׉?4ׁB!'בCט??{u׉׉ 7cassandra://b7Fp4iA9kaXewcKz3M0cdkSLbC0qPQ-a8u8WISlVmJQ`׉ 7cassandra://qrxroqSEEQlQmiSD2H9GIxW8ueQ5IKYqh4tq66yr0WEh`t׉ 7cassandra://jD1usdvJDIhcLbsVCFRCgXAU6xdFsRIY9ERjvd8K_6c#`h! nּb׈Eh! nּ׉E2025 ׉ 7cassandra://jD1usdvJDIhcLbsVCFRCgXAU6xdFsRIY9ERjvd8K_6c#`h! nּh! nּ~{בCט?{u׉׉ 7cassandra://pReFIVHJuwuBCy51cziHrwSbuZm_mI3v0mXc4GQPf0oZ`׉ 7cassandra://JWU5F40Ed__y4MlQdtkGZ41iXqQFpcjLo3rtu7RRzwA͞`t׉ 7cassandra://vPIH-znB2HzaJiag07lRTyvuzNtIeyMOi1KfWL_hPZ83`h! nּeט??{u׉׉ 7cassandra://JCp58HKq0LrDwqhpr823-rhtaOqXhapjUszjZfiQnl8?`׉ 7cassandra://A4-45OxkojNKH5ooFUOA4esh9f1tEf2a76jx9ASft6oI`t׉ 7cassandra://WvVNntAmSmciESPlgVYkN4S2Nq0ad1ZuiJhk02g-Tgs`h! nּfנh! nּiO̙9ׁHhttp://www.industrial.nlׁ ׁ Ј׉EIs uw warehouse nog up-to-date? Kantoren in Amsterdam Rotterdam Tilburg Makelaars in logistiek vastgoed www.industrial.nl | 088 989 9898 ׉ 7cassandra://vPIH-znB2HzaJiag07lRTyvuzNtIeyMOi1KfWL_hPZ83`h! nּ׉E_Voorwoord Schaarste, scherpte en schakelen Wie in 2025 actief is in het logistiek vastgoed, opereert in een markt die fundamenteel veranderd is. De jaren van moeiteloze groei en lage rente liggen achter ons. Daarvoor in de plaats is een realiteit gekomen van schaarste aan ruimte, stroom en duidelijkheid. De nieuwe kernwoorden: scherpte en veerkracht. De logistieke vastgoedmarkt is nog altijd in beweging, maar de dynamiek is veranderd. De pieken in vraag en opname zijn afgevlakt. Gebruikers oriënteren zich kritischer. Beleggers rekenen strenger. En ontwikkelaars worden uitgedaagd om meer te doen met minder – minder ruimte, minder zekerheid, minder CO₂. Toch zijn er volop kansen. De behoefte aan moderne, duurzame en efficiënte logistieke gebouwen blijft onverminderd groot. Verduurzaming is inmiddels geen extraatje meer, maar een basisvoorwaarde. Herontwikkeling van bestaande locaties, circulair bouwen, energieneutrale concepten en slimme netwerken zijn de sleutelwoorden voor de komende jaren. In deze editie van Logistiek Vastgoed Nederland laten we zien hoe marktpartijen met deze uitdagingen omgaan. In het rondetafelgesprek delen vier experts hun visie op de huidige stand van zaken: van stikstof en rentestanden tot herontwikkeling en geopolitieke onzekerheden. Daarnaast leest u onder meer over houtbouw constructies, locatiekeuzes, circulaire betonproducten, klimaatadaptatie, crossdocking en slimme energietransities. Wat opvalt, is de volwassenheid van de sector. Er wordt niet geklaagd, maar geanalyseerd. Niet gemopperd, maar geschakeld. Natuurlijk is er frustratie over traag beleid of ondoorgrondelijke regelgeving. Maar er is ook realisme, inventiviteit en aanpassingsvermogen. Dat is precies wat deze tijd vraagt. De schaarste in middelen dwingt ons tot betere keuzes. De complexiteit van projecten maakt samenwerking belangrijker dan ooit. En de onzekerheden van vandaag vormen de kiem voor de innovaties van morgen. In die zin is deze tijd niet alleen spannend, maar ook kansrijk. Wij wensen u veel inspiratie bij het lezen van deze editie. D.A. Arthur Jager - crossmedia uitgever Logistiekvastgoed 2025 - 3 ׉ 7cassandra://WvVNntAmSmciESPlgVYkN4S2Nq0ad1ZuiJhk02g-Tgs`h! nּh! nּ}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://5KR_47tK4hWbasuCE2sbOGk-FNB6jFvld91CPFcj6o8μ`׉ 7cassandra://OMfgXLmMtI4jBwF928BTSzo98OvFMJDf6AxHuf47TSEz`t׉ 7cassandra://Sr7HLRBPwePPUsQiJWP2hxTBm6kuZN1i2DjYXVjQzH4$`h! nּjט??{u׉׉ 7cassandra://EAqSOR3xsra3PTi595jytTdVy_rqofyHQERX4VrwhY0&`׉ 7cassandra://BeO4_lSwNDw1ERwv2V1sDE19lvNfMXd4BWqfsmKwyYUh`t׉ 7cassandra://yRTTazdxmj30OO8-OUvAS1tWVOYwd5QM79bI8GKMSzI!`h! nּkRנh! nּ9I 9ׁHhttp://www.dhg.nlׁ ׁ Јנh! nּ9x 9ׁHhttp://www.bciglobal.comׁ ׁ Јנh! nּ#9t 9ׁHhttp://www.rhenus.grׁ ׁ Јנh! nּm 9ׁHhttp://www.jagermedia.nlׁ ׁ Јנh! nּt 9ׁHmailto:arthur@jagermedia.nlׁ ׁ Јנh! nּV9̊ 9ׁHhttp://www.burglandbouw.nlׁ ׁ Јנh! nּ9G 9ׁHhttp://www.dsg.nlׁ ׁ Јנh! nּG 9ׁHhttp://www.hva.nlׁ ׁ Јנh! nּ̄ 9ׁHhttp://www.willynaessens.nlׁ ׁ Јנh! nּ | 9ׁHhttp://www.nlgreenlabel.nlׁ ׁ Јנh! nּcq 9ׁHhttp://www.sunrock.comׁ ׁ Јנh! nּj 9ׁHhttp://www.intervest.euׁ ׁ Јנh! nּ9i 9ׁHhttp://www.hercuton.nlׁ ׁ Јנh! nּ9f 9ׁHhttps://eu.glp.com/nl/ׁ ׁ Јנh! nּ$9q 9ׁHhttp://www.gelderland.nlׁ ׁ Јנh! nּY9̄ 9ׁHhttp://www.dijkhambouw.nlׁ ׁ Јנh! nּ8̖9ׁHhttp://www.trilux.com/industryׁ ׁ Јנh! nּP 9ׁHhttp://www.hiber.nlׁ ׁ Јנh! nּj 9ׁHhttp://www.hormann.nlׁ ׁ Јנh! nּ̍ 9ׁHhttp://www.grunsvengroep.nlׁ ׁ Јנh! nּL̞ 9ׁHhttp://www.wouters-schijndel.nlׁ ׁ Јנh! nּ~̋ 9ׁHhttp://www.devriesverburg.nlׁ ׁ Јנh! nּ};l9ׁHhttp://www.necron.comׁ ׁ Јנh! nּ|8_ 9ׁHhttp://www.kieszon.nlׁ ׁ Јנh! nּ{8 9ׁH'http://www.logisticscapitalpartners.comׁ ׁ Јנh! nּzh8_ 9ׁHhttp://www.systabo.nlׁ ׁ Јנh! nּy8X 9ׁHhttp://www.sweco.nlׁ ׁ Јנh! nּxE 9ׁHhttp://www.ndl.nlׁ ׁ Јנh! nּw̗ 9ׁHhttp://www.dynamislogistiek.nlׁ ׁ Јנh! nּv"u 9ׁHhttp://www.vanberlo.comׁ ׁ Јנh! nּufk 9ׁHhttp://www.vgpparks.euׁ ׁ Јנh! nּtd 9ׁHhttp://www.prodelta.nlׁ ׁ Јנh! nּs9̶ 9ׁH!http://www.bouwbedrijfvandeven.nlׁ ׁ Јנh! nּr9A 9ׁHhttp://www.tln.nlׁ ׁ Јנh! nּq09] 9ׁHhttp://www.vicoma.nlׁ ׁ Јנh! nּpa9t 9ׁHhttp://www.savillsim.comׁ ׁ Јנh! nּo9̣ 9ׁHhttp://www.deltadevelopment.euׁ ׁ Јנh! nּn̹j 9ׁHhttp://www.industrial.nlׁ ׁ ЈנCQ;L̜C9׉SG ׉ ׁ  default styleנC;L̜B8/9׉SG ׉ ׁ  default styleנCӧ;L̜D^9׉SG ׉ ׁ  default styleנD ;L̜C_9׉SG ׉ ׁ  default styleנDG_;L̜C^9׉S2G ׉ ׁ  default styleנDy ;L̜C8_9׉S>G ׉ ׁ  default styleנDR;L̜D9׉S G ׉ ׁ  default styleנD;L̜D9׉S G ׉ ׁ  default styleנE H;L̜Ć9׉SG ׉ ׁ  default styleנE<9;L̜C9׉SG ׉ ׁ  default styleנEj;L̜C9׉SG ׉ ׁ  default styleנE;L̜D9׉S G ׉ ׁ  default styleנE;L̜n$,9׉S"G ׉ ׁ  default styleנE;L̜$89׉SJG ׉ ׁ  default styleנFAi;L̜n>f.9׉S&G ׉ ׁ  default styleנFy6;L̜ oo^19׉S(G ׉ ׁ  default styleנF;L̜!na9׉S.G ׉ ׁ  default styleנGV;L̜"nb9׉S0G ׉ ׁ  default styleנG34;L̜#nԁc9׉S6G ׉ ׁ  default styleנG\;L̜$nb9׉S8G ׉ ׁ  default styleנG;L̜%n^9׉S:G ׉ ׁ  default styleנG;L̜&n ^9׉S@G ׉ ׁ  default styleנG;L̜'n:]9׉SFG ׉ ׁ  default styleנJ";L̜(nRZ9׉SKG ׉ ׁ  default styleנJQ;L̜)o9׉SG ׉ ׁ  default styleנJ;L̜*.9׉S G ׉ ׁ  default styleנJ);L̜+ 9׉SG ׉ ׁ  default styleנJk;L̜,9׉S.G ׉ ׁ  default styleנK$;L̜-n(9׉SG ׉ ׁ  default styleנKM`;L̜.19׉S>G ׉ ׁ  default styleנKw;L̜/oz9׉S G ׉ ׁ  default styleנK:;L̜0n{9׉SG ׉ ׁ  default styleנK;L̜1n4{9׉SG ׉ ׁ  default styleנK;L̜2mKz9׉SG ׉ ׁ  default styleנL,H;L̜3lg}9׉S$G ׉ ׁ  default styleנL^;L̜4j|{9׉S*G ׉ ׁ  default styleנL;L̜5ly9׉S,G ׉ ׁ  default styleנL;L̜6mx9׉S.G ׉ ׁ  default styleנL;L̜7nȁu9׉S`h! nּט??{u׉׉ 7cassandra://OWgYnRfU7lWxpebtqWqRJxScJhRUeaq0SQ4IRLp-J6w`׉ 7cassandra://NB04IG0un0X-2JMvMMh2rWd0im8MBJ6UAoqXPFjYTuUe`t׉ 7cassandra://knUrCHFYXyF7Tu0H0ziIRxWgZ2TDP4I6n1IlKEShOfA!`h! nּנh! nּ { 9ׁHhttp://www.hormann.nlׁ ׁ Ј׉E Hörmann gaat vanuit Apeldoorn door met het leveren van maatwerk in hoogwaardige deursystemen “We waren in Barneveld flink uit ons jasje gegroeid.” Omdat er bij specialist in hoogwaardige deursystemen, dockequipment en toegangscontrolesystemen Hörmann steeds weer nieuwe producten bijkomen, moest het bedrijf op zoek naar een nieuw onderkomen. Dat werd gevonden in Apeldoorn. Daar treffen we commercieel manager industrie Bart van der Steen en zijn collega Marcel de Leeuw (projectmanager realisatie). “W e staan voor kwaliteit, in de breedste zin van het woord. Daar hoort ook een representatief pand met showroom bij. We namen voorheen klanten mee naar de uitgebreide showroom in Duitsland, of de fabriek voor dockequipment in Alkmaar.” Showroom echte aanvulling De showroom in Apeldoorn is een mooie aanvulling geworden blijkt uit de rondgang door het bedrijfsgebouw dat Hörmann vorig jaar april betrok Niet alleen is er voldoende vergader- en expositieruimte, ze beschikken nu ook over voldoende capaciteit om trainingen te geven aan monteurs, klanten en personeel. “We hebben nu de mogelijkheid om relaties, klanten, bouwbedrijven en architecten uit te nodigen. De showroom maakt onze producten tastbaar en versterkt ons verhaal”, vertelt Van der Steen. “Je ziet”, zo gaat hij verder, “dat klanten nu sneller kunnen beslissen, doordat ze het product ook echt kunnen zien en ervaren. Bovendien: je wilt als bedrijf dat bezig is met innovatie, zelf ook in een modern gebouw zitten.” Die innovaties van Hörmann zitten soms aan de buitenkant – door ontwikkeling van compleet nieuwe producten -, maar nog vaker aan de binnenkant. “Het gaat vooral om de onderdelen die we gebruiken”, stelt De Leeuw. “We gebruiken bijvoorbeeld naaldlagers, terwijl de meeste andere bedrijven in de markt kogelladers gebruiken. Onze deuren lopen soepeler en zijn betrouwbaarder hierdoor. Dit is slechts één van de onzichtbare kwaliteiten van de Hörmann-productoplossingen.” Montage als sleutel tot succes Waar Hörmann ook echt een slag slaat in vergelijking met andere bedrijven, is de manier van monteren. Daar werd altijd al veel aandacht aan geschonken, maar nu de nieuwe locatie ook meer ruimte biedt voor training, is dat nog meer. De Leeuw ziet de voordelen in de praktijk: “Als je een Draaideur HID-80 voor koelruimte deur verkeerd monteert, presteert hij slechter. Zo simpel is het. Wij trainen onze monteurs hier ter plekke: ze kunnen met alle deuren die we leveren aan de slag in de trainingsruimtes.” Van der Steen vult aan: “Een goede monteur moet mechanisch sterk zijn en elektrische installaties goed begrijpen. Er zijn geen specifieke opleidingen voor ons werk. Scholing gaat dus in de praktijk.” Dan over die innovaties, waar De Leeuw en Van der Steen al even over spraken. Eén van de belangrijkste betreft het nieuwe assortiment geïsoleerde deuren voor koel- en vriescellen. Het internationale bedrijf - met de hoofdvestiging in Duitsland - komt regelmatig met innovaties op de proppen. “We hebben meer dan negentig nieuwe ontwikkelingen mogen laten zien sinds afgelopen januari. We maken het palet steeds breder.” Nieuwe deurenserie voor koel- en vriesruimtes De HID-80 draaideuren en HIS-80 schuifdeuren voor koelruimtes zijn ontworpen voor gebruik bij 42 - Logistiekvastgoed 2025 ׉ 7cassandra://D-76I4gMQeto1mTr0ESbADnQnDdkQVSNz9LkO8ukhmA#>`h! nּ>׉E *Speed-sectionaaldeur IsoSpeed Cold V 100 temperaturen tot 0 graden Celsius. “Ze zijn ideaal voor het afsluiten van koelcellen, ook grotere in supermarkten, slagerijen, de voedingsindustrie of de voedingslogistiek.” Beide deuren hebben een dik deurblad van 80 millimeter, geschuimd met PU. Ze kunnen worden afgewerkt met roestvrij staal of gegalvaniseerd staal. De laatste standaard in RAL 9002, maar andere RAL-kleuren behoren tot de mogelijkheden. De HID-120-draaideuren van Hörmann kunnen dienen als afsluiting van diepvriescellen tot -28 graden Celsius, net als de HIS-120diepvriesschuifdeuren. De 120 millimeter dikke deurbladen met PU-schuim zorgen voor betrouwbare isolatie. Gesloten deuren voorkomen luchtuitwisseling. “Ook deze deuren zijn in de twee genoemde uitvoeringen beschikbaar.” Hormann Pendeldeuren – robuust, hygiënisch en klaar voor intensief gebruik Ook nieuw in het assortiment zijn slijtvaste pendeldeuren van polyethyleen (PE 500) en roestvrij staal, speciaal ontwikkeld voor de levensmiddelenen logistieke sector. Deze deuren zijn bestand tegen zware belasting, zoals heftruckverkeer, en voldoen aan de hoogste hygiënestandaarden. “Dankzij het stootvaste materiaal en het temperatuurbereik van –30 °C tot +60 °C zijn ze ideaal Schuifdeur HIS 80 voor koelruimte, in combinatie met pendeldeur HP-180, 2-vleugelig voor koelhuizen, magazijnen en doorgangen met intensief gebruik. Een duurzame oplossing voor elke omgeving waar snelheid, hygiëne en robuustheid centraal staan.” Maatwerk leveren Ook op het gebied van veiligheid denkt Hörmann mee met de klant. Het bedrijf biedt zowel handmatige als automatische systemen om ongelukken bij het docken te voorkomen. “Dat is afhankelijk van de wensen en het budget van de opdrachtgever”, vertelt De Leeuw. “We hebben nu een volautomatisch systeem , dat het hele aan- en afkoppelen bij een dock regelt en aanstuurt.” Sowieso gelooft het bedrijf niet in one-size-fits-all. “Ieder project vraagt om een unieke oplossing en een eigen benadering. Afgestemd op de klantwens, het wagenpark, het type goederen en het budget. Daarbij gaan we er niet voor om zoveel mogelijk snufjes te verkopen om een hoge omzet te halen, maar om de béste snufjes te verkopen. Daar adviseren we ook in. Voertuigen verschillen in hoogte, daar moeten we vaak een compromis sluiten. Er blijft altijd een stuk maatwerk, geen enkele opdracht, applicatie en/of klantvraag is hetzelfde. We starten ieder project met het in kaart brengen van de klantbehoefte én de toekomstplannen.” ‹‹ www.hormann.nl Logistiekvastgoed 2025 - 43 ׉ 7cassandra://knUrCHFYXyF7Tu0H0ziIRxWgZ2TDP4I6n1IlKEShOfA!`h! nּ?h! nּ>}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://1457g5RrNLOCbE858XNFFZ01ifSL3LI2GeYtjllKGnk@`׉ 7cassandra://CWtF24CUcHEd5pSZwOBN6XbwwjgaicwJEaSzFql0G8Qs`t׉ 7cassandra://LGN5SgTte8PgP6YTEyPqNfoRvFOutFY2IGVtaL7GOK8#`h! nּט??{u׉׉ 7cassandra://a9BiEQcMWKFLl6feVQDellyzt36zaeaYfzzIR4BPT6gLu`׉ 7cassandra://W0nempoaribvU01ohlHK_nBy09Z0nCGkGbXBZYdpWuMv`t׉ 7cassandra://HwKyYbLm5HHf1aA7AYn9qEKfqD4EOx68ZpQEA6G_Mdg$`h! nּנh! nּ6^ 9ׁHhttp://www.hiber.nlׁ ׁ Јנh! nּQ 9ׁHmailto:info@hiber.nlׁ ׁ Ј׉EZHiber Betonvloeren: Vlakheid naar een nog hoger niveau! In Boxmeer wordt momenteel door Bouwbedrijf Van de Ven uit Veghel het inmiddels zesde pand van VTS Transport & Logistics gebouwd. Hiber Betonvloeren is hier als bouwpartner bij betrokken voor het ontwerpen en uitvoeren van alle betonvloeren. V TS omschrijft deze nieuwbouw als “een plek waar innovatie en efficiëntie samenkomen om onze klanten nog beter van dienst te kunnen zijn.” Deze uitspraak sluit naadloos aan bij de bedrijfsvisie van Hiber Betonvloeren, en ook bij de samenwerking met de hoofdaannemer op de bouwplaats, die verloopt als een geolied logistiek proces. Onder de strakke aansturing van de uitvoerders van Van de Ven vormt zich een team dat prestaties naar een topniveau brengt, waarbij alle planningen strak worden gehaald. Super supervlakke vloeren Voor een vloerenbedrijf is dit project een enorme uitdaging. Vrijwel alle soorten en maten betonvloeren komen erin voor. Het totale projectoppervlak bedraagt maar liefst ruim 55.000 m², waarvan de vloeren van het stellingmagazijn supervlak moeten zijn. Dit vraagt om een specialistische aanpak. Het stellingmagazijn wordt ingericht als een smalle gangen-magazijn, waarbij de heftruck aangestuurd wordt door inductiegeleiding en direct op de betonvloer rijdt. Dit komt vaker voor, maar wat dit project bijzonder maakt, is dat de hal zo hoog is dat er pallets tot op een maximale afzethoogte van 16 meter worden weggezet. “Dit vraagt om een super supervlakke vloer,” vertelt Hiber-directeur Jan Baijens. “De lat wordt hiermee weer wat hoger gelegd; de vloer moet nog vlakker zijn dan men normaal al van ons gewend is.” Speciaal voor dit project werd nieuwe afwerkapparatuur aangeschaft en heeft de innovatieafdeling van Hiber Betonvloeren nog iets nieuws bedacht. “Maar wat dat is, houden we nog even voor ons,” 44 - Logistiekvastgoed 2025 ׉ 7cassandra://LGN5SgTte8PgP6YTEyPqNfoRvFOutFY2IGVtaL7GOK8#`h! nּ@׉E ^zegt de voor realisatie verantwoordelijke directeur Ad Raaijmakers. “Door innovatie blijven we de concurrentie tenslotte een stap voor en dat willen we graag zo lang mogelijk zo houden.” Meedenken vanaf het begin Hiber Betonvloeren werd in 2017 opgericht door twee door de wol geverfde betonspecialisten, Jan Baijens en Ad Raaijmakers. Ze verzamelden een team van ervaren mensen om zich heen, dat zich steeds verder uitbreidt met jonge, leergierige aanwas. Eén van de uitgangspunten van hun bedrijf was om zo vroeg mogelijk in het engineeringproces betrokken te zijn. “De kracht van een goed vloerontwerp schuilt vaak in het begin van het engineeringsproces,” legt Jan uit. “Als we daarin al kunnen meedenken en adviseren, dan krijg je een optimaal resultaat.” Hiber Rigid Een duidelijk voorbeeld hiervan zijn de magazijnen die worden ingericht met een automatisch casepicking-systeem. In deze magazijnen worden zeer hoge eisen gesteld aan de betonvloer, die fungeert als fundering van de magazijninrichting. Naast vlakheid zijn hier ook vervormingseisen van toepassing. “De vervormingseis is vaak zo maatgevend dat een veel diepgaander ontwerpproces nodig is om uiteindelijk tot een quasi-rigid vloerontwerp te komen,” vertelt commercieel manager Justin Linthorst, “maar gelukkig beschikken wij op kantoor over professionals die dat begrijpen en kunnen aansturen.” “Om dit ontwerpproces goed te laten verlopen is het echter van cruciaal belang om ons vroegtijdig van de juiste informatie te voorzien en om ons bij dit ontwerpproces te betrekken,” vult Jan aan. “Wanneer de ontwerper van de magazijninrichting klaar is, begint feitelijk ons ontwerptraject. Dit is iets waar opdrachtgevers zich nog wat meer bewust van moeten worden. Omdat wensen en mogelijkheden meestal niet direct op elkaar aansluiten, volgt er een iteratief traject om als leveranciers tot een gezamenlijk ontwerp te komen, en dit kost nu eenmaal extra tijd.” Hiber Green Minder milieubelastend bouwen is al jaren een leidend principe binnen Hiber Betonvloeren. Om dit naar buiten toe meer zichtbaar te maken, is het “Hiber Green”-concept geïntroduceerd. “Eigenlijk is het voornamelijk met gezond verstand zo optimaal mogelijk kijken waar het minder kan. Op dit vlak blijven wij ook innoveren, zowel als het gaat om elektrificeren van materieel, als om het groener maken van vloerontwerpen.” Hiber Betonvloeren heeft recentelijk een grootschalig proefproject mogen uitvoeren waarbij verschillende vloertypes op basis van CO₂uitstoot met elkaar vergeleken zijn. Hierbij zijn grote stappen gezet in het door ontwikkelen en toepassen van krimpvrije betonmortel en het reduceren van vloerdikte, waardoor een theoretische CO₂reductie tot wel 70% mogelijk zou kunnen zijn. “Of deze waarden werkelijk haalbaar zullen zijn, dat moet nog blijken,” zegt Jan Baijens. “We moeten wel realistisch blijven en we mogen de andere eigenschappen van de vloer natuurlijk ook niet vergeten. De klantvraag blijft hierbij in ieder geval in alle gevallen bij ons centraal staan en of een vloer nu groot of klein is, wij verzorgen altijd een oplossing op maat!” ‹‹ hiber betonvloeren bv hibercon constructie | advies | betonvloer Meer informatie: Jan Baijens, commercieel directeur Ad Raaijmakers, directeur realisatie Eimbert 7, 5492 NH Sint-Oedenrode 085 - 9023968 info@hiber.nl www.hiber.nl Logistiekvastgoed 2025 - 45 ׉ 7cassandra://HwKyYbLm5HHf1aA7AYn9qEKfqD4EOx68ZpQEA6G_Mdg$`h! nּAh! nּ@}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://nZePZzlu3GeCcTTjYE_-3g9QRjA3iKKWqwo_OAT1HV8>`׉ 7cassandra://h8kJtVo4rSjwaoCgM5u_sLxXj_xFXxfXkutVeFxrdG8S`t׉ 7cassandra://cXKQUU8VYnZPOoNVSiO9vyeuvo1WoiyGSi3-FO4_-so`h! nּט??{u׉׉ 7cassandra://V2-COsxFsuQ8RZuSWJhnlPfDbYHhzyBSuI8y2F4Ie40:`׉ 7cassandra://naUW48SPLVXvl5uypAhw3KvsPNT8kMUGBmrxQ1PkzUIs`t׉ 7cassandra://tUD9j2B2nJeGtVu7q6GbY90oPp-6MfzCmbB1GfrgnSg',`h! nּנh! nּ2̕9ׁHhttp://www.industrial.nlׁ ׁ Јנh! nּN1j9ׁHhttp://www.cbre.nlׁ ׁ Ј׉EDDUURZAME VERLICHTING VOOR LOGISTIEK & INDUSTRIE trilux.com/industry ׉ 7cassandra://cXKQUU8VYnZPOoNVSiO9vyeuvo1WoiyGSi3-FO4_-so`h! nּB׉ETE HUUR TOPLOCATIE OP SCHIPHOL TRADE PARK 45.000 m² verdeeld over drie units vanaf 10.000 m² Beschikbaar vanaf Q4 2026 Schiphol Amsterdam Airport A4 Laatste beschikbare kavel op Schiphol Trade Park www.cbre.nl 020 626 2691 www.industrial.nl 088 989 9898 ׉ 7cassandra://tUD9j2B2nJeGtVu7q6GbY90oPp-6MfzCmbB1GfrgnSg',`h! nּCh! nּB}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://WMv8ZOiOgSf3RMBLQKSa4W5JBRr3tNAh8REgCpEV42U`׉ 7cassandra://Uk0BcBYRBF8etqI3o0gL0plwS6SiPSXElYUnoxvNUDUn`t׉ 7cassandra://nTBrtPKWcbH76CrJKWdLQoKYSHC0wPqg4jfR-Bk1A4c"k`h! nּט??{u׉׉ 7cassandra://nmTurNS_2euuzu43api-NRrRbZ3p0YlF3YhYR1BVAGg3`׉ 7cassandra://HdWjpijbkPmKrDBzMlEA5EyC-MMQCb1cu5lIHOmMhSog`t׉ 7cassandra://wCMaQBou2JuxWAKSg9Q1IvJHMeMHSgPrIgSb2eKuZKE R`h! nּנh! nּ4̛9ׁHhttp://www.dijkhambouw.nlׁ ׁ Ј׉E Dijkham Bouw: herontwikkeling Pioneer-gebouw voor logistiek grote elektronicadistributeur Wat jarenlang een lastig te verhuren kantoorgebouw was, ontwikkelt zich aan de Gooisekant in Almere tot een toekomstgerichte logistieke hub. In opdracht van vastgoedinvesteerder Sagax wordt hier door Dijkham Bouw een op maat gemaakte hal gerealiseerd voor één van de grootste online elektronicaleveranciers van Nederland. De aanpak is zakelijk doordacht, duurzaam in uitvoering en gericht op lange termijn gebruikswaarde. “We bouwen hier niet voor het snelle rendement,” zegt Fedde Meesters, die namens Stone Projects het bouwmanagement uitvoert. “We bouwen iets wat over tien jaar nog steeds relevant is.” S agax, een Zweedse beursgenoteerde investeerder, kiest voor projecten die langdurige waarde toevoegen aan hun vastgoedportefeuille. “Doelmatigheid staat voorop,” aldus Meesters. “Geen overmaat aan installaties, maar juist robuust en gericht op gebruikerscomfort en beheersbaarheid.” Strategische ligging De strategische ligging aan de A6 in Almere, gecombineerd met de mogelijkheid tot herontwikkeling van een bestaand pand, maakte deze locatie aantrekkelijk. Waar voorheen het kantoor van Pioneer Nederland stond, wordt nu een volledig nieuwe hal gerealiseerd, afgestemd op de logistieke behoeften van de opdrachtgever. “Het oude gebouw was economisch en functioneel afgeschreven,” zegt Stefan Nijland van Dijkham Bouw. “De grond was wél interessant, plus de elektra-aansluiting. Door opnieuw te bouwen, maken we optimaal gebruik van wat hier wél werkt.” Functioneel ontwerp: gebouwd voor gebruik De hal is ontworpen met de eindgebruiker in gedachten. Dat bedrijf ontvangt en verwerkt op deze locatie straks zowel nieuwe goederen als retourstromen. “Er is een aparte overkapping voor recycling van witgoed,” legt Meesters uit. “De docks zijn verhoogd, waardoor een waterkering overbodig is. Het hele ontwerp is afgestemd op efficiënte logistiek.” “We hebben in het ontwerp ook gekeken naar gebruikscomfort en onderhoud,” vult Nijland aan. “Dat betekent onder andere een lichte hal, dankzij wit gecoate dakbeplating en minimale behoefte aan kunstlicht.” Duurzaamheid als uitgangspunt, niet als marketing In plaats van een gecertificeerde nieuwbouwscore, kiest Sagax voor een BREEAM In-Use benadering. “Dat sluit beter aan op hun beleggingsfilosofie,” zegt Marjon Hemmelder, bij Dijkham Bouw 48 - Logistiekvastgoed 2025 ׉ 7cassandra://nTBrtPKWcbH76CrJKWdLQoKYSHC0wPqg4jfR-Bk1A4c"k`h! nּD׉E Cbestaande bedrijfshal bestaande bedrijfshal laden/lossen bestaande bedrijfshal boom B 12.000 75.000 15.000 overheaddeur nieuwe bedrijfshal overheaddeur hoofdentree personeel parkeren kantoor / bezoekers 4.000 4.000 4.000 4.000 4.000 kantoor entree hal en proceskantoor maaiveld = 0 1 20 boom 17.000 boom boom boom boom boom boom boom boom 15.000 +1.200 +1.200 overheaddeur boom overkapping 6.400 boom Stefan Nijland (links) en Fedde Meesters verantwoordelijk voor dit soort vraagstukken. “De investeringen gaan naar zaken die écht bijdragen aan gebruikswaarde, zoals extra isolatie, natuurlijke ventilatie en energie-efficiënte installaties.” De materiaalkeuze is daar ook op afgestemd. “We gebruiken bestaande aansluitingen, hergebruiken puin uit de sloop voor ophoging van het terrein en kiezen voor installaties met een bewezen lange levensduur,” aldus Meesters. Snelle realisatie dankzij duidelijke rolverdeling Het project startte met de sloop in de kerstvakantie van 2024 en wordt opgeleverd in september 2025. Die snelheid is mogelijk door de samenwerking tussen Dijkham Bouw, Stone Projects en Sagax. “De korte lijnen tussen opdrachtgever, directievoerder en bouwer maken dat we slagvaardig kunnen werken,” zegt Nijland. “Iedereen weet zijn rol, de verwachtingen zijn helder en dat voorkomt vertraging.” BIM (Building Information Modeling) speelt hierin een cruciale rol. “Alles wordt vooraf digitaal gemodelleerd,” aldus Nijland. “Dat voorkomt fouten, versnelt de besluitvorming en maakt het makkelijker om wijzigingen snel te implementeren.” Lokale omstandigheden vragen om technische finesse De bouwlocatie ligt op opgespoten land. Dat betekent dat de eerste 8 à 9 meter bodem nauwelijks draagkracht biedt. “We heien hier zo’n 340 palen tot aan de vaste grond,” legt Nijland uit. “Dat is essentieel voor stabiliteit en lange levensduur.” De fundering is afgestemd op de specifieke belasting van het gebouw, inclusief transportbewegingen en opslagdruk. “We combineren technische kwaliteit met duurzame keuzes in beton en wapening”. Bestaande bedrijfshal Brede benadering van kwaliteit Duurzaamheid wordt niet alleen technisch ingevuld, maar ook procesmatig. Dijkham Bouw werkt volgens het Bewuste Bouwersprotocol. “Netheid, veiligheid, communicatie met omwonenden – dat hoort er allemaal bij,” zegt Nijland. “We streven naar een score van minimaal 7,9 op onze bouwplaatsen.” De omgeving profiteert van deze aanpak. “Er zijn nauwelijks omwonenden, maar we hebben wél actief contact met bedrijven in de directe omgeving,” aldus Nijland. “Dat maakt dat je overlast voorkomt en draagvlak behoudt. Ook als je, zoals nu gebeurt, aan het heien bent. Ja, het geeft overlast, maar het valt en staat bij goede communicatie.” “De gebruiker krijgt op deze manier een pand dat precies doet wat nodig is,” zegt Meesters. “En Sagax investeert in een gebouw dat past binnen hun lange termijn strategie. Het draait uiteindelijk om vertrouwen,” besluit Nijland. “Tussen opdrachtgever, bouwer, gebruiker. En dát hebben we hier gevonden.” ‹‹ www.dijkhambouw.nl Logistiekvastgoed 2025 - 49 P P P P P P P P P P 10 1 P P P P P P P P P P 10 1 12.200 7.000 trailer/bus dock trailer/bus dock trailer/bus dock bus dock bus dock 16.500 fiets P P P P P 8.000 P P P P P P P P P P P P P P P P 6.000 5.000 R 6.250 R 10.000 Versterkerstraat ׉ 7cassandra://wCMaQBou2JuxWAKSg9Q1IvJHMeMHSgPrIgSb2eKuZKE R`h! nּEh! nּD}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://h3k-O4VB3PjqMiC7NpjF_Q0vPcIcmf3LK5BrT9jIr1A_`׉ 7cassandra://vvn01Zya5P5zpIoNeUsjnGCURoExIEH4C4Ytzn9tdYY``t׉ 7cassandra://y2sB53clc5QDafo32g8R3RPhASgUnvJ_HOl1j38POY8`h! nּט??{u׉׉ 7cassandra://z6mGmO8ibpCKcUE33hYjoGg8rkXCs-J7ruPrt9TvRYo w`׉ 7cassandra://BRO2hUQHujPInU-tPbNU-UDDChhb8_WaOpqqWluIDqQxY`t׉ 7cassandra://Kr7Oo0QialwfoVeNvbg4ftOR6-7EDQEcCKdCSnyN0nc$`h! nּ׉E`Clean Energy Hub van NXT Mobility in Alkmaar Onze doelstelling: honderd Clean Energy Hubs in 2030 Een Clean Energy Hub (CEH) is een openbaar toegankelijke tank-, laad- of bunkerfaciliteit met voor de weg een mix van ten minste twee hernieuwbare brandstoffen en/of energiedragers waarvan er ten minste één zero-emissie dient te zijn en voor binnenvaart minimaal één hernieuwbare brandstof en/of energiedrager. Die bronnen kunnen HVO100, Bio-CNG en Bio-LNG (groen gas), (groene) elektriciteit of (groene) waterstof zijn. Hiermee is het goed te weten dat iedere energiedrager ook zijn eigen transitie kent naar 100% groen. Locatieafhankelijk in combinatie met andere faciliteiten, zoals horeca, truck parking, duurzame truckwash, betaalbare overnachtingsformule, walstroom, vergaderruimtes, openbaar vervoer, pakketvoorzieningen, etc. 50 - Logistiekvastgoed 2025 ׉ 7cassandra://y2sB53clc5QDafo32g8R3RPhASgUnvJ_HOl1j38POY8`h! nּF׉E +D e ideale locatie van een CEH is bij de ontsluiting van een bedrijven- of distributiepark, tussen de hoofdweg en het betreffende park. Wetende dat 95% van het goederenvervoer van en naar deze parken gaat. Hiermee wordt tevens invulling gegeven aan de doelstelling van de European Alternative Fuel Infrastructure Regulation (AFIR) – de Verordening betreffende infrastructuur voor alternatieve brandstoffen. Anticiperen op nieuwe ontwikkelingen De definitie van een Clean Energy Hubs is in de loop van de jaren op een paar punten aangepast. Net zoals er in de energietransitie geanticpeerd moet worden op ontwikkelingen, moeten wij dat als programma ook! Onze doelstelling is honderd Clean Energy Hubs in 2030. Nu zijn dat er 55, verspreid over heel Nederland. Dit jaar komt er weer een aantal bij. Kansen benutten Waar mogelijk wordt het leveren van brandstof en energie op die locaties gecombineerd met andere functies, zoals eerder omschreven. Er is geen bauwdruk voor een Clean Energy Hub. Het is maatwerk. Het idee is, dat de Clean Energy Hubs met hun aanbod van alternatieve energiebronnen gaan bijdragen aan de verduurzaming van zwaar goederenvervoer. De gecombineerde functies zorgen ervoor dat het aanbieden daarvan, ondanks het nog geringe aantal afnemers van die duurzame bronnen, nu al commercieel haalbaar en aantrekkelijk is. Wat ook belangrijk is om te beseffen dat de grond in Nederland duur en schaars is. Door een aantal zaken samen te brengen creëer je een soort van facility center voor bedrijvenparken en distributiecentra. Het is belangrijk en interessant de beschikbare ruimte zo efficiënt mogelijk te benutten in plaats van allemaal stand-alone oplossingen te bedenken, die uiteindelijk veel meer ruimte innemen. Omgevingsvisie Provincies kunnen hierbij een belangrijke rol spelen door het concept van Clean Energy Hubs in hun omgevingsvisies op te nemen. Deze worden nu opgesteld. Daarmee kunnen provincies een efficiënter Clean Energy Hub van Greenpoint in Veghel Theo Heinink, business developer Clean Energy Hubs ruimtegebruik door het combineren van functies stimuleren. Het is belangrijk het kip-ei-probleem op te lossen, dat al jaren speelt bij het verduurzamen van het zware wegtransport. Zonder vraag geen aanbod en zonder aanbod geen vraag. In dit programma zetten we ons daarom in voor de komst van een dekkend landelijk netwerk van Clean Energy Hubs. Daarmee creëren we de infrastructuur die transporteurs nodig hebben voor het verduurzamen van hun wagenpark. Met hen gaan we ook actief het gesprek aan over de kansen en mogelijkheden die er voor hen zijn om te vergroenen. Ook willen wij helpen samen met overheden en bedrijfsleven te zorgen dat de Clean Energy Hubs op plekken komen die praktisch en aantrekkelijk zijn voor transportbedrijven. Dat zijn hoofdzakelijk locaties aan de rand Logistiekvastgoed 2025 - 51 ׉ 7cassandra://Kr7Oo0QialwfoVeNvbg4ftOR6-7EDQEcCKdCSnyN0nc$`h! nּGh! nּF}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://PD1gDzuud5O38HBbQoIBgLevB1ZBrAVDN1oKsFDtE4Qy`׉ 7cassandra://FBfcbauDtlOu6CHJqnT6kVU85jYwY30swtqvg9Nf-wsw`t׉ 7cassandra://syjbyc4NAVBrzYyEu_W6J5yI2NxE2IMRmBw3t1kkQag$`h! nֽט??{u׉׉ 7cassandra://rjHos11sklj7lvvoXPCJfvOK3yFfWme3x62IL5Fvndk``׉ 7cassandra://1Lwh3yKcs3-Ba2k66AWKFn5wbECgrwhFRM25sIkPucsd*`t׉ 7cassandra://mC--DInJdPlzOm7hsuLZYZgFMA5MK-2jBrf-B3Ey4-4!`h! nֽנh! nֽ|̓9ׁHmailto:t.heinink@gelderland.nlׁ ׁ Ј׉E |Ook vlak over de grens worden er Clean Energy Hubs gerealiseerd. Een mooi voorbeeld is deze CEH van DCB in aanbouw tussen Breda en Antwerpen van bedrijventerreinen die langs ontsluitingswegen liggen die naar snelwegen leiden. Op de website www.gelderland.nl/projecten/ clean-energy-hub staat daarvoor een handige tool, een locatietool. Ondernemers kunnen daarmee de kansrijke locaties in Nederland voor de aanleg van een Clean Energy Hub bekijken. Haalbaar, schaalbaar en betaalbaar Ons motto is, dat we de noodzakelijke verduurzaming tot stand kunnen brengen als de keuzes die gemaakt moeten worden haalbaar, schaalbaar en betaalbaar zijn. Het programma is een samenwerking tussen de twaalf Nederlandse provincies, het ministerie van Infrastructuur en Rijkswaterstaat. Al deze partijen zijn aangesloten bij het programma Clean Energy Hubs. Het initiatief maakt deel uit van het MIRT-programma (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) Topcorridors en richt zich behalve op het wegvervoer ook op de binnenvaart. Het programma vindt zijn oorsprong in de provincie Gelderland. Het programmateam werkt nu namens alle provincies en is dus losgemaakt van de provincie Gelderland om op die manier ook har onafhankelijkheid te waarborgen. Bij ieder van de twaalf provincies is er een collega actief met dit programma. Samen trekken we op, delen kennis en informatie en ontwikkelen wij een visie en de te volgen strategie. Verbindingen leggen Als business developer van het programma Clean Energy Hubs is Theo Heinink de schakel tussen politiek en het bedrijfsleven. Hij legt verbindingen tussen partijen en zorg samen met de provincies dat er op de meest kansrijke locaties ontwikkelingen met Clean Energy Hubs kunnen plaatsvinden. De kennis die met dit programma wordt opgedaan wordt gedeeld met andere Europese landen met 52 - Logistiekvastgoed 2025 wie wordt samengewerkt via de internationale goederencorridors, zoals de Rhine Alpine Corridor, de Mediterranean Corridor en de Nothsea Baltic corridor. Probeer bij feiten te blijven. Wensdenken helpt niet Om stappen te maken in het programma is het belangrijk een eerlijk verhaal te vertellen. Zero-emissie is bijvoorbeeld een norm die op twee manieren kan worden uitgelegd. Volgens het tank-towheelpricipe (alleen emissies vanuit “de uitlaat”) of het well-to-wheel principe (ook de emissies die ontstaan bij productie, transport, gebruik en recycling van het voertuig en de energiedragers). Op welke brandstof of met welke energiedrager je ook rijdt, er komen op basis van het well-to-wheel pricipe altijd emissies vrij. Door de Het volgen van het transitiepad is essentieel om te komen tot de gewenste verduurzamingsresultaten. We hebben tijd nodig en die tijd moeten wij vooral benutten om de noodzakelijke stappen te zetten. Biogas Blendings tot 100% Electrisch Naar 100% groen Biodiesel Blendings tot 100% Waterstof Naar 100% groen Aardgas Aardolie Nucleaire batterij ? ׉ 7cassandra://syjbyc4NAVBrzYyEu_W6J5yI2NxE2IMRmBw3t1kkQag$`h! nּH׉EDe allereerste Clean Energy Hub in Nederland was een initiatief van Green Planet in Pesse Clean Energy Hub van Kuster Olie, Groenlo juiste stappen te nemen in het transitiepad, kunnen de beste keuzes gemaakt worden. Dat is vaak niet de gewenste gedachte dat er slechts één silver bullet is! Probeer ook een realistisch beeld te schetsen voor wat betreft de verschillende energiedragers. Niet alleen de prijzen van voertuigen en energiedragers zijn belangrijk, maar vooral ook de echte cijfers ten aanzien van vul- en laadcapaciteit en de snelheden die daarmee gepaard gaan. Dat is een boodschap die niet iedereen graag hoort. Hetzelfde geldt voor een Clean Energy Hub met alleen maar niet fossiele energiedragers. Sommige gemeenten willen alleen daaraan een vergunning verlenen. Het resultaat is dan dat er geen Clean Energy Hub komt, want zonder fossiele brandstoffen is een Clean Energy Hub voorlopig niet levensvatbaar. Biobrandstoffen zullen ook een belangrijke rol spelen om de klimaatdoelstellingen van 2030 en daarna in het transport te kunnen halen. We zullen het momenteel, en nog heel wat jaren, echt moeten doen met de beschikbare mix aan energiebronnen. Er is niet één alternatief, maar er zijn er meer en die zijn allemaal nodig om stappen te kunnen zetten in het verduurzamen van, in dit geval, het goederenvervoer. Dus daarom dat wordt ingezet op haalbaar, schaalbaar en betaalbaar. Dat van die mix hoeven wij ondernemers nooit uit te leggen. Die komen weer met andere vragen. Over de haalbaarheid bijvoorbeeld. Voor vragen kan altijd contact met het programmateam worden opgenomen via t.heinink@gelderland.nl. ‹‹ Logistiekvastgoed 2025 - 53 ׉ 7cassandra://mC--DInJdPlzOm7hsuLZYZgFMA5MK-2jBrf-B3Ey4-4!`h! nּIh! nּH}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://suh1YESRKWQpw8uo0-vZBkukiNMWyfSoLwtsOz82dA4J`׉ 7cassandra://P2AD1Ujubyg854Z7Lg_TvxqNiBucz2olYVEC_-N1K28_=`t׉ 7cassandra://QoD6oj7rPZ7yC4uDrICCsddK0lXMiV_DtTnnly-k3iQ!`h! nֽט??{u׉׉ 7cassandra://ip2SrRluCDdJ2AgIHGk6acLE5LRFJZFufUiyLx8Kiok?`׉ 7cassandra://9iel8Pn532dWro8w_dCl9PlMHUuT0NnTHj6VLX-nfU4n`t׉ 7cassandra://SzZWkr6yS3yl83t5EardgkhkqHOHMsjdi3n0d86dxmk&`h! nֽ נß(.;L̜ _l9׉Hhttps://eu.glp.com/nl/G׉ ׁ  default styleנàg;L̜ сq!9׉Hhttps://eu.glp.com/nl/G׉ ׁ  default styleנà+';L̜ сm9׉Hhttps://eu.glp.com/nl/G׉ ׁ  default styleנàbr;L̜Y<(9׉Hhttps://eu.glp.com/nl/G׉ ׁ  default styleנÞe;L̜n9׉Hhttps://eu.glp.com/nl/G׉ ׁ  default style׉EXLelystad Airport Business Park (LAB) forms part of the Amsterdam region. Its location by the highways, railroads, waterways and airways, makes the (municipality of) Lelystad a unique and fine business location for logistic companies It also lies on the central logistic axis from Amsterdam to Northern Germany and Scandinavia. Over 170 million consumers reside within a 500 kilometer radius of Lelystad Airport Businesspark Direct connection to the A 6. First phase of the N 727 is realized, connected to the N 302 and to the Airport. Several secondary roads and waterways linked to the Businesspark ׉ 7cassandra://QoD6oj7rPZ7yC4uDrICCsddK0lXMiV_DtTnnly-k3iQ!`h! nּJ׉EThe location of Culemborg and its business park forms part of the established logistics region Rivierenland Its location by the highways, railroads, waterways and airways, makes the Culemborg region a unique and fine business location for logistic companies Logistiekvastgoed 2025- 55 ׉ 7cassandra://SzZWkr6yS3yl83t5EardgkhkqHOHMsjdi3n0d86dxmk&`h! nּKh! nּJ}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://jUwqv3SiVqbYVrIxC5Yrimbl1SjkXGutGFSg7ge-vzw`׉ 7cassandra://pnTkATdZntRKTec_jAD5B1oe_oam00HKZsZA_JKea_Mk`t׉ 7cassandra://CrwAp01j3Kcjc9R0UcdN6XEKmLpVxkcm-Rma27dBtZY"9`h! nֽ ט??{u׉׉ 7cassandra://gD2iqV4vQvEAJUFDUs1zjLidkd-UWnysq9Yhybf1wI8N`׉ 7cassandra://sxtJtIBOPh5TrXnr7GWmuiQyNWJKTIwTqFNi2HFF60wt`t׉ 7cassandra://jt6Teb9dEBPGENjDkbtErRDVj6Z03WWYkh89I_0VPRA"``h! nֽ נh! nֽ | 9ׁHhttp://www.hercuton.nlׁ ׁ Ј׉EDuurzaamheid configureren in je nieuwe logistieke bedrijfspand: appeltje-eitje! Duurzaamheid is wat de klok slaat en ook bij onze opdrachtgevers is het behalen van duurzaamheidsambities via een nieuw of herontwikkeld bedrijfspand aan de orde van de dag. Ga er maar aan staan: een (ver)nieuw(d) logistiek centrum, rekening houden met de bedrijfsdoelstellingen op het gebied van duurzaamheid én de uitgaven binnen de perken houden. W e zijn als samenleving gewend om onze aangekochte spullen “snel” in gebruik te kunnen nemen, of het nou boodschappen of pakketjes zijn. De logistieke dienstverlening die hieraan ten grondslag ligt is dus van essentieel belang voor een goed functionerende samenleving. En dat betekent dat de behoefte aan warehouses blijft, terwijl we tegelijkertijd zien dat de uitgifte van nieuwe bedrijventerreinen beperkt is. Dat vraagt om herontwikkeling van bestaande locaties en efficiënter grondgebruik door middel van meerlaags-concepten. Herontwikkeling en nieuwbouw Of er nou sprake is van een bestaande situatie of van nieuwbouwplannen, in beide situaties is het zoeken naar de balans tussen budget en duurzaamheidsambitie. Daar komt nog bij dat ook de schaarste van (virgin) bouwmaterialen ervoor zorgt dat we op een andere manier moeten gaan kijken naar de mogelijkheden voor de logistieke sector. Kortom: de uitdagingen zijn gedefinieerd, en opdrachtgevers hierdoorheen helpen te naviBeeld via ontwikkelaar/eigenaar EQT Exceter geren is een rol die wij als full-service bouwbedrijf graag op ons nemen. Hercuton heeft zich bewezen als een toonaangevende speler op het gebied van logistiek door niet alleen te focussen op efficiency, maar ook op duurzaamheid en klanttevredenheid. BREEAM-certificering Een goed voorbeeld van deze succesvolle driehoek (efficiency, duurzaamheid en klanttevredenheid) zijn de DHL CityHubs en de DHL sorteercentra door heel Nederland. Deze zijn allen gecertificeerd volgens de certificeringsmethode BREEAM-NL, dat projecten beoordeelt op integrale duurzaamheid. Zo hebben we inmiddels al meer dan 10 panden gerealiseerd die volgens de hoogste BREEAMstandaarden zijn gebouwd. Panden die stuk voor stuk voorzien in de brede behoefte aan dienstver56 - Logistiekvastgoed 2025 ׉ 7cassandra://CrwAp01j3Kcjc9R0UcdN6XEKmLpVxkcm-Rma27dBtZY"9`h! nּL׉E$lening vanuit de samenleving én daarnaast dus ook nog eens enorm duurzaam zijn gebouwd. Naast dat we duurzaamheidsspecialisten in dienst hebben die hierin begeleiden tijdens een bouwtraject, werken we ook succesvol met een aantal tools die inzicht geven in alle duurzaamheidsopties die een nieuw pand kent. Duurzaamheidsconfigurator Één van die tools is de duurzaamheidsconfigurator. De meeste CO2-uitstoot in de gebouwde omgeving wordt voorkomen in een vroeg stadium van het bouwproces. Het moment waarop nog brede keuzes gemaakt kunnen worden. Door in die fase al inzicht te krijgen in de impact van die keuzes, is het makkelijker beslissingen te nemen en voorkomen we verrassingen in een later stadium. De duurzaamheidsconfigurator geeft al in de kavelstudiefase inzicht in de CO2-uitstoot (Paris Proof indicator), MPG-score (Milieu Prestatie Gebouwen) en de kosten van een project. Bij elke keuze is meteen inzichtelijk welke materialen er worden toegepast én geeft de tool aan of met het gekozen ontwerp recht is op subsidie. Zo is direct duidelijk wat het effect is van de duurzaamheidsambities van een opdrachtgever op de CO2-footprint en kosten van het bouwwerk. “We stellen niet ieder duurzaam product voor als alternatief, ze zijn altijd financieel aantrekkelijk geprijsd én hebben hun succes al bewezen in het verleden. En een mooie bijkomstigheid? We prikkelen hierdoor ook onze leveranciers om het beter te doen: bij een gelijkwaardig aanbod, wint de duurzaamste optie namelijk altijd.” Circulaire menukaart Vaak maken opdrachtgevers pas verder in het bouwproces specifieke keuzes over materiaalgebruik of type isolatie. De circulaire menukaart helpt in het vergelijken van opties. Hiermee kunBeeld via DHL eCommerce Nederland Beeld eigen archief nen onze planontwikkelaars soms zelfs zonder of met minimaal effect op het budget grote impact maken op de uiteindelijke footprint van het nieuwe pand. Daarbij is het goed te realiseren dat we onze opdrachtgevers (maar ook een eventuele architect) graag informeren over de “betere” producten om te gebruiken, die ook nog financieel aantrekkelijk zijn én hun succes al hebben bewezen in het verleden. Tegelijkertijd prikkelt het onze leveranciers om het elke dag een beetje beter te doen: een top drie van betere keuzes zoals je die in de circulaire menukaart kunt vergelijken, bereik je als leverancier tenslotte alleen wanneer je ook daadwerkelijk een solide duurzaam product kunt leveren. Stapsgewijs verduurzamen Bij zowel herontwikkeling als nieuwbouw is het daarnaast ook een optie om stapsgewijs te verduurzamen. Wij laten in de aanloopfase zien welke mogelijkheden welke effecten hebben, het is aan onze opdrachtgever om hierin keuzes te maken die aansluiten op de wensen en het budget. Dakisolatie heeft bijvoorbeeld veel impact en is later niet gemakkelijk meer aan te passen. Het dak voorbereiden op zonnepanelen, ook als die nog niet direct geplaatst worden, is daarentegen gemakkelijk mee te nemen in het bouwproces. De opdrachtgever kan ze vervolgens op een later moment installeren. Zo voegen we nu in Hulst bijvoorbeeld een jaar na oplevering nog 23.000 m² aan zonnepanelen toe. “Wist je dat duurzaamheidsmaatregelen toevoegen ook stapsgewijs kan? Voor Park 34 Crossings in Hulst was het dak al voorbereid en leggen we nu, een jaar na oplevering het volledige dak vol met zonnepanelen. 118.000 m2 bedrijfspand is zo in één klap energieneutraal én het gaat van een BREEAM Very Good naar BREEAM Excellent certificering.” Partnerschap Kortom: samen bouwen we aan de bedrijfspanden van morgen. Ons doel is hierbij dat je het gehele bouwtraject aan één partner kunt toevertrouwen. Een partner die je inspireert en blijft innoveren. Een bouwtraject brengt al genoeg moeilijke keuzes met zich mee. Dus waar we kunnen - helpen we je voortdurend vooruit. En zoals gezegd: met onze tools wordt dat appeltje-eitje! Over Hercuton Hercuton is een full-service bouwbedrijf dat highend bedrijfspanden bedenkt, ontwerpt, bouwt, renoveert en onderhoudt. Hercuton is een dochteronderneming van JAJO. www.hercuton.nl ‹‹ Logistiekvastgoed 2025 - 57 ׉ 7cassandra://jt6Teb9dEBPGENjDkbtErRDVj6Z03WWYkh89I_0VPRA"``h! nּMh! nּL}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://W058CW7niInDdXTSrAEiYp8NL4QCYlPIL_J4jjCEgzMB`׉ 7cassandra://dCFoQnq5EGZ03paT8Ffk-3QAx8GwX3C6Lz4NhhBjBasv`t׉ 7cassandra://qb247GfHMGp6f1pAiWcOq5veSPIscy1aiCDZQfjijOE'`h! nֽט??{u׉׉ 7cassandra://l-ixwzwr_xtNwQJmlvWbmx2duPnzi1hBKp1q1UFxods`׉ 7cassandra://V3JLBdYOZHn95XrXXgwa6jmeOqnzl4a8_g8TlgWTOuwg`t׉ 7cassandra://9AccoZeyYuiH5g5eT3H7NAB8sqxGlb52FYYpzBq9gNk!`h! nֽנh! nֽ"| 9ׁHhttp://www.intervest.euׁ ׁ Ј׉E De logistieke ontwikkeling DC Celsiusweg in Venlo nadert de eindfase; oplevering is gepland voor de zomer Intervest slaat nieuwe weg in Logistiek vastgoedinvesteerder Intervest is volop in beweging. Sinds vorig jaar is het niet langer beursgenoteerd en is TPG de enige aandeelhouder geworden. Vorige maand begon er een nieuwe Country Director in Nederland en er zijn uitbreidingsplannen richting Duitsland, Frankrijk en Italië. S inds de beursexit in april 2024, gaat Intervest – met hoofdkantoor in Antwerpen – verder met slechts 1 aandeelhouder, de Amerikaanse private equity-onderneming TPG. Met TPG aan hun zijde hoeft Intervest zich geen zorgen te maken over de funding en kapitaal, legt CEO Joël Gorsele uit. Vanuit Antwerpen worden de Europese groeiplannen vormgegeven. “We willen groeien naar vier à vijf miljard euro. Nu we niet meer beursgenoteerd zijn, zijn we flexibeler geworden.” Impressie nieuwbouwontwikkeling Koenendelseweg, Den Bosch Twee nieuwe logistieke sites De portefeuille van Intervest beslaat zo’n 1,5 miljard euro, waarvan ongeveer vierhonderd miljoen in Nederland, verdeeld over negentien sites. Dit jaar komen daar nog twee sites bij. In Venlo ontwikkelt Intervest momenteel een distributie center van circa 10.000 vierkante meter. De planning is dat deze voor de zomer opgeleverd wordt. In Den Bosch loopt de vergunningsaanvraag voor een nieuwbouwontwikkeling aan de Koenendelseweg. Dit pand zal ook circa 10.000 vierkante meter logistieke oppervlakte omvatten en naar verwachting voor het einde van het jaar opgeleverd worden. Beide dc’s streven naar een BREAAM Excellent label en voldoen aan de laatste eisen op het gebied van duurzaamheid. Nieuwe Country Director Nederland De 21 Nederlandse logistieke sites zijn voortaan de verantwoordelijkheid van Marieke de Jong. Zij werd afgelopen april aangesteld als nieuwe Country Director voor Nederland. De Jong was eerder werkzaam voor vermogensbeheerder Realterm waar ze verantwoordelijk was voor de investeringen in de Benelux. De Jong: “Ik ben aangesteld om de groei van Intervest verder door te zetten in Nederland. Er zijn nog veel kansen in de Nederlandse markt, bijvoorbeeld doordat ontwikkelaars er vaker voor kiezen om locaties te verkopen in plaats van aan te houden voor eigen portefeuille.” 58 - Logistiekvastgoed 2025 ׉ 7cassandra://qb247GfHMGp6f1pAiWcOq5veSPIscy1aiCDZQfjijOE'`h! nּN׉E ;“Nu we niet meer beursgenoteerd zijn, zijn we flexibeler geworden.” Snel schakelen en scherp blijven Gorsele: “Investeringsbeslissingen in Nederland liggen voortaan mee bij Marieke. Zij zal mogelijke transacties evalueren en aanbevelen, met ondersteuning van het transactieteam onder leiding van onze CCO Kevin Raes. Marieke is daarbij verantwoordelijk voor haar eigen portefeuille en P&L.” Gorsele vervolgt: “Ons doel is niet om een groot kantoor te hebben in Nederland, maar wel om met een lokaal team van logistieke vastgoedexperts snel te kunnen schakelen. Er zijn korte lijnen tussen ons kantoor in Eindhoven en kantoor Antwerpen.” Raes: “Een andere reden dat het team in Nederland is versterkt met Marieke is dat wij leven bij de gratie van de klant. Service verlenen en ontzorgen horen daarbij en daarvoor heb je een lokaal team nodig. Als onze groeiplannen in Frankrijk, Duitsland en Italië vorm krijgen, zullen we daar ook Country Directors aanstellen.” Gorsele: “De Country Leads zullen onderdeel zijn van de jaarlijkse evaluatie van de panden, in relatie tot het asset management en het commercieel management. Deze manier van werken helpt ons om scherp te blijven.” V.l.n.r. Joël Gorsele , Kevin Raes en Marieke de Jong Regionale clusters Voorheen was Intervest in Nederland voornamelijk actief in het Zuiden. Die focus is niet meer, legt Gorsele uit. “We zijn nu actief in heel Nederland en richten ons ook op grotere transacties. Dat kan nu, mede omdat Marieke aan boord is.” Wat niet veranderd is, is de focus op de klant. Raes: “Wij stellen de klant altijd centraal. Daarom investeren wij bijvoorbeeld in clusters in een bepaald gebied, omdat dat flexibiliteit brengt. Als je voldoende aanwezigheid in hetzelfde gebied hebt, groeien de mogelijkheden om klanten een regionaal alternatief te bieden, bijvoorbeeld bij uitbreiding, of inkrimping.” Duurzaamheid Vele panden van Intervest hebben een BREEAM Excellent-certificering of beter. Gorsele: “Duurzaamheid was altijd al belangrijk bij Intervest en dat blijft zo. Wij proberen wel altijd die maatregelen te nemen die het meest bijdragen aan onze huurder, zodanig dat de kosten binnen de perken blijven.” Raes: “Vaak heeft de klant ook een eigen visie Impressie DC Celsiusweg, Venlo op duurzaamheid. Die nemen wij dan graag mee in onze plannen.” Gorsele: “Bij een pand in Den Bosch lieten wij het dak wit schilderen om de temperatuur lager te houden. Dat wordt niet gevraagd in BREAAM en is een investering die we doen voor de klant.” De nieuwe panden in Venlo en Den Bosch zijn nog niet verhuurd, maar dat komt wel goed, aldus De Jong. “Wij hebben er veel vertrouwen in, vooral wanneer het einde van de bouw in zicht komt. Naar verwachting zal er voldoende vraag zijn naar goede hallen op de juiste locaties.” www.intervest.eu ‹‹ Logistiekvastgoed 2025 - 59 ׉ 7cassandra://9AccoZeyYuiH5g5eT3H7NAB8sqxGlb52FYYpzBq9gNk!`h! nּOh! nּN}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://mdhpSMcImJHUOS7THrCciVMNpXwTYEUT__KcoJ6eXwEn`׉ 7cassandra://DJj1oLXdkkw8NYfh3jnSaNtdxM3E1gRuT4rXJZs4YY0j`t׉ 7cassandra://GaK3QxLrWNTJFc5XgjpwBLnDuMLp9WTprSiQKCA7T-w"h`h! nֽט??{u׉׉ 7cassandra://dLshFKX9quskrMA-Sd9QYHU9EGkja2OUB6rtCXh0TYc``׉ 7cassandra://JDTM1-rVQBVtu4wfB1E7YQaDdifkl9qgI1c_681Lo48s0`t׉ 7cassandra://Tn50cycBTzE_cqkzmevhBuWtDkKud7SC-tyS6_mIDv8#`h! nֽנh! nֽ4̆ 9ׁHhttp://www.sunrock.comׁ ׁ Ј׉ESunrock helpt ondernemers om hun business draaiende te houden Meer dan twintigduizend bedrijven wachten op dit moment op een aansluiting op het stroomnet. Dat zijn er tienduizend meer dan vorig jaar en dat aantal zal alleen maar toenemen, voorspelt Daan Terlingen van Sunrock. “Wij helpen bedrijven om hun energievraagstuk op te lossen.” “H et energieverbruik van bedrijven neemt toe, doordat ze bijvoorbeeld elektrisch gaan verwarmen, elektrische vrachtwagens moeten opladen of de operatie uitbreiden. Als bedrijf loop je dan direct tegen de limieten van het stroomnet op”, legt senior business development manager Terlingen uit. Daarnaast zijn er de nieuwe regels vanuit netbeheerders die het voor de afnemers van energie niet eenvoudiger maken. “Bijvoorbeeld door het wegnemen van ongebruikte capaciteit die je als bedrijf over hebt op je netaansluiting Sunrock projekt met Prologis in Tilburg DC4 (ook wel GOTORK of ‘gebruik op tijd of raak het kwijt genoemd’). Kortom; het probleem is enorm en wordt alleen maar groter.” Zelf actie ondernemen Sunrock is een Nederlandse onderneming die vastgoed, logistiek en industriële bedrijven helpt om hun energievraagstukken op te lossen. Sunrock is actief in Nederland, Frankrijk en Duitsland. “De wachtlijst voor capaciteit op een bestaande of nieuwe netaansluiting is nu al snel tien jaar. Je moet dus als ondernemer zelf actie ondernemen en een oplossing inrichten. Wij helpen daarbij met het installeren van zonnepanelen, batterijen en een Energie Management Systeem (EMS) voor het optimaliseren van de beschikbare energie op locatie.” Vraag en aanbod balanceren De eerste stap naar een oplossing is het in kaart brengen van de huidige energiesituatie bij een bedrijf. Welke systemen zijn er in gebruik, wat is het verbruik, zijn er piekmomenten en waardoor worden die veroorzaakt. “We kijken vervolgens naar de hoeveelheid energie die in de toekomst nodig is op locatie, en als we dat samen brengen ontwikkelen we een scenario met het benodigde 60 - Logistiekvastgoed 2025 ׉ 7cassandra://GaK3QxLrWNTJFc5XgjpwBLnDuMLp9WTprSiQKCA7T-w"h`h! nּP׉E Daan Terlingen “Stroom is cruciaal voor de lokale operatie en het systeem moet dus altijd werken.” Sunrock projekt met Panattoni in ‘s Heerenberg aantal zonnepanelen en batterijcapaciteit. Om alle systemen goed te integreren, zorgen we voor aansturing met een Energie Management Systeem.” Soms blijkt uit een inventarisatie dat het probleem zich eenvoudig laat oplossen. “We hadden laatst een aanvraag waarbij aan het licht kwam dat de piekbelasting van het bedrijf werd veroorzaakt door het gelijktijdig opladen van alle heftruck accu’s aan het einde van een shift. Dat is snel op te lossen en daarvoor heb je geen extra zonnepanelen of batterijen nodig.” Hoge garantiegraad Sunrock ziet zichzelf als betrouwbare partner voor zijn klanten. “Stroom is cruciaal voor de lokale operatie en het systeem moet dus altijd werken. Wij verzorgen dat met een hoge garantiegraad, een waarschuwingssysteem, dubbele signalen en een snelle reactietijd als een situatie zich toch voordoet.” Sunrock neemt zijn klanten alles uit handen. “Wij zijn meer dan een projectontwikkelaar. Wij verzorgen tevens de financiering en het beheer. Het installeren en onderhouden gebeurt door betrouwbare partners waarmee wij al lang samenwerken. Dat is allemaal netjes geborgd.” Het uitdenken van een scenario en het balanceren van vraag en aanbod is ingewikkelder dan men denkt, meent Terlingen. “Terwijl het belang voor de klant heel groot is. Je moet dus goed weten waar je rekening mee moet houden. Wij opereren inmiddels op meer dan 260 projectlocaties en hebben ruim dan anderhalf miljoen zonnepanelen in eigendom. Een aantal dat overigens in rap tempo toeneemt. Ik durf dus wel te stellen dat we een serieuze partij zijn. Bovendien zijn wij flexibel genoeg om mee te bewegen met de klant en de markt.” Zonne-installatie omgebouwd Terlingen haalt een recent praktijkvoorbeeld aan van een grote logistieke dienstverlener die wilde uitbreiden, maar al aan zijn maximale capaciteit zat qua netaansluiting. Er lagen al zonnepanelen van Sunrock op het dak, vertelt Terlingen. “Dat was de klassieke constructie waarbij wij ‘gewoon’ stroom aan het net leveren en wij de pandeigenaar huur betalen voor het gebruik van zijn dak. We hebben de installatie zo omgebouwd dat die de opgewekte stroom nu direct aan het pand levert. Daarnaast hebben we een batterij geplaatst voor als de zon niet schijnt en met een door ons ingeregeld EMS monitoren we het geheel. Dit alles was binnen een half jaar gerealiseerd, inclusief levertijden van materialen, het opstellen van contracten en het aanvragen van vergunningen.” Sunrock verzorgt ook de financiering voor projecten. ‘’Voor het uitrollen van onze projecten heeft Sunrock een grote krediet faciliteit beschikbaar welke ons in staat stelt om snelle doorlooptijden te realiseren. Zodat onze klanten zich kunnen richten op waar ze goed in zijn.” Klanten krijgen via een operational lease-constructie een vaste prijs voor een PV-systeem met batterij die bij hun afname profiel past “Bijkomend voordeel is dat je als afnemer voor lokaal opgewekte stroom geen energiebelasting en transportkosten betaalt, terwijl juist die kosten heel hard stijgen.” Terlingen, tot slot: “Voorheen ging het vooral om het behalen van een financieel voordeel voor de klant. Nu helpen we hem om zijn business draaiende te houden. Dat is een veel complexer vraagstuk, maar dit brengt ook veel meer voldoening.” ‹‹ Batterij Sunrock x Delta Development www.sunrock.com Logistiekvastgoed 2025 - 61 ׉ 7cassandra://Tn50cycBTzE_cqkzmevhBuWtDkKud7SC-tyS6_mIDv8#`h! nּQh! nּP}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://QYEW2th2ueQqXgXWeECMPUFXXCtZLNXcC_BPy9iT1vU`׉ 7cassandra://95FMTb03BKraP-GQp-HoYbXtiSvilnnMLfY6qcMr83Yt`t׉ 7cassandra://d5VYid69psZGHxRe2_ySeQfTsUx1xdX_V9O6NpH_LIc'`h! nֽט??{u׉׉ 7cassandra://oG0DkXxdgjMCCJY4BUDxhe7xkFC7MLlhQ_EHo8hkfF0v`׉ 7cassandra://jo_k3prB5iopuKI542s1s4JtOq2hYrk2t-iFXrChvFsx[`t׉ 7cassandra://Hk5m4E5yYxWItsAbkoY6hCflalYFOUJQ8EOIe51w0CU%c`h! nֽנAzZ;L̜\.9׉Hhttps://dynamislogistiek.nl/G׉ ׁ  default styleנB;L̜̒|9׉Hmailto:rentmap@dynamis.nlG׉ ׁ  default styleנh! nֽ  ̓9ׁHhttp://www.nlgreenlabel.nlׁ ׁ Ј׉E 4GRONINGEN/EEMSHAVEN Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Vere wachting LEEUWARDENA E-22 E-22 DEN HELDER E-232 ALKMAAR Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Vere wachting NEEDERLAND E-22 E-35 E-22 --SCHIPHOL Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Erfpacht canon Yield (%) Vere wachting DEN HAAG E-30 E-19 E-25 • BETUWE ROUTE E-19 ROTTERDAM Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Erfpacht canon Yield (%) Vere wachting E-311 E-3 E-31 • BETUWE ROUTE • WAAL OSS/UDEN/VEGHEL Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs E-3 EINDHOVEN Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Vere wachting TIEL Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Vere wachting E-35 ARNHEM Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Vere wachting • BETUWE ROUTE NIJMEGEN Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Vere wachting E-25 E-19 E-231 E-35 UTRECHT Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Vere wachting E-30 E-30 E-232 APELDOORN Logistiek Bedrijfsruimte E-30 Grondprijs Yield (%) Vere wachting E-312 7%  70-80 70-90 AMSTERDAM Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Erfpacht canon Yield (%) Vere wachting LELYSTAD (AIRPORT) Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Vere wachting E-233 E-232 ZWOLLE Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Vere wachting TWENTE Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Vere wachting E-30 ENSCHEDE • MAAS E-34 E-25 VENRAY/VENLO Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Vere wachting E-314 MAASTRICHT Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Ve erwachting Huurprijzen en rendementen Logistiek vastgoed GRONINGEN/EEMSHAVEN Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting LEEUWARDEN E-22 E-22 DEN HELDER E-232 ALKMAAR Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting NEDERLAND E-22 E-35 E-22 NOORDZEE SCHIPHOL Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Erfpacht canon Yield (%) Verwachting DEN HAAG E-30 E-19 E-25 • BETUWE ROUTE E-19 ROTTERDAM Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Erfpacht canon Yield (%) Verwachting E-312 VLISSINGEN ROOSENDAAL Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting E-19 E-312 BREDA Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting E-19 E-312 E-311 E-31 • BETUWE ROUTE • WAAL OSS/UDEN/VEGHEL Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting E-25 TILBURG/WAALWIJK Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting EINDHOVEN Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting E-31 TIEL Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting E-35 ARNHEM Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting • BETUWE ROUTE E-31 NIJMEGEN Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting SNELWEG (TOEKOMSTIG) DUITSLAND E-25 --E-19 E-231 E-35 UTRECHT Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting E-30 E-30 E-232 APELDOORN Logistiek Bedrijfsruimte E-30 Grondprijs Yield (%) Verwachting E-312 7%  E-19 70-80 70-90 AMSTERDAM Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Erfpacht canon Yield (%) Verwachting LELYSTAD (AIRPORT) Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting E-233 E-232 ZWOLLE Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting TWENTE Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting E-30 ENSCHEDE • MAAS E-34 E-34 E-25 VENRAY/VENLO Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting E-314 MAASTRICHT Logistiek Bedrijfsruimte Grondprijs Yield (%) Verwachting ׉ 7cassandra://d5VYid69psZGHxRe2_ySeQfTsUx1xdX_V9O6NpH_LIc'`h! nּR׉E $Meetbare impact op bedrijventerreinen en logistiek vastgoed met NL Greenlabel NL Greenlabel staat voor een groene en klimaatadaptieve gebouwde omgeving. Onze filosofie is dat doelstellingen op het gebied van duurzaamheid pas zin hebben wanneer ze concreet en meetbaar zijn. Daarom werken we met een labelsystematiek waarmee de integrale duurzaamheid van terreinen en gebieden beoordeeld kan worden. We voorzien terreinen en gebieden van een integrale labelscore vergelijkbaar met het energielabel (A t/m G). Terrein- en Gebiedslabel Klimaatadaptatie, een gezonde leefomgeving en biodiversiteit zijn belangrijke thema’s voor de toekomstige ontwikkeling van vastgoed. Vergroening draagt bij aan al deze aspecten: meer groen zorgt voor minder hittestress, heeft positieve effecten op het welzijn, en draagt bij aan het herstel van biodiversiteit in de gebouwde omgeving. Met het Terrein- en Gebiedslabel maak je de impact van groen op de leefomgeving meetbaar. Gegevens uit meer dan 70 databronnen, aangevuld met kwalitatieve bevindingen van een expert, worden vertaald naar een integrale labelscore. Transferium Deutersestraat Den Bosch Door te meten en te monitoren wordt de impact van groene maatregelen inzichtelijk voor elk project. De labelsystematiek is ook toe te passen bij mobiliteitsoplossingen. Zo is het Transferium Deutersestraat in Den Bosch beoordeeld met het Gebiedslabel. ‘Het groenste transferium van Nederland’ biedt plek voor 1100 auto’s en 240 fietsen, én huisvesting aan bijen, vogels en vleermuizen. Zonnepanelen op het dak leveren meer stroom op dan wordt gebruikt terwijl gevelbeplanting het gebouw op den duur laat opgaan in het aangrenzende Natura 2000-gebied Moerputten. Door deze en andere inspanningen werd het project beoordeeld met een Gebiedslabel A. Werklandschappen van de toekomst In het programma Werklandschappen van de Toekomst werken we samen met een brede coalitie aan het omvormen van traditionele bedrijventerreinen tot werklandschappen: gebieden waar ruimte is voor mens en natuur, waar werknemers gelukkiger, productiever en gezonder zijn. Ook in het kader van dit programma wordt een labelsystematiek ontwikkeld om de integrale duurzaamheid van bedrijventerreinen in kaart te brengen (Werklandschappenlabel), NL Greenlabel staat hiervoor aan de lat. Energie en nature-based solutions Groen, en in het bijzonder nature-based solutions, kan ook een bijdrage leveren aan de energietransitie. Bijvoorbeeld: door tegen gevels groen aan te planten waardoor de airco minder hard hoeft te draaien op warme dagen. Op bedrijfspanden kan zonne-energie gecombineerd worden met groen. Dit groen helpt om de daktemperatuur zo laag mogelijk te houden. Wanneer deze onder de 25 graden Celsius blijft, zorgt dit voor optimale energieopwekking van zonnepanelen. ‹‹ www.nlgreenlabel.nl Logistiekvastgoed 2025 - 63 ׉ 7cassandra://Hk5m4E5yYxWItsAbkoY6hCflalYFOUJQ8EOIe51w0CU%c`h! nּSh! nּR}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://G309TyDENswpnXU3AGl668DMRgCVPTT4EiaaqCAu7WwX-`׉ 7cassandra://KZ8nc08meoVU-v55bu9V6tUb5aYn6B_E-x5fO_GIcKkk `t׉ 7cassandra://vspUqNLWtoqDqhHDDO_KqcyAZ9PZNk0mIGvgOtrgtW8$D`h! nֽט??{u׉׉ 7cassandra://0kDbC9c13HnRXmvNItyqRLx6lMnTYuesx5aCTZfMHDY1`׉ 7cassandra://712gA7fIn1SSwZVw-FSVWCGx3Qumae1SbNYoObV2jJcw`t׉ 7cassandra://pPQQ6KM3NPVK_bNkPlmVjBUIaDQkid5Cx2jpoKfqP4Q#`h! nֽנh! nֽ ̛9ׁHhttp://www.willynaessens.nlׁ ׁ Ј׉E$Willy Naessens Nederland viert 10-jarig jubileum In 2025 markeert Willy Naessens Nederland een bijzondere mijlpaal: 10 jaar toonaangevend in de Nederlandse markt van bedrijfshuisvesting. Wat begon als een ambitieuze uitbreiding van de Belgische Willy Naessens Group, is uitgegroeid tot een gevestigde naam in de sector. Gedreven door een duurzaamheidsvisie en ondersteund door de solide basis van de Willy Naessens Group, blijft het bedrijf duurzaam groeien in de markt van bedrijfshuisvesting. Een decennium van groei en innovatie Sinds de oprichting heeft Willy Naessens Nederland zich onderscheiden door een unieke combinatie van prefab betonbouw, verticale integratie en klantgerichte oplossingen. Deze aanpak heeft geleid tot de realisatie van vele projecten, variërend van distributiecentra tot kantoorgebouwen en van hotels tot bioscopen. De kracht van het bedrijf ligt in het vermogen om het volledige bouwproces van bedrijfshuisvesting in eigen beheer te houden, van ontwerp tot oplevering. Alles onder één dak en slim vanaf het begin. Bedrijfshuisvesting in de breedste zin van het woord Hoewel Willy Naessens Nederland een indrukwekkend track record heeft opgebouwd in de bouw van logistiek vastgoed, reikt hun expertise veel verder. Het bedrijf realiseert namelijk bedrijfs64 - Logistiekvastgoed 2025 ׉ 7cassandra://vspUqNLWtoqDqhHDDO_KqcyAZ9PZNk0mIGvgOtrgtW8$D`h! nּT׉E“Wij geloven dat je pas écht impact maakt met duurzaam bouwen, als je duurzaam denken en doen integreert in álle onderdelen van het bouwproces” aldus Erik Koremans, CSCO bij Willy Naessens Nederland huisvesting in de breedste zin van het woord. Bijvoorbeeld ook complexe projecten in de fooden farmaceutische sector, waar strenge hygiëneen kwaliteitseisen gelden, maken een belangrijk deel uit van het portfolio. Door de volledige controle over ontwerp, productie en bouw te combineren met specialistische kennis van uiteenlopende sectoren, weet Willy Naessens Nederland voor elk type bedrijfshuisvesting een passende oplossing te bieden. Deze veelzijdigheid en sectorspecifieke ervaring maken hen tot een betrouwbare partner voor bedrijven die specifieke eisen stellen aan een gebouw – of het nu gaat om geconditioneerde opslag, opslag van gevaarlijke stoffen, dubbel logistiek, cleanrooms of representatieve hospitality-projecten. Zoals Erik Koremans het verwoordt: “Het mooie van een familiebedrijf als de Willy Naessens Group, is dat zij altijd verantwoord bouwen voor hun achterkleinkinderen. Een toekomstgerichte visie, die daarmee in alle opzichten duurzaam is.” Duurzaamheid als kernwaarde De duurzaamheidsvisie van Willy Naessens Nederland benadrukt de verantwoordelijkheid om bij te dragen aan een duurzame toekomst. De focus ligt op het verminderen van de ecologische voetafdruk door middel van innovatieve bouwmethoden en materialen. Zo wordt er ingezet op het circulaire bouwconcept The Circle® en het optimaliseren van de levenscyclus van gebouwen. Ook concrete maatregelen, zoals het doorontwikkelen van een samenstelling van beton waarmee een forse CO2-reductie behaald wordt, energieneutrale productiefaciliteiten, elektrisch transport en hergebruik van prefab-elementen, maken integraal onderdeel uit van de nieuwe koers. “Wij passen ons aan, aan veranderende marktomstandigheden. Onze klanten hebben eisen als het gaat om duurzaam bouwen. Met onze propositie van The Circle® en het continue verlagen van onze ecologische voetafdruk hebben wij een passend antwoord.” Erik Koremans Willy Naessens Group Willy Naessens Nederland maakt onderdeel uit van de Willy Naessens Group, actief in zes landen en met meer dan 2.500 medewerkers. Onderdeel uitmaken van de Willy Naessens Group maakt het mogelijk om te investeren in duurzame innovaties en om te voldoen aan de hoogste kwaliteits- en milieustandaarden. De verticale integratie binnen de Group zorgt voor volledige controle over het bouwproces: van een eigen R&D afdeling, productielocaties voor beton in eigen beheer tot het gezamenlijk werken aan certificering, wat leidt tot efficiënte en toekomstbestendige oplossingen. De onderlinge samenwerking tussen alle bedrijfsonderdelen van de Group stimuleert niet alleen kennisdeling, maar versnelt ook de implementatie van duurzame technologieën door de gehele keten heen. Toekomstgericht bouwen Met het oog op de toekomst blijft Willy Naessens Nederland zich richten op het ontwikkelen van duurzame en innovatieve bouwoplossingen in relatie tot bedrijfshuisvesting. Het bedrijf streeft ernaar om in alle opzichten mee te doen op het hoogste niveau, “Wij spelen Champions League”. De focus ligt daarbij niet alleen op het realiseren van energiezuinige gebouwen, maar ook op een bredere maatschappelijke verantwoordelijkheid: bijdragen aan een circulaire economie en duurzame leefomgevingen. Tien jaar na de oprichting staat Willy Naessens Neder land sterker dan ooit. Met een duidelijke visie op duurzaamheid, ondersteund door de kracht van de Willy Naessens Group, blijft het bedrijf een betrouwbare en innovatieve partner in bedrijfshuisvesting. De komende jaren beloven verdere groei en ontwikkeling, met duurzaamheid als leidraad voor alle activiteiten. ‹‹ www.willynaessens.nl Logistiekvastgoed 2025 - 65 ׉ 7cassandra://pPQQ6KM3NPVK_bNkPlmVjBUIaDQkid5Cx2jpoKfqP4Q#`h! nּUh! nּT}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://qWpqhvD5E6CCvWsUr1F25voD6KA7jIl8UQsTsAy-1r44z`׉ 7cassandra://IbrqhHsNWKatsF1_yZ_vbHfmgzv-npxTZEefmrN1baEsk`t׉ 7cassandra://hbpHqfx82s7I43x4GROj6PNrBqHSKqxpvYL9LEFgwds"`h! nֽט??{u׉׉ 7cassandra://vzI4nssmgmmkRGXcHKsCyTbKUyn4K1o-4tQ3ByTZAZo7`׉ 7cassandra://NPHsau8uBFD54ptJ4pdfHvtO648punreDFooLOB3Dxor`t׉ 7cassandra://IlTyEVg8f04dze_xyEAoYYm47uwEU5sBd3yp3W0vvhU#`h! nֽ!׉E nKlimaatadaptatie op logistieke bedrijventerreinen Beter een goede buur dan een verre vriend Klimaatverandering heeft een steeds grotere impact op Nederland. Waar we vroeger gemiddeld tien tropische dagen per jaar kenden, kan dit in de toekomst oplopen tot dertig of zelfs vijftig dagen boven de dertig graden. Ook extreme hitte boven de veertig graden komt steeds vaker voor. Daarnaast nemen intense zomerbuien in frequentie en hevigheid toe, wat kan leiden tot overstromingen, hogere waterstanden en droogte. Volgens een recent rapport van de NVM zijn met name bedrijventerreinen in steden als Tiel, Den Bosch, Zwolle en de WestBetuwe extra kwetsbaar voor deze klimaatontwikkelingen. O m Nederland veilig en economisch veerkrachtig te houden, zijn ingrijpende maatregelen noodzakelijk. Bedrijventerreinen zijn vaak niet voorbereid op klimaatverandering. Hittestress en wateroverlast kunnen schade veroorzaken aan infrastructuur en gebouwen, de gezondheid van werknemers beïnvloeden en leiden tot een tekort aan zoetwater voor bedrijven. Bewustwording en robuustheid Ondanks de toenemende risico’s zijn veel bedrijven nog niet ‘klimaatgeletterd’. Hoewel sommige organisaties een bedrijfscontinuïteitsplan hebben, is er vaak weinig kennis over gedeelde risico’s en mogelijke collectieve oplossingen. Robuustheid betekent het vermogen om problemen te voorkomen, zich te herstellen na verstoringen en de bedrijfsvoering snel weer op te pakken. Dit begint met een Climate Risk Management-analyse, een vereiste onder de nieuwe CSRD-regels. Een klimaatrisicoanalyse voor logistiek vastgoed richt zich op de fysieke en transitierisico’s die klimaatverandering met zich meebrengt. Dit proces omvat de identificatie van risico’s, het beoordelen van de impact en waarschijnlijkheid, het ontwikkelen van beheersmaatregelen en de monitoring van de voortgang. Fysieke en transitierisico’s Fysieke risico’s omvatten acute gevaren zoals overstromingen door extreme neerslag, stormen en hittegolven die zorgen voor verhoogde koelingskosten. Daarnaast zijn er chronische risico’s, waaronder stijgende gemiddelde temperaturen die leiden tot hogere energiekosten, watertekorten die de werking van koelinstallaties beïnvloeden en infrastructurele schade als gevolg van veranderende weerspatronen. Transitierisico’s betreffen onder andere strengere regelgeving rondom CO₂-uitstoot en energieneutraal bouwen, veranderende marktvraag waarbij huurders steeds vaker duurzame gebouwen eisen, stijgende kosten voor energie en bouwmaterialen, en technologische innovaties die een snellere verduurzaming van transport afdwingen. Beheersmaatregelen Om de impact van deze risico’s te verkleinen, wordt een scorematrix gebruikt die de waarschijnlijkheid en ernst van elk risico in kaart brengt. Overstromingen kunnen bijvoorbeeld als een hoog risico met kritische impact worden aangemerkt, terwijl stijgende energiekosten een middelhoog risico vormen. Voor fysieke risico’s kunnen maatregelen zoals waterbestendige bouwmaterialen, ophoging van gebouwen in risicogebieden en extra isolatie tegen hitte worden ingezet. Ook duurzame energievoorzieningen en noodstroominstallaties helpen bedrijven weerbaarder te maken. Transitierisico’s kunnen worden beheerst door te investeren in energiezuinige gebouwen met certificeringen zoals BREEAM of LEED, CO₂-reductie te realiseren via zonnepanelen en warmtepompen, en 66 - Logistiekvastgoed 2025 ׉ 7cassandra://hbpHqfx82s7I43x4GROj6PNrBqHSKqxpvYL9LEFgwds"`h! nּV׉E samen te werken met duurzame transportpartners. Monitoring en rapportage zijn cruciaal om de effectiviteit van deze maatregelen te waarborgen. De TCFD-richtlijnen (Task Force on Climaterelated Financial Disclosures) bieden houvast voor gestructureerde rapportage, terwijl KPI’s zoals CO₂-reductie, energieverbruik en waterbeheer regelmatig moeten worden geëvalueerd. Klimaatadaptatie in investeringsbeslissingen Bij investeringen in logistiek vastgoed spelen klimaatrisico’s tot nu toe een beperkte rol, maar dit begint te veranderen. De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) verplicht bedrijven om de gevolgen van klimaatverandering voor de komende decennia in kaart te brengen. Daarbij spelen factoren als de kwetsbaarheid van faciliteiten, onzekerheden in energievoorziening en waterbeschikbaarheid, en veranderende wereldwijde supply chains een grote rol. Daarnaast heeft de EU een lijst van duurzame economische activiteiten opgesteld in de EU Taxonomie. Klimaatadaptieve maatregelen vallen binnen deze richtlijnen, waardoor groene investeringen worden gestimuleerd. Toch ontbreken er momenteel voldoende financiële prikkels om bij de selectie van bedrijventerreinen rekening te houden met waterbeheer, bodemgesteldheid en klimaatverandering. De lange termijnkosten van klimaatadaptatie – zoals waterberging, droogtemaatregelen en onderhoud aan verzakkende infrastructuur – blijven vaak buiten beschouwing. Een oplossing is de invoering van een ‘waterLogistiekvastgoed 2025 - 67 kalender’, waarin wordt aangegeven tot wanneer bepaalde activiteiten op specifieke locaties mogelijk blijven. Dit helpt bedrijven en overheden beter inzicht te krijgen in toekomstige risico’s en noodzakelijke maatregelen. De rol van parkmanagement Parkmanagement kan een cruciale rol spelen bij klimaatadaptatie op bedrijventerreinen. Naast beveiliging en onderhoud kan samenwerking tussen bedrijven bijdragen aan effectieve crisismaatregelen. Denk aan gezamenlijke nood- en evacuatieplannen, wateropslag en -hergebruik, industriële watervoorziening, hitteprotocollen voor werknemers en gedeelde middelen bij calamiteiten. Ook kan in samenwerking met de lokale veiligheidsregio worden bekeken welke rol een bedrijventerrein kan spelen bij regionale crises. Bedrijven die proactief aan de slag willen, kunnen beginnen met de klimaatscenario’s van het KNMI en analyseren welke impact deze hebben op hun processen. Dit gesprek moet niet alleen intern, maar ook met buren en ketenpartners worden gevoerd. Wellicht maken zij zich dezelfde zorgen en kunnen gezamenlijke oplossingen worden ontwikkeld. Tot slot is het essentieel om niet alleen te reageren op klimaatverandering, maar deze ook af te remmen door verduurzaming. Ook dat kan samen met de buren worden aangepakt. ‹‹ Walther Ploos van Amstel ׉ 7cassandra://IlTyEVg8f04dze_xyEAoYYm47uwEU5sBd3yp3W0vvhU#`h! nּWh! nּV}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://Va12V9nfHsSeF7FoQ9V_7o5_Oof5ySU4SYd5OdeGO04"`׉ 7cassandra://IFfKbGCC8ARsZsEOZhw2iB8zgrdNnbLcFHpJpfhhq0op/`t׉ 7cassandra://RokUA5l5dWG-VT6J2YjrNTR6siAAspdL7WdY02fuWwQ!`h! nֽ#ט??{u׉׉ 7cassandra://jocVnOBNndee5EJR-JdX3kf3pTARNxwZq2CgTrKUIFY`׉ 7cassandra://oZu4hW7raV8Zh4OQfE38kgLno5iB8BkcxYTlWSo6074o`t׉ 7cassandra://hBPSR5GjTjU11eYJBWBP4cvwzMzXBxOXgKRCzVpj8dA"B`h! nֽ$נh! nֽ( S9ׁHhttp://www.dsg.nlׁ ׁ Ј׉E YDSG Renewables: dé congestiepartner voor uw toekomst Energieopslag en -opwekking vormen samen de sleutel tot een volledig duurzame energievoorziening. De Schoenmakers Group (DSG) biedt innovatieve oplossingen met grootschalige zonne-energieprojecten en krachtige batterijsystemen, waarmee het bedrijf actief inspeelt op netcongestie. Voor grondeigenaren en dakeigenaren betekent dit niet alleen een bijdrage aan de energietransitie, maar ook een financieel voordeel: zij ontvangen via DSG een zeer aantrekkelijke grond- en dakhuurvergoeding. Hoe werkt dat? Gerealiseerd PV-systeem N etbeheer Nederland verwacht dat er in 2050 maar liefst 23 tot 33 km² aan batterijen nodig is om de energietransitie mogelijk te maken – een gebied ter grootte van de gemeente Haarlem. DSG vervult hierin een sleutelrol. Als innovatieve ontwikkelaar van hernieuwbare energieoplossingen loopt DSG voorop in de inzet van grootschalige batterijsystemen. Alleen al in 2022 investeerde het bedrijf tientallen miljoenen euro’s in batterijprojecten verspreid over Nederland. “Batterijen zijn een onmisbaar onderdeel van ons energie-aanbod”, zegt Maurice Schoenmakers, directeur en eigenaar van DSG. “We doen dit onder de noemer We build the future. – en dat bouwen we vandaag, morgen én in de toekomst.” De keuze voor batterijen is voor DSG een logische én noodzakelijke stap. “De batterij heeft zich de afgelopen tweeënhalf jaar razendsnel ontwikkeld tot een sleuteltechnologie”, legt Schoenmakers uit. “Dat komt door de toenemende druk op het elektriciteitsnet. Waar we vroeger de eindigheid van fossiele brandstoffen als het grootste probleem zagen, is dat nu verschoven naar netcongestie: filevorming op het stroomnet door de snelle toename van duurzame energie.” 68 - Logistiekvastgoed 2025 Met slimme batterijopslag biedt DSG een krachtige oplossing voor dit probleem – en versnelt het de overgang naar een duurzaam en stabiel energiesysteem. Slimme vermogensbalancering met zonne-energie en batterijen De opwek van hernieuwbare energie — met name via zonnepanelen — is sterk wisselend. “Zonne-energie piekt rond het middaguur, maar op bewolkte dagen valt de productie fors terug”, zegt Schoenmakers. “In tegenstelling tot fossiele bronnen is duurzame opwek niet stuurbaar, wat een uitdaging vormt voor de stabiliteit van het elektriciteitsnet.” Juist om deze variabiliteit op te vangen, zijn slimme opslagoplossingen essentieel. “Twee identieke panden van 10.000 m². Eén met verouderde eigen zonnepanelen, het ander met nieuwe systemen van DSG en € 15.000 dakhuur per jaar. Welk pand is waardevoller?” – Schoenmakers ׉ 7cassandra://RokUA5l5dWG-VT6J2YjrNTR6siAAspdL7WdY02fuWwQ!`h! nּX׉E“DSG is door de inzet van onder meer laadpleinen, ook uw partner in mobiliteitsvraagstukken.” DSG biedt hierin een krachtige oplossing: batterijsystemen die perfect samengaan met zonneinstallaties. “Onze batterijen maken het mogelijk om tijdelijke overschotten op te slaan en terug te leveren op momenten dat het net daar ruimte voor heeft”, legt Martijn Vermeer, Chief Assets & Innovation Officer bij DSG, uit. “Zo voorkomen we overbelasting van het net én creëren we ruimte voor nieuwe initiatieven en verduurzaming.” De voordelen gaan verder dan alleen balancering. “Wanneer een bedrijf wil uitbreiden, maar de netcapaciteit dit niet toelaat, kunnen wij met onze batterijen tóch extra vermogen beschikbaar stellen”, zegt Schoenmakers. “Zo wordt groei mogelijk zonder te hoeven wachten op netverzwaring.” DSG verzorgt het hele traject: van advies en ontwerp tot installatie en beheer. Met een geïntegreerde oplossing voor opwek, opslag en netoptimalisatie helpen ze bedrijven hun duurzame ambities waar te maken — zonder concessies te doen aan betrouwbaarheid of uitbreidingsplannen. Slim verdienmodel voor vastgoed én energie: dakhuur, opslag en hubs in één concept DSG biedt een geïntegreerde energieoplossing die vastgoedeigenaren, projectontwikkelaars én huurders direct voordeel oplevert. “Door ongebruikte dak- of grondruimte te verhuren voor zonnepanelen en batterijen, creëren we waarde zonder investering of risico aan hun kant.” Voor beleggers en eigenaren van logistiek vastgoed betekent dit: een extra inkomstenstroom via dakhuur, géén onderhouds- of servicekosten en géén financieel of technisch risico. Ook voor huurders biedt dit voordelen: lagere energiekosten, geen investeringen en maximale flexibiliteit, want de systemen blijven eigendom van DSG. Alles wordt gefaciliteerd van ontwerp tot beheer. Met ruim 1,6 miljoen zonnepanelen in eigendom en beheer, en actieve batterijsystemen bouwt DSG aan de energie-infrastructuur van morgen. “Onze experts werken intensief samen met netbeheerders als Liander en Enexis om slimme, schaalbare oplossingen te bieden voor netcongestie”, vertelt Schoenmakers. In diverse Nederlandse regio’s, waaronder Hapert, Emmen en Zuid-Holland, realiseert DSG energiehubs: collectieve energienetwerken waarin bedrijventerreinen zonne-energie, wind en opslagcapaciteit slim delen. Overcapaciteit bij de één wordt benut door de ander — duurzaam én efficiënt. Logistiekvastgoed 2025 - 69 CEO & Founder Maurice Schoenmakers Chief Assets & Innovation Officer Martijn Vermeer “Onze zonne-energie en batterijtechnologie maken directe netverlichting mogelijk én versnellen regionale verduurzaming.” – Schoenmakers Vooroplopen in innovatie: energieopslag van de toekomst Bij DSG staat innovatie centraal. Ze volgen de nieuwste ontwikkelingen in batterijtechnologie op de voet en vertalen die razendsnel naar praktische toepassingen. “De batterijen van vandaag zijn nog maar het begin”, zegt Martijn Vermeer. “We kijken vooruit naar technieken zoals waterstofopslag, zoutwateroplossingen en siliciumbatterijen met hogere capaciteit en snellere laadtijden.” Doordat de kosten van batterijtechnologie blijven dalen, wordt energieopslag steeds toegankelijker. Hierdoor kan DSG klanten steeds slimmere, duurzamere en financieel aantrekkelijke oplossingen bieden — of het nu gaat om zonneparken, industriële daken of energiehubs. DSG is méér dan een energiepartner. “We bouwen actief mee aan een toekomstbestendig ecosyEnergieopslagsysteem steem, waarin hernieuwbare energie, vastgoedontwikkeling, vertical farming en PV-recycling samenkomen. Door afgeschreven zonnepanelen verantwoord te recyclen, verlengen we de levenscyclus van waardevolle materialen en minimaliseren we de ecologische voetafdruk van zonneenergie. Onze missie? Ruimte, energie en technologie optimaal inzetten om duurzame groei mogelijk te maken — vandaag, morgen én de toekomst. We build the future.” ‹‹ www.dsg.nl ׉ 7cassandra://hBPSR5GjTjU11eYJBWBP4cvwzMzXBxOXgKRCzVpj8dA"B`h! nּYh! nּX}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://etz6qQ2BpqPcm-2vdII56RAnxCY-4uY_zJ6Gcmt5Vf8\`׉ 7cassandra://SA5BxkKVxJ_0W7lIitfKqLF-NhoIgmj2U-sPec5Qwng{`t׉ 7cassandra://OlXSwEgGJBLSARttaX9XglplIjNPRT6ETisshcTdqXs#`h! nֽ'ט??{u׉׉ 7cassandra://9LB0MGBmcISjs64Steq3NT3zDkylHVCpNotYEBWqOt8`׉ 7cassandra://kzxGONHxrTr_uwC_tK10B3qfCxTbQZwGZ6Vk0BEUFVkp`t׉ 7cassandra://0iO-6jW0EEvRSVr6BA9mUeLXo6eeoGMLmZb8EOMP1ng$`h! nֽ)נh! nֽ, X̢9ׁHhttp://www.burglandbouw.nlׁ ׁ Јנh! nֽ+ :̈9ׁHhttp://www.rhenus.grׁ ׁ Ј׉E@Rhenus Road en Burgland Bouw realiseren logistieke toplocatie ‘Samen hebben we in recordtijd iets heel bijzonders én duurzaams neergezet’ In Venlo is in oktober 2024 het nieuwe state-of-the-art warehouse en crossdock van Rhenus Road in gebruik genomen. Deze hypermoderne faciliteit - ook wel ‘Gateway to Europe’ genoemd - in het Greenport Venlo-gebied werd samen met Burgland Bouw uit Dodewaard binnen één jaar gerealiseerd. Dat was een uitdaging, maar beide partijen kijken terug op een prettige en betrouwbare samenwerking. Het afgelopen halfjaar zijn met elkaar de puntjes op de i gezet. Dit voorjaar vindt de officiële opening plaats. M et de nieuwe locatie is Rhenus Road Venlo, onderdeel van het internationale familiebedrijf Rhenus, klaar voor verdere groei. Technisch direc teur Hubert van Velden en projectleider Dennis Mentink van Burgland Bouw nemen op hun beurt de ervaring uit Venlo mee naar toekomstige projecten. “Duurzaamheid en welzijn hebben in dit project echt centraal gestaan”, aldus Van Velden. “Het nieuwe pand van Rhenus Road voldoet aan de hoogste normen.” Duurzaam én gezond bouwen Nick van Loon, Divisie Directeur bij Rhenus Road, geeft aan dat de nieuwe locatie aan zowel de BREEAM- als de WELL-certificering moest voldoen. “Het BREEAM-certificaat met de kwalificatie Excellent hebben we al binnen. Daarmee werken we zichtbaar en meetbaar aan het behalen van onze duurzaamheidsambities.” BREEAM-NL is de certificeringsmethode voor een duurzaam gebouwde omgeving. Met deze methode is het nieuwe pand beoordeeld op de integrale duurzaamheid. De WELL Building Standard is een krachtig middel om een gezonde werkomgeving te creëren. “WELL laat ook zien dat het een gezond gebouw is”, vult Dennis Mentink van Burgland Bouw aan. “Een gezonde werkomgeving draagt bij aan het welzijn en de productiviteit van medewerkers.” Van Loon bevestigt dat er veel aandacht is besteed aan onder meer het binnenklimaat, de ventilatie en de lichtinval. “We verwachten dat we nog dit najaar de bevestiging krijgen dat de nieuwe locatie aan het WELL-certificaat voldoet. Die certificering kijkt nadrukkelijk naar de impact op medewerkers, zoals luchtkwaliteit, daglicht, akoestiek en ergonomie. Er wordt zelfs naar kleurgebruik gekeken, want ook dat speelt een rol in hoe prettig mensen zich voelen.” Eén locatie, alle activiteiten Van Loon is enthousiast over het resultaat: “De sfeer in het pand is heel prettig. Het went snel. Je vergeet bijna hoe onze oude locaties waren. Die voldeden echt niet meer. Ik zei bij mijn aantreden drie jaar geleden al dat we moesten verhuizen. Nu hebben we alle werkzaamheden onder één dak, in een pand dat voldoet aan alle eisen van deze tijd én dat klaar is voor de toekomst.” Ook volgens Burgland Bouw is de nieuwe faciliteit een toonbeeld van moderne logistieke bouw. “Duurzaamheid, efficiëntie en veiligheid komen hier samen”, zegt Van Velden. “Met een kavel van 71.980 vierkante meter aan ruimte biedt het pand geavanceerde logistieke oplossingen. Er is een crossdock van 12.000 vierkante meter, speciaal voor inkomende en uitgaande groupage-transporten en de regionale distributie.” Mentink vult aan: “Daarnaast zijn er 16.000 vierkante meter magazijnruimte, 12.000 vierkante meter overslagruimte, 2.600 vierkante meter entresolvloeren en 2.150 vierkante meter kantoorruimte. Het pand biedt plaats aan zo’n 28.000 pallets. Samen met Rhenus is het complete afbouwpakket voor de kantoren uitgewerkt toegevoegd! Ondanks de extra wensen die er tijdens de bouw bijkwamen en de afbouw van de kantoren, hebben we alles binnen een jaar kunnen realiseren. Dat vraagt om een goede samenwerking met alle betrokken partners, van ontwerp tot realisatie.” Duurzame toekomst in zicht Onderdeel van de vernieuwing is een elektrisch laadplein. “Dat is een van de eerste in Nederland 70 - Logistiekvastgoed 2025 ׉ 7cassandra://OlXSwEgGJBLSARttaX9XglplIjNPRT6ETisshcTdqXs#`h! nּZ׉Emet oplaadmogelijkheden voor vrachtwagens”, aldus Van Loon. “Er kunnen nu zes trucks tegelijk worden opgeladen. Dat breiden we op termijn uit naar elf trucks.” Ook het laden tijdens het docken is al voorbereid voor de toekomst. “Dat verhoogt onze efficiëntie én dat maakt het ook voor kleinere vervoerders mogelijk om te verduurzamen. Met sommige vervoerders werken we al twintig jaar samen, die relatie willen we graag behouden. Dit is een manier om kleinere vervoerders te ondersteunen bij het voldoen aan de eisen van de markt, zoals verduurzamen.” Het nieuwe pand draagt volgens Van Loon verder sterk bij aan het verlagen van de CO₂-uitstoot. “Uiteindelijk willen we volledig energieneutraal werken. Dat verwachten onze klanten ook van ons.” Slim energiemanagement en veiligheid Met diverse partners is in het kader van duurzaamheid ook gewerkt aan een energiemanagementsysteem. Dat gaat slim om met de energie van de zonnepanelen. Die zonne-energie wordt gebruikt of opgeslagen afhankelijk van de actuele energietarieven. “Veiligheid was eveneens een belangrijk speerpunt”, zegt Mentink. “Het pand is onder andere voorzien van een geavanceerde sprinklerinstallatie.” Van Loon voegt toe: “Daarnaast hebben we een mobile ADR-bunker ontwikkeld, voor het opslaan van gevaarlijke stoffen. Ook is een cameravolgsysteem gerealiseerd waarmee we elke zending kunnen traceren: van binnenkomst tot vertrek. Dat verhoogt de controle, ook bij eventuele schade.” Gezamenlijk verder groeien Met de succesvolle realisatie van de logistieke toplocatie in Venlo laten Rhenus Road en Burgland Bouw zien wat mogelijk is met een gedeelde visie op duurzaamheid, innovatie en efficiëntie. Beide partijen kijken met trots terug op een intensieve en tegelijkertijd soepele samenwerking. “We hebben niet alleen een hoogwaardig pand gebouwd, maar ook een fundament gelegd voor verdere gezamenlijke groei”, aldus Van Velden. Van Loon vult aan: “Dit project is voor ons een nieuwe standaard geworden. Dit pand laat zien hoe we willen werken, bouwen én bijdragen aan de toekomst van de logistiek.” ‹‹ www.rhenus.group www.burglandbouw.nl Logistiekvastgoed 2025 - 71 ׉ 7cassandra://0iO-6jW0EEvRSVr6BA9mUeLXo6eeoGMLmZb8EOMP1ng$`h! nּ[h! nּZ}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://zKPHN6cOINdS1bZeB-GyPGPYDhRHvRVkGCIQJP6iPxo[`׉ 7cassandra://tQDiO2QLXIvn8RVDXJoxIDfPKYrLg9v-CUL5_u7qT_Mw`t׉ 7cassandra://L2EA841j1kUWxymhYJTJy3Nqz6b9-8FQK9yWtqATcGQ#A`h! nֽ-ט??{u׉׉ 7cassandra://rnd221TYMDUklkHbRIosX_r5wVz24wnhJD8H_P1BMgY`׉ 7cassandra://FzjrihnStix2mdUFZK3qGb06jEfaq5Bj_BLMsBrIDHYp`t׉ 7cassandra://Bu5g-HXO1laxGGIQvrQZkr3qO7xcc6jUoOeEpQ8Pb4s"D`h! nֽ.׉E State-of-the-art warehouses als groeimotor in grensregio’s: kansen en uitdagingen Auteur: Kees Verweij, Partner bij Buck Consultants International De ruimtelijke dynamiek voor nieuwe warehouses in Nederland is de laatste jaren snel veranderd. Waar in de Randstad gebrek aan ruimte, personeel en hoge grondprijzen de boventoon voeren, bieden regio’s waar de bevolkingsgroei achterblijft in de praktijk steeds meer kansen voor de ontwikkeling van state-of-the-art warehouses. Deze regio’s kunnen dankzij hun ligging aan de grens van Nederland, infrastructuur en beschikbaarheid van ruimte een aantrekkelijk alternatief vormen voor grootschalige logistieke operaties. Maar er zijn ook stevige uitdagingen: er kan door de beperkte bevolkingsgroei krapte op de arbeidsmarkt zijn, en ook huisvesting voor arbeidsmigranten moet gerealiseerd kunnen worden. Wat is de potentie van warehouses in regio’s met achterblijvende bevolkingsgroei? Strategisch belang van warehouses voor regionale economieën. Warehouses vormen de ruggengraat van flexibele logistieke ketens. Ze zijn essentieel voor bedrijven voor just-in-time belevering, voorraadbeheer en als schakel tussen productie en distributie. In regio’s waar de economische activiteit door achterblijvende bevolkingsgroei onder druk staat, kunnen warehouses ook een aanjaagfunctie vervullen: ze laten lokale bedrijven meeprofiteren van de dynamiek, kunnen toeleveranciers aantrekken, en zetten regio’s meer op de kaart als logistieke hotspots. Cruciaal is wel dat de ruimtelijke inpassing van warehouses zorgvuldig gebeurt – afgestemd op lokale landschappelijke 72 - Logistiekvastgoed 2025 waarden, capaciteit van bedrijventerrein en wegen en maatschappelijke en economische doelen. Economische herontwikkeling van grensregio’s. De vestiging van een logistiek warehouse brengt directe en indirecte werkgelegenheid met zich mee: van orderpickers tot IT-specialisten, en van transporteurs tot onderhoudspersoneel. Zeker in regio’s met afnemende bevolkingsgroei aan de grenzen van Nederland, waar de werkgelegenheid in de traditionele industrie vaak is afgenomen, kunnen logistieke warehouses zo nieuwe perspectieven bieden. Gemeenten in deze regio’s investeren dan ook steeds vaker in herontwikkeling van strategisch gelegen bedrijventerreinen, juist om deze economische impuls aan te trekken en lokale bedrijven extra kansen te geven. Voorbeeld 1: Farma warehouse Yusen Logistics in Hulst (Zeeuws-Vlaanderen) Het in augustus 2024 geopende warehouse van 25.000 m2 van deze Japanse dienstverlener in Hulst is gericht op farmaceutische logistiek, een sector waarin betrouwbaarheid, temperatuurbeheersing en veiligheid essentieel zijn. De locatie – vlak bij de Belgische grens en met goede verbindingen naar Antwerpen, Gent en het Duitse achterland – maakt van Hulst een strategisch knooppunt voor Noordwest-Europa. “Dat zijn in ieder geval slímme bedrijven”, zegt wethouder Jean-Paul Hageman. “Want ze kiezen voor Hulst, het balkon van Europa.” ׉ 7cassandra://L2EA841j1kUWxymhYJTJy3Nqz6b9-8FQK9yWtqATcGQ#A`h! nּ\׉E -Naast het Ikazia Ziekenhuis in Rotterdam en huurder JD Sports maken straks ook zo’n 2.000 omwonenden en het bedrijf Froster uit Waalwijk gebruik van de zonne-energie afkomstig van het dak van het distributiecentrum Panattoni Park Heerlen Duurzaamheid als integraal warehouse onderdeel. Nieuwe warehouses in Nederland worden tegenwoordig vrijwel zonder uitzondering duurzaam ontworpen. Denk aan BREEAM-certificering, zonnepanelen, warmte-koudeopslag, regenwateropvang en slimme LED-verlichting. Dit geldt onverkort ook voor vestiging van een warehouse in een regio met beperkte bevolkingsgroei. Door een duurzame bouw te combineren met toepassing van circulaire materialen en goede lokale inpassing wordt de kans op maatschappelijk draagvlak voor warehouses vergroot. Voorbeeld 2: Europees warehouse JD Sports in Heerlen (Zuid-Limburg) Op het bedrijventerrein De Beitel in Heerlen herontwikkelde Pannattoni een nieuw warehouse van bijna 70.000 m² op een oude industriële locatie. Dienstverlener GXO Logistics is gebruiker van het warehouse voor klant JD Sports, dat deze locatie als uitvalsbasis voor de Noordwest Europese markt kiest. Het gasloze gebouw is ontworpen volgens BREEAM ‘Very Good’ standaarden, met duurzame kenmerken zoals zonnepanelen die niet alleen het warehouse van energie voorzien, maar ook 2.000 huishoudens in de omgeving hetgeen bijdraagt aan het maatschappelijk draagvlak. Jeroen Gerritsen, Algemeen Directeur Panattoni Nederland: “Het bruikbare materiaal van de sloop, zoals het beton en de bakstenen, hebben we ter plekke verwerkt en hergebruikt in het nieuwe gebouw.” Warehouses dragen bij aan vitaliteit en werkgelegenheid. De vestiging van warehouses in regio’s waar traditionele industriële activiteiten langzaam verdwijnen is van cruciaal belang voor het behoud van economische vitaliteit. Deze warehouses bieden niet alleen nieuwe werkgelegenheid aan lager- en middelbaar opgeleiden, maar trekken indirect ook investeringen in infrastructuur en onderwijs aan. Zo zorgen ze voor stabiliteit in lokale arbeidsmarkten en geven jongeren perspectief op werk in hun eigen regio. Bovendien kunnen ze het gebruik van bestaande infrastructuur – zoals inland terminals en havens – nieuw leven inblazen en zo bijdragen aan bredere gebiedsontwikkeling in provincies waar de bevolking beperkt groeit. Voorbeeld 3: E-commerce warehouse Radial in Groningen Op bedrijventerrein Westpoort is hier enkele jaren een e-commerce distributiecentrum van 26.000 m² gerealiseerd door ontwikkelaar Panattoni voor Radial, een e-commerce dochter van het Logistiekvastgoed 2025 - 73 ׉ 7cassandra://Bu5g-HXO1laxGGIQvrQZkr3qO7xcc6jUoOeEpQ8Pb4s"D`h! nּ]h! nּ\}{בCט?{u׉׉ 7cassandra://Cz9zqUjKppBnBbg6WmxBtG7hIOWvKin9zge1UFi_tJk5&`׉ 7cassandra://A-ieqmp0B_JF4Dk6groeqzyPwqzrv-IoUj8xN4jOC_AZ`t׉ 7cassandra://gL0yq4RkN8EMfcVtL-VhCUM8j97vD0oRsSWHKruInuo}`h! nֽ0ט??{u׉׉ 7cassandra://HJfDDcvGJrVzj_z_QzMqS4Q-5mu1TsARSqUokvx0hXIS`׉ 7cassandra://wMvIVinMeqVpjUfi9wYYHORObvmG_UmfByZ7gMGvG6Ax`t׉ 7cassandra://qsY7FJ_zYVI2gRtDp1I2C6kaJy7VnCGq0ESCMpWbo24&$`h! nֽ1נh! nֽ67d9ׁH'http://www.logisticscapitalpartners.comׁ ׁ Јנh! nֽ5c9ׁH(mailto:info@logisticscapitalpartners.comׁ ׁ Ј׉EFrank van Hulle, wethouder: “Arbeidsmigranten zijn essentieel voor de economie in deze regio. Maar het zijn wel mensen die huis en haard verlaten. Ze verdienen het om zo goed mogelijk en menswaardig te worden behandeld en ondersteund op een goede locatie.” Van Hulle benadrukt daarbij het belang om de omgeving zo vroeg mogelijk mee te nemen in de plannen. Dit is onder meer gedaan via een klankbordgroep zodat zorgen, klachten en problemen van bewoners snel bij de projectleiders komen. “Neem de tijd om mensen te informeren. Neem hun zorgen en wensen serieus en kom ook met oplossingen voor problemen” Toekomstverwachtingen: groei met beleid De verwachting is dat de vraag naar warehouses in regio’s met beperkte bevolkingsgroei zal toenemen, zeker nu de vestiging van nieuwe warehouses in andere provincies op weerstand stuit. Voorwaarde is wel dat de ontwikkeling zorgvuldig plaatsvindt: waar mogelijk herontwikkeling, landschappelijk verantwoord en sociaal ingebed. Ook digitalisering, robotisering en schaalvergroting zullen hun invloed uitoefenen op hoe warehouses worden ingericht én waar ze komen. Deze regio’s kunnen hierin de komende jaren een innovatieve voortrekkersrol vervullen, omdat hier nog mogelijkheden liggen. De ontwikkeling van warehouses in deze regio’s is hiermee geen vanzelfsprekendheid, maar een kans die met visie en samenwerking benut kan worden. Samenvattend zijn de twee belangrijkste kansen en uitdagingen de volgende: Belgische bpost. Een groot deel van alle medewerkers woont in de stad Groningen en kan in 20 minuten naar het werk fietsen. Menno Sluiter, Site Manager Radial Nederland: “We hebben gekozen voor het distributiecentrum in Groningen om onze activiteiten in Nederland te centraliseren. Deze nieuwe duurzame locatie in de stad Groningen is goed bereikbaar en we zien kansen om bij te dragen aan de werkgelegenheid in deze regio en ook om te investeren in technologische logistieke oplossingen.” Arbeidsmigratie als motor én vraagstuk. De realiteit in veel grotere warehouses in Nederland is dat een aanzienlijk deel van het werk wordt gedaan door arbeidsmigranten, met name uit Middenen Oost-Europa. Voor regio’s met afnemende bevolkingsgroei is dit een uitdaging maar ook een kans: zij kunnen deze mensen niet alleen werk, maar ook ruimte voor woningen met voldoende leefkwaliteit bieden. Zo wordt op termijn bijgedragen aan revitalisatie van de regio, omdat arbeidsmigranten zich thuis kunnen gaan voelen. Waar ruimte schaars is in stedelijke gebieden is 74 - Logistiekvastgoed 2025 in deze regio’s nog ruimte voor huisvesting te vinden. Maar dit vergt regie – tussen gemeenten, werkgevers en huisvestingontwikkelaars. Veel gemeenten worstelen met het vinden van een balans tussen tempo, kwaliteit en draagvlak, maar er zijn wel degelijk goede voorbeelden van integrale aanpakken, met duurzame huisvesting, begeleiding en voorzieningen zoals taalonderwijs en sportfaciliteiten. Voorbeeld 4: Huisvesting voor arbeidsmigranten in Sluiskil In Sluiskil, gelegen in de gemeente Terneuzen, heeft HomeFlex in 2022 een appartementencomplex gerealiseerd voor arbeidsmigranten. Het project bestaat uit 32 appartementen, met varianten van drie en vier slaapkamers. Deze modulaire woningen zijn snel en efficiënt gebouwd, met aandacht voor kwaliteit, veiligheid en privacy. Het complex biedt huisvesting aan werknemers die werkzaam zijn in de regio, waar veel economische groei en bedrijvigheid is rondom Terneuzen. Voor het aantrekken van de benodigde werknemers is het van belang om goede huisvesting te bieden. 1. Kans 1: Beschikbare ruimte en lagere grondprijzen op goede (multimodaal) ontsloten locaties, wat hoogwaardige en duurzame logistieke operaties mogelijk maakt zonder het ruimtedrukprobleem van de Randstad. 2. Kans 2: Nieuwe werkgelegenheid (op verschillende opleidingsniveaus) en economische stimulans voor regio’s die te maken hebben met afname van traditionele industrie en vergrijzing. 3. Uitdaging 1: Beschikbaarheid van personeel voor economische ontwikkeling, vooral in combinatie met beperkte instroom van jongeren in krimpregio’s. 4. Uitdaging 2: Woningbouw en huisvesting voor arbeidsmigranten, waarbij kwaliteit, draagvlak en integratie essentieel zijn om maatschappelijke problemen te voorkomen. Hopelijk bieden de gegeven voorbeelden voldoende illustratie hoe met een gerichte aanpak ook de vestiging van nieuwe warehouses in grensregio’s met afnemende bevolkingsgroei mogelijkheden tot een verdere ontwikkeling van het Nederlandse logistieke netwerk. ‹‹ ׉ 7cassandra://gL0yq4RkN8EMfcVtL-VhCUM8j97vD0oRsSWHKruInuo}`h! nּ^׉E