׉?4ׁB!בCט+u׉׉ 7cassandra://4I1uOo-9eYXbt-r_x3OJLwjwh85trJCxmbq-kv0ULWw4`׉ 7cassandra://LRqHNADmwhzvhkhzVHalIoTv2MZureNESgfbMfMw1zQy`W׉ 7cassandra://_6nOyk9fv8KN42WPo9qzg3aBsMlnasIXlyZildotYSs)`̷׉ 7cassandra://aMDnwqZrleFu9MkYhX1Shy_sndfOgU8kudsK6FOT1xA\͠^fq<ט+u׈0 `נ^fq<m߁b 9ׁH$http://WWW.VRIENDENSPOORWEGMUSEUM.NLׁ ׁ Ј׈E^fq<׉EA» Vrienden Dienst juni 2019 N°23 WWW.VRIENDENSPOORWEGMUSEUM.NL ׉ 7cassandra://_6nOyk9fv8KN42WPo9qzg3aBsMlnasIXlyZildotYSs)`̷^fq<^fq<b+בCט+u׉׉ 7cassandra://qB8rM-bEDHJsZ0dWL2TKMjvFmJLZZLrj_oS_ll22nEo`׉ 7cassandra://Uy7DMQ6MEsz3QwijT7PyETz3yFWUb2fUauPlKKVPRYQ>`W׉ 7cassandra://mg3kzEFsiSmvc8SM9kl4mCcgI4z-iBpI3TOIj-NFRvk`̷׉ 7cassandra://MyB24Mm1VYXymCEuMyCDuz4iU4SR42v6KrKCBlhD7eQ͙ ͠^fq<ט+u׉׉ 7cassandra://FkaSXlrXMNh4Fr9lXlhTWvXqHI2T7QBILd60R-xHFMET`׉ 7cassandra://ctX7zQRPWtBnkiYyBIFm3Kx9Fjlb3XmfFl5seTpxv1s[`W׉ 7cassandra://OFBSBDS1NcNXuZ90vck8XSD-tA3ZFhscrspk2JyEJIY`̷׉ 7cassandra://4__nxXI_gN2Z9eSlt2m3ui2KU487k5IZt_SzfOiTtu0rH ͠^fq<נ^fq<l'9ׁHhttp://R.Stׁ ׁ Јנ^fq<&L̴ 9ׁHhttp://WWW.DIXRECLAMEBUREAU.NLׁ ׁ Јנ^fq<&ʁ 9ׁH$http://WWW.VRIENDENSPOORWEGMUSEUM.NLׁ ׁ Јנ^fq<&^ 9ׁH4mailto:LEDENADMINISTRATEUR@VRIENDENSPOORWEGMUSEUM.NLׁ ׁ Јנ^fq<& 9ׁH+mailto:SECRETARIS@VRIENDENSPOORWEGMUSEUM.NLׁ ׁ Ј׉EV» Index VAN DE REDACTIE COLOFON EVEN VOORSTELLEN... AANKONDIGING ALV PRESENTATIE VAN HANS NAHON RESTAURATIE VAN PLAN D-RIJTUIG RD7659 VERENIGING VRIENDEN VAN HET SPOORWEGMUSEUM OPGERICHT 26 MEI 1970 BESTUUR R. WEURDING VOORZITTER P.W. VAN DER VLIST SECRETARIS F. HEIJNEN PENNINGMEESTER F. STORM VAN LEEUWEN LID E.J. NUMANN LID J.G.P. VAN DORP LID SECRETARIAAT KAMPERZAND 13 1274 HK HUIZEN SECRETARIS@VRIENDENSPOORWEGMUSEUM.NL BANKREKENINGNUMMER NL24 FVLB 0699 3103 18 T.N.V. PENNINGMEESTER VRIENDEN SPOORWEGMUSEUM LEDENADMINISTRATIE LIBELLEWEIDE 8 3437 VJ NIEUWEGEIN LEDENADMINISTRATEUR@VRIENDENSPOORWEGMUSEUM.NL WWW.VRIENDENSPOORWEGMUSEUM.NL REDACTIE P.W. VAN DER VLIST ONTWERP EN PRODUCTIE WWW.DIXRECLAMEBUREAU.NL foto R.Statius Muller ONTRAXS 2019 RESTAURATIE VOORTGANG TREINSTEL 252 DE TIENERTOUR 3 4 5 6 8 10 12 14 02 Coverfoto: P.W. van der Vlist ׉ 7cassandra://mg3kzEFsiSmvc8SM9kl4mCcgI4z-iBpI3TOIj-NFRvk`̷^fq<׉E » Van het bestuur en de redactie Het is weer gelukt: voor u ligt weer een fraaie Vriendendienst. Nog steeds als ‘papieren versie’, dus om gewoon vast te houden als je in je stoel zit, zoals een Vriend ons liet weten toen we de keuze digitaal-of-niet aan de orde stelden. Met de inhoud ben ik opnieuw niet ontevreden. U leest het kennismakingsverhaal van Max Bogaard, van wie het bestuur hoopt dat hij in de komende ledenvergadering kan worden benoemd als bestuurslid. Max kan er helaas zelf niet bij zijn, vandaar vooraf dit artikel. Het bestuur heeft er alle vertrouwen in dat de aanwezigen in de ALV het vertrouwen in hem zullen laten blijken. Die ledenvergadering is trouwens op 22 juni, u leest daar in deze Vriendendienst meer over. De vergaderstukken zijn eind mei te downloaden en ter geruststelling van de leden die nog niet digitaal zijn aangesloten: u ontvangt de documenten dan nog per post. Natuurlijk kijken we terug op On TraXS en de opening van de tentoonstelling ’50 jaar Tienertoer’. Ik denk dat veel Vrienden goede herinneringen hebben aan hun eigen tienertoer. Misschien vanwege het gewoon reizen naar de uithoeken van ons land of toch ook vanwege de toen al bestaande belangstelling voor treinen. Hoe dan ook, een bezoek aan de voor deze tentoonstelling zeer fraai verbouwde mat’64 is zeker de moeite waard. In de presentatie die ik op 24 april gaf over de rijtuigen ‘Plan D’ kon ik aan het slot melden dat het Museum een fantastisch project start: de restauratie van het enige nog overgebleven restauratierijtuig Plan D. In dienst gesteld in 1951 en na een tweede leven bij de Stoom Stichting Nederland is de RD 7659 al weer vele jaren in het bezit van het Museum en opgeborgen in Blerick. Aan de restauratie dragen de Vrienden financieel bij, naast twee andere sponsoren. Bij de samenstelling van dit nummer van de Vriendendienst konden daar helaas nog geen bijzonderheden over worden verteld, maar u hoort of leest daar zeker meer over. Hoe dan ook: volgend jaar zal de RD in ‘afleveringstoestand’ te bewonderen zijn. Op de achterzijde van dit blad staat de RD centraal op het Prikbord. In Blerick wordt nog steeds door een enthousiaste werkgroep hard gewerkt aan de restauratie van het mat’36 treinstel. Vorig jaar was het tachtig jaar gelden dat de 252 in dienst kwam en in Blerick herleven oude tijden! Met dank aan Harry Peters leest u er meer over. Mijn indruk is dat deze Vriendendienst weer goed gevuld is. Ik wijs u tot slot nog maar weer een keer op de maandelijks verschijnende Vriendendienst digitaal. U ontvangt deze nieuwsbrief als uw emailadres bij ons bekend is. Met redactionele groet, Peter van der Vlist « VRIENDENDIENST - JUNI 2019 N° 23 03 ׉ 7cassandra://OFBSBDS1NcNXuZ90vck8XSD-tA3ZFhscrspk2JyEJIY`̷^fq<^fq<b+בCט+u׉׉ 7cassandra://utjqQru0oAXoc_h57iFpAToCsFoGANspxi-d6KdWgt4g`׉ 7cassandra://NikJXXnDZwnWa7JFFVZKXoVI4-TGyX9FomByUdyfupQd `W׉ 7cassandra://mpasWAUlYVOjr5bRSxe-Oq8T9mEU2b7C_aFq5OS065k `̷׉ 7cassandra://7-CQ3Pw-9ebLgTSGwxYNm_wk59oizBATvuBgxmTbRE8_͠^fq<ט+u׉׉ 7cassandra://CG2z9ZK5rLrAn8F3q3-6Ru6sw6UfDbF_Eh1uM1YJ-6cKS`׉ 7cassandra://Dcqvw_n7ZBBeAKoQGIoPeo-beFHvGgeGosGZROIFslEg`W׉ 7cassandra://XAtdIfnaHtftu12pjP-K9Macwh5pQxV8qCGBcNjVj70"1`̷׉ 7cassandra://RemEvhGbOtOxwMuANWImU1cUIkn7-EouTumsJICCS2wO "͠^fq<נ^fq<!mz| 9ׁHhttp://www.vriendennsm.nlׁ ׁ Јנ^fq< 5y 9ׁHhttp://www.vriendennsm.nlׁ ׁ Ј׉E» Even Voorstellen... M.J.C. BOGAARD, KANDIDAAT-BESTUURSLID EN BEOOGD PENNINGMEESTER Mijn naam is Max Bogaard. Graag stel ik mij als kandidaat-bestuurslid van de Vereniging Vrienden van het Nederlands Spoorwegmuseum aan u voor. Sinds juli 2017 ben ik gepensioneerd. De laatste 15 jaar was ik directeur/eigenaar van een adviesbureau op het gebied van employee benefits (zoals: pensioenen, zorg en arbeidsongeschiktheid). Cliënten zijn met name buitenlandse bedrijven met vestigingen in Nederland. Een afzonderlijk bedrijfsonderdeel dat zich richt op de ondersteuning van besturen van pensioenfondsen. Daarvoor ben ik werkzaam geweest bij diverse verzekeringsbedrijven in Rotterdam, Basel (Zwitserland) en ’s-Hertogenbosch. Ik woon in Rosmalen, ben gehuwd en heb 3 kinderen en 5 kleinkinderen. De belangstelling voor spoorwegen loopt als een rode draad door mijn leven. Altijd woonachtig geweest aan of in de directe omgeving van het spoor. Zo stond mijn geboortehuis in Eindhoven aan het toen nog deels in gebruik zijnde “Bels lijntje” (Eindhoven - Neerpelt). Tot ontwikkeling kwam mijn belangstelling tijdens de periode dat ik in Zwitserland woonde en werkte en in de periode dat ik in Boxtel woonde dicht bij het “Duits lijntje” (Boxtel - Wesel). In de latere periode met mijn eigen zaak was ook die (natuurlijk) weer aan het spoor gelegen, in dit geval aan de lijn ’s-Hertogenbosch – Nijmegen. De belangstelling voor spoorwegen richt zich met name op de geschiedenis (zo heb ik een aardige bibliotheek over spoorwegen in binnen- en buitenland) en modelspoorwegen. Sinds een aantal jaren ben ik lid van de Vereniging en verheug mij er op -als de leden hiermee instemmen- toe te treden tot het bestuur, waarbij als speciale taak de rol van penningmeester voor mij in het verschiet ligt. Ik hoop op deze wijze een bijdrage te kunnen leveren aan het in stand houden en uitbouwen van de unieke verzameling van het Spoorwegmuseum. 04 foto SSN » ׉ 7cassandra://mpasWAUlYVOjr5bRSxe-Oq8T9mEU2b7C_aFq5OS065k `̷^fq<׉E» Vriendendag op zaterdag 22 juni 2019 In onze digitale Vriendendienst van maart werd al aangekondigd dat de Vriendendag 2019 plaats vindt op zaterdag 22 juni, ook dit jaar bestaande uit de Vriendenrit en de Algemene Ledenvergadering. De Vriendenrit begint in ons Museum. Op dit moment wordt gewerkt aan een rit met getrokken materieel die begint na afloop van de ledenvergadering. De vergadering is uitsluitend toegankelijk voor de leden van de Vereniging en vindt plaats in de Bedrijfsschool van het Spoorwegmuseum. De vergaderstukken zijn vanaf 26 mei te downloaden via de webiste van de Vereniging: www.vriendennsm.nl met gebruikmaking van uw lidmaatschapsnummer. Aanmelding voor de rit is ook mogelijk vanaf 26 mei. De leden waarvan wij niet beschikken over het emailadres krijgen de vergaderstukken via de post. Het tweede deel van de Vriendendag begint rond 13.00 u in het Museum. In de op dit moment nog niet in detail bekende route zullen uiteraard weer foto stops zijn opgenomen. Nadere details zullen worden vermeld in de bijlagen bij de vergaderstukken. Aanmelding voor de Vriendenrit en/of de ledenvergadering is noodzakelijk in verband met het aantal beschikbare plaatsen en dat kan vanaf 26 mei gebeuren via de website www.vriendennsm.nl. of (voor de Vrienden die we nog via de post voorzien van de documenten) door het terugsturen van de aanmeldingsstrook. VRIENDENDIENST - JUNI 2019 N° 23 05 » ׉ 7cassandra://XAtdIfnaHtftu12pjP-K9Macwh5pQxV8qCGBcNjVj70"1`̷^fq<^fq<b+בCט+u׉׉ 7cassandra://jPHqbLC0MxIweugXvemHKlP7rd-aE9G-9GIi9ucsKUI`׉ 7cassandra://7S9b60WS8Ii2D1unTvYIBzjLCS4n2AGUmEN7FTjEzfo``W׉ 7cassandra://0nYHYgdjqsijbygpjjq0s_1os27IQa8-RzWQt2f_NOg`̷׉ 7cassandra://tLiFaw-6vmByphpWZRnS46EjWcjcAmwQAAuMKk1WLrg, .͠^fq<"ט+u׉׉ 7cassandra://vri7-AE7tzze_ulm2TUnhyX1uhd6pxAoXtI-jKJBFgU>`׉ 7cassandra://JWV5giYATEZtlC5hTi2Pxt0M4HKIXtDM9S0aMnilTvMf(`W׉ 7cassandra://_PuCsz9KvlMRAdezwOToBWadoINOijN0IuEa1k1I83M!R`̷׉ 7cassandra://n76opCg7hPyS8aOkixbXLKU8naUGDGetkbKANWmTjoY (͠^fq<#׉Eifoto M.Haman » Presentatie van Hans Nahon over het Spoorwegmuseum. RICK MEIJER Toen we over het onderwerp ‘goederenwagens’ nadachten kwam natuurlijk meteen de vraag op tafel wat er dan over te vertellen zou zijn. En dan ook nog een hele avond. We hebben toen Hans Nahon benaderd. En over die vraag hoeven we nu niet meer na te denken. Hans staat borg voor een boeiende avondvullende presentatie! Goed voorbereid en met kennis van zaken, ondersteund met uitgebreide plaatjes en teksten wist hij in twee presentaties het gezelschap aanwezige Vrienden te boeien met de geschiedenis van de verschillende wagens en de verscheidene Spoorweg Maatschappijen/Vervoerders. De eerste keer was op 21 november vorig jaar en op 13 maart dit jaar volgde een tweede presentatie. Ook de functies en de 06 types met de wijzigingen gedurende de jaren en het gebruik over grenzen bracht hij met enthousiasme. De aanwezige Vrienden en vertegenwoordigers van het Museum waren het er in de ‘nazit’ over eens dat het een zeer waardevolle avond was geweest. Begonnen werd met de oudste complete wagen in het wagenpark van het museum. Gebouwd in ׉ 7cassandra://0nYHYgdjqsijbygpjjq0s_1os27IQa8-RzWQt2f_NOg`̷^fq<׉E1864: de veewagen of ook wel genoemd de open beestenwagen. Bij de fusie van de verschillende Maatschappijen in 1921 werd deze wagen buiten dienst gesteld en gereserveerd voor het geplande Spoorwegmuseum. De wagen werd overgebracht in 1932. ’Onze’ veewagen heeft ook tijden met een tussenvloer gekend: dubbeldeks schapen vervoer! En zo kwamen er op deze avond vele details aan de orde van vele wagens zoals de koppelingen, de deuren, de beladingen, de remmen, de verschillende eigenaren, de bouwers, coderingen, maar ook het ontsmetten. Het Spoorwegmuseum bezit 28 goederenwagens, waarvan het grootste deel gesloten wagens zijn. De reden hiervoor is dat bij de opbouw van het museum indertijd veel opslagcapaciteit nodig was en dat (oude) goederenwagens hier uitermate geschikt voor waren. Ook werden gesloten wagens na buitendienststelling vaak nog op verschillende stations gebruikt voor allerlei soorten opslag. Bijvoorbeeld het verzamelen r goederen wagens in van oud papier uit de omgeving. Dit dan weer ten gunste van het koffiepotje van het stations personeel. Na jaren kwamen zulke oude wagons dan vanzelf in aanmerking voor het museum. Ook de categorie ‘gesloten wagens’ kwam aan de beurt: fruitwagens, koelwagens, kaaswagens, graanwagens, bagagewagens enz. Uit de coderingen konden al vele details worden afgeleid. Snelheidsbeperkingen, remmen met of zonder mechanische werking, eigendommen, standplaatsen en geplande revisies. Soms waren het meubelstukken het op wielen (in bijzonder voor het vervoer van paarden). Boeiend was de uiteenzetting over het vervoer van dwarsliggers waarbij uiteraard aandacht was voor de in ons museum staande dwarsliggerwagen. De vrienden hebben indertijd financieel bijgedragen aan de restauratie van deze unieke wagen. VRIENDENDIENST - JUNI 2019 N° 23 07 ׉ 7cassandra://_PuCsz9KvlMRAdezwOToBWadoINOijN0IuEa1k1I83M!R`̷^fq<^fq<b+בCט+u׉׉ 7cassandra://AYV-xOEpFOr5tX_t9Q3UrzSIsJIedE1PzPRuf1UNr_Q^`׉ 7cassandra://JdEGPyzHSedJamx80zpdR5wLjrd-oTDcw4cCgaWbV6Aa`W׉ 7cassandra://57MCjMSeMBJnhk0rvU8hUBl9xDq4BvuxyR85MRFXOYE`̷׉ 7cassandra://IguibqOiW4AQNtKBdextYZGcBej3AlLKYtgRxFBjVeM H͠^fq<%ט+u׉׉ 7cassandra://bX7sEP-SWIkLkD4yiJ5r75eJBhJNoNdmolASrLhAj30d`׉ 7cassandra://JrN-xax-8W7upUfyP0yp0a19JKdVbDixD4uucdDdCsUc`W׉ 7cassandra://Dqmu7UAMak7e-RhLGGmfsz05drMb5BDh863HLxbNSJQ`̷׉ 7cassandra://vYqH50bu79c6cJ3sc_l3VEaLRt18Dt4pVW6hr5R-kVs͘Z ͠^fq<&נ^fq<({; 9ׁHhttp://J.A.Boׁ ׁ Ј׉E+» kop artikel 8 Vrienden dragen bij aan de restauratie van Plan D-rijtuig RD 7659 Nog met stoom over de Veluwe en Plan D in volle glorie (foto J.A.Bonthuis; archief NVBS Railverzamelingen) foto M.Haman Het park stalen rijtuigen was na de oorlog danig uitgedund en passend in de wederopbouw en modernisering van het NS-bedrijf werden bij Beijnes en Werkspoor 70 rijtuigen besteld, bekend onder de naam ‘Plan D’. De turquoise rijtuigen gingen dienst doen achter de in de jaren vijftig geleverde nieuwe elektrische locomotieven. In oktober 2018 was het veertig jaar geleden dat bij NS dit materieeltype buiten dienst werd gesteld. Van deze karakteristieke rijtuigen zijn twee rijtuigen in ons museum bewaard. Aan de Maliebaan de AB 7709 en in Blerick het enige over gebleven restauratierijtuig, de RD 7659 08 ׉ 7cassandra://57MCjMSeMBJnhk0rvU8hUBl9xDq4BvuxyR85MRFXOYE`̷^fq<׉E» De RD 7659 behoorde tot de eerste serie in Nederland gebouwde restauratie/bagagerijtuigen. Tot dat moment waren er weliswaar aparte restauratie- of bagagerijtuigen, maar de combinatie van deze twee functionaliteiten in een rijtuig was nieuw. Later volgde ook bij het type Plan E een dergelijke combinatie. Van de oorspronkelijk uit tien rijtuigen bestaande door Beijnes gebouwde serie rijtuigen werden er acht in 1974 verbouwd tot stuurstandrijtuig die dienst gingen doen in de Beneluxverbinding. Een van de twee over gebleven originele RD’s werd gesloopt. De andere ging na de buitendienststelling bij NS dienst doen bij de Stoom Stichting Nederland maar is al weer vele jaren in bezit van het Spoorwegmuseum. Over het materieeltype Plan D werd op 24 april een presentatie verzorgd in het Museum waarbij ook de RD’s uitgebreid aan de orde zijn gekomen. Aan het slot van zijn verhaal werd door presentator Peter van der Vlist aangekondigd dat het Museum heeft besloten de RD 7659 weer in originele staat terug te brengen. Ook de Vrienden zullen financieel bijdrage aan dit restauratie project. CASCOREVISIE EN HERSTEL INTERIEUR In 2020 organiseert het Spoorwegmuseum een themajaar rondom het onderwerp ‘Eten en drinken in de Trein’. Behalve een tentoonstelling zullen ook diverse rijtuigen die te maken hebben met dit thema worden gepresenteerd aan een groot en breed publiek. Passend in dit kader wordt nog in 2019 begonnen met de cascorevisie van de RD 7659 bestaande uit het volledige herstel van de buitenzijde van het rijtuig, inclusief het schilderen, draaistelrevisie en het interieurherstel. Het gehele interieur wordt namelijk terug gebracht in de toestand van begin jaren vijftig van de vorige eeuw. De originele meubels zijn helaas niet bewaard gebleven en worden opnieuw vervaardigd. Ook de verdere inrichting van het rijtuig wordt weer ‘ouderwets’: het publiek kan straks de telefooncel en Diederik Brandwagt (foto Jasper Brandwagt) de ruimte voor de informatrice bekijken, afdelingen trouwens die nooit als zodanig dienst gedaan hebben. Ook de voor deze rijtuigen karakteristieke bar komt terug en het gelukkig wel bewaard gebleven fraaie houten sierpaneel wordt terug geplaatst. De vloeren en de verlichting worden hersteld. Soortgenoot van onze RD. Met dank aan Nico Spilt voor het inkleuren van de zwartwit foto uit 1951 RIJTUIG WEER INZETBAAR De RD 7659 zal straks weer als nieuw op de rails te bewonderen zijn. Na de revisie is de RD namelijk weer functioneel inzetbaar op het spoorwegnet. Alleen het keukengedeelte kan niet meer worden gebruikt zoals dat gebeurde in de jaren dat het rijtuig nog gewoon in de binnenlandse sneltreinen en internationale D-treinen naar o.a. Parijs, Wenen en Kopenhagen meereed. De keuken zal optisch compleet en origineel zijn, maar de inrichting voldoet niet meer aan de huidige hygiëne-eisen. Om toch een historisch beeld te kunnen blijven geven is ervoor gekozen om aan het daartoe behorende kolengestookte fornuis niets te veranderen. OOK DE VRIENDEN DRAGEN FINANCIEEL BIJ AAN DE RESTAURATIE Bovenstaande restauratie kan niet plaats vinden zonder de bijdragen van belangrijke sponsoren. Op het moment van afronding van de kopij voor deze Vriendendienst was bekend dat twee sponsoren belangrijke zijn gevonden. Nadere bijzonderheden volgen. Op 24 april kon wel worden aangekondigd dat ook de Vrienden met een substantieel bedrag bijdragen aan dit mooie project. In de bestuursvergadering van 11 april kon voorzitter Richard Weurding aan de afvaardiging van de Museum directie melden dat voor dit fantastische project een bedrag van 30.000 euro beschikbaar wordt gesteld. Uiteraard zullen de Vrienden op de hoogte worden gehouden van de voortgang van de werkzaamheden die dus nog dit jaar zullen starten. Dat zal dan behalve in de najaars uitgave van de Vriendendienst ook gebeuren in de maandelijks verschijnende Vriendendienstdigitaal die u ontvangt als wij beschikken over uw emailadres. VRIENDENDIENST - JUNI 2019 N° 23 09 ׉ 7cassandra://Dqmu7UAMak7e-RhLGGmfsz05drMb5BDh863HLxbNSJQ`̷^fq<^fq<b+בCט+u׉׉ 7cassandra://kocC-oAX0GOuV39lU2kIkKLgAukTglRnTvC8_pF7ll8Hh`׉ 7cassandra://19FXbxaJhC6wqj3yw8MkwzGVjVB1NK6WSGgHe8IoutYR`W׉ 7cassandra://mt4EnLzXSWUwc5OxaBBjOPWZY5O9ukzSWKe_T05XZ1cv`̷׉ 7cassandra://wTfaxXWr8DRU7SUNoivHU8CW4wtT2AQKc70D_QYjS-kP ͠^fq<)ט+u׉׉ 7cassandra://UoasDqIqF-sLXbdk9xmlFBrmT-Jd4ur7jE7N7t34n5oo `׉ 7cassandra://1fpzNqXTCnu_dID9P3aWEVgdLuKt-dfqacVFGfU1JwMTB`W׉ 7cassandra://_kAZj5ed83nLKb17ejq-m1mP81rWhlsKSQDwnUSPyzA`̷׉ 7cassandra://rYreHkhOFAOXgKmvUyfZbi5UTDJhArtNgIprt7bkaDY \ 8͠^fq<*׉ELHet restaurant in ‘bedrijf’ (foto archief Spoorwegmuseum) » OnTraXS 2019 Het waren weer hele mooie en drukke dagen in het Spoorwegmuseum. Voor treinenthousiasten, modelbouwers, voor de kleintjes en de jeugd. Want voor deze laatste categorie was er de hele Longmorehal ter beschikking. Hier werd gebouwd, werden sporen gelegd en met de modelbanen gespeeld. Voor menig modelbouwer een nachtmerrie te zien hoe de kleintjes met het materiaal omgaan, maar dan wel 10 RICK MEIJER te beseffen dat hier ook de toekomstige Vrienden tussen kunnen zitten. De Vrienden waren ook vertegenwoordigd met een stand, ter werving van nieuwe leden en het geven van informatie. De modellen waren weer ‘top’. Het viel op dat er meer en meer in de Z-schaal was te bewonderen. Zeker opmerkelijk dat mensen zo klein mogelijk een D 1312 d i d V id d 2 j i 2012 ׉ 7cassandra://mt4EnLzXSWUwc5OxaBBjOPWZY5O9ukzSWKe_T05XZ1cv`̷^fq<׉Enatuurgetrouwe trein-wereld realiseren en dan te zien dat andere hobbyisten met een veelvoud aan fotocamera’s dit in focus vangen, daarna vergrotingen maken om te laten zien en te zeggen: kijk, zo ziet die wereld er uit. Vooral met dat Z-formaat is het een “petje af”: bewondering voor dat fijne werk en het resultaat na vele, vele uren van geduld. Dit is werkelijk een heel eind verwijderd van menige herinnering aan het maken van een kijkdoos met gebruikmaking van een schoenendoos. Gezien het grote aantal aanwezige bouwers was er genoeg ervaring om uit te wisselen. Bijvoorbeeld over rijtuigbouw en het aanplanten van bomen en struiken, om maar een paar aspecten te noemen. Ter voorbereiding was er veel plaats vrijgemaakt in de hallen, wat goed was voor de grote stroom van bezoekers. Met wat geduld was er altijd wel een plaatsje vooraan te veroveren om alles van dichtbij te bekijken of om met de bouwer(s) of de bediener(s) te praten. Bestuurlijke aandacht « VRIENDENDIENST - JUNI 2019 N° 23 11 ׉ 7cassandra://_kAZj5ed83nLKb17ejq-m1mP81rWhlsKSQDwnUSPyzA`̷^fq<^fq<b+בCט+u׉׉ 7cassandra://ZFCmxX-sP7CIe6BtJotjPaDzvTEfJdQGp8f12IQ9m6cr`׉ 7cassandra://aXvi24vewo5s8h9ZJf926qfTOCyuEqSNtj9YenmGXGYq`W׉ 7cassandra://TtMzmcRlQh0Fo_tOIm0G9KTa0IbpfvFnZWTdDjcsHUk&`̷׉ 7cassandra://fnBCWz86JFjUNnTwJZ8JRuC7rW5nQ7Smm9VzsPDT5q8b ͠^fq<-ט+u׉׉ 7cassandra://XJCX-THHV8aIfdXZkfFR-LNb5KIg5O6MIiY32Rus44I`׉ 7cassandra://bWxdgmAZkNqGP5_l-KwC0gGMhCBhrgEljX95ZztCwAInD`W׉ 7cassandra://LhXWXXG8zKf50CHw3eJ4GV0MaoJXEjiUZNdt9QmQTXw$`̷׉ 7cassandra://4YyoT3N-DFgv5vXHT1nlyGSfzIsr2Xd3t7bMnXxf4YI͠^fq</׉E-» De restauratie van Mat’ Het mooi model in het Museum (Foto redactie) (NOORDWEST) Maanden lang heeft de restauratie van het treinstel, noodgedwongen door de onbereikbaarheid van de opgeborgen onderdelen als gevolg van de asbestperikelen in Blerick, in de laagste versnelling voortgesukkeld. Althans in en aan het treinstel. Apparatuur en onderdelen die elders lagen opgeslagen zijn wel onderhanden genomen. Mondjesmaat komen nu ook de eerder onbereikbare onderdelen ter beschikking. Deze worden in sneltreinvaart opgeknapt en in de 252 gemonteerd. In dit artikel de stand van zaken van december 2018. Harry Peters Het eerder aangebrachte vloerlinoleum was hier en daar gaan bollen daar het bij een te aangebracht. De heeft 12 verschillende stukken opnieuw geplakt maar is daarover niet helemaal tevreden. Zodra de temperatuur dit toelaat zal de leverancier van het linoleum deze klus afronden. In het tweedeklasgedeelte zijn de wandpanelen die over de isolatie lage temperatuur was werkgroep moeten worden aangebracht ter plekke op maat gemaakt en met behulp van wat vulhout hier en daar zijn zodoende weer strakke wanden ontstaan. De frames waartegen de plafondafwerking wordt gemonteerd zijn schoongespoten en van breuken hersteld en voor zover mogelijk aangebracht. Deze frames hebben een lengte van een paar meter en ׉ 7cassandra://TtMzmcRlQh0Fo_tOIm0G9KTa0IbpfvFnZWTdDjcsHUk&`̷^fq< ׉E ’36-treinstel 252 de lengte is groter dan de breedte van de trein. Wanneer het frame dan verkeerd om het treinstel wordt binnengebracht dient het geheel weer door de smalle deurtjes naar buiten getild te worden waarna het omgekeerd alsnog op de juiste locatie kan worden aangebracht. Daarna zijn de plafondplaten in de juiste kleur gespoten en tegen de frames aangeschroefd. In de B-afdeling is de onderzijde van de zijwanden bruingrijze bekleed trijp met waarmee de dezelfde ook tweezitsbanken en eenpersoonsstoelen zijn bekleed. Een waarlijk genot om te zien. De bankframes zijn op maat gemaakt, gestraald en zwart gelakt. In de tweedeklassecompartimenten zijn deze na het monteren van de hoekstukken voor de verwarming op hun plaats gezet en gemonteerd, waarna de zit- en rugkussens zijn geplaatst. Even proefzitten wordt beloond, de droomreis kan beginnen. De originele hoekstukken die de verwarmingskanalen afschermen bleken van slechte kwaliteit en bijna verteerd. Doch deze originele hoekstukken waren aan de binnenzijde met een dikke laag asbest bekleed. Van deze hoekstukken zijn goede tekeningen voorhanden. Deze zijn aangepast en met behulp van een 3D-computer zijn door een extern bedrijf nieuwe roestvaststalen exemplaren gemaakt. Na het monteren ervan worden deze geschilderd. De latoenkoperen strips van van de raamlijsten zijn aangebracht, alle openingsmechanismen de bovenramen zijn gestraald, geverfd en gedeeltelijk aangebracht. Hier en daar is zelfs al een houten afwerklijst rond de ramen gemonteerd. Aan de buitenzijde zijn de emaillen tweede- en derdeklasborden aangebracht waardoor het treinstel uiterlijk bijna af is! De werkgroep is nog op zoek naar de juiste kleur van de wandbekleding, Pegamoid genaamd, dat in de derdeklascompartimenten rond en tussen de raamvensters en op de kopwanden moet komen. Ook wordt nog onderzoek gedaan naar het juiste materiaal hiervoor. De fabrieken van toen hebben eind vorige eeuw hun deuren voorgoed gesloten. Het groene kunstleer voor de onderste helft van de wanden vergt eveneens hoofdbrekens. De voorhanden zijnde stukjes zijn oud en bijna verteerd. Mensen die nog met deze treinstellen hebben gereisd zijn verdeeld over de juiste kleur. Hun waarnemingen van destijds zijn van lang geleden, subjectief en nogal verschillend. Ten slotte is de 252 al ruim vijftig jaar buiten dienst. Binnenkort wordt hierover de knoop doorgehakt. Eventuele tips hierover zijn van harte welkom. « 13 ׉ 7cassandra://LhXWXXG8zKf50CHw3eJ4GV0MaoJXEjiUZNdt9QmQTXw$`̷^fq< ^fq< b+בCט+u׉׉ 7cassandra://SqQGAE6lEIz_m7_9ylwUGGQtRVC2HQVl_BV-vFyj_n4PA`׉ 7cassandra://nlMzV_sf3LlxPTWned9AMPo91iv-3W-5usSk1irle0Ms7`W׉ 7cassandra://3vcppBRZOiuLdkTRCKTApzVqdnQy8Kom29H5yF1i32w'`̷׉ 7cassandra://NTlBUVVCyaNlUwd0Fr4s6Qk3a2bee1N31WMkZ6kMlu4ő *͠^fq<2ט+u׉׉ 7cassandra://yLrdt4fTHCRXKChb8DA5xHpivE0laZgCy9JWEOrMstgC`׉ 7cassandra://4Cr_D200C52yKeHHEDmGYWDHrR-OOWyB8F3QNRJ391gp`W׉ 7cassandra://nNVxEhb5Oc_jS4fAjpze-4XGeO9yVGGyW5GBEY2dEuo"3`̷׉ 7cassandra://hy-7izQXIUwReqXnCMSR9tSmEgVQnclbXlz_86TN59Y$͠^fq<3׉Er» De Tienertoer Op 24 mei 1969 (dit jaar dus vijftig jaar geleden) introduceerde NS de Tienertoerkaart, die vanaf dat moment tot eind augustus kon worden aangeschaft. In dat eerste jaar konden kinderen en jongeren in de leeftijd 8 tot 20 jaar hiermee voor slechts twintig gulden acht dagen lang onbeperkt met de trein door Nederland reizen. Al tijdens de zomervakantie van 1969 kwam de verkoop van de Tienertoerkaart goed op gang, er werden toen maar liefst 85.000 kaarten verkocht. In totaal zijn over 25 jaar tienertoer meer dan 3 miljoen kaarten verkocht, met 1987 als beste jaar ooit met 214.000 verkochte exemplaren. 14 ׉ 7cassandra://3vcppBRZOiuLdkTRCKTApzVqdnQy8Kom29H5yF1i32w'`̷^fq< ׉E R» Voor vele 60plussers onder ons is het een mooie herinnering: de mogelijkheid om (als tiener) voor een bedrag van 20 gulden onbeperkt en kriskras door Nederland te reizen. En dat dan acht dagen lang. De mooie herinneringen kunnen worden opgehaald en gedeeld met collega ex Tienertoerders in een expositie in de hal van Wereld 4. Direct bij binnenkomst in de grote hal staat daar (weer) het opvallend gele tweetje mat’64 in een stralende conditie. In het interieur is in een terug-in-de-tijdreis nog eens te beleven wat er tijdens die tienerjaren voorviel. Het was een groot succes die tienertoer. De prijs ging wel langzaam omhoog, maar dat stuitte toch niet op onoverkomelijke bezwaren. Het was immers een geliefd cadeau bij het goed afsluiten van een examen of een cadeautje voor een verjaardag of bijeen gespaard door vakantiewerk. Het plannen van die dagen was al een evenement op zich. Velen probeerden zoveel mogelijk afstanden te overbruggen; anderen gingen bij familie langs en planden uitstapjes in verder weg gelegen delen van het land. Weer anderen kwamen braaf elke avond (laat) thuis om de volgende dag in een andere richting te vertrekken. Het doel van de NS was om de jongere generatie met het reizen in de trein vertrouwd te maken. Het zouden de reizigers van de komende jaren zijn. En dat is voor vele tienertoerders gelukt. Komend op het perron, waar ook de groene Hondekop staat opgesteld, wordt je “opgeslokt” door de expositie. Herinneringen; leuke verhalen; dagboeken; vele foto’s uit die jaren en aangevuld met herinneringen over muziek (Abba), TV-series (Pippie Langkous) en heel veel attributen uit die tijd. Uw verslaggever ervaarde veel jeugdsentiment. Het was ook wat om vanuit de provincie een dag naar Amsterdam te plannen en niet precies te weten hoe je daar aankwam: vele bruggen; grote huizen en fabriekscomplexen en dan een enorm emplacement met een stationshal waar je door de geluiden en de reuk je al in een andere wereld waande. Ook het reizen in het vele verschillende materieel had zijn charme. Toen kon je nog kiezen of je eens in een ‘drietje mat’36’ wilde rijden of misschien wel in een dieselvijf. De toen nog jonge spoorliefhebbers verheugden zich er op om bijvoorbeeld naar Hoek van Holland te reizen om daar de internationale treinen te bewonderen. En dan de langere afstanden met het papieren spoorboekje in de tas: zo ver mogelijk weg. Groningen-Valkenburg-Den Helder. Vaak werd ook in kleine groepjes gereisd. Vrienden en vriendinnen onder elkaar. En niet alleen spoorvrienden. In het treinstel mat’64 zijn ook enkele filmpjes te bewonderen: interviews met enkele tieners van toen, waarbij herinneringen worden opgehaald, herkenbaar voor de gepensioneerden van nu. Vriendschappen uit die tijd met de humor en de lol van de jongeren. Zo is er die dame met nu zilverkleurig haar die met een knipoog vertelt dat haar kaartje wel geldig was tot 3 juni maar met wat gemanipuleer de 3 in een 8 wist te veranderen om er zo nog 5 dagen bij te moffelen. Kortom, gevoelens van toen worden opgewekt met teksten en quotes. Het is te verwachten dat van de honderd duizenden tieners uit die jaren velen de tentoonstelling in het Museum zullen bezoeken. Om te genieten van mooie herinneringen uit hun jeugd. De expositie duurt tot en met 1 september 2019. VRIENDENDIENST - JUNI 2019 N° 23 Een soortgenoot kort na aflevering. Foto archief Spoorwegmuseum 15 ׉ 7cassandra://nNVxEhb5Oc_jS4fAjpze-4XGeO9yVGGyW5GBEY2dEuo"3`̷^fq< ^fq< b+בCט+u׉׉ 7cassandra://9RFbZ9uZLSpYW7lLZdwbHVRC7GKKjK_Joxs1kxQ5CXI5`׉ 7cassandra://XZ1IxrZ6zcEUV0SbRqc76z4BTW6_fFbe6Idj_GG0Up4RT`W׉ 7cassandra://21mJn7hE5csWgOq3Fyfs4EhaTcXjuxDSy5he-fNKJaMU`̷׉ 7cassandra://Tq5y8gKdLkpqvrswSydewLygoCU5A59uDJnOW75PQ-w (͠^fq<5נ^fq<7Fr( 9ׁHhttp://R.Stׁ ׁ Ј׉E1» Prikbord MET DE BUITENDIENSTSTELLING VAN HET DM90 IS EEN EIND GEKOMEN AAN DE DIESELTRACTIE BIJ HET REIZIGERSMATERIEEL BIJ NS. VIER ICONEN UIT DIT TIJDPERK ZIJN IN ONS MUSEUM BEWAARD GEBLEVEN. De RD 7659 kort na de overdracht aan de SSN (foto SSN) Het huidige interieur (foto M.Haman) De RD 7659 in actieve dienst bij de SSN (foto R.Statius Muller) Een soortgenoot kort na aflevering. (Foto archief Spoorwegmuseum) Het mooi model in het Museum (Foto redactie) (NOORDWEST) De keuken (Foto M.Haman) Het restaurant in ‘bedrijf’ (foto archief Spoorwegmuseum) ׉ 7cassandra://21mJn7hE5csWgOq3Fyfs4EhaTcXjuxDSy5he-fNKJaMU`̷^fq< ׈E^fq<^fq< b+)VD 24juni 2019^ 0 `i