׉?ׁB! בCט  {u׉׉	 7cassandra://6qMy3vWbXI0ARdN3nd3mmll-pkmX9jd5nT0rENRjKyM v`׉	 7cassandra://Ps3-LTyS-e5-SxEl5ZBp36Fp6Lf2EjWUuEuf5evQtZMn~`S׉	 7cassandra://pkdU99NfO8os4fnCyqBHxSVcp3c9suMESZCy0TR8qaI%`̵ ׉	 7cassandra://xsCa9FqstQ2k6U9xdI09Ld2-fnyNAdTXtoZ-Ujnn8D8 oЈ͠X䰱6ט   {u׈         ׈EX䰱6׉E4Bouwen
in het
Oosten
Magazine voor bouwend Oost Nederland
25e Jaargang • no. 1 • februari 2017
01
In dit nummer:
JAAR
Nieuw netwerk
wil vooral werk
maken van werk
Pagina 5
De Rokade houdt
eer Apeldoornse
Loolaan hoog
Pagina 19
Geschiedenis blijft
zichtbaar na transformatie
gasfabriek Deventer
Pagina 34
׉	 7cassandra://pkdU99NfO8os4fnCyqBHxSVcp3c9suMESZCy0TR8qaI%`̵ X䰱6X䰱6{בCט   {u׉׉	 7cassandra://W37AsPJpFHWdAmPLeQS3womcwxTzfDo9hytWhSGaZlU h`׉	 7cassandra://ofbNZxfUPq5xZnI_PdDs5E4VTq3Q5BIIH6bMaHCw5OkU`S׉	 7cassandra://e-p5gWVK4SmZE-jv6xxXHuw4f29JWQY5Hi1av_8vetQ`̵ ׉	 7cassandra://YAZIfMTlr56pUWtlQxrpSmuCGl_ss-CcpL9ZOj_T4NU ͠X䰱6ט  {u׉׉	 7cassandra://Pe0f-nntfj8gEfhwGsEz18xzLizPaVWVpxKdSPSjt9Q _`׉	 7cassandra://STVJwyfxTN5LjQp6Xvg-SjnBeMdBmGzVAXZo1w7O_MgV`S׉	 7cassandra://oQ0YTcU_9eIXceyMk2LznQBLjhwJmk-1fDxpnI_tD94`̵ ׉	 7cassandra://OMWa_aK3sPTO83JDVJ3PxopaX0FGz0yMqY063JF-Zks P͠X䰱7 ׉E׉	 7cassandra://e-p5gWVK4SmZE-jv6xxXHuw4f29JWQY5Hi1av_8vetQ`̵ X䰱7׉E01
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
01
03
05
07
Inhoudsopgave
Voorwoord: “Feest!”
Nieuw netwerk wil vooral werk maken van werk
Man&Mach nu ook in Zwolle
8
11
13
15
17
19
23
Nieuwbouw De Rokade in Apeldoorn
Architectuur De Rokade was prachtige opgave
De Rokade voorbeeld van integrale dienstverlening
All disciplines Rikkert Afbouw aanwezig bij Rokade
project
Schildersbedrijf Gerald Janssen zoekt graag de
uitdagingen
Winselaar Steigers maakt snelle groei door
Rokade houdt de eer van de Loolaan hoog
Multicom verwacht sterke groei
25
27
29
30
Westerveld& Nederlof plukt vruchten van
ketensamenwerking
Column BIM4ALL: “BIM is kennisdeling”
Column Jan Steggink: “Beurs 2.0”
LedTec Solutions: No nonsens in LEDland
33 Column KienhuisHoving:
“Splitsing vergunningplicht voor bouwen”
34
39
41
44
Bouwen
in het
Oosten
Magazine voor bouwend Oost Nederland
25e Jaargang • no. 1 • februari 2017
34
Transformatie gasfabriek in Deventer
“De geschiedenis moet zichtbaar blijven”
Twentse passie voor staal in project Sallandse
gasfabriek
Transformatie Gasfabriek mooie uitdaging voor
Van Dalen Installatietechniek
Column SweetPepper: “Omdenken in de bouw”
5
19
׉	 7cassandra://oQ0YTcU_9eIXceyMk2LznQBLjhwJmk-1fDxpnI_tD94`̵ X䰱7X䰱7{בCט   {u׉׉	 7cassandra://dqRKV4ym9QEnGGACptjkNiAq6G1dJbRi5oaVV83-7fI #`׉	 7cassandra://5tkNxu7EKFr2EK1CcRojWuz03k4nrbmRRQe4BVctAjUp`S׉	 7cassandra://n1_y2wEExNwrmNyFF7dNc9TYfvmY-W5ZMSdoe7vSW9Y%`̵ ׉	 7cassandra://c8gC1owcp0mufQ7vNDwoG4hOyHfAcYQpFqzzo6o5Ho4 ͠X䰱7ט  {u׉׉	 7cassandra://2B1Hp3RnnrQPupEY1_0IwxdrYLBuetswExaNYMbK_d4 `׉	 7cassandra://EZCo8CElN9JMlkx1P-5S6BmwirgfSyegmTeDo4fKx3gXw`S׉	 7cassandra://t71Aktk8bFtLfeVN2k6OzeHbbyh8tHR5Q5_mKu6HgAU`̵ ׉	 7cassandra://egmtL53eBwDZvgCnK980IC_FDaoqm4yDh-82jeRoqD4 . J͠X䰱7נX䰱7 9ׁH $mailto:redactie@bouweninhetoosten.nlׁׁЈנX䰱7 9ׁHhttp://www.bouweninhetoosten.nlׁׁЈ׉E׉	 7cassandra://n1_y2wEExNwrmNyFF7dNc9TYfvmY-W5ZMSdoe7vSW9Y%`̵ X䰱7׉E
Voorwoord
Voorwoord
Feest
Dit jaar viert Bouwen in het Oosten haar 25 jarig bestaan.
Een bewogen periode met economische hoogte- en dieptepunten.
In het prille begin was er de innige samenwerking met bouw- en
informatiecentrum Bouwhof Citadel, dat inmiddels een andere weg is
ingeslagen. De banden zijn weliswaar nog steeds aanwezig, maar niet
meer zo dominant als in de jaren negentig van de vorige eeuw.
Bij zo’n korte terugblik ontkom je er niet aan om enkele namen te
noemen. Jan Flim uit Rijssen en, de helaas veel te jong overleden, Wlady
Middelkamp uit Nijverdal zijn mede gezichtsbepalend geweest voor ons
magazine. Hun grote zakelijke netwerken hebben het blad geholpen een
vaste plaats te bemachtigen in het overbezette regionale medialandschap.
Bouwen in het Oosten anno 2017 is niet meer vergelijkbaar met de start
in 1992. De formule is sterk veranderd en ook qua vormgeving lijkt het
magazine in de verte verte niet meer op de eerste edities, waar het
kleurgebruik nog zeer summier was. Daartegenover staat dat er bepaalde
journalistieke uitgangspunten onveranderd zijn gebleven. Bouwen in het
Oosten tracht nog steeds een actueel beeld te schetsen wat er zoal op de
bouwplaatsen gerealiseerd wordt in de oostelijke regio.
Persoonlijke meningen, verwachtingen, innovatieve
materialen of bouwmethodes…, het zijn de vaste bakens
die elke twee maanden op één of andere wijze
terugkeren in de redactionele kolommen. Een stabiel
gegeven in een trendgevoelige en tegelijkertijd
traditionele bedrijfstak.
Ook redacteur Jolanda Groothuis en
fotogaaf Henny de Mönnink zijn bekende
gezichten geworden voor de meeste
aannemers, uitvoerders, installateurs en
architecten.
Met zes edities per jaar en twee specials op
het specifieke terrein van duurzaamheid heeft
Bouwen in het Oosten een vaste plek veroverd. We
zijn van plan dat tot in lengten van dagen te blijven.
Veel leesplezier, nu en in de toekomst. Mede namens
commerciële duizendpoot bladmanager Frits Visser,
die er ook vanaf het eerste uur aanwezig is geweest!
Gerard van Leeuwen
Redactie
Op de cover
De Rokade houdt eer van de Apeldoornse
loolaan hoog.
Colofon
Bouwen in het Oosten
ISSN: 1385-7185
Uitgever: GF Uitgevers
Postadres: Postbus 204, 8600 AE Sneek
Bezoekadres: Graaf Adolfstraat 36d
Tel.: (0515) 429 429
Fax: (0515) 429 422
Web: www.bouweninhetoosten.nl
E-mail: redactie@bouweninhetoosten.nl
Redactie: Gerard van Leeuwen,
Joeri van Leeuwen
Eindredactie: Elly Kroese
Fotografie: Henny de Mönnink
Tekstbijdrage: Jolanda Groothuis
Accountmanagement:
Frits Visser (06 - 533 394 89)
Hester Wijenberg (06 - 485 673 09)
Erna Sommer (06 - 512 315 23)
Vormgeving & opmaak:
Niels Visser
Druk: Scholma Druk, Bedum
Verspreiding: Sandd
GF Uitgevers
BOUWEN IN HET OOSTEN
3
׉	 7cassandra://t71Aktk8bFtLfeVN2k6OzeHbbyh8tHR5Q5_mKu6HgAU`̵ X䰱7X䰱7{בCט   {u׉׉	 7cassandra://04aNC-_BJwuRekgs21cXs-EceTn7ntcz-igdEUwoxyE `׉	 7cassandra://SSIhMzb2TasrZmMFuSGt1rYQxOVGsaes07KnmsftCyYY`S׉	 7cassandra://BafRW2TL8OAjF5kSgkZkX57QKt5WwC60b2nk9XtP6yc!`̵ ׉	 7cassandra://jcK_Qw_GUyNNWAFnKVJ6I0oKVV85WH1Pupe9xNXg0TA 2,͠X䰱7ט  {u׉׉	 7cassandra://4YuU1dj7WOKcEoZvvaCSmCJEEDIj9VSKvGBvGsAS6BU `׉	 7cassandra://VLkhKugjZz7COxCvSHcutNoxO2-IHWl3kJtzvmtfysAL`S׉	 7cassandra://uTA0Dy_BEZJ_PrhBHQiWCWy39DA5a74IsSdaH9Qq9T8`̵ ׉	 7cassandra://YZvqy5qkvWPtS8--cv3XQnpIcNA-T9nFS7o8uUdFPvc ͠X䰱7׉E׉	 7cassandra://BafRW2TL8OAjF5kSgkZkX57QKt5WwC60b2nk9XtP6yc!`̵ X䰱7	׉EDe Bouwklub
Decathlon
Aftrap ‘De Bouwklub’
Nieuw netwerk wil vooral
werk maken van werk
In de Rijssense Citadel vond op 1 februari jl. de aftrap plaats van ‘De BouwKlup’.Waarom een
nieuw ondernemersnetwerk? Wat is de stip op de horizon en wat biedt de BouwKlup?
V.l.n.r: Gaby Abdalla (DWA), Ad Struijk (Bouwklup), Arjan te Lintelo (Accent op ontwikkeling), Margreet Koster (Tekst&Event),
Erik van der Leij (Elan fotovideo), Peter derks (Certafix) en André Guis (PHB Deventer)
Platform ‘Werk maken van
werk’
Spreekstalmeester Arjan te Lintelo
trapt af met het primaire doel van
de BouwKlup: ‘Werk maken van
werk’. Hiervoor is het platform.
Voor ondernemers die in de bouwbranche
voorop lopen in nieuwe
manieren van werken en organiseren,
die het anders en beter
willen doen. Centraal staat samen
werken rond een thema of aan een
opdracht. Het eerste thema:‘Resultaatgericht
onderhoud en beheer’.
Actualiteitencolleges en Klup
Naast het platform worden
colleges over actuele onderwerpen
en ‘Klupactiviteiten’ georganiseerd.
Gepland staan colleges over
integraal onderhoud en beheer,
aanbesteden, cement en beton.
‘Help het zand is op’.
Bij de ‘ Klup’ kan men terecht
voor lezingen, workshops,
entertainment, op reis,
evenementen en verrassingen.
De Aftrap ‘Anders Willen’
André Guis, directeur van bouwbedrijf
PHB Deventer is in zijn presentatie
‘Anders Willen’ kritisch over
de utiliteitsbouw. Duurzaamheid,
innovatie, ketenintegratie, BIM,
MVO, ISO en LEAN zijn al jaren
actuele thema’s in de bouw. Er
wordt wel veel over gepraat maar
het echt oprecht doen en veranderen
gebeurt nog (te) weinig.
Bijvoorbeeld ISO heeft de kwaliteit
niet vergroot. Een zes-min-cultuur
is de tendens en bij aanbestedinBOUWEN
IN HET OOSTEN
5
׉	 7cassandra://uTA0Dy_BEZJ_PrhBHQiWCWy39DA5a74IsSdaH9Qq9T8`̵ X䰱7
X䰱7	{בCט   {u׉׉	 7cassandra://j-ahorpQDWFNyaCFb76IfGGE0Q9cGhYNIXsBDkrKueE B`׉	 7cassandra://IykGa255bLnxsTw4TF1IhAJfwPPvkfbAXhKJzhvTajsZ`S׉	 7cassandra://7Bmem3PPKfeOuLZBGpeUjgxgMC6Z_MFlCDJNBAoknV8`̵ ׉	 7cassandra://B67Z_MPKJiVz3493tGgBfAbHfeTX2DtjrZ19Ws1Kn3M  <͠X䰱7ט  {u׉׉	 7cassandra://lvocsrhaRH5PdTJtygTpjyaF-ShQqkGegigszZvZwwU h`׉	 7cassandra://cUYNIqEGDDu0jQ1pBu3pR5_YZzqdMb4g2ofQFhJrI_Qa\`S׉	 7cassandra://lHsukGtPBRTOXCtNS7XvtJz40uDbhsJ2bfPFmtPIwH8`̵ ׉	 7cassandra://9gNkVcMphFWw1-A2PDNAXTQpUVqHmYPEPrg_qni5YHY EH͠X䰱7נX䰱7} ̃9ׁHmailto:info@debouwklup.nlׁׁЈ׉E\De Bouwklub
gen gaat het gaat uiteindelijk toch
vaak om de laagste prijs.
De Aftrap ‘Anders Willen’
Gaby Abdalla, manager innovatie
en business development DWA,
pleit ervoor BIM, Bouwbesluit en
ISO als kansen te zien. Innovatie
gebeurt niet vanzelf, je moet het
organiseren. Door in je bedrijf de
factoren waar je invloed op hebt,
zoals proces, tools en sociale
innovatie, op elkaar af te stemmen.
DWA wil vooral prestatiegerichte
opdrachten uitvoeren.
Integraal ontwerpen is succesvol,
als je met alle disciplines letterlijk
om tafel gaat. Daartoe heeft DWA
een ontwerpstudio ingericht met
simulatietools.
Integraal ontwerpen
Ton Glashorst (DWA) en Hans
van den Dobbelsteen (LKSVDD
Architecten) tonen in een live
workshop hoe dit in de praktijk
werkt. Met een integrale strategie
werd gebouw N van Thales op
High Tech Systems Park geoptimaliseerd.
Het doel was het pand zo
kostenefficiënt mogelijk te maken.
Gebouw N werd installatietechnisch
en bouwkundig aangepast.
Speciale simulatie software rekende
verschillende scenario’s uit. De
gevolgen van keuzes en wijzigingen
in het ontwerp waren direct zichtbaar.
Deze tool geeft al in het voortraject
duidelijkheid over kosten en
exploitatie. In het nieuwe netwerk
ligt het accent leren door te doen.
Snel uitzoeken wat wel en niet werkt.
Samen met de eindgebruiker en
opdrachtgever.
Te Lintelo sluit af. De BouwKlup
belooft een mooie, frisse start
te maken. De uitdaging is om
vanuit ‘niet weten’ te vertrekken.
Zo ontstaan andere perspectieven
en ruimte om de verhouding
tussen opdrachtgevers
en opdrachtnemers anders
in te vullen dan we tot nu toe
gewend zijn. En dit kan zo in de
nieuwe Bouwagenda.
interesse in De BouwKlup?
Bel Ad Struik 06-10783473
info@debouwklup.nl
Tekst: Margreet Koster – Text & Event Fotografie: Erik van der Leij – Elan Foto & Video
6
BOUWEN IN HET OOSTEN
BOUW
W
WE
WEN IN HET
ET
T
T OOSTEN
׉	 7cassandra://7Bmem3PPKfeOuLZBGpeUjgxgMC6Z_MFlCDJNBAoknV8`̵ X䰱7׉E+Man&Mach
Man&Mach nu ook in Zwolle
Medio vorig jaar opende Man&Mach een nieuwe vestiging in Zwolle. Het van oudsher op het
Noorden gerichte bedrijf bestrijkt alweer enige tijd half Nederland. “Ons werkgebied omvat alles
boven de grote rivieren”, vertelt directeur Sjoerd Kuiper. In Overijssel, Gelderland en Flevoland werd
het steeds drukker de laatste tijd. Een locatie in Zwolle was een logisch gevolg hiervan.”
Asbestsanering, en in pakketvorm
desgewenst ook renovaties in
woningen en aan de buitenschil,
vormen de kernactiviteiten van
Man&Mach. Kuiper: “ Dat pakket
mag je als breed omschrijven.
Veelal is de opdracht tot asbestsanering
de directe aanleiding,
maar we merkten al geruime tijd
dat bijvoorbeeld woningcorporaties,
vastgoedondernemers of
aannemers zoiets bij voorkeur
koppelen aan een renovatie zodat
bewoners niet meerdere malen
hinderlijk worden onderbroken in
hun dagelijkse leven. Niet zelden
verwijderen we asbest zowel op
daken als in de woningen zelf,
maar renoveren we tegelijkertijd
keukens, badkamers, wanden,
plafonds. En frezen we
bijvoorbeeld vloeren en
leggen een nieuwe
gietvloer aan.
Vrijwel alles doen we in eigen
beheer met ons zusterbedrijf
Kenders Bouw, maar we werken
ook regelmatig nauw samen met
aannemers, schilders en andere specialisten.
Het is duidelijk dat de oude
grenzen steeds meer vervagen.
Vroeger had je de aannemer die
daarnaast voor alle specifieke
zaken onderaannemers
inschakelden. Nu is het ook
vaak andersom. Ik juich dat toe.
Je krijgt veel meer opdrachten die
je als een bouwteam aanpakt en
kennis deelt. Dat zal de toekomst
worden in onze sector.”De toename
van het aantal opdrachten was een
van de voornaamste redenen voor
Man&Mach ook de vleugels uit
te slaan naar het Oosten. Kuiper:
“Zoals ik al zei merkten we dat de
markt er gewoon klaar voor was
en is. We kregen steeds meer
aanvragen uit de regio. Daarnaast
was er enige reuring in de markt bij
een aantal collegae en hebben we
de beschikking over de juiste vakmensen,
zowel in de sales als in de
uitvoerende sfeer, in het oosten.
Tenslotte noem ik de regelgeving.
Het asbestdakenverbod dat,
kortgezegt, verplicht tot
asbestloze daken in 2024
brengt dusdanig veel werk
met zich mee dat ik betwijfel
of we sectorbreed genoeg
capaciteit hebben om dat
überhaupt te realiseren.
244
at ik b tijf ik b tij
gen
t ik betwijfe
ge
t ik betwijfel
geno
t ik b
d ge
eell w
ik
el w
el l w
ik betwijfel
eno
enoeg
m d d dat
l werk
Voor het komende jaar zijn
we positief gestemd. Tot en met
mei zitten we zo goed als vol. Vol
betekent echter wel dat we een
flexibele ruimte willen houden om
onze vaste opdrachtgevers indien
gewenst a la minute van dienst te
kunnen zijn. We hebben kortgeleden
twee belangrijke pilots
afgerond in opdracht van
woningcorporaties uit Zwolle
en Hengelo.
De verwachting is dat daar enkele
belangrijke projecten van grotere
omvang uit voort zullen vloeien. We
BOUWEN IN HET OOSTEN
7
hoeven ons in 2017 beslist niet te
vervelen. Onze ideeën zijn om zo
snel mogelijk een goede, bekende
naam op te bouwen in de regio
zodat aan het eind van dit jaar
iedereen Man&Mach kent.”
׉	 7cassandra://lHsukGtPBRTOXCtNS7XvtJz40uDbhsJ2bfPFmtPIwH8`̵ X䰱7X䰱7{בCט   {u׉׉	 7cassandra://9u6iW9Kqtz3Oo3Mpa09m7zGaNnI6gqRB6u4aB9rr4vA 9u`׉	 7cassandra://O58kD6VjnZJOfADpCRRpEETPpvEE9zEsXdTZwtp3fJI^`S׉	 7cassandra://hlmIbhI3eu8Iwqqjx1IIxy9j2mpRFc5Ls-gQpsVlci0{`̵ ׉	 7cassandra://hOx7mBch3iDsZ-GIWSDim_zQnJqnf2E4ZPbJ04GXsKU ^͠X䰱7ט  {u׉׉	 7cassandra://KCvGu2ylnDDaB-MVrDFIQzmyH0Q-CA4F3Bqc_9Uyjvw Z`׉	 7cassandra://vv_CptzWqcmJTsCANt0VjTBOR8D_07lDIRpACAsYFHw\`S׉	 7cassandra://mJmruB7ZcB0Q_AwjHcvZkuRT0vG1i62mGmZT_OV95RQ`̵ ׉	 7cassandra://LNbRrI1alXW0Mrn4s-I0PFm5KrR1rC0HYFdrNhUvH7I /^<͠X䰱7נX䰱7~ YI̈9ׁHhttp://www.frisowoudstra.nlׁׁЈ׉E	Rokade
Unieke ontwerpen Friso Woudstra Architecten BNA B.V.
Architectuur Rokade was prachtige opgave
Friso Woudstra weet op bijzondere en onderscheidende wijze het comfort van de huidige tijd te
ombineren met historisch erfgoed.
“Het ontwerp van Rokade, op deze
unieke en karaktervolle locatie, was
een prachtige opgave. Passend in
de omgeving is er bewust gekozen
voor een herkenbare en karaktervolle
architectuurstijl die teruggrijpt
naar het verleden. De bakstenen
gevels op een donkere bakstenen
plint, keramisch blauw gesmoorde
dakpannen en houten kozijnen
met een roedeverdeling geven de
gebouwen de grandeur van
weleer.”
Het bouwen in de stijlen van
weleer, Jugendstil en
Neoclassicisme, kan alleen
succesvol zijn als ook werkelijk
de materialen, de detaillering
en verhoudingen worden
gerespecteerd van de gekozen
stijlen, ingebed in een passende
ambiance.Zo bezit de Rokade de
kenmerkende verticale gelding.
Naast de hoge kozijnen en het
plaatsen van schoorsteen op
de hoek van het dak, wordt het
gewenste beeld verkregen door
de midden risaliet uit te voeren in
keimwerk met een afwijkende lichte
kleur. Zoals het hoort bevindt de
hoofdentree zich in het midden
van voorgevel. Achter voordeur is
een vestibule gesitueerd, alvorens
men bij hal met de trapopgang en
lift komt.
De ontwerpen van Friso Woudstra
Architecten BNA B.V. (zie foto’s) )
kenmerken zich met deze werkwijze
door een “positieve veroudering”.
Kwalitatieve retrobouw
behoudt om die reden in de
toekomst zijn waarde. “Leven in
de sfeer van het verleden met het
comfort van heden” is het uitgangspunt.
Optimaal woongenot, routing
en bezonning zijn vanzelfsprekend
in ieder ontwerp.
Het plan is zo ontworpen dat alle
appartementen (wooneenheden)
contact hebben met de Loolaan.
Omgeving / tuin
Langs de lommerrijke allee, de
Loolaan, die het dorp Apeldoorn
vanaf 1739 verbond met het
Kroondomein Het Loo, zijn in de
loop van de negentiende eeuw
statige buitens gevestigd, omringd
door prachtige tuinen in de late
landschapsstijl.
Er is gebruik gemaakt van het
hoogte verschil op het terrein.
De parkeerplaats is achter het
complex verzonken t.a.v. straat
niveau aangebracht, zodat de
auto’s uit het oog worden
onttrokken vanaf de Loolaan.
Volgens de architecten van Friso
Woudstra Architecten bna is: ‘echte
architectuur tijdloos’. ‘Het is mooi
op het moment dat het ontstaat
en nog lang daarna’. Woudstra: ‘De
stijl kan neoclassicistisch of een van
de andere zich bewezen stijlen zijn:
essentieel is dat er een gebouw van
8
BOUWEN IN HET OOSTEN
׉	 7cassandra://hlmIbhI3eu8Iwqqjx1IIxy9j2mpRFc5Ls-gQpsVlci0{`̵ X䰱7׉E	=Rokade
blijvende waarde wordt
gecreëerd. Dit betekent onder
meer dat er naast een passende
stijl gekozen moet worden
voor optimale materialisatie en
detailleringen. Opdrachtgevers met
oog voor kwaliteit herkennen dat
in ons werk. Ze waarderen ons om
het handschrift van onze
architecten en onze passie voor
bepaalde stijlvormen. Maar ook om
het feit dat we de projecten die we
realiseren in vormgeving,
materiaal- en kleurgebruik weten
af te stemmen op het gewenste
tijdsbeeld’. Synergie tussen
architect en opdrachtgever
is volgens Woudstra cruciaal.
‘Het ontwerp moet een
weerspiegeling zijn van hetgeen
de opdrachtgever wil uitstralen.
Tijdens een eerste vrijblijvend
gesprek moet je wederzijds ervaren
of architect en opdrachtgever bij
elkaar passen.
De opdrachtgever kan vervolgens
een “wensenlijstje” samenstellen
en zal de architect de ruimte
moeten geven om hiermee
een eerste “praatschets” te
vervaardigen. In een unieke
combinatie van historisch wonen
en modern comfort creëren we
dan met de nodige flair een villa
waarin functie, vorm en structuur
in stijl worden verenigd.”
Friso Woudstra Architecten bna
(sinds 1976) I Ruurloseweg 83,
7251 LC Vorden I ± 20
medewerkers I 0575 519 455 I
www.frisowoudstra.nl
Friso Woudstra Architecten BNA B.V.
Friso Woudstra Architecten BNA B.V. is gespecialiseerd in het nieuw bouwen van historische villas, het ontwikkelen
van landgoederen, restauratie en appartementenbouw met een klassieke uitstraling.
Met name de bouwstijlen midden negentiende eeuw, begin twintigste eeuw en de jaren dertig zijn favoriet.
Detaillering, materiaalgebruik, indeling en gebruikte kleuren zijn authentiek. Ons bureau heeft een groot historisch
besef en veel kennis van de bouwstijlen van weleer. Nostalgische panden met die typische klassieke uitstraling,
landhuizen, schitterende patriciërswoningen in oude stads- en dorpscentra inspireren onze ontwerpen.
De kennis die Friso Woudstra Architecten verkregen heeft uit het renoveren van monumenten is vertaald naar
het bouwen van nieuwe “historische” villa’s, landhuizen en landgoederen. Hieruit volgde het bouwen van appartementengebouwen
in een klassieke stijl.
Friso Woudstra Architecten BNA B.V. is gevestigd in het koetshuis op landgoed Wientjesvoort te Vorden.
Zowel het landhuis als koetshuis zijn door Friso Woudstra gerenoveerd.
BOUWEN IN HET OOSTEN
9
׉	 7cassandra://mJmruB7ZcB0Q_AwjHcvZkuRT0vG1i62mGmZT_OV95RQ`̵ X䰱7X䰱7{בCט   {u׉׉	 7cassandra://56FpdFo7tmZiel7-gSPwXiHpsmlZPIeIyuF7paD08so -e`׉	 7cassandra://9Veg4ap5BFckDNtAfcWDOFItNpyHi0gUtJYcRY6e6uUQ`S׉	 7cassandra://qAGpmTY-XW7l_X9O8A2TVptml4t6RQo4gbWfcHmIHy4`̵ ׉	 7cassandra://HPTzWzzcV_XXYZ89MPq0BFX9kG_qNoKC8bXoOH-OY3E Cq͠X䰱7ט  {u׉׉	 7cassandra://xL-I23amq6ZtaT58rJZfENI7X1ZbjKziMDLu935DDU8 )`׉	 7cassandra://F9rtDnbaEv3YB9gjseL7yX0mfeDqsqansg0jN9KM-nIA``S׉	 7cassandra://nTCr3PPQOMnh0tNo5GRPIZUC6oN7dZQCVY6l1KPrbVg`̵ ׉	 7cassandra://NGeEG8stDlFWVtMpBhi6-P8H_-J9Q2D9NCfzAa1Scz0tb͠X䰱7׉E׉	 7cassandra://qAGpmTY-XW7l_X9O8A2TVptml4t6RQo4gbWfcHmIHy4`̵ X䰱7׉E	JAveco De Bondt
Decathlon
De Rokade voorbeeld van
integrale dienstverlening
In het project De Rokade aan de Loolaan in Apeldoorn is een prominente rol weggelegd voor
ingenieursbedrijf Aveco De Bondt uit Holten. Niet geheel verwonderlijk omdat er al jarenlange banden zijn
tussen opdrachtgever Ter Steege Bouw Vastgoed Apeldoorn (de overgenomen Veluwse bouwonderneming)
en het ingenieursbedrijf licht Ing. Walter Kemna, senior constructeur bouwconstructies, toe.
“Voor Aveco de Bondt is De Rokade
een mooi voorbeeld van een
integrale opdracht. In Apeldoorn
traden we op als hoofdconstructeur.
In ons takenpakket zat daarnaast
ook de toetsing van geluidsaspecten
en bouwfysische onderwerpen. Je
kunt dan denken aan geluidswerende
items, daglichttoetreding
en de brandveiligheidstoetsing.
Zeer uiteenlopende vakgebieden
die wij integraal aan kunnen bieden
aan opdrachtgevers. Soms kun
je het pakket nog breder trekken.
Advisering over boren in de ondergrond,
ecologisch advies, onderzoek
en ontwerp op infragebied en
installatieadvies. Dit kan op basis
van 3D scanning en modelling.
De Rokade is opgebouwd in een
kalksteencasco en breedplaatvloeren.
De balkons zijn aangebracht
door middel van koudebrugonderbreking
die ingestort zijn
in de breedplaatvloeren. De hogere
verdiepingsvloeren zijn opgevangen
in stalen spanten. Het gebouw
heeft een kelder en de fundatie
leent is op staal. De keldervloer
is voorzien van een verzwaarde
stroken met balkwapening. Deze
spreidt de belasting naar de
ondergrond.
De opbouw van dit appartementen
complex is vrij standaard. Je ziet dit
veel vaker. Esthetisch gezien denk
ik dat De Rokade mooi past in de
omgeving van de Loolaan en dat
het complex positieve aandacht
zal trekken. Wij zijn benieuwd
wanneer de verdere ontwikkeling
van de omgeving ter hand zal
worden genomen”, aldus Kemna.
Andere projecten
Aveco de Bondt is nauw betrokken
bij enkele andere spraakmakende
projecten. Kemna: “Anderhalf jaar
geleden is de bouw van de tweede
ring van het SC Heracles stadion
voltooid”. Wij hebben daar in
opdracht van Akor Bouw
opgetreden als hoofdconstructeur.
De betonnen draagconstructie,
de stalen overkapping en de aansluitingen
hiertussen zijn door ons
constructief ontworpen, berekend
en uitgewerkt. Daarnaast hebben
we daar ook de volledige prefab
engineering verzorgd. De prefab
betonnen kolommen en tribuneBOUWEN
IN HET OOSTEN
11
׉	 7cassandra://nTCr3PPQOMnh0tNo5GRPIZUC6oN7dZQCVY6l1KPrbVg`̵ X䰱7X䰱7{בCט   {u׉׉	 7cassandra://x96Gt6NGGZC4U6Lc0QpayKzTODGSPDOn0Q8Rj95bYww `׉	 7cassandra://HRzUFaD-LlcRtEUjNTIOc1L_Gcw3lvD43U_JGkU-540S(`S׉	 7cassandra://jVCp4_AstcIYaNm8nPh2bsoDIeKj8nn8ZyCyA6wSfKw)`̵ ׉	 7cassandra://9NAyLZw-4mY_z01cJlh2QYU3LAIi8UL8gRc5ZdRphlA t^͠X䰱7ט  {u׉׉	 7cassandra://BPFBeBRg58o84zs5AATkMe52jUerQbfiWf_3QldykvI `׉	 7cassandra://Xu4wHyeu8ojFZHc2twKjuSKw2gkvTqJzJMBr_uHH69Id`S׉	 7cassandra://g8Z6Red3tIWoe24aOBkv5Hnnslm90-_lUNyQZbGdmwE `̵ ׉	 7cassandra://V2NyYxAYAOmpZzRYHD2O4NtdpadyuhbjZquDrAVXY_M ~͠X䰱7׉EAveco De Bondt
delen zijn tot in detail uitgewerkt,
zodat de productie van hieruit
rechtstreeks aangestuurd kon
worden. Momenteel zitten we in
de eindfase van de nieuwbouw van
Bauhaus, de nieuwe bouwmarkt
die gevestigd wordt in Hengelo.
Onder een dak van 15.000m2
kunnen de klanten straks een
keuze maken uit een assortiment
met ruim 120.000 kwaliteitsproducten,
deze zijn ondergebracht
in de Stadstuin, de winkel
en de Drive-in. Het unieke van de
Drive-in is dat men hier met de
auto en aanhanger naar binnen
kan rijden, bouwmaterialen kan
uitzoeken, inladen, betalen en
starten met klussen. Aveco de
Bondt verricht voor dit werk de
uitwerking van de hoofddraagconstructie.
Dit betreft de gehele
kelderconstructie die in beton
uitgevoerd wordt.
Daarna volgt de bovenbouw die
in staal wordt uitgevoerd. Het zijn
slechts twee voorbeelden van
werken waarbij we betrokken zijn.
Ook voor dit jaar staan er al weer
mooie projecten op stapel.
We kunnen merken dat het
bouwvolume landelijk gezien weer
toeneemt, al blijft onze eigen regio
enigszins achter. Projecten die
een aantal jaren in de koelkast
zaten, komen nu toch in uitvoering.
We zijn positief gestemd voor de
toekomst.”
12
BOUWEN IN HET OOSTEN
׉	 7cassandra://jVCp4_AstcIYaNm8nPh2bsoDIeKj8nn8ZyCyA6wSfKw)`̵ X䰱7׉EPRikkert Afbouw
Decathlon
Alle disciplines Rikkert Afbouw
aanwezig bij Rokade project
In Apeldoorn is een belangrijke rol weggelegd voor Rikkert Afbouwgroep uit Enter.
Directeur Arjen Jansen merkt onder andere op dat alle drie vakgebieden binnen de Rikkert Afbouwgroep
betrokken zijn bij het Rokade project.
“Ter Steege is al jaren een vaste
opdrachtgever voor de Rikkert
Afbouwgroep. We hebben al veel
projecten gerealiseerd waar zij
hoofdaannemer waren. Dit appartementencomplex
aan de Loolaan
te Apeldoorn is al in vroeg stadium
in opdracht verkregen bij Rikkert
Afbouwgroep. De opdracht omvat
een totaalpakket waarbij alle disciplines
van de Rikkert Afbouwgroep
aan de orde komen. Gestart met
het lijmwerk en het metselwerk
bestaat de opdracht voor de
afbouw uit de binnenwanden, de
afwerkvloeren, het stukadoorswerk
en het tegelwerk. Last but not least
wordt de vloerbedekking gelegd
in de algemene ruimtes, waarmee
dus alle bedrijfsonderdelen van de
Rikkert Afbouwgroep hun steentje
mogen bijdragen.”
Gevraagd naar zijn mening over het
project, antwoordt Jansen: Rokade
is een schitterend project waar een
ervaren uitvoeringsteam de bouw
organiseert. Het afwerkingsniveau
is zeer hoog, maar door de gedegen
voorbereiding van alle partijen
goed haalbaar.
Zoals gezegd richt Rikkert
Afbouwgroep BV zich op drie
bedrijfsonderdelen, te weten:
afbouw, metselwerk en stoffering.
Jansen: “De afbouw omvat het
gehele pakket van binnenwanden,
afwerkvloeren, stuc- en tegelwerk
en is vooral actief in de woningbouw.
Het vakgebied metselwerk
bestaat uit lijmwerk, steigerwerk,
metselwerk en voegwerk. De
stofferingstak richt zich op allerlei
soorten vloerafwerkingen op
voornamelijk projectmatig gebied
ten behoeve van zorg, scholen en
kantoren. Onze clientèle bestaat
uit nagenoeg alleen professionele
partijen zoals bouwbedrijven,
beleggers en overige zakelijke
opdrachtgevers.
Met circa 150 werknemers op de
loonlijst en tenminste eenzelfde
aantal in de flexibele schil wordt
een omzet van ruim dertig miljoen
gerealiseerd. De vooruitzichten
voor de komende tijd zijn goed,
al plaats ik wel enige kanttekeningen.
Vooral de woningbouw in het
midden van Nederland lijkt wat
overspannen trekjes te vertonen in
relatie tot de aanwezige capaciteit
in de markt. Tekort aan vakmensen
is al degelijk aan de orde en zal de
markt de komende tijd bepalen. “
Rikkert Afbouwgroep
Rikkert Afbouwgroep is ontstaan vanuit verschillende bedrijven die in 2002 hun krachten hebben gebundeld onder
deze naam. Nadien zijn nog een aantal bedrijven overgenomen die in de jaren daaropvolgend alle zijn geïntegreerd
binnen de groep. Het bedrijf kenmerkt zich door een no-nonsens mentaliteit en als een energieke organisatie.
Vanuit de hoofdvestiging in Enter en de nevenvestigingen in Groningen en Leeuwarden wordt het werkgebied in
voornamelijk Noord-, Oost- en Midden Nederland bestiert.
BOUWEN IN HET OOSTEN
13
׉	 7cassandra://g8Z6Red3tIWoe24aOBkv5Hnnslm90-_lUNyQZbGdmwE `̵ X䰱7X䰱7{בCט   {u׉׉	 7cassandra://rAZ5eZbRgXJeAptqM316j75zsZkVlEJV3U6gO6B5-l4 r|`׉	 7cassandra://rj1DDnWTktbs-JoCrh6VPyOntRpvxgnY_ugTFa3uof4_b`S׉	 7cassandra://w5puzb9_3mKBrv9zXFzW2bAlDXMCkPDEwsw8nGH9loA F`̵ ׉	 7cassandra://rnC3LpEB-faFYC181IfvCac4pqgJ0hnIWFOwkXruVhI gT
x͠X䰱7ט  {u׉׉	 7cassandra://asRtZIvFK5EIxwX3g7U_AcCSK_mCE3HAxnQ3yhWbmWI `׉	 7cassandra://krQMIV94ErDeUJaf45N0D5L_FKT1A05joeUvjLvCINcH`S׉	 7cassandra://50bxavDGJ9se67L3jJ69mmf1z-utRAD9PTOTjy5xScY=`̵ ׉	 7cassandra://HX-aXykI4pOd57aNM-OuLPyGSMAsOK9zSwC024Em9ec S>͠X䰱7׉E׉	 7cassandra://w5puzb9_3mKBrv9zXFzW2bAlDXMCkPDEwsw8nGH9loA F`̵ X䰱7׉EGerald Janssen
Decathlon
Gerald Janssen:
“Wij zoeken graag de uitdagingen”
Eigenaar Gerald Janssen is jarenlang werkzaam geweest als schilder, planner, calculator, werkvoorbereider
en uiteindelijk als directeur bij een gerenommeerd, middelgroot schildersbedrijf in Rijssen. In 2014 is er met
al deze ervaring een eigen onderneming opgericht. Sinds de oprichting is Gerald Janssen BV gegroeid van
een klein schildersbedrijf naar een onderneming waar particuliere en zakelijke klanten terecht kunnen.
Omdat het bedrijf volledig zelfstandig
kan opereren heeft het
de flexibiliteit welke in de huidige
markt van belang is. Gerald Janssen
is eind 2016 mede-eigenaar
geworden van Thuisin Rijssen BV,
totaalleverancier in woninginrichting
en is WIJ-Rijssen BV opgericht,
een groothandel in verf en toebehoren.
Hierdoor kan het schildersbedrijf
verder groeien naar een
totaalleverancier en totale woningen
projectinrichting. De organisatie
is voornamelijk werkzaam op de
zakelijke markt, in een bouwstad
als Rijssen betekent dit een nauwe
samenwerking met aannemers,
bouw- en klusbedrijven. Door de
overname van Thuisin Rijssen BV
weet ook de particuliere markt
gebruik te maken van de vakschilders
van Gerald Janssen BV.
Met een totaalgroep van zo’n 45
vakschilders, glaszetters,
behangers en specialisten op
gebied van woninginrichting voldoet
het bedrijf aan de wensen die
de markt nu vraagt.
De Rokade
Ter Steege Bouw Vastgoed BV is
al vanaf de oprichting een vaste
partner waardoor de kwaliteit die
afgeleverd wordt binnen haar
dochterondernemingen niet
onopgemerkt bleef. Ondertussen
werkt Gerald Janssen BV samen
met alle onderdelen van de Ter
Steege Groep en zijn het geen
onbekenden meer van elkaar.
Het contact over De Rokade is te
herleiden aan deze relatie. De
Rijssense specialisten is gevraagd
om het gehele schilderwerk te
voorzien voor de 39 appartementen.
Hieronder valt het complete
pakket aan binnen- en buitenschilderwerk,
waaronder ook
het keimwerk. Ook het plaatsen
van beglazing wordt door Gerald
Janssen BV uitgevoerd. Zoals
eerder genoemd is ook hier sprake
van diverse werkzaamheden die
allen onder één pakket vallen.
Ter Steege Bouw Vastgoed BV en
al haar dochterondernemingen
kennen een hoge mate van
kwaliteit in de afwerking. Ook in
dit project is niet gekozen voor de
makkelijkste weg maar juist voor
een aanvulling op de bestaande
architectuur van Apeldoorn, zeker
gezien de prachtige locatie. Gerald
Janssen BV juicht dit alleen maar
toe. “Als schilder zoek je graag de
uitdagingen die dit soort projecten
bieden. Door de hoge mate van
afwerking waarvoor de architect
gekozen heeft moet je hier als
schilder in mee, de juiste mensen
en de juiste materialen samenbrengen
is van groot belang”, aldus
directeur eigenaar Gerald Janssen.
“Dat geldt bijvoorbeeld ook voor
het keimwerk dat in ieder project
“een vak apart” is. Alleen door het
gebruik van de juiste materialen
en kennis van de leveranciers kan
dit een succes worden. Wij werken
intensief samen met onze
leveranciers en ook dit plan is
opgesteld met de vakkennis van
de schilder en de productkennis
van de leverancier.”
Druk jaar
2017 lijkt een druk jaar te worden.
Janssen: “De bouwwereld krabbelt
op na de crisis en dit levert voor alle
toeleveranciers volle orderportefeuilles
op. Helaas betekent
dit ook dat in de krappe markt van
schilders er een tekort aan vakkundig
personeel lijkt te ontstaan.
Ik hoop dat dit door de opleidingen
onderkend wordt, zodat in de
toekomst de talenten weer
beschikbaar komen.”
BOUWEN IN HET OOSTEN
15
׉	 7cassandra://50bxavDGJ9se67L3jJ69mmf1z-utRAD9PTOTjy5xScY=`̵ X䰱7X䰱7{בCט   {u׉׉	 7cassandra://L8v0g2dCp4zhb_Z5oGRijccMud3a3agRpZU_3rZvLg0 a`׉	 7cassandra://ZIcyB_fwK7_QX3v8JdenI9Q70Mzu37VteVzeD_lLl_8H`S׉	 7cassandra://VXOBz-BdCNRbpAeUURnRadXF6gxojQZHLYkNMa35rLI`̵ ׉	 7cassandra://NiMT7wXkiqOiVvRnn5oaB_haJUQgr3oLpMD9NAjP7wQ <͠X䰱7 ט  {u׉׉	 7cassandra://aDP8PaEHx8V1o7wfUJvlI3krmwLO7Nvh9TiYabvgY0A ;`׉	 7cassandra://5jitIxecEoE5QMo3sbfL-CUXeN3bxXTDhiZM3VIG4mkb`S׉	 7cassandra://nFH8sQII5YM_49oZnQ_wzNEQsqaBtT8jOF3SGzBQaPA`̵ ׉	 7cassandra://crrZwqXEiHNk77MmyyyyJOALZkWqhscF8n7UKbHngp0 "͠X䰱7!׉E0Bouwinvest
Veel interesse voor De Rokade
Vastgoed vermogensbeheerder
Bouwinvest verwacht dat de
belangstelling voor De Rokade
ruim voldoende zal zijn om de
huurappartementen binnen niet
al te lange termijn te verhuren.
Ontwikkelingsmanager Martin
Otten: “De oplevering zal in de
loop van het voorjaar plaatsvinden.
We hebben onlangs een
eerste informatiebijeenkomst
gehouden waar de plannen
enthousiast zijn ontvangen.
Overigens was er vanaf het
moment van de eerste planvorming
al interesse vanuit de markt.
Dat was ongeveer twee jaar
geleden. Toen zijn bouwbedrijf
Ter Steege en Bouwinvest met
elkaar in gesprek geraakt over
het project. De contouren van het
gebouw waren toen al duidelijk.
Wél vonden we de grootte van
de wooneenheden aan de forse
kant. In goed overleg en in nauwe
samenwerking zijn we tot een
definitief ontwerp gekomen waar
beide partijen goed mee konden
leven. De locatie aan de Loolaan
is “wereldberoemd in Nederland.”
Het wordt een prachtig pand. We
geloven er in. We verwachten met
name interesse van oudere stellen
waarvan de kinderen het huis
uit zijn. De appartementen zijn
uitgerust met veel comfort. Er is
gekozen voor een hoge kwaliteit
op het gebied van sanitair, keuken
en afwerking. Er zijn parkeerplaatsen
gecreëerd, kortom niets
staat meer in de weg voor een
succesvolle verhuur.”
׉	 7cassandra://VXOBz-BdCNRbpAeUURnRadXF6gxojQZHLYkNMa35rLI`̵ X䰱7"׉EWinselaar Steigers
Decathlon
Winselaar Steigers maakt snelle groei door
Ruim drie jaar geleden raakte Henry Winselaar door de aanhoudende crisis in de bouw zijn baan kwijt, na
jarenlang als uitvoerder in loondienst te hebben gewerkt. Dat was bepaald geen reden om moedeloos af te
wachten op wat eventueel zou komen.
“Ik besloot vrijwel direct om als
ZZP-er aan de slag te gaan en zelf
de hamer weer op te nemen”,
vertelt Winselaar. “Mijn klantenkring
die ik in een reeks van jaren
had opgebouwd, geloofden in
me en gingen voor een belangrijk
deel mee. Vorig jaar oktober
diende zich een uitdaging aan.
Ik kon het materieel van een
bedrijf overnemen. Samen met
mijn echtgenote Monique besloot
ik om daadwerkelijk door te pakken.
In de twee maanden daarna
hebben we beiden bergen werk
verzet en in februari is Winselaar
Steigers B.V. opgestart. We
runnen het bedrijf samen. Per 1
oktober jongstleden zijn we officieel
gevestigd in Enter; een regio
waar van oudsher veel klanten
van mij zitten. Ons bedrijf kan
een totaalplaatje aanbieden aan
opdrachtgevers. Dan hebben we
het over demontage, montage en
verhuur van steigers, maar ook
kunnen we bouwliften leveren
en desgewenst steigers geheel
inpakken.
Voor het transport maken we
gebruik van de diensten van
een vaste transporteur. Op dit
moment werken we met twee
vaste medewerkers een aantal
ZZP-ers. In piekdruktes kunnen
we opschalen tot 25 mensen.
We zijn dus best wel flexibel. In
de praktijk werken we door heel
Nederland.
Dit jaar hebben we ook al enkele
opdrachten in Duitsland uitgevoerd.”
Goede
relatie
“Het werk aan De Rokade is mede
te danken aan de goede relaties
die ik heb met de mensen van
de aannemer. Ik werkte zo af
en toe al voor Ter Steege en zo
werd ook deze opdracht aan mij
voorgelegd. In Apeldoorn omvat
de klus monteren, demonteren,
netten hangen en het plaatsen
van regenkappen op de steigers.
Er is in totaal zo’n 2700 vierkante
meter Tube Lock gemonteerd.
De Rokade is voor ons een mooi
project. Andere betrokken
partijen staan open voor advies
van ons en omgekeerd uiteraard
ook.
De bouw is goed georganiseerd.
Met uitvoerder Bert Blauw
kunnen we lezen en schrijven.
Veiligheid staat altijd voorop,
zoals het hoort. Onze steigerbouwers
waren goed te spreken
over het project.”
Positief
Henry Winselaar is positief
gestemd voor het jaar 2017. “We
hebben al behoorlijk veel werk in
voorraad, mede omdat er twee
doorlopende projecten zijn die
in ieder geval tot april duren. De
kleinere werken lopen eigenlijk
altijd wel door. Al ons materieel
is verhuurd. We huren eigenlijk
constant in en de druk ligt soms
behoorlijk hoog. Er is sprake van
piekdrukte en dat al zo vroeg in
het jaar.
De verwachting is dat er binnen
onze bedrijfstak het nodige gaat
veranderen. Elke steigerbouwer
zal zich opnieuw moeten certificeren
en dat geldt dus ook voor
ons. De aangepaste regelgeving
zal de nodige impact hebben.
Daarvan zijn wij overtuigd.”
BOUWEN IN HET OOSTEN
17
׉	 7cassandra://nFH8sQII5YM_49oZnQ_wzNEQsqaBtT8jOF3SGzBQaPA`̵ X䰱7#X䰱7"{בCט   {u׉׉	 7cassandra://W3a_SBrqVR4unE-sYpB8MxzyU2T35kxOiU3_-PG0P3M `׉	 7cassandra://SIWza5qT3GTKNvfZ0CqEoDvBkEDyfvmujoHyxIp2fsku`S׉	 7cassandra://5dwQGqWLHi7nE0CuNj_Aw6iMlQwUmMR5v7wNq-aA5ug(D`̵ ׉	 7cassandra://OlkA0CeRBUonujfyad3RFPHA0jgVOZsnL2ieAWc5qKM ͠X䰱7$ט  {u׉׉	 7cassandra://VhXsrbnTMnsGMEoO2a70ZXCbQkVyMw5tMwirctMnhmA z`׉	 7cassandra://rx_T4zeKy1t3y_SREp-H10_JX6EGsioJI2tlZCc8AU8d`S׉	 7cassandra://iBPA5JtN_h3eOsEtCeU0xT4B3QdDxbtdGq6h79KXtHg`̵ ׉	 7cassandra://2xoYgNzGCKkXmiHvfdr2Yrv63NU8syqUUDTRGAKctVk `͠X䰱7%׉E׉	 7cassandra://5dwQGqWLHi7nE0CuNj_Aw6iMlQwUmMR5v7wNq-aA5ug(D`̵ X䰱7&׉ETer Steege
Decathlon
De Rokade houdt de eer
van de Loolaan hoog
De Rokade is een schoolvoorbeeld van het werkgebied waarbinnen Ter Steege Bouw Vastgoed Apeldoorn
B.V. zich thuis voelt. Andries Tolman, Hoofd Vastgoedontwikkeling licht toe: “ Ter Steege Bouw Vastgoed
Apeldoorn B.V. is een zogenaamde bouwende ontwikkelaar. Het grootste deel van onze portefeuille is
dan ook gevuld met opdrachten van de eigen ontwikkelafdeling. Opdrachten voor de realisatie van grondgebonden
en gestapelde woningbouw in zowel de koop- als vrije huursector. Hierbij wordt regelmatig
samengewerkt met particuliere en institutionele beleggers.
Naast woningbouw realiseert
Ter Steege Bouw Vastgoed
Apeldoorn B.V. ook projecten
in de zorg en utiliteit. De locatie
aan de Loolaan in Apeldoorn is
in 2006 voor eigen rekening en
risico aangekocht met als doel
hier luxe koopappartementen
te realiseren. Door de crisis
was de vraag hiernaar echter
weggevallen. De vraag naar
vrije sector huurappartementen
is de laatste jaren echter
explosief gegroeid waardoor
begin 2015 contact is gezocht
met Bouwinvest. Enerzijds is dit
positief, maar anderzijds brengt
dit ook risico’s met zich mee.
Prijzen stijgen, levertijden nemen
toe en goed personeel zal steeds
moeilijker gevonden kunnen
worden. Desondanks is het erg
fijn dat dit soort luxe problemen
ontstaan na zeven zware jaren.
Karakteristiek pand
Projectleider Gertjan Teussink
licht op verzoek de technische
keuzes van De Rokade toe.
“Het project De Nieuwe Kroon III,
BOUWEN IN HET OOSTEN
19
׉	 7cassandra://iBPA5JtN_h3eOsEtCeU0xT4B3QdDxbtdGq6h79KXtHg`̵ X䰱7'X䰱7&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://5NPYLfnh2LO8RZ8Quy4WfzS7nWfc7l-XNtVa1vbp0vM !`׉	 7cassandra://FbT4EV4ZpNHrKR7RB_3UhNK58HQOdFX3hx5E3EdN5bML`S׉	 7cassandra://Ntcch12XuPuxSA7pqMChStzBqUxU5YQregpOdLcKxB8`̵ ׉	 7cassandra://I2XWwjSBvgrtmcgPbCQRgn7RK4hxM6KfC7L5haJUevE Y͠X䰱7(ט  {u׉׉	 7cassandra://0FfENUY56GUIDTBiAfv62LB-gnurCjsWwzEO53ay5dQ ͂`׉	 7cassandra://s6vzBiUW5_1dI-pxbn7-lpdto3XEEUfZz56xLf7toIoi`S׉	 7cassandra://NNRaUk_g-u8vrtQoTJR23alnB1VF0b_9vmTXKp9lIOs`̵ ׉	 7cassandra://5Y1BEkhaNhs2zwICnZPq8BxsDcFB6JjytN01HDZF8HU BF͠X䰱7)׉E׉	 7cassandra://Ntcch12XuPuxSA7pqMChStzBqUxU5YQregpOdLcKxB8`̵ X䰱7*׉EnTer Steege
De Rokade bestaat uit
39 appartementen met een
gemiddeld gebruiksoppervlak
van 97 m2
onderkelderd en heeft een
totaal oppervlak van 865 m2
. Het gebouw is geheel
. In
deze kelder bevinden zich de
bergingen voor de huurders en
zijn er twee riante fietskelders.
De buitenwanden van de kelder
zijn in het werk gestort. De
binnenwanden zijn opgebouwd
van kalkzandsteen elementen
gelijk als het opgaande casco.
De vloeren zijn uitgevoerd met
breedplaatvloeren, waarvan er
ca. 5500 m2
is verwerkt. Onze
piekbelasting ligt in maart. In
deze fase zijn we nog bezig met
het sluiten van de gevels en is
de afbouw al van start gegaan.
Het is een karakteristiek pand
met bijzondere details. Deze
zijn te zien bij de hoofdentree en
de bovenliggende balkons. De
hoofdentree krijgt zijn body
door het toepassen van zuilen
en balusters van Haddonstone.
Over Ter Steege
“Ter Steege Bouw Vastgoed Apeldoorn is ontstaan door de overname van de Veluwse Bouwonderneming
in 2007 door de Ter Steege Groep. Hiermee werd zij onderdeel van een familiebedrijf dat gedurende de
afgelopen 100 jaar uitgegroeid is tot een groep van zelfstandig opererende bedrijven, onderverdeeld in
de divisies: Bouw Vastgoed, Handel en Industrie. Ter Steege is een zeer solide en financieel stabiel familiebedrijf
dat klantgerichtheid en kwaliteitsbesef hoog in het vaandel heeft. De divisie Bouw met naast
Apeldoorn vestigingen in Rijssen, Hardenberg en Tiel is een totaalaanbieder die haar opdrachtgevers van
dienst kan zijn bij ontwikkeling, financiering, realisatie, beheer en onderhoud. Door onze integrale kennis
is Ter Steege in staat om van begin tot eind mee te denken met het vraagstuk van de opdrachtgever. Wil
een opdrachtgever op onderdelen gebruik maken van onze expertise, dan kan dat uiteraard ook. Met de
kernwaarden Betrouwbaar, Betrokken en Bekwaam wil Ter Steege een partner zijn, die afspraken nakomt
en handelt vanuit respect voor de ander en de omgeving. Conform het Fundament van Ter Steege Groep
handelt Ter Steege open, transparant en integer en streeft Ter Steege naar een prettige, persoonlijke en
langdurige relatie met onze klanten.”
BOUWEN IN HET OOSTEN
21
׉	 7cassandra://NNRaUk_g-u8vrtQoTJR23alnB1VF0b_9vmTXKp9lIOs`̵ X䰱7+X䰱7*{בCט   {u׉׉	 7cassandra://87ZWfE4iCHCWo-WdrVleuzM90YJNmf2_ZO5sm5cc-tg 4`׉	 7cassandra://YKhUk5SwaB0n8sckVlvkCE4AJyVhsMokWQ_E7sTajPM[/`S׉	 7cassandra://qe8YQCptlpQYY3HUIoSGN_sYtCPPCutIZGNhFLZLVTE`̵ ׉	 7cassandra://vf_5lBeNDYBIWpZ9gE6RwbU9ywUYU37HdFk3_xiO9ws <4 5͠X䰱7/ט  {u׉׉	 7cassandra://6W01pJuDW9WigpjEeHLNpy2K4ZVt3CkgHVlnJWZfZ8Y !`׉	 7cassandra://Wns98mMYX6X4y0QXoCyBbRdS97KvITWTIj2cRtXgvkQ9`S׉	 7cassandra://FOHPb_rBVucY-hqnRDiK9yYS1muhOCjxS1Ml3MdPyDA<`̵ ׉	 7cassandra://UdjARRG4uRjP1i-oOyKkjMTysVttEw-OctDifPw_E98́	\͠X䰱70׉ETer Steege
De gevel wordt in drie verschillende
manieren uitgevoerd. De plint
en een gedeelte bij de entree
worden gestuct. De sprong
in de voor- en achtergevel
worden gekeimd en het overige
opgaande werk is schoon
metselwerk. Boven de kozijnen
wordt hanenkam metselwerk
toegepast waarin een sluitsteen
is opgenomen.
De goot wordt voorzien van
gedetailleerde getimmerde
sierlijsten welke exact overeenkomen
met de randen van de
prefab balkons. Kortom een
pand wat de eer van de Loolaan
hoog houdt. Aangezien het pand
uit eigen ontwikkeling tot stand
is gekomen heeft Ter Steege
Bouw Vastgoed samengewerkt
met de architect om zo tot
een goed ontwerp te komen.
Gaandeweg het project zijn nog
kleine details aangepast voor
een beter eindresultaat.
Deze zijn allen in samenwerking
met de architect
besproken om geen inbreuk
te doen in het optisch ontwerp.
De bouw loopt vooralsnog zeer
voorspoedig.
Als projectteam hebben we
veel overleg waardoor valkuilen
en risicopunten vroegtijdig met
elkaar worden besproken en
uitgewerkt. Samen met onze
onderaannemers en leveranciers
hebben we een transparante
samenwerking waar we elkaar
ondersteunen in het behalen van
het beste resultaat.”
Appartementencomplex De Rokade
Onderstaande bedrijven zijn betrokken bij de realisatie van
appartementencomplex De Rokade te Apeldoorn;
Opdrachtgever: Bouwinvest, Amsterdam. Hoofdaannemer: Ter Steege Bouw
Vastgoed, Apeldoorn; Architect: Friso Woudstra Architecten BNA, Vorden;
Constructeur: Aveco de Bondt, Holten; Nuts- en aansluitingen: Liander; Water:
Vitens; CAI: KPN; Media: Volker Wessels; Uitzetten: Ter Steege Bouw Vastgoed,
Apeldoorn; Grondwerk, buitenriolering, drainage, beplanting, terreininrichting:
Sweco, Arnhem: Steigermaterieel: TS Materieel, Rijssen; Montage
steiger: Winselaar Steigers, Wierden; Steigertekeningen en berekeningen:
Vogels, Helmond; Afvalcontainers: Ten Brinke Rijssen, Houten; Bouwplaats –
schoonmaak keten: Voortman Schoonmaak, Rijssen; Bouwplaaats beveiliging:
VPSitex, Den Haag; Beton, wapeningsstaal, Monoliet keldervloer + wanden:
Augustinus, Ochten; Vloeivloer: Faber beton,Zoeterwoude; Kalkzandstenen
wanden: Calduran: Hardewijk; Kalkzandsteen V-blokken kelder, Gevelstenen,
spouwisolatie: Raab Karcher,Apeldoorn; Lijmwerk kalkzandsteen, metselwerk
onderaann.: Rikkert, Enter; Metselmortel: Bruil, Ede; Gevellat., geveldr. En
BW-steun: Vebo Staal BV, Bunschoten; gas-beton binnenwanden, lijmwerk
kalkzandsteen, metselwerk onderaann.: Rikkert, Enter; Prefab schoorstenen:
Likusto, Rijssen; Liftput/pompput: Martens prefab beton, Oosterhout;
Breedplaatvloeren: Orion Beton BV., Enschede; Prefab balkons, galerijen,
trappen: Multicom BV, Kampen; Prefab betondorpels + spekbanden: Jannink
beton, Hoge Hexel; Hanekammen: Röben Nederland, Hardenberg; Prefab kap:
Witzand bouwmaterialen BV, Vriezenveen; Prefab kap montage: Tifa Huiskes,
Tubbergen; Gevelbetimmeringen: Ter Steege Bouw Vastgoed, Apeldoorn;
Staalconstructie: W & K metaalbewerking: Rijssen; buitenkozijnen, binnenkozijnen
incl H&S-werk, beglazing en Duco toproosters: Westerveld en
Nederlof, Breedenbroek; Stalen binnenkozijnen + deuren: Svedex, Varsseveld;
Hang en sluitwerk binnen, deurdrangers en cilinders: Mastermate, Apeldoorn;
Dakpannen legger: B & B totaaldak Bv, Rijssen; Stucadoorswerk, tegelwerk,
cementdekvloeren + anhydriet: Rikkert, Enter; Briefkasten en belpaneel; BBK,
Ede; Keukens: Bribus Keukens, Dinxperlo; Sanitair, WTB en E-installaties:
Installatiebedrijf G. van Dam, Rijssen; Vloer-bedekkingen: Rikkert/Abeln
stoffering BV., Almelo; Liftinstallatie: Schindler Liften, Den Haag.
22
BOUWEN IN HET OOSTEN
׉	 7cassandra://qe8YQCptlpQYY3HUIoSGN_sYtCPPCutIZGNhFLZLVTE`̵ X䰱71׉EMulticom
Decathlon
Multicom verwacht sterke groei
Multicom uit Kampen, gestart door Alex Vlietmanen Adrie Marsman in 2000, is gespecialiseerd in prefab
betonproducten. De werkzaamheden omvatten het verzorgen van de planning, engineering, productie
en levering van deze producten. Dit alles vindt plaats vanuit één centraal punt.
Directeur Alex Vlietman: ‘Hierdoor
hebben onze afnemers altijd slecht
één aanspreekpunt hebben voor
alle producten. Dit wordt door onze
klanten als groot voordeel gezien.
Dat geldt eveneens voor het kunnen
combineren van verschillende
betonproducten en het advies
hierover dat voor dat ene speciale
project het meest geschikt en economisch
het beste is.
Dit advies is onafhankelijk en objectief,
zonder de nadruk te leggen
op de producten van welke fabriek
dan ook. In 2007 hebben we het
zusterbedrijf A&A opgericht dat
een aantal van deze producten
in eigen beheer produceert. Een
betonfabriek die met de kwaliteitskeurmerken
KIWA en CE zijn
producten maakt, zoals prefab balkons,
galerijen, trappen, bordessen,
kolommen , etc. Inmiddels zijn wij
adviseur/co-maker van diverse aannemers,
waaronder de Ter Steege
Bouwgroep. Onze adviezen volgen
meestal voor de uitwerking van de
projecten, waardoor de optimale
samenstelling voor de engineering
wordt bepaald, wat zowel financieel
als kwalitatief ten goede komt aan
de uitvoering van de projecten. De
grootste doelgroepen voor ons zijn
dus ook de uitvoerende partijen en
dat zijn de aannemingsbedrijven.
De bedrijven Multicom en A&A
gezamenlijk hebben momenteel
vijftien medewerkers. Een aantal
dat tijdens de crisisjaren slonk
en nu weer groeiende is”, aldus
Vlietman.
Hechte samenwerking
Volgens Vlietman is met Ter
Steege al jarenlang een hechte
samenwerking opgebouwd op het
gebied van advisering en levering
van betonproducten. “Ook bij dit
project zijn wij vanaf het begin
betrokken geweest. Wij hebben
BOUWEN IN HET OOSTEN
23
׉	 7cassandra://FOHPb_rBVucY-hqnRDiK9yYS1muhOCjxS1Ml3MdPyDA<`̵ X䰱72X䰱71{בCט   {u׉׉	 7cassandra://pP_N6xkrS3yxaXOMoZWFXA-e2iQpJAv1UOwL-mBcLFE b`׉	 7cassandra://rDSHt4sKcuTWsZXMi9WUh_zwN3jY9ge3K18qJ_J3mVE=`S׉	 7cassandra://YFNUh6IRxzGqGY_tzidStJl8xvTMIyiDVM4Lm6E6Gl4`̵ ׉	 7cassandra://cxUHAsyDQcG8-seLpOlMR7ONNdAoM-vRszfXUsIKUVoZ͠X䰱73ט  {u׉׉	 7cassandra://heKI6jz5smH-m_ipJ90LsHrh4uFzFfi-9nA4YWbDMk0 v`׉	 7cassandra://jj1maxJ2IZYwtGhooW1sABdhcZQpQnJzyj_mC_tQDAoe{`S׉	 7cassandra://8dQ6vSVTCs7TSJ2PSAYeHI2qHW6r8ehUh0r1AfDTSK8`̵ ׉	 7cassandra://XTMwNlq3zz4V-hAZX-gRmDaNFoKoin1jeFc8gYjMsvw ŷ͠X䰱74׉EfMulticom
de prefab betonnen balkons ,
trappen en wanden geproduceerd
en geleverd. In totaal circa 400 m2
aan oppervlak. Door de goede en
vakbekwame afstemming tussen
Sterke groei verwacht
De huidige markt is gespannen
door de grote achterstanden in
woningen en woon-zorg capaciteit;
ontstaan door de crisisjaren, vertelt
Voor de periode daarna is het de
verwachting dat deze toename
eerst stabiel zal blijven waarna het
iets zal afnemen. De vraag zal dan
weer in evenwicht komen met het
Ter Steege en Multicom is het project
onder ideale omstandigheden,
zowel bij Multicom als ook bij A&A,
gerealiseerd. Gebaseerd op onze
werkzaamheden sprong er één
aspect uit, namelijk de detaillering
van de balkons. Vooral de voorrand
was een uitdaging om technisch
en kwalitatief te realiseren. Al
met al een heel mooi detail
waaraan veel tijd besteed is om
het architectonische aspect ook
technisch uitvoerbaar te krijgen.”
Vlietman. “ De vraag naar zorginstellingen
neemt enorm toe
door de transitie van de zorg van
overheid naar de gemeenten.
Dit zorgt voor een aanzienlijke
toename in volume de komende
tijd.
Door de achterstanden verwachten
wij de komende tijd een sterke
toename van productie, een
stijging van ongeveer twintig
procent ten opzichte van vorig jaar.
aanbod. We zien een grote
toename in samenwerkingsverbanden
( co-makers).
Er wordt steeds vaker met vaste
relaties gewerkt, wat zowel de continuïteit
alsook de kwaliteit bevordert.
Samen met innovaties zoals
BIM en lean bouwen wordt het
bouwen steeds efficiënter.
Dat geeft vertrouwen voor alle
bouwgerelateerde ondernemingen
voor de toekomst.”
24
BOUWEN IN HET OOSTEN
׉	 7cassandra://YFNUh6IRxzGqGY_tzidStJl8xvTMIyiDVM4Lm6E6Gl4`̵ X䰱75׉EWesterveld & Nederlof
Decathlon
Westerveld & Nederlof plukt
vruchten van ketensamenwerking
Al bijna 75 jaar staat Westerveld & Nederlof uit Breedenbroek bekend als dé expert op het gebied van
kwalitatief timmerwerk. Samen met Weneko Kunststoff en behoort het bedrijf volgens verkoopmedewerker
Maarten Zwienink tot een van de grootste producenten van houten kozijnen, kunststof kozijnen en
gevelelementen in Nederland. Het familiebedrijf zet zijn hoogwaardige technische kennis en jarenlange
ervaring graag in op basis van Co-makership. Pro-actief, afgestemd op een op maat gemaakt kwaliteitsproduct.
Momenteel zijn er circa 140 mensen werkzaam voor het bedrijf.
Zwienink: “Ons werkgebied bestaat
in principe uit heel Nederland maar
we zijn veel te vinden in de nieuwbouw
groeilocaties zoals onder
andere in Nijmegen/Lent, Utrecht
en Amsterdam. De aannemers
waar wij voor werken zijn de
grote en middelgrote partijen.
Wij hechten veel waarde aan
orte lijnen en stimuleren de eigen
verantwoordelijkheid van de werknemer.
Zelden werken we maar één
keer voor een opdrachtgever en we
staan bekend als een prettige partij
in de omgang die datgene nakomt
wat hij zegt en niet voor zijn
verantwoordelijkheid wegloopt.
Nieuwe opdrachtgever
Ter Steege was ons als aannemer,
behalve van naam, niet bekend.
Maar soms wordt je als relatie
meegenomen van bedrijf naar
bedrijf en dat is ook hier het geval
geweest. Het compleet doorlopen
traject is van beide zijden als prettig
ervaren en inmiddels lopen er
meerdere offertes die tot mooie
opdracht gaan leiden. Wij
draaien onze hand niet om
voor 240 appartementen of
300 woningen maar deze
39 appartementen behoren
ondanks het geringe aantal
appartementen toch tot onze
groter projecten. Dit project
echter, zoals wij gewend zijn van
de ontwerpen van Friso Woudstra
Architecten, bevat alle onderdelen
die het tot een mooi maar
gecompliceerd project maken.
Seriematige kozijnen zijn in dit
project onderverdeeld in kozijnen
met en zonder geluidswerende
beglazing, suskasten en dubbele
Dit jaar vieren wij ons 75 jarig bestaan met een groots feest, meerdere open dagen voor oud medewerkers,
scholen en iedereen die geinteresseerd is wat wij allemaal kunnen.
BOUWEN IN HET OOSTEN
25
׉	 7cassandra://8dQ6vSVTCs7TSJ2PSAYeHI2qHW6r8ehUh0r1AfDTSK8`̵ X䰱76X䰱75{בCט   {u׉׉	 7cassandra://PchvvXlmwAUDesz9Khy88xCV0DC43uezVvprtk0trpQ `׉	 7cassandra://obspqxQtjvM6XiWKLD8lx5PRmXPhOsIno4A-Zw8BC6MN`S׉	 7cassandra://pOnqjjWL1Y06YaKamPP6BYg5ep29yZJge-07lR5X2Go`̵ ׉	 7cassandra://B8XGIpZP2WVoqqdicaw63t1jeIEGkNu5OtG0l4_j5cEIZ͠X䰱77ט  {u׉׉	 7cassandra://zu44Cdk-VmHlihFv_Q4eXT1QxOL8NAx-q2cFG53zucI }`׉	 7cassandra://h6_kPM0sjcUCJVemb6vEYgTqDPKDYtjzsLi6DUn6cRwo$`S׉	 7cassandra://0OstLYKcxo7rFmJ9y9VL1Gp1GaJNzi2MF6qBHgGA4qc!``̵ ׉	 7cassandra://yUNAMk8TSzw_NSWEpCrLCLB-7peTmti80qmbaGnlJrM x͠X䰱78׉EWesterveld & Nederlof
kaderdichting maar ook kozijnen
met zonwerende beglazing. Alle
294 buitenkozijnen zijn af fabriek
voorzien van een aflaklaag,
beglazing, opplakroeden en
weldorpelsen weldorpels op
de ramen. Er zijn 194 deuren
opgenomen, draaikiepdeuren en
“normale” deuren waarbij samen
zorgvuldig naar de toepassing en
functie van de deur is gekeken.Wij
zijn bekend met de karakteristieke
ontwerpen van Friso Woudst. Deze
ontwerpen vragen meer van een
timmerbedrijf dan een gemiddeld
woningbouwproject. Het trok onze
aandacht omdat er een redelijke
mate van seriematigheid in de
gevel zat.”
Expertise meegenomen
“Ter Steege heeft onze expertise
meegenomen in tal van facetten
en getracht zoveel mogelijk van
onze voorstellen mee te nemen.
Sommige aanpassingen waren
noodzakelijk om het product
vloeiend door ons proces te laten
verlopen zoals eenheid in de
rekopbouw. Andere zaken zoals
de afwijkende afschuiningen van
ramen en roeden hebben we
gehandhaafd. In zo’n proces is
het belangrijk met elkaar mee te
“veren”, niet op je strepen te staan
en elkaar helpen om tot een
gezamenlijk eindproduct te
komen. Dit project heeft zowel in
de werkvoorbereiding als in de
productie prima gelopen. Het
project zou in basis uitgevoerd
worden als een bi-color project.
Dat wil zeggen dat de buiten en
binnenzijde van de ramen, deuren
en kozijnen niet in dezelfde kleur
gespoten worden. Wanneer je
zoals Ter Steege wel graag een
afgelakt product wilt en dus in
principe dus geen schilder meer
op het werk verwacht, moeten
onze producten in twee kleuren
gelakt worden. Dit zou een
omvangrijke klus worden waar
onze productie normaliter niet op
is ingericht. Het laten vervallen van
deze optie was voor ons dan ook
een meevaller.”
Samenwerken
Gevraagd naar zijn mening over
de huidige markt vertelt Zwienink:
“Allereerst mogen we trots zijn op
de wijze waarop we in crisistijd als
producent het hoofd boven water
hebben kunnen houden. Daar
waar menig toeleverancier haar
deuren heeft moeten sluiten,
zijn wij er uiteindelijk sterker
uit gekomen. We hebben de
afgelopen vijf jaar fors ingezet
op partnership en ketensamenwerking.
En daar plukken we nu
duidelijk de vruchten van. Het
aantal partijen waar we voor
werken is afgenomen en het
aantal projecten en de grootte
hiervan is toegenomen.
Onze gezamenlijke omzet is
inmiddels meer dan 30 miljoen
euro en langdurige partnercontracten
liggen hier grotendeels
aan ten grondslag.
Onze opdrachtgevers willen met
hetzelfde team van bedrijven
woningen realiseren die gebouwd
worden volgens een standaard
detaillering. In een team is, behalve
de gebruikelijke partijen als een
metselaar, casco-leverancier,
W- en E installateur, dus ook een
kozijnen-leverancier opgenomen.
Deze samenwerking maakt
het bouwproces efficiënter.
Engineering en tekenwerk kan
sneller verlopen door repetitie, en
de planning kan strakker worden
georganiseerd door de opgedane
ervaring.
Voor elke productgroep zoekt de
aannemer vaak twee partijen, zodat
er altijd een capaciteitsreserve is.
In deze opzet is transparantie
het sleutelwoord; er kan open
onderhandeld worden over de
begroting en de partijen gunnen
elkaar een marge. De laagste prijs is
niet meer het beslissende criterium
zoals dat zo vaak het geval was.
Deze vorm van samenwerking legt
ons ook bepaalde verplichtingen
op, aannemers melden ruim van
te voren hun projecten aan en wij
reserveren dan capaciteit ook al is
er geen 100% zekerheid dat het
project doorgang vindt.”
26
BOUWEN IN HET OOSTEN
׉	 7cassandra://pOnqjjWL1Y06YaKamPP6BYg5ep29yZJge-07lR5X2Go`̵ X䰱79׉E׉	 7cassandra://0OstLYKcxo7rFmJ9y9VL1Gp1GaJNzi2MF6qBHgGA4qc!``̵ X䰱7:X䰱79{בCט   {u׉׉	 7cassandra://o0wN4rkqnai7COv2tWNe-yuZcfkiizKl4rTn7EBeQEE `׉	 7cassandra://J6szhWyNuw9roMXn3SXV36DrAXmJPCr17WJv1XcP-EIV`S׉	 7cassandra://-3XkcvvUDXt5Y5eYgcts1MOo11NsDlbqEGWrsAOS0EM `̵ ׉	 7cassandra://6dvBBENbgUERu-8h9_LD8Qc9ixdXt-uiP3FpzvzZqtw (p͠X䰱7;ט  {u׉׉	 7cassandra://s1JvuXWnYGBztcVtt7HcLCtucK4dFSfAmKGY9cvwH90 p"`׉	 7cassandra://z7MX2NJgiDOX10yuCsfP9Lv_JJOWuchonvvtlzH8Chk\`S׉	 7cassandra://YONlyV12KOa_P2ox1zTvxO3kcLgnoYPxOwRCI-CXniE:`̵ ׉	 7cassandra://cj6ZThY1baJbJGAoez4F2CpUhOYHx_CQOVomTpmrelwͺ]
N͠X䰱7<׉E׉	 7cassandra://-3XkcvvUDXt5Y5eYgcts1MOo11NsDlbqEGWrsAOS0EM `̵ X䰱7=׉EJan Steggink (44) is geboren en getogen in het Twentse Reutum. Samen met zijn echtgenote Maaike, drie zoons en
dochter vormt hij een gelukkig gezin. Tien jaar geleden startte hij zijn eigen onderneming; Stegginkinfra Projectmanagement
en Advies. Hij woont en werkt op het erf van een oud boerderijtje. Eigenhandig heeft hij de woning
omgebouwd tot een warm onderkomen. En daar waar vroeger het vee aan de ketting stond herrezen kantoren en
een wegenbouwlaboratorium. Zijn privé- en zakelijke leven lopen compleet door elkaar. Dikwijls ervaart hij dat als
fantastisch, Soms is het iets minder, want er is altijd volk om het huis, maar zo ging dat vroeger ook: een vorm van
mantelzorg, met mekaar en veur mekaar.
“Beurs 2.0”
De wereld om ons heen
verandert continu, de sector
genaamd infra, daarmee ook.
Om als ondernemer succesvol
te zijn en blijven, moet je in staat
zijn om doelmatig op deze
veranderingen in te spelen.
“It’s not the strongest of species
that survive, nor the most
intelligent, but the one most
adaptable to change”.
Je beschikt over de juiste vaardigen
wanneer je kunt anticiperen
op deze verplaatsingen in de
branche. Producten worden
anders aangeboden, digitalisatie
speelt hierbij de hoofdrol. Maar
ook marketing komt steeds vaker
om de hoek kijken. Offertes
zien er anders uit, digitaler en
actiever. Maar ook het visueel
maken van video’s, animaties en
afbeeldingen voeren de
boventoon.
Keuzes
Veel valt en staat met het maken
van keuzes. Het proces dat
keuzes maken heet, kies je niet
bewust, het is er ‘gewoon’. Je
kiest er ook niet voor om het
altijd druk te hebben, om te
kiezen voor je gevoel of emoties.
Dat wordt voor een groot deel
bepaalt door passieve keuzes
of sociale normen.
Ik heb hier eens dieper over
nagedacht, wij kiezen als mens
gedachteloos voor het ‘meer en
meer’, zonder over de gevolgen
na te denken. Wat gebeurt er
allemaal (of niet) als je keuzes
maakt? Als je hier niet bewust
van bent, zijn veel beslissingen
gebaseerd op ‘wel-of-niet-keuzes’,
waar het antwoord maar al te
vaak “ja” luidt. Met als gevolg nog
meer drukte, of onszelf
verplichten om dingen te doen
waar we niet écht achter staan.
Aandacht
Aandacht voor de klanten wordt
tegenwoordig op een andere
manier ingevuld. Wij hebben
er dit jaar bewust voor gekozen
om niet actief op de Infra
Relatiedagen in Hardenberg te
staan. Na drie jaar in hal 1 op
stand 119, lopen we dit jaar als
bezoeker rond op de beurs.
Maar waarom deze keuze? Ik
werd als persoon, en dus als
bedrijf Stegginkinfra, moe van de
beurs-stress; het inrichten van de
stand, welke giveaways dit jaar,
welke gadgets vinden mensen
mooi, wat is trendy, wat is mooi.
Ik zie het als de Hello Goodbye
momenten, heel veel gesprekken,
maar niet echt kunnen luisteren
naar wat er wordt gezegd. Het
zijn de korte gesprekken die de
boventoon voeren:
‘nog druk?’ ‘mag niet klagen’
‘ja, loopt mooi’ ‘recessie hè’
‘markt trekt wel iets aan, wordt
wel iets beter’ ‘nog wel veel
honger op de markt, maar ja.. de
infra loop altijd achter de bouw
aan’
Het pleasen en teasen gedrag.
Ik heb bewust gekozen er dit
jaar niet aan mee te doen.
Stegginkinfra benadert dit jaar
haar warme klanten, één-op-één
gesprekken met de mensen waar
wij mee samenwerken. Kennen
we onze opdrachtgever eigenlijk
wel, en vice versa?
Wij benaderen onze klanten
door de ABC-formule: Aandacht,
Een nieuw gezicht, een nieuwe visie. Het komende jaar zal Jan Steggink
onder het motto “Aj d’r bint moj d’r ok wea’n” de lezer verrassen met zijn
kijk op het (bedrijfs)leven.
Betrokkenheid en Communicatie.
We moeten organisaties veel
meer gaan zien als een mens.
Mensen hebben aandacht nodig,
daarvan gaan ze groeien en presteren
ze beter. Wij willen u graag
die aandacht geven.
Eind 2016 hebben we onze klanten
uitgenodigd op ons werkerf
in Reutum. Onze eigen beurs: de
Beurs 2.0. Waar mensen warm
worden ontvangen en ze aandacht
krijgen, waar ambachtelijke
lekkernijen klaar staan, waar ze
een kerstboom meekrijgen van
ons.
Begin 2017 zijn we het jaar
gezond begonnen met de fruitmanden
met daarin de arbeidsvitamines
voor het nieuwe jaar.
Persoonlijk door ons langs
gebracht. Aandacht
is het mooiste
compliment dat
je iemand kunt
geven.
COLUMN
׉	 7cassandra://YONlyV12KOa_P2ox1zTvxO3kcLgnoYPxOwRCI-CXniE:`̵ X䰱7>X䰱7={בCט   {u׉׉	 7cassandra://0x5OYBCrYqwxZ_FyXnpRNK4R_TKVOhcHWnPsJPhJzmY `׉	 7cassandra://gK5Gj28hCBY4Pa8nrMm0Z2alGy612sKkcT3iGZObIhkpc`S׉	 7cassandra://fanrSeG18Ghdm7U1gz0a6x83_KmPlm5RHCj1g1huCO4!x`̵ ׉	 7cassandra://kGZp-Mw2SHVgzZOxiikgzdIcKvnSjiWt4hdVEcLqBUI N͠X䰱7?ט  {u׉׉	 7cassandra://EZgqpHOHAxbeQXG2lJy_bAMF-EtvJvkRWhkd-80hg7k X^`׉	 7cassandra://VuFj7_41OqwB50gsDdwM9z_wzqQmRMCJUVPnwDhz2y8U`S׉	 7cassandra://pWV4oYA2nUEW1yUKY9g3FKD1DRKGU-AoctViu_o2yIs^`̵ ׉	 7cassandra://09pA_lJ3dlbAIp49sChv5I3jdTEMZfQLI1AwEO3gfhQ d͠X䰱7@׉ELetTec Solutions
LedTec Solutions
No nonsens in LEDland
Koos Lemstra uit Sneek is een kleurrijke ondernemer. Een kleine zeven jaar geleden verkocht hij zijn
succesvolle Lemstra Groep, speler in de technische uitzendbranche, om zijn dromen na te jagen in Latijns
Amerika, om precies te zijn in Brazilië. Met een partner was hij actief in de onroerend goed wereld. Hij werd
gegrepen door de enorme energieverspilling die het land kenmerkt.
Lemstra: “Brazilië kent in bepaalde
periodes van het jaar een gemiddelde
temperatuur van veertig
graden Celsius en een gemiddelde
luchtvochtigheid van boven de
negentig procent. Energiebedrijven
kennen een zeer grillig beleid daar.
Soms werden prijzen verhoogd
met tientallen procenten. Mensen
in Nederland klagen vaak over van
alles en nog wat, maar geloof mij:
het is hier gewoon Disneyworld
vergeleken met Latijns Amerika.
Samen met mijn zakenpartner ben
ik me gaan oriënteren op energiebesparing
om minder overgeleverd
te zijn aan grillen van energieleveranciers.
Om het kort samen te
vatten: even later realiseerden we
met LeDTeC ( waarbij TeC staat
voor Techniek en Consultancy, red.)
ons eerste grote project. LED verlichting
in het Porto Diaz ziekenhuis
in Belem.
Toen ik twee jaar geleden terugkeerde
naar Nederland heb ik de
draad hier opgepakt. Ook in ons
land hebben we nog een wereld te
winnen. Denk alleen maar aan de
klimaatdoelen die we ons in Parijs
gesteld hebben. Omdat zaken
doen in Brazilië en Nederland nogal
verschilt hebben we onze werkwijze
aangepast en een dosis Hollandse
nuchterheid toegevoegd aan de
kwalitatief reeds goede verlichting.
In de praktijk komt het erop
neer dat we voor een potentiele
opdrachtgever een scan maken
van zijn huidige energieverbruik op
verlichtingsgebied. Daarna volgt
een investeringsvoorstel vergezeld
met een terugverdientermijn. In
het gunstigste geval zal dat na ruim
een jaar zijn, maar meestal begin
het verdienen na twee jaar. Zo’n
overzicht bestaat uit een A4-tje
met een duidelijke, heldere uitleg.
Verwacht geen uitgebreide rapportages
en zwaar geformuleerde
onderbouwingen. Opdrachtgevers
willen maar een paar dingen weten.
Wat is de investering en wat levert
30
BOUWEN IN HET OOSTEN
׉	 7cassandra://fanrSeG18Ghdm7U1gz0a6x83_KmPlm5RHCj1g1huCO4!x`̵ X䰱7A׉ELedTec Solutions
Decathlon
het op qua besparing en milieuwinst?
We hanteren korte lijnen.
Opdrachtgevers hebben met
mij en met projectleider Chato
Dijkhuis te maken. We zijn direct
aanspreekbaar.”
Voordelen
Volgens Koos Lemstra zijn de voordelen
van LED verlichting onomstreden.
“Men kan direct besparen
op elektra kosten, LED heeft een
extreem lange levensduur en kent
geen infrarode straling, dus geen of
zeer weinig warmte afgifte.
Alleen daar al bespaar je op het
gebied van airconditioning minimaal
0,2% op de kosten. Ook kent
LED geen ultraviolette straling, dus
geen verkleuring papier, kleding in
bijvoorbeeld winkelbedrijven. En
bijvoorbeeld wat te denken van
de voordelen van het werken bij
daglicht? Een autospuiterij hoeft
zijn auto’s hoeven niet meer naar
buiten te rijden voor de kleurbepaling.
Rapporten hebben
uitgewezen dat de arbeidsproductiviteit
in kantooromgevingen
bij een goede
verlichting aantoonbaar stijgt.
LedTec Solutions (heeft inmiddels
diverse projecten gerealiseerd, van
een sportschool in Friesland tot
slagerij Appie van Uum in Zevenaar.
We hopen binnenkort ons gezicht
meer te laten zien in Overijssel.”
Over LedTec Solutions
LedTec Solutions is gevestigd in Sneek en heeft als doelstelling opdrachtgevers te laten verdienen door te besparen
met gezondere verlichting. Het bedrijf meldt een no nonsens onderneming te zijn met korte communicatielijnen.
LedTec solutions is importeur, bezit een eigen research en development afdeling en is leverancier van kwalitatief
hoogwaardige LED verlichting. Doelgroepen zijn onder andere ziekenhuizen, kantoorgebouwen, appartementencomplexen,
horeca, winkelbedrijven, woningen, parkeergarages, industriële gebouwen als werkplaatsen, voedingsmiddelenindustrie
en aanverwante.
BOUWEN IN HET OOSTEN
31
׉	 7cassandra://pWV4oYA2nUEW1yUKY9g3FKD1DRKGU-AoctViu_o2yIs^`̵ X䰱7BX䰱7A{בCט   {u׉׉	 7cassandra://sxAGO_QNqWw_hwqZiPQXzd0rWdKXAykT9zZ1Oqjx3No  `׉	 7cassandra://2Ffs0z0YIMnPtM4CUl9qOV5i_DxmysgR1brcK5R8-OEy`S׉	 7cassandra://wKs_BC1N5sc0xX0l3jWnsPNvnuSqe3n8no9LSieS-vQ*7`̵ ׉	 7cassandra://KK4TntldKpsqhBNMVBDueZz-dzJKq68NfnWVkoOsKkQ ]d͠X䰱7Cט  {u׉׉	 7cassandra://4VFR5HBYzV5osUWT8XqNlMQQshTDMcCxZqZr_dz5Cp8 `׉	 7cassandra://tkvfQQ2rvgu1symfblPha4riIkZdJdZG2ik4rz9uS1Ao_`S׉	 7cassandra://OTESQZO7OAlzJCtHhwHI-wndVB7oV9EozVIEaZMB1rE"`̵ ׉	 7cassandra://X6NExLcirlf8bdeAGn9bh4vSkW6Ie89cR7wMY2VDy64 7hb͠X䰱7DנX䰱7 B"9ׁHhttp://tel.nrׁׁЈנX䰱7 	B9ׁH 'mailto:chantal.vanmil@kienhuishoving.nlׁׁЈנX䰱7 y9ׁH $http://www.kienhuishoving-academy.nlׁׁЈ׉E׉	 7cassandra://wKs_BC1N5sc0xX0l3jWnsPNvnuSqe3n8no9LSieS-vQ*7`̵ X䰱7E׉EKienhuisHoving informeert
Splitsing vergunningplicht
voor bouwen
Op grond van het wetsvoorstel Invoeringswet Omgevingswet wordt de vergunningplicht voor bouwactiviteiten
straks heel anders ingericht. De regeling zoals wij die nu kennen uit de Wabo wijzigt hiermee.
De vergunningplicht voor bouwen wordt ‘opgeknipt’.
Systeem onder de Wabo
Een aanvraag wordt onder de Wabo zowel
getoetst aan de technische regels uit het
Bouwbesluit 2012 als aan de bouwregels
uit het bestemmingsplan, de bouwverordening
en welstandseisen die zijn
uitgewerkt in de welstandsnota.
De combinatie hiervan bepaalt of er een
vergunning nodig is. Daardoor kan het
zijn dat er alleen om ruimtelijke redenen
(bestemmingsplan of welstandstoets) een
vergunning nodig is, terwijl er dan ook
(onnodig) wordt getoetst aan de
technische regels. Of andersom: een
vergunning is nodig vanwege de
technische regels, terwijl er dan onnodig
wordt getoetst aan de ruimtelijke regels.
Door de vergunning ‘op te knippen’ in een
technische vergunning en een ruimtelijke
vergunning, kan voorkomen worden dat
er onnodig aan regels wordt getoetst.
Opknippen bouwactiviteit onder de
Omgevingswet
In de nieuwe opzet wordt de vergunning
voor de bouwactiviteit ‘opgeknipt’ in een
technische vergunning en een vergunning
in verband met het omgevingsplan.
Het omgevingsplan bevat straks de
gemeentelijke regels over de fysieke
leefomgeving. Daarin worden ook de
bouwregels gebundeld die nu nog in
bestemmingsplannen, de bouwverordening
en de welstandsvereisten uit
de Wabo en Woningwet zijn vastgelegd.
De regels voor technische bouwkwaliteit
worden in het Besluit bouwwerken leefomgeving
opgenomen. Daarin worden
ook de bouwactiviteiten aangewezen
waarvoor, met het oog op een preventieve
toets aan die technische regels, een
omgevingsvergunning nodig is.
Met de nieuwe opzet wordt per toetsingskader
bepaald voor welke activiteit een
vergunning nodig is.
Betere afstemming mogelijk
Het wordt daardoor mogelijk om
vergunningsplichtige bouwactiviteiten
beter af te stemmen op de regels voor
technische bouwkwaliteit en de regels
uit het omgevingsplan voor het bouwen.
Voor initiatiefnemers betekent dit dat er
dan niet meer onnodig wordt getoetst
aan het omgevingsplan of aan het Besluit
bouwwerken leefomgeving. Dat scheelt
in het aanleveren van gegevens. Als
voor een bouwplan zowel een technische
vergunning als een vergunning vanwege
het omgevingsplan nodig is, kan die
in één keer worden aangevraagd.
De aanvrager kan er ook voor kiezen om
de activiteiten na elkaar aan te vragen.
Zo kan eerst duidelijkheid worden
verkregen of een bouwplan wel voldoet
aan het omgevingsplan of dat er ten
behoeve van het bouwplan van het
omgevingsplan kan worden afgeweken,
voordat het bouwplan technisch wordt
uitgewerkt, aldus volgt uit de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel.
Inwerkingtreding is op dit moment
voorzien in het voorjaar van 2019.
Tijdens onze relatiedag op 11 april 2017
zullen wij nader ingaan op deze en andere
belangrijke voorziene wijzigingen,
zodat u weet wat u te wachten staat.
Zie voor meer informatie:
www.kienhuishoving-academy.nl
Chantal van Mil, advocaat Omgevingsrecht en Bestuursrecht. Mail: chantal.vanmil@kienhuishoving.nl , tel.nr. 053-4804776.
Deze column is geschreven door:
33
׉	 7cassandra://OTESQZO7OAlzJCtHhwHI-wndVB7oV9EozVIEaZMB1rE"`̵ X䰱7FX䰱7E{בCט   {u׉׉	 7cassandra://hvq1ejEE_2aUyYArtYGsbYrrexzvYE-wmvvx6NJLvkE e`׉	 7cassandra://SJMAsY4LAz5nLiDqoWPi3umbOcgxKXsTYpj28Epw91Qn\`S׉	 7cassandra://Lvr2fEwAAwqwU5s5scLenduxDD_okwfzEcf1r7AFkz8"`̵ ׉	 7cassandra://2ns7KMEZKm3cyH5rYE7AQ3HvcqZyZfl8By0nbo_tKwc #j͠X䰱7Gט  {u׉׉	 7cassandra://-7KR3eBaO4n1_eueQ80oq1jnzmzAO-Ka5a_7D7K74D4 J`׉	 7cassandra://jVhi1ZRQQrLpnSc6C4rByaizrSLxfS7fIPnpcbyBS38a~`S׉	 7cassandra://lti4_VVFAp_kSCy9iLFxm9d4NTQLuTQlhbr2E1n6FCw`̵ ׉	 7cassandra://Tr5LMBurwIqxtgCZDnsWkzTjIupKcWO9nHXMWcQ8A1c B*͠X䰱7J׉EGasfabriek Deventer
Oude gasfabriek Deventer wordt getransformeerd
“De geschiedenis moet zichtbaar blijven”
De duurzame transformatie van de voormalige gasfabriek aan de Zutphenseweg in Deventer is in volle
gang. Op deze bekende locatie in de stad aan de IJssel komt een bierbrouwerij en innovatiecentrum. Samen
met het Essentkantoor vormt deze locatie een campus voor grote en kleine ondernemers, onderwijs en
overheid. De voormalige gasfabriek werd in de periode 1910 -1912 ontworpen en uitgevoerd als één
samenhangend project. Donderdag twee februari vierden opdrachtgever, aannemer en architect samen
met tal van vaklieden dat het hoogste punt bereikt was. Door: Jolanda Groothuis
Gabriël Bosch
34
BOUWEN IN HET OOSTEN
Marc Harmsen
Gerrit Zweekhorst
׉	 7cassandra://Lvr2fEwAAwqwU5s5scLenduxDD_okwfzEcf1r7AFkz8"`̵ X䰱7K׉EIGasfabriek Deventer
Decathlon
Het was een gezellig samenzijn.
Onder het genot van een goed glas
bier –hoe kan het ook anders- en
hartige hap werd het hoogste
punt gevierd. Tevens werd het
Metergebouw opgeleverd. Dit zal
worden gehuurd door de Belgische
bierbrouwer Duvel. “De sfeer
hier is een afspiegeling van de
dagelijkse gang van zaken” aldus
Gerrit Zweekhorst, projectleider
bij Van Norel Bouwgroep. We
werken dagelijks, inclusief onderaannemers,
met gemiddeld dertig
vaklieden aan dit project en ik moet
beamen dat de samenwerking
vlekkeloos verloopt. In september
vond de kick-off plaats, medio
april staat de eindoplevering van
het laatste pand gepland. Dat gaat
lukken.”
Rendement
Gabriël Bosch is een van de eigenaren
van 1618 Vastgoed, een
onroerendgoed bedrijf dat hij
in 2011 oprichtte met Meindert
Pesman. Hun missie is om bestaande
gebouwen weer exploitabel te
maken. “Van bestaand onroerendgoed
iets waardevollers en
renderends te maken. De drie
bedrijfsgebouwen van het complex
van de voormalige gasfabriek aan
de Zutphenseweg voldoen aan die
eisen. De werkzaamheden zijn in
volle gang en krijgen in april onder
andere het Nederlandse hoofdkantoor
van een Belgische
bierbrouwerij en een innovatiecongrescentrum
als bestemming.
Cortenstaal
Het Architecten_Lab uit Deventer
heeft de opdracht gekregen
plannen uit te werken om een
duurzame transformatie tot stand
te brengen. Marc Harmsen is een
van de architecten binnen het Lab.
Hij legt uit: “Om de samenhang van
het complex te benadrukken is er
gekozen voor een overkoepelend
thema voor het ontwerp voor
de verschillende aanpassingen.
Vanwege de grote verschillen per
ingreep is er gekozen om een
duidelijk herkenbaar materiaal de
verbindende factor te laten zijn:
cortenstaal. Met zijn levendige
rood-bruin tinten sluiten cortenstaal
qua kleur goed aan op het
bestaand kleurgebruik, zeker naar
mate het gaat verweren en donkerder
wordt. Het robuuste karakter
Historie gasfabriek
Deventer was in 1858 de zesde
gemeente in Nederland die een
gasfabriek liet bouwen. Rond 1900
kwam er een discussie op gang over
de bouw van een nieuwe fabriek.
Men had genoeg van de vervuiling
door de fabriek die dicht tegen de
binnenstad aan lag.
In 1910 werd begonnen met de
bouw van een nieuw complex aan
de Zutphenseweg: een samenhangend
geheel van gebouwen met
verschillende functies, verbonden
door een uitgebreid ondergronds
leidingennetwerk, om gas te
produceren voor de Deventer
bevolking. Voor de aanvoer van
kolen vanaf de IJssel werd een
kanaal gegraven; daarvan vormt
de huidige Gashaven het restant.
Het terrein lag in een agrarisch
gebied, maar er waren in de buurt
wel enkele fabrieken gevestigd:
meelfabriek De Hoop met een lang
toeleveringskanaal vanaf de IJssel en
steenfabriek De Petra. Die fabrieken
zijn verdwenen, maar een deel van
het kanaal naar de meelfabriek is
nog aanwezig.
BOUWEN IN HET OOSTEN
35
׉	 7cassandra://lti4_VVFAp_kSCy9iLFxm9d4NTQLuTQlhbr2E1n6FCw`̵ X䰱7LX䰱7K{בCט   {u׉׉	 7cassandra://SjA4VsklnHSeSrqb0vBLyWJAq2IZJoC4HGq8nCEmc2I `׉	 7cassandra://w8et8LOW3lo00pg3pDkLzeV-Bsc_Xv2AlfXk2XIsOIE_`S׉	 7cassandra://t9u3rlEJ9PqBTbRzSqdRZZXkvmjewaQWtvaUxVrwAl0#_`̵ ׉	 7cassandra://wPZwZGIaAGTtGEN8PnbapY8fhnIV11pffDbRz437-dQ ͠X䰱7Mט  {u׉׉	 7cassandra://_FT4gCz_dq_od9iN0ccwtplIrq-GFbWzBR04_1YdgOo 4`׉	 7cassandra://6pizogkBIrVpw7WvXFzHd31gNVcMGg3YbFWQ4KPOEBsY`S׉	 7cassandra://iNiCrasGUl0p4NXp4C2f-djxGGIQrh4pWQx0b_qZYxEk`̵ ׉	 7cassandra://S1R9qXLrMaWe04A4z45coA3j9Hpeb4HgtWb_akEx8x4 yWq.͠X䰱7NנX䰱7 A9ׁHhttp://K.J.CoׁׁЈ׉E׉	 7cassandra://t9u3rlEJ9PqBTbRzSqdRZZXkvmjewaQWtvaUxVrwAl0#_`̵ X䰱7O׉EGasfabriek Deventer
Van Norel Bouwgroep
van de cortenstaal platen geeft nog
een subtiele historische verwijzing
naar de stalen gashouders en het
zware werk op de gasfabriek.”
Hoge monumentenwaarde
De huidige eigenaren zijn duidelijk
over hun bedoelingen: “We laten
het casco van de gebouwen, die
een hoge monumentenwaarde
hebben, in hoofdzaak intact.
Historische sporen zullen binnen
en buiten zoveel mogelijk zichtbaar
blijven, ook als ze niet mooi zijn,
bijvoorbeeld de verlaging van
ramen en de dichtgezette vensters.
We gaan niet terug restaureren
naar de oorspronkelijke situatie.
De geschiedenis van het gebouw
moet zichtbaar blijven. Om die
reden zullen ook onder andere de
tegelwanden in het apparatenGasfabriek
te Deventer
Onderstaande bedrijven zijn betrokken bij de transformatie van de Gasfabriek te Deventer: Opdrachtgever:
Bouwinvest, Amsterdam; Architect: Friso Woudstra architecten, Eibergen;Bouwkundig hoofdaannemer: Van
Norel bouwgroep, Epe; Sloop- en grondwerk: Vrielink-Joppe B.V., Joppe; Wapening en betonstorten: Roter wapening
& beton B.V., Zeewolde; Steigerbouwer: KPS Steigerbouw B.V., Lelystad; Metselwerk: Van Norel Bouwgroep,
Epe; Staalplaatbetonvloeren: JG staalplaatbetonvloeren B.V., Tolkamer; Prefab dakplaten en Velux dakramen;
Bouwcenter Filippo Ermelo, Ermelo; Staalconstructie: Tasche Staalbouw B.V., Albergen; Houten buitenkozijnen: Van
Norel Bouwgroep, Epe; Aluminium vliesgevels: Aluvo Apeldoorn B.V., Apeldoorn; Hang- en sluitwerk: Voskamp Bouw
& Industrie, Almelo; Houten binnendeuren: Bouwcenter Filippo Ermelo, Ermelo; Corten stalen systeembekleding:
Ridder Skins For Buildings Zuid B.V., Hoorn; Stalen trappen + stalen binnenpuien: Tasche Stalen Trappen V.O.F.,
Albergen; Dakdekker en pannenlegger: Pe4kadak Groesbeek; Beglazing: Glas Groep Deventer B.V., Deventer;
Kitwerkzaamheden: Den Boon Group kitwerken B.V., Heerde; Dekvloeren: Brons vloerenbedrijf b.v., Hattem;
Voorzetwanden: Donec Afbouw B.V., Deventer; Schilderwerk: K.J.Coenen & Zn., Urk.
gebouw zichtbaar blijven.”
Gabriël Bosch legt uit dat het
apparatengebouw dienst gaat
doen als innovatiecentrum waar
ontmoetingen en evenementen
kunnen plaatsvinden en exposities
kunnen worden gehouden.
“Daarnaast zullen in het souterrain
en op de zolder kantoren, spreeken
werkkamers worden ingericht.
Het pand wordt geheel geïsoleerd,
er komt vloerverwarming en aan
de achterzijde worden in het dak
PV-cellen aangebracht die worden
geïntegreerd in de dakpannen.
Buiten zal aan de achterkant van
het gebouw een loopvlak van roodbruine
klinkerbestrating worden
aangelegd, dat ook weer een
verbinding vormt met dezelfde
aanleg bij het Ketelhuis.”
De organisatie richt zich op
het ontwikkelen, uitvoeren,
beheren en onderhouden van
bouwprojecten op het gebied
van wonen, zorg, werken,
recreëren en industrie.
Opdrachten komen voort uit
design&build, bouwteam en
(Europese) aanbestedingen.
De markt wordt over de
gehele breedte bediend.
Van grootschalige utiliteit
en projecten met een multifunctioneel
karakter tot de
particuliere klant voor nieuwbouw,
verbouw, restauratie
of onderhoud.
Van Norel Bouwgroep wil
een veelzijdige en flexibele
partner zijn en beschikt
over gekwalificeerde mensen
voor de beste aanpak en
uitvoering.
BOUWEN IN HET OOSTEN
37
׉	 7cassandra://iNiCrasGUl0p4NXp4C2f-djxGGIQrh4pWQx0b_qZYxEk`̵ X䰱7PX䰱7O{בCט   {u׉׉	 7cassandra://z7bkNj_TPwhAcxsxr8esYifI3N01IzKmHfm1mrSLiPk ʯ`׉	 7cassandra://1oSrHknFw2DwURgNW_yhmoqrmhRcC76pHDLXQGDRnXgb`S׉	 7cassandra://Y0KDbEMxTjy0qnSkzLYJgocMRiZQUtQZ_O5-UfRyCk0$`̵ ׉	 7cassandra://0E_W-Zzie9ZTFdQ1J1xqVhirQvzR2ycnNQvXsAbCVRc f͠X䰱7Qט  {u׉׉	 7cassandra://4Mcgfb0Z_0_nGxta1ABGFpah2ul8mfWOM4VKbF_VCsw E`׉	 7cassandra://bMgQd2AHmGGug9SE6K97s5GIC5cC5gVHu2xlG7v4bYA`"`S׉	 7cassandra://tPj0kcccS5fWvaY3o072uZP4X8tEzj94qG8Je1Q_DY8`̵ ׉	 7cassandra://dCynWhv9oNAYKJco9GUAi6ELyekFfbiyOZ-JbTQkZgw M͠X䰱7R׉E׉	 7cassandra://Y0KDbEMxTjy0qnSkzLYJgocMRiZQUtQZ_O5-UfRyCk0$`̵ X䰱7S׉ETasche Staalbouw
Twentse passie voor staal in project
Sallandse gasfabriek
Tasche, een Twents familiebedrijf dat reeds 75 jaar actief is in de staalbouw, stalen trappen en
stalinrichting. Door jarenlange inzet en klantgericht werken is Tasche anno 2017 uitgegroeid tot een
internationaal opererend middelgroot bedrijf met 55 werknemers dat zich heeft gespecialiseerd in het
produceren en monteren van staalconstructies zoals hallen, veestallen, utiliteitsbouw, woningbouw,
trappen en balustraden.
Tasche werkt samen met
diverse aannemers, waaronder
bouwkundig hoofdaannemer
Van Norel, en bouwconsortia
in heel Nederland. Tasche is
opgedeeld in drie bedrijfstakken,
te weten Staalbouw, Trappen, en
Landbouwmechanisatie. De beide
eerstgenoemden zijn betrokken
bij de ingrijpende transitie van de
voormalige gasfabriek in Deventer.
Volgens calculator Roy Haarhuis
van Tasche Stalen Trappen
bestaat de gasfabriek aan de
Zutphenseweg als fabriekscomplex
uit drie markante gebouwen: het
metergebouw, het apparatengebouw
en het ketelhuis.
“De gebouwen werden in de
periode 1910-1912 ontworpen.
Gezien nieuwe vormen van MKB
samenwerkingen, legt men meer
de focus op duurzaamheid en
innovatie. Het authentieke gevoel
van de gasfabriek moet in ere
blijven. Dit ligt ten grondslag aan
de grote verbouwing, om een
goed vertrekpunt te zijn voor de
toekomst. Als alles binnenkort
gereed is zijn er een bierbrouwerij,
een innovatiecentrum en een
whiskeystokerij gevestigd. Met de
verbouwing zijn de houten spanten
vervangen voor stalen kolommen
en liggers. Verder zijn er stalen
puien met glas toegepast, voor
een ruimtelijk, industrieel effect en
voor de trappen is gekozen voor
een combinatie tussen hout en
staal, wat goed aansluit op het
oorspronkelijke karakter van de
gasfabriek. Uniek element is dat
al het staal onbehandeld is, het
robuuste karakter van het
onbehandelde staal geeft een
subtiele historische verwijzing naar
de stalen gashouders en het zware
werk op de gasfabriek. Totaal
beslaat het project twee trappen
met balustrades en houten treden,
en 285m² stalen puien.
De hoofdstaalconstructie betreft
twintig ton staal. Voor ons zit het
qua aandachtspunten vooral in
het goed laten aansluiten van de
BOUWEN IN HET OOSTEN
39
׉	 7cassandra://tPj0kcccS5fWvaY3o072uZP4X8tEzj94qG8Je1Q_DY8`̵ X䰱7TX䰱7S{בCט   {u׉׉	 7cassandra://mP-ekkIiqTMb6yz_Ggg6TghUHEYL9cXiHmJplxrWtOo `׉	 7cassandra://TNFf08-HMQU9RskM7CCAI-FRJd0w42oy8qMwLFCvrJwJ`S׉	 7cassandra://TzBJfD3wX487SRaxuPVgdHmfRNcY1TZRXekJVUMzfqI`̵ ׉	 7cassandra://QHsIBLtJoiBrATleLd4tRDrvPQmnyYASpNmvUEqCgfY ͠X䰱7Uט  {u׉׉	 7cassandra://vWxIQyaHE8kG0lwBB-uCYoAS5DQfJ5g9D116wjyEoRo /`׉	 7cassandra://h5_MMBzjOQ3V9oIovfCqRSZeNuwh1NUTjZ7munJm__wQ`S׉	 7cassandra://VqTpCxC8sONiaW7ohDfZrHcw1XiCjxHlBS-D2u8vDCk`̵ ׉	 7cassandra://CURev8FB-cAtsElGxKftK57H6-_JeqqFzsynQ9zjEeg M͠X䰱7V׉EjTasche Staalbouw
diverse partijen welke betrokken
zijn bij het project. Het betreft een
bestaand gebouw en de levering
en montage van glas, hout en staal
moeten goed op elkaar afgestemd
zijn.
De complexiteit zit hem in de
combinatie van een bestaand
gebouw van meer dan een eeuw
dat volledig wordt vernieuwd.
In deze vernieuwbouw worden
nieuwe elementen toegepast
welke in het authentieke karakter
moeten aansluiten. Deze unieke
combinatie dient elkaar te
versterken. In de basis komt dit
dus neer op goed overleg, kritisch
de wensen in kaart brengen en het
leveren van honderd procent
maatwerk. Het proces is eigenlijk
een constante afstemming in
wensen en verwachtingen.
We hebben hier met diverse
belanghebbenden van doen,
waaronder de opdrachtgever,
architect, projectleider, werkvoorbereider
en uitvoerder.
Hierin heeft Tasche een proactieve
rol gehad in het adviseren, inmeten,
en uitwerken en just in time
leveren en monteren. Gezien de
meer dan 75 jaar ervaring hebben
we onze expertise goed kunnen
inzetten. Door de goede communicatie
zijn er in het project geen
tegenvallers geweest. Een punt
waar we kritisch op hebben gehandeld,
is het exact inmeten van de
bestaande situatie.
Het betreft een gebouw van ruim
honderd jaar oud en daarmee
heb je te maken met verschil in
maatvoering. Vooraf dienen risico’s
goed in beeld te worden gebracht,
vooral waar na productie geen wijziging
meer in mogelijk is.
Tevens kon voor de montage van
de hoofdstaalconstructie geen
gebruik worden gemaakt van
een kraan, maar moest alles met
kanaalliften van binnen uit
gemonteerd worden. We kijken
met tevredenheid terug.”
40
BOUWEN IN HET OOSTEN
׉	 7cassandra://TzBJfD3wX487SRaxuPVgdHmfRNcY1TZRXekJVUMzfqI`̵ X䰱7W׉ElVan Dalen
Transformatie Gasfabriek mooie uitdaging
voor Van Dalen Installatietechniek
Het project ‘’De transformatie Gasfabriek’’ in Deventer bestaat uit drie gebouwen. Deze hebben alle drie
hun eigen naam te leiden uit de historie. Gebouw 1 was vroeger het Metergebouw, Gebouw 2 het Apparatenbouw
en gebouw 3 het Ketelhuis. De totale oppervlakte van de gebouwen bedraagt 1300m2.
Volgens assistent projectleider Frank Oostewechel van Van Dalen Installatietechniek betekent de opdracht
een behoorlijke uitdaging.
Van Dalen Installatietechniek is
in het Deventer’ project verantwoordelijk
voor de aanleg van de
complete elektrotechnische en
werktuigbouwkundige installaties.
Oostewechel: “Hieronder vallen
de alle elektrotechnische installaties
en installaties op het gebied
van data, brand beveiliging, PV,
klimaatbeheersing, regelinstallaties,
loodgieterswerk, HWA’s en
zinkwerk. Alle gebouwen zijn voorzien
van een Nefit warmtepomp
in combinatie met een HR- ketel.
Deze voorziet de gebouwen middels
vloerverwarming van warmte.
Het Apparatengebouw heeft
een grote ruimte, genaamd het
‘’grand café’. Saillant detail is dat
hier de oude ledenradiatoren zijn
hergebruikt. Alle gebouwen zijn
voorzien van PV panelen, die in
het dak zijn verwerkt. De ventilatie
geschiedt door middel van een
WTW installatie op basis van een
verdringsysteem.”
Mede adviserende rol
“Het basisontwerp voor de installaties
is gemaakt door de architect.
Wij als Van Dalen hebben dit ontwerp
verder uitgewerkt tot in de
details. Het ventilatie systeem is
daarentegen volledig ontworpen
door ons. In dit project hebben wij
BOUWEN IN HET OOSTEN
41
׉	 7cassandra://VqTpCxC8sONiaW7ohDfZrHcw1XiCjxHlBS-D2u8vDCk`̵ X䰱7XX䰱7W{בCט   {u׉׉	 7cassandra://TzWWrWpfW-9LwLTFnqTIOG1xb2491HFo_gS8PfBTb6A w`׉	 7cassandra://vb9hW5mlz5jskABlzqpNCG5-kysM0qDF3obJfbUHF8oeW`S׉	 7cassandra://xFS3nS3ZXYq5k5C5gKDCTfiKE0EO33GE4q-VTNDM1RE$`̵ ׉	 7cassandra://gKTuPKmpekwA0mwfDzo3QCNGJ4w94HQKqq3ZFeHNXtI ͠X䰱7Yט  {u׉׉	 7cassandra://xT6BdAN0CkaeBek79_e7TXapmdDcrDCEPIvGm4P84qg B`׉	 7cassandra://9-L2HH2-kbnoFl0EIrQhZ1_R3xV_Ox3uKo60-HJ4b7QH`S׉	 7cassandra://oAyCbAsnyndEjOzG_pzGb21OdsbyaMWRHjrGSY2GISo`̵ ׉	 7cassandra://7atZZHa6RXIV5hcQ7v2tw8OTCyPZG_BO-pdeUYPZxCE -,͠X䰱7Z׉E׉	 7cassandra://xFS3nS3ZXYq5k5C5gKDCTfiKE0EO33GE4q-VTNDM1RE$`̵ X䰱7[׉EEVan dalen
mede een adviserende rol met
betrekking tot de installaties richting
de opdrachtgever en architect.
Zo kom je samen tot een mooi
eindresultaat.
Het ontwerp is gemaakt in een
revit model. Hierdoor hebben wij
vooraf veel knelpunten in kaart
kunnen brengen en kunnen oplossen.
Toch kent het project een
hoop onvoorziene uitdagingen die
je in het werk moet oplossen.
De aanleg van de installaties vraagt
dan ook veel aandacht. Over elke
buis of leiding die aangelegd wordt
moet goed nagedacht zijn. Het is
een oud bestaand pand met een
mix van nieuw. Zo blijven alle luchtkanalen
en kabelgoten in het zicht.
De look van het gebouw is dan ook
‘’stoer’’ en industrieel”, aldus de
projectleider
Uitbreidende werkvoorraad
Frank Oostewechel vertelt dat Van
Dalen positief gestemd is over de
toekomst van de huidige markt. “Je
ziet dat het allemaal duidelijk weer
aantrekt en de werkvoorraad zich
verder uitbreidt. Momenteel hebben
wij genoeg werk onderhanden
voor de komende maanden. Toch
mogen de prijzen in markt wat ons
betreft nog verbeterd worden.”
BOUWEN IN HET OOSTEN
43
׉	 7cassandra://oAyCbAsnyndEjOzG_pzGb21OdsbyaMWRHjrGSY2GISo`̵ X䰱7\X䰱7[{בCט   {u׉׉	 7cassandra://ls7wzzXm5kuvABX3kaduVo2tV-iRMnxUP9XicdYVP2k `׉	 7cassandra://XOIy6YI73nupx5zSdxmdCty9ehRN5NckKPmnNFJ_v3MjV`S׉	 7cassandra://KzLEVCTBQoLCj-jVii2TiqSPK4bqllBnvGZGyRkOY-E `̵ ׉	 7cassandra://Q7mn2oUOe3lkV7b0d7nIY66MVNF4SM-m_rRMghDorIY ͠X䰱7]ט  {u׉׉	 7cassandra://sSUudEtSArnPNWRgsAY8-tdkQXJybmEi1A3U_yJg55Y ~`׉	 7cassandra://KUHJYTcbn9qDdAJbkllJG7PJGHZY_jiK-kyn-GNMXx0)^`S׉	 7cassandra://1l_YIknLNsDHSdzxZ24b_iOwUMsApjD6SvGXl0Z6pSA,`̵ ׉	 7cassandra://EKqsMzlOWCbJnBOlIzvro0UlmGqufuLEsi7hZY0Sxe4 "͠X䰱7^׉E׉	 7cassandra://KzLEVCTBQoLCj-jVii2TiqSPK4bqllBnvGZGyRkOY-E `̵ X䰱7_׉E׉	 7cassandra://1l_YIknLNsDHSdzxZ24b_iOwUMsApjD6SvGXl0Z6pSA,`̵ X䰱7`X䰱7_{בCט   {u׉׉	 7cassandra://8yu4wYYpKlWkzA1tAmEG-VZtxu15BDJriokoQu2YCyo W~`׉	 7cassandra://j_pAbgGDdpXmeUZXqbcITyQz0mCmuJ0iLmlGzTIj7HEr`S׉	 7cassandra://uohFGLgz5q-J3b88-M6V2DiuCtmOtYH-IvJ3-8StRSY'`̵ ׉	 7cassandra://zXUnun1Fp_iUHb63pPXaNQ2XaSg--t3sTYQ9rwMjVdw ͠X䰱7a׉E׉	 7cassandra://uohFGLgz5q-J3b88-M6V2DiuCtmOtYH-IvJ3-8StRSY'`̵ X䰱7b׈EX䰱7cX䰱7b{)Editie Februari 2017X}JY]!6