SHOPPING
By Bineke bybineke.nl • Lots of Freckles lotsoffreckles.nl • Lytse Boef lytseboef.nl • By Jess byjess-musthaves.nl • Pjut pjut.nl • Wasbaar Wonderland wasbaarwonderland.nl • BabyPlanet babyplanet.nl •
A Little lovely Company alittlelovelycompany.nl • Grenn grenn.nl • Kinderroosjes @kinderroosjes • Herinneringsbeer herinneringsbeer.nl • Chantal ten Brink chantaltenbrink.nl • Mae Lou for Mini
mae-lou.nl • Dalalou dalalounatuurlijk.nl • Drentse Dames drentsedames.jimdofree.com Kleine Binky kleinebinky.nl • Vlinderkusje vlinderkusje.nl • Sterrenliefs sterrenliefs.nl • Maatje Prematuur
maatjeprematuur.nl • Kleine Kanjers kleinekanjers.nl • Koester doula-lin.nl Hellowoman hellowoman.nl • Mamaen mamaen.nl • Aanmoederen meja-psychologie.nl • Het nieuwe borstvoedingsboek
borstvoeding.com
MET SPECIALE DANK AAN
Dubbel Zen dubbelzen.nl
Leonie Winkel leoniewinkel.com
Hypnobirthing Friesland hypnobirthing-friesland.nl
Baby & Co babyenco.nl
Welcome to Mankind welcometomankind.nl
De Earrebarre deearrebarre.nl
Samen bevallen samenbevallen.nl
O wee kraamzorghetgroenekruis.nl/o-wee
Praktijk Eigenwijz praktijkeigenwijz.nl
Doula Lin doula-lin.nl
Doula Olga doulaolga.nl
Het Moederinstinct hetmoederinstinct.nl
Bevallingsbaden.nl bevallingsbaden.nl
Ikdraag jeverder.nl ikdraagjeverder.nl
Leutje Laifde leutjelaifde.nl
Buideldames / Ouders op komst oudersopkomst.nl
Mia Stella miastella.nl
Echocentrum Sicht sichtfriesland.nl
Babyview babyview.nl
Massagepraktijk het Hogeland
massagepraktijkhethogeland.nl
Loff loff-wellness.nl
Floaten Zwolle floatenzwolle.nl
Yoga 050 yoga050.nl
Stefan Kleintjes lactatiekundigegroningenbedum.nl
Babypraktijk Noord babypraktijknoord.nl
Tongriem Kliniek tongriem.com
Taal voor Taal taalvoortaal.com
TheraFit therafit.nl
Mom in Balance mominbalance.com
Rob Sports robsports.nl
Liefde van een Moeder liefdevaneenmoeder.nl
Zoeteslapers zoeteslapers.nl
Puurbeebie puurbeebie.nl
Meja meja-psychologie.nl
Geboortetens geboortetens.nl
Hou je Thai houjethai.nl
Met Marjan metmarjan.nl
Lutje Potje lutjepotje.nl
Mom & Co momenco.nl
Edelsmederij Elize edelsmederij-elize.nl
De Kinderkamerstylist kinderkamerstylist.nl
Newborn Video mijnnewbornvideo.nl
Birthlines birthlines.com
De Moederkoek demoederkoek.nl
All about stov allaboutstov.nl
Studio Bodyprint studiobodyprint.nl
Dalalou dalalounatuurlijk.nl
Stichting Make a Memory makeamemory.nl
Stichting Early Birds stichtingearlybirds.nl
babyplanet.nl
alittlelovelycompany.nl
huisjeboompjebabyevent.nl
studiobodyprint.nl
dubbelzen.nl
bevallingsbaden.nl
loff-wellness.nl
62 verwonder magazine
isiskraamzorg.nl
www.mominbalance.com
IN SAMEN WERKING MET
׉	 7cassandra://GOgcPyoyr6sbsBYMAhWnaGihcmf3mkh79jHqTPxqhZw:` a,wj3׉EREDACTIE
Van de
Marjolein
Anna Verwaal omschreef het tijdens ons interview heel pakkend: “dit magazine komt er
omdat je had gewild dat je dingen zelf had geweten, nu geef je dit anderen”. Dat pakt
precies de kern en wat voel ik me bevoorrecht dat ik zulke mooie mensen heb ontmoet en
zulke intense en liefdevolle gesprekken heb gehad voor het magazine.
José
Wat heerlijk om me weer helemaal onder te dompelen in de wereld van geboortes. It brings
back memories. Ongegeneerd terugdenken aan mijn eigen bevallingen. Hoe krachtig deze
ervaringen waren en hoe graag ik dit ook andere ouders gun.
Caressa
Het begon als: “Hey leuk! hier wil ik aan mee doen.” en groeide uit tot: “Wow, ik wou dat ik
dit wist toen mijn kids klein waren.” in de periode dat ik hier aan mee heb mogen werken
heb ik heel erg veel fijne, mooie en soms ook ontroerende gesprekken gehad. Als ik na de
release van het magazine weer gevraagd zou worden, zou ik het zonder twijfel weer doen.
Elien
Meewerken aan het maken van dit magazine heeft voor mij helend gewerkt in mijn ouderschap.
Het meest bijzondere? Ervaren hoe we ouders kunnen helpen geïnformeerde
beslissingen te maken. Het artikel over samen slapen is daar een mooi voorbeeld van:
normaliseren dat dit gebeurt en dat je (moeder)gevoel volgen klopt!
Laura
In 2019 kwam Marjolein met een idee. En dat idee werd langzaamaan uitgewerkt tot
realiteit. Er werd een nieuw magazine “geboren”. Een eer om hieraan mee te mogen werken.
Leuke mensen mogen ontmoeten en mooie verhalen te horen gekregen. Een blad met
enorm veel waarde met veel verschillende verhalen, tips en artikelen.
Lisanne
Na het eerste gesprek met Marjolein over het magazine was ik direct enthousiast! Wat
een prachtige manier om je jubileum te vieren en tegelijk zoiets moois te maken voor
je doelgroep! Het was daarnaast enorm bijzonder en waardevol dat ik ook ons eigen
verhaal heb mogen delen in de serie "als het anders loopt".
verwonder magazine 63
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://pGu_0AugLWVmQsXWMl_S-x678cF0wDGAg-qoweg2_Vw Z`kp׉	 7cassandra://2Px4l_BB77Bm99qPO_LSLkl64FUL8g3cnI6qgUTX4XgA`׉	 7cassandra://OySh8XQktH7PDESsulFK2vj1ChEsUrTzr3N6EnQwXRwF` ׉	 7cassandra://9F9r_kbYNqZrNkiZQTGz-cdDbRYIaa5EHgrqjlRKUbY 	*S~͠
a,wj3 נa,wj3* X9ׁHhttp://metmarjan.nlׁׁЈנa,wj3) :P9ׁHhttp://lutjepotje.nlׁׁЈנa,wj3( Mj|9׉Hhttp://leoniewinkel.comGׁׁЈי	׉Hhttp://geboortetens.nlGa qw|י	׉Hhttp://houjethai.nlGaA s |י	׉H 1http://dalalounatuurlijk.nl/product/healing-herbsGa& q-נa,wj3' %,̼9ׁHhttp://babyenco.nl/rebozoׁׁЈנa,wj3& 9ׁH (http://hypnobirthing-friesland.nl/rebozoׁׁЈ׉E	@KEN JE
AL?
Acht bijzondere, onbekende(re) rituelen, producten en
diensten. Heb jij al eens gehoord van Moxa, Rebozo of
een cordring?
a Moxa-therapie
Wanneer je baby in stuit ligt, wil je natuurlijk
het liefst dat hij of zij nog draait. Voordat
je naar het ziekenhuis gaat voor een
versie, zou je eerst Moxa-therapie kunnen
proberen. Moxa- therapie is onderdeel van
de acupunctuur en Traditionele Chinese
Geneeskunde. Het is een behandeling met
een verwarmende Moxa- stick die bij een
acupunctuurpunt op de voet gehouden
wordt. Hierdoor wordt beweging in de
baarmoeder gecreëerd, waardoor de baby
ook kan gaan bewegen. Leonie combineert
Moxa-therapie met Spinning Babies. Dit
is een methode die, door verschillende oefeningen
en verandering in leefstijl, zorgt
voor meer ruimte in het bekken, waardoor
je baby gemakkelijker in de optimale geboortepositie
komt te liggen. De combinatie
van Moxa-therapie en Spinning Babies
is niet alleen pijnloos en zacht, maar ook
bewezen effectief. En mocht je baby niet
draaien na de therapie, dan vergroot het
wél de kans van slagen van een versie in
het ziekenhuis.
leoniewinkel.com
b GeboorteTENS
Minder pijn tijdens de bevalling kost minder
energie. Met de GeboorteTENS kun je
zelf de pijn van de weeën verlichten door
lichte elektrische stroompjes. Minder pijn
zorgt voor meer ontspanning, waardoor de
64 verwonder magazine
1
ontsluiting en het herstel na de bevalling
sneller gaat.
geboortetens.nl
c Dalalou - Yoni Herbs
Kruiden voor je vagina? De unieke
kruidenmix, met weegbree, groene
klei, smeerwortel en rozemarijn,
draagt bij aan en versnelt het natuurlijke
helingsproces van je vagina na de
bevalling. Of je nu bent uitgescheurd
of niet en wel of geen hechtingen
hebt. Je gebruikt de kruidenmix uitwendig,
op de wond én op je maandof
kraamverband.
dalalounatuurlijk.nl/product/
healing-herbs
d ‘Yu Fai’ -
Traditionele Thaise
kraamzorg aan huis
Drie of meer dagen volledig verzorgd
in en om je kraambed. Met een mobiele
stoomsauna, kruidenbaden, pakkingen,
massages, maaltijden en Ruesi Da Ton
yoga (voor later) helpt Karen jou en je
partner uit te rusten en te herstellen na je
bevalling. Met meer dan 20 jaar ervaring
is Karen jouw One Woman Tribe aan huis.
Samen met je kraamverzorgster zorgt ze
dat jouw baby profiteert van uitgeruste
ouders in een soepel lichaam.
houjethai.nl
2
3
4
dit
Silvia Benniks, 2003
׉	 7cassandra://OySh8XQktH7PDESsulFK2vj1ChEsUrTzr3N6EnQwXRwF` a,wj3׉E
5
e Rebozo
Sluitingsmassage
Een geboorte is een life changing
event. Niet alleen fysiek,
ook
emotioneel
EEN NEWBORN
MASSAGE IS EEN
MANIER OM JE
BABY TE LATEN
ONTSPANNEN
en
mooie 6
4 7
8
mentaal heeft dit veel
effect op je. Tijdens
je bevalling ga je letterlijk
open, maar ook
energetisch en emotioneel
ben je rondom je
bevalling meer open.
Een Rebozo sluitingsritueel
kan je helpen
weer dichter bij jezelf
te komen, de bevalling
een plek te geven,
je zwangerschap af te
sluiten en een nieuwe
start te maken. Ook na
een miskraam of stilgeboorte
kan een Rebozo sluitingsmassage
ondersteuning bieden.
De rebozo massage is een speciale massagetechniek
met grote geweven doeken. De
speciale doeken wiegen, masseren en sluiten
je, waardoor je geborgenheid en ontspanning
voelt. Klaziena (Hypnobirthing
Friesland) en Olga (Baby & Co) werken
samen om jou een ontspannen en fijne sluiting
te geven.
hypnobirthing-friesland.nl/rebozo-massage
en babyenco.nl/rebozo-massage
f Lutje Potje
Slapen in de buitenlucht, het is ontzettend
gezond. De frisse lucht is goed voor
de longetjes, vitamine D zorgt
voor extra weerstand en de
meeste baby’s slapen langer
en dieper. Met de Groningse
uitvinding ‘Lutje Potje’ kan je
baby, dreumes of peuter heerlijk buiverwonder
magazine 65
ten slapen. Een Lutje Potje is een houten
babyhuisje waarin je baby veilig, droog
en afgeschermd ligt in de buitenlucht. Op
lutjepotje.nl kun je een buiten-babybedje
huren. Niet alleen duurzaam, maar ook fijn
dat voor het onderhoud wordt gezorgd.
Ook op verschillende locaties in de kinderopvang
kun je deze babyhuisjes tegenkomen.
lutjepotje.nl
g
Newborn Massage
Aanraking en liefde zijn één van je baby’s
eerste levensbehoeften. Een newborn massage
biedt een manier om je baby in alle
rust dicht bij je te laten zijn en te laten ontspannen.
Het is een fantastische manier
om de liefdesband en hechting te versterken.
Belangrijk is om baby’s in de kraamtijd
niet teveel prikkels te geven. Ze hebben
de tijd nodig te wennen aan het leven,
met alle nieuwe indrukken. Een newborn
massage bestaat daarom uit trage bewegingen
specifiek afgestemd op de pasgeborene.
Ook worden technieken gebruikt om
darmkrampjes te verlichten en je baby te
dragen. Bij Met Marjan kan je deze Newborn
massage al leren vóór de geboorte óf
in het begin van de kraamtijd (bij je thuis).
metmarjan.nl
h Cordring
Na de geboorte van je baby wordt de navelstreng
standaard afgeklemd met een
grote plastic navelklem. Een alternatief
voor deze grote klem, is een klein soepel
natuurrubber of non-latex cordring. Een
klein ringetje dat om de navelstreng wordt
geplaatst, erg licht is en niet in de weg zit
bij de luier of kleertjes van je baby.
Verkrijgbaar via internet of vraag ernaar
bij je eigen verloskundige.
a,wj3a,wj3}{בCט   }{u׉׉	 7cassandra://99BCUy1N4FywzIIm8A7ALuCYsKrLjWDR-VhFfWWAerc U2`kp׉	 7cassandra://PgU3AqTOB-q_terpiEQ03Peb7NRFN0a-MnVUp81h_aA`׉	 7cassandra://ptOFqh7xgd3ZTGJTrqtiOaDhbEmNanEkYzeeTWzNKjsB` ׉	 7cassandra://nZ5kibkW9qk_923b1UEEE_6J6-SBe8MWJnKzZ3pksg8 4͠
a,wj3+י	׉H !http://instagram.com/juudithhome/Gay 3vנa,wj3- [9ׁH $http://WWW.HUISJEBOOMPJEBABYEVENT.NLׁׁЈ׉E	JDE FAVORIETEN VAN...
JUDITH
Judith is 28 jaar, mama van Vinn (juni’20) en momenteel zwanger van haar 2e
kindje.
Dagelijks deelt ze via haar Instagramkanaal (@juudithhome) van alles over het moederschap
en hun interieur. Speciaal voor ons deelt ze haar favoriete mama en baby musthaves
1.
1. SENGER NATURWELT
WARMTEKNUFFEL
Elke baby krijgt (helaas) te
maken met krampjes in de eerste
weken. Om de pijn enigszins te
verlichten gebruikten wij deze te
lieve warmteknuffel. Ook ideaal
voor de koude winters en hete
zomers.
2. KENKO BODY OIL
MOTHER & BABY
Tijdens mijn zwangerschap kon
ik niet veel geuren verdragen.
Maar deze van Kenko wel! Een
verzorgende body olie die bestaat
uit natuurlijke producten en die je
samen kan gebruiken, al vanaf de
zwangerschap.
3. ARTIPOPPE DRAAGZAK
Ik geef het toe; deze draagzak is
een rib uit je lijf maar hij is elke
cent waard! Wij namen (en nemen)
ons zoontje met deze fijne
draagzak overal mee naar toe. En
de verschillende printjes maken
hem nog leuker.
4. STOKKE TRIPPTRAPP
MET NEWBORNSET
Gezellig tafelen kan natuurlijk
al vanaf het begin! Een goede
kinderstoel mag daarom ook niet
ontbreken op je babyuitzetlijstje.
Met deze van Stokke, met
newbornsetje, schuif jij je baby zo
bij jullie aan tafel.
66 verwonder magazine
5. NANOOK VOEDING
SKUSSEN (VAN NANAMI)
Een goed voedingskussen is echt
onmisbaar! Zowel in je zwangerschap
als de tijd er na. Hoe fijn is
het dan om eentje te hebben die
gezien mag worden? Zoals dit voedingskussen
in een ijsbeervorm.
En het leuke is nog; hij kan ook
gebruikt worden als ondersteuning
voor je baby om te zitten.
6. ELVIE KOLF
Voor alle mama’s die borstvoeding
gaan geven, kan een fijne
kolf natuurlijk niet ontbreken.
Tijdens deze zwangerschap heb ik
de Elvie kolf aangeschaft omdat
je met deze kolf gewoon door kan
gaan met je alledaagse dingen.
7. PUCKABABY PIEP
Ons zoontje sloeg zichzelf de
eerste weken regelmatig wakker…
Totdat ik deze inbakerzak van
Puckababy ontdekte. Anders dan
andere inbakerzakken want hier
hebben zijn armpjes nog alle bewegingsvrijheid.
Wel zo’n fijn idee!
8. BOEK: BACK TO YOU
Ik heb heel wat boeken versleten
tijdens mijn zwangerschappen.
Het boek Back to you, van de
schrijvers van Oei ik Groei, is
een echte musthave voor elke
mama. Zo lees je alles over het
post-partum herstel. En geloof
mij; dat wil je weten!
4.
2.
3.
5.
6.
7.
8.
Sanne Withaar fotografie
׉	 7cassandra://ptOFqh7xgd3ZTGJTrqtiOaDhbEmNanEkYzeeTWzNKjsB` a,wj3׉E HUISJE
BOOMPJE
BABY
HÉT BABY & KIDS EVENT VAN HET NOORDEN
8-9-10
APRIL
2022
MARTINIPLAZA
GRONINGEN
MEER INFO EN TICKETS
WWW.HUISJEBOOMPJEBABYEVENT.NL
@huisjeboompjebabyevent
a,wj3a,wj3}{בCט   ?{u׉׉	 7cassandra://qk0grAeeBzYIuXEz3jdBS3uWS5yjcWHUMkuX8Mz5jQs D`׉	 7cassandra://HTQYA7uwU2lFIzLZTXkblmntKAwu7cLEbG3bQsVtWzUx3`t׉	 7cassandra://3NAAN9Lk9S9CsB0t2eAyQW3RxuIvSstt0z0v2GjNXP8*` ׉	 7cassandra://EnEiUu1j4sREjIMtz28uzWNMmvDiG1c5gDJVJ7SKjLg U͠`a,wj3.נa,wj31 
q9ׁH  mailto:groningen@mominbalance.nlׁׁЈנa,wj30 9ׁHhttp://WWW.MOMINBALANCE.NLׁׁЈ׉EKom sporten bij
Mom in Balance
Groningen!
BOEK NU
EEN GRATIS
PROEFLES MET
DE CODE
MIBGRONINGEN
ZWANGER
WORKOUT
BACK IN SHAPE
WORKOUT
Tijdens de gehele
zwangerschap
Vanaf 6 weken
na je bevalling
MPOWER WORKOUT
Total body workout
voor elke vrouw
& vanaf 6 maanden
na je bevalling
KIJK VOOR MEER INFORMATIE OP WWW.MOMINBALANCE.NL
Of mail naar groningen@mominbalance.nl
GLIMMEN • GRONINGEN STADSPARK • MEERSTAD
׉	 7cassandra://3NAAN9Lk9S9CsB0t2eAyQW3RxuIvSstt0z0v2GjNXP8*` a,wj3׈Ea,wj3a,wj3~{)ׁ2ׁ>;Ri ׁ3뭃  fE  Verwonder Magazine VHèt magazine vol informatie en inspiratie rondom zwangerschap, baby's en moederschap.ayfrJµT