׉?ׁB!בCט  {u׉׉	 7cassandra://sdOkArmeO1IysHL2tqOEEWq4gNeN9WxBxh2uSEV0gJU @`׉	 7cassandra://AVFq12augweRMtjGhakvxc-Kc9sijGQOlMXb9IwQbK0c`S׉	 7cassandra://j4_A3Bhg5BCPpv-tNRXkH7cufsipYZ3LBsr1lewh4YI"`̵ ׉	 7cassandra://kIP9HbBbSOHoua4JpnCJmHkBnRiSPo53b313b6dDgmEͱ3>͠Y.o8Il9נY.o8Il9 '.9׉H 'https://www.ggdzw.nl/over_ons/visie_ggdGׁׁr׈EY.o8Il9׉E;JAARGANG 11 | NUMMER 2 | MEI 2017
Nieuwsbrief Openbare Gezondheidszorg:
Jaarbericht 2016
Voorwoord
Voor u ligt het jaarbericht 2016. Met korte artikelen
en feiten en cijfers bieden wij u een kijkje in het dagelijks
werk van de GGD. Gezondheidsbevordering en
-bescherming, medische milieukunde, infectieziektebestrijding
en psychosociale hulpverlening: het zijn
basistaken op het gebied van preventieve publieke
gezondheid waar de GGD zich met hart en ziel voor
inzet. Ook de komende jaren blijft de uitvoering van
onze wettelijke taken, én de jeugdgezondheidszorg,
centraal staan binnen onze dienstverlening.
Gemeenten kunnen rekenen op de GGD als deskundig,
onafhankelijk en betrouwbaar kenniscentrum op het
gebied van publieke gezondheid.
Door de decentralisaties binnen het sociale domein
ontstaan vanuit de gemeenten ook nieuwe en andere
vragen aan de GGD. Naast de wettelijke taken kunnen
de gemeenten de GGD inzetten voor de uitvoering van
taken op het gebied van gezondheid en veiligheid binnen
het sociaal domein: de zogenoemde contracttaken.
Voorbeelden die u hiervan in dit jaarbericht terugziet
zijn: Jongeren op Gezond Gewicht, Veilig Thuis en het
terugdringen van schoolziekteverzuim.
De nieuwe ontwikkelingen vragen om een heroriëntatie
van onze rol en positie. In opdracht van het Algemeen
Bestuur is in 2016 een visie op de rol en positie van de
GGD ontwikkeld. Deze visie is in december 2016 door het
Algemeen Bestuur vastgesteld. Op geleide van deze visie
werkt de GGD aan een verdere organisatieontwikkeling.
Zo werken we aan een toekomstbestendige GGD die
slagvaardig, creatief en flexibel is. In een korte animatiefilm
vertellen wij u hier graag meer over.
Samen met u zorgen we voor een gezond
en veilig leefklimaat voor alle inwoners
van Zaanstreek-Waterland.
Eveline Tijmstra,
Wethouder Purmerend
Voorzitter Algemeen Bestuur
׉	 7cassandra://j4_A3Bhg5BCPpv-tNRXkH7cufsipYZ3LBsr1lewh4YI"`̵ Y.o8Il9Y.o8Il9{בCט   {u׉׉	 7cassandra://dGw8Se8y6G-48YylCwYHhgK1Oc6WNaqHfFnqS8Ru3B0 `׉	 7cassandra://6461LxKuyJmrdbDdl7qqTxXvTTRsYXMQkn9B4yq60Hkh`S׉	 7cassandra://opv_JoM-FJ2Eas3o3370dueTW5UNmotfMR6UUapdLwM ^`̵ ׉	 7cassandra://Va92yj6Yo9DU_FXjfrNY88uQ_Olh2v6uAipCK7tJfH0 M͠Y.o8Il9ט  {u׉׉	 7cassandra://dHIAC2hUuyoY4USnzpcoTFSLn-T-BXnKIarTt3ITvY4 b`׉	 7cassandra://Zt5lZOVvMyrvsHwjmjBadUitwGZpFrknutPP0gyqo0A͂`S׉	 7cassandra://Y0a5DOASei16Wy2_GKoVpaKIAtrLJuzc5VvfDONL_9A(4`̵ ׉	 7cassandra://TvFTOnhyu8x8B870V1dD1CQXozsO-Qp17HPen7VpKnU Ỳ͠Y.o8Il9׉E
OALGEMENE GEZONDHEIDSZORG
Infectieziektebestrijding
adviseert bij uitbraak
vogelgriep Waterland
Het crisisteam van GGD Zaanstreek-Waterland kwam
op 9 november 2016 bijeen na een melding van aviaire
influenza, vogelgriep, door de Nederlandse Voedsel en
Waren Autoriteit. Deze was vastgesteld bij een aantal
dode kuifeenden die in gemeente Waterland waren
aangetroffen. De typering werd dezelfde dag nog
bevestigd: H5N8, een type waarbij nog nooit overdracht
van vogel naar mens is vastgesteld.
Landelijk werd door het ministerie van Economische
Zaken een ophokplicht ingesteld voor pluimvee, zowel
commercieel als privé gehouden. Deze maatregel verkleint
de kans op overdracht naar pluimveebedrijven. Een
besmet pluimveebedrijf wordt namelijk direct geruimd,
dit heeft een grote economische impact.
De GGD houdt zich vanuit Algemene Gezondheidszorg
bezig met een grote verscheidenheid aan gezondheidsaspecten
in onze samenleving: o.a. de bestrijding van
infectieziekten. Infectieziekten zijn ziekten die veroorzaakt
worden door virussen, bacteriën, schimmels of
parasieten (micro-organismen genaamd). Mensen
kunnen infectieziekten aan andere mensen overdragen.
Dit kan direct van mens op mens door hoesten
en niezen, maar ook door seksueel contact (SOA).
Daarnaast kunnen infectieziekten ook overgebracht
worden door het eten van besmet voedsel, het drinken
van besmet water, of door contact met dieren. Het
voorkomen en bestrijding van infectieziekten wordt
gedaan door het geven van voorlichting en adviezen,
maar ook door het uitvoeren van bron- en contactonderzoek
van meldingsplichtige infectieziekten. De afdeling
houdt zich ook bezig met advisering over medische
milieukundige vragen en incidenten en de advisering
aan reizigers.
De uitbraak van vogelgriep leidde tot sterfte van circa
3.000 wilde vogels. Het ruimen van de vogels is uitgevoerd
in goede samenwerking met gemeenten, Rijkswaterstaat
en het Waterschap. De GGD had hierbij een
actief coördinerende rol ten aanzien van de mogelijke
infectierisico’s.
Het nieuws dat er vogelgriep was vastgesteld, werd snel
door de nationale media opgepikt. Zowel de GGD als
gemeente Waterland communiceerde herhaaldelijk, via
persbericht, website en social media, dat er geen gevaar
was voor de volksgezondheid. Ook beantwoordde de
GGD 25 adviesvragen over vogelgriep van burgers, politie
en het Waterschap.
TOTAAL AANTAL MELDINGEN EN ADVIEZEN
INFECTIEZIEKTEN
2016
2015
Meldingsplichtige ziekten
Vragen en adviezen
TOP 2 VAN MELDINGSPLICHTIGE
ZIEKTEN (2016)
PERTUSSIS
(KINKHOEST)
102
HEPATITIS
B
31
199
410
TOP 2 VAN WELKE VRAGEN
EN ADVIEZEN (2016)
ZIKAVIRUS
KINKHOEST
107
40
215
647
׉	 7cassandra://opv_JoM-FJ2Eas3o3370dueTW5UNmotfMR6UUapdLwM ^`̵ Y.o8Il9׉ESporten op kunstgras is veilig
Na de Zembla uitzending ‘gevaarlijk spel’ van 5 oktober
2016 is onrust ontstaan over mogelijke gezondheidsrisico’s
van het sporten op kunstgrasvelden die zijn
ingestrooid met rubbergranulaat. De uitzending riep
verschillende vragen op van burgers en media, maar
ook van de gemeenten. Waaronder de vraag of kunstgrasvelden
veilig gebruikt kunnen blijven worden. De
GGD heeft de gemeenten tijdens dit proces geadviseerd
en ondersteund door het verstrekken van periodieke
updates en het bijwonen van informatiebijeenkomsten.
In opdracht van het Ministerie van VWS heeft het RIVM
onderzoek gedaan naar de veiligheid van sporten op
kunstgrasvelden met rubbergranulaat. De resultaten
zijn eind december 2016 gepresenteerd. Op basis van dit
onderzoek concludeert het RIVM dat het verantwoord
is om te sporten op kunstgrasvelden. Het risico voor
de gezondheid van sporten op kunstgrasvelden die zijn
ingestrooid met rubbergranulaat, is praktisch verwaarloosbaar.
Rubbergranulaat bevat veel verschillende stoffen,
maar de stoffen komen in zeer lage hoeveelheden
uit de korrels vrij. Dat komt doordat de stoffen min of
meer in het granulaat zijn ‘opgesloten’. Hierdoor is het
schadelijke effect op de gezondheid praktisch verwaarloosbaar.
De
conclusie van het RIVM is later ook bevestigd door
de onderzoeksresultaten van het European Chemical
Agency (ECHA) die begin 2017 zijn verschenen. GGD
Zaanstreek-Waterland sluit zich aan bij de conclusie van
het RIVM en adviseert kinderen en ouders om vooral te
blijven sporten. Niet alleen omdat het veilig is, maar ook
gezond: lichaamsbeweging is belangrijk voor de ontwikkeling
van kinderen.
Het risico voor de gezondheid is praktisch
verwaarlooosbaar. De GGD adviseert
kinderen en ouders om vooral te blijven
sporten.
׉	 7cassandra://Y0a5DOASei16Wy2_GKoVpaKIAtrLJuzc5VvfDONL_9A(4`̵ Y.o8Il9Y.o8Il9{בCט   {u׉׉	 7cassandra://IIWzueZaRgMIBx-zp29I7I1gP1aDmUqU1ZBax7TlKaE G`׉	 7cassandra://1It5QrGdN661EUccG4PIkKTVw9iil2yjUvh7NsrygmEi`S׉	 7cassandra://2uXe4o7qUHWIPKLP-aZHg9TuqUFzNqH2_n1rFJOeMv8!t`̵ ׉	 7cassandra://_kVTD1hgQQITaJvpXnGvQfw_Emo9a4DwZU78eyutqSY͢l͠Y.o8Il9ט  {u׉׉	 7cassandra://mb1fua6Er-YHoXgre2ENNdp7oN4IGY2XYHnSM55zlWc @`׉	 7cassandra://b4x8GtVRqg4nZ6cY5Fh_uru0osIlt6O5mpGGPUgMLQUE`S׉	 7cassandra://QKOf-zSK5xsT8UTLCaF2vvBJIE2OluiqIo9v8wiNum4`̵ ׉	 7cassandra://afq7SMwy3ibFiTj7thZU9rgnKPukzswrN0vW11N6rcg o,͠Y.o8Il9נY.q8Il9 9ׁH Fhttps://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/vaccinaties/regionaalׁׁЈ׉E
jEuGDGEZONDHEIDSZORG
Inspectie Kinderopvang
ontvangt oorkonde voor
regionale samenwerking
Inspectie Kinderopvang (IKO) van GGD ZaanstreekWaterland
ontving eind november 2016 op het landelijke
congres Toezicht en Handhaving Kinderopvang een
oorkonde van GGD GHOR Nederland en de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten (VNG) voor hun initiatief
om de samenwerking tussen GGD en gemeenten te verbeteren.
IKO
werkt regionaal voor alle acht gemeenten van
Zaanstreek-Waterland in de aanpak voor de kinderopvanginspectie.
Teamleider Daniëlle Heesbeen: ‘Samen
met een ambtenaar van de gemeente Wormerland en
Oostzaan concludeerden we dat de regionale overleggen
die zij hadden met inspecteurs en ambtenaren niet altijd
even constructief waren. De inspecteurs kennen elkaar
allemaal, maar de verschillende ambtenaren kenden niet
alle inspecteurs en vice versa. IKO zag hier een kans om
aan de samenwerking te werken.’
IKO introduceerde in 2015 een jaarlijkse bijeenkomst
voor alle ambtenaren en inspecteurs met als doel de
werkrelatie tussen hen te verbeteren. Tijdens de eerste
De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) zet zich
in voor het beschermen, bevorderen en
bewaken van de gezondheid, groei en
ontwikkeling van jeugdigen van -9 maanden
tot 19 jaar. Het werk richt zich op het
voorkomen, opsporen en bestrijden van
oorzaken die de groei en ontwikkeling
kunnen verstoren. Dat gebeurt in de signalering,
adviseren, zorg bieden, vaccineren,
aanbieden van cursussen en ingrijpen
als de zorg tekort schiet. Alle kinderen in
de regio worden meerdere keren uitgenodigd
voor een preventief gezondheidskundig
onderzoek. Via de Centra Jong en de
Centra voor Jeugd en Gezin worden deze
mogelijkheden aan kinderen en ouders
aangeboden.
bijeenkomst werden afspraken gemaakt over de samenwerking.
Bijvoorbeeld over wanneer telefonisch contact
de voorkeur heeft boven het sturen van een e-mail. Ook
werd afgesproken om elkaar vaker persoonlijk op te zoeken.
Tijdens de bijeenkomst in 2016 bekeken de inspecteurs
en de ambtenaren onder meer een inhoudelijke
casus vanuit juridisch perspectief en werd besloten een
bijeenkomst voor kinderopvangorganisaties gezamenlijk
verder vorm te geven.
Met de jaarlijkse bijeenkomsten wordt invulling gegeven
aan het samen leren en ontwikkelen en is de samenwerking
tussen GGD en gemeenten duidelijk verbeterd. De
kwaliteit van het toezicht en de handhaving op de kinderopvang
in de regio neemt hierdoor toe, rapportages
worden beter en gemeenten nemen sneller en betere
handhavingsbesluiten, waardoor kinderdagverblijven
sneller aan de wettelijke eisen gaan voldoen.
׉	 7cassandra://2uXe4o7qUHWIPKLP-aZHg9TuqUFzNqH2_n1rFJOeMv8!t`̵ Y.o8Il9׉EBEREIK JEUGDGEZONDHEIDZORG
0-19 JAAR
volledige deelname
2
jarigen
GEMEENTE
Beemster
Edam-Volendam
Landsmeer
Oostzaan
Purmerend
Waterland
Wormerland
Zaanstad
91,1
84
92,9
93,4
93,8
97,5
94,4
94,7
D(K)TP
D(K)TP
voldoende
beschermd
5
jarigen
89,7
90,5
93,8
97,8
93,4
94,4
92,9
93,7
93,8
90,3
95,8
93,1
93,2
95,9
96,8
93,4
voldoende
beschermd
10
jarigen
BMR
volledig
afgesloten
10
jarigen
91,8
89,9
97,7
94,1
93,1
95,9
96,8
93,5
OPKOMSTPERCENTAGE
VACCINATIES
2016 PER GEMEENTE
HPV
volledig
afgesloten
14
jarigen
48,1
25,3
66,7
62,7
58,4
68,6
72,9
59,3
(bron: RIVM zie: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/vaccinaties/regionaal-internationaal/adolescente-meisjes#node-hpv-vaccinaties-gemeente-vaccinatiegraad)
TOP 3 VAN VRAGEN VAN OUDERS
OVER KINDEREN:
LUISTEREN/
GEHOORZAMEN/
GRENZEN EN REGELS
1
TOP 3 VAN VRAGEN VAN OUDERS:
GRENZEN
STELLEN, REGELS
1
ERVARING
OUDERSCHAP
2
3
VERSCHIL AANPAK
TUSSEN OUDERS
ONTWIKKELING
EN GEZONDHEID,
ETEN, SLAPEN EN
ZINDELIJKHEID
2
DRUK/AGRESSIEF
GEDRAG
3
׉	 7cassandra://QKOf-zSK5xsT8UTLCaF2vvBJIE2OluiqIo9v8wiNum4`̵ Y.o8Il9Y.o8Il9{בCט   {u׉׉	 7cassandra://X_SM2xU7K77mEXLgEET1Ae5ksPrSj6oXnKyzwYXNKqo Qk`׉	 7cassandra://XtJAsUGXOwhlKHEJrut4p1Rzh9LnIIntbNqZkWpMeaUL0`S׉	 7cassandra://Bm9t5tNNT9zaCLp77KzOI_hQ5K1YKM0N0ggtOn0ao0Q`̵ ׉	 7cassandra://R83eIfc07SsfrlNKG0y0zADQrL1o-o9wMEUjC9Vji8sN͠Y.p8Il9ט  {u׉׉	 7cassandra://2sRiqL8UBVyHCHSW6RzR1q8fuSP4ufuPpZsA9tarubw <	` ׉	 7cassandra://_OGJcw60aDV1XetVYkQXOPVmRi0UhIRT_G1XPYW84VYd`S׉	 7cassandra://1HqZk0Um0vh_vJuzXaZCGoqxEFtT67qOd_4cl_Ma-3U`̵ ׉	 7cassandra://O6DgooKwuf07j0PA1XSFtdhexePxlZE_vhxF1CrkNZkpt͠Y.p8Il9׉ETABEL AANTAL INSPECTIES
KINDEROPVANG 2016
Kinderdagverblijven
Buitenschoolse opvang
Gastouderbureaus
Gastouders
Inspectie nieuwe gastouders
Inspectie nieuwe kinderopvanglocaties
116
113
7
29
31
27
Extra inzet op schoolziekteverzuim
bevordert samenwerking
Sinds schooljaar 2015/2016 zet de gemeente Zaanstad
extra in op preventie van schoolziekteverzuim
op het voortgezet onderwijs (vo). De inzet van aanvullende
uren van een jeugdarts van de GGD heeft
als doel het voorkomen van voortijdig schoolverlaten
en afstroom naar een lager schoolniveau vanwege
schoolziekteverzuim. Dit is een aanvulling op het
reguliere aanbod, waarbij de jeugdarts ondersteuning
biedt aan jongeren met problemen. De aanvullende
inzet van de jeugdarts gericht op preventie
van langdurig schoolziekteverzuim blijkt een positief
effect te hebben
De werkwijze van de preventieve aanpak schoolziekteverzuim
is er op gericht in een vroeg stadium
schoolziekteverzuim te signaleren en aan te pakken.
Tot veertig uur schoolziekteverzuim gaan mentoren
op vo-scholen zelf in gesprek met de betreffende
leerling. Vanaf tachtig uur schoolziekteverzuim doet
de school melding bij de jeugdarts van de GGD. De
school blijft regiehouder, de jeugdarts ziet de jongeren
en adviseert de school en leerplichtambtenaar
over re-integratie. Als het nodig is zet de jeugdarts de
juiste hulp in. Begeleiding kan vanuit het jeugdteam
of schoolmaatschappelijk werk gedaan worden.
372 leerlingen van het voortgezet onderwijs in Zaanstad
zijn in het schooljaar 2015/2016 aangemeld voor
het preventieve traject. De extra contactmomenten
bevorderen de samenwerking tussen de scholen,
jeugdartsen en leerplichtambtenaren. Dit versnelt de
aanpak van schoolziekteverzuim.
׉	 7cassandra://Bm9t5tNNT9zaCLp77KzOI_hQ5K1YKM0N0ggtOn0ao0Q`̵ Y.p8Il9׉E
MAATSCHAPPELIjKE
GEZONDHEIDSZORG
Maatschappelijke Gezondheidszorg richt de hulpverlening
op kinderen, jeugdigen en volwassenen
met uiteenlopende problemen. Doel is niet alleen
direct hulp bieden, maar ook het voorkomen en
verminderen van problematische situaties en toeleiding
naar de juiste instanties als men zelf de problematiek
niet ervaart. Onder deze afdeling vallen
het Meldpunt Overlast en Bemoeizorg, Meldpunt
Bijzondere Zorg, Veilig Thuis en het Straathoekwerk.
Regio Zaanstreek-Waterland landelijke
proeftuin voor suïcidepreventie
GGD Zaanstreek-Waterland werd in juli 2016 verkozen
tot één van de zeven proeftuinen van het Suïcide
Preventie Actienetwerk (SUPRANET). Dit landelijke
programma heef tot doel het onacceptabel hoge aantal
suïcides terug te dringen en wordt begeleid en ondersteund
door Stichting 113 Zelfmoordpreventie.
Het suïcidecijfer in Nederland stijgt sinds 2007 elk jaar
met 5%. In 2015 was het aantal mensen dat suïcide
pleegde 1.871. Elk jaar doen ongeveer 100.000 mensen
een poging tot suïcide, waarvan circa 14.000 op de eerste
hulp worden behandeld. Voor mensen tussen twintig
en dertig jaar is suïcide nog altijd doodsoorzaak nummer
1 en 10% van de jongeren denkt hier wel eens aan: dat is
1 per klas. In de regio Zaanstreek-Waterland denkt 12% (1
op de 8) van de vierdeklassers en 15% van de tweedeklassers
weleens serieus aan suïcide (Bron: Emovo onderzoek
2013-2014).
In Zaanstreek-Waterland bestaat de aanpak van de
proeftuin uit:
• Het aanbieden van gatekeeperstrainingen aan professionals,
gericht op het herkennen van suïcidalegedachten,
deze bespreekbaar maken en mensen gericht door
te verwijzen.
• Het in kaart brengen van de zorgketen en het maken
van samenwerkingsafspraken.
• Het op- en inrichten van een meldpunt suïcide: een
centrale plek om mensen aan te melden na een suïcidepoging.
Zij kunnen actief benaderd worden om hen
zo nodig naar verdere hulp te leiden.
Het beoogde doel van de aanpak:
• Gezondheidswinst door suïcide te voorkomen, bijvoorbeeld
door mensen met suïcidale gedachten gericht
te verwijzen naar passende hulp. Maar ook door het
doorbreken van het taboe om te praten over suïcidale
gedachten.
• Ketenaansluiting: afstemming en samenwerkin met
betrokken partners om de zorgketen sluitend te
maken. Hierbij hoort ook het inventariseren van lacunes
en knelpunten in het zorgaanbod en bij verwijzen.
• Mensen sneller leiden naar passende vervolghulp; uit
landelijk onderzoek blijkt dat 70% van de suïcidepogers
die op de SEH belanden uiteindelijk niet aankomen bij
vervolghulp.
Belangrijk is het doorbreken van het taboe om over suïcide
te praten. De GGD streeft ernaar met deze aanpak
een significatie bijdrage te leveren aan het laten dalen
van het aantal suïcide en suïcidepogingen in deze regio.
׉	 7cassandra://1HqZk0Um0vh_vJuzXaZCGoqxEFtT67qOd_4cl_Ma-3U`̵ Y.p8Il9Y.p8Il9{בCט   {u׉׉	 7cassandra://7BPhpnrAPVrvf2yhxh2t75ziwFUkyAHceCd2hW9Mv2k )`׉	 7cassandra://-quqT12FTbv7C0t_Q3t6pQBJBNEAxXL5WF0dnpXTX40`J`S׉	 7cassandra://vKoAs3QRL07H24AdA1Cq82GxqEq4xJXiydICkKoORloF`̵ ׉	 7cassandra://6hdG77gOt7W287cwGEn9Sghcet0W8SK5WSasJGQHf8IoW͠Y.p8Il9ט  {u׉׉	 7cassandra://FWhN4n0JcRtr9KtZCOTRbYvmRVJuvay48_dRZx3YQpw 5X`׉	 7cassandra://Kh-NZZapq398vujCkdhKhcs0gQsbHQu09dA1Opy78KgV`S׉	 7cassandra://CsyAyXekyrPYykejgCFhBWRYF5crNlaM1NYluH-LmS8`̵ ׉	 7cassandra://fbxavPj67v1pBUtX_-v8-Eo0IxM4wh_5T_WHNWwyeZ4}͠Y.p8Il9׉ESnel hulp voor personen met verward gedrag
De maatschappij komt dagelijks in aanraking met personen
met verward gedrag. Dit zijn vaak zorgmijders die
door de hulpverlening lastig te bereiken zijn. Sinds 2015
werkt de politie nauw samen met de GGD om deze personen
te begeleiden naar passende zorg.
Deze samenwerking onder de titel Vroegsignalering
is gestart als pilot project, maar is inmiddels een vast
onderdeel van het takenpakket van de GGD. Meer dan
tweehonderd personen die nog niet bekend waren bij
de hulpverlening kwamen in 2016 via deze werkwijze in
beeld.
Landelijke cijfers laten een verdubbeling zien van het
aantal politiemeldingen over incidenten met een OGGZkenmerk
(Openbare Geestelijke Gezondheidszorg) sinds
2012. Dit wordt onder meer veroorzaakt door de transities
in het zorgdomein, de daarmee samenhangende veranderingen
binnen de GGZ en de toename in de ambulante
zorg.
Het Meldpunt Overlast en Bemoeizorg (MOB) van de
GGD heeft een goede en sterke relatie met de politie. Het
MOB en wijkagenten uit de regio voeren al jaren op structurele
basis overleg. De Vroegsignalering van personen
met verward gedrag is in 2015 gestart in samenwerking
met de psychiatrie en verslavingszorg. Dit houdt in dat
de politie alle OGGZ-gerelateerde meldingen doorstuurt
naar het MOB. Het MOB onderzoekt of er al hulpverleners
betrokken zijn bij de gemelde personen en legt hier contact
mee. Bij het ontbreken van een zorgkader wordt de
persoon naar reguliere zorg toe geleid.
De aanpak is succesvol. In 2016 werden in onze regio meer
dan duizend meldingen gedaan over ongeveer zevenhonderd
personen. Meer dan 30% daarvan, ruim tweehonderd
personen, was nog niet bekend met een vorm van
hulpverlening en werd door het MOB naar passende zorg
geleid. Bijna 70% was al in zorg. MOB zocht contact met
deze zorgaanbieders over de situatie en het zorgkader
werd hersteld.
AANTAL MELDINGEN
MELDPUNT OVERLAST & BEMOEIZORG
2016 PER GEMEENTE
AANTAL
Top 3 van problematiek
Vroegsignalering:
GEMEENTE
PSYCHISCHE
PROBLEMATIEK
15
Beemster
VERSLAVING
WOONPROBLEMATIEK
Edam-Volendam
Landsmeer
Oostzaan
Purmerend
Zaanstad
Waterland
Wormerland
Zwervend
in regio
Buiten regio
Totaal
31
17
32
227
452
26
34
22
29
885
14
48
16
13
291
399
31
25
7
59
903
MELDINGEN
AANTAL
MELDINGEN
VROEGSIGNALERING
׉	 7cassandra://vKoAs3QRL07H24AdA1Cq82GxqEq4xJXiydICkKoORloF`̵ Y.p8Il9׉EEPIDEMIOLOGIE, BELEID,
GEZONDHEIDSBEVORDERING
RESPONSPERCENTAGE
GEZONDHEIDMONITORS
2016
Doelgroep
Ouders van kinderen van 0 t/m 11 jaar
Volwassenen vanaf 19 jaar
Senioren vanaf 65 jaar
50%
37%
61%
PERCENTAGE OVERGEWICHT EN OBESITAS
JEUGDIGEN PER CONTACTMOMENT EN GEMEENTE
2016
2 jaar
Conactmoment:
Gemiddelde
leeftijd:
Beemster
Edam-Volendam
Landsmeer
Purmerend
Waterland
Wormerland
Zaanstad
Oostzaan
Totaal
2,0 jaar
8
3
12
7
5
8
9
5
8
3,9 jaar
3,6 jaar
5
8
9
9
5
8
11
10
10
5-jarige
5,8 jaar
-
9
14
11
9
5
11
13
10
10
13
16
20
13
11
19
20
17
Aantal kinderen (N) is kleiner dan 5. Percentage wordt hierbij niet weergegeven.
Klas 2 VO
Groep 7
10,7 jaar
13,7 jaar
13
15
10
17
12
14
19
13
17
Klas 4 VO
15,9 jaar
12
19
15
22
24
10
20
16
20
Epidemiologie, Beleid & Gezondheidsbevordering brengt de
gezondheidstoestand van de bevolking in Zaanstreek-Waterland
in kaart door het uitvoeren van de gezondheidsmonitor.
Op basis van de gegevens uit de gezondheidsmonitor adviseert
de GGD gemeenten en ketenpartners. Daarnaast verkent zij de
huidige en toekomstige gezondheidsproblemen en de omstandigheden
die daar invloed op hebben. En tot slot onderneemt
de afdeling activiteiten die de gezondheid bevorderen.
2016
WELKE GEZONDHEIDSTHEMA’S
KOMEN AAN BOD?
Genotmiddelen:
Seksualiteit:
Gewicht:
Overige thema’s:
Ik pas (geen alcohol), opgroeien zonder alcohol, stoptober, rookvrije schoolpleinen, gamen
lentekriebels, lang leve de liefde, sexting&grooming, Je lijf, je lief, seks on je 25ste
les je dorst, JOGG
Poetsbus
׉	 7cassandra://CsyAyXekyrPYykejgCFhBWRYF5crNlaM1NYluH-LmS8`̵ Y.p8Il9Y.p8Il9{בCט   {u׉׉	 7cassandra://8vVbPgPb8gOeo1TtIZ-k6j6YSZuksBU138rNoiT8Cz4 K`׉	 7cassandra://p3a339FjlhVu2sUrD6OT5LYx5NdpBoSRO7dG5-fwl38dg`S׉	 7cassandra://m3CkkQoZfcbmOh_skkOZXBSX41-klgZrAUk2FP6eI88 2`̵ ׉	 7cassandra://FKcqgyX-cWEM5XgRwG9vt6umNjMt3bgcx_pJlryu3fE[̀͠Y.p8Il9ט  {u׉׉	 7cassandra://UFyjua96nmVXakurZNfa4ILdw3wCWOdmpUJ-d_Dh5cA b`׉	 7cassandra://MsJoOiC-2bahQFC28JC2-VPQy3BsBEEMz-AzuinWBZEr`S׉	 7cassandra://Egp9qO-LZ-1-ds7NLpgfWSb_Xv4o_lXteLouLg6WLeQ"`̵ ׉	 7cassandra://-n26YTjJgRwrpNOPEtkMLZ9XUNfps9Ot9bQvuS-S0pỲ͠Y.p8Il9נY.q8Il9Á q̣9ׁHhttp://www.joggzaanstad.nlׁׁЈ׉EZVerbinden van professionals voor
gezond gewicht bij jongeren
Het programma Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG)Zaanstad
richt zich met een integrale aanpak op een
gezonde omgeving voor kinderen en hun ouders. Naast
preventie wordt extra zorg besteed aan de ondersteuning
van gezinnen met overgewicht en obesitas. In 2016
is gestart met onder meer de scholing en verbinding van
professionals in multidisciplinaire netwerken.
Professionals zoals huisartsen en gymleraren hebben
een belangrijke rol in het signaleren van overgewicht bij
jongeren en het motiveren van ouders om te werken aan
een gezonde leefstijl van het gezin. JOGG-Zaanstad verbindt
deze professionals binnen twee gezondheidsnetwerken.
Elk netwerk heeft een werkgroep die bestaat uit
medewerkers van Sportbedrijf Zaanstad, de Sociale Wijkteams,
de Jeugdteams, de Centra Jong (een jeugdarts en
-verpleegkundige), gymleraren, diëtisten, een huisarts,
een fysiotherapeut en een verloskundige. Doordat zij op
de hoogte zijn van elkaars taken verwijzen zij een kind
met overgewicht sneller door naar de juiste (zorg)professional.
Deze aanpak is mogelijk dankzij een subsidie uit
het programma Gezonde Toekomst Dichterbij van Fonds
NutsOhra dat projecten stimuleert die bijdragen aan het
verkleinen van gezondheidsachterstanden.
Heldere communicatie is een belangrijke succesfactor bij
gezonde leefstijl initiatieven. Sinds 2016 werden daarom
honderdvijftig Zaanse professionals getraind in het
communiceren met mensen met een lage sociaaleconomische
status en/of migratieachtergrond die gezondheidsachterstanden
hebben. Ze leerden een gezonde
leefstijl in begrijpelijke taal bespreekbaar te maken met
de ouders.
Meer informatie over deze aanpak is te vinden op
www.joggzaanstad.nl.
Professionals die binnen
gezondheidsnetwerken aan elkaar zijn
verbonden, verwijzen een kind met
overgewicht sneller door naar
de juiste zorg.
׉	 7cassandra://m3CkkQoZfcbmOh_skkOZXBSX41-klgZrAUk2FP6eI88 2`̵ Y.p8Il9׉E	Werken aan gezondheid op school
Een lespakket over voeding, een brochure over
mediawijsheid of een digiles over genotmiddelen.
Scholen worden overspoeld door aanbieders
van projecten en lesmateriaal op het gebied van
gezondheid op school. Gezonde School brengt hier
verandering in: een vraaggerichte werkwijze die
schoolgezondheid structureel en integraal stimuleert.
De adviseurs gezondheidsbevordering van
de GGD adviseren en begeleiden scholen naar het
worden van een Gezonde School. Een belangrijk
streven, want gezonde leerlingen presteren beter.
De Gezonde School-aanpak gaat uit van wat de
school al doet, bouwt hier op voort, sluit aan bij de
wensen en behoeften van de school en brengt focus.
Zo kunnen scholen kiezen voor één of meerdere
thema’s waarop zij zich specifiek richten in hun aanpak,
zoals voeding, mediawijsheid, bewegen & sport.
Scholen die structureel en integraal werken aan het
verbeteren van de gezondheid van hun leerlingen
op minimaal één van de thema’s, kunnen een vignet
Gezonde School aanvragen, het kwaliteitskeurmerk,
met bijbehorend themacertificaat. Hierna mag
de school zich gedurende drie jaar een Gezonde
School noemen. Daarnaast biedt Gezonde School
ook handvatten voor de invulling van een deel van
de wettelijke taken van scholen op het gebied van
gezondheid, zoals aandacht besteden aan seksualiteit,
diversiteit en met name seksuele diversiteit.
Om scholen te stimuleren een Gezonde School te
worden, biedt het RIVM het ‘Ondersteuningsaanbod’
Gezonde School. Dit houdt in dat de GGD voor
elke aangemelde school vijftien begeleidingsuren
beschikbaar heeft om samen met de school toe te
werken naar een Gezonde School vignet. In 2016 zijn
er in de regio zeven vignetten Gezonde school uitgereikt,
waarvan zes voor het primair onderwijs en één
voor de ROC-vestiging in Zaandam. In de gemeente
Edam-Volendam werken alle acht basisscholen toe
naar een Gezonde School. Dit doen zij onder meer
door samenwerking in het project Gezonde SchoolGezonde
school stimuleert structureel
en intergraal de schoolgezondheid.
Belangrijk, want gezonde leerlingen
presteren beter.
pleinen: het leuker, zinvoller en plezieriger buiten
spelen en de mogelijkheid bieden om ook buiten les
te krijgen.
De GGD zet ook in 2017 hoog in om alle scholen te
informeren over de aanpak en hen te stimuleren een
Gezonde School te worden. De gemeenten Zaanstad,
Oostzaan en Wormerland organiseren in samenwerking
met JOGG-Zaanstad en de GGD in september
2017 een inspiratiesessie Gezonde School voor de
regio Zaanstreek-Waterland.
׉	 7cassandra://Egp9qO-LZ-1-ds7NLpgfWSb_Xv4o_lXteLouLg6WLeQ"`̵ Y.p8Il9Y.p8Il9{בCט   {u׉׉	 7cassandra://XoTZLghRpRWDOSroQUSNsE-A8tlyHP0Gg9DAMoGH9-0 d.`׉	 7cassandra://Bxwg3U1kjGgNBt1zphmo-mQbHJXXizpXREbVuQfi4XY^`S׉	 7cassandra://kxPh3BscD8BA2umDYOeQbcMZ6IYxVReL41up6G9HtTE`̵ ׉	 7cassandra://F-c4f-G6RtmpqSqF4ZJA1Gp_tDQ1N6UILGzdIpaoHkc͟`h͠Y.p8Il9נY.q8Il9Ł K9ׁHhttp://www.ggdzw.nlׁׁЈנY.q8Il9ā o9ׁHmailto:info@ggdzw.nlׁׁЈ׉EBereikbaarheid Veilig Thuis
ingericht op sterke stijging aantal meldingen
De GGD is in de regio ZaanstreekWaterland
verantwoordelijk voor
de inrichting en uitvoering van Veilig
Thuis: het advies- en meldpunt
kindermishandeling en huiselijk
geweld. Veilig Thuis is er voor alle
bewoners (jong en oud, omstanders,
slachtoffers en plegers) en professionals (hulpverleners,
politie, artsen etc.) die te maken hebben met of
getuige zijn van huiselijk geweld of kindermishandeling.
Het
aantal adviesaanvragen en het aantal meldingen
bij Veilig Thuis steeg aanzienlijk in 2016 ten opzichte van
2015. Het aantal adviesaanvragen is verdubbeld en het
aantal meldingen steeg met 20%.De toename van het
aantal advies aanvragen en meldingen aan het meldpunt
komt voort uit de grotere bekendheid van Veilig
Thuis.
Veilig Thuis verwerkte in 2016 ruim 2801 meldingen van
vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling
uit de regio. Er kwamen 3.921 telefonische meldingen
binnen via het landelijke nummer 0800-2000 en het
meldpunt bracht 1.278 keer een advies uit.
Veilig Thuis was het eerste halfjaar van 2016 niet berekend
op de hogere instroom van meldingen, maar met
extra inspanningen zijn de ontstane wachtlijsten weggewerkt.
Zo is de formatie structureel op orde gebracht en
de inrichting van de organisatie aangepast. Dit heeft het
positieve gevolg gehad dat er de laatste vijf maanden
van 2016 geen wachtlijsten meer waren en Veilig Thuis
de instroom van zaken adequaat kon verwerken.
Er is in 2016 ingezet op het vergroten en verbeteren van
de bereikbaarheid (24/7) van Veilig Thuis voor bewoners
van de regio. Het meldpunt zocht hiervoor de samenwerking
met Veilig Thuis Amsterdam. Ook is er geïnvesteerd
in de samenwerking met ketenpartners, jeugdteams en
sociaal wijkteams. Dit alles met het doel om de aanpak
van huiselijk geweld en kindermishandeling te versterken.
Colofon
Adresgegevens
GGD Zaanstreek-Waterland
Postbus 2056, 1500 GB Zaandam
Tel. (0900) 254 54 54
Fax. (075) 616 30 16
Redactie
Sevgi Extra
Ghislaine van Nooijen Kooij
Diana Nierop
Voor opmerkingen en vragen
over het jaarbericht kunt u
mailen naar info@ggdzw.nl
o.v.v. Redactie Jaarbericht 2016
Volg ons nu op Twitter
via @GGDZW
Ontwerp en drukwerk
Aranea Grafimedia, Zaandam
www.ggdzw.nl
׉	 7cassandra://kxPh3BscD8BA2umDYOeQbcMZ6IYxVReL41up6G9HtTE`̵ Y.p8Il9׈EY.p8Il9Y.p8Il9{) )Jaarbericht 2016 GGD Zaanstreek-WaterlandY.l䰾1]