׉?4ׁB! EבCט  {u׉׉	 7cassandra://_nc5hYVCCLuCTKitPk0aKBi6jYmUvjA_YchRw2yAyNQ ,`׉	 7cassandra://d1Kq_Vg5533grU4k_liw_NgcIA4qy6q-hup6Ek_4RdUv`S׉	 7cassandra://eQCO7J3l7mhqpQTyxEZoQO4Y3rxk7q-b_8-kBiPxxyg*`̵ ׉	 7cassandra://M4_RtYfWFAiivbeJ53MI9tF5BBb-G35wt_SMEi2xuEM K,͠^.N D}Mט   {u׈         ׈E^.N DwO׉E׉	 7cassandra://eQCO7J3l7mhqpQTyxEZoQO4Y3rxk7q-b_8-kBiPxxyg*`̵ ^.N DwR^.N DwO{בCט   {u׉׉	 7cassandra://-c1cnuLTDq5EoiWx3sMHibS85gGCv6sezvWffxRjm4g Z`׉	 7cassandra://XYuRjR0Lh5Oge8AMVzRH5bNN70CI9LZxr-Fjtngw6Uoov`S׉	 7cassandra://_Mm8MD3l4LrmoHrT3ivaxRB6LsNc8KEhwQdPSVyb4jQ)4`̵ ׉	 7cassandra://fpV3icJjuWoB8agMqzNwcqSziI8fCu04_UOdhXxlQm4 O͠^.N D}]ט  {u׉׉	 7cassandra://wt3Y6xZ0vW9f5Aj1VLwllIhmT3YGpCMa1BJAXfosCME ` ׉	 7cassandra://9hEJ3Bue-ZyX8CKgrN4Rtz--lL10a_0k5xvbTw5mnioT`S׉	 7cassandra://qumc-8ZDiCyrUefziytqqChwSThYF2TnpvCmwGiIWug`̵ ׉	 7cassandra://JN0hP9Z6IrBHUVO-1SJmN59IMPHSuPB1oyA8XF1TAeIqS͠^.N D}׉E׉	 7cassandra://_Mm8MD3l4LrmoHrT3ivaxRB6LsNc8KEhwQdPSVyb4jQ)4`̵ ^.N DwV׉E
Missie, Visie en uitgangspunten Stichting
Koninklijke Defensiemusea
De Stichting Koninklijke Defensiemusea
bestaat uit vier vestigingen, verspreid over
Nederland: het Nationaal Militair Museum te
Soesterberg, het Marinemuseum te Den
Helder, het Mariniersmuseum te Rotterdam
en het Marechausseemuseum te Buren.
Missie
Zij hebben als missie met kracht het militaire
verhaal en het verhaal van militairen een plek
te geven in publieke discussies, door zoveel
mogelijk mensen de krijgsmacht in heden en
verleden te laten beleven, omdat oorlog en
conflict onlosmakelijk verbonden zijn met de
wereld waarin we leven en dus met ons.
De krijgsmacht vervult een belangrijke
kerntaak van de overheid. Het is voor de
maatschappelijke legitimatie van de
krijgsmacht – als ook voor de motivatie van
de mannen en vrouwen die er werken –
essentieel dat een substantieel deel van de
samenleving zich bewust is van het waarom
van een krijgsmacht en zich een mening kan
vormen over de manier waarop de
krijgsmacht haar taken uitvoert. Daarom
bieden de Defensiemusea een venster op
verleden, heden en toekomstige
ontwikkelingen van de krijgsmacht, op een
niet-vrijblijvende manier.
De Defensiemusea willen de bezoekers raken
door:
• emoties van militairen als
kameraadschap, moed, betrokkenheid
en angst tastbaar te maken;
• te laten zien dat het maken van keuzes
noodzakelijk is;
• te tonen dat met dreiging van wapens
soms de vrede bewaard kan worden;
• te laten voelen, proeven, ruiken en horen
wat het betekent om te werken voor
vrede en veiligheid;
• de wederkerige invloed van krijgsmacht
op samenleving vanuit meerdere
perspectieven te belichten.
De Defensiemusea beogen een
‘transformerende ervaring’, wat wil zeggen
dat een bezoek aan een van de
Defensiemusea de blik van het publiek op de
krijgsmacht kan veranderen.
De stichting handelt bij het realiseren van
haar doel zoveel mogelijk volgens de
Governancecode Cultuur en volgens de door
de International Council of Museums (ICOM)
opgestelde Ethische Code voor Musea
(art.3.2. Statuten).
Vier merkwaarden
Er zijn vier merkwaarden ontwikkeld, die
bepalend zijn voor het karakter en de
identiteit van de musea en die gelden voor
alle medewerkers binnen de stichting:
BRAVOURE
Wij hebben Bravoure. We zijn jongensachtig,
ondeugend en bekijken het leven met een
knipoog. We zijn onverschrokken en stoer.
INTEGER
Wij zijn Integer. We zijn eerlijk, geloofwaardig
en oprecht. We laten altijd meerdere
perspectieven zien en zijn evenwichtig.
ENERGIEK
Wij zijn Energiek. We zijn ondernemend en
creatief. We zijn actief, fris en aanstekelijk.
VERRIJKEND
Wij zijn Verrijkend. We zijn boeiend en
inspirerend. We zijn enthousiasmerend en
zorgen dat wat we doen beklijft. We zijn
uitnodigend.
׉	 7cassandra://qumc-8ZDiCyrUefziytqqChwSThYF2TnpvCmwGiIWug`̵ ^.N DwX^.N DwV{בCט   {u׉׉	 7cassandra://MONIFEnCXDu4Ibr4jH4g8uq6myz9GALUu3q2BwTzNyU tl`׉	 7cassandra://C38roHO9Etl-24SBY050-g619VdkH7k7IZgUb7hVKdAh`S׉	 7cassandra://LZvjkUkP43w4AEkuL67NWW5esQgm-vDNr-BlGFCHffE&8`̵ ׉	 7cassandra://iVwEICD1bKmeJG1Aq3dtYAaxnB7goh7ptCWDFkwrurs ͠^.N D}ט  {u׉׉	 7cassandra://UIGZ_1QkPz86uU-arm_QSZ9rNhPcW2cUdxIceOlhjs8 E`` ׉	 7cassandra://4tncFZEvcVKUyVjJbjWABd6K_Ib35ns4M2qoeCeF_l434`S׉	 7cassandra://cB-m23J_hEXjBxeUEnKOX1u42jXi6jwiy49_xr5S02I`̵ ׉	 7cassandra://YdxuObF7soYM2fQ8cUlmChN6zcAh8BS4mAPnoyc5zdY+{x͠^.N D}׉E׉	 7cassandra://LZvjkUkP43w4AEkuL67NWW5esQgm-vDNr-BlGFCHffE&8`̵ ^.N Dw]׉EMissie, Visie en uitgangspunten Stichting Koninklijke Defensiemusea
Bestuursverslag
1. Bericht van de Raad van Toezicht
2. Voorwoord Algemeen Directeur
3. Publieksbereik
Presentaties en Tentoonstellingen in 2018
Evenementen
Educatie
Marketing en Communicatie
4. Collectie
5. Personeel en Organisatie
6. Zakelijk beleid
Privacyy
Risicomanagement
7. Toekomst
8. Prestatieverantwoording en kerncijfers
Jaarrekening
9. Balans
10. Exploitatierekening
11. Toelichting op de jaarrekening
12. Toelichting op de onderscheiden posten van de balans
13. Niet in balans opgenomen rechten en verplichtingen
14. Toelichting op de onderscheiden posten van de exploitatierekening
15. Overige toelichtingen
16. Ondertekening van de jaarrekening
Overige gegevens
17. Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
Bijlagen
18. Nevenfuncties leden van de Raad van Toezicht
19. Organogram Stichting Koninklijke Defensiemusea
Samenstelling Managementteam
Samenstelling Ondernemingsraad
20. Overzicht Collectieaanwinsten NMM
21. Overzicht Collectieaanwinsten Marinemuseum
22. Overzicht Collectieaanwinsten Mariniersmuseum
23. Overzicht Collectieaanwinsten Marechausseemuseum
24. Overzicht uitgaande bruiklenen NMM
25. Overzicht uitgaande bruiklenen Marinemuseum
26. Overzicht uitgaande bruiklenen Mariniersmuseum
27. Overzicht uitgaande bruiklenen Marechausseemuseum
84
88
94
96
97
99
126
130
43
44
48
50
53
57
63
65
77
78
79
81
83
24
33
37
3
7
9
׉	 7cassandra://cB-m23J_hEXjBxeUEnKOX1u42jXi6jwiy49_xr5S02I`̵ ^.N Dw^^.N Dw]{בCט   {u׉׉	 7cassandra://yukFZA0eBqE6aPLMhNzGh-PbZRUbmPsan0ttEkhvuZA a`׉	 7cassandra://Mk4RlIJdp4Z3JVR8XkoQhLT0uPwjrEhNBB2AafVCXhEnA`S׉	 7cassandra://B0FHt1dwUfl_m2at0H5p5TwhhPLJDcDiTuIOMdC-i5g)N`̵ ׉	 7cassandra://MEVWv5iiStx-h2Je4z1c1f0-Y-uoljVPUIo9TaMshQQ ~͠^.N D}ט  {u׉׉	 7cassandra://DO4uOP0CfE_bmd_OlaEq5OmTG78AEifKI_0ilgjnEJU ` ׉	 7cassandra://gyeBcqNozcbjiB5RYNe33X8rxCE10F7BFdkJrUjbXSQ@Y`S׉	 7cassandra://jz32eqVB5sdxajnq_z4_K7-ZJne_tv-dJx9TA8o00dgA`̵ ׉	 7cassandra://42wLpiEsKTx4m-gHct5JXegxU9_v8JWm-RQS8zVOoRE<͠^.N D}׉E׉	 7cassandra://B0FHt1dwUfl_m2at0H5p5TwhhPLJDcDiTuIOMdC-i5g)N`̵ ^.N Dwb׉ERAmbitie
Moderne technologie heeft een revolutie ontketend voor museale verbeelding. Statische
voorwerpen behouden natuurlijk hun waarde, al is het door hun kwaliteit en hun originaliteit. In
combinatie daarmee of aanvullend daarop kunnen museumbezoekers steeds intenser betrokken
worden bij de museale omgeving door zelf ervaringen te ondergaan. Simulatoren en
informatietechnologie scheppen instant werkelijkheden. Ook de confrontatie met dilemma’s
vergroot het inzicht van de bezoeker in de keuzes die gemaakt moeten worden door militairen in
vaak uiterst moeilijke omstandigheden. Vanuit het publiek groeit de vraag naar deze moderne
vormen van museale beleving. De Raad van Toezicht stelt met waardering de ambitie vast die
directie en medewerkers ter zake laten zien. In het bijzonder het Nationaal Militair Museum in
Soesterberg kan hier zelfs internationaal imponeren.
De huisvesting en omgevingsfactoren zijn van invloed op de mogelijkheden om een museum
optimaal tot zijn recht te laten komen en daarmee ook het aantal bezoekers te doen toenemen. De
Raad van Toezicht heeft waardering voor de inspanningen die de directies van het
Marechausseemuseum in Buren en het Mariniersmuseum in Rotterdam hier laten zien. Het
Marinemuseum in Den Helder zal de komende jaren zelfs volledig op de schop gaan. Meegaand in
de grote veranderingen die de stad Den Helder en het Marineterrein te wachten staan, ontstaat
voor het Marinemuseum een unieke mogelijkheid om een forse stap voorwaarts te zetten naar de
state of the art van het Nationaal Militair Museum. Een delegatie van de Raad van Toezicht volgt
de ontwikkelingen hier op de voet.
Drukke tijden dus, met name in Den Helder, waar commandeur b.d. Kees Boelema Robertus de
directeursfunctie heeft overgenomen van Paul van der Sijs. Ook in de Raad van Toezicht waren er
mutaties. Luitenant-generaal b.d. Dirk Starink werd opgevolgd door de voormalig CZSK luitenantgeneraal
der Mariniers b.d. Rob Verkerk. De Raad werd bovendien uitgebreid tot tien leden door de
toetreding van de voormalig PCDS, luitenant-generaal b.d. Hans Wehren.
Hans Hillen
Voorzitter Raad van Toezicht
3
׉	 7cassandra://jz32eqVB5sdxajnq_z4_K7-ZJne_tv-dJx9TA8o00dgA`̵ ^.N Dwd^.N Dwb{בCט   {u׉׉	 7cassandra://vbPJcAbBrR7w_tU69ea9-dlHDk2Eq-pfd6ezZa7LUFs `׉	 7cassandra://UkEm0uOGFX-aD4wXtiNbRr7JO3V4bTSVk6CtZ8ixQY4l|`S׉	 7cassandra://URiOAnvdn-6qacwMQDn5UDEihByqVw58QRLXpbLNsX8)o`̵ ׉	 7cassandra://PJO1NUFTmS1QthGg4bPaPxhSMRZzWWk6r89KG9fPwbk ͠^.N D}ט  {u׉׉	 7cassandra://hBmYyzvc9pPazOvmxb1Umt0dM77nzKKuWv_ESesn8c0ھ` ׉	 7cassandra://1So8CI5zz9FY6cC_gTM5Nschi_UIfelPWCeY-T93gQU` S׉	 7cassandra://3oflKWTXxWv5hGj8Y9JGv1RT1RIhBhaJ-T2pVXIOIT4`̵ ׉	 7cassandra://zmhS-2LTIQnb9ozQ10e2Rei7M0yAxQ8MQMpy6Z1dras͠^.N D}׉E׉	 7cassandra://URiOAnvdn-6qacwMQDn5UDEihByqVw58QRLXpbLNsX8)o`̵ ^.N Dwj׉E'De samenstelling van de Raad van Toezicht is per 31/12/2018:
Drs. J.S.J. Hillen (voorzitter)
W.I.I. van Beek (lid auditcommissie)
Dr. W. Bijleveld
Ing. R. H. Berkvens
Drs. H.H. Hulshof (lid auditcommissie)
M. Schouten
Mr. M.G.H.A. Soeteman-Reijnen
Drs. Y. Shitrit
R. Verkerk
De leden van de RvT zijn benoemd voor een periode van vier jaar. Zij kunnen volgens de statuten
voor een tweede termijn van vier jaar worden benoemd. In de bijlagen is een overzicht van
nevenfuncties van de leden van de Raad van Toezicht en de Algemeen directeur opgenomen.
5
׉	 7cassandra://3oflKWTXxWv5hGj8Y9JGv1RT1RIhBhaJ-T2pVXIOIT4`̵ ^.N Dwl^.N Dwj{בCט   {u׉׉	 7cassandra://FYMVLxSLlYNfWBpiAF6dhg94SfGUz4Jx8KpLsgj53-8 ~`׉	 7cassandra://MG5SjZ4Xa0r7ZdeQXD3L98ImTYQLoqb0cdYWyEohFyIO`S׉	 7cassandra://J0103gpCF0mwHJ3Uv3gB_IWDuWCkenEAmXnVpdUvZks`̵ ׉	 7cassandra://VEKzIAZ-DASWLPDKICidDgFcnNpcmY-lNGGJ6y1oY4Y ͠^.N D}ט  {u׉׉	 7cassandra://Hglmq_8Eyfmcbf735qyuUoh41XiSeMy9elpQzELDHtU ` ׉	 7cassandra://fxzNQyMShgZt7UAWJ11MlO130kIBUqexSxvHl7ZDHjA9`S׉	 7cassandra://UtTRBfJo1dKFyduxANVfwsSdq8Wx815uckMFlNjY70Y`̵ ׉	 7cassandra://HgS5YkKrgEUQ4Igp5KqnX-rdhF-0bYgX_vSypQx_Xm87l͠^.N D}׉E׉	 7cassandra://J0103gpCF0mwHJ3Uv3gB_IWDuWCkenEAmXnVpdUvZks`̵ ^.N Dwq׉EHet is met enige aarzeling dat ik dit voorwoord bij het jaarverslag schrijf. Ten eerste omdat ik uit
principe liever vooruit kijk dan terug. Maar het is nu eenmaal inherent aan het medium jaarverslag,
dus daar kan ik me makkelijk overheen zetten.
Een tweede reden is gelegen in het contrast tussen dat wat we ons hadden voorgenomen en dat
wat er werkelijk gebeurd is. Niet dat de resultaten zo tegenvallen, integendeel. Maar we hadden
binnen het managementteam afgesproken dat 2018 het jaar zou worden van rust in de gelederen.
Dat was een nobel streven maar aan het eind van het jaar moesten we constateren dat er van
enige rust allesbehalve sprake is geweest. (En bovendien dat de samenstelling van datzelfde MT in
een jaar tijd nogal wat wijzigingen had ondergaan.)
Voor mij persoonlijk was het ook een dynamisch jaar, omdat ik vanaf 1 maart de functies van
algemeen directeur en vestigingsdirecteur NMM combineer. Maar ik doel vooral op de vele, vele
activiteiten die onze bevlogen collega’s allemaal hebben ondernomen. Het bewijs daarvoor vindt u
op de komende pagina’s. Ik ben ieder zeer erkentelijk voor de bergen werk die zijn verzet.
Trots en dankbaar zijn we ook dat zoveel gulle gevers onze musea een warm hart toedragen.
Dankzij de structurele steun van het ministerie van Defensie en bijdragen van fondsen, vrienden,
partners en donateurs zijn we in staat om ons werk te doen, onze prachtige collecties te beheren
en honderdduizenden mensen een onvergetelijke dag te bezorgen.
Als ik dan ten slotte toch even vooruitblik naar alle ambities en plannen voor 2019, kan ik me niet
voorstellen dat we wat betreft dynamiek in rustiger vaarwater komen. Er staat nog zo veel te
gebeuren, dat ik me nu al verheug op het volgende jaarverslag.
Paul van Vlijmen
Algemeen directeur
7
׉	 7cassandra://UtTRBfJo1dKFyduxANVfwsSdq8Wx815uckMFlNjY70Y`̵ ^.N Dwr^.N Dwq{בCט   {u׉׉	 7cassandra://WcLM2ve1EbWkC9T10q3uRSLFIDnks4qhji1ecYj8m8o `׉	 7cassandra://N9Symc7Ufw5BVotC6uEk-Ki83BeU2QCSGvD_Fdd-eJU``S׉	 7cassandra://FWLlsYTK4Z5NPOT0QMFB6YGHGTG78KrDVOhG6IjERH4 `̵ ׉	 7cassandra://__xca0iNmYbnCnG1p9W8Grze0OJ3abBejpyr54QFepU mR͠^.N D}ט  {u׉׉	 7cassandra://6p9ySTXtf5s2ZRLz6rZtEicRepW3IQ5T93RyWQAlc8Y ֻ` ׉	 7cassandra://ddjZML5z64QbaA-qsODSbLkIkENde1f_NWAXCyg45ds@g`S׉	 7cassandra://tYgMcjYsmsN7JWs7EDf3_G51SGqOFa6KisJxYoD8P48	`̵ ׉	 7cassandra://zPBqmpQTJEibvdWejnCuxESpMIrpOljQ30APRulGDQ098͠^.N D}׉E׉	 7cassandra://FWLlsYTK4Z5NPOT0QMFB6YGHGTG78KrDVOhG6IjERH4 `̵ ^.N Dwu׉E*De vier Defensiemusea verbinden mensen, objecten en militaire geschiedenis met elkaar. Ieder
museum doet dat met een open blik naar de wereld, het verleden, maar ook de hedendaagse tijd.
De vier musea hebben in totaal 2018 400.527 bezoekers ontvangen. Vooral het Mariniersmuseum
en het Marechausseemuseum deden het ten opzichte van het jaar ervoor erg goed. De
bezoekersaantallen van het Nationaal Militair Museum en het Marinemuseum daalden iets.
Aantal NMM
Bezoekcategorie
Vol betalend
Defensie
Scholen
Korting
Derden
Museumkaart
Gratis
Evenementen
Totaal
63.295
16.288
17.271
39.425
15.985
92.415
11.784
15.784
272.247
Marinemuseum Mariniersmuseum
49.601
3.260
2.387
8.504
2.671
16.166
3.868
551
87.008
3.896
2.287
676
982
3.909
3.892
608
1.431
17.681
Marechausseemuseum
2.842
1.132
55
914
77
4.235
7.524
6.812
23.591
Als
museumgroep wordt er gestreefd naar een veelzijdig aanbod van tentoonstellingen en
presentaties, voor een breed en divers publiek. Alle vier de musea blijven zich de komende jaren
richten op de grootste doelgroep: families. Daarbij wordt gebruikgemaakt van de vier centrale
kernwaarden bravoure, verrijkend, integer en energiek. Ieder museum heeft daarnaast een eigen
onderscheidende kernwaarde gekregen, de zogeheten signatuurwaarde. Voor het Nationaal
Militair Museum is dit actueel, voor het Marinemuseum grandeur, het Mariniersmuseum
onderscheidt zich met heldhaftig en voor het Marechausseemuseum is onderzoekend de
signatuurwaarde.
Deze signatuurwaarden zien we meer en meer terug in de programmering van de vier musea. In het
Nationaal Militair Museum is een aparte werkgroep Actueel ingericht. Deze werkgroep heeft in
2018 twee (foto)tentoonstellingen gerealiseerd, meerdere lezingen en er is een online blog waarin
conservator Dirk Staat actuele onderwerpen op geheel eigen wijze becommentarieert.
9
׉	 7cassandra://tYgMcjYsmsN7JWs7EDf3_G51SGqOFa6KisJxYoD8P48	`̵ ^.N Dwv^.N Dwu{בCט   {u׉׉	 7cassandra://0RtDS248DtpTFaobTzNeBAfLfpKIqVPGqFsn5CvDuRo `׉	 7cassandra://ZLx6s44fGjTdicHdJXsdBBD0IHOD2AFQvVu5Ot-Yc_oX`S׉	 7cassandra://vXtVccNy8gl1_kcpE6yRDn0i7XOdnsWeDQfaI_rT6WY`̵ ׉	 7cassandra://mE8YdPCqlEaLTay4qkP0NPl_85rf1thWPwg150WJJJA YT͠^.N D}ט  {u׉׉	 7cassandra://6So2sNfhNzpxJ16A-69LsVqTPWA0eUuS0dwS3WOru0s ` ׉	 7cassandra://EXQ-G5DI67HgCBNtHsMdVImC0BojvUWuv5KQo6heN98a`S׉	 7cassandra://LEwjnKKOKKQ9fdpkNPtlE6xp4-T8uSrPrgXt-prttrM#`̵ ׉	 7cassandra://LJxh7SwQBf_2z_TIlkX25v775nOvivnpWHpLtrXW6CY8͠^.N D}׉EoWillem – Nationaal Militair Museum
25 april 2018 – 1 oktober 2018
De tentoonstelling Willem gaf een uniek beeld van een relatief onbekende periode in het leven van
Willem van Oranje als jonge edelman, militair en veldheer, ver voordat de Tachtigjarige Oorlog of de
Nederlandse Opstand uitbrak. Duidelijk werd hoe hij de leider van de Opstand werd en waarom hij
gezien wordt als Vader des Vaderlands. Aanleiding voor de tentoonstelling was het feit dat 450 jaar
geleden de Tachtigjarige oorlog uitbrak.
Een van de topstukken was de bevelhebberstaf (baton) van een aanvoerder van het
opstandelingenleger van Willem van Oranje. De baton met zilverbeslag is een uniek exemplaar en
draagt het wapen van Willem van Oranje. De baton was exclusief te zien in het NMM. Op de foto
overhandigt Z.M. de Koning de baton officieel aan Willem van Oranje.
Foto: openingshandeling overhandiging baton.
Dochters van de Zon – Nationaal Militair Museum
September 2018 – 6 januari 2019
Geïntrigeerd door berichten over vrouwelijke militairen die tegen Islamitische Staat (IS) vechten,
reisde fotografe Claire Felicie samen met filmmaker Roy Dames naar de Koerdisch autonome regio
in Noord-Irak. Ze fotografeerde daar vrouwelijke peshmerga; letterlijk vertaald zij die de dood in
de ogen zien. De reis werd vastgelegd in deze foto-expositie.
De afgelopen jaren streden de Koerden op de grond (zowel in Syrië als in Irak) tegen Islamitische
Staat (IS) als belangrijkste bondgenoten van de westerse geallieerden. Militairen van de
Koninklijke Landmacht en het Korps Mariniers trainden Koerdische gevechtseenheden in NoordIrak.
Dit vormde een belangrijke link met het Nationaal Militair Museum, hoewel de expo hier niet
over uitweidt. Ook de vrouwelijke peshmerga werden opgeleid, zij het niet door Nederlandse, maar
door Italiaanse militairen.
Uruzgan Nu/Now – Nationaal Militair Museum
6 Maart – 18 juni 2018
10
׉	 7cassandra://vXtVccNy8gl1_kcpE6yRDn0i7XOdnsWeDQfaI_rT6WY`̵ ^.N Dwz׉E\Over de missie in Uruzgan wordt vaak gezegd dat de Nederlandse inzet ‘niet voor niets is geweest’.
Deze tentoonstelling laat zien dat de inzet van de Nederlandse Krijgsmacht in Uruzgan wel
degelijk positieve veranderingen heeft gebracht, maar ook dat er ruimte is voor verbetering met
het oog op toekomstige missies.
Zeeslag – Marinemuseum
Vanaf 16 juni 2017
De tentoonstelling Zeeslag zet twee zeeslagen tegenover elkaar, de Tocht naar Chatham en de
Slag in de Javazee. Een zeeslag lijkt soms net een spel, met de zee als een uitgestrekt blauw
speelbord en de schepen als spelstukken. Daarachter schuilen honderden zeelieden die hun leven
op het spel zetten voor het vaderland. Wat zij delen is hoop. Hoop op een glorieuze overwinning en
een eeuwige roem. En vooral de hoop op overleven. Aan de hand van een aantal personages
beleeft de bezoeker de zeeslagen van dichtbij mee.
Noodhulp op Sint-Maarten – Marinemuseum
Eind 2017 opende het Marinemuseum een kleine fototentoonstelling over de noodhulp die de
Koninklijke Marine op Sint-Maarten geboden heeft. De tentoonstelling heeft tot en met de
Voorjaarsvakantie 2018 gestaan. De commandant van de Zr. Ms. Zeeland heeft de fotowanden
overgenomen; hiermee kan hij tijdens presentatiedagen de missies van zijn patrouilleschip tonen.
Audiotour – Marinemuseum
Om de Duitstalige en Engelstalige bezoekers extra te kunnen bedienen, werd de audiotour naar
het gehele museum uitgebreid. Sinds mei 2018 kunnen Duitstalige en Engelstalige bezoekers van
de uitbreiding gebruik maken. Het gebruik is sinds de lancering van de audiotour in 2013 nog nooit
zo succesvol geweest.
Met name Duitse bezoekers lenen de Podcatcher; in de maand augustus is 990 keer de Duitse
versie afgespeeld en 36 keer de Engelse versie. Voor de toekomst is het wenselijk om ook de
interactieve spellen die niet in de audiotour zijn opgenomen naar het Duits om te zetten. Daarbij
ontstaat er in de Geschutmakerij een lijn in de verschillende presentaties waarbij Duitse
bezoekers volledig kunnen worden bediend.
Zeesoldaten – Mariniersmuseum
Vanaf 24 februari 2018
Het Mariniersmuseum heeft de vaste opstelling op de schop genomen. De frisse interactieve
inrichting op de derde etage daagt jong en oud uit zich voor even marinier te voelen. Zeesoldaten
vertelt het verhaal van het Korps Mariniers vanaf 1665 tot nu.
De Verhalen Baret – Mariniersmuseum
In de entreehal van het museum was de gehele zomer de Verhalenbaret te zien (samenwerking
met het Nationaal Comité Veteranendag). Deze Veterans View was een unieke installatie van een
militaire baret op poten.
Erelijst Mariniers – Mariniersmuseum
De afdeling collectie maakte in 2018 de Erelijst Mariniers digitaal toegankelijk middels een prettig
doorzoekbaar systeem dat gesneuvelde en omgekomen mariniers van 1940 tot heden op integere
wijze een gezicht geeft.
Schietgame VUUR! – Mariniersmuseum
VUUR! is een schietgame op de derde etage waar het afvuren van een echte mitrailleur vanaf een
bewegend marineschip op zee wordt gesimuleerd. Het doel van het spel is het stoppen van een
kaping door piraten. Het toepassen van geweld wordt door mariniers alleen gebruikt als uiterst
middel om veiligheid te forceren. De game leert de bezoeker dan ook dat schieten serious
business is, en dat je met schieten ook zaken kunt afdwingen zonder iemand te raken. Het spel
sluit goed aan op de mini-expositie Antipiraterijmissies Somalië.
11
׉	 7cassandra://LEwjnKKOKKQ9fdpkNPtlE6xp4-T8uSrPrgXt-prttrM#`̵ ^.N Dw|^.N Dwz{בCט   {u׉׉	 7cassandra://EB9Ha9fLVyhgOzxG5BVUDBR1gMj2NKZEPDogjeilTyI D` ׉	 7cassandra://sT96y2E9nEHm43QnCqivT4xbqKL72zLYvI9Z98GAhK43T`S׉	 7cassandra://nqTBZi-aVGGQpHDsfa0qgveozpFb7YGjizzjhk2Kxi4`̵ ׉	 7cassandra://wL9Kc0HckqRnRoMupd18mz4r2kxc3g0ux-LwBy5Rxjk)͠^.N D}ט  {u׉׉	 7cassandra://t5Mi277ZKrxE7trg91nwSJkqgCeCorQuGR7uGfeSaZI l`׉	 7cassandra://4k8kWw4NGHUKYfPVdNjzXop70E8KUhrrG_9hWvZ3zk8Kd`S׉	 7cassandra://zgXsfbJwOxm9-NcJphSUv0YskxLhVSdu4WxMQOJ3OMc2`̵ ׉	 7cassandra://CBbtmzQYGXDnL57O-5u-ZyMZFGmiNi7VuL3gzKvQ-Iw ͠^.N D}׉EVOperatie Schiphol – Marechausseemuseum
25 mei 2018 – 1 oktober 2018
De foto-expositie Operatie Schiphol stond in het teken van de moderne en vaak jonge
Marechaussee op de grootste luchthaven van Nederland (Schiphol).
Pop-up expositie Gelders Erfgoed – Marechausseemuseum
14 juni 2018 – 1 oktober 2018
Het erfgoedfestival Over Grenzen van Gelderland stelde als doel de Gelderse geschiedenis
laagdrempelig toegankelijk te maken. In heel de provincie waren tal van activiteiten rond het
thema met onder meer theaterstukken, pop-uptentoonstellingen, wandel- en fietsroutes en
lezingen ingezet. In het kader van het erfgoedfestival was in het Marechausseemuseum een popup
tentoonstelling te zien waarbij de bijzondere verhalen van Gelderlanders over Grenzen werden
verteld.
Prijswinnaar
KunstKastjes – Marinemuseum
Begin 2018 deden vijftien organisaties een gooi naar de gemeentelijke cultuurprijs 2018, zo ook
het Marinemuseum met KunstKastjes. Tijdens de uitreiking in maart bleek dit plan een van de
winnende ideeën te zijn. Samen met kunstenaar Ard Doko werden de voorbereidingen getroffen
voor het aanbrengen van maritieme wijkverfraaiing in Den Helder. Bij het Marinemuseum en op
een aantal maritieme locaties in de stad zullen met dit project elektriciteitskastjes,
(ondergrondse) afvalcontainers en glasbakken tot kunstwerken worden omgetoverd. Het project,
dat vanaf 2019 wordt uitgevoerd, sluit aan op de wens van Citymarketing om het imago van de stad
voelbaar te maken en op de al bestaande projecten van de Wervianen in de Beatrixstraat en het
maritiem icoon dat bij het stationsplein komt te staan.
12
׉	 7cassandra://nqTBZi-aVGGQpHDsfa0qgveozpFb7YGjizzjhk2Kxi4`̵ ^.N Dw׉E3Nacht van de Militaire Muziek – Nationaal Militair Museum
17 maart 2018
In het NMM vond op 17 maart 2018 de vierde editie van de Nacht van de Militaire Muziek plaats.
Op de mooiste plekken in het museum presenteerden 200 militaire musici 36 concerten en gingen
de muziekgezelschappen bijzondere samenwerkingen aan. Speciale gasten dit jaar waren: jazzfluitist
musicoloog Ronald Snijders, Efraim Trujillo, Trompetten van Oranje en DJ Jimmy Ouwens.
Met ruim 2600 bezoekers was het muziekfestival helemaal uitverkocht.
Soesterberg Luchtvaartdagen – Nationaal Militair Museum
24 en 25 augustus 2018
Het NMM heeft de grootste collectie vliegtuigen en helikopters van Nederland. Tijdens de
Luchtvaartdagen werden op het terrein rond het museum meer dan 20 vliegtuigen tentoongesteld.
Van een linnen Curtiss P-1 Hawk tot de supersonische F-4 Phantom. Zo dichtbij kwam je nog
nooit.
Reünie oud-dienstplichtigen – Nationaal Militair Museum
20 oktober 2018
Honderdduizenden jonge mannen hebben tijdens de Koude-Oorlogperiode hun dienstplicht
vervuld en daarmee verdienen zij een plek in het museum. Oud-dienstplichtigen kunnen deel
uitmaken van dit unieke project door foto's uit diensttijd met het NMM te delen. Op 20 oktober
2018 werd de eerste reünie van dienstmakkers georganiseerd waarbij ruim 350 mannen zich
gemeld hebben.
13
׉	 7cassandra://zgXsfbJwOxm9-NcJphSUv0YskxLhVSdu4WxMQOJ3OMc2`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://SN-ZqmHn8P5oqIYEC1MrCsjS7jIltEABDZnNaN8zOnI "`׉	 7cassandra://hL7-bNVZPhMPQpDhywQKLUjvIDmSH4_gaYDtQDRPQ5cb`S׉	 7cassandra://XGzzWWwBXJsr_gU1hyjmrTaS9cLF5ETmTnzQ-f7XwAsw`̵ ׉	 7cassandra://pTQWPf52XtjnVxDb4sO531K3ZVEtp16ddc4J7I36ir0 ͠^.N D}ט  {u׉׉	 7cassandra://hjxlZ8DX51O3YkSH2A2xSTmPbw9SCeWBb6WYo5KLvQM }` ׉	 7cassandra://vhZlWfs4vJUj_3-4wapeOS4LQGBzlvHlCD4c5Xs0keIC`S׉	 7cassandra://WD7Q-G2S3PvhKmQTZOY4evMKafwd6sbAtEG4dTI6heY`̵ ׉	 7cassandra://965zBd3S4tn5zZMAuMTNneMPrspvX5O1eSw5BPLHfzY1	,͠^.N D}׉E<Geheime Dieptes, Kennis door theater – Marinemuseum
De nieuwste theatervoorstelling Geheime Dieptes nam de bezoekers mee naar het werk en leven
aan boord van onderzeeboot Tonijn. Deze sloeg in als een bom! De reacties van bezoekers én
vrijwilligers waren en zijn zeer positief. De voorstelling versterkt het bezoek aan de Tonijn en
plaatst de onderzeeboot en zijn (geheime) missies in een context.
Helders Next Top Matroos – Marinemuseum
Naast de theatervoorstelling werd in de zomer elke dag Helders Next Top Matroos aangeboden,
het vervolg van Word matroos voor 1 dag. Bij de balie werd gevraagd of kinderen de nieuwe Top
Matroos denken te zijn en het aandurven om te leren marcheren, salueren en de conditie te testen.
Zo’n 930 kinderen gingen de uitdaging aan. De korte opleiding tot matroos vond plaats onder
leiding van een gediplomeerde trainer van Rik Bodylanguage. Net als bij een eerdere activiteit was
de samenwerking met deze buurman op Willemsoord zeer prettig.
Open Sloepenloods – Marinemuseum
Tijdens de herfstvakantie was – voor het eerst – de Sloepenloods uit 1833 opengesteld voor
publiek in exclusieve rondleidingen. De rondleiders besteedden aandacht aan de geschiedenis van
de loods zelf, aan de objecten die daar tijdelijk staan opgeslagen, en aan de werkzaamheden die
onze Beheer & Behoud-vrijwilligers in de loods verrichten. Vanwege de grote belangstelling waren
er extra rondleidingen ingepland. In totaal hebben 212 bezoekers deelgenomen aan de 15
rondleidingen.
Feestdagen aan boord – op en onder water – Marinemuseum
Met de Kerstvakantie was het thema Feestdagen aan boord – op en onder water. Er waren
rondleidingen in het Torentje en bij wijze van experiment was de Tonijn aangekleed zoals het
wachtvolk dat rond Kerstmis wel deed.
Museumnacht010 – Mariniersmuseum
Traditiegetrouw werd de maand maart afgetrapt met de Rotterdamse Museumnacht010.
Honderden bezoekers kozen ervoor om het Mariniersmuseum te bezoeken. Er waren re-enacters
van Equipage De Delft aanwezig die op de net nieuw geopende basispresentatie Zeesoldaten oude
tijden deden herleven.
14
׉	 7cassandra://XGzzWWwBXJsr_gU1hyjmrTaS9cLF5ETmTnzQ-f7XwAsw`̵ ^.N Dw׉ESinterklaas – Mariniersmuseum
Sint-Nicolaas is niet alleen een kindervriend, hij is tevens beschermheilige van zeevarenden.
Volgens een legende kalmeerde Sint-Nicolaas een woedende zee en redde zo het leven van
zeelieden. Veel havensteden kozen dan ook Sint-Nicolaas als beschermheilige en kennen een
Nicolaaskerk, zo ook Rotterdam. Rond Sinterklaas konden jonge bezoekers hun pietendiploma
behalen in het Mariniersmuseum, uiteraard door toepassing van vaardigheden die mariniers ook
bezitten.
Boekpresentatie Liggen Blijven! – Mariniersmuseum
Op 5 november vond er in het Mariniersmuseum de boekpresentatie van Liggen blijven! plaats. Het
boek, geschreven door journalisten Olof van Joolen en Silvan Schoonhoven, biedt een inkijkje
achter de schermen bij de mariniers die de Bijzondere Bijstandseenheid (BBE) vormden tijdens de
bevrijding van de gekaapte trein bij De Punt in 1977. Het eerste exemplaar werd uitgereikt aan de
commandant van het Korps Mariniers, brigadegeneraal Jeff Mac Mootry.
Festival De Marechaussee op Schiphol – Marechausseemuseum
26 en 27 mei 2018, 13 oktober 2018
In het weekend van 26 & 27 mei vond het festival De Marechaussee op Schiphol plaats. In de tuin
van het museum werden tal van activiteiten georganiseerd: van een paspoort atelier tot een
demonstratie met een ware marechausseehond. Eén ding hadden de activiteiten gemeen: het
draaide om de Marechaussee op Schiphol. Het grootste werkgebied van de Nederlandse
Marechaussee. Naast een uitgebreid buitenprogramma voor het gezin was er voor de liefhebber de
foto-expositie Operatie Schiphol. Het festival vond op 13 oktober nogmaals plaats.
Buren bij Kaarslicht – Marechausseemuseum
15 december 2018
Tijdens Buren bij Kaarslicht was de stad Buren feestelijk verlicht met alleen maar kaarsen en
traden koren, harmonieorkesten en solisten op in het historische centrum. Het
Marechausseemuseum was deze avond feestelijk verlicht en open voor bezoek.
Stay safe – Kerstvakantie alle vier Defensiemusea
In de Kerstvakantie deden alle vier de musea mee met Stay Safe. Tijdens deze periode konden
bezoekers een kaartje sturen aan een uitgezonden militair en uitvinden hoe de militaire post is
georganiseerd.
15
׉	 7cassandra://WD7Q-G2S3PvhKmQTZOY4evMKafwd6sbAtEG4dTI6heY`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://3Rn2H03BG7Ovu5Rkx47YIqBWHouTKj1iX7GHB9MpeZk ` ׉	 7cassandra://xz1Z4RPqtEsSgzd6c6GPPxEb_KPwUetYwIcQg7l2YdoU`S׉	 7cassandra://2VlP4iMQgHDSrEQpDvPsJ5nouuGdyWEdxgEKXLauwKg`̵ ׉	 7cassandra://t27iUu-kVO5MAL4w6FuC26krG2FwXM6Pt8LJa0K-dxQ=U͠^. N D~ט  {u׉׉	 7cassandra://2L8Uh-DShVlKXmyi8MOMpSCElkpsJRs_K-7OkIgV91Y ` ׉	 7cassandra://5ZdUcw_jknYPEHYxOhL0nwzF9AkbdSv6VpqOH0Sugdwb`S׉	 7cassandra://SSK_hiqKaJnPJn0XakD2HSwfioAdIBqeBjcXt2OvEfI`̵ ׉	 7cassandra://2VgaxImojyyjPAUTo4BUB5Lk45nkPI0_Vp9xNTlfgDQ4͠^. N D~$׉E/In 2018 bezochten ruim 20.389 scholieren de Defensiemusea.
Museum
Aantal scholieren
NMM
Marinemuseum
Mariniersmuseum
Marechausseemuseum
17.271
2.387
676
55
Onderwijsaanbod
Ook in 2018 is het onderwijsaanbod van de Defensiemusea weer uitgebreid en verbeterd.
De Canon van Nederland – Nationaal Militair Museum
Het NMM is een van de Canonmusea in Nederland. Dit netwerk selecteert topstukken uit de eigen
collecties die gezamenlijk het verhaal van de Canon van Nederland verbeelden. Het NMM
illustreert met een zestal topstukken de canonvensters De Republiek, De Tweede Wereldoorlog,
Indonesië en Srebrenica.
Klas van ’45 – Nationaal Militair Museum
De Klas van ’45 is een interactieve belevingstour die start in een klaslokaal uit de jaren veertig. De
leerlingen nemen plaats in de schoolbanken en worden voorgesteld aan de kinderen Cor, Jack,
Frits, Corrie en Ad. Vijf schoolkinderen wier leven geraakt werd door de Tweede Wereldoorlog. Na
een korte kennismaking stappen ze door een van de vijf deuren uit de klas en maken ze een reis
langs de verhalen van de kinderen. De ontroerende scenario’s zijn gebaseerd op waargebeurde
verhalen.
Xplore – Nationaal Militair Museum
Xplore is een aparte ruimte met veel interactieve activiteiten. In de Xplorezaal mogen leerlingen
overal aanzitten en zelf van alles ontdekken: hoe bestuur je een F-16, hoe maak je buskruit en hoe
is het om in een geschutskoepel te zitten? Deze hands-on tentoonstelling maakt deel uit van de
vaste expositie en is speciaal ontworpen voor kinderen van 8 t/m 14 jaar.
Militaire Uitvindingen – Nationaal Militair Museum
Tijdens de rondleiding Militaire uitvindingen neemt de rondleider de leerlingen mee langs een serie
topstukken uit de collectie. Ze maken op interactieve wijze kennis met de belangrijkste militaire
uitvindingen en ontwikkelingen en krijgen antwoord op vragen als hoe werkt een kanon, wat is
morsecode, en hoe bestuur je een F-16.
Ontdek de geheimen van Vliegbasis Soesterberg – Nationaal Militair Museum
Een gids van het Utrechts Landschap voert je langs een oude schuilkelder, commandobunker en
vliegbaan; geheimzinnige overblijfselen van de oude vliegbasis. De oude vliegbasis ligt deels
verscholen in de bossen. Onderweg van het ene gebouw naar het andere leren de leerlingen sporen
van mens en dier te herkennen. Tot slot strijden de leerlingen in een jongens tegen de meisjesquiz
om een trofee! Wie zijn de beste vliegbasiskenners; de jongens of de meiden?
Periscoop – Nationaal Militair Museum
Soldaten willen de vijand zien zonder dat de vijand hen ziet. Een periscoop is daarbij een handig
hulpmiddel, want met een periscoop kijk je letterlijk om een hoekje. In deze workshop maken de
leerlingen onder begeleiding van een workshopdocent een uitschuifbare periscoop. Ze ontdekken
daarbij hoe de vorm van een periscoop samenhangt met de functie.
16
׉	 7cassandra://2VlP4iMQgHDSrEQpDvPsJ5nouuGdyWEdxgEKXLauwKg`̵ ^.N Dw׉EvBootcamp – Nationaal Militair Museum
Leerlingen sportief uitdagen en ook de waarde van discipline en samenwerken ontdekken.
Daarvoor is de NMM-bootcamp zeer geschikt. De leerlingen worden onder leiding van een
professioneel buitensportinstructeur gedrild en gaan met zijn allen de hindernisbaan over.
Veteraan vertelt – Nationaal Militair Museum
In samenwerking met het Veteraneninstituut biedt het NMM de mogelijkheid om in het museum
een veteraan te ontmoeten die de leerlingen over zijn of haar ervaringen vertelt. Er zijn veteranen
van diverse missies beschikbaar als gastspreker, denk bijvoorbeeld aan Bosnië en Afghanistan.
Tijdens de ontmoeting gaat de veteraan met de leerlingen in gesprek over de lastige keuzes die
een militair soms moet maken.
Levend Stratego – Nationaal Militair Museum
Levend Stratego is een uitdagend spel, waarbij de leerlingen in twee teams worden ingedeeld die
elkaars vlag proberen te veroveren. Jagen op anderen, sluipen, tactisch spel: Levend Stratego
heeft het allemaal in zich. Pas op dat je de bom niet tegenkomt! De spelleiding is in handen van
een professionele sportinstructeur. Het spel vindt plaats in de indrukwekkende arena op ons
buitenterrein.
Speurtochten – Nationaal Militair Museum
• Kraak de Kluis van de Kolonel – met dit speurboekje gaan de leerlingen op zoek naar 8
voorwerpen in het museum. Bij elk voorwerp beantwoorden ze een vraag en plakken ze de
bijbehorende sticker op de kluiskaart.
• Missie NMM- Met behulp van een speurboekje gaan de leerlingen samen op missie in het
museum om de NMM-code te kraken.
• Je ogen bedrogen – Militairen maken net als dieren vaak gebruik van camouflage. Bij
camouflage is er sprake van gezichtsbedrog. De bekendste vorm is de schutkleur; waarbij de
militair de kleur aanneemt van de achtergrond. Met deze speurtocht ontdekken leerlingen
alles over camouflage in het leger.
• Stratego Challenge – Met deze speurtocht gaan de leerlingen in het museum op zoek naar alle
rangen uit het Strategospel. Welk team verovert als eerste de vlag? De speurtochten voeren
langs harnassen, kanonnen, ziekenwagens, tanks, vliegtuigen en helikopters. Wanneer ze de
kaart inleveren krijgen ze een stoere dogtag.
Bunker ’83 – Nationaal Militair Museum
Bunker ‘83 is lesverrijkend bij Koude Oorlog geschiedenisonderwijs. Leerlingen maken in 45
minuten kennis met belangrijke aspecten van De Koude Oorlog, zoals de strijd om hegemonie en
de nucleaire dreiging. De klas wordt verdeeld over twee teams om in Bunker ‘83 tegen elkaar te
spelen. Voor het voortgezet onderwijs biedt Bunker ‘83 een educatieve ervaring in combinatie met
een bezoek aan het Nationaal Militair Museum. Door hen in de context van de Koude Oorlog zelf
aan het werk te zetten en beslissingen te laten nemen, ervaren zij de grote verantwoordelijkheid
van hun eigen acties.
Wat zou jij beslissen? – Nationaal Militair Museum
Stap in de schoenen van een militair en bepaal de uitkomst van een militaire missie. Tijdens de
missies moeten er vaak in enkele seconden levensbepalende beslissingen genomen worden. In dit
interactieve programma worden leerlingen geconfronteerd met moeilijke beslissingen uit het
leven van een militair.
Militaire verhalen & verhalen van militairen – Nationaal Militair Museum
Welke bijzondere verhalen gaan achter de collectiestukken schuil? Leerlingen luisteren en worden
geprikkeld na te denken tijdens deze interactieve rondleiding.
17
׉	 7cassandra://SSK_hiqKaJnPJn0XakD2HSwfioAdIBqeBjcXt2OvEfI`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://a-1BIuX-QYa54sd-lt_QL_0hhBolBMFSSBRD40hFKEw ` ׉	 7cassandra://X0hfgVSPM0NMy3feOVa_0sbVqeKFomCnDBytAc-W1OcY`S׉	 7cassandra://LhYNH3zV9GQ0JJDvG_8GChxrEMMV3sPXkMSNK4qviTMn`̵ ׉	 7cassandra://KKVDmB51E000pVLnWilNjAnj6I-ACCYI3RczRdG7izY5<L͠^.N D~ט  {u׉׉	 7cassandra://xlqo3juOIi4PeFku4NaxUQjJ-S9rhYP_buj0RiVUDYQ ` ׉	 7cassandra://tOd5qB0yASzhLrVzD1kkhbxIlmHG5SwbH-_6EIxsnOc-`S׉	 7cassandra://UUJ2aVW60YuRijefB3A4on3vyFCdLF5Cc-0yYAhOM94`̵ ׉	 7cassandra://w7m46H1wmMqNhiIZ45_vc08AvhvvYx3l_ShNyOHbaPc$|͠^.N D~׉EConstructie Challenge – Nationaal Militair Museum
We gaan sleutelen met hout, bouten en schroeven. De leerlingen werken samen om zo snel
mogelijk een stabiel gewondentransport in elkaar te zetten.
Techniekroute – Nationaal Militair Museum
Van buskruit tot robotica: technische uitvindingen hebben altijd een grote rol gespeeld in de
militaire wereld. Leerlingen ontdekken met deze route de techniek achter belangrijke militaire
middelen van vroeger en nu.
Bushmaster – Nationaal Militair Museum
In Afghanistan reed het Nederlandse leger in Bushmasters, een pantservoertuig dat speciaal
ontworpen is om te kunnen rijden in een woestijngebied. In deze workshop leren leerlingen meer
over pantservoertuigen en hoe de vorm samenhangt met de functie. Daarna gaan de leerlingen zelf
aan de slag en maken ze een model van een Bushmaster met een echt motortje erin.
Als de Russen komen – Nationaal Militair Museum
In deze tijdelijke tentoonstelling over de Koude Oorlog nemen we de leerlingen mee op een sonic
journey door de jaren ’50, ’60, ’70 en ’80. De tour met 3D-geluid laat de leerlingen een wereld
beleven die was verdeeld in Oost en West. De rol van Nederland in internationale context staat
hierin centraal.
Nieuwe werkwijze rondleiden – Nationaal Militair Museum
De in 2017 afgeronde nieuwe werkwijze voor rondleidingen werd in 2018 geïmplementeerd.
De nieuwe reader voor rondleiden belicht van zo veel mogelijk objecten niet alleen de
objectinformatie maar ook relevante verhalen van militairen en achtergrondinformatie. Uit de
reader kan de rondleider gemakkelijk een rondleiding op maat samenstellen, afhankelijk van de
vraag van de bezoeker.
Speurtocht Zeeslag ‘Echt of Nep?’ – Marinemuseum
Bij de nieuwe tentoonstelling Zeeslag! is de speurtocht Echt of Nep? ontwikkeld, waarin kinderen
van groep 6 t/m 8 spelenderwijs meer komen te weten over de Tocht naar Chatham en de Slag in
de Javazee.
Werfgeheimen – Marinemuseum
In de ontdekkingstocht Werfgeheimen maken jonge bezoekers kennis met de werfkinderen Nelly
en Simon, die hen alles vertellen over het leven en werken op de werf. Verspreid door de expositie
Schip en Werf staan zes kisten waarin onder andere wordt ingegaan op het gebruik van schepen.
Op speelse wijze komen de leerlingen zo in aanraking met scheepsbouw en scheepstechniek.
Zeeheldenzoektocht – Marinemuseum
In de Zeeheldenzoektocht krijgen leerlingen meer inzicht in het verleden van de Nederlandse
Marine. Ze volgen Puppes-3, de jongste matroos aan boord. Samen met hem maken ze kennis met
Nederlandse zeehelden en staan stil bij de vraag wat is een held?.
Missie Marinemuseum – Marinemuseum
Tijdens Missie Marinemuseum gaan leerlingen als verkenner op onderzoek uit in het museum en
voeren ze opdrachten uit.
De Werfcourant – Marinemuseum
Leerlingen uit het voortgezet onderwijs maken kennis met de tentoonstelling Schip en Werf door
de Werfcourant. De bouw en het onderhoud van marineschepen in de 19e en 20e eeuw staan
centraal.
18
׉	 7cassandra://LhYNH3zV9GQ0JJDvG_8GChxrEMMV3sPXkMSNK4qviTMn`̵ ^.N Dw׉EExpeditie Speurneus – Mariniersmuseum
In het Mariniersmuseum kunnen leerlingen en gezinnen ook in 2018 de educatieve
familietentoonstelling Expeditie speurneus 2.0 bezoeken. Kinderen maken kennis met combat
trackers van het Korps Mariniers. Combat trackers zijn dé militaire spoorzoekers van het Korps
Mariniers. Zij kunnen heel kleine veranderingen in de omgeving herkennen. Zij zien dingen die lang
niet iedereen ziet. Spelenderwijs leert de jonge bezoeker sporen herkennen, begrijpen en volgen.
Muziekworkshop – Mariniersmuseum
Gedurende het hele jaar geven de Tamboers en Pijpers van het Korps Mariniers unieke
muziekworkshops aan klassen. Leerlingen leren muziek te gebruiken om gevoelens en ervaringen
mee uit te drukken en om er mee te communiceren. Tamboers en Pijpers lopen voor de troepen uit
en zorgen er door middel van hun muziek voor dat de manschappen in de pas lopen.
Lespakket groep 4 & groep 7 basisonderwijs – Marechausseemuseum
In samenwerking met Erfgoed Gelderland ontwikkelde het Marechausseemuseum 2 lesbrieven
voor het basisonderwijs (groep 4 en groep 7). Groep 4 is onderdeel van de leerlijn Reizen in de Tijd.
In de les onderzoeken de leerlingen de collectie van het Marechausseemuseum in het depot en in
een museumzaal. Groep 7 is ook onderdeel van de leerlijn Reizen in de Tijd. Tijdens dit bezoek
maken leerlingen kennis met Pieter, Jacob, Gijs en Antonie: vier vrienden uit heel verschillende
gezinnen.
19
׉	 7cassandra://UUJ2aVW60YuRijefB3A4on3vyFCdLF5Cc-0yYAhOM94`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://8bYxYcX-4Lfc92azs3lv36cHrTwcfDMVu3O1NIX0k5E `׉	 7cassandra://mBrLWsE4pn2JCuReWnYx8CupOlzCPHcSjN8feU3yBc8=`S׉	 7cassandra://ohPf1uzKYTlszZeke6WhTwSSYE9-96AMf7uA9L_mXz8`̵ ׉	 7cassandra://qSMda67V3nOiluoffqSZt61gAcrLrCZmUwTEAJapmR8 |͠^.N D~ט  {u׉׉	 7cassandra://B4xd44kEi2Ns_GCIEEwWGzXHXRVVwLPp2h7zN-rWVYw `׉	 7cassandra://EJnmWfbug8gpinGNSfH5eyTG3DouNseEGaaQI0ICO6YP`S׉	 7cassandra://oqCOYSs4jvCyWA7OsSZfMk4e7WI7TXm3t8wh-bSZbG8*`̵ ׉	 7cassandra://KcjQqLKhjt5APK_ig4IAcSp99N2Z3KnYqrqgcbv8Xgs ͠^.N D~Փנ^.N D~ف oH9ׁHhttp://Tiqets.nlׁׁЈנ^.N D~؁ Y9ׁHhttp://Kaartjes.nlׁׁЈנ^.N D~ׁ Vc9ׁHhttp://Dagjeweg.nlׁׁЈ׉E׉	 7cassandra://ohPf1uzKYTlszZeke6WhTwSSYE9-96AMf7uA9L_mXz8`̵ ^.N Dw׉EMarketingcampagnes
In 2018 is marketingbureau SILO aan de slag gegaan voor twee campagnes; Willem van het
Nationaal Militair Museum en Het stoerste uitje van Rotterdam van het Mariniersmuseum.
Willem – Nationaal Militair Museum
Voor de campagne van Willem is gebruikgemaakt van drie acteurs die de personages van Willem,
Filips en Anna vertolkten. De uitingen waren statisch (posters, facebook-carrousel), maar ook
bewegend (video-interviews met Willem, Anna en Filips). Zo kon er een mix van online- en offline
media ingezet worden.
Foto: campagnebeeld Willem & Anna
Het stoerste uitje van Rotterdam – Mariniersmuseum
Het concept van ‘Het stoerste uitje van Rotterdam’ sloeg de spijker op zijn kop. Aan het eind van
het proces zijn er door het museum uitingen vormgegeven, dit traject krijgt in 2019 haar vervolg.
Marketingacties – gezamenlijke ticketverkoop via derden
Ook in 2018 boden we op meerdere plekken tickets van alle vier de musea aan. Niet omdat er zulke
lange wachtrijen staan bij de kassa’s maar omdat potentiële bezoekers steeds meer verwachten
dat ze alle informatie over dagjes uit in het algemeen en musea in het bijzonder op een plek vinden
en direct tickets kunnen bestellen. Voordeel voor de musea is dat de inkomsten binnen zijn, ook al
komen mensen pas veel later of soms zelfs niet. In 2018 waren de tickets te koop via: ANWB,
Dagjeweg.nl, Kaartjes.nl, Minicards, Tiqets.nl. Voor het NMM konden bezoekers ook bij een aantal
hotels in de omgeving kaarten kopen.
Online aanwezigheid
Jaar
Websitebezoekers
Nationaal Militair Museum
Marinemuseum
Mariniersmuseum
Marechausseemuseum
472.861
70.434
24.929
20.269
546.267
90.634
30.045
20.928
2018
2017
21
׉	 7cassandra://oqCOYSs4jvCyWA7OsSZfMk4e7WI7TXm3t8wh-bSZbG8*`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://rFvhaWH7vXQk2SG3W5-BGG0yPxMElKvp7JJhqSistYE 
F` ׉	 7cassandra://X7C5ClZgNPEV051FCFTqZbY_DvGgh4ZNgAN4h3Hr_P4K`S׉	 7cassandra://w9AD_ycGuONIpiEx1rKX4FGsYdxr8Fje8-1HXN2ZGik`̵ ׉	 7cassandra://Wj20BQFpsMlb7IcYMJ1_6Fr_-OHkF83pZ1LVElX8vBk:͠^.N D~ט  {u׉׉	 7cassandra://8DojjgbDnbjOZESTLfF5HY3Efp-_YdGoJw3ixwRwEIE 0` ׉	 7cassandra://inf1bv0_aGAIvVQ4ubmyssRq66rGvMvsAc5_huIZEf0`S׉	 7cassandra://DSk0qUHSufodzGQ9i2UVm1q7tPj9_CScDTyzoCsy3Jg`̵ ׉	 7cassandra://HOJTMagmpWbYlYv0M1d10AhBYYZRd63gzxFyB61F6B0q͠^.N D~׉EIn aanloop naar de invoer van de AVG-wetgeving is de Google Analytics aangepast. Dit bleek te
rigoreus waardoor er in periode 23 februari tot 27 maart geen gegevens binnengekomen zijn. De
lichte daling in websitebezoek kan hierdoor verklaard worden.
Jaar
Facebook-volgers
Nationaal Militair Museum
Marinemuseum
Mariniersmuseum
Marechausseemuseum
Jaar
Twitter-volgers
Nationaal Militair Museum
Marinemuseum
Mariniersmuseum
Marechausseemuseum
Jaar
Instagram-volgers
Nationaal Militair Museum
Marinemuseum
Mariniersmuseum
Marechausseemuseum
Jaar
Youtube-abonnees
Nationaal Militair Museum
90
85
Mijlpalen online 2018
• Google Analytics; in 2017 zijn we gestart met het inrichten van Google Analytics, hierdoor
konden we het online bezoek beter meten. In 2018 zijn hier 4 dashboards aan toegevoegd om
nog makkelijker de belangrijkste data te verzamelen.
• Google AdWords; in 2018 zijn de Google Adwords gehanteerd. Hiervoor wordt gebruik gemaakt
van Google Grants.
• Na het NMM en het Marinemuseum zijn ook het Mariniersmuseum en het
Marechausseemuseum begonnen met online adverteren via facebook & Instagram.
Aanwezigheid externe evenementen
Ook in 2018 waren de musea gezamenlijk aanwezig op de belangrijke externe presentaties.
Hieronder vallen de Vakantiebeurs, 5 mei Bevrijdingsdag Wageningen, Veteranendag, de
Marinedagen en de Wereldhavendagen.
Publieksonderzoek
Om beter inzicht te krijgen in de bezoekers van de afzonderlijke musea werd in alle vier de musea
publieksonderzoek gedaan.
Kwalitatief onderzoek – Mystery Review
Op gezette tijden bezochten Mystery Guests de musea, zij brachten de hele klantbeleving in kaart,
van moment van aankomst per auto of openbaar vervoer tot het moment van afscheid nemen. In
2018 zijn de musea alle vier ieder kwartaal bezocht.
22
2640
450
394
322
2018
1025
nvt
nvt
nvt
2017
3060
438
234
nvt
2018
2873
421
nvt
nvt
2017
24934
4388
1971
2390
2018
20.203
3237
1753
2081
2017
2018
2017
׉	 7cassandra://w9AD_ycGuONIpiEx1rKX4FGsYdxr8Fje8-1HXN2ZGik`̵ ^.N Dw׉EKwantitatief onderzoek – Museummonitor
Het Nationaal Militair Museum en het Marinemuseum deden mee aan de Museummonitor: een
steekproef van de bezoekers werd gevraagd mee te doen aan onderzoek. De resultaten worden
niet alleen tussen deze twee musea onderling vergeleken maar ook afgezet tegen een benchmark
van vergelijkbare musea uit heel Nederland.
Kwalitatief onderzoek
Incidenteel werd in de vestigingen zelf onderzoek uitgevoerd. Zo werd aan de balie in het NMM
regelmatig geturfd hoeveel bezoekers uit het buitenland kwamen en heeft het Mariniersmuseum
sinds 2018 achter op haar plattegrond een uitgebreide bezoekersenquête staan. Hieruit bleek dat
de bezoekerswaardering voor Zeesoldaten in het Mariniersmuseum hoog is. Gemiddeld scoorde
deze een 8+.
23
׉	 7cassandra://DSk0qUHSufodzGQ9i2UVm1q7tPj9_CScDTyzoCsy3Jg`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://nG6wmFlpvJbRZxii4Rd_cv8kZc6zciYjDTeB-t-7GZs ` ׉	 7cassandra://XEJSOCzEZSwdh5nJxcLW_5ROwId5OuRo4jvau3IVEUcT`S׉	 7cassandra://kNbUPKqME4ApbpYHahXqMPIKnX3gPc6Qcpv16LUU8Sw`̵ ׉	 7cassandra://HnHSxdOgWVir_6AArpWih8S8hoAXLO9pDM02v414WL0;͠^.N D~ט  {u׉׉	 7cassandra://pe1Alf_Ux8GF7rfvCrNS_pIkOpdZfZ4FaQF2SuxBPQ8 #`׉	 7cassandra://YaPWkPyVvNNhldn-7SEwnIH8fVQkVZppDDq2t0kOzIgR|`S׉	 7cassandra://1jyTUrvmY1LVKPx4NMop7CyJFVxF12_f9LyPuz78Fi0j`̵ ׉	 7cassandra://qaZM-XwKQ70UUN751lGPqXvPMtSB8IcinVtqh6I4QuM as\͠^.N D	׉EIn 2018 verscheen het collectieplan voor het NMM met de titel Ontsluiten, verdiepen en verrijken.
Dit collectieplan, een verdere uitwerking van het collectieplan van de SKD uit 2017, geeft de
prioriteiten en daaraan gekoppelde acties aan voor de periode 2018-2021. Speerpunten daarin zijn
onder andere collectiewaardering, digitalisering van de rijke fotocollectie, verbetering van
opslagmethoden collectie in depot en het groot meerjarig onderhoud aan de buitencollectie.
Verwervingen
Ten aanzien van verwervingen voor de collectie van het NMM, met name het aannemen van
schenkingen, blijft het beleid onveranderd (nee, tenzij).
Afgelopen jaar werden meer dan 1300 objecten ingeschreven in de collectie. Dit aantal geeft een
ietwat vertekend beeld omdat daarin een zeer grote documentaire schenking (fotografie) zat van
een particulier over de geschiedenis van de Vliegbasis Soesterberg. Hieronder een overzicht van
enkele bijzondere aanwinsten.
Aanwinsten:
• Uit de nalatenschap van een particulier werd een grote verzameling geluidsdragers van
militaire muziek verworven. Door deze schenking bezit het NMM nu de grootste verzameling
militaire muziek in ons land. Deze wordt momenteel geregistreerd en deels gedigitaliseerd. De
collectie vormt een belangrijk bestanddeel voor de tentoonstelling over 200 jaar militaire
muziek die tot en met september 2019 te zien en te beluisteren is in het NMM.
• Eveneens een grote verwerving betrof een collectie prentbriefkaarten en foto’s van
Nederlandse kazernes, legerplaatsen, kampementen en militaire gebouwen in Nederland
maar ook in uitzendgebieden zoals Duitsland, Frankrijk, Nederlands-Indië en de Antillen van
de afgelopen 100 jaar. Deze collectie wordt momenteel geïnventariseerd en in een later
stadium zal registratie plaatsvinden. Deze collectie biedt veel aanknopingspunten voor nader
onderzoek en om te geo taggen. Oud-dienstplichtigen kunnen zo eenvoudig aangeven waar ze
gelegerd waren.
• Individuele topstukken waren er ook, zoals bijvoorbeeld het pistool van Arthur Seyss-Inquart.
Een bijzondere aanwinst die het al aanwezige ensemble van de hoogste Duitse
vertegenwoordiger tijdens de bezetting complementeert.
• In dezelfde categorie paste de aankoop aan het eind van het jaar van een veldgrijze jas van een
Nederlandse SS’er. Een bijzondere jas waarvan nader onderzoek hopelijk de naam van de
drager gaat opleveren.
• Van geheel andere aard was de mede door de Stichting Vrienden mogelijk gemaakte aankoop
van het schilderij van Johan Cornelis van Braams. Van Braams was lijfwacht van de Prins van
Oranje in 1813. Deze eenheid van lijfwachten, opgericht in verband met de terugkeer van de
Oranjes heeft maar kort bestaan en er is bijna niets aan objecten bewaard gebleven van deze
eenheid. Vanwege de matige staat van het schilderij is het werk gerestaureerd.
24
׉	 7cassandra://kNbUPKqME4ApbpYHahXqMPIKnX3gPc6Qcpv16LUU8Sw`̵ ^.N Dw׉EFoto: Schilderij van Johan Cornelis van Braams
• De verworven passagierslijsten van het MS Oranje, een van de retourschepen uit NederlandsIndië
ten tijde van de Politionele acties zijn grotendeels digitaal ontsloten en momenteel te
zien in het Nederlands Scheepsvaartmuseum in Amsterdam.
• Voor de tentoonstelling over de Koude Oorlog Als de Russen komen zijn verscheidene objecten
verworven waaronder een Fliegercamera voor fotografie van het IJzeren Gordijn en omgeving,
een model van een Luchtwachttoren en een waarschuwingsbord voor het IJzeren Gordijn.
• Vanuit de kernwaarde Actueel van het NMM is ook materiaal van actuele missiegebieden
welkom in de collectie. In dat kader werd een elektrische fiets verworven die gebruikt was
tijdens de missie in Mali. Deze fiets, met het woestijnzand nog op de banden, heeft inmiddels
een plaats gekregen in de vaste opstelling.
Restauratie/ Conservering
In de afgelopen jaren lag vooral de nadruk op het op orde brengen van het depot. Dit zal ook de
komende jaren prioriteit krijgen. Door het ontbreken van een eigen staf van restauratoren staat
preservering centraal. Toch zijn er afgelopen jaar, mede door de inhuur van externe specialisten
diverse projecten op het terrein van restauratie gerealiseerd. Zo kon op een Fort van de Nieuwe
Hollandse Waterlinie in het Brabantse Giessen een gerestaureerd 15 cm kanon in gebruik worden
genomen. Dankzij bijdragen van derden is het gelukt om dit unieke stuk geschut in oude staat te
herstellen inclusief replica kunststof loop.
Voor de tentoonstelling Willem werden diverse harnassen gepreserveerd zodat deze in de
expositie in aanvalsstand konden worden getoond aan het publiek. Spectaculair was in dit kader
de presentatie van een ruiter te paard in volle uitrusting, getooid met een toernooilans.
Al geruime tijd bestaat de wens om een tweetal toestellen als poortwachter op te stellen buiten
het museumterrein, daarmee een blikvanger creërend om bezoekers te lokken voor het museum.
25
׉	 7cassandra://1jyTUrvmY1LVKPx4NMop7CyJFVxF12_f9LyPuz78Fi0j`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://rquA07Rozlc-b5-PSXNRSd_HOUOjbIwLoJrxHvxofeE R` ׉	 7cassandra://kI-UxEcEWxJAARDHWLdS7fhzKEwlFom5JoLDB6QR0DQo`S׉	 7cassandra://DFkZ6ZgO2usTgITPWQQZ_zK4cKJ0Iv4tv431UCfWtrk`̵ ׉	 7cassandra://y35YV4Zx7RHqwOzzoTk9aTzYdcspx1CNx9vGqOwxHX87T͠^.N D&ט  {u׉׉	 7cassandra://yPoR6JfeGGl5poBfM2BDgneeWkIzeX_7nMPhGFDXnwo MG`׉	 7cassandra://KOYVWga2dL65AwzbJGwAL_yPyQKMnFDUatlSd2qdArgY`S׉	 7cassandra://GH71DSM9i8-1h8qIrNDNACJkkoI75Pb6ImBsyZoAdA48`̵ ׉	 7cassandra://-ixYhOKbeFfWdUSJAC0ruUJ6gWEz2RFhpcDQeEJOyoY y͠^.N D1׉EXLange tijd stond dit project stil maar afgelopen jaar is de vergunning rondgekomen en recent zijn
de locaties definitief vastgesteld. Er is een Fries bedrijf gevonden voor de conservering van de
F104 zodat dit project naar verwachting in het voorjaar van 2019 kan worden afgerond.
Komende jaren zal de buitencollectie extra onderhoud krijgen. Hiervoor is een meerjarig
onderhoudsprogramma in voorbereiding. Om ervoor te zorgen dat de toestand van de
buitencollectie op peil blijft is afgelopen najaar samen met een vijftal vrijwilligers onder de
veelzeggende naam wasploeg 5 (W5) onderhoudsproces opgestart.
Verder werden onder andere in het verleden beschadigde schetsboeken van Hoynck van
Papendrecht geconserveerd en werden als gevolg van waterschade in het Legermuseum door
roest aangetaste vuurwapens geconserveerd.
Het NMM heeft een bijzonder vliegtuigwrak in de collectie: een Messerschmidt 262, de eerste
Duitse straaljager uit de Tweede Wereldoorlog. Het vliegtuig is in 1944 in de buurt van Nijmegen
neergekomen. Het wrak wordt geconserveerd door vrijwilligers van Museum Deelen, waar het ook
tentoongesteld gaat worden. Het NMM begeleidt deze conserveringsoperatie en steunt deze met
bedrijfsmiddelen.
Ten behoeve van het evenement Luchtvaartdagen in augustus 2018 zijn alle vliegtuigen in het
depot onder handen genomen: ze zijn gereinigd, de banden zijn opgepompt, en tevens zijn kleine
reparaties aan plaatwerk en vleugels verricht. Een groot aantal vliegtuigen is tijdens de
Luchtvaartdagen buiten tentoongesteld aan het publiek. Sommige, zoals de F4 Phantom voor het
eerst. Dit trok spotters aan vanuit heel Nederland, en zelfs enkele bezoekers uit Duitsland, die
speciaal voor de Phantom naar Soesterberg kwamen.
Een van de speerpunten in het nieuwe collectieplan is het verbeteren van de opbergmethoden in
depot en het daaraan gekoppelde streven om de collectie beter vindbaar en bereikbaar te maken.
Voor dit doel is de hal met vliegtuigen opnieuw ingericht en wordt momenteel gewerkt aan het
maken van steunen voor het opslaan van bijvoorbeeld vleugeldelen.
In het depot kleine middelen is een belangrijk deel van de collectie blanke wapens geplaatst. Deze
collectie, bestaande uit meer dan 3000 objecten zoals sabels en degens, zat nog in haar
verhuisverpakking. Deze berging was niet langer verantwoord en moest dus worden aangepakt. In
overleg met verschillende partijen zijn ten behoeve van de berging stellingen uitgerust met
speciaal op maat gemaakte planken die aan de bovenzijde werden voorzien van foam. Het foam is
dusdanig ingesneden dat elk individueel object met de kling naast elkaar kan worden gelegd. Door
de efficiënte indeling konden velen objecten in grote dichtheden boven elkaar worden geplaatst.
Tijdens deze acties zijn de objecten ook gecontroleerd op standplaats en fysieke toestand. Een
vervolg van dit project staat in de steigers voor de deelverzameling bajonetten.
Mede met het oog op de tentoonstelling Militaire Muziek en de daaraan gekoppelde verwerving
van een grote collectie geluidsdragers zijn deze met de al aanwezige collectie langspeelplaten
omgepakt, gereinigd, geregistreerd en ten dele gedigitaliseerd. Daarmee is deze collectie beter
ontsloten en geborgen.
Er is een start gemaakt met de centralisatie van de SKD-collecties. Zo zijn delen van de objecten
van het Marinemuseum overgebracht naar Soesterberg en daar ondergebracht, later gevolgd door
objecten van het Marechausseemuseum.
Bruiklenen
Het NMM heeft afgelopen jaar circa 1000 objecten uitgeleend aan meer dan 80 instellingen. Het
grootste deel hiervan betrof langdurige bruiklenen. Komende jaren worden deze in kaart gebracht
en worden de contracten vernieuwd. Daarbij komt ook de vraag aan de orde wat de
waardebepaling van deze objecten voor de collectie is. Van een groot aantal bruiklenen is door een
stagiaire een rapport opgesteld. Komende jaren worden de hieruit voortkomende acties in werking
26
׉	 7cassandra://DFkZ6ZgO2usTgITPWQQZ_zK4cKJ0Iv4tv431UCfWtrk`̵ ^.N Dw׉Egezet. Naast langdurige bruiklenen zijn er ook tijdelijke bruiklenen verstrekt aan en ontvangen van
kleine en grote musea. Enkele voorbeelden in willekeurige volgorde:
• Het Museum Jan Cunen in Oss vroeg voor de tentoonstelling over opgebaggerde
bodemvondsten een keltische helm in bruikleen. In het kader van het themajaar Tachtigjarige
Oorlog werkten wij mee aan de tentoonstelling Tachtig Jaar Oorlog in het Rijksmuseum in
Amsterdam. Voor deze tentoonstelling werden door ons een piek en een kuras uitgeleend.
• Hoogtepunt was uiteraard onze tentoonstelling Willem. Hiervoor werden door verschillende
instellingen uit binnen- en buitenland vele topstukken in bruikleen aan ons afgestaan, zoals
het Smeekschrift der Edelen, de eerdergenoemde bevelhebbersstaf, de bokaal van
Maximiliaan van Egmont van de stad Veere en diverse schilderijen gerelateerd aan Willem van
Oranje, waaronder topwerken uit Sienna en Mantua.
• In februari 2018 is de schatkamer heringericht in het kader van het Willem van Oranje-jaar.
Vijfentwintig olieverfportretten van bevelhebbers van het Staatse leger, geschilderd door Jan
van Ravesteyn, zijn in bruikleen genomen van het Mauritshuis in Den Haag. Zij zullen de
komende jaren worden geëxposeerd.
Expositie onderhoud & aanpassing
In het thema Militairen is een nieuw kabinet opgeleverd. De zeventiende-eeuwse kolonel van het
Staatse Leger Schelte van Aysma, waarvan we de helm in permanent bruikleen hebben gekregen,
staat hierin centraal. Aan de hand van persoonlijke documenten van de kolonel is zijn
levensverhaal gereconstrueerd.
Ook zijn naar aanleiding van de tentoonstelling Willem vitrines in het thema Oorlogen en in de
fortvitrine van het Arsenaal opnieuw ingericht. Teksten zijn aangepast en Hangaar 8 is als museale
presentatieruimte in gebruik genomen. Hiervoor is deze oudste hangaar op het terrein ingericht
met een replica van de Fokker C10 en de G1. Verder is de ruimte ingericht met oude meubels
passend bij de tijd en stijl van de hangaar. De ruimte wordt onder andere gebruikt bij
publieksactiviteiten in de vakantieperiodes. De andere helft van de hangaar is ingrijpend
gerenoveerd deze ruimte is in gebruik als stalling van de rekwisietvoertuigen.
Foto: Helm Schelte van Aysma
27
׉	 7cassandra://GH71DSM9i8-1h8qIrNDNACJkkoI75Pb6ImBsyZoAdA48`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://itLxv23APzvix1N65CeVct4Ljoq6mltqzUKZPEX9_1Q &` ׉	 7cassandra://6ptrk7DEFlp0dg4CXGT5cz139AYOLSyVvLyxriZPKE0d`S׉	 7cassandra://DqriXbcQtOL3CVWN8RWnTjSxslI5OlGgLnTR1pop98og`̵ ׉	 7cassandra://1q-IXAKI7kwNxnyCN2TcmWY7m4tYFJNbsdPWbOGMvwU1<͠^.N D:ט  {u׉׉	 7cassandra://lOCteftYl5VytnypcyoJjUiO0P4yCgZm3YSk2BOqjDo !c` ׉	 7cassandra://kNLNLx60P7YYnsN-IF9LWarVG2pH5Qm2X5kftlVZ-SYj~`S׉	 7cassandra://JohTUz_vvtAwR7cm97vPPBWMp1Lm7BMmO7_Iw61qYfk`̵ ׉	 7cassandra://dAUYSPPO87qvKMs9B4CVuSbPlaUwxEjaw8ZeksVcMusF͠^.N Dbנ^.N Dh 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N Dg Ł29ׁHhttp://Zr.MsׁׁЈ׉EXPublicaties en Onderzoek
Voor de tentoonstelling Willem heeft intensief wetenschappelijk onderzoek plaatsgevonden dat
vele nieuwe inzichten aan het licht heeft gebracht over onze collectie uit de periode van de
Tachtigjarige Oorlog. De uitkomsten hiervan zijn gebundeld in de publicatie die bij de
tentoonstelling is uitgebracht. Hiervan is inmiddels een tweede druk uitgebracht.
Een bijzonder noemenswaardig project was ook het onderzoek rond de officier van het Staatse
Leger Schelte van Aysma. Mede door onderzoek vanuit het NMM konden de stoffelijke
overblijfselen van de officier in de kerk van Schettens worden geïdentificeerd en als sluitstuk vond
afgelopen mei, met militair eerbetoon zijn herbegrafenis plaats. De originele helm is inmiddels als
bruikleen aan het NMM afgestaan.
In het kader van de collectiewaardering vond een onderzoek plaats naar de stokwapens in onze
collectie. De uitkomsten hiervan worden komend jaar gepubliceerd. Komende jaren zullen meer
collectiedelen in het kader van de waardering worden onderzocht.
Ten behoeve van de verdiepte registratie is een pilot gestart met de verzameling hoofddeksels.
Doel hiervan is te komen tot een uniforme beschrijving en gebruik van termen van de hoofddeksels
van het voormalige Legermuseum en Militair Luchtvaartmuseum. Dit wordt komend jaar afgerond.
Digitalisering
Een van de speerpunten in het collectieplan van het NMM is de digitalisering van de collectie
fotografie. Daarmee is in 2018 een aanvang gemaakt. In totaal zullen enkele tienduizenden foto’s
worden gedigitaliseerd. Na digitalisatie vindt verdiepte registratie plaats, om uiteindelijk deze
unieke collectie aan het publiek te kunnen presenteren via de website die aan de database is
verbonden. Dit project legt substantieel beslag op de capaciteit van de gehele afdeling collectie:
behoudsmedewerkers, registrators, conservatoren en de digitaal contentbeheerder werken
gezamenlijk aan het resultaat.
Dienstverlening
De dienstverlening van het NMM is op orde. In 2018 waren we drie dagen per week open voor
bezoekers die op afspraak terecht kunnen. Dit heeft ongeveer 210 bezoekers opgeleverd die met
specifieke vragen door de studiezaalbeheerder, bijgestaan door vrijwilligers, zijn geholpen in hun
onderzoek. Daarnaast heeft de studiezaal ongeveer 1000 vragen verwerkt die met de collectie of
het onderzoeksveld van de conservatoren te maken hebben. We zien dat het fysieke
studiezaalbezoek flink is toegenomen ten opzichte van de periode 2014-2017, en het aantal
inhoudelijke vragen dat binnenkomt stabiel blijft. Overigens zijn de vragen die via info@nmm.nl
binnenkomen hierin niet meegenomen, dat zijn er ook enkele honderden.
Regelgeving
In 2018 is zijn de werkzaamheden in het licht van de vergunning ten aanzien van het hanteren van
radio actief materiaal (RA) voortgezet en uitgebreid. De RA-functionaris van de SKD,
behoudsmedewerker Richard Smit, heeft de vestigingen geadviseerd en controles uitgevoerd,
daar waar nodig geassisteerd door een extern adviseur. Ten aanzien van asbest zijn in 2018 na de
eerdere saneringen geen verdere acties noodzakelijk geweest.
Het ITAR-dossier houdt de aandacht. De collectie wordt vanaf 2018, doorlopend in 2019, verder
gescreend voor zover het landmachtmaterieel betreft. Vanwege ITAR-awareness moesten in een
aantal gevallen vragen voor het inzien van documentatie afgewezen worden.
Hernieuwde aandacht in de media voor de problematiek rond Chroom-6-verf heeft er toe geleid
dat in 2018 is begonnen met een traject waarin behoudsmedewerkers van de afdeling collectie
zullen worden gaan opgeleid in het herkennen van de risico’s van Chroom-6 en het uitvoeren van
risicoanalyses.
28
׉	 7cassandra://DqriXbcQtOL3CVWN8RWnTjSxslI5OlGgLnTR1pop98og`̵ ^.N Dw׉EIn februari werd het Collectieplan Marinemuseum vastgesteld. In navolging daarvan werd
doorgegaan met de waardering van verschillende deelcollecties (schilderijen, aquarellen, affiches,
fotoalbums) en daarmee samenhangend de uitwerking van Spectrum procedure 11 (risicobeheer).
Het hele jaar werd gewerkt aan de inventarisatie van de collectie van de vroegere traditiekamer
van het Marine Elektronisch en Optisch bedrijf. Deze zal naar alle waarschijnlijkheid eind 2019 zijn
afgerond. In juni sloot het Marinemuseum aan bij de pilot van het Digital Access Management
System van het NMM. In dit kader is een start gemaakt met het opschonen van een uitgebreide
scheepsnamenlijst ter voorbereiding op het toekennen van Persistent Identifiers aan de
verschillende schepen die ooit bij de marine in gebruik zijn geweest of dat nog altijd zijn.
• Restauratie. Naast de noodzakelijke reguliere restauratiewerkzaamheden is het
Marinemuseum gestart met de restauratie van het Brugdeel van de O1, in aanloop naar het
Marinemuseum 2.0.
• Het UV-werend folie in de Geschutmakerij is vervangen.
• Naast het reguliere onderhoud van de schepen is de Tonijn geschilderd.
Daarnaast is er groot onderhoud gepleegd aan de ra’s van de Schorpioen.
• De schepen Schorpioen en Abraham Crijnssen zijn in 2018 enkele malen versleept als gevolg
van de werkzaamheden aan de (defensie)kades.
• Het collectieplan is formeel goedgekeurd.
• Waardering deelcollectie aquarellen en deelcollectie affiches is afgerond.
• Het omzetten van de controle en registratie deelcollectie Marine Elektronisch en Optisch
bedrijf is gestart.
• Controle en inventarisatie groot kaliber munitie heeft plaatsgevonden.
Aanwinsten
• Een werfmodel (1:200) van het patrouillevaartuig Zr.Ms. Holland (aankoop).
• Portretten van VADM E.G. van de Plaat (1793-1874) en diens echtgenote, door H.A. Sangster,
1856 (verworven middels een donatie van de Stichting Vrienden van het Marinemuseum).
• Een schilderij van Victor Trip, te weten Hr.Ms. Soemba in actie voor Sicilië, augustus 1943.
• Een bronzen buste van Prins Hendrik in marine-uniform van de hand van Toon Dupuis en een
ensemble m.b.t. de marinecarrière van LTZ1A H.L.B. Mahieu (1930-2019).
Behouds- en beheerprojecten
Buiten de reguliere werkzaamheden is de aanbestedingsprocedure voor het groot onderhoud
schepen in de 2018 afgerond en gegund aan VenKo. Deze partij heeft het schilderwerk van de
Tonijn in de periode september tot en met december uitgevoerd. Daarnaast is in de groot
onderhoudsplanning het onderhoud van de ra's van het ramschip de Schorpioen uitgevoerd. Het
scheepsvlak van de Schorpioen is in volle glorie van een verflaag voorzien en een deel van het
interieur zit opnieuw in de verf. Er is een wand op het tussendek verwijderd en beide trapafgangen
vanaf het eerste dek hebben een facelift ondergaan.
Mede onder leiding van de centrale wapenbeheerder van de SKD is er gewerkt aan de opslag van
de wapens, munitie en het geschut in de Sloepenloods. De totale wapencollectie is
geïnventariseerd, opgeschoond en opnieuw geplaatst. Tevens is er een inventarisatie gemaakt van
de aanvullende beveiligingsmaatregelen die nodig zijn voor de Sloepenloods. De aanpassingen aan
het alarmsysteem zijn in het najaar uitgevoerd.
Registratie en conservering van de collectie is volgens de jaarplanning uitgevoerd. Enkele lijsten
van schilderijen zijn gerestaureerd en een deel van de picturaliacollectie is door het restauratieatelier
in Zaandijk onder handen genomen. Een zeventiende-eeuwse scheepsbel, afkomstig van
het marine-etablissement in Amsterdam is voor een groot deel gerestaureerd en de scheepsbel
van de Java, te zien in de tentoonstelling Zeeslag, heeft een jaarlijks terugkerende
29
׉	 7cassandra://JohTUz_vvtAwR7cm97vPPBWMp1Lm7BMmO7_Iw61qYfk`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Ttzdw0ftjAMn04D5ajBBlkQlHWPFVHV5jI3GQ8cDExs +` ׉	 7cassandra://fm6E3Vvczs11oRYybirktz1mSf0jmnXkxYvK3pQvUgYmq`S׉	 7cassandra://jyP78SKKWQ-OWEAGv8C81WMvCr5UBu-_BDtYYjUOkT8`̵ ׉	 7cassandra://JGvvkpjcPDCvaVoJ7Dx4iCyeAsoafzKm-LbOdum7w9kCe ͠^.N Dwט  {u׉׉	 7cassandra://vfBxWyAfuJrcyrkGm_iq8rtcVP4OprlBxC1g-P1AEUA ?`׉	 7cassandra://kZbqrTNfMOB7PObbgvnJ2w25EUPug6haPJJDUhzkohAT`S׉	 7cassandra://UrpY8aU8Px1pNDlzJXBjpbpCJCWcFpa9_eQgZSy7ThY`̵ ׉	 7cassandra://DGD1-jmroq_DccQ35KihHDRdE-H0Gxn5ReCOLNLpsL8 0͠^.	N Dy׉Eonderhoudsbeurt ondergaan. Het Behoud & Beheerplan bevindt zich in een vergevorderd stadium
en zal in de eerste helft van 2019 afgerond worden. Op gezette tijden is bijstand verleend in de
verschillende tentoonstellingen. Vrijwilligers Behoud & Beheer en projectleiders museumschepen
hebben gedegen werk afgeleverd.
Collectiebeheer
De collectie van het Mariniersmuseum is afgelopen jaar gefaseerd verhuisd naar de depots van het
NNM in Soesterberg en het Mariniersmuseum in Rotterdam. Dit is in het laatste kwartaal van 2018
afgerond. In totaal zijn 3.224 objecten verhuisd naar het NMM, waaronder uniformen en uitrusting,
vuurwapens en radioactief materiaal. De verhuizing gaf een uitgelezen kans om de collectie nog
eens zorgvuldig onder de loep te nemen, wat heeft geleid tot het ontzamelen van 166 objecten.
Collectieregistratie
De collectie is voor 99% geregistreerd in het collectieregistratiesysteem Adlib. Hiermee is de
standplaats van de gehele collectie – zo’n 51.400 objecten – te traceren. De 1% speling is te
wijten aan de nog in te voeren nieuwverworven objecten. Het doel is om in 2019 een grote slag te
maken met het digitaliseren van de collectie, door in Adlib beeldmateriaal toe te voegen van zoveel
mogelijk objecten. Momenteel ligt dat op 85%. Het streven is om voor eind 2019 90% van de
collectie van digitaal beeldmateriaal te hebben voorzien.
Aanwinsten
In 2018 heeft het Mariniersmuseum een omvangrijke en letterlijk beeldbepalende schenking
gekregen van het Korps Mariniers. Het betreft veelal fotografisch materiaal van de meer recente
jaren. Opvallend is dat er recentelijk relatief veel wordt aangeboden door erfgenamen van
mariniers uit de periode van de Mariniersbrigade (1943-1949). Hieruit zijn met veel zorg
weloverwogen keuzes gemaakt. Via erfgenamen konden ook enkele aanwinsten uit de periode mei
1940 aan onze collectie worden toegevoegd. Dit jaar zijn er tevens enkele bijzonder fraaie
historische stukken aangekocht, die een zeer waardevolle aanvulling zijn voor de collectie van het
museum. Het betreft onder andere een pyrotechnische donderbus en een enterhouwer (zie verder
onder aankopen). In totaal zijn er 552 aanwinsten aan de collectie toegevoegd, waarvan er zes zijn
aangekocht.
Bruiklenen
De vernieuwde basisexpositie bevat enkele historische bruiklenen van het Scheepvaartmuseum
en het Rijksmuseum. Het meest opmerkelijk zijn die van het Rijksmuseum. Een mariniershoed
M1817, waarvan nog slechts één exemplaar bekend is, en een verwrongen entersabel, afkomstig
van de kanonneerboot van Van Speijk die in 1831 de lucht in ging bij Antwerpen. In totaal betreft
het acht inkomende bruiklenen. Daarnaast werden er binnen de Stichting Koninklijke
Defensiemusea een aantal objecten geleend. Dit jaar was er geen uitgaand bruikleenverkeer.
Restauratie
Het schilderij Het Transport der Kolonialen (kopie naar Isaac Israëls, 1965) is in 2018
gerestaureerd door Pauline Marchand en Jolijn Schilder en werd opnieuw ingelijst. Het doek met
een indrukwekkend formaat, werd in 1965 ter gelegenheid van het 300-jarig bestaan van het Korps
Mariniers geschonken en werd vervaardigd door de uit Opperloo afkomstige kunstschilder Mart
van den Brink. Het originele schilderij maakt deel uit van de collectie van het Kröller-Müller
Museum en neemt de kijker mee naar een gebeurtenis in de tweede helft van de 19de eeuw.
In die periode vertrekken ruim 70.000 militairen van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger
naar Nederlands-Indië. Te zien is hoe een groep KNIL-militairen over de Koningsbrug in Rotterdam
loopt om zich in te schepen voor de lange reis. De kolonialen worden op hun route van Station
Maas naar de haven begeleid door gewapende mariniers, om te voorkomen dat iemand zich nog
voor de inscheping bedenkt en er vandoor wil gaan. Voor de colonne lopen een tamboer en pijper
30
׉	 7cassandra://jyP78SKKWQ-OWEAGv8C81WMvCr5UBu-_BDtYYjUOkT8`̵ ^.N Dw׉Evan het Korps Mariniers. In 2019 zal het weer in volle glorie in het Mariniersmuseum op zaal te zien
zijn.
Foto: restauratie schilderij Transport der Kolonialen
Aankopen
In het kader van de herinrichting op de tweede etage aangaande Moderne Missies zijn drie
hedendaagse voertuigmodellen gekocht. Met dank aan de Stichting Vrienden van het
Mariniersmuseum en de Stichting Historische Verzameling Korps Mariniers heeft het museum de
volgende stukken kunnen aankopen:
• een pyrotechnische donderbus van de Admiraliteit Amsterdam uit 1793;
• een enterhouwer van de Admiraliteit Rotterdam uit 1732;
• een Kapmes Marine model M1898.
De donderbus en de enterhouwer hebben inmiddels een fraaie plek in de basisexpositie, in een
speciaal hiervoor vervaardigde vitrine.
Collectiebeheer
De jaarcijfers 2018 van de collectie van het Marechausseemuseum zijn lastig vast te stellen. De
afdeling collectie was in 2018 sterk onderbezet en ondanks de persoonlijke inzet niet in staat om
alle collectiebewegingen voldoende te monitoren, een volledige bruikleen- en
aanwinstenadministratie bij te houden, en de registratie van de objecten op het gewenste niveau
door te voeren. Daarnaast is geconstateerd dat de oude registratie in Adlib voor 2018 niet
betrouwbaar is. Deze bevat veel omissies en dubbele registraties. Daarom is het voor het
jaarverslag van 2018 niet mogelijk om concrete cijfers te geven.
In 2018 werd geconstateerd dat de klimaatomstandigheden in de depots niet voldeden aan de
eisen die hieraan gesteld worden. De hulp van de firma Art Salvage werd ingeroepen om het
klimaat te monitoren, de temperatuur en relatieve luchtvochtigheid in zekere mate te beheersen.
Zij reinigden bovendien een deel van de collectie van het stof en de schimmels die inmiddels
31
׉	 7cassandra://UrpY8aU8Px1pNDlzJXBjpbpCJCWcFpa9_eQgZSy7ThY`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://a_afvb847T0YUwf5DUkx3XW9TrN3I3_aMnYxS2lvA_4 ?` ׉	 7cassandra://9Yl5YgHtvxR8g0r_6CqF8IcchjXyorfIlOvqwJ6QHGgv`S׉	 7cassandra://c48pZbiClfAb4VPC29Tvbf7UCPQOr6c4ec7mtmQ0VJ4	`̵ ׉	 7cassandra://kNF_t1c1t3jrvH8k7qW86WPHvMKAMdsI2dbtr3JCRPEs̄͠^.
N Dט  {u׉׉	 7cassandra://FfQCbdLq7F-lQ9sgBnoB7S4c1G0P9eQYEKrEP648Ec4 L` ׉	 7cassandra://AtHXA4EF1M9lQUR9wHmZ58g0iZMkd6Ve--71HKvd9ukf`S׉	 7cassandra://E27NQQTiKN7JieXxDAt8eOwcE959PpnxV4Bv6bZDWCE`̵ ׉	 7cassandra://XwyLj-0hGRbWMtORj8GO6FKVGvxa28MQ3gjFttZQ31g@I͠^.N D׉EJontstaan waren. Vanwege de tijdsdruk (slechte bewaaromstandigheden in het depot) kreeg een
vlotte verhuizing voorrang boven een gecontroleerde administratie hiervan.
Er is in het depot een eerste selectie gemaakt in de collecties ingelijst beeldmateriaal, textiel,
hoofddeksels en schoenen, waarna deze door Pot Art Logistics zijn verhuisd naar hun depot in
Amersfoort, in afwachting van verdere afhandeling en eventuele afvoer.
Met behulp van extern adviseur Rob Boom is een selectie gemaakt in de collectie vuurwapens,
waarvan een deel begin 2019 naar het depot van het NMM zal verhuizen en het overige deel zal
worden afstoten. Daarnaast wordt conform de wapenwetgeving het wapenverlof weer op orde
gebracht. Tijdens dit proces werden ernstige tekortkomingen geconstateerd. Ook de registratie
voor dit collectiedeel is weer up-to-date.
32
׉	 7cassandra://c48pZbiClfAb4VPC29Tvbf7UCPQOr6c4ec7mtmQ0VJ4	`̵ ^.N Dw׉EOrganisatieontwikkeling
In 2018 is er veel aandacht besteed en ruimte gegeven aan de ontwikkeling van de medewerkers.
Er zijn ongeveer 45 medewerkers geweest die een cursus, training, workshop, opleiding, seminar
of iets soortgelijks hebben gevolgd. Hiermee is aandacht besteed aan de individuele medewerker,
maar er zijn ook teams begeleid. Op alle vestigingen is de aandacht voor ontwikkeling nagenoeg
gelijk.
Personeelsbestand
Op 31 december 2018 waren bij de SKD 74 medewerkers in dienst, waren er drie medewerkers via
detachering/payroll aan het werk en waren er ruim 380 vrijwilligers in de vier vestigingen actief als
gastheer/gastvrouw, portier, rondleider of bij het behoud en beheer van de collectie.
Gedurende 2018 zijn er 15 nieuwe medewerkers gestart bij de SKD verdeeld over de vestigingen,
Drie daarvan werkten al als uitzendkracht bij de stichting. Er zijn twaalf medewerkers vertrokken,
onder wie twee vestigingsdirecteuren. Er hebben vier HBO- of WO-stagiairs hun stage gelopen op
een van de vier vestigingen en vijf leerlingen van het middelbaar onderwijs hebben een
maatschappelijke stage gelopen. In december 2018 is de heer C.H. Boelema Robertus
aangenomen om per 1 februari 2019 te starten in de functie van vestigingsdirecteur van het
Marinemuseum te Den Helder.
HR-cyclus
2018 heeft vooral in het teken gestaan van het opstarten van de nieuwe beoordelingssystematiek.
Aan het begin van het jaar zijn de laatste groepen medewerkers door middel van een
training/workshop geschoold in hun eigen rol in de uitvoering van de nieuwe systematiek. Vanaf
eind 2017 met doorloop in 2018 zijn de eerste ambitiegesprekken gevoerd met de medewerkers.
Gedurende het jaar 2018 zijn tussentijdse evaluatiegesprekken gevoerd en aan het einde van het
jaar de Eindevaluaties. Met daaropvolgend de ambitiegesprekken voor 2019. De nieuwe
beoordelingssystematiek wordt volgens afspraak met de OR eind 2019/begin 2020 geëvalueerd.
Organisatieontwikkeling (Verbinding)
Vanaf 1 maart 2018 is de algemeen directeur de taken van vestigingsdirecteur in het NMM
(Soesterberg) gaan waarnemen. Dit heeft er toe geleid dat de vestiging in Utrecht gedurende het
jaar 2018 is opgeheven en alle medewerkers van het Bedrijfsbureau vanaf de locatie Soesterberg
zijn gaan werken.
Op 6 maart is het intranet in een nieuw jasje gepresenteerd aan de nieuwe medewerkers. Alle
computers op de vier locaties waren versierd met een gouden strik en elke medewerker trof een
prijsvraagpuzzel aan en de handleiding voor het intranet.
Op 26 september 2018 is de SKD-Gids gepresenteerd aan alle medewerkers. Deze gids vervangt
daarmee het Personeelshandboek zoals deze sinds 2015 gebruikt werkt in aanvulling op de
arbeidsovereenkomsten en de CAO. De gids is in gedrukte vorm uitgereikt en digitaal beschikbaar
op het intranet.
Voor de voormalig medewerkers van de Stichting Museum der Koninklijke Marechaussee en van
het Legermuseum, rustte er nog een Addendum op het Personeelshandboek. In overleg met OR is
het doel om zoveel mogelijk voor iedereen een gelijk beleid te voeren. In 2018 is hier al een start in
gemaakt, wat in 2019 een vervolg zal krijgen.
Verzuim
Het gemiddelde ziekteverzuim in 2018 bedraagt 2,33%. Dit is bijna de helft lager dan in 2017
(4,13%). De reden van deze daling is het kunnen afsluiten van een paar langdurige verzuimdossiers
begin 2018 en voldoende aandacht vanuit de leidinggevende en P&O bij verzuim. De
ziekmeldfrequentie is iets gestegen van 0,99 keer naar 1,2 keer per jaar, maar daarmee nog steeds
gelijk aan het landelijk gemiddelde.
33
׉	 7cassandra://E27NQQTiKN7JieXxDAt8eOwcE959PpnxV4Bv6bZDWCE`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://V5DfF9r4VwtpXumT5pTUevoV3EOFHMjBkw4buJM_7JU *0` ׉	 7cassandra://-qo4o6jIWcW3Irtb8nvxxQTMHQyPXDX2FCxb1Y7zz-M4E`S׉	 7cassandra://Vfdnjxvh_FZLo5mz1WPwOeDF8iT9mwhU2M4O-8aZy7Y`̵ ׉	 7cassandra://mx76NFi7hVQq_C1Gp8oDjQFcarbianeEs8P616VvsooGZ͠^.N Dט  {u׉׉	 7cassandra://hkEUF1Vd0wFhQ4t4rMxhNROLIk9HsJlPLNIX3rSlkDc =`׉	 7cassandra://f5jkOU2KriOqhtB6PUENfz0G6vI71Y0ZUr1gVJs_-QcX.`S׉	 7cassandra://7f1V2E5OA5B8NZqWkMcSWXFcvnbF9zI1kInqcKazCL0"C`̵ ׉	 7cassandra://y3L1JZxJrg04KJ6Y6-DTA4H8J5VSJAqXKqOhRYfCbxI E
͠^.N D׉EDe samenstelling van het gehele personeelsbestand op 31 december in dienst verhoudt zich als
volgt:
2018
Mannen
Vrouwen
2017
Mannen
Vrouwen
2016
Mannen
Vrouwen
2015
Mannen
Vrouwen
Aantal
35
39
36
37
39
31
47
38
FTE
29,7
28,1
31
29,3
32,5
22,3
44,6
23,7
%
51%
49%
49%
51%
56%
44%
55%
45%
Arbeidsvoorwaarden
Op 9 januari 2019 is er een akkoord bereikt tussen de werkgevers en de bonden voor een nieuwe
Museum CAO welke met terugwerkende kracht per 1 oktober 2018 is ingegaan. De lonen zijn per
die datum met 2,25% gestegen en er is nog een aantal andere (kleine) wijzigingen doorgevoerd in
de nieuwe CAO.
Ondernemingsraad
In 2018 zijn er twee van de vier OR-leden uitdienst getreden bij de SKD. Voor één plek is er een
oproep voor een nieuw lid gedaan, dit leverde helaas niks op. De OR is in afgeslankte vorm wel
blijven functioneren, maar heeft in overleg met de bestuurder besloten de verkiezingen die voor
het najaar van 2019 gepland staan naar voren te halen en begin 2019 uit te voeren.
Gedurende het jaar 2018 heeft de ondernemingsraad vier keer vergaderd met de bestuurder. De
SKD-Gids en beleid van het intranet waren de belangrijkste onderwerpen op de agenda.
34
׉	 7cassandra://Vfdnjxvh_FZLo5mz1WPwOeDF8iT9mwhU2M4O-8aZy7Y`̵ ^.N Dw׉E׉	 7cassandra://7f1V2E5OA5B8NZqWkMcSWXFcvnbF9zI1kInqcKazCL0"C`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://kGjjPrcwgq7GeedjH4cMd_dqihUinONn93I1PxR9g7E "z`׉	 7cassandra://ACbysjTcyGOre4nD_l6Jh-oTh35FrHppLVJpW3LVRPEU`S׉	 7cassandra://CwdvpktDdUmCr52SS1Zqneadt3GaPsev1GLiHrj0Du4 >`̵ ׉	 7cassandra://fLslFXp-8KJuOWiO6jYAmIYtn4TCjRYpxKRLo5pfC4A 'y͠^.N Dט  {u׉׉	 7cassandra://iZlD2sfQg-pMQ8P0NSL1oRvpy3eGGmk-f9PDFD_OGyg ` ׉	 7cassandra://TqmdXg0HG6xKwPQOo0f1qKJn4lFAR-CwXYpzdWcyIFwa#`S׉	 7cassandra://uo_qhxF23hPFnqlFbXqq0ywf4NLuyEPHtljL8YcQJgY_`̵ ׉	 7cassandra://1-n7TcBq35UR5GDpsWQqEPSsKhlQUGba73-N-BLqPkU:: ͠^.N Dנ^.N D !9ׁHmailto:privacy@defensiemusea.nlׁׁЈנ^.N D Ve9ׁHhttp://publieksprogrammering.DeׁׁЈ׉E׉	 7cassandra://CwdvpktDdUmCr52SS1Zqneadt3GaPsev1GLiHrj0Du4 >`̵ ^.N Dw׉ENMM Zakelijk
In het laatste kwartaal vond de afronding plaats van de inrichting van NMM Zakelijk. Een
samenwerkingsverband tussen Heijmans, Vermaat en het NMM op het gebied van activiteiten voor
de zakelijke markt. Dit heeft veel inzicht en structuur verschaft. Over de verdeling van lasten en
lusten van de zakelijke markt zijn nu beter overleg en duidelijke afspraken mogelijk.
Daarbij zijn ook afspraken herijkt over de omgang met partijen vanuit Defensie. Kortingen en
dergelijke zijn opnieuw vastgelegd. Dit lijkt te hebben geleid tot een betere verstandhouding met
de diverse afnemers vanuit Defensie.
Geef8
Aan de kant van het cultureel ondernemerschap zijn verdere stappen gemaakt in de richting van
de oprichting van een business circle onder de naam Geef8. Deze zal begin 2019 haar officiële
vorm aannemen.
Inleiding
Binnen de SKD wordt gewerkt met persoonsgegevens van bezoekers, medewerkers en
(keten)partners. Persoonsgegevens van medewerkers worden voornamelijk verzameld voor het
uitvoeren van wettelijke taken. Persoonsgegevens van (potentiële) bezoekers worden verzameld
voor marketingdoeleinden. Gegevens van (keten)partners worden verzameld voor het goed kunnen
onderhouden van de relatie. Iedereen moet erop kunnen vertrouwen dat de SKD zorgvuldig en
veilig met de persoonsgegevens omgaat. In deze tijd is ook de SKD meegegaan met nieuwe
ontwikkelingen. Nieuwe technologische ontwikkelingen, innovatieve voorzieningen, globalisering
en steeds meer digitale diensten stellen andere eisen aan de bescherming van gegevens en
privacy. De SKD is zich hier van bewust en zorgt dat de privacy gewaarborgd blijft, onder andere
door maatregelen op het gebied van informatiebeveiliging, dataminimalisatie, transparantie en
gebruikerscontrole.
Verantwoording
In 2018 is een privacycoördinator benoemd en zijn diverse stukken opgesteld: Nulmeting,
Verwerkingsregister, Privacybeleid, Privacyreglement, Privacyprocesbeschrijving en Procedure
rechten van betrokkenen. Op de website is een privacystatement geplaatst. Juridisch advies is
ingewonnen voor de controle op deze stukken. De jurist heeft ook geadviseerd ten aanzien van een
project waarin foto’s van dienstplichtigen worden gepubliceerd op social media. In de afdelingen
is voorlichting gegeven en waar nodig zijn extra beschermende maatregelen genomen.
Proceseigenaren zijn zich bewust van hun verantwoordelijkheid en raadplegen regelmatig de
privacy coördinator, die hen indien nodig doorverwijst naar de jurist.
Met de Privacy Officer van de consortiumpartner zijn alle processen die onder het DBFMOcontract
vallen onderzocht op de rollen die bij de onderaannemers zijn belegd en is een
verwerkersovereenkomst opgesteld.
Een indicatie van de privacyrisico’s van de SKD op basis van de aard van de primaire processen is
opgesteld. De primaire processen van de SKD zijn collectiebehoud en beheer en
publieksprogrammering.Deze processen dragen een laag tot gemiddeld privacyrisico. De
ondersteunende processen op het gebied van personeel, vrijwilligers en marketing dragen
gemiddelde privacyrisico’s.
In 2018 is het e-mailadres privacy@defensiemusea.nl tien maal benaderd. In alle gevallen
betroffen dit e-mails met vragen over de handelswijze met betrekking tot de
dienstplichtapplicatie. Er zijn geen verzoeken geweest om verwijdering van gegevens. De
37
׉	 7cassandra://uo_qhxF23hPFnqlFbXqq0ywf4NLuyEPHtljL8YcQJgY_`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://4AYWbY-lQ3N1GwwR-dtEi9P2EK904fkm1TQA-z4SGTc q` ׉	 7cassandra://wY3YPm7_oLFSszMiOtV-4Wu9PZCCIwK0xIh_LGbRrTILR`S׉	 7cassandra://niW8y-nPqFrtv2ExuKcSS9IdxLcLz62kB_Ftqa_4UA4`̵ ׉	 7cassandra://cA5D4nVTc5BVKJytwQI6wqhY7eDEW-VYg70uZz7nGw83<͠^.N Dט  {u׉׉	 7cassandra://z3A0PklX-dDkaAwf_yjSBsCOorV_zg3k9N3tAnBL5b0 ` ׉	 7cassandra://H-JEhbp9Rnu9FvWtwVS1_Ou3KtR8v5-1bs10VTkVoBcQ`S׉	 7cassandra://06tLBjYrDSIZqI6KAmv7swujY6vNbTNER0wPDzMckzQ`̵ ׉	 7cassandra://ac8KDKfHKTmjKj-1ZjZMRNvmEEj73J0oIxo_62BMH5c7Z͠^.N D׉E	vriendenstichtingen dragen zelf verantwoording voor het voldoen aan wet- en regelgeving van hun
administraties. Klachten die bij de SKD binnenkomen ten aanzien van privacyregels van die
administraties worden door SKD doorgeleid en gemonitord op afhandeling.
Focus voor 2019
In 2019 zal de nieuwe directiesecretaris de rol van privacycoördinator op zich nemen.
De te verwachten acties voor 2019 zijn:
• procesbeschrijvingen actualiseren;
• verdere focus op de interne bewustwording door communicatie over het privacybeleid;
• opleiding;
• privacy-gedragscode;
• procedures;
• revisie van de arbeidsovereenkomsten;
• verbeteren van de relatiedatabase;
• opstellen van interne controlemaatregelen.
Het gewenste volwassenheidsniveau in de SKD is op termijn niveau 4 en dat is ingegeven door de
hoge impact die datalekken en non compliance kunnen hebben op ons imago en dat van onze
subsidiënt. Hiermee hangt samen dat dit ook voor andere wet- en regelgeving het niveau is dat de
SKD nastreeft (bijvoorbeeld ITAR, Aanbestedingswet). Het huidige volwassenheidsniveau van de
organisatie kan worden geïndiceerd als niveau 2; Herhaalbaar. De eerste stappen voor
bewustwording zijn gezet. Maatregelen krijgen vorm, maar er kan nog veel verbeteren.
De stichting dient een algemeen belang, wordt merendeels met publiekelijk geld gefinancierd en
heeft een wettelijke taak. Tegelijk wordt verwacht dat we ondernemend zijn, met het doel om a) de
publieke investering maximaal te laten renderen en b) voldoende inkomsten te verwerven om onze
doelstellingen te kunnen realiseren. Wij maken dan ook een bewuste afweging tussen de (publieke
en commerciële) doelstellingen en de risico’s die we bereid zijn te nemen om de doelstellingen te
bereiken. Dit continue proces wordt verankerd in ons risicomanagementbeleid.
Uitgangspunten van het risicomanagementbeleid:
• het afwegen van risico’s wordt structureel onderdeel van de planning- en control cyclus;
• we richten systemen van risicobeheersing en interne controle in. Deze dienen om significante
risico’s te identificeren, realisatie van doelstellingen te bewaken en naleving van wet- en
regelgeving te waarborgen;
• directie en management zijn verantwoordelijk voor de systemen van risicobeheersing en
interne controle en de werking ervan;
• de algemeen directeur is eindverantwoordelijk voor de risicobereidheid: het bepalen van wat
acceptabel is bij de (mate van de) risico’s die genomen worden.
38
׉	 7cassandra://niW8y-nPqFrtv2ExuKcSS9IdxLcLz62kB_Ftqa_4UA4`̵ ^.N Dw׉E	Risicobereidheid
De mate waarin de stichting bereid is risico’s te lopen bij het nastreven van haar doelstellingen
verschilt per doelstelling en risicocategorie.
Risicocategorie
Risicobereidheid
Strategisch
Gematigd
Toelichting
Strategische risico’s worden zorgvuldig afgewogen. We zoeken steeds
de balans tussen onze maatschappelijke functie (lage risico-acceptatie)
en onze commerciële ambities (hogere risico-acceptatie).
Operationeel Laag
Onze kerntaak is gericht op het behouden en beheren van de
rijkscollectie van (militaire) historie als bron van informatie voor
onderzoek, educatie en presentatie. Continuïteit is daarmee inherent
aan onze doelstelling. Risico’s die de continuïteit in gevaar kunnen
brengen willen we zoveel mogelijk inperken. Op gebied van veiligheid en
beveiliging van museumbezoekers, werknemers en gasten willen we
risico’s zoveel mogelijk vermijden. Hetzelfde geldt ten aanzien van de
collectie.
Financieel
Zeer laag
Als het gaat om financiële risico’s staan wij voor een stabiel beleid met
minimale en beheersbare risico’s teneinde een solide financiële positie
te waarborgen en te allen tijde correcte besteding van publiek geld te
kunnen verantwoorden.
Compliance Nul
Op het gebied van compliance met wet- en regelgeving hanteren wij geen
tolerantie en streven we naar volledige compliance. We hebben daarbij
speciale aandacht voor wet- en regelgeving op het gebied van veiligheid
en beveiliging, milieu, aanbestedingen en privacy/informatiebeveiliging.
Risico-inventarisatie
Strategische risico’s
1. Verandering in de bezoekaantallen,
tegenvallende inkomsten
Onverwachte veranderingen in bezoekaantallen
kunnen leiden tot een tekort aan directe
inkomsten. Ook kan het invloed hebben op de
afspraken met het ministerie van Defensie en zo
ook op de structurele subsidie. Verder heeft risico
invloed op relaties met sponsors en fondsen.
Beheersmaatregelen
We onderhouden intensief contact met de
relevante stakeholders, met name het ministerie
van Defensie. Op basis van jarenlange ervaring
worden bezoekaantallen aan de hand van
scenario’s ingeschat.
We begroten terughoudend, bij voorkeur op basis
van ervaringscijfers.
Eventueel grijpen we – na analyse – in door:
intensiveren van de (marketing)inspanning om de
resultaten te verbeteren en/of te besparen op de
kosten. In geval de inkomsten structureel
achterblijven, kan de keuze ook zijn om een
activiteit te beëindigen.
39
׉	 7cassandra://06tLBjYrDSIZqI6KAmv7swujY6vNbTNER0wPDzMckzQ`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://aVTE9hglU22ixFfL4wPShcTdUPne_SURxeoYNLj-6zY ` ׉	 7cassandra://3YdmSxIj-fY2r4cc82MQD-y7UCYSYETbYUmqAc-BWv8Z`S׉	 7cassandra://SUfkQZH4wbRhcPUo2_04hpVUM3zEXMmwdnMZZE_6wc8`̵ ׉	 7cassandra://2oQW3KLGVX2Lh8r5dmFghx7TonATq9lPHjE-jWv68do<͠^.N Dט  {u׉׉	 7cassandra://3T-UkKwa5tPpH4MulXKV211PAjCcjZDn6qwVQbk5U6k gY` ׉	 7cassandra://RN1abwH67hu5Msgcx3gUDDI_H9yWNLbOJOt6UpVZhTob`S׉	 7cassandra://FJMWSRtEVIKP-91NTzXOi7e8nAOEQsg7hRMIJiON_so8`̵ ׉	 7cassandra://3kKB2nfXCNWC7asfiBGggLXKhNLDxN-yYSEn-HDX9D0Aa͠^.N D׉E
2. Politiek
Beheersmaatregelen
De afhankelijkheid van de subsidie van de
rijksoverheid is groot. Politieke besluitvorming
brengt risico’s met zich mee t.a.v. uit te voeren
taken, te behalen resultaten en hoogte van en
voorwaarden voor subsidie. Het risico is dat SKD
te maken krijgt met de effecten van een negatief
oordeel van publieke en politieke opinie op het
bereikte resultaat in relatie tot hoeveelheid
subsidie.
3. Imago
Hoewel de SKD in 2014 op afstand is geplaatst
zijn voor het publiek de Defensiemusea onderdeel
van de Defensieorganisatie. Het risico dat
imagoschade van SKD afstraalt op de
subsidiegever is groot.
4. ICT-infrastructuur en informatie
IT-systemen en -applicaties zijn in groeiende
mate een strategisch asset. Achterblijvende
doorontwikkeling, storingen in of uitval van
bedrijfskritische IT-systemen of ongeoorloofde
toegang kan onze bedrijfsvoering en onze
reputatie negatief beïnvloeden. Dit risico neemt
toe naarmate we onze ambitie om onze digitale
capaciteiten uit te breiden gaan uitvoeren.
Participatie in overlegorganen / discussies. In
contact blijven met stakeholders. Monitoren van
(politieke) besluitvormingstrajecten en
ontwikkelingen op wetgevingsgebied.
Beheersmaatregelen
Zero tolerance op niet voldoen aan wet- en
regelgeving. Monitoren van de risicogebieden.
Transparantie naar Defensie op basis van early
warnings, no surprises.
Beheersmaatregelen
Met de DBFMO-partner is een verbeterplan
opgesteld voor de beheersing van het risico van
dataverlies en het verhogen van draagvlak voor
aanvullende maatregelen die het aanmelden op
systemen beter beveiligen (bijvoorbeeld 2-factor
authentication).
Bewustwordingscampagnes voor medewerkers
op het gebied van ICT-risico’s worden ingebed in
een kalender van regelmatig terugkerende
sessies over veiligheid in de breedste zin van het
woord.
Operationele risico’s
Operationele risico’s betreffen de assets, human resources, en .
In het algemeen worden deze risico’s beheerst door middel van verzekeringen en inspectie door
de Erfgoedinspectie.
5. Veiligheid en beveiliging, fraude
Er zijn veel zaken die risico opleveren voor de
gezondheid van medewerkers, bezoekers en
omwonenden. Naast algemene risico’s op
bijvoorbeeld brand, overstroming en instorting,
gelden bij het werken met collectie specifieke
risico’s. Hierin noemen wij met name Radioactiviteit
en Chroom-6.
In het bijzonder voor de collectie, maar ook voor de
overige spullen geldt een risico op ontvreemding.
Ten slotte bestaat een risico op fraude.
Beheersmaatregelen
• Arbo-systematiek Veiligheidszorg.
• Trainingen en oefeningen.
• Noodplannen en -procedures.
• Veiligheidsscans.
• Verzekeringen.
• Veiligheidsvoorzieningen.
40
׉	 7cassandra://SUfkQZH4wbRhcPUo2_04hpVUM3zEXMmwdnMZZE_6wc8`̵ ^.N Dw׉E6. Kwaliteit talent / personeel
Beheersmaatregelen
De SKD is een fusie-organisatie en sporen van de
reorganisatie die daaraan vooraf ging zijn nog
aanwezig. De organisatiecultuur is nog niet
optimaal open. Wisselingen in het managementteam
hebben een stevige ontwikkeling van de
saamhorigheid tussen de vestigingen in de weg
gestaan. Het risico dat organisatiedoelen niet
worden gehaald is groot als deze niet breed worden
gedragen.
De betrokkenheid van de medewerkers is groot, de
veranderbereidheid bleek in een werkbelevingsonderzoek
aan de lage kant. Het risico van niet
tijdig meebewegen met de markt is daardoor
aanwezig.
7. Financiële risico’s
De SKD heeft te maken met marktrisico, prijsrisico
en liquiditeitsrisico.
Het liquiditeitsrisico hangt samen met de tijdige
betaling van de subsidie.
• Veel aandacht voor teambuilding en onderling
vertrouwen
• Bewustwording kweken van de ‘tone at the
top’.
• Investeren in interne communicatie
• Interne mobiliteit stimuleren
• Organisatiebrede projecten opzetten
• Beleid op alle gebieden vastleggen.
Beheersmaatregelen
Er wordt gestreefd naar een buffer van de omvang
van 50% van de personele lasten in het eigen
vermogen voor het geval de eigen inkomsten
tegenvallen. Ook is het in dat geval mogelijk om
beoogde projecten uit te stellen, zodat negatieve
exploitatieresultaten worden voorkomen.
8. Risico’s ten aanzien van wet- en regelgeving
(compliance)
Wetgeving die het beheersingskader vormt, betreft
voornamelijk Nederlands recht – met daarbinnen
specifieke wetgeving bijvoorbeeld aangaande de
rijkscollectie, maar ook zeer specialistische
wetgeving die van toepassing is op de collectie die
de SKD beheert. Het niet voldoen aan de wet- en
regelgeving kan schadelijk zijn voor de reputatie en
negatieve operationele of financiële gevolgen
hebben. Hierbij specifiek aandacht voor ITAR,
radioactiviteit, Chroom-6, aanbestedingen,
veiligheid/beveiliging en
privacy/informatiebeveiliging.
9. Risico’s ten aanzien van integriteit
Een gebrek aan integriteit en verantwoord zakelijk
gedrag kan schadelijk zijn voor onze reputatie en
leiden tot schending van wet- en regelgeving.
Beheersmaatregelen
Hanteren van de gedragscodes Governancecode
Cultuur, de ICOM Code of Ethics. Het opstellen
van een SKD gedragscode en een klokkenluidersregeling.
Gespecialiseerde
adviseurs begeleiden de
organisatie op het gebied van de kernenergiewet,
ITAR, wapenbeheer en de aanbestedingswet.
Deze adviseurs leiden SKD-medewerkers op en
geven periodiek workshops ter vergroting van de
bewustwording.
Interne beheersmaatregelen voor het voldoen aan
de ITAR zijn getroffen.
Beheersmaatregelen
• administratieve organisatie (scheiding
beschikkende, bewarende, registrerende,
uitvoerende en controlerende functies);
• Beperking autorisatiebedragen.
• Vier ogen-principe bij factuurfiattering
• Fraudeworkshops voor snelle herkenning van
risicovolle situaties
• Voor bancaire transacties zijn altijd twee
handtekeningen noodzakelijk.
41
׉	 7cassandra://FJMWSRtEVIKP-91NTzXOi7e8nAOEQsg7hRMIJiON_so8`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Ue0ZFYYW6kWcy-thBxCnIqldRmmEYpGGXsOWVRmu24Q G` ׉	 7cassandra://fWCkBDFLsyRHc4g5m4AaCWghHoEVcDx59p3F2I264NYa `S׉	 7cassandra://5HMauZxy9SQc-dxhCZeCfMzYeLHrdRCLzki6qXRBBAIv`̵ ׉	 7cassandra://Qxahas48ECj2qGLLuwUP1SVUVHjgniu6VFrayZ27RcQ5'͠^.N D ט  {u׉׉	 7cassandra://4ZlNV2wuxje5sAvII2k_oquc2LChLjjaHaN9NYy4W_A 0` ׉	 7cassandra://wUpQNxULaxeFv6wSqyObmKNyhntg5jMDAIqORz8Wn-I`S׉	 7cassandra://uLnpZaW5bnQ53KFVy5OXcubQK9iepKPkNyQMBmv32-E	k`̵ ׉	 7cassandra://q2iqvw2VnhRR2yMT0pzb03IaN_b3RCbJCePG5lqxzZY*.͠^.N D	׉EKRisicomanagement in 2018
In 2018 is begonnen met het vastleggen van het HR-beleid. Diverse deelbeleidsnota’s zijn
opgesteld, enkele ervan zijn al gedeeld met de OR. De personeelsgids is in 2018 herschreven en in
moderne vorm gepubliceerd.
De personeelsadministratie wordt niet in een geautomatiseerde omgeving gevoerd. Hierdoor is het
declaratieproces tijdrovend en inefficiënt en is het risico van fouten tegen de privacywet
aanwezig. In 2018 is besloten tot de overstap naar een modern systeem voor de
personeelsadministratie. Dit systeem wordt in 2019 ingericht en in gebruik genomen.
In de financiële administratie ontbreekt een koppeling met de verplichtingenadministratie. Dit
zorgt in toenemende mate voor inefficiënte bedrijfsvoering en ook een groeiende kans op fouten.
Inrichting van een aan de factuurfiatteringssoftware gekoppeld system is in 2018 gestart maar
lijkt niet succesvol te worden afgerond. In 2019 wordt gezocht naar één moderne cloudbased
geïntegreerde ER- softwareoplossing. Dit zorgt voor een betere beheersing van de administratieve
bedrijfsprocessen. Het uit 2014 stammende besluit om de financiële administratie uit te besteden
wordt in dit proces heroverwogen.
De SKD heeft te maken met het verwerken van persoonsgegevens. Het risico dat er fouten worden
gemaakt en/of er niet conform de wet wordt gewerkt is afgenomen doordat in 2018 in kaart is
gebracht welke maatregelen genomen moeten worden om te voldoen aan de vereisten gesteld in
de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Er zijn diverse protocollen en
werkbeschrijvingen opgesteld, waaronder privacy-beleid en privacy-statement, protocol
datalekken, protocol tot verzoek van inzage, aanpassing of verwijdering van persoonsgegevens. In
2019 worden workshops georganiseerd om de bewustwording verder uit te bouwen en de interne
beheersmaatregelen.
De plannen voor de bouw/renovatie van het Marinemuseum brengen vanwege de omvang en
complexiteit financiële risico’s met zich mee. In 2018 zijn de marktprijzen voor bouwmaterialen en
werkzaamheden verder gestegen als gevolg van de groeiende economie. Als gevolg daarvan heeft
de planvorming te maken met risico’s op oplopende kosten. De Raad van Toezicht heeft een
begeleidingscommissie voor de ontwikkeling van de plannen van het Marinemuseum 2.0 ingesteld
en de SKD betrekt een bouwmanagementadviseur bij de doorrekening van de kosten.
De SKD beheert een wapencollectie van ongeveer 8.000 vuurwapens die elk onder een ander
regime van controle en toezicht vielen. In 2017 is aangevangen met de inventarisatie en aan dit
project is in 2018 voortvarend doorgewerkt. Een aantal onvolkomenheden en mogelijke
kwetsbaarheden voor de SKD werden weggenomen en in overleg met landelijke politie en de
dienst Justis, onderdeel van het ministerie van Justitie en Veiligheid is een unieke maatwerk
vergunningsstructuur overeengekomen.
Alle SKD-locaties zijn naar eenzelfde stelsel van registratie en toezicht gebracht. Concreet heeft
dit geleid tot een aantal grote inventarisatie- en opschoningsprojecten. De prognose is dat begin
2019 alle collecties zijn opgefrist, alle kwetsbaarheden zijn weggenomen, elke museumlocatie
over een correct en sluitend verlof beschikt en dat deze tezamen onder één SKD-brede
Ministeriële ontheffing vallen. Medio 2019 beschikken we daarmee over een uniek
wapenbeheersmodel dat specifiek is toegesneden op de SKD.
42
׉	 7cassandra://5HMauZxy9SQc-dxhCZeCfMzYeLHrdRCLzki6qXRBBAIv`̵ ^.N Dw׉ETe zien in 2019
Onder de activiteiten van 2019 zijn drie bijzondere en op ieders eigen wijze grootse
tentoonstellingen gepland.
Als de Russen komen – Nationaal Militair Museum
Operation Red Giant – Marinemuseum
Ik zweer trouw – Marechausseemuseum
Mariniers op missie – Mariniersmuseum
De begroting voor 2019 op hoofdlijnen is als volgt:
Directe opbrengsten
Subsidie Ministerie van Defensie
Private bijdragen
Totale baten
Personele lasten
Afschrijvingen
Huisvestingslasten
Overige lasten
Totale lasten
Onttrekking aan de bestemmingsreserve
projecten Marinemuseum
Saldo Exploitatie
2.811.000
16.300.000
146.000
19.257.000
5.221.000
180.000
9.697.000
4.359.000
19.457.000
200.000
0
43
׉	 7cassandra://uLnpZaW5bnQ53KFVy5OXcubQK9iepKPkNyQMBmv32-E	k`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://8Wgd28foYP_LIJ_InP8iCyMh4SVm0xYAIu4DN2bTyFk m` ׉	 7cassandra://3dkY31pqsxa18_jNnYMkna4E2xrpkKljruaqdG3G_XcI` S׉	 7cassandra://AOSHEcP2hhVuCzdiIHR-uVACqhQxp-1ddW08SYV7_p8$`̵ ׉	 7cassandra://HTP-WzWAVJVyEGLw7sBekRdF5Ryj014wTUMilzPzsHwM͠^.%N Dט  {u׉׉	 7cassandra://jjVbBKhKMwfZm3XZqMdWh_Io0f7Ecd1teyuoygR2lcU ԰` ׉	 7cassandra://V30J9FiR-WyKzgDrgwhph8gPLnzBjnFO5dBG-dKDBRc1`S׉	 7cassandra://f7w6dBOo0jO1k_OSOp3jTT4-V7z4wKYYhS1D91MafeQ`̵ ׉	 7cassandra://5WxvpX75aO9ZbJPeCeBWvVewkyHouJ1rJMZJvwbaW786E
t͠^.'N D<נ^.'N D> :9ׁH 'http://www.nederlandsmilitairerfgoed.nlׁׁЈ׉EDe prestatieafspraken voor 2018 luidden als volgt.
Bezoekersaantallen: De vier Defensiemusea ontvangen jaarlijks gemiddeld minstens 400.000
bezoekers.
Schoolbezoeken:
De vier Defensiemusea ontvangen jaarlijks minstens 20.000 schoolgaande
leerlingen (basisschool, VMBO-, MBO- en HBO-leerlingen), inclusief
leerlingen van Veva-opleidingen.
Bezoekersappreciatie: De waardering van de diverse bezoekersgroepen wordt gemonitord.
Samenwerking:
De vier Defensiemusea werken samen met (inter)nationale culturele en
onderwijsinstellingen, en voert jaarlijks drie samenwerkingsprojecten uit.
Talentontwikkeling: De SKD werkt samen met (defensie)opleidingsinstituten en biedt jaarlijks
tien stageplaatsen aan op MBO-, HBO- en wo-niveau.
Openingsuren
Bezoekersaantallen
Schoolbezoeken
Realisatie
JA
400.527
20.389
Bezoekersappreciatie JA
Samenwerking
Thijl de musical in samenwerking met
Utrechtsch Studenten Concert.
De website
www.nederlandsmilitairerfgoed.nl in
samenwerking met NIMH.
Pop-up tentoonstelling Gelderlanders
over Grenzen in samenwerking met
erfgoedfestival Gelderland.
Dillema lessen in samenwerking met het
Veteraneninstituut.
Samenwerking op gebied van kunst- en
cultuureducatie met Kunstcentraal.
Nacht van de Militaire Muziek in
samenwerking met het IMMK.
Stay Safe kerstactie in samenwerking
met Thuisfront Defensie.
Talentontwikkeling
9
10 stageplaatsen
Afspraak
42 uur per week
49 uur per week tijdens
vakanties
400.000 gemiddeld per jaar
20.000 per jaar
Monitoring
3 samenwerkingsprojecten
44
׉	 7cassandra://AOSHEcP2hhVuCzdiIHR-uVACqhQxp-1ddW08SYV7_p8$`̵ ^.N Dw׉EOnderstaande tabel geeft inzicht in de kengetallen per vestiging
Nationaal
Militair
Museum
Openingsuren
regulier/vakanties
Aantal bezoekers
In %
Waarvan
scholieren
Waarvan
scholieren in %
Omvang collectie
Waarvan
tentoongesteld
In %
Collectie %
gedigitaliseerd
Aanwinsten/
schenkingen
Aantal bruiklenen
(in/uitgaand)
42/49
272.247
68%
17.271
6.3%
300.000
3.500
1.2%
70%
57
21
Publieksinkomsten € 2.167.204
Aantal fte
Aantal vrijwilligers
In fte
Mediawaarde free
publicity
29.1
192
28
Marinemuseum
42/49
87.008
21,7%
2.387
2,7%
37.000
1.589
4,3%
89%
49
645
€
628.879
13.1
150
18
€ 5.086.105 € 1.524.744
Mariniersmuseum
41/48
17.681
4,4%
676
3,8%
51.000
327
0,6%
85%
32
108
€
46.231
6.2
15
3
Niet
gemeten
Marechausseemuseum
33/39
23.591
5.9%
55
0,2%
16.500
10.000
60,6%
20%
14
7
€
38.681
5.3
15
3
Niet
gemeten
372
52
400.527
20.389
5,1%
404.500
15.416
3,8%
72%
152
781
€ 2.880.995
Totaal
45
׉	 7cassandra://f7w6dBOo0jO1k_OSOp3jTT4-V7z4wKYYhS1D91MafeQ`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://HspysaQ1yrfOqmss1whqV_HUe4VcTYLLNXUSup86Xkw "`׉	 7cassandra://GjxsLLLMpYKlw8LqyZlmuTolsQh3GlFWGwtG0WYV1OEA`S׉	 7cassandra://dcaaEJzyNaOC6kdACFfGx-9W4K-uLvH0J1kxDpjfX4Q`̵ ׉	 7cassandra://xlrJ1DKDnwtyQJyBfAOSJhogr_C_XCXKiWaXPucKc2g5͠^.(N D?ט  {u׉׉	 7cassandra://2tn3MDJLPbUzLMXnD2_sroZYk7zlTGIsqwLqFDPPwYo$6` ׉	 7cassandra://4Hs5Pqp42feSVw8NvIfFCZAXPZyR8m7I0y9eIZUeKnU~` S׉	 7cassandra://FjPscmlC5KIsCBy22Af7-RLERMxf8tiwRl-NzxqLOfg` ̵ ׉	 7cassandra://s7j_h2rMbvw_-irphYkVjTsHCv-xviPoKh_SLjUkPSQ͠^.(N D@׉E׉	 7cassandra://dcaaEJzyNaOC6kdACFfGx-9W4K-uLvH0J1kxDpjfX4Q`̵ ^.N Dw׉E47
׉	 7cassandra://FjPscmlC5KIsCBy22Af7-RLERMxf8tiwRl-NzxqLOfg` ̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://jU8go_K9Du88bHGCcqg-sWfvYz_pqtlgU1qH4LRbmF8Ϳ` ׉	 7cassandra://YqvePzcJB07lVyCyxQOpXdYMZ7lcHzR_R3zE7cDih3s_` S׉	 7cassandra://R1qCJzlyaqrb_Y8SwWXeiOZEPcXYiOFjJvHFweBstVE` ̵ ׉	 7cassandra://t6q9-Ppn4Gd5CTRtLJ8J5OGPMO0Tc9GXpMjR0SA-jsk*͠^.)N DCט  {u׉׉	 7cassandra://bmyKeArvz_GRsXTdHZa-b2iH_9h4H0a6mvUd4NI8z18ͷ` ׉	 7cassandra://In7nFJy9zAMTuUi_8cAh644z4JRO36i5xW3MG7eyPUU` S׉	 7cassandra://RzNDWAAB3GQcy-jUb6AApEtc9g40H8ka_iBaxo6Ihdk`̵ ׉	 7cassandra://i4Ucdj1rGlrs3EifoyTENuYMNxraiPymsLp0oKeNKKo͠^.+N DE׉E|(na bestemming van het exploitatieresultaat)
(bedragen in €)
ACTIVA
31-12-2018
I. Materiele vaste activa
462.994
31-12-2017
318.744
Totale vaste activa
462.994
II. Voorraden
III. Vorderingen en
overlopende activa
102.305
2.340.880
318.744
88.650
2.019.395
IV. Liquide middelen
3.763.359
Totale vlottende activa
TOTALE ACTIVA
6.206.544
6.669.538
3.326.275
5.434.320
5.753.064
48
׉	 7cassandra://R1qCJzlyaqrb_Y8SwWXeiOZEPcXYiOFjJvHFweBstVE` ̵ ^.N Dw׉ExPASSIVA
31-12-2018
V. Algemene reserve
VI. Egalisatiereserve
VII. Bestemmingsreserves
Totale eigen vermogen
556.756
429.330
1.660.028
2.646.114
31-12-2017
556.756
307.405
1.392.268
2.256.429
VIII. Voorzieningen
980.276
988.615
IX. Kortlopende schulden en overlopende
passiva
3.043.148
Totale vreemd vermogen
TOTALE PASSIVA
4.023.424
2.508.020
3.496.635
6.669.538
5.753.064
49
׉	 7cassandra://RzNDWAAB3GQcy-jUb6AApEtc9g40H8ka_iBaxo6Ihdk`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://miiyQQHoeDMp38x7qlaQMSyFgXdguQhEZ_2fXD1bFCc 1` ׉	 7cassandra://OmCthp0hZ7vxzOiBT7nbltbSHlTTnPeFQ-X7jyBVmZI5a` S׉	 7cassandra://wAUj_xdnMGQN_VX-XPz4CZZUXaqJpTL6g5J2I8rn4Bc`̵ ׉	 7cassandra://sEj45MsEKC6uZpXv2TJVYaJf956lDozK3n7XJkUPPYA3*$͠^.-N DNט  {u׉׉	 7cassandra://W3O-o0Tl8UWYRM7CIN67Ht9-xHUMBhxade0zEexuk8Q ` ׉	 7cassandra://TAfXeoNRsD6Sq7IgsHoEOKnUDSwpYC-mCo_57DZ3nn4;` S׉	 7cassandra://sdI_FLLsMgG6-XU2THKnS4EOO-09LTb93Beyhpe1E8o`̵ ׉	 7cassandra://Fo5Fw9oCHWacyaWGhJlqFjq4-mn-1QUz3wNzRqOOuko08͠^.0N DO׉E(bedragen in €)
BATEN
Exploitatie
2018
Directe opbrengsten
1. Publieksinkomsten
Entree inkomsten
Educatie en rondleidingen
Evenementen
Horeca
Winkel
2. Overige inkomsten
Subsidie Ministerie van Defensie
3. Bijdrage
beschikbaarheidsvergoeding
4. Exploitatiebijdrage
5. Overige bijdragen uit private
middelen
BankGiro Loterij
Bijdrage Marechaussee Meeting
Point
Fondsen en particulieren
Totale subsidies / Bijdragen
TOTALE BATEN
3.007.004
2.880.995
2.459.152
134.683
243.971
21.648
21.541
126.009
16.033.000
8.415.000
7.618.000
292.963
242.760
20.600
29.603
16.325.963
19.332.967
Begroting
2018
2.908.000
2.880.000
2.407.000
111.000
330.000
15.000
17.000
28.000
16.033.000
8.415.000
7.618.000
147.500
75.500
22.000
50.000
16.180.500
19.088.500
Exploitatie
2017
3.132.514
2.851.998
2.417.290
136.311
236.816
35.088
26.493
280.516
15.893.000
8.360.000
7.533.000
229.471
130.933
20.600
77.938
16.122.471
19.254.985
50
׉	 7cassandra://wAUj_xdnMGQN_VX-XPz4CZZUXaqJpTL6g5J2I8rn4Bc`̵ ^.N Dw׉ELASTEN
Exploitatie
2018
6. Personele lasten
Salarissen
Vrijwilligers
Externen
Overige personeelskosten
Dotatie aan voorziening
personeel ex Legermuseum
7. Afschrijvingen
8. Huisvestingslasten
Huur NMM
Huur
Overige huisvestingslasten
Afdracht 30% entreegelden
9. Overige lasten
Marketing exposities en publiek
Collectiekosten
Kosten adviseurs
ICT kosten
Kantoorkosten
Overige kosten
Collectieadviseurs
TOTALE LASTEN
Saldo rentebaten/-lasten
4.833.788
4.130.766
307.862
124.554
248.242
22.364
Begroting
2018
5.127.000
4.363.000
380.000
15.000
369.000
0
Exploitatie
2017
5.020.536
4.040.594
366.225
214.153
399.564
0
123.905
9.855.402
8.457.665
467.264
788.313
142.160
4.130.197
2.465.055
1.022.624
280.980
71.704
105.711
184.123
0
18.943.292
137.500
9.581.000
8.415.000
451.000
515.000
200.000
4.302.000
2.601.500
976.000
268.000
72.000
112.000
272.500
0
19.147.500
128.407
9.643.936
8.332.697
445.020
702.051
164.168
4.339.336
3.012.359
674.907
261.006
86.275
93.508
211.281
0
19.132.215
10
0
3.167
EXPLOITATIERESULTAAT
389.685
-59.000
125.937
51
׉	 7cassandra://sdI_FLLsMgG6-XU2THKnS4EOO-09LTb93Beyhpe1E8o`̵ ^.N Dwā^.N DwÁ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://yMGojEJTD8PLwhF__uORxPWuytUtbjHuGzAA-E-8LIU` ׉	 7cassandra://adXYHhlJ8Bb8dvZ_Dh40CTk1NL3VDNxDzwVVFURBVIc` S׉	 7cassandra://6-V-YcvoyJPsQIaL-voPpDHAwthOWaFS8CLsynL5FWIa` ̵ ׉	 7cassandra://5V4CVNmEY4CG9VSa8kYYTBIfitIs2HDyPZ_8DKypYyc$	͠^.1N DQט  {u׉׉	 7cassandra://1s1gmqu8e8PwpwJjDqP_vYuOA5hLf0vc9Ta-UAIoEyA [` ׉	 7cassandra://pvLeNva59UTIGyz67NNHzHlznvABRB4kA719mlXODoQ^`S׉	 7cassandra://-wEVTsSc8T9pIDW0u9h9pEw1PDz7N813AtNxqeE5zowG`̵ ׉	 7cassandra://iHSpR8dqwh9NqKFOSrFL7oJFuPAoDfsWFs-nQKX7JgE>͠^.3N DR׉EBESTEMMING
EXPLOITATIERESULTAAT
Exploitatie
2018
Onttrekking uit
bestemmingsreserve projecten
Marinemuseum
Toevoeging aan de bestemde
reserve groot onderhoud
buitencollectie
Toevoeging aan de
egalisatiereserve
Toevoeging aan de bestemde
reserve publieksprojecten BGL
Toevoeging aan de algemene
reserve
0
Begroting
2018
-59.000
Exploitatie
2017
-96.476
100.000
0
0
121.925
0
132.682
167.760
0
0
89.731
389.685
-59.000
125.937
52
׉	 7cassandra://6-V-YcvoyJPsQIaL-voPpDHAwthOWaFS8CLsynL5FWIa` ̵ ^.N Dw׉ENAlgemeen
Activiteiten
De Stichting Koninklijke Defensiemusea, opgericht op 25 juni 2014, vormt de overkoepelende
organisatie van de vier Nederlandse Defensiemusea. De stichting heeft ten doel het bevorderen
van kennis over en het geven van inzicht in de betekenis van de krijgsmacht voor de Nederlandse
samenleving in heden, verleden en in de toekomst, en het in stand houden van het cultureel
historisch erfgoed van de krijgsmacht (art. 3.1 statuten).
De activiteiten van Stichting Koninklijke Defensiemusea, statutair en feitelijk gevestigd te
Soesterberg, bestaan voornamelijk uit:
• het exploiteren van het Nationaal Militair Museum in Soesterberg, het Marinemuseum in Den
Helder, het Mariniersmuseum in Rotterdam en het Marechausseemuseum in Buren;
• het presenteren van de collectie aan een zo groot en divers mogelijk publiek op een
aantrekkelijke en moderne wijze;
• het daartoe verwerven, bewaren, beheren, registreren, conserveren en restaureren van de
collectie en het verrichten van wetenschappelijk onderzoek met betrekking tot de collectie;
• samenwerking aan te gaan met (inter-)nationale musea, maatschappelijke instanties en
organisaties op het gebied van cultureel erfgoed, (militaire) geschiedenis, onderzoek en
onderwijs.
Het vermogen van de stichting wordt gevormd door:
• subsidies, bijdragen en giften van de overheid en particuliere instellingen;
• de opbrengst van de verkoop van toegangsbewijzen;
• hetgeen wordt verkregen door schenkingen, erfstellingen en legaten;
• andere baten.
Verbonden partijen
Er zijn geen aan Stichting Koninklijke Defensiemusea verbonden partijen.
Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening
De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de bepalingen in de Richtlijnen voor de
jaarverslaggeving RJ640 Organisaties zonder winststreven.
De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het exploitatiesaldo vinden plaats op
basis van historische kosten. Tenzij bij de desbetreffende grondslag voor de specifieke balanspost
anders wordt vermeld, worden de activa en passiva gewaardeerd volgens het kostprijsmodel.
Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten worden
slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Lasten, verplichtingen en
mogelijke verliezen die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar worden in acht
genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.
Continuïteit van de activiteiten
Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling.
Financiële instrumenten
Financiële instrumenten omvatten vorderingen onder vlottende activa, liquide middelen,
langlopende schulden en kortlopende schulden. Alle financiële instrumenten worden bij de eerste
opname verwerkt tegen reële waarde, inclusief direct toerekenbare transactiekosten. Na de
eerste opname worden financiële instrumenten gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs.
Collectie
De collectie die middels de beheersovereenkomsten in beheer is gegeven, is eigendom van de
Staat der Nederlanden en is daarom niet in de balans opgenomen. Op grond van de
53
׉	 7cassandra://-wEVTsSc8T9pIDW0u9h9pEw1PDz7N813AtNxqeE5zowG`̵ ^.N DwƁ^.N DwŁ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://RTTdbFm63yiH8lIaQNQm-JD1eCH__rnPb5vd5eP77do W` ׉	 7cassandra://vN6DyEL04AElzts-GyhN7DBr3peV1DjpRoOjFp5Y2GI_`S׉	 7cassandra://kpZYDb6xEFwoDsZubodzn-INRqUWgpad9QZ-w5-mtwAC`̵ ׉	 7cassandra://Q_Jf01CiZ2qnvi5ArNSI0vvc7q505ZmU1xlCTmTby5g,|͠^.5N DTט  {u׉׉	 7cassandra://PUqbxriUAURdYvAjDu9rismDXln0K7joDKHFn_7TzsY ` ׉	 7cassandra://hnk6_t--CaW3VOj5Gdd6tQSuplQhHJ5W1yEsoWGNjLUh`S׉	 7cassandra://dU1rcPNcS0qkw4gvVHQHS8e5nTIUPjCcNcIslFrgXiUJ`̵ ׉	 7cassandra://oqgHmblzopgJPM41a3m_c6Ypa34LewH2CuZmgx00K1E06p͠^.7N DU׉E0beheersovereenkomsten worden verworven collecties niet overgedragen aan de Staat en worden
derhalve in het jaar van aankoop direct ten laste van de exploitatie gebracht.
Valuta
De jaarrekening is opgesteld in euro’s de functionele valuta van de stichting.
Schattingen bij de toepassing van de grondslagen van waardering en resultaatbepaling
De opstelling van de jaarrekening vereist dat de directie oordelen vormt en schattingen en
veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de
gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen, en van baten en lasten. De daadwerkelijke
uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende
veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld. Herzieningen van schattingen worden
opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien en in toekomstige perioden waarvoor
de herziening gevolgen heeft. Er zijn geen waarderingsgrondslagen naar de mening van de directie
die kritisch zijn ten aanzien van schattingen en veronderstellingen voor het weergeven van de
financiële positie.
Wet Normering Bezoldiging Topfunctionarissen
Voor de uitvoering van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen in de (semi)publieke
sector (WNT) heeft de stichting zich gehouden aan de beleidsregel toepassing WNT en deze als
normenkader bij het opmaken van de jaarrekening gehanteerd.
Grondslagen voor de waardering van de activa en passiva
Materiële vaste activa
De materiële vaste activa worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs, verminderd met de
cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De
afschrijvingen worden gebaseerd op de verwachte toekomstige gebruiksduur en worden berekend
op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs, rekening houdend met een eventuele
residuwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikneming.
Bedrijfsmiddelen met een aanschafwaarde boven de 15.000 euro en een verwachte levensduur
van meer dan een jaar worden geactiveerd. ICT apparatuur wordt niet geactiveerd.
Voorraden
De voorraden worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of lagere netto-opbrengstwaarde. Deze
lagere netto-opbrengstwaarde wordt bepaald door individuele beoordeling van de voorraden. Bij
de bepaling van de opbrengstwaarde wordt rekening gehouden met de incourantheid van de
voorraden.
Vorderingen en overlopende activa
De vorderingen worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens
gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn
gelijk aan de nominale waarde. Noodzakelijk geachte voorzieningen voor mogelijke verliezen als
gevolg van oninbaarheid worden in mindering gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op
basis van individuele beoordeling van de vorderingen.
Liquide middelen
De liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Indien middelen niet ter vrije
beschikking staan, dan wordt hiermee bij de waardering rekening gehouden.
Eigen vermogen
Het eigen vermogen van de stichting wordt ingedeeld in verschillende reserves.
Algemene reserve
54
׉	 7cassandra://kpZYDb6xEFwoDsZubodzn-INRqUWgpad9QZ-w5-mtwAC`̵ ^.N Dw׉ElDit betreft dat deel van het eigen vermogen waar geen specifieke besteding aan is gegeven door
derden of de directie. De Algemene reserve moet worden gezien als continuïteitsreserve. Het
bestuur streeft naar een algemene reserve die de grootte heeft van 50% van de jaarloonsom.
Egalisatiereserve
Het verschil tussen de vastgestelde subsidie en de werkelijke kosten van de activiteiten waarvoor
subsidie werd verleend komt op voorschrift van het ministerie van Defensie ten gunste
onderscheidenlijk ten laste van de egalisatiereserve.
Bestemmingsreserves
Aan deze van het vermogen afgezonderde reserves is door de directie van de stichting onder
goedkeuring van de Raad van Toezicht een in de jaarrekening omschreven bestedingsmogelijkheid
gegeven. Deze ligt in het verlengde van de doelstelling van de stichting.
Voorzieningen
Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op
balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk
is, en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten.
Tenzij anders vermeld worden de voorzieningen gewaardeerd tegen de nominale waarde van de
uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de betreffende verplichtingen af te wikkelen.
Indien het effect van de tijdswaarde van geld materieel is en betrouwbaar kan worden berekend
zijn de voorzieningen opgenomen tegen de contante waarde van de verplichting.
Wanneer de verwachting is dat een derde de verplichtingen vergoedt, en wanneer het
waarschijnlijk is dat deze vergoeding zal worden ontvangen bij de afwikkeling van de verplichting,
wordt deze vergoeding als een actief in de balans opgenomen.
Personeelsbeloningen
De personeelsbeloningen worden onderverdeeld in vier categorieën:
Korte termijn personeelsbeloningen
Korte termijn personeelsbeloningen zijn personeelsbeloningen die betaalbaar zijn binnen 1 jaar na
het einde van het boekjaar waarin de werknemer de prestaties heeft verricht. Binnen SKD bestaat
deze categorie onder meer uit salarissen (inclusief vakantiegeld) en alle vaste en variabele
toeslagen, bijdragen voor werknemersverzekeringen doorbetaling loon bij ziekte. De kosten uit
hoofde van deze personeelsbeloningen worden in de exploitatierekening verantwoord op het
moment dat de prestaties zijn verricht of rechten op beloningen zijn ontstaan (bijvoorbeeld
vakantiegeld).
Vergoedingen na uitdiensttreding
Deze categorie vergoedingen betreft personeelsbeloningen die verschuldigd kunnen zijn na
beëindiging van het dienstverband. Onder deze categorie valt de pensioenregeling. De SKD heeft
voor zijn personeel een collectieve middelloon pensioenregeling ondergebracht bij het
Pensioenfonds ABP. De stichting heeft geen verplichting tot het verrichten van extra betalingen of
herstelpremies als gevolg van een lage dekkingsgraad van het pensioenfonds. Ook heeft de
stichting geen verplichting tot het vergoeden van de nadelen van individuele waardeoverdrachten.
De premies worden verantwoord in de exploitatierekening zodra deze verschuldigd zijn.
Vooruitbetaalde premies worden opgenomen als overlopende activa indien dit tot een
terugstorting leidt of tot een vermindering van toekomstige betalingen. Nog niet betaalde premies
worden als verplichting op de balans opgenomen. De premie en franchise worden jaarlijks door het
pensioenfonds vastgesteld.
Andere lange termijn personeelsbeloningen
Bij andere lange termijn personeelsbeloningen gaat het om personeelsbeloningen die niet volledig
betaalbaar zijn binnen 1 jaar na het einde van het boekjaar waarin de werknemer de prestaties
verrichtte. Deze categorie bestaat uit jubileumuitkeringen. De verplichtingen met betrekking tot
55
׉	 7cassandra://dU1rcPNcS0qkw4gvVHQHS8e5nTIUPjCcNcIslFrgXiUJ`̵ ^.N Dwȁ^.N Dwǁ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://gboH--0a8LcBT4GMqQZeZ3h3hiJU36cKxbxvsmycJHw 0` ׉	 7cassandra://vKl99phRzbJl-MKh8qCMUwS1ELbowIbTmP5Fm1KypZoF`S׉	 7cassandra://aEl0e4yp1Kmx-Q7NbibHowBaDHw0ha7PyP3ypMOR5yA;`̵ ׉	 7cassandra://lakk2VIVaNz2_LZsOi2WAG2Y5Bdx7sEKbgGjsOWs5wQ"$͠^.8N DXט  {u׉׉	 7cassandra://5NQcjYyYFCw_FzHd12X6UQFKx6kHChqSvnCdmvJN44Q V` ׉	 7cassandra://3IdNCu6ypRgb4qoDC3KTbScEkXCW8jBvAsS5Sd0vFDcZ(` S׉	 7cassandra://BXsIKo_apZJKSjtYs8W1cFo9r-1fEJUo6bL8tteHy40|`̵ ׉	 7cassandra://LyWPV4Dr6s0Kca-_fD0527wWmq0wV5aFucLaio87XVsUu$͠^.;N DZ׉Ede jubileumuitkeringen komen voort uit een bepaling in de cao van SKD dat een medewerker recht
heeft op een gratificatie als hij een aantal aaneengesloten jaren in dienst is. Bij de berekening
wordt rekening gehouden met blijf-kansen per leeftijdscategorie. Deze zijn gebaseerd op
historische gegevens. De verplichting wordt contant gemaakt.
Vertrekregelingen
Dit betreft personeelsbeloningen die zijn verschuldigd als gevolg van een beslissing om het
dienstverband van een werknemer te beëindigen voor de normale pensioendatum of de beslissing
van een werknemer om in ruil voor een aangeboden vergoeding vrijwillig ontslag te nemen. De
kosten voor ontslagvergoedingen worden volledig in de exploitatierekening opgenomen.
Kortlopende schulden en overlopende passiva
Schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens
gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs.
Grondslagen voor bepaling van het resultaat
Algemeen
Het exploitatieresultaat wordt bepaald als het verschil tussen het totaal der baten en het totaal
der lasten. De baten en lasten worden bepaald met inachtneming van de hiervoor vermelde
grondslagen voor waardering en toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben.
Voorzienbare verplichtingen en mogelijke verliezen die hun oorsprong vinden voor het einde van
het boekjaar worden meegenomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn
geworden en wordt voldaan aan de voorwaarden voor het opnemen van voorzieningen.
Subsidies
De structurele subsidies die worden ontvangen ten behoeve van de exploitatie van voortdurende
activiteiten worden als baten verantwoord in de exploitatierekening in het jaar waar de toekenning
voor geldt. De subsidies worden verantwoord als het waarschijnlijk is dat deze worden ontvangen
en SKD de condities voor ontvangst kan aantonen.
Giften
De niet-financiële bijdrage die door vrijwilligers wordt geleverd, wordt niet in de staat van baten en
lasten verantwoord.
Afschrijvingen
Materiele vaste activa worden vanaf het moment van ingebruikneming afgeschreven over de
verwachte toekomstige gebruiksduur van het actief. Indien een schattingswijziging plaatsvindt
van de toekomstige gebruiksduur, dan worden de toekomstige afschrijvingen aangepast.
56
׉	 7cassandra://aEl0e4yp1Kmx-Q7NbibHowBaDHw0ha7PyP3ypMOR5yA;`̵ ^.N Dw׉E0I.
Materiele vaste activa
Vaste
Beveiligingsapparatuur
Boekwaarde
per 31 december 2017
Investeringen 2018
Desinvesteringen 2018
Afschrijvingen 2018
Boekwaarde per 31 december 2018
Aanschafwaarde t/m 31 december
2018
Afschrijvingen t/m 31 december 2018
Boekwaarde per 31 december 2018
67.496
0
0
23.695
43.801
118.478
74.676
43.801
Het afschrijvingspercentage bedraagt 20%.
Een specificatie van de in 2018 geïnvesteerde bedragen:
DesBoekwaarde
per
31-12-2017
Beveiligingsapparatuur
Overige
bedrijfsmiddelen
Inrichting depot
Bewegwijzering Marinemuseum
Entree Marinemuseum
Camerasysteem Marinemuseum
Toegangscontrole Marinemuseum
Verlichting Marinemuseum
Kantoorinrichting SKD
Kantoorinrichting NMM
Verlichting Loopbrug NMM
Tentoonstellingsmiddelen
Verbouwing Hangar 8
Entree Marechausseemuseum
Totaal overige bedrijfsmiddelen
Vaste bedrijfsmiddelen in uitvoering
Totaal
67.496
54.039
13.286
53.277
25.282
13.803
20.737
19.473
15.939
19.735
15.677
0
0
251.248
0
318.744
Investeringen
2018
0
28.665
0
0
0
0
0
0
0
0
47.382
35.983
83.268
195.299
72.856
268.155
investeringen
2018
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Afschrijvingen
2018
23.695
30.139
4.206
16.781
6.990
4.280
6.221
5.785
4.665
4.736
9.677
3.419
3.310
100.210
0
123.905
Boekwaarde
per
31-122018
43.801
52.565
9.080
36.496
18.292
9.523
14.516
13.688
11.274
14.999
53.382
32.564
79.958
346.337
72.856
462.994
57
Overige
bedrijfsmiddelen
251.248
195.299
0
100.210
346.337
926.168
579.832
346.337
bedrijfsmiddelen
in
uitvoering
0
72.856
0
0
72.856
72.856
0
72.856
Totaal
318.744
268.155
0
123.905
462.994
1.117.502
654.508
462.994
׉	 7cassandra://BXsIKo_apZJKSjtYs8W1cFo9r-1fEJUo6bL8tteHy40|`̵ ^.N Dwʁ^.N DwɁ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://lilE781BpqwgAbm2BzpcYJpL47S7AHi4JfOYDd9tkts }` ׉	 7cassandra://dpFq1rSball91_T5BESWly8x_e30HDIORaM8OGrQAHM0~` S׉	 7cassandra://ka3WPDBEg7sqNj7fncijCNGxm-eeidPzhq5zJhT1Vbc`̵ ׉	 7cassandra://KE83JxIW-QLaLXz_uru3REkq9GycJWhb-Lh6obhifyc)4(͠^.<N D\ט  {u׉׉	 7cassandra://-gYfcn2zkmm37bm_Kb-5yOYFzyZ85UqwwzLFsKYhFgY =` ׉	 7cassandra://5Tksu9Yrtgp0YWE_F4NVO_D9aWx0oVmyxiX3Nt4kTUg7` S׉	 7cassandra://Usrwtlo1FlXcff0FG_c6qIZv_iiyCUEmc2KQ2lsIh4k`̵ ׉	 7cassandra://8BoYjZW6JNNtxDgmVY5kLcV84pawOhucmO8kWXJ8waM.U
͠^.>N D]׉EDe post vaste bedrijfsmiddelen in uitvoering betreft de in aanbouw zijnde Escape Room “Bunker
83” die in maart 2019 is opgeleverd.
II. Voorraden
31-12-2018
Voorraad winkels
Voorraad museumkaarten
Totaal
De winkelvoorraad per vestiging:
NMM
Marinemuseum
Mariniersmuseum
Marechausseemuseum
Totaal
31-12-2018
21.856
13.999
16.978
0
52.833
31-12-2017
28.598
14.326
13.219
1.498
57.641
De winkelvoorraad van het NMM betreft de voorraad materialen voor workshops. De voorraad van
het Marechausseemuseum is op nul gewaardeerd vanwege geplande herziening van het
assortiment. In het Mariniersmuseum is de winkel in het laatste kwartaal verbouwd en werd
nieuwe voorraad gevormd voor de verkoop in 2019.
52.833
49.472
102.305
31-12-2017
57.641
31.009
88.650
III. Vorderingen en overlopende activa
31-12-2018
Vorderingen
Overlopende activa
Totaal
1.587.463
753.417
2.340.880
31-12-2017
1.183.917
835.478
2.019.395
58
׉	 7cassandra://ka3WPDBEg7sqNj7fncijCNGxm-eeidPzhq5zJhT1Vbc`̵ ^.N Dw׉EVorderingen
31-12-2018
Debiteuren
Te ontvangen entreegelden en
zaalhuur
Borgsommen
Belastingen
Uitkering Museumkaart
ANWB, de Kampanje, Gom
Rente 4e kwartaal
Overige vorderingen
Bankgiroloterij
Totaal
Overlopende activa
Vooruitbetaalde bedragen
176.721
375.376
9.231
744.704
173.561
2.260
292
20.423
84.895
1.587.463
31-12-2018
753.417
31-12-2017
3.557
138.360
8.981
656.418
233.546
12.005
2.258
22.899
105.893
1.183.917
31-12-2017
835.478
De overlopende activa zijn kosten voor 2019 die in 2018 zijn betaald. Voor € 704.590 betreft dit de
vooruitbetaalde huur.
IV. Liquide middelen
Banken
Kas
Gelden onderweg
Totaal
De liquide middelen staan ter vrije beschikking van de Stichting
Eigen vermogen
31-12-2018
V. Algemene reserve
Stand per 31 december 2017
Toevoegingen/ Onttrekkingen 2018
Bestemming exploitatieresultaat
Stand per 31 december 2018
556.756
0
0
556.756
31-12-2017
616.982
-/-149.957
89.731
556.756
31-12-2018
3.732.829
28.427
2.103
3.763.359
31-12-2017
3.302.200
16.750
7.325
3.326.275
59
׉	 7cassandra://Usrwtlo1FlXcff0FG_c6qIZv_iiyCUEmc2KQ2lsIh4k`̵ ^.N Dẃ^.N Dwˁ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://RKnQwRSoeiJNQPSZJX8rdliDraTvgnrDWorVkcAFq3c Q` ׉	 7cassandra://Sfz93LoDyy3EzvAEdBkTWUAOeHObaH7YvAxQkCXL4IsT` S׉	 7cassandra://mX9dpmcprgu22rrOkqXR-RoeuXVzC9tQKiYVz_Qvqbg`̵ ׉	 7cassandra://eEA7vQOfmGn5wuu3d8YeV_g58VaGMF8H-BkeqJf_SRE3l͠^.AN Daט  {u׉׉	 7cassandra://cW4Ca3wUx8D3ctpBGNfzkJY5kVxOjosBi48B0gTaN7Q ƹ` ׉	 7cassandra://sUBOfTjs5UWyRGh0a1V5zTvmW6qZrSNDTUk8zanv9pgE`S׉	 7cassandra://sJzdXNs3zKQI_3DILOWH3NOrf2TaGVC0Yca_40gnUXw`̵ ׉	 7cassandra://Dtx6gpsd23SdIW0qXhvEnBzMUt0wgeM2NuZTS6dmnZo7͠^.BN Dc׉E?VI. Egalisatie
reserve
31-12-2018
Stand per 31 december 2017
Toevoeging o.b.v. correctie
Toevoeging/onttrekking o.b.v.
bestemming
Stand per 31 december 2018
307.405
0
121.925
429.330
31-12-2017
0
174.723
132.682
307.405
Aan de egalisatiereserve is een bedrag van € 121.925 toegevoegd ten behoeve van doorgeschoven
kosten uit 2018. Door het verplaatsen van de museumschepen konden enkele
publieksevenementen en tentoonstellingen niet worden uitgevoerd in 2018. Zodra de schepen
weer op hun vaste locatie liggen worden deze projecten alsnog ten laste van de egalisatiereserve
gerealiseerd.
De opbrengst van de veiling van collectie dient in de egalisatiereserve te worden gestort, en
binnen die reserve conform de Lamo te worden bestemd voor collectiebeheer en -aankoop. Ultimo
2018 bedraagt het voor collectie bestemde bedrag in de egalisatiereserve € 40.630.
VII. Bestemmingsreserve
31-12-2017
Toevoegingen
Onttrekkingen
31-12-2018
Bestemmingsreserve
projecten Marinemuseum
Bestemmingsreserve
collectie
Bestemmingsreserve groot
onderhoud buitencollectie
Bestemmingsreserve BGL
projecten
Bestemmingsreserve
aanpassing vaste
opstellingen
381.217
0
11.051
0
0
1.000.000
1.392.268
0
100.000
167.760
0
267.760
0
0
0
0
0
0
381.217
11.051
100.000
167.760
1.000.000
1.660.028
Ten behoeve van het groot onderhoud van de buitencollectie van het NMM is een bestemde
reserve gevormd. De dotatie betreft het budget dat in 2018 niet kon worden besteed omdat de
aanbesteding van de werkzaamheden nog worden voorbereid.
De Bankgiroloterij draagt in verband met het geoormerkt werven een deel van de loterij inkomsten
af. Deze afdracht dient te worden besteed aan publieksactiviteiten. Het verschil tussen het
werkelijke en begrote bedrag wordt aan de bestemde reserve BGL toegevoegd. Uit deze reserve zal
het NMM in 2019 een specifiek publieksproject financieren.
60
׉	 7cassandra://mX9dpmcprgu22rrOkqXR-RoeuXVzC9tQKiYVz_Qvqbg`̵ ^.N Dw׉EHDe bestemmingsreserve voor de aanpassing vaste opstellingen is gevormd met het doel de
publiekswaarde van de museale opstellingen op peil te brengen en te houden. In de komende jaren
worden investeringen in de vestigingen in Den Helder, Rotterdam en Buren uitgewerkt.
De bestemmingsreserve projecten Marinemuseum betreft kosten van gelabelde projecten die
tussen 2014 en 2018 worden uitgevoerd. In 2019 wordt deze reserve geheel uitgeput. Onderstaand
overzicht toont de projecten in detail.
Bestemmingsreserve projecten Marinemuseum
Overzicht mutaties per project
Herinrichting museumrestaurant
Hal admiraliteit
Exposities
Renovatie straatwerk
Ombouwen goederenlift GSMK in
personenlift
Onvoorzien
Totaal
Saldo
31-12-2017
100.000
15.000
100.000
30.000
125.000
11.217
381.217
0
Onttrekking
2018
Herbestemming
Saldo
restant
-100.000
-15.000
281.217
-30.000
-125.000
-11.217
0
31-12-2018
0
0
381.217
0
0
0
381.217
VIII. Voorzieningen
31-12-2017
Voorziening personeel exLegermuseum
(*1)
Voorziening jubileumuitkeringen
(*2)
Voorziening verlieslatende
contracten
Totaal
*1
Toevoegingen
934.728
53.887
0
988.615
22.364
2.478
75.000
99.842
Onttrekkingen
108.181
0
0
108.181
31-12-2018
848.911
56.365
75.000
980.276
In
het Legermuseum is een voorziening gevormd ter dekking van de personeelskosten die
voortvloeien uit de reorganisatie. Deze voorziening is getroffen voor voormalige werknemers van
het Legermuseum waar geen plaats voor is (“boventallige werknemers”) binnen de SKD en voor
voormalige werknemers van het Legermuseum die in dienst van de SKD een lager salaris gaan
verdienen dan zij verdienden bij het Legermuseum en ter compensatie van dat verschil een
salarissuppletie krijgen.
Met de boventallige werknemers is een regeling getroffen die ziet op loonbetalingen en/of
uitkeringen tot maximaal de pensioengerechtigde leeftijd, rekening houdende met:
61
׉	 7cassandra://sJzdXNs3zKQI_3DILOWH3NOrf2TaGVC0Yca_40gnUXw`̵ ^.N Dw΁^.N Dẃ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://vXHbrcpD_HLy3hVboIvJfYRquMZyGPnzb9y6-l458Fw =` ׉	 7cassandra://oHebBcknu_nKqWa7j-NYfKhqan5sWNQrsf-dCNPnb68I`S׉	 7cassandra://pb8akI1cnKU09KJOCimW4thn17Mh6zrYI0CCsIsP9wQZ`̵ ׉	 7cassandra://B7xQZIfwXqIcVDQzSfojY6F6Wsem1txJPHpcMHXS3Wc5d͠^.DN Dfט  {u׉׉	 7cassandra://UeidMu923gry4C_dAyhIrg61w7AzKyeb98AUt6oJkkI +` ׉	 7cassandra://ry-mznZ_K90NFOQjKUsTYVrQudH3jYDHtgQEwAvLUA8TR`S׉	 7cassandra://25S3yXriCP6Fkusdv_9-tzxe95zGTxBeb2nYKxuGuZU`̵ ׉	 7cassandra://wbdXaK-zNTtvP83dFU3IrbiM45SUPufkwf0pUoXpDTQW͠^.FN Dk׉E		• Wettelijk kader (zoals (B)WW termijn en percentages) en Sociaal Beleidskader (SBK);
• Specifieke afspraken (zoals individuele pensioenleeftijd);
• Vakantiegeld en 13e maand;
• Werkgeverslasten
Met de werknemers die een functie in actieve dienst kregen bij de SKD is afgesproken dat zij na
overgang krachtens de Wet Overgang Onderneming (WOO) minimaal gelijke arbeidsvoorwaarden
zouden krijgen. Een en ander impliceert dat benoeming in functies waar een lagere beloning voor
staat dan betreffende werknemers kenden in dienst bij het Legermuseum, leidt tot een
loonsuppletie. De suppletie is tevens basis voor de berekening van vakantiegeld, 13e maand en
pensioentoeslag en van toepassing tot pensioendatum. Wanneer alle werknemers tot
pensioendatum in dienst blijven van de SKD is voor deze groep een bedrag van € 613.657 benodigd
in de voorziening. Per 31-12-2018 is voorzien voor een bedrag van € 389.969 tot en met 2028. Bij
de evaluatie van de subsidie met het ministerie van defensie in 2019 wordt ook de voorziening
geëvalueerd en worden nadere afspraken gemaakt over de dekking van de totale kosten van de
voorziening.
De omvang van deze voorziening bedroeg per datum van inbreng € 2.373.000. De inbreng vanuit
het Legermuseum vloeit voort uit het Overdrachtsprotocol zoals vastgesteld op 30 oktober 2015.
Door de uitkeringen in 2018 (in totaal € 108.181) bedroeg de waarde van de voorziening per ultimo
2018 € 848.911.
*2
*3
Op grond van de cao is een voorziening gevormd voor toekomstige jubileumgratificaties.
Het kantoor aan de Plompetorengracht werd in het derde kwartaal verlaten, maar het
huurcontract loopt nog door tot 2020. Doorverhuur is aan een makelaar in opdracht gegeven, nog
zonder resultaat. In verband hiermee is een voorziening gevormd voor de termijn dat het contract
nog loopt.
IX. Kortlopende schulden en overlopende passiva
31-12-2018
Crediteuren
Belastingen en premies sociale verzekeringen
Overige kortlopende schulden en overlopende passiva
1.731.531
270.940
1.040.677
3.043.148
31-12-2017
1.398.258
171.449
938.313
2.508.020
De overige kortlopende schulden en overlopende passiva betreffen onder andere de te betalen
bedragen vakantiegeld en vakantiedagen. De overige bedragen betreffen kosten die zien op 2018,
waarvan de afwikkeling in 2019 is voorzien.
62
׉	 7cassandra://pb8akI1cnKU09KJOCimW4thn17Mh6zrYI0CCsIsP9wQZ`̵ ^.N Dw׉E	Voor de gebouwen zijn huurovereenkomsten gesloten met diverse partijen.
Adres
Contractpartij
Verlengde Paltzerweg, Soest RijksVastgoedbedrijf
Hoofdgracht, Den Helder.
Wijnhaven, Rotterdam
RijksVastgoedbedrijf
De Groene groep, Allfixed
Weeshuiswal, Buren
Plompetorengracht, Utrecht
Leasecontracten
Leverancier
Ricoh
Broekhuis Lease
St. Museum der Kon.
Marechaussee
Utrechtse Maatschappij
Stadsherstel
Betreft
4 Multifunctionals
Bestelauto depot NMM
€
€
€ 8.455.085
€
€
€
€
Huur 2019 Einddatum
1-12-2039
152.654
214.665
50.811
Jaarbedrag
2019
15.376
6.276
onbepaald
1-4-2020
5.880 31-12-2024
1-7-2021
Einddatum
31-3-2020
1-1-2022
De SKD heeft meerdere verzekeringen afgesloten. De meeste hiervan zijn per jaar opzegbaar.
Hienfeld
Collectieve ongevallen
verzekering
AON Risk Solutions
Willis Towers Watson
AIG Europe Limited
Overige contracten
Leverancier
Cultura Shared Services
Cultura Shared Services
Gom Schoonhouden
St vrijwilligers digitaal
Doomtech BV
De Groot Tech. BV
Romijnders
Quarto
Quarto
Quarto
Bedrijfsaansprakelijkheid
Landmateriaalverzekering
Reisverzekering
Betreft
Financiële administratie
Salarisadministratie
Schoonmaak Wijnhavenpanden
Licentie Roostersoftware
Onderhoud toegangscontrole
Onderhoud Brandmeldinstallatie
Installaties
Onderhoud kassa Rotterdam
Onderhoud kassa Buren
Onderhoud kassa Den Helder
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
1.647
1-1-2020
5.956 31-12-2019
3.678 14-9-2019
384 11-1-2020
Jaarbedrag
2019
Einddatum
44.100 31-12-2020
11.652 31-12-2020
20.153 31-12-2020
500 Onbepaald
2.467 31-12-2019
4.466 31-12-2019
1.203 31-12-2019
906 31-12-2019
980 31-12-2019
3.689 31-12-2019
Hiernaast worden twee leveranciers langdurig ingezet bij de buitenactiviteiten; Ace Paintball voor
de minitanks en de Stichting Mobiele Artillerie voor het meerijden met militaire voertuigen. Naast
vergoeding van kosten ontvangen zij een vergoeding van 50% van de inkomsten ter dekking van de
variabele kosten. In 2019 worden nieuwe overeenkomsten met hen gesloten, passend binnen de
aanbestedingswet.
Het Marinemuseum heeft in verband met de huisvesting op Defensieterrein een
Dienstverleningsovereenkomst met het facilitair bedrijf van Defensie voor diensten zoals
schoonmaak en beveiliging. Ook de energieleverantie in deze gebouwen loopt via Defensie.
63
׉	 7cassandra://25S3yXriCP6Fkusdv_9-tzxe95zGTxBeb2nYKxuGuZU`̵ ^.N DwЁ^.N Dwρ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Wy4wZE3zKuuL5y52bPWq6GxSKhmg5ny9bupa_rs1DtMD` ׉	 7cassandra://YquMupa33GHOOB9o37QinNEyQ9I60ScYenWZanrnTxEa`S׉	 7cassandra://4EGwTasQ-EikCAta8AthiPgpyBJI9Mu7h-PIbhS22FcK`̵ ׉	 7cassandra://_vdbsoMPtQ7dwT-3DirYS7CQ3vo_YeZff7YRdzpX_kwX͠^.GN Dnט  {u׉׉	 7cassandra://Fb92hT9wi5zjzjb6MVS8yJM6_vDhlKMksH4ijeiwYJE t` ׉	 7cassandra://56YQpNsUtZWC8avzTPzNjGdAhUxbDt9ieGKtAHTrWLcG`S׉	 7cassandra://yEjqx-g1Q7gxqjnbvnQGmFHvXBbA-4Y38IXdBeJPv6A`̵ ׉	 7cassandra://o0qFZyg6qx4fOFklfYXPC9-HNXmxipIhgmQ062S2YYsZ(͠^.HN Do׉E8Ten aanzien van de collectie is op 30 oktober 2015 een beheersovereenkomst gesloten die mede
de collecties omvat die middels bruikleenovereenkomsten aan de staat zijn overgedragen door de
Stichting Verzameling Korps Mariniers, de Stichting museum der Koninklijke Marechaussee en de
Militaire luchtvaartcollectie.
De subsidie die wordt verstrekt door het ministerie van Defensie betreft een langdurige
subsidierelatie die conform het Rijksbeleid om de vijf jaar zal worden geëvalueerd op
doeltreffendheid en doelmatigheid. De eerste evaluatie vindt plaats in 2019.
64
׉	 7cassandra://4EGwTasQ-EikCAta8AthiPgpyBJI9Mu7h-PIbhS22FcK`̵ ^.N Dw׉E6Baten
DIRECTE OPBRENGSTEN
1. Publieksinkomsten
Publieksinkomsten onderscheiden zich in de stromen Entreegelden, Educatie en rondleidingen,
Evenementen, Horeca inkomsten en Winkelverkopen. In het NMM zijn zowel de winkel als de
horeca ondergebracht bij de publieke partner in de DBFMO constructie. De inkomsten van de SKD
uit horeca en winkel zijn daarmee niet in relatie tot de bezoekersaantallen voor het totaal uit te
drukken.
Exploitatie
2018
Publieksinkomsten
Entree inkomsten
Educatie en rondleidingen
Evenementen
Horeca
Winkel
2.880.995
2.459.152
134.683
243.971
21.648
21.541
Begroting
2018
2.880.000
2.407.000
111.000
330.000
15.000
17.000
Exploitatie
2017
2.851.998
2.417.290
136.311
236.816
35.088
26.493
De entree inkomsten zijn € 52.152 hoger dan begroot. Het NMM bleef ca € 47.000 onder het
begrote bedrag, maar in het Marinemuseum werd als gevolg van prijsverhoging ruim € 92.000 meer
entree inkomsten gerealiseerd.
De entree inkomsten per vestiging
Exploitatie
2018
NMM
Marinemuseum
Mariniersmuseum
Marechausseemuseum
Totaal
1.802.345
581.575
43.267
31.965
2.459.152
Begroting
2018
1.850.000
489.000
38.500
29.500
2.407.000
Exploitatie
2017
1.845.549
495.939
41.961
33.841
2.417.290
In de begroting 2018 werd de ambitie om 300.000 bezoekers in het NMM te halen niet volledig
doorvertaald. De inkomsten uit entree voor het NMM zijn behoudend gecalculeerd, uitgaand van
275.000 bezoekers. De gemiddelde inkomst per bezoeker van het NMM is iets lager dan het
begrote cijfer. In het Marinemuseum is € 6,68 per bezoeker gerealiseerd. Dit komt vooral doordat
het aandeel volbetalende bezoekers in het Marinemuseum aanzienlijk (57%) is door de Duitse
toeristen. In het Marechausseemuseum bedraagt het aandeel volbetalende bezoekers slechts
12%, omdat daar in 2018 groots is ingezet op evenementen die gratis te bezoeken waren.
65
׉	 7cassandra://yEjqx-g1Q7gxqjnbvnQGmFHvXBbA-4Y38IXdBeJPv6A`̵ ^.N Dwҁ^.N Dwс{בCט   {u׉׉	 7cassandra://GgYXcevFvZKFnKUYzd74NBFh12aNvs-lrD4pbVd1ICo ͫ` ׉	 7cassandra://MT87C9m7IitwdMuKrcgutXsKjFNmRKgMFob1IGiIfdoUH` S׉	 7cassandra://jXJvn29l6oh1m1Hz_kDEzCUj8MysPvwq72LJEFtVs74`̵ ׉	 7cassandra://K4WwX3gzUcshWJz749eN2h2ZqBPpLLPlGcKpx2h8qTA-H͠^.KN Drט  {u׉׉	 7cassandra://wcqqAzM6IBnQB3Xn2UKRbY2ikJslyrH62s5aTfbBXC0 6` ׉	 7cassandra://VK4WgC3sEtXNLmGvk1BO4dwaaGQ7Eh4BFkDj0acIAMs[` S׉	 7cassandra://1lwEDY_0drpaCwzSIQ5a9TuBdFfD7JvvBe4PPbwtNXc`̵ ׉	 7cassandra://kXzqBWbuFRtsIZzyw3uKo3RmLsFDJmZ9squjNf2VeE07`͠^.LN Ds׉E	Aantal bezoekers
Gemiddelde inkomst per
bezoeker
2018 Begroting
NMM
Marinemuseum
Mariniersmuseum
272.247
87.008
17.681
Marechausseemuseum 23.591
Totaal
400.527
2017
300.000 287.223
90.000
18.000
17.000
95.202
16.849
13.843
425.000 413.117
2018 Begroting 2017
6,62
6,68
2,45
1,35
6,14
6,73
4,53
1,33
1,47
5,90
6,43
5,21
2,49
2,44
5,85
De inkomsten educatie en rondleidingen per vestiging
Exploitatie
2018
NMM
Marinemuseum
Mariniersmuseum
Marechausseemuseum
Totaal
120.525
11.969
962
1.227
134.683
Begroting
2018
100.000
8.500
0
2.500
111.000
Exploitatie
2017
122.720
8.668
835
4.088
136.311
De educatie inkomsten betreffen inkomsten van schoolbezoeken, rondleidingen en workshops.
Inkomsten Evenementen
Exploitatie
2018
Nacht van de militaire muziek
Augustusevenement
Minitanks en ritten militaire
voertuigen
Overige evenementen
Totaal
30.188
61.909
149.238
2.636
243.971
Begroting
2018
25.000
225.000
75.000
5.000
330.000
Exploitatie
2017
24.962
62.869
129.808
19.177
236.816
De geplande vliegshow kon ook in 2018 niet doorgaan. Daarom werden de Soesterberg
Luchtvaartdagen georganiseerd. Het evenement trok ruim 10.000 bezoekers. De inkomsten die
voor de vliegshow waren begroot konden niet worden gehaald met de Luchtvaartdagen. Het
meerijden in Militaire voertuigen en rijden in minitanks is in de vakanties en weekenden zeer
populair bij gezinnen met kinderen.
Inkomsten Horeca
Marinemuseum
Marechausseemuseum
Totaal
Exploitatie
2018
15.197
6.451
21.648
Begroting
2018
0
15.000
15.000
Exploitatie
2017
19.992
15.096
35.088
De horeca inkomsten betreffen het Marechausseemuseum en het Marinemuseum. In het
Marinemuseum moest de Schorpioen, waarop het museum café is gehuisvest, worden verplaatst
voor herstel van de kademuren. Een tijdelijke horecavoorziening is in de Geschutmakerij ingericht.
66
׉	 7cassandra://jXJvn29l6oh1m1Hz_kDEzCUj8MysPvwq72LJEFtVs74`̵ ^.N Dw׉EInkomsten winkel
Exploitatie
2018
NMM
Marinemuseum
Mariniersmuseum
Marechausseemuseum
Totaal
2.384
18.117
2.002
-962
21.541
Begroting
2018
0
10.000
5.000
2.000
17.000
Exploitatie
2017
6.148
14.002
4.755
1.588
26.493
De post winkelinkomsten in de jaarrekening betreft de gerealiseerde marge. In het
Marechausseemuseum werd afgeschreven op de voorraad. Het Marinemuseum realiseert ca 35%
marge en geeft veel aandacht aan het verhogen daarvan.
Exploitatie
2018
2. Overige inkomsten
Opbrengst administratiekosten
Veiling opbrengsten
Doorberekende kosten
Zaalhuur
Overige inkomsten
126.009
22.209
300
8.142
57.743
37.615
Begroting
2018
28.000
17.000
0
0
5.000
6.000
Exploitatie
2017
280.516
19.598
15.864
174.103
56.701
14.250
Het bedrag aan doorberekende kosten was in 2017 uitzonderlijk hoog vanwege eenmalige
doorbelastingen. De inkomsten uit zaalhuur zijn grotendeels gerealiseerd door NMM Zakelijk.
In de overige inkomsten zit een bedrag van € 20.000 vanwege bruikleen/doorverkoop van de
tanktentoonstelling aan Bovington.
Exploitatie
2018
Subsidie ministerie van Defensie
3. Bijdrage beschikbaarheids
vergoeding
4. Exploitatiebijdrage
16.033.000
8.415.000
7.618.000
Begroting
2018
16.033.000
8.415.000
7.618.000
Exploitatie
2017
15.893.000
8.360.000
7.533.000
Door de SKD werd subsidie aangevraagd voor de beschikbaarheidsvergoeding NMM en de
exploitatie van de alle vestigingen. Inclusief de bijdrage voor de beschikbaarheidsvergoeding werd
in totaal € 16.033.000 toegekend, met subsidiebeschikking BS2018002210.
Exploitatie
2018
5. Overige bijdragen uit private
middelen
BankGiro Loterij
Bijdrage Marechaussee Meeting Point
Fondsen en particulieren
292.963
242.760
20.600
29.603
Begroting
2018
171.000
50.000
20.000
101.000
Exploitatie
2017
229.471
130.933
20.600
77.938
De BankGiro Loterij heeft met het NMM een overeenkomst gesloten waarbij deelnemers worden
geworven op locatie. Het NMM betaalt de kosten van de lotenverkoop en ontvangt 50% van de
67
׉	 7cassandra://1lwEDY_0drpaCwzSIQ5a9TuBdFfD7JvvBe4PPbwtNXc`̵ ^.N Dwԁ^.N DwӁ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://HEs57Ahj3QieT2_n-ueQJIewjOPHxsCFxCzZrqLlPSU w` ׉	 7cassandra://T9-FgqHqguh9-rLqTLxYPLea8hUYbDL1MgU8xXqKYzA;`S׉	 7cassandra://jpd9WM0MCl1tJsop6qkN6DToPbVZDZ8pSzDca7XbbfI`̵ ׉	 7cassandra://XbFM5Yz2YPublnDCzaZlw5AuA6vhBmfSmp2xAQmPCCs/(|͠^.NN Duט  {u׉׉	 7cassandra://nGu4pawG-Et89hlrnR0hJGmdNBTSGXEgm7EjcNXr_Sw D` ׉	 7cassandra://HWRinoG6QaRhwhc_KnjdAqbSWyoVn0aQp9hNnceMSTMU` S׉	 7cassandra://swMtGxOZYTNE1G_iF9pfI-oUrDPMSm2f4FZkAcvud7I`̵ ׉	 7cassandra://VZ3O5QUAJ0DNx9f_ESf452y2pgsURRFkx5GTe0cY4-oBG ͠^.PN Dv׉EHopbrengst gedurende de periode dat een deelnemer lid blijft. Als opbrengst werd in 2018
€ 365.985 ontvangen. De kosten voor werving bedroegen € 123.225.
De uit de geoormerkte werving ontvangen gelden dienen te worden besteed aan publieksprojecten
in het NMM. Het bedrag dat boven het begrote bedrag is gerealiseerd wordt via de reserves voor
een specifieke publieksattractie in 2019 besteed.
Het Marechaussee museum ontvangt jaarlijks een bijdrage ten behoeve van het Marechaussee
Meeting Point.
In 2018 werden van vriendenstichtingen en particulieren bijdragen van in totaal € 29.603
ontvangen ter ondersteuning van activiteiten en collectieaankoop.
Prins Bernhard CultuurFonds
Stichting Vrienden van het NMM
Diverse overige giften
15.000
12.500
2.103
________
29.603
Daarnaast werden door de vrienden stichting van het Marinemuseum twee schilderijen
geschonken en werd door Smurfit Kappa als aspirant sponsor een bijdrage in natura geleverd bij
de tentoonstelling Willem van Oranje.
Lasten
Lasten
6. Personele lasten
7. Afschrijvingen
8. Huisvestingslasten
9. Overige lasten
Totaal
Exploitatie
2018
4.833.788
123.905
9.855.402
4.130.197
18.943.292
Exploitatie
2018
6. Personele lasten
Salarissen
Vrijwilligers
Externen
Overige personeelslasten
Dotatie aan voorziening
personeel ex-Legermuseum
4.833.788
4.130.766
307.862
124.554
248.242
22.364
Begroting
2018
5.127.000
137.500
9.581.000
4.302.000
19.147.500
Begroting
2018
5.127.000
4.363.000
380.000
15.000
369.000
0
Exploitatie
2017
5.020.536
128.407
9.643.936
4.339.336
19.132.215
Exploitatie
2017
5.020.536
4.040.594
366.225
214.153
399.564
0
68
׉	 7cassandra://jpd9WM0MCl1tJsop6qkN6DToPbVZDZ8pSzDca7XbbfI`̵ ^.N Dw׉EExploitatie
2018
Salarissen
Lonen
Sociale lasten
Pensioenlasten
Reiskosten woonwerkverkeer
4.130.766
3.053.466
513.154
446.562
117.584
Begroting
2018
4.363.000
3.194.000
601.000
451.000
117.000
Exploitatie
2017
4.040.593
3.027.002
483.180
421.651
108.761
De
onderschrijding op de post salarissen ten opzichte van de begroting wordt verklaard door
vacatures en verschuivingen naar de post Externen.
Wet Normering Topinkomens (WNT)
Op 1 januari 2013 is de Wet normering topinkomens (WNT) in werking getreden. De WNT is van
toepassing op de Stichting Koninklijke Defensiemusea. Het voor de Stichting Koninklijke
Defensiemusea toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2018 € 189.000, het algemeen
bezoldigingsmaximum.
WNT Verantwoording
bedragen x € 1
Functiegegevens
Aanvang en einde functievervulling in 2018
Deeltijdfactor in fte
Gewezen topfunctionaris?
(Fictieve) dienstbetrekking?
Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
Subtotaal
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
-/- Onverschuldigd betaald bedrag
Totale bezoldiging
Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan
Gegevens 2017
Aanvang en einde functievervulling in 2017
Deeltijdfactor 2017 in fte
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
Totale bezoldiging 2017
P.M.L. van Vlijmen
Algemeen Directeur
01/01 – 31/12
1,0
Nee
nee
168.050
18.941
186.991
189.000
0
186.991
N.v.t.
01/01 – 31/12
1,0
163.047
17.932
180.979
69
׉	 7cassandra://swMtGxOZYTNE1G_iF9pfI-oUrDPMSm2f4FZkAcvud7I`̵ ^.N Dwց^.N DwՁ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://dTqLUeXBp_MB6CqI73SrfJSBmpFZbmrYbwQ_DyCmbo0 8` ׉	 7cassandra://Xj5xzDQyhHGfkLU3n5E1jC42bhkO4S2B44jJfFfFw_cMr`S׉	 7cassandra://BZeeOAAK7iWYH05He4RkZaM9MKGcsp-NpsDZsi4KPtI`̵ ׉	 7cassandra://qppTO0o2QMGK7sKncKKTe_2zXu2Igo7qk2NZIwuMBHY2͠^.SN Dxט  {u׉׉	 7cassandra://8_ZZZwrje3jgmysGr7Il44enciptX2cYlNy_YD4Wszc ` ׉	 7cassandra://8b3ZHBQpgf1UHBz1nTRM7aPa-E10XBxdp5myp5e5z7wY` S׉	 7cassandra://BOYmX4dE2__5QAE8oYC2YPlDWyIzLbF0-vbP0_komKo`̵ ׉	 7cassandra://5Ul6zQMSseBKLDAoj-pg4m4aVcsvA_z3Bhe2lpcscnA0(͠^.TN Dy׉EDe leden van de Raad van Toezicht zijn onbezoldigd. Zij kunnen een vergoeding van 256,- per
kwartaal declareren en vergoeding van reiskosten. De vergoeding voor de voorzitter van de RVT is
vastgesteld op 333,- per kwartaal. Voor de WNT zijn zij Topfunctionarissen met een bezoldiging
van € 1.700 of minder.
Naam Toezichthouder
Drs. J.S.J. Hillen
W.I.I. van Beek
Dr. W. Bijleveld
Ing. R. H. Berkvens
Drs. H.H. Hulshof
Luitenant-generaal b.d. M. Schouten
Mr. M.G.H.A. Soeteman-Reijnen
Y. Shitrit
Luitenant-generaal b.d. R. Verkerk
Luitenant-generaal b.d. Dr. D. Starink
Exploitatie
2018
Vrijwilligers
NMM
Marinemuseum
Mariniersmuseum
Marechausseemuseum
307.862
166.193
106.887
16.934
17.848
Functie
Voorzitter
Secretaris, Lid auditcommissie
Lid
Lid
Lid auditcommissie
Vice voorzitter
Lid
Lid
Lid
Secretaris (tot december 2018)
Begroting
2018
380.000
200.000
130.000
15.000
35.000
Exploitatie
2017
366.225
185.812
132.806
14.723
32.884
Vrijwilligers worden ingezet als gastvrouw/gastheer of rondleider/workshopbegeleider en op
ondersteunende functies bij de collectieafdelingen. Zij ontvangen een vergoeding van € 12,50 per
dagdeel. Iedere vestiging heeft een vrijwilligers coördinator in dienst, die belast is met de
aansturing en inroostering. Gedurende het jaar worden diverse bijeenkomsten georganiseerd, met
enerzijds het doel de sociale cohesie te bevorderen, anderzijds als deskundigheidsbevordering
met name op het gebied van hostmanship.
In de vier Defensiemusea zijn circa 375 vrijwilligers actief. Zij vormen een grote kracht door hun
inzet en betrokkenheid en hebben veel kennis van de collectie.
Ten opzichte van 2017 werden minder vrijwilligersuren ingezet. In het Marinemuseum is dat
veroorzaakt door het niet toegankelijk zijn van de museumschepen, in het NMM betreft het een
kleinere bezetting door onderbezetting. In het Marechausseemuseum vond een uitstroom plaats.
Exploitatie
2018
Externen
SKD
NMM
Marine Museum
124.554
94.394
12.146
18.014
Begroting
2018
15.000
0
0
15.000
Exploitatie
2017
214.153
58.718
84.950
70.485
Uitzendkrachten worden ingezet op functies waar vacatures dit noodzakelijk maken. De
overschrijding op deze kostenpost wordt dan ook grotendeels gedekt uit de onderschrijding
op de post salarissen.
70
׉	 7cassandra://BZeeOAAK7iWYH05He4RkZaM9MKGcsp-NpsDZsi4KPtI`̵ ^.N Dw׉EExploitatie
2018
Overige personeelslasten
Opleidingen
Evaluatie functiehuis
Reiskosten
Personeelsvoorzieningen
Congressen en symposia
Bedrijfskleding
Arbodienst
Transitievergoedingen
Algemeen
248.242
50.622
53.497
70.554
620
9.537
10.279
15.675
37.458
Begroting
2018
369.000
108.000
65.000
94.000
13.000
33.000
14.000
0
42.000
Exploitatie
2017
399.564
53.749
13.263
67.715
83.565
7.182
35.466
15.616
61.765
61.243
Een transitievergoeding werd uitgekeerd aan 1 persoon bij het niet verlengen of ontbinden van de
arbeidsovereenkomst.
Exploitatie
2018
Dotatie voorziening
personeel ex-Legermuseum
22.364
Begroting
2018
0
Exploitatie
2017
0
Jaarlijks wordt de hoogte van de voorziening herberekend op basis van herziene parameters zoals
de nieuwe te verwachten pensioendatum. De suppletie uitkeringen stijgen mee met de jaarlijkse
CAO verhogingen. De dotatie aan de voorziening is een gevolg van het doorrekenen van de
gemiddelde CAO stijging over de suppleties. De bovenwettelijke WW-uitkering wordt voor de SKD
uitgevoerd door WWplus. De door hen berekende te verwachten uitkeringskosten zijn als basis
genomen voor de dotatie in 2018. In 2017 werd geen toevoeging aan de voorziening gedaan. Met
het ministerie van Defensie wordt in 2019 overleg gevoerd over compensatie van toevoegingen aan
de voorziening.
Exploitatie
2018
7. Afschrijvingen
123.905
Begroting
2018
137.500
Exploitatie
2017
128.407
De afschrijvingen zijn lager dan begroot doordat geplande investeringen pas na de balansdatum
zijn gerealiseerd.
Exploitatie
2018
8. Huisvestingslasten
Huur NMM
Huur
Overige huisvestingslasten
Afdracht 30% entreegelden
9.855.402
8.457.665
467.264
788.313
142.160
Begroting
2018
9.581.000
8.415.000
451.000
515.000
200.000
Exploitatie
2017
9.643.936
8.332.697
445.020
702.051
164.168
De huur van het NMM werd met een hoger percentage geïndexeerd dan in de begroting was
voorzien. In de DBFMO overeenkomst is met het consortium afgesproken dat van de entree
71
׉	 7cassandra://BOYmX4dE2__5QAE8oYC2YPlDWyIzLbF0-vbP0_komKo`̵ ^.N Dw؁^.N Dwׁ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://d_VM7YgxS9-wwJhf2elA95zj2d3osC3tVzMoNjwfyMI ` ׉	 7cassandra://HCpkQBger6mAA-b7C5zFKxRkuyvCV1Ggn7pRkSuKDMIR`S׉	 7cassandra://FIlYbUnFPeupl0QcbKbtatYSdrCC2Pi5T7YZZj6-IZU`̵ ׉	 7cassandra://-AVzNFPpV15yXV5Q3ZbYY1nx_b4mgVQd0MMb9NGZe-E4X͠^.WN D|ט  {u׉׉	 7cassandra://4Q6KCvZi3mlsUgxE0-hxmStRDuH_ccqHvgFu7zT7vvw ".` ׉	 7cassandra://VSL_0d4nulyCaqY_zHjD6UE9JGYurMp6PDQ0baXSZPwA1` S׉	 7cassandra://LAV_Uq3jqpfWV7j3-Aw_vvXMLdPaKa8a23qnJ2HByZo`̵ ׉	 7cassandra://nH9pcgevVTjNonH9cGhqalTm5YvZwLOAy1ORh5ty9vE+	`͠^.XN D}׉E	-inkomsten voor bezoekersaantallen hoger dan 200.000 bezoekers per jaar aan het consortium 30%
wordt afgedragen voor de dekking van hogere kosten van facilitaire voorzieningen. Deze
vergoeding is opgenomen onder huisvestingslasten.
De overschrijding van de huisvestingslasten is voornamelijk veroorzaakt door de overige
huisvestingslasten.
Exploitatie
2018
Overige huisvestingslasten
Gas, water en elektra
Onderhoud gebouwen en terrein
Kleine inventaris en apparatuur
Schoonmaak
Beveiliging
Dotatie aan voorziening huur PG18
Overige huisvestingskosten
Onderhoudscontracten
Onderhoud installaties
788.313
185.047
112.682
102.990
159.617
78.155
75.000
19.035
14.703
41.084
Begroting
2018
515.000
149.000
37.500
55.500
124.000
40.000
0
46.000
16.000
47.000
Exploitatie
2017
702.051
161.157
112.546
71.831
147.837
55.031
0
105.898
7.676
40.075
De overige huisvestingslasten zijn € 274.000 hoger dan begroot. Het Marechausseemuseum heeft
met de verbouwing van de commanderij kantoorruimtes gerealiseerd zodat de
publieksvoorzieningen in het museumgebouw kunnen worden verbeterd. De entree en de
horecaruimte zijn verbouwd. De hogere schoonmaakkosten en beveiligingskosten hangen hiermee
samen.
De Plompetorengracht werd in het derde kwartaal verlaten, maar het huurcontract loopt nog door
tot 2020. Doorverhuur is aan een makelaar in opdracht gegeven, nog zonder resultaat. Op de
balans is een voorziening getroffen voor de huur voor de termijn dat het contract nog loopt.
Exploitatie
2018
9. Overige lasten
Marketing, exposities en
Publiek
Collectiekosten
Kosten adviseurs
ICT kosten
Kantoorkosten
Overige kosten
4.130.197
2.465.055
1.022.624
280.980
71.704
105.711
184.123
Begroting
2018
4.302.000
2.601.500
976.000
268.000
72.000
112.000
272.500
Exploitatie
2017
4.339.336
3.012.359
674.908
261.006
86.275
93.508
211.281
De onderschrijding op de overige lasten bedraagt € 100.447 en is voor een groot deel veroorzaakt
doordat geplande projecten van het Marinemuseum niet konden worden uitgevoerd vanwege het
ontbreken van de museumschepen. De Schorpioen en de Crijnssen moesten vanwege het herstel
van de kademuren van hun vast plaats worden verhuisd naar een alternatieve locatie waar ze niet
voor het publiek toegankelijk zijn. Nieuwe tentoonstellingen aan boord van de schepen en een
gepland evenement konden hierdoor niet worden uitgevoerd.
72
׉	 7cassandra://FIlYbUnFPeupl0QcbKbtatYSdrCC2Pi5T7YZZj6-IZU`̵ ^.N Dw׉EExploitatie
2018
Marketing, exposities en
Publiek
Tentoonstellingen
Educatie
Evenementen
Marketing/ communicatie
2.465.055
838.226
161.606
506.557
958.666
Begroting
2018
2.601.500
830.000
154.500
570.000
1.047.000
Exploitatie
2017
3.012.359
1.378.814
125.178
600.834
907.533
Exploitatie
2018
Tentoonstellingen
Willem van Oranje
Koude oorlog
Mariniersmuseum
Uruzgan
Marinemuseum
Marechausseemuseum
Koerdistan
Aanpassing opstellingen
Militaire muziek
Schiphol Slumberland
Genghis Khan
Zeeslag
Actualiteit
Planontwikkeling 3
vestigingen
Korea
Weduwen van Rawagadeh
Fashion forces
838.226
465.790
139.045
77.770
34.553
27.341
26.699
25.038
20.784
12.953
8.253
0
0
0
0
0
0
0
Begroting
2018
830.000
400.000
0
100.000
0
85.000
65.000
0
0
0
0
0
0
80.000
100.000
0
0
0
Exploitatie
2017
1.378.814
64.127
0
135.161
0
0
31.722
0
0
0
63.749
549.826
442.681
0
30.030
26.315
21.586
13.617
Exploitatie
2018
Educatie
NMM
Marinemuseum
Mariniersmuseum
Marechausseemuseum
161.606
79.050
60.616
12.239
9.701
Begroting
2018
154.500
70.000
74.500
5.000
5.000
Exploitatie
2017
125.178
69.818
43.227
10.306
1.827
De kosten voor educatie betreffen kosten voor audiotours, speurtochten, knutselpakketten,
theatervoorstellingen en educatieve tentoonstellingselementen.
73
׉	 7cassandra://LAV_Uq3jqpfWV7j3-Aw_vvXMLdPaKa8a23qnJ2HByZo`̵ ^.N Dwځ^.N Dwف{בCט   {u׉׉	 7cassandra://WccZv58R2GV8mCdQc6WVtg3PghFva48mjdFwzFhhqkk BE` ׉	 7cassandra://d7rOolGRM8MK9NYPE407xVAjsXTVDL8EoCj8SY5Tx7478`S׉	 7cassandra://p99z_BWfKjMg79yByEisbr-81jsvb8cjrsoVJyJuGuY[`̵ ׉	 7cassandra://I0iOcVi3Bodp1fzw6AZi1jgPqpVQWg7aLCfwPwZeU60)$͠^.ZN Dט  {u׉׉	 7cassandra://uPgfV-etZz3yIIwP6oz3nYO76nIustCRklfQq1c73Bw ` ׉	 7cassandra://s84sz6l64w8eTM9sODd9-JY2zCHnhMmjWCEilbQ8elUX`S׉	 7cassandra://8EbkhZto4cod91nQu0RhCVan9gqk98PdSN4jgNsk2NA`̵ ׉	 7cassandra://K1MetcPVSg_TxobVkztR0V9WtzVApZk9JDICm_Dq2-A4^D͠^.\N D׉EExploitatie
2018
Evenementen
Minitanks en ritjes militaire
voertuigen
Luchtvaartdagen (2017 : Te Paard)
Diverse vakantieprogramma's
Nacht van de militaire muziek
Bootcamps
Militair Culinair
Techniek evenement
506.557
213.082
172.740
78.720
33.403
8.612
0
0
Begroting
2018
570.000
50.000
250.000
230.000
20.000
20.000
0
0
Exploitatie
2017
600.834
109.104
148.957
70.122
32.444
18.027
80.213
141.967
De kosten voor het rijden in minitanks en het meerijden in militaire voortuigen waren deels begroot
en zijn voor een deel uit het budget voor de vakantieactiviteiten gedekt. Tegenover de hogere
kosten staat ook een hogere post inkomsten.
De kosten voor het augustusevenement, de Soesterberg Luchtvaartdagen zijn hoger dan de
inkomsten. Het niet doorgaan van de geplande vliegshow noodzaakte een creatieve ingreep die
zeer goed uitpakte, maar een totaal andere opbrengststructuur gaf.
De overschrijdingen zijn gecompenseerd door elders in de publieksbudgetten activiteiten uit te
stellen.
Exploitatie
2018
Marketing en Communicatie
SKD
NMM
Marinemuseum
Mariniersmuseum
Marechausseemuseum
958.666
216.170
587.652
100.504
32.991
21.349
Begroting
2018
1.047.000
450.000
450.000
102.000
25.000
20.000
Exploitatie
2017
907.533
186.972
555.430
128.808
29.266
7.057
Tussen de centrale en decentrale budgetten voor marketing en communicatie werd geschoven
omdat de bij de ambitie achterblijvende bezoekers aantallen van het NMM met extra online
marketing campagnes moesten worden opgehaald.
74
׉	 7cassandra://p99z_BWfKjMg79yByEisbr-81jsvb8cjrsoVJyJuGuY[`̵ ^.N Dw׉E
Exploitatie Begroting Exploitatie
2018
2018
Collectiekosten
Aankoop collectie
Bibliotheek
Inhuur behoudsmedewerkers
Restauratie, incl. rekwisieten.
Groot onderhoud schepen
Transport
Registratie/ontsluiting/digitalisering
Algemeen collectiebeheer
Onderhoud vaste opstelling
Conservering
1.022.624
53.364
4.153
45.369
150.667
217.451
61.666
101.364
22.327
227.595
138.668
976.000
72.000
10.000
0
134.000
300.000
56.000
105.000
82.500
191.500
25.000
2017
674.908
24.865
10.607
34.117
131.562
85.887
48.374
76.888
161.502
85.991
15.115
De kosten voor conservering zijn met bijna € 114.000 overschreden. De belangrijkste oorzaak
hiervan is het collectiebeheer bij het Marechausseemuseum. De eind 2017 door de Rijksdienst
voor het Cultureel Erfgoed (RCE) geconstateerde tekortkomingen op het gebied van behoud en
beheer van de collectie maakten drastisch ingrijpen noodzakelijk. In 2018 is de collectieregistratie
opnieuw opgezet, en zijn de bewaaromstandigheden middels tijdelijk ingehuurde installaties
verbeterd, schimmels zijn verwijderd en uiteindelijk is de depotcollectie verhuisd naar een
tijdelijke opslagruimte.
Ook in het Mariniersmuseum was het ontruimen van het depot op de Frederikskazerne in Den
Haag noodzakelijk. Een groot deel van die collectie is naar het depot in het NMM gebracht. Na een
aanbestedingsprocedure heeft het Marinemuseum een vaste leverancier voor het groot onderhoud
van de buitencollectie. De Tonijn is in 2018 opnieuw geschilderd.
In het NMM moet de aanbesteding nog plaatsvinden. Hiervoor wordt eerst een marktverkenning
uitgevoerd omdat het om zeer specialistisch werk gaat. Twee medewerkers van het NMM hebben
in augustus een internationaal congres over dit onderwerp bijgewoond in Zweden. Zolang de
aanbesteding niet is voltooid wordt het voor groot onderhoud aan de buitencollectie begrote
bedrag toegevoegd aan een bestemde reserve groot onderhoud.
Exploitatie
2018
Kosten adviseurs
Accountant
Administratiekantoor
Juridisch advies
Redactioneel
Beleidsadvies
280.980
58.259
81.036
61.036
0
80.649
Begroting
2018
268.000
55.000
60.000
73.000
20.000
60.000
Exploitatie
2017
261.006
71.645
61.890
57.968
3.525
65.978
Juridisch advies werd ingezet bij het hoger beroep tegen de ontbinding van een arbeidscontract en
voor begeleiding bij het aanbesteden van een aantal dossiers in het kader van de
aanbestedingswet.
Onder de post administratiekantoor is het bedrag verantwoord voor de dienstverlening van Cultura
Shared Services. In 2018 is de dienstverlening uitgebreid met een intranetfunctie. Ook worden de
vrijwilligersdeclaraties worden nu via de salarisadministratie verwerkt, waardoor jaaroverzichten
en benodigde informatie aan de belastingdienst zijn geautomatiseerd.
75
׉	 7cassandra://8EbkhZto4cod91nQu0RhCVan9gqk98PdSN4jgNsk2NA`̵ ^.N Dw܁^.N Dwہ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://8xgqk54R9MIry30vskVNWTt7tvSGd5S5gl5ZMxKJsw0 ` ׉	 7cassandra://lXr59qdXeW3MRRYdWk7KDeAEe1TrSG7kan7ifW7C_sw?`S׉	 7cassandra://DhETyjRZaLMoi5Trr3UrK4HdHHd0z9GxcbjYv5OFFLo`̵ ׉	 7cassandra://OxhxUDUB8lUQLMRvGekyfhTiqccWw2-bDm_Uj358iYo,͠^.^N Dט  {u׉׉	 7cassandra://r4VBXEy1SA-5NmBSSQyfMpBNLeZysrH_5US9fYQVMuM 	u` ׉	 7cassandra://AUQp5SdgvDQ3BZvqyekgDLXuilfI4wZ3V4GlZgtbSkw!O` S׉	 7cassandra://_a4GikHbXf6yAlEvazoA8REKhMwJx860gbfwzDFH-24	`̵ ׉	 7cassandra://q9jWUTKTBREOYLX_y8Jl4SnJyxfHlvLDe_TF2jYu5oU)͠^._N D׉E}Exploitatie
2018
ICT kosten
Hardware
Softwarekosten
Licenties
Internetkosten
ICT Ontwikkeling
71.704
0
5.717
6.821
22.432
36.734
Exploitatie
2018
Kantoorkosten
Kantoorbenodigdheden
Kopieer- en leasekosten
Telefoonkosten
Abonnementen &
Contributies
105.711
16.771
25.398
22.824
40.718
Exploitatie
2018
Overige kosten
Representatie
Assurantiekosten
Bestuurskosten
Bankkosten
Overige algemene kosten
Lasten voorgaand jaar
Bestemmingsprojecten
184.123
59.670
40.572
6.884
6.866
32.545
37.586
0
Begroting
2018
72.000
3.000
0
5.000
19.000
45.000
Begroting
2018
112.000
35.500
11.000
34.000
31.500
Begroting
2018
272.500
77.000
23.500
5.000
4.500
103.500
0
59.000
Exploitatie
2017
86.275
7.736
10.508
10.589
18.261
39.181
Exploitatie
2017
93.508
28.361
9.989
21.765
33.393
Exploitatie
2017
211.281
52.982
41.248
9.906
7.376
22.110
50.183
27.476
In de overige kosten was een post begroot voor de maatregelen in het Marechausseemuseum naar
aanleiding van het RCE rapport. Omdat ten tijde van het opstellen van de begroting een
projectplan hiervoor ontbrak is een stelpost opgenomen onder de overige algemene kosten. De
werkelijke kosten zijn geboekt op de post collectie/conservering.
De lasten voorgaand jaar behelzen onder andere naverrekening van de
aansprakelijkheidsverzekering voor 2014-2017 en Onroerende Zaak Belasting voor de
wijnhavenpanden in Rotterdam van daarnaast een aantal facturen die pas na sluiting van de
boekhouding 2017 werden ontvangen.
De bestemmingsprojecten betreffen uitgaven voor projecten in het Marinemuseum waarvoor een
bestemmingsreserve op de balans is opgenomen. In 2018 zijn geen kosten ten laste van de
bestemmingsreserve geboekt.
76
׉	 7cassandra://DhETyjRZaLMoi5Trr3UrK4HdHHd0z9GxcbjYv5OFFLo`̵ ^.N Dw׉ElGebeurtenissen na balansdatum
In de periode vanaf 1 januari 2019 tot en met het opstellen en vaststellen van de jaarrekening over
2018 hebben zich geen gebeurtenissen voorgedaan met gevolgen voor de jaarrekening 2018.
Bestemming exploitatieresultaat 2018
Het bestuur van de stichting stelt voor het exploitatieresultaat ad € 389.685 als volgt te
bestemmen:
Toevoeging aan de bestemde reserve BGL
Toevoeging aan de bestemde reserve
voor groot onderhoud buitencollectie
Toevoeging aan de egalisatiereserve
167.760
100.000
121.925
__________
389.685
__________
Bovengenoemd voorstel is al in de jaarrekening verwerkt.
77
׉	 7cassandra://_a4GikHbXf6yAlEvazoA8REKhMwJx860gbfwzDFH-24	`̵ ^.N Dwށ^.N Dw݁{בCט   {u׉׉	 7cassandra://sXlmbY-XnT9fECEX4Cevh3dcmiTz5NBmRf8oGHfrrcA` ׉	 7cassandra://lol_Xi4tsZzuGBnk12kxM265f0SqvcKa-8o0JI8NKW8y`S׉	 7cassandra://hKSP89tHVxU1F4luv3Ds7GQ4JFdiOrLpUSpEvkMYlg4	w`̵ ׉	 7cassandra://hTIvpoNRIcVfbc4Ups0UJ6iWt73ygHIrve7i35597U07C\͠^._N Dט  {u׉׉	 7cassandra://Ptf8f7X2cbaCyV9xxlLY8A6nCWUgdidY_YYlUsbQ7Zc\` ׉	 7cassandra://MM-YFg-OALKOBV32EJcYEIqiVxuyrCmSKVNhb-Bzw1E` S׉	 7cassandra://ANIMh3HdBhBJotyFHoB-_J0hLMHIGhun_Cj-h5QRnQA`̵ ׉	 7cassandra://3KmkG-THhL2AmFIiaRL5sis-QWOEWWk1OlFYpp7izw4-,͠^._N D׉EDe jaarrekening 2018 van de Stichting Koninklijke Defensiemusea, zoals opgenomen in dit rapport
is opgemaakt en ter goedkeuring aan de Raad van Toezicht voorgelegd op 5 juni 2019
Soesterberg, 5 juni 2019
Directie
P.M.L. van Vlijmen
Raad van Toezicht
J.S.J. Hillen
W.I.I. van Beek
Ing. R.H. Berkvens
W. Bijleveld
H.H. Hulshof
M. Schouten
M.G.H.A. Soeteman-Reijnen
Y. Shitrit
R. Verkerk
J.H. Wehren
78
׉	 7cassandra://hKSP89tHVxU1F4luv3Ds7GQ4JFdiOrLpUSpEvkMYlg4	w`̵ ^.N Dw׉E @Hiervoor wordt verwezen naar de hierna opgenomen verklaring.
79
׉	 7cassandra://ANIMh3HdBhBJotyFHoB-_J0hLMHIGhun_Cj-h5QRnQA`̵ ^.N Dw^.N Dw߁{בCט   {u׉׉	 7cassandra://5Ho9gkWNAgQNJu9LLyesvd39y_zPkSP5RTK0OxSj1Ds!]` ׉	 7cassandra://-NAB6gtC4TLGdleZRrAltqGvxdJM3B7NfIL0Zb3Z6Ak` S׉	 7cassandra://S_W5caa4PCzF3B_m7aL3Et5e7n6FeKIy8HTBW-mZZfY` ̵ ׉	 7cassandra://tOf5folInFyaxyTmT7Vk8mGPYHMNO5x5zClPEfLMHzA ͠^.`N Dט  {u׉׉	 7cassandra://HpXcSbdm0esx9UDuuI3OVpZd2DC83L9MR4BMWdPDgII !` ׉	 7cassandra://pTCdzHORvu6Z2C5ow1u_ljUWITXQvCacuE28_XH3LMM@`S׉	 7cassandra://CCgXxQ1XOjOciyDNRflESlOTys-GrQLrdcXdUej10yI`̵ ׉	 7cassandra://A45Rukj7k5Kcv2it926qA-EESb0g8-b0BOUsS41inDoT͠^.aN D׉E80
׉	 7cassandra://S_W5caa4PCzF3B_m7aL3Et5e7n6FeKIy8HTBW-mZZfY` ̵ ^.N Dw׉ENaam:
Functie:
Nevenfunctie(-s)
J.S.J. Hillen
Voorzitter
Lid remuneratiecommissie
• Voorzitter NRTO, branche vereniging privaat onderwijs
• Commissaris Smallsteps, kinderopvang
• Adviseur BTE, Betongroep
• Lid Raad van bestuur IIF, startupfonds
• Adviseur VolkerWessels, bouwonderneming
• Voorzitter NIDV, branchevereniging Defensie-industrie
M. Schouten
Vicevoorzitter
W.I.I. van Beek
Secretaris
Lid auditcommissie
Lid remuneratiecommissie
Geen
Nevenfuncties uit hoofde van het ambt ( tot 1-2-2019)
• Voorzitter Prins Bernhard Cultuurfonds Utrecht
• Voorzitter Raad van Toezicht Stichting Beheersstichting
Huis Doorn
• Voorzitter Raad van Toezicht Utrechts Landschap
• Voorzitter Raad van Toezicht Stichting De Utrechtse
Molens
• Voorzitter Raad van Toezicht Stichting Kasteel Loenersloot
• Lid Raad van Advies Slot Zuylen
• Adviseur van het bestuur van het IPO
II Nevenfuncties op persoonlijke titel
• Voorzitter Raad van Toezicht 'De Stilte' Dansgezelschap te
Breda (onbezoldigd)
• Lid Stichtingsbestuur Universiteit Tilburg (bezoldigd)
• Lid Raad van Commissarissen van de Brabanthallen Den
Bosch (bezoldigd)
• Lid commissie integriteit VVD (onbezoldigd)
• Voorzitter Goede Doelen Platform
• Voorzitter Stichting Musea en Herinneringscentra
1940/1945
• Voorzitter Raad van Toezicht Stichting beheer Huis Doorn
W. Bijleveld
Lid
• Voorzitter Veluwe Board en Veluwe alliantie
• Voorzitter Stichting Helene Kröller Müllerfonds
• Voorzitter Raad van Toezicht Omniversum
• Lid Raad van Commissarissen Toerisme VAN
• Lid Raad van Advies Geldersch Landschap en Kasteelen
• Lid Raad van Advies Stichting Nationaal Bomenmuseum/ Von
Gimborn Arboretum
• Lid Raad van Advies Stichting Forteiland Pampus
• Lid Raad van Advies Stichting Frans Hals Museum
81
׉	 7cassandra://CCgXxQ1XOjOciyDNRflESlOTys-GrQLrdcXdUej10yI`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://pwumMb3db1CXOiLVwsb1KnNIUjhK-6036KhY6oIyAus ` ׉	 7cassandra://5Ce06Nsib-qqu1gvxyjkbW746FObJ9NC3_dZxgbVucU-`S׉	 7cassandra://J2pvKbagdveBs-ZQDCn32ATepu3E_CXweLKaFkVmTVYi`̵ ׉	 7cassandra://8q3qrtfZuUOUdowTDT_JX4Bu7rooTJ9NE9SvWCpNAOc-͠^.aN Dט  {u׉׉	 7cassandra://y8uC9U6ExYEsBu37oLG80U6kyK3s6gObKB-Ba-URlO0 `׉	 7cassandra://KoMz8svt4EKxjzWvF2aC92IGZjB3iMDV_Sz-VZccO3E,`S׉	 7cassandra://4LAKLcL3vsxwgzP3frfOcDMTZhC0sKdzlU0K62QmTM4|`̵ ׉	 7cassandra://EFJik6JqwMhy854tw6HuAVn2iVkx08Nc3yf4wUcI3d0x ͠^.bN D׉E}M. Soeteman-Reijnen
Lid
• Lid Raad van Toezicht Gelre ziekenhuizen (incl Audit
committee), Apeldoorn
• Lid Sponsorcommissie Koninklijke Haagsche Golf & Country
Club, Wassenaar
• Raad van Advies conferenties voor en door vrouwelijke
bestuurders en toezichthouders
• Comité van Aanbeveling RVSV 20e Lustrum
• Erelid Nederlandse Reassurantie Vereniging
• Lid Jury TheNextWomen Pitch Competition
• Lid Bestuur AMADE Nederland;
• Lid Board of Directors American Chamber of Commerce The
Netherlands
H. Hulshof
Lid auditcommissie
Ing R.H. Berkvens
Lid
Y. Shitrit
Lid
• Lid van de Raad van Toezicht van het Vfonds
• Lid van de Raad van Toezicht van Hotel De Wereld.
Geen
• Lid Raad van Toezicht ROC MBO Rijnland
• Lid Raad van Toezicht Coöperatie Regionale
ambulancevoorziening Haaglanden
• Gastlector Nationale register Academie, Comenius Leergang,
SIOO
R. Verkerk
Lid
P.M.L. van Vlijmen
Bestuurder SKD
• Voorzitter Stichting Nederland Maritiem Land
• Lid van Advies Prodemos, huis voor democratie en rechtsstaat
• Lid van het Bestuur Theater Kikker/Podium Hoge Woerd
• Lid van de Raad van Toezicht Utrecht Marketing
82
׉	 7cassandra://J2pvKbagdveBs-ZQDCn32ATepu3E_CXweLKaFkVmTVYi`̵ ^.N Dw׉EGovernance
De SKD heeft zich gecommitteerd aan de Governancecode Cultuur. De stichting werkt met een
Raad-van-toezicht-model. Algemeen directeur Paul van Vlijmen is eindverantwoordelijke.
Managementteam
Paul van Vlijmen (algemeen directeur, vestigingsdirecteur Nationaal Militair Museum )
Kees Boelema Robertus (vestigingsdirecteur Marinemuseum, vanaf 1 februari 2019)
Marga van Berkel (Manager Bedrijfsvoering)
Frédérique van Steekelenburg- van der Stelt (vestigingsdirecteur Mariniersmuseum)
René Parijs (vestigingsdirecteur Marechausseemuseum)
Ondernemingsraad
Leon Homburg, voorzitter Ondernemingsraad, Den Helder
Sjak Draak, Rotterdam
83
׉	 7cassandra://4LAKLcL3vsxwgzP3frfOcDMTZhC0sKdzlU0K62QmTM4|`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://XSbZ1AHrlE30LK_7TIuYo83hxpG7WMmg9hz2w4qKNbo ` ׉	 7cassandra://sMTcTsBuXI_BIrB6oetC_ESisB3lmqM7wBk6tIHmdtoY`S׉	 7cassandra://Q7tldq3SSkvezTQW-aOtE92N4Rewk4OH1GlFjpuhC14`̵ ׉	 7cassandra://2g4jpHXGOWJqHfimQGChzorSrUPfhrf-r20V8L_colUR͠^.eN Dט  {u׉׉	 7cassandra://TUaUQI8vhG93qporyW81dVPRFBmTo5BgQ3yK4A_KDrM l*` ׉	 7cassandra://zjZtvDMz7OFQJeurvMg2XW3ZsW4d4x0g5QbqZb5keO0r`S׉	 7cassandra://CC-3DCG4EpbgkUS_z3tvKPip6kTHMwriZPQ_iKYTgVM`̵ ׉	 7cassandra://5vfzMhAh0yLwKyyBp6JWXqrW5uIIDLVqAbdqrwUyhaQJ͠^.gN D׉E
VVV-nummer
2018-01
2018-02
2018-03
2018-04
2018-05
objectnaam
Persoonsensemble EricWassing Dutchbat III
Foto’s vliegveld
baanverlichtingsunit
Bord Camp Holland
Reeks passagierslijsten van retourschepen uit Indië tijdens de Politionele Acties,
twee publicaties over het Rode Kruis in Nederlands-Indië, exemplaren van
Nederland in oorlogstijd van het NIOD uit de jaren 1940 en 1950 en een archiefje
m.b.t. het inzamelen van geld voor de actie Nederland helpt Indië!
2018-06
2018-07
Verzameling foto's van verschillende afmetingen van F.J. Roodbol als
dienstplichtige bij de Koninklijke Luchtmacht in de jaren 1948-1950.
2x Manuscript ahv Lodewijk Cramer, pontonier leger Napoleon. Deelnemer aan de
veldtocht naar Rusland
Itineraire
tafelbel Waterloo
2018-08
2018-09
2018-10
2018-11
2018-12
2018-13
2018-14
2018-15
Machine Typex Mark II, encryptiemachine
digitale kopie Poolse aanvalkaart
Portret van Johan Cornelis Braams, een olieverfschilderij op doek van 99 x 78 cm
excl. lijst, die er wel omheen zit
Kapitaal olieverfschilderij op doek met originele vergulde lijst van Jan Hoynck van
Papendrecht (1858-1933), voorstellende een oefening van veldartillerie,
gesigneeerd en gedateerd 1904. Afm. in inches b. 41 x l. 31 x h. 4
Inhuldigingsmedaille Koning Willem-Alexander, 2013 (damesversie aan strik) en
dito herenversie, uitvoering voor Nederlands Caraibisch gebied.
foto album dienstplichtige J. Mulder van zijn tijd in Soesterberg plus persoonlijke
documenten en enkele krantenknipsels
Elektrische fiets Trefecta , gebruikt tijdens de vredesmissie in Mali.
• Uniform ASF, Britse uitvoering (jas, overhemd, helm), met
onderdeelsemblemen.
• getekend portret in AFS uniform (naar foto)
• foto in AFS uniform
• persoonsbewijs
• identiteitskaart postadministratie (1939)
2018-16
2018-17
2018-18
2018-19
Jas en broek sergeant/wachtmeester fourier J. Meijer. Ceremonieel tenue ca 1935
vlag ASIFU
Ensemble van dienstplichtige Jan Schalk van Vugt uit 1958-1959, Korps Mobiele
Colonnes, bestaande uit foto's, documenten, publicaties, identiteitsplaatje,
correspondentie
2018-20
2018-21
Klein ensemble van J.P. van Baasbank, reserve-luitenant tijdens de Mobilisatie
van 1939-1940. Bevat twee (roze) enveloppen voor mobilisatieorders, een rapport
over een vliegtuigongeluk te Camperduin, een bouwtekening van een
schietdakdekking, een geschreven lijst van gestrafte militairen, een geschreven
overzicht van bekend te maken zaken op een appel, 8 krantenknipsels
Fliegerkamera FK-70
waarschuwingsbord Ijzeren Gordijn met Tekst Halt Hier Zonengrenze
Bundesgrenzschutz.
84
׉	 7cassandra://Q7tldq3SSkvezTQW-aOtE92N4Rewk4OH1GlFjpuhC14`̵ ^.N Dw׉EwDeze borden hingen naan de westzijde van het ijzeren gordijn. De BRD erkende de
DDR niet als staat, maar zag het als bezet gebied (Zone). Vandaar Zonengrenze, en
niet Grenze. Tot 1974, toen heeft de DDR kennelijk de impliciete erkenning
bewerkstelligd van de BRD. Vanaf dat moment verschijnen er borden met Halt hier
Grenze. Dit bord is dus te dateren voor 1974. (info herr Heuckeroth Grenzmuseum)
2018-22
2018-23
2018-24
2018-25
2018-26
2018-27
Drie grote portretfoto's van H.M.P.J. Kessels als 1e luitenant en negen kleinere
foto's van hem als kapitein tijdens de Mobilisatie in 1939-1940.
Reeks van het periodiek Het parkertje, een uitgave van een het 23 Genie Park Cie
te Bandoeng, jrg. 1, afl. 1 t/m jrg. 2 afl. 20 plus een gedenkboekje van deze
eenheid
Reeks verslagen van proefnemingen van de Comissie Proefneming uit de
meidagen van 1940.
Verzameling foto's van verschillende afmetingen uit het bezit van Fredericus
Johannes Roodbol, geboren te Rotterdam op 20 juli 1927. Betreft diens diensttijd
bij de Koninklijke Luchtmacht in 1948-1950
Twee brochures: 1. Verwey & Lugard's vliegkampen te Ede en Soesterberg. 2.
Verwey & Lugard's Vliegkamp Soesterberg. Beide in 1910
Grote collectie prentbriefkaarten/foto's van Nederlandse kazernes, legerplaatsen,
kampementen, militaire gebouwen, enz.
Betreft o.m. ook Aruba, Duitsland, Frankrijk, Ned. Antillen, Ned. Oost-Indië,
Nieuw-Guinea, Suriname en uitzendgebieden.
1545 kaarten zijn 100 jaar of ouder, 1893 kaarten 50 tot 100 jaar oud, en 102
kaarten zijn nieuwer en in kleur.
2018-28
2018-29
2018-30
2018-31
2018-32
2018-33
2018-34
2018-35
2018-36
2018-37
Russische vliegerhelm, gasmasker, helm (groen)
Bewijs van Actieve Dienst van J. de Vos; toegangspas nr. 31 voor Soesterberg, op
naam van Meester Werkman Werktuigkundige Jan de Vos, 1919. Jan de Vos is
overleden in 1952 volgens een bijgevoegd overlijdenskaartje.
Vliegerkruis met persoonlijke papieren en foto's van P.L. Zeijdel (1917-1945).
Drukwerk van de AVNM, de Algemene Vereniging Nederlandse Militairen. Betreft
Huishoudelijk reglement, Contactorgaan AVNM/Appèl , div. drukwerk
Een barrette met miniaturen van het officierskruis, vierdaagsekruis en de King's
medal for courage; idem in baton uitvoering; doos voor de King's Medal for
Courage. Alle van overste der Artillerie J. Bolte
Amerikaans geweer en helm, in 1970 gevonden op Utah Beach (normandië ) door
de schenker en zijn broer
Persoonsgebonden materiaal van Aart Hopman; zowel plat materiaal (oorkondes,
documenten, foto's) als 3-d materiaal (een Nederlandse en een Australische
marine officierspet, diverse onderscheidingen, Australische epauletten)
model luchtwachttoren
18 pistolen, afkomstig uit de beproevingsreeks van de politie
Grootformaat gakartonneerde foto van het 13e Regiment Infanterie, 3e Bataljon,
1e Compagnie onder commandant kapitein Froeling te Eindhoven op 8 augustus
1914. Op de foto zijn drie (militaire) karren en wagens te zien, w.o. (rechtsonder)
de raderbaar systeem De Mooy/ij. Rechtsboven is een compagnieskar afgebeeld,
zie 00113463, 00008873-08/085
2018-38
2018-39
2018-40
2018-41
Twee vliegerlogboeken van B. v.d. Zalm van de C-8 en de C-11 uit 1953 en 1954
studieaantekeningen.
Vier vliegerlogboeken van Paul Verspoor, later generaal-majoor, uit de jaren 19481960,
afkomstig van zijn zoon.
Oblong-formaat vliegtuig herkenningsboekje, getiteld Flugzeugtafeln Fl. üb. Nr.
93-041, Ausgabe Juni 1944. Uitgave: Oberkommando der Luftwaffe, General der
Flakwaffe.
Een drietal grootformaat gekleurde ontwerptekeningen van de Torpedo Proper,
een landtorpedo uitgevonden door de 1e luitenant der genie F.C. Proper. Daarbij
een brief van F.C. Proper van het Hoofd-Bureau van het Wapen der Genie te
85
׉	 7cassandra://CC-3DCG4EpbgkUS_z3tvKPip6kTHMwriZPQ_iKYTgVM`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://OyZax-xSHRpyOh9off5Jzr6CvNk0p-zeA4PQk7Vkxn8 ` ׉	 7cassandra://o4xmv9llq0f8uDsE61LeRDFE_W4VXJEaa9ibcApHCpwd``S׉	 7cassandra://Do4Bsh2AaKwz_OzXdfbrKgFwjn7lNWu34ejHVRGtKEs`̵ ׉	 7cassandra://kiyXVMTJjK4K0jQG4xHOW29ydkEPqTt3ryzucpw0LoUB6͠^.iN Dט  {u׉׉	 7cassandra://aj-DBG3U-Dyvjp726S8hDAuuwN8awLKhhTCXDn1XKR4 y` ׉	 7cassandra://Ok5fMt_MnuX2xCD4ybCIdfgSVc8mqKhsQraF5XeW8gID`S׉	 7cassandra://P8qrbttnafoHeLVgueOCA02AMMp96LV9rZ6XIUaRD18{`̵ ׉	 7cassandra://Mu-8pZZ3OMZb5MRh1XsIj7xEvBnk2byujC_lUNADQYI',͠^.jN D׉EPalembang uit 1898 waarin de invoering van de torpedo wordt gemeld. Tevens
bijgevoegd een enveloppe waar e.e.a. in zat.
2018-42
2018-43
2018-44
persoonsemsenlbe Hunkemoller, ca. 100 objecten
persoonsemsemle van een militair die door eigen vuur is gesneuveld op de
grebbeberg
Pistool Sauer 38H met reserve patroonhouder, afkomstig van A. Seyss Inquart.
Persoonsensemble van Philip Troetel (1887-1945) betrekking hebbend op de
Eerste en Tweede Wereldoorlog, bestaande uit een monsterboekje als
scheepsarts - hij was arts -, een souvenir aangeboden ter gelegenheid van zijn
huwelijk, een aanschrijving van de minister van Oorlog toen hij diende bij de
vesting artillerie en toestemming kreeg om naar Indië te gaan, drie foto's, w.o. bij
een vliegtuig, een moderne foto van zijn grafsteen te Seathle, en een groot
getekend portret als vlieger/co-piloot. De carrière van Ph. Troetel lijkt wat
wonderlijk te zijn verlopen en vraagt om nader onderzoek.
2018-45
2018-46
Nrs. van de kranten De Klewang. Weekblad voor de troepen op Sumatra, De
Zoompost (ook onderdeel geweest van De Klewang), Medan-bulletin. Plus een lijst
van deelnemers aan een reünie
Betreft een grote serie losse foto’s ca. 35 stuks, (originele afdrukken) van
Nederlandse militairen te Soerabaja, waarschijnlijk in 1946 en vermoedelijk op
koninginnedag. Daarbij persoonlijke bescheiden van kapitein J.A. Bakker w.o. een
foto-album over WOII. Het bonboekje voor P.S.U.-Goederen komt waarschijnlijk
niet vaak voor. Ook bijgevoegd een stuk drukwerk uit de Koude Oorlog over
SOXMIS voertuigen
2018-47
2018-48
2018-49
2018-50
2018-51
Scherpschuttersgeweer Lee Enfield Nederlands model nr.4K met richtkijker van
de Artillerie Inrichtingen uit 1951. In tegenstelling tot gebruikelijk bij Engelse Lee
Enfield scherpschuttersgeweren heeft de kolf geen wangstuk.
Brits kapmes met schede WOII, zie stempel op kapmes en op schede. Objectnaam:
machete, P1907 MkII
Mantelhelm met driedelig vizier, 1600-1650.
2 paar beenstukken erepeloton Koninklijke Luchtmacht
2 x wapenriem
Schenking Optische instrumenten diversen
• 8 mounts voor de montage van optiek op geweren en mitrailleurs
• 2 richtkijkers Schmidt & Bender 10x42 voor Accuracy geweren, zwart
• 1 richtkijker Schmidt & Bender 10x42 voor Accuracy geweren, gecamoufleerd
• 1 richtkijker Schmidt & Bender 10x40 voor Acccuracy geweren, gecamoufleerd
• 1 laser richtmiddel in koffertje
• 1 richtmiddel voor de HK Automatische Granaatwerper, gecamoufleerd,
serienummer 2373
• 1 leica vector afstandsmeter, prototype (luchtmacht)
• 1 aimpoint richtkijker voor op de .50 Browning mitrailleur
• 1 proefmodel aimpoint MPS II richtkijker voor op de .50 Browning mitrailleur
• 1 proefmodel Elcan helderheidsversterker voor geweren, beproevingsnummer
D45
• 1 proefmodel Elcon helderheidsversterker voor mitrailleurs,
beproevingsnummer D 65
• 1 proefmodel richtkijker Heinsoldt, beproevingsnummer B43
• 1 proefmodel richtkijker Hensoldt 6x42, beproevingsnummer B63
• 1 proefmodel Litton Aquila helderheidsversterker in tas, beproevingsnummer
G64
• 1 proefmodel LItton Aquila helderheidsversterker in tas, beproevingsnummer
G44
• 1 proefmodel Munos WS4 helderheidsvesterker in tas, beproevingsnummer
E44
86
׉	 7cassandra://Do4Bsh2AaKwz_OzXdfbrKgFwjn7lNWu34ejHVRGtKEs`̵ ^.N Dw׉EH• 1 proefmodel Pilkington helderheidsversterker in koffer, beproevingsnummer
F43
2018-52
2018-53
2018-54
2018-55
2018-56
2018-57
Mouwembleem van het nieuw gevormde Nederlands-Duitse tankeenheid
Een medaille "Orde en Vrede" met gespen 1949 en 1950, inclusief baton en
knoopgatversiersel in doos, een veldmuts
Vaandel Regiment Huzaren van Sytzama
Vaandel van het Garderegiment Fuseliers Prinses Irene met vaandelkwasten en
het invasiekoord
cravate met opschrift West Java 1946-1949 en Oost Java 1947-1949
veldgrijze jas voor een vrijwillige SS-Untersturmführer Legion Niederlande
87
׉	 7cassandra://P8qrbttnafoHeLVgueOCA02AMMp96LV9rZ6XIUaRD18{`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://L6xwtHvtsEVXkce1ekd3IlTgCF-nSYJ0rxUbTPIFQGc ` ׉	 7cassandra://C7zQJ4y5DYC0xPTLajXk4Yv_qCR_R75kRQey9tMIUOkM`S׉	 7cassandra://o9bZIpH2z_MU2JOblJSC0jHtN_pTrGsvl6XTnQ-rm_8m`̵ ׉	 7cassandra://5yWvgc89Q6IlmmRzLLp-ZCrBXurW0kmz2S9wZQ7uOdsSD͠^.kN Dט  {u׉׉	 7cassandra://zZoC3z8Gr3qKsn2JypXLRk_pPQ7BvL35dw0ruVMcGa4 ¸` ׉	 7cassandra://qa1W1FF6oaWFPS1nYrz-3I5O3Mq9WRnkz6Ohjgm-h8ER`S׉	 7cassandra://L9EIgwi9MaFI2cNVYJ6-rE_kqzJ39Ij65mjr9D5uJJg`̵ ׉	 7cassandra://Lmgzn6KbzShEFVZqLonwPSA4Cf3dZ4S-NZjnNy2WRcI>A0͠^.mN Dנ^.mN D 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.mN D u39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.mN D V49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.mN D 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.mN D ؁39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.mN D 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.mN D hD/9ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.mN D 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.mN D 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.mN D x39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.mN D 849ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.mN D #39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉E92018/001 Herkomst: Doze, J.
(schenking)
2018/002 Herkomst: Everaarts,
D. (schenking)
2018/003 Herkomst: Rishaug, B.
(schenking)
Twee anjer broches van het Defensie Organisatie
Thuisfront (DOT)
Aantekenboekje Officieren Koninklijke Marine van D.H.
Everaarts (1926-2017)
Verzamelakte
Januari:
Herdenkingsmap Admiraal Michiel de Ruyter (1607-1676)
met postzegel en vergulde herdenkingsmunt, 1976
2 Euromunt 400 jaar M.A. de Ruyter
Maart:
Borstembleem Zr.Ms. Karel Doorman (A833)
Borstembleem Hr.Ms. Johan de Witt (L801)
Oktober:
Zwart-wit fotoansicht 'Koninklijk Instituut voor de
Marine'
2018/004 Herkomst: Commando
Zeestrijdkrachten
(overdracht)
2018/005 Herkomst: Krijger, F.
(schenking)
3 Computerprints 'Artist's impression Joint Support Ship'
(JSS - Zr.Ms. Karel Doorman)
Brochure 'De officierseed'
Boekje '40 jaar Marineluchtvaartdienst'
3 Marineluchtvaartdienst vliegerslogboeken van C.K.
Krijger
Nato badge Allied Command Channel (ACCHAN)
Certificaat United States Navy training for Naval Aviators,
1952
2018/006 Herkomst: Idsinga, A.C.
(schenking)
2018/007 Herkomst: Historisch
Documentatiecentrum
Marinebedrijf
(overdracht)
Practijk- en Rapportenboekje leerling-verplegende E.
Idsinga , ca. 1929
4 Foto's met opperziekenverpleger E. Idsinga (1907-1982)
--> 3x Biak en 1x ziekenboeg Hr.Ms. Tromp ca. 1950
Verzamelakte:
2 kleurenfoto's A. Vermeulen, Verenigde Arabische
Emiraten bij de KM, 28-09-1996 (overdracht feb. 2018)
3 Zwart-wit foto's Hr.Ms. Zuiderkruis met een Dakota aan
boord (overdracht op 26 april)
Gereedschap sloepenmaker (overdracht 26 juli):
Dopijzer (ophaler en dopper)
Doosje koperen nagels en doosje koperen ringen/hoedjes
(horen bij dopijzer)
Dekgatenboor
Zakje houten afsluitproppen (hoort bij dekgatenboor)
Wetsteen
Kruishout
2x Nadentrekker
Tekening Merkplaatjes voor de lichte vaartuigen van
Hr.Ms. opiumjagers in Ned. Indië (aug. 2018)
2e helft 2018:
Technische tekening 'Situatie jachthaven en ligplaats
Hr.Ms. Buffel', 1949
Technische tekening 'AMS 60 Class Hr.Ms. Bolsward - A.
magn. slipinrichting ankerketting', 1956
Technische tekening Antenneplan dregboot, 1950
88
׉	 7cassandra://o9bZIpH2z_MU2JOblJSC0jHtN_pTrGsvl6XTnQ-rm_8m`̵ ^.N Dw׉E	OTechnische tekening 'Plan voor modelbouw Hollandklasse
onderzeebootjagers 1947A', 1977
Technische tekening 'Plan voor modelbouw Frieslandklasse
onderzeebootjagers 1947 B /1949', 1977
Poster 'Tekens en afkortingen voorkomende op de
zeekaarten uitgegeven door de Chef der Hydrografie',
1976
2018/008 Herkomst: Martens,
G.P.J. (overdracht)
2018/009 Herkomst: ROC Nova
College (schenking)
2018/010 Herkomst: Luijer,
G.P.H. (schenking)
2018/011 Herkomst: Arriëns, W.J.
(schenking)
2018/012 Herkomst:
Marinevliegkamp De
Kooy (overdracht)
2018/013 Herkomst: Commando
Zeestrijdkrachten
(overdracht)
Serie van 15 zwart-wit foto's Zeemansgraf schipper J.
Abspoel, 29 augustus 1961 vanaf de Hr.Ms. Karel
Doorman en Hr.Ms. Groningen
6 Technische tekeningen 'Mijnenvegers 1952'
Ansicht Hr.Ms. torpedoboten Den Helder
Ansicht Hr.Ms. pantserdekschip Holland
Ansicht Marinehospitaal Den Helder
Serie ansichtkaarten Bezoek van de Engelse vloot aan
IJmuiden, 1905
MVKK/008 Ets Leentje Linders, 1999 ‘Lynx = Right’
MVKK/010 Zeefdruk Annelies Hoek, 1995
‘Staatsieportret Koningin Beatrix’ nr. 167
Bronzen plaquette van JeanMarianne Bremers, 1991.
Portret Schout bij nacht K.W.F.M. Doorman
Filmposter 'Adelborsten wij zijn en hopen te worden',
2014
Affiche CDC, 'Aanspreken? Gewoon doen!'
Waterkan
Boekje 'En waar ligt jouw praktijk dit weekend? 65 jaar
Tandheelkundige Dienst Zeemacht'
Foto prins Willem Alexander, 1995
Print Zeefdruk H. v.d. Vet, 1998 'Transportschip Hr.Ms.
Rotterdam (27-03-2018)
Tegeltableau Fairwind 1986 / Hr.Ms De Ruyter (01-112018)
Bordje
Zolder woning CZM NED
2018/014 Herkomst: Gruyter, J.
de (schenking)
24x foto opleiding adelborsten Ennys House 1945
27x foto reis Hr.Ms. Willem v/d Zaan, Jan van Gelder en
Vlieland van Den Helder naar NOI, 1947
16x foto diverse marineschepen ca. 1947-'48
1x fotoalbum bouw en tewaterlating mijnenveger Hr.Ms.
Dokkum, 1954
2x dagboek CDT J.H. de Gruyter a/b opnemingsvaartuig
Hr.Ms. Luymes in Nieuw-Guinea, april t/m december
1962 (tevens een ringband met daarin de dagboeken in
getypte/geprinte vorm)
11 losse documenten m.b.t. 'belevenissen' Hr.Ms.
Luymes in Nieuw-Guinea, 1962
1x map dagelijkse orders, bekendmakingen, menulijsten,
OS&O, etc. opnemingsvaartuig Hr.Ms. Luymes, 1962
6x foto doop opnemingsvaartuig Hr.Ms. Luymes, 2004
Afkomstig uit de nalatenschap van KTZ Jan Hanco de
Gruyter (1923-2004), vader van de schenker
89
׉	 7cassandra://L9EIgwi9MaFI2cNVYJ6-rE_kqzJ39Ij65mjr9D5uJJg`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://o176KC5l2mJ82FPlV6GAsFWrxuLpXPbonvJyHroqxNE ` ׉	 7cassandra://42EvlyhPAMhki9nYrEzSSnR2c_ANfLr71cbEaydrKR8Q`S׉	 7cassandra://NL-NVETXXwhPZ-RbNwFFx9MHIeGctrHzpZAnmn6_Zgsj`̵ ׉	 7cassandra://xjp8FK7x3EyhFtVLP-MB9_Y7s4GjPvSJ4IrcDtEFrBU<,͠^.oN Dט  {u׉׉	 7cassandra://5DxvnTedbbOeqxkQ1efAxMVfMG_T1hWUWxjgLpCqP-Q $ ` ׉	 7cassandra://HwPUdvl_UWACfnKhLM3yeJ90uTGODYtZw9IcX21qV1sZ	`S׉	 7cassandra://nxF1spChdGM6tbvs4oQxRGjlMjWird6cnXORb2Ljc6Y#`̵ ׉	 7cassandra://TkxKkv0_i3zKO8FtzeQxLkX48W8IvYOLqk_KxEVrNHU@͠^.oN Dנ^.pN DɁ 29ׁHhttp://Zr.MsׁׁЈנ^.pN Dȁ X29ׁHhttp://Zr.MsׁׁЈנ^.pN Dǁ 19ׁHhttp://Zr.MsׁׁЈנ^.pN DƁ ?49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.pN DŁ 29ׁHhttp://Zr.MsׁׁЈנ^.pN Dā I49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.pN DÁ 7339ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.pN D 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.pN D 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.pN D .M49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.pN D #39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.pN D s̺49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉E	E2018/015 Herkomst: Roberti, B.
(schenking)
2018/016 Herkomst: Koninklijk
Instituut voor de
Marine (overdracht)
2018/017 Herkomst:
Marinekazerne
Amsterdam
(overdracht)
2018/018 Herkomst: Horneman,
G.D. (ruil)
2018/019 Herkomst: Ulrich,
A.B.M.F. (schenking)
Oorlogswimpel Hr.Ms. Abraham Crijnssen, circa 1948
Zwart-wit foto Hr.Ms. Abraham Crijnssen met naamsein
MV I
ZEPROV/006 Ets Leentje Linders, 2000 - 'Lijnen in de tijd
2'
Klein anker (27-03-2018)
Groot anker (24-04-2018)
Theelepel K 18
Meetkaliber om de afkeurmaat van ketelpijpen te
bepalen, Van Speijk-klasse --> Dit bleek niet te kloppen
volgens de experts. Het is een meetkaliber voor wellicht
o-ringen of van een juwelier. Daarom is dit object uit de
collectie gehaald en voor gebruik in het B&B atelier
gelegd.
2018/020 Herkomst: Leeuwen,
F.P. van (schenking)
2018/021 Herkomst: Roos, H.
(schenking)
2018/022 Herkomst: Nederlands
Instituut voor Militaire
Historie (overdracht)
2018/023 Herkomst: DoornikKreeftenberg,
mw. E.J.
(schenking)
Zwart-wit foto Bemanning O 27 in 1958
Schilderij uit 1982, Ondergang van de Poelau Bras op 7
maart 1942
Zestien ontwerpschetsen voor onderdelen van het
serviesgoed van de Bevelhebber der Zeestrijdkrachten,
oorspronkelijk mogelijk bestemd voor de dinertafel aan
boord van het koninklijk jacht Leeuw in 1865
1x Fotoalbum directiewissel VRZLI, 2 mei 1972
1x Inspraak Doseer Apparaat, 1972 (incl. technische
handleiding en onderdelenlijst)
1x Fotoalbum overgang VRZLI naar MEOB, 1 april 1978
1x Makkummer tegel t.g.v. doop mijnenjager Hr.Ms.
Makkum, 23 februari 1985
1x brochure The Curaçao Drydock Company Inc.
1x brochure DMKM-2000
G.A.K. Crommelin, M.S. Kilindoni wordt Hr.Ms. Peilikaan
1990
1x Fotoalbum indienststelling Hr.Ms. Pelikaan, 9 oktober
1990
1x CD Hr.Ms. Pelikaan 1990-2005 (foto's en kranten- en
tijdschriftartikelen)
Tijdschrift MEOBTIEK 1980-1985 (gebonden)
1x Inktstempel Directeur Marine Electronisch Bedrijf
Oegstgeest
Divers fotomateriaal:
- portret ir. M.G.A. Haalebos
- portretten J. Kreeftenberg
- luchtfoto VRZLI 1972+
- aankomst eerste P3-C Orions op vliegkamp Valkenburg,
- indienststelling Hr.Ms. Pelikaan in Curaçao, 1990
- groepsfoto 'begeleidingsgroep Rijkswerf' voor Dok VI
- opening Reddings- en Overlevingsmiddelen werkplaats
bij de Bewapeningswerkplaatsen, 14 maart 1990
Afkomstig uit de nalatenschap van ir. J. Kreeftenberg
(1930-2017)
90
׉	 7cassandra://NL-NVETXXwhPZ-RbNwFFx9MHIeGctrHzpZAnmn6_Zgsj`̵ ^.N Dw׉E
2018/024 Herkomst: Nationaal
Reddingmuseum Dorus
Rijkers (overdracht)
2018/025 Herkomst:
Marinekazerne
Vlissingen (overdracht)
1x Fotoalbum Onthulling Marinemonument 14 oktober
1922
2x map met (marine)ansichtkaarten
1x foto zilveren scheepsmodel Hr.Ms. schroefstoomschip
Koningin Emma der Nederlanden (1880-1942)
Voorlaadkanon no. 255, 1812
Voorlaadkanon no.103, 1813
6 Navigatielichten afkomstig van oceaanmijnenvegers
Hr.Ms. Onverdroten en Onvervaard
Wapenschild Marinekazerne Vlissingen
2 Bronzen plaquettes Hr.Ms. Onverdroten en Onvervaard
(= nog niet ontvangen)
Voor de Uitleencollectie:
2 Messing olielampen Navigator N.V.
Giclée Jan de Quelery, 2009 'De slag op de Medway,
Chatham 23 juni 1667'
Rijkswapen
Bel Marinekazerne Vlisisngen (zonder opschrift)
2018/026 Herkomst: Veen, A. van
der (schenking)
2018/027 Herkomst: Mulder, J.
(schenking)
2018/028 Herkomst: Delft, J.A.
van (schenking)
2018/029 Herkomst: Heijden, M.
van der (aankoop)
2018/030 Herkomst: KansenNieuwenburg,
J.M.
(schenking)
2018/031 Herkomst: Noot, M.
(schenking)
2018/032 Herkomst: Stichting
Vrienden van het
Marinemuseum
(schenking)
2018/033 Herkomst: BaaijSterkenburg,
F.H.E.
(schenking)
2018/034 Herkomst: Nationaal
Reddingmuseum Dorus
Rijkers (schenking)
Drie uitnodigingen aan mw. A. v.d. Veen op Curacao in
april 1950, van de Hr.Ms. Karel Doorman, Hr.Ms. Jacob
van Heemskerck en de Hr.Ms. Johan Maurits van Nassau.
Scheepsmodel onderzeebootjager Hr.Ms. Drenthe
Gyroscoop van het MEOB
Scheepsmodel patrouillevaartuig Zr.Ms. Holland
1x fotografisch portret van stoker 2e klasse Hendrik
Sweers (1919-1942)
1x Oorlogsherinneringskruis met gespen 'Krijg ter zee
1940-1945' en 'Javazee 1941-1942', compleet met
oorkonde postuum uitgereikt aan Hendrik Sweers
Dia positief Kruiser te Soerabaja, ca. 1925
Twee olieverfschilderijen H.A. Sangster, 1856: VADM E.G.
v.d. Plaat en echtgenote
Sabel VADM E.G. v.d. Plaat
1x schilderij Victor Trip, Hr.Ms. Soemba in actie voor
Sicilië, augustus 1943
1x set onderscheidingen KLTZ J.J.M. Sterkenburg (19001943)
-
Intekenlijst voor het herinneringsteken Zr.Ms.
rammonitor Adder - aug. 1882
- Verslag van een Centraal-Comité voor de inzameling en
verdeling van gelden van de verongelukte
bemanning van Zr.Ms. rammonitor Adder - maart 1883
- Programma Onthulling van het herinneringsteken op het
graf van 28 der omgekomenen met Zr.Ms.
rammonitor Adder' - juli 1883
2018/035 Herkomst: Meer, E. van
der (schenking)
2018/036 Herkomst: Pot, M.I.
(schenking)
Lesmateriaal 'Engelsch voor den marineman'
Takenboek voor Torpedomaker der 1e klasse aan boord
van bovenwaterschepen
91
׉	 7cassandra://nxF1spChdGM6tbvs4oQxRGjlMjWird6cnXORb2Ljc6Y#`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://rEEKZCXHf_y4tVvZ3g56VzzsPlWizvQ1x_c_Xfq33cY ` ׉	 7cassandra://db5STRUCYWp-iAr1g6s5FA_T1JLuxEZrMhrLMPAKrrcY`S׉	 7cassandra://578u1uFBbWwwxuU_XUVCnsqu1s3ZpqhSr5GeJsTxbJM'`̵ ׉	 7cassandra://NItNKUrFlzD9V1tfpQpKBbkN8PFksQ-4QjuNpcnQM1c?p͠^.qN Dט  {u׉׉	 7cassandra://aIZFPtRLZvDEfRenS3wYa83K92s5NzouMvBTf9xpudgͻp` ׉	 7cassandra://faxpoe7555lZMuzoFVF2BSXqJ-WLTh8mlAVxVoZz8nY`S׉	 7cassandra://gILnT2M6_3Z8ShePVhB-Bsmk8Bbn2rmGjAeVth-d6jwT`̵ ׉	 7cassandra://fsY3MkLEAqxPU93EdPvEzV_gXPBrbFf7Pm-cMkAQJDY#(͠^.qN Dˑנ^.rN Dԁ {49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉E
8Brochure 'Wat je kunt worden bij de Koninklijke Marine'
Brochure 'Technische opleidingen Koninklijke Marine'
Brochure 'Info De wereld die marine heet', 1989
2018/037 Herkomst: Schotel, H.
(schenking)
2018/038 Herkomst: Noort,
J.H.R. van den
(schenking)
2018/039 Herkomst: Wilde,
H.Chr. de (schenking)
2018/040 Herkomst: Reünisten
Tonijn (schenking)
2018/041 Herkomst: Doze, J.
(schenking)
2018/042 Herkomst: Knopper,
B.E. (schenking)
2018/043 Herkomst: Meurs, J.
(schenking)
1x vlag, 2 1/4 kleeds, Tripartite mijnenjagers
Schilderij, olieverf op doek, getiteld 'Hr.Ms Drenthe
(D816) vertrekt uit het Marsdiep', 1980
Twee verzilverde vorken Art. Krupp Berndorf (1x C KM en
1x The American Lunchroom CY)
Bronzen scheepsbel 'Reünisten Tonijn' met houten
houder en allemanseind
Tijdschrift 'de Tonijn. Uitgave ter gelegenheid van de
12de Reünie', 2018
Ingevuld en afgetekend afoefenboek onderzeeboten,
uitgave Onderzeedienst juli 1970
Binoculaire verrekijker Carl-Zeiss Jena 'Binoctar',
vergroting 7x50, sn. 1388662, jaar van aanmaak 1928,
afkomstig uit de nalatenschap van KTZ KMR B. Knopper
(1905-1988)
Uit de nalatenschap van kwartiermeester W.J.A. Meurs
(stamboeknr. 18999):
1x Neptunus certificaat, gedateerd 4 mei 1948 aan boord
Hr.Ms. Kortenaer
1x onderscheiding 4-Daagse te water, uitgereikt 17 juli
1953, incl. certificaat
1x Letter of Appreciation Republic of Korea, gedateerd 25
juni 2000
22 foto's (o.a. opnamen van de Kortenaer in Koreaanse
wateren)
2018/044 Herkomst: Weert, G.
van (schenking)
2018/045 Herkomst: Nederlands
Instituut voor Militaire
Historie (overdracht)
2018/046 Herkomst: Jongejans,
H. (schenking)
2018/047 Herkomst: Steutel, W.
(schenking)
1x foto Nederlandse bemanning 203 Minesweeper Flotilla
(mogelijk in Great Yarmouth), ca. 1944
Wapenschild kruiser Hr.Ms. De Ruyter
Buste Prins Hendrik - maker Toon Dupuis 1908
Fotoalbum Oefenreis Hr.Ms. Zeehond en O24, 1948-1949
Fotoalbum Nieuw Guinea, 1956-1957
1x aquarel Reint de Jonge, De onderzeebootjager
Overijssel en zusterschip in volle zee, ca. 1965
1x fotoalbum diensttijd in Nieuw-Guinea (o.a. aan boord
Hr.Ms. Snellius), 1956-'57
1x verzamelalbum marinecarrière LTZ1A H.L.B. Mahieu,
incl. uitgetypt 'dagboek'
1x 16mm film 'Dit is Hr.Ms. Karel Doorman' (Engelstalig)
1x spang modelonderscheidingen (Ridder Oranje Nassau,
Officierskruis, Ridder Nationale Orde van Ivoorkust)
1x oorkonde behorend bij de Nationale Orde van
Ivoorkust
1x roulinefoto bemanning Koninklijk Instituut voor de
Marine, 1948
1x single 'De Karel Doorman mars'
Diverse losse foto's (o.a. afscheid LADM Helfrich, NJV
mars 1950; vliegkampschip Karel Doorman)
92
׉	 7cassandra://578u1uFBbWwwxuU_XUVCnsqu1s3ZpqhSr5GeJsTxbJM'`̵ ^.N Dw׉E2018/048 Herkomst: Janssens,
T.M. (schenking)
2018/049 Herkomst: InterAntiquariaat
Mefferdt
& De Jonge (aankoop)
1x zwart/wit foto, boegaanazicht van het fregat Hr.Ms.
Isaac Sweers op de helling van de NDSM, 1967
Ets Salomon Savery naar Frans Post, 1647 'Vertrekkende
vloot Johan Maurits van Nassau naar Brazilië'
Kopergravure Seutter, ca. 1740 'Nederlandse
oorlogsbodem man-of-war'
93
׉	 7cassandra://gILnT2M6_3Z8ShePVhB-Bsmk8Bbn2rmGjAeVth-d6jwT`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://DOAmFT5DGai5gDjb0jbDnltEzEu1KjNpdaCn1FDcyyw 6` ׉	 7cassandra://Yg1nt_9HchCEziowyFcNh9CgRVKzSX4lhkMQnhgRPXkS`S׉	 7cassandra://Ikflghuzn436PakqCp0ta8hkCb-k86QSGIhSWHBM1Ts`̵ ׉	 7cassandra://hV6Q8meDU-7XGUl02cTHCbSEl6WmJHTd-dDZmh0IBXM`8h͠^.sN Dט  {u׉׉	 7cassandra://RvHHJs_BSfTrLfNQnlrkSl9QaVvaL8Bug1q_TScEn4Y G` ׉	 7cassandra://leUayHfgi292mHdepGtjCTzkB14jb7zBM-pIVuPbr0I9`S׉	 7cassandra://F6UtYE0GcWCOznkQRlaVOUCAzswYPNmlr6g_8BiVpAc`̵ ׉	 7cassandra://NnuKs6Bcl727iqj-WAmgTm1WQSsM8RHyQc1FeQGz7oY7|͠^.uN D׉EW2018/001 Herkomst: Dhr.
Ruizeveld, H.
(Schenking)
Boek
Krantenknipsels
2018/002 Herkomst: Dhr. Van
Tienen, B. (Schenking)
2018/003 Herkomst: Dhr.
Schimmel, H.
(Schenking)
2018/004 Herkomst: Dhr. Valster,
C. (Schenking)
2018/005 Herkomst: Dhr.
Soetens (Schenking)
2018/006 Herkomst: Dhr. Van de
Akker, G. (Schenking)
Doos met 78 toeren platen Marinierskapel
Map met knipsels en folders Marinierskapel
Jubileumboek KVNRO
Penning 3 INBAT
Zakje noodverband man, augustus 1952
Naaizakje
Lemaire, Onze Koninklijke Marine, deel 3
Schelfhout, De zomer van 1962
Geneste, Wel en wee van muzikant ter zee
Jubileumboek Korps Mariniers 1965
Naamboek officieren KM 2006
2018/007 Herkomst: Heuvelman,
W.M. (Schenking)
2018/008 Herkomst: Dhr.
Verloop, J.J.H.
(Schenking)
2018/009 Herkomst: Dhr. Den
Toom, A. (Schenking)
2018/010 Herkomst: Dhr. Bal,
L.J.C.
2018/011 Herkomst: Dhr.
Hadders (Schenking)
2018/012 Herkomst: zoon Dhr.
Huber, J.J. (Schenking)
2018/013 Herkomst: Dhr. De
Gram, A.C. (Schenking)
2018/014 Herkomst: Dhr.
Geerdink, J.
(Schenking)
2018/015 Herkomst: Dhr. Krikke,
J. (Schenking)
2018/016 Herkomst: Dhr.
Rietdijk, W. (Schenking)
2018/017 Herkomst: Dhr.
Kruininger, G.
(Schenking)
2018/018 Herkomst: Dhr. Bade,
K. (Schenking)
2018/019 Herkomst: Dhr. Claas,
F. (Schenking)
Fotoalbum D.C. Heuvelman
5 documenten Marbrig periode
Diverse boeken
Diverse LP’s
4 kisten
Lijst met 2 aquarellen Saparoea
3 kartonnen dozen met foto’s en documenten
Hornman, De Helden van de Willemsbrug
Hornman, De Mariniersbrigade
Jubileumboek Korps Mariniers 1965
Nicolas, De Mariniersbrigade te kiek
Tekening Mijnenvegers in Rotterdamse havens, 1962
Marinepas van A.A. Hadders
Spang pijper J.J. Huber
Foto J.J. Huber
Zakboek Joegoslavië (1998)
Fotokaart vliegveld Sint Maarten sept 2017
Boek Drie jaar in China op wacht
Aanbiedingskaartje tegels Scheveningen 1974
Zakboekje Ph. Haezer, 1895
1 fotoalbum G.J. Kruininger, Marinierskapel
Ca. 40 foto’s idem
Ca. 10 documenten idem
Anker voor dinghy’s
3 fotoalbums van W.F.M. Claas, marinier OVW
Naval Pay and Identity Book
Twee potloodtekeningen, gesigneerd L.M.
Oorkonde huwelijk met de handschoen
94
׉	 7cassandra://Ikflghuzn436PakqCp0ta8hkCb-k86QSGIhSWHBM1Ts`̵ ^.N Dw׉EBoekje Language Guide Malay
Enkele stuks losse documentatie
2018/020 Herkomst: Dhr. Van
Oost, J.C. (Schenking)
2018/021 Herkomst: Dhr.
Peterse, Ph.E.P.
(Schenking)
2018/022 Herkomst: Dhr. De
Jong, J.M. (Schenking)
2018/023 Herkomst: Dhr. Nuis, J.
(Schenking)
2018/024 Herkomst: Dhr. Van de
Hulst, A.N. (Schenking)
2018/025 Herkomst: Dhr.
Schavemaker, F.
(Schenking)
2018/026 Herkomst: Dhr. Radder,
A. (Schenking)
2018/027 Herkomst: Dhr. Nuboer,
J.F. (Schenking)
Gedenkboek De Westgangers van ARO 26
Fotokopieën van verslag mei 1969 en rol oefening
Gebalde Vuist
2 dia’s
Verguld dasspeldje
4 delen Mar Gesch der Nederlanden
Schilderij Witte Huis
Fotoalbum Marbrig
Logboek Marbrig
Documenten
Doos met fotoboeken en objecten uit nalatenschap van
Alewijn Radder, (8 jan 1923 – 12 mrt 2016)
Boeken uit nalatenschap J.W.F. Nuboer:
- Hellevoetsluis als Marinestad (kopie)
- Denkend aan Hellevoet (kopie)
- Blank en geel in het Verre Oosten
- Togo and the Rise of Japanese Sea Power
- The Rising Sun
- Japan, Mistress of the Pacific?
- Japan, Wereldveroveraar
2018/028 Herkomst: Dhr.
Schuurmans, C.A.
(Schenking)
2018/029 Herkomst: AllOnScale
(Aankoop)
2018/030 Herkomst: Dhr. Sinke,
W. (Schenking)
2018/031 Herkomst: Grijpma
Antiquairs (Aankoop)
2018/032 Herkomst: Grijpma
Antiquairs (Aankoop)
Doos met circa 300 dia’s
Model BV S10 Viking
Model Bushmaster
Onderscheidingen met certificaten marinier A. Sinke
Kapmes M1898
Enterhouwer AR 1732
Pyrotechnische bus 18e eeuw
95
׉	 7cassandra://F6UtYE0GcWCOznkQRlaVOUCAzswYPNmlr6g_8BiVpAc`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://TITYpcjOTw0K5TAjFcFNyDkh2R5Xi-cxG41YxqSiDvk !;` ׉	 7cassandra://jKFhwU8rRbHbUAkBFwnmUqLis8tpqXAdLpSMTf913VMF`S׉	 7cassandra://phwbF2LBurgUTYswuFkJUXlL9v6lzv1q7TWhObveJLoX`̵ ׉	 7cassandra://Gj8WQ9OFwvtVvXAl2p-UtdwQv24cQjBLTJpq2zUEKAg]$͠^.uN Dט  {u׉׉	 7cassandra://XYibdTSvMj-1HHUKjKjNH9zQJYQQsW2F9oz0vAth_60 2` ׉	 7cassandra://uapT4I2C-XYTs9lrqcv2dGQQI8mymvwmiuJlSB0EDlgRk`S׉	 7cassandra://NHnoz-OHXijI5L6_dnU8B3LMzoIOU0EK3kAvMJvj_Nc`̵ ׉	 7cassandra://4KDcf1WfJua-JhPHi9snshvxD9EPrsJaZz-6ltZ0G_oZ(͠^.wN D׉E2018/001 Herkomst:
Hulshof, R.J.G.
(schenking)
diverse foto’s
twee schildjes brigade Schiphol
beker en hasjpijpjes
knevelketting gebruikt bij Amsterdam bijstand
twee videos KMar
2018/002 Herkomst:
Eleveld, A.
(schenking)
2018/003 Herkomst: Balker, C.
(schenking)
2018/004 Herkomst:
Raaymakers, M.
(schenking)
2018/005 Herkomst:
Egmond, M. van
(schenking)
2018/006 Herkomst:
Berg Buijs, G.A. v.d.
(schenking)
2018/007 Herkomst:
Krijger, P.G.
(schenking)
2018/008 Herkomst:
Houtman, M.J.
(schenking)
2018/009 Herkomst:
Pijning, R.
(schenking)
2018/010 Herkomst:
Winters, C.J.G.
(schenking)
2018/011 Herkomst:
Laat, Michaël de
(schenking)
2018/012 Herkomst:
Szymanowski, Janek
(schenking)
2018/013 Herkomst:
Roozenburg, Sven C.
(schenking)
2018/014 Herkomst:
Venus, dhr.
(schenking)
twee kaarten op linnen 1:50.000
bajonet/mes Eickhorn (KCB 70 geschikt voor Hk G3)
2 gibernes (patroontas)
2 leren koppels
2 koppelsluitingen
2 schuifpassanten
Groot aantal kraagemblemen
Uniformen KMar (ter Horst)
Foto Gerrit van Kranenburg
Kopie document november 1883
Gedicht? 31-12-1865
Verrekijker gebruikt door o.a. strijders grootvader van
mevrouw v.d. Berg Buijs, veldwachter in de Betuwe
6 aquarellen van P.J. de Haas, waaronder een aquarel
met vijf marechaussee uniformfiguren
Sabel Marechaussee
Kolbak Marechaussee
Toebehoren knopen, kolbakknopen etc
Miniatuurvaartuig RV 160
Miniatuurvaartuig RV 180
Ingelijste foto van de RV 180
KMar nestel daterend van vóór WOII
Marechaussee en politie gerelateerde objecten o.a.
kaplaarzen, rijbroeken, helmen, gordels. Verkregen via
sportuitwisselingen met o.a. Israël.
Een paar manchetknopen uit 1984
Spijkermat
Afschrift akte van de oprichting van de
pensioenvereniging KMar (3 exemplaren)
MP Helm wit met blauw
96
׉	 7cassandra://phwbF2LBurgUTYswuFkJUXlL9v6lzv1q7TWhObveJLoX`̵ ^.N Dw׉EBruikleennummer
2018-01
Objectnr.
014339
014818
018848
059182
059182-1
059182-2
059182-3
059182-4
035235
Bruikleennummer
L.2009
Objectnr.
22130
Bruikleennummer
2018-03
Objectnr.
BC_0038
00104103
Bruikleennummer
2018-02
Objectnr.
00316511
00316515
00316519
Bruikleennummer
2018-04
Objectnr.
18195
Status
toegekend
Bruikleennemer
298
Squadron Koninklijke
Luchtmacht
Begindatum Einddatum
2018-07-30
Helikopter Sud Aviation SE-3130 'Alouette II' registratienummer H-4
97
2023-07-30
Status
Bruikleennemer
Geretourneerd
Fries Scheepvaartmuseum
Begindatum Einddatum
2018-01-26
2018-05-18
Rapier, korfgevest met schelpvormige stootplaten en rechte pareerstang 1600-1699
Hellebaard met bijlvormige kling en klauwhaak met sierpuntjes en bladvoemige punt
en twee perforaties
Vuursteenpistool vervaardigd te Maastricht, circa 1645-1650
Driekwart harnas
Gesloten Bourgondische stormhoed met tweedelig tralievizier, 1600-1650
Paar ijzeren bovenbeenharnassen, bestaande uit een gelede dijplaat en kniekap met
integrale vleugel, tbv harnas
Gezwarte ringkraag van ijzer, tbv harnas
Paar gezwarte armharnassen van ijzer, bestaande uit schouderplaat, onderarmpijp,
elleboogkap en een bovenarmpijp, tbv harnas
Mortiergranaat, 28 centimeter, ijzer, met buisgat, 2 hijsoren en een replicabuis
Status
toegekend
Bruikleennemer
322 squadron
Zuigermotor V-motor Rolls Royce Merlin
Status
toegekend
Bruikleennemer
Stedelijk Museum Vianen
Begindatum Einddatum
2018-07-10
Reconstructie van Napoleon naar een schilderij van Paul Delaroche
Kleeding der Landzaaten; opgerigt in het jaar 1794
Status
toegekend
Bruikleennemer
Nederlands
Scheepvaartmuseum
Begindatum Einddatum
2018-07-20
2019-08-01
2018-09-30
Begindatum Einddatum
2018-06-08
׉	 7cassandra://NHnoz-OHXijI5L6_dnU8B3LMzoIOU0EK3kAvMJvj_Nc`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://S8hcZHGV3viY3__H9rC8F-izRoLs3ebfg_XSEMuO__A L` ׉	 7cassandra://SUCg-zdQu1XAvxd439I2a72Ufp7msRf6g3GTgmLpCa8+` S׉	 7cassandra://xcKMFrh3wA2_3jMI4IH8CFnhtUxf6661WxlC2bdhE7c`̵ ׉	 7cassandra://ofi2h1RI5W2_szsKivtpQWOSCJxS6UuhgVDNHUDVj9w.L͠^.xN Dט  {u׉׉	 7cassandra://3CqiWlNbHA9do-HTZ3iQ8_lgjLw2t2MKZuHruHcrvs4 P` ׉	 7cassandra://nNFFSXtPLm06dXv3kOe0CwXAZjgHYDzrkYt3YyEg0I0O`S׉	 7cassandra://i02ICDGkeI5sahR-1y35ykdSRWeDm5wUteghXPMuWxc`̵ ׉	 7cassandra://gci7VZIJYjPqxgLXWqaDrVQx0JbIqpj088zs8iayelof͠^.yN Dޑנ^.yN D cB49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉EkBruikleennummer
2018-05
Objectnr.
4b.1.4-1
Bruikleennummer
2018-06
Objectnr.
050231
011130
Bruikleennummer
2019-01
Objectnr.
112875
051508
Status
Bruikleennemer
goedgekeurd
Museum
Jan Cunen-[3D]
Keltische helm, bodemvondst
Status
aangevraagd
Bruikleennemer
Rijksmuseum
Begindatum Einddatum
2018-10-05
2019-02-01
Piekenierskuras met dijplaten en stormhoed gedecoreerd met klinknagels
Piek, 1600-1700
Status
toegekend
Bruikleennemer
Gemeentemuseum Helmond
IJzeren, gezwarte ringkraag, M [en] E
IJzeren, gezwarte morion met rozetten
Begindatum Einddatum
2018-11-23
2022-11-23
Begindatum Einddatum
2018-09-24
2019-01-25
98
׉	 7cassandra://xcKMFrh3wA2_3jMI4IH8CFnhtUxf6661WxlC2bdhE7c`̵ ^.N Dw׉EFebruari 2019
0201 Rotterdamse
Droogdokmaatscha
ppij
0283 Stichting Menno van
Coehoorn
F/011/002
C/003/029
C/003/054
C/003/055
0373 Maritiem Museum
Prins Hendrik
D/001/086
D/002/386
B/003/053
L/007/002
L/002/002
L/001/003
0504 Militaire
Luchtvaartmuseum
O/004/006
Aanvalsperiscoop, type 91 KA 4 CT/1,9
serienr. 976
Gietijzeren voorlaadkanon kal.15cm
Gietijzeren voorlaadkanon kal.18cm, jaar
van aanmaak 1809
Gietijzeren voorlaadkanon kal.18cm, jaar
van aanmaak 1807
Steek Gebr. Domhoff, hoofdofficier
Koninklijke Marine
Groot uniformjas kapitein-luitenant ter
zee
Scheepsmodel stoomschip Venezuela van
de Koninklijke West-Indische Maildienst
Zuiger stoommachine generator Smit
Slikkerveer, nr. 1273
Diesel aggregaat Kromhout, type 8GSV,
1954
Stoomturbine 270 APK N is 9000 compleet
met tandwielkast
Langeafstandsonderzeebootbestrijdingsvliegtuig
Lockheed
SP-2H Neptune registratienr.
201 (1963-1981)
C/001/067
C/001/063
C/001/074
D/001/065
D/001/077
D/001/135
D/002/422
D/002/443
D/002/444
D/003/085
D/003/219
J/004/069
D/012/057
D/012/058
D/012/059
C/006/016
D/003/172
Sabel luitenant ter zee M.1882 no. KM 128
Sabel luitenant ter zee M.1882, no. K.M.
48
Sabel luitenant ter zee M.1882
Matrozenmuts, model 1965
Matrozenmuts, model 1965
Pet onderofficier Koninklijke Marine,
model 1926
Lange jas adjudant-onderofficier vlieger
Wassenberg
Lange jas, laken, Kapitein-luitenant ter
zee waarnemer
Groot uniformjas, laken, officier vlieger
Witte pantalon
Lakense pantalon van adjudantonderofficier
vlieger Wassenberg
Wapenschild Hr.Ms. vliegkampschip Karel
Doorman (1948-1968)
First air, jungle kit voor vliegers van KLZT
waarnemer H.M. Juta
Escapekit voor vliegers
Blikje met vishaakjes en scheermesjes
Sonar AN/AQS-5 van een Sikorsky SH34J
helicopter, sn. N 600(19)58851
Donkerblauwe broek matroos 1e klasse
99
׉	 7cassandra://i02ICDGkeI5sahR-1y35ykdSRWeDm5wUteghXPMuWxc`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://63AqYZI_fwtbWJjbr3NfrCuE1xCbGocclZ-BytpJpR4 Z#` ׉	 7cassandra://bGPZ0BGcyJ29AjvxPDO3Tp5czDkgWAs_Dp_YkfwRSrQK`S׉	 7cassandra://ERHD0WQy9z3GFY8gseLKBsLRbIZM0cJkdVcmyIQR6fAN`̵ ׉	 7cassandra://dWhTt9cq6wpwk49074ZebRBjKa5vntp64mu5AWmdDg0G
͠^.{N Dט  {u׉׉	 7cassandra://y_F5LWoRQMjhX5nokFAGrK1RmAoHVcBaUE_hCZ0HM_4 c` ׉	 7cassandra://ccGH3YCk3l4iQtaNo5PJAu9Le3bvdXbC8dwSBY3ySwEF`S׉	 7cassandra://JCybBQ5Get9wZKajyQqm_sH-I0GxGm6S30JZ0iGIPIo`̵ ׉	 7cassandra://kzyxLdiq3m_fL8ri4l_HxvyM9IZwl9mhURJ4jkmt2ZkC$͠^.|N Dנ^.|N D 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.|N D 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.|N D e49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.|N D ΁39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.|N D 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.|N D 6d49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉EbD/005/029
Baaien hemd, matroos Koninklijke
Marine, jaar van aanmaak 1969
D/005/046
D/007/001
D/007/013
D/001/190
D/010/011
D/004/007
0680 Consulting
Associates Holdings
B.V.
0684 DPKM
N/005/073
A/002/111.24
F/005/067
F/003/028
A/002/101
A/002/111.41
A/002/111.43
0790 Centrale Ziekenboeg
0839 Groot, R.
1021 Commandant
Zeestrijdkrachten
Z/008/008
Z/008/011
K/002/120.1
K/002/120.2
F/006/027
A/001/076
A/001/118
A/001/132
Baaien hemd, matroos Koninklijke Marine
Sabelkoppel officier Koninklijke Marine
Sabelkoppel officier Koninklijke Marine
Steek subalterne offcier Koninklijke
Marine
Paar bruin leren handschoenen
Eén paar hoge bruine werkschoenen,
maat 42
Naambord ondiepwatermijnenveger
Hr.Ms. Van Well Groeneveld (M 875, 19611983)
Aquarel
Koos Hoogendijk, 1981. 's Lands
grote oorlogsvloot vaart uit op 6 juni 1666
Chronometer middelbare tijd, cardanisch
opgehangen, serienr. 7187
Vloeistofkompas Observator, nummer
16236
Aquarel S. le Poole. Zeegezicht met
eilanden
Aquarel K. Hoogendijk, 1984. De
Vierdaagse Zeeslag: 11 juni 1666; 'Dapper
aan den man'
Aquarel K. Hoogendijk. De Vierdaagse
Zeeslag: 12 juni 1666; de strijd wordt
hervat
25 stuks medische
apparatuur/instrumenten
Uitrusting standaardduiker / pomp
Ademhalingstoestel FGT I/D
Verzilverde soepterrine van de kruiser
Hr.Ms. Jacob van Heemskerck (19401970)
Verzilverde
soepterrine afkomstig van de
kruiser Jacob van Heemskerck (19401970)
Hoekmeter,
no. 4816 in kist
Schilderij A. van der Veer, 1979. Sail
Amsterdam 700, 1979
Schilderij Nicolaas Pieneman, 1832.
Luitenant-admiraal Michiel Adriaansz De
Ruyter (1607-1676)
Schilderij Luitenant-admiraal Johan
Evertsen (1600-1666) met
geornamenteerde lijst met familiewapen
en tekst "Jan Evertsen"
A/001/130
A/001/131
Schilderij Izaak Schouman, 1857.
Luitenant-admiraal Cornelis Maartensz
Tromp (1629-1691)
Schilderij Luitenant-admiraal Maarten
Harpertsz. Tromp (1598-1653)
100
׉	 7cassandra://ERHD0WQy9z3GFY8gseLKBsLRbIZM0cJkdVcmyIQR6fAN`̵ ^.N Dw׉EA/001/129
Olieverfschilderij Herman Antonie de
Bloeme, 1857. Luitenant-admiraal Johan
Evertsen (1600-1666)
A/001/133
A/001/147
A/001/242
A/002/065
A/002/067
A/002/144
A/003/348
A/003/598
A/002/375
A/003/927
Schilderij Luitenant-admiraal Cornelis
Evertsen de oude (1610-1666)
Schilderij C.W. van der Ven, 1970. Slag in
de Javazee 27 februari 1942
Aquarel Frits Bauduin. Een
schroefstoomschip van de Atjeh-klasse in
volle zee, ca. 1890
Aquarel S. le Poole. Machinekamer
kruiser Hr.Ms. De Ruyter
Aquarel S. le Poole. 'Het middendek van
bevoorradingsschip Hr.Ms. Poolster met
BOZ-tuig (olieladen)'
Aquarel C. Bolding. "Onderzeebootjager
Hr.Ms. Noord-Brabant langszij" Smaldeel
5
Litho. Geschutgieterij
Aquatint, "Gelukkig einde der
Palembangsche expeditie", 24 juni 1821.
Aquarel J. Altink, 1955. 'De haven van
Zoutkamp'
Lithografie, 1998. Hr.Ms. kanonneerboot
Johan Maurits van Nassau beschiet
Duitse stellingen nabij de Afsluitdijk 13
mei 1940
B/001/030
C/001/202
C/001/203
C/001/204
C/001/205
C/001/206
C/001/207
C/003/048
C/003/049
F/002/056
F/005/027
F/025/008
H/025/001
M/025/006
B/003/329
A/003a/611.2
Scheepsmodel kruiser Hr.Ms. De Ruyter
(1936-1942)
Enterpiek
Enterpiek
Enterpiek
Enterpiek
Enterpiek
Enterpiek
Voorlaadkanon "No.248 L 1808 3493" op
houten rolpaard kal.11cm
Voorlaadkanon "No.7 L 1811 3598" op
houten rolpaard kal.11cm
Dagsextant W. Boosman in kist
Tijdmeter Thomas Mercer ltd in kist,
serienr. 16768.
Zonnewijzer
Proces verbaal van aanbesteding
commandementsgebouw CZMNED, Het
Paleis
Rechthoekige, goudkleurige spiegel met
krul- en bloemdecoraties
Scheepsmodel lichte kruiser Hr.Ms.
Tromp (1938-1968)
Ets Leentje Linders, 2002. "Lijnen in de
tijd", deel 2
101
׉	 7cassandra://JCybBQ5Get9wZKajyQqm_sH-I0GxGm6S30JZ0iGIPIo`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://BumOM_ns2d5nUVWos6x-pOI0YeWaBqoF-C9MdP67yGE n{` ׉	 7cassandra://3Hi8hRHwSuwAhhfUYicxP6rUIYgET_T-_hrFKqgnxtkI`S׉	 7cassandra://6rMZpQo4zGsc_cOMj0K0y88JSIW6Rd44gw2ur4xu6Vo`̵ ׉	 7cassandra://HuAIGj0-4gNpLmqNR4DplemdPhCNxR08m1VJ0U5JypsAED͠^.~N Dט  {u׉׉	 7cassandra://IMOTif3-fvzzOVTQvYci0hWbaNMTrXfEYiNEOmq3QH8 =J` ׉	 7cassandra://S3exdIqDD-4i8M3LfJ7BT7f4-Bb56-mzmWrfnr6xBBgHn`S׉	 7cassandra://Lp2aiqAYUaH7Drj-NBY43_bMP7Ywm0mYv9eR8J8asiQ`̵ ׉	 7cassandra://n1mDk5etmsH6-cwsj3Drg5ARSE_O389ECTa3VEycfegBIl͠^.N Dנ^.N D '49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D .9ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D ̻29ׁHhttp://Zr.MsׁׁЈ׉EA/001/063
Olieverfschilderij H.A. Jaarsma, 1918.
Havenmond van IJmuiden
A/001/084
A/001/100
Schilderij J. Ofeigssen, circa 1900.
Opleidingsschip Zr.Ms. Admiraal van
Wassenaar te Amsterdam
Schilderij C. van Anrooy, 1943. Graaf
Johan Maurits van Nassau-Siegen (16041679),
bewindhebber van de WestIndische
Compagnie en Gouverneurgeneraal
van Brazilië
A/001/125
Schilderij Cornelis Christiaan
Dommelshuizen, 1906. Bezoek van H.M.
de Koningin en Z.K.H. Prins Hendrik aan
Hoek van Holland, 1903
A/001/126
A/001/144
A/001/171
A/001/279
A/002/069
A/002/143
A/002/169
A/002/170
A/003/097
A/003/168
A/003/181
A/003/182
A/003/346
A/003/331
Schilderij J.B. van der Hulst, 1844. Z.M.
koning Willem II van Nassau (1792-1849)
op statieportret
Schilderij J.C.A. Goedhart. Hr.Ms
onderzeebootjager Utrecht (1957-1980) in
volle zee
Ingeschilderde foto, eind 19e eeuw.
Adelborst Johan Simon Adolf Kroon
(1867-1928)
Schilderij Winnifred J. Bastian, 1997.
"Zeven Provinciën, winter"
Inkttekening H. Bosboom. 'Kruiser Hr.Ms.
De Zeven Provincien (1954-1975)'
Aquarel Reint de Jonge, 1965. Het
Nederlandse oefensmaldeel voor de
Schotse kust in 1964
Aquarel W. Vaarzon Morel, 1997. Gezicht
op de bouw van de replica van het
linieschip De Zeven Provincien
Aquarel W. Vaarzon Morel, 1997. Gezicht
op de bouw van de replica van het
linieschip De Zeven Provincien
Litho G.W.C. Voorduin, De haven van het
Nieuwe Diep, ca. 1865
Reproductie "Den Buysch Seyld Binnen"
Litho Petrus Johannes Schotel, ca. 1850.
Zeeslag te Kamperduin op 11 oktober
1797
Litho Petrus Johannes Schotel, circa
1850. Gevecht tussen twee Nederlandse
en twee Engelse fregatten op 30 mei 1781
Litho Petrus Johannes Schotel. De
Vierdaagse Zeeslag, het gevecht op de
eerste dag, 11 juni 1666
Gravure K.F. Bendorp, 1784. "Het redden
van de equipage van 's Land schip Holland
gezonken 's nachts na den Slag op
Doggersbank, 5 augustus 1781"
A/003/332
Gravure K.F. Bendorp, 1784. " 't Aan boord
zeilen van 's Lands schepen de Pallas en
de Vrijheid den 17 dec. 1783"
102
׉	 7cassandra://6rMZpQo4zGsc_cOMj0K0y88JSIW6Rd44gw2ur4xu6Vo`̵ ^.N Dw׉EhA/003/333
Gravure K.F. Bendorp, 1784. " 't Vergaan
van 's Lands schip Drenthe bij 't eiland
Minorca in den storm tusschen den 3e en
4e februari 1784"
A/003/334
A/003/353
A/003/354
A/003/355
A/003/356
A/003/555
Gravure M. Sallieth en J. Kobell, 1782.
Gevecht bij Cadiz tussen de Hollandse
fregatten Castor (kapt. P. Melvill) en
Brielle (kapt. G. Oorthuys) en de Engelse
fregatten Crescent en Flora, 30 mei 1781
Ets: 'The Laws of the Navy', I
Ets: Laws of the Navy II
Ets: Laws of the Navy III
Ets: Laws of the Navy IV
Litho Petrus Johannes Schotel, 1850.
Zeegevecht tussen een Deense,
Nederlandse en Zweedse vloot op 11 juni
1676
A/003/560
A/003/561
A/003/569
A/003/590
Litho Petrus Johannes Schotel, circa
1850. Zeeslag bij Lowestoft, 13 juni 1665
tussen een Nederlandse en Engelse vloot
Litho Petrus Johannes Schotel, 1850.
Zeeslag bij Doggersbank, 5 augustus 1781
Litho C.W.M. v.d. Velde. Gezicht op Straat
Soenda
Gravure E. Hoogerheyden. "Gesicht van 's
Lands schepen van oorlog, onder 't
commando van de Vice Admiraal Reynst,
op de reede van Vlissingen in de jaare
1784"
A/003/604
A/003/608
A/003/611
A/003/613
A/003/687
A/003/653
A/003/764
A/003/856
A/003/926
Kleurenlitho P.W. van de Weijer,
'Adelborsten, kadetten en instructeurs
1808-1890'
Aquatint C.H. Hodges. Matroos Christiaan
Cornelis (heroverde de kof De
Vriendschap, 31 juli 1794)
Litho Een matroos en adjudantonderofficier
van de Koninklijke marine,
1884
Litho Een adelborst, een luitenant ter zee
2e klasse en een admiraal van de
Koninklijke marine ca. 1870
Ingekleurde gravure R.Walsh en H. Heath.
The Helder Point from Marsdiep Texel
Roads
Litho A. Collings, Oplopen van een
dodelijke verwonding door M.A. De Ruyter
op 22 april 1676
Tekening J.C. Greive, 1858. 'Het Nieuwe
Diep te Den Helder'
Rasterdiepdruk, 'De Koninklijke familie',
ca. 1925
Ingekleurde stippelgravure W. Esser en
F.J. Weygand, 1816. De Koninklijke Roos
103
׉	 7cassandra://Lp2aiqAYUaH7Drj-NBY43_bMP7Ywm0mYv9eR8J8asiQ`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://LTkTCB1l_b4u_Wzucc2JVMBEP6tw9GwdQLMNZkuWDKU T` ׉	 7cassandra://K4WADtZU8T7BdrAKy6wPO9QZOWTAxM4WhGOWVzEO1LMH`S׉	 7cassandra://C1f-X5txT5XA5Xz-wSc3xRyvGumb5gJTjTdTqXCi8cof`̵ ׉	 7cassandra://Tp8BGIZ4zF71PhQmfRPPiEIeybOhkrCvg9mFhiH_yhIC 	͠^.N Dט  {u׉׉	 7cassandra://hHJZ_sPtOEVkR_LU487yWBPTpjo2BilNu1LxbCTs8fI M` ׉	 7cassandra://5lMGbHMkkvlbC42WRBs0ob8o451158_K7Hl4CUd_qaQH`S׉	 7cassandra://_MiUt9VD2IaUwRLKvy1l0IPIKg_UV8W_VV_7R_pG36wz`̵ ׉	 7cassandra://PswAt0SF8ptPSeL4x0wMinW01VQ7q7MgAoW_i3vr3Z4AI͠^.N Dנ^.N D  x49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D a39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D "49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉E=A/007/042
Zeekaart Leendert den Berger en L.
Schenk, 1787. Kaart van het Nieuwe Diep
vervaardigd met de bedoeling een
oorlogshaven aan te leggen 1785
A/008/002
Topografische kaart F. Bohm, 1800.
Noord-Holland, de Zuiderzee, de
Waddeneilanden en een gedeelte van
Friesland, met aanwijzingen over de
landing van de Engels-Russische
expeditie in 1799
A/008/016
A/007/078
A/007/079
A/008/033
Topografische kaart M. Seutter, ca. 1735.
Noord-Holland en Gelderland
Zeekaart. "Carte des entrées du
Suyderzee...1693"
Zeekaart H. van Loon, 1693. "Carte des
entrées du Suyderzee...1693"
Topografische kaart in 4 delen: "'t
Hoogheemraetschap van de
Uytwaterende Sluysen in Kennemerlant
en West-Frieslant"
F/012/014
F/012/012
F/012/065
F/012/066
K/002/094
K/002/095
K/003/003
K/003/004
K/003/005
K/005/001
K/005/003
K/005/008
K/004/014
K/004/015
M/003/002
M/025/005
M/025/007
Zeskantige koperen navigatielicht Bullpit
& Sons ltd, 1940
Zeskantige koperen navigatielicht, Holder
Stroud, 1941
Messing olielamp, zogenaamde
"snotneus"
Koperen rondom schijnend navigatielicht,
nr. R 81111
Messing waterketel
Blank metalen koffiekan met een onklaar
anker
Complete zilvercassette
onderzeebootjager Hr.Ms. Limburg (19561980)
in bestekkist
Complete bestekkist onderzeebootjager
Hr.Ms. Friesland (1956-1979)
Bestekkist onderzeebootjager Hr.Ms.
Zeeland (1955-1979) compleet met
bestek
Witte, porseleinen ronde vaas met
gekleurde bloem- en diermotieven (bolle
bovenzijde)
Witte, ronde porseleinen vaas met
gekleurde bloem- en diermotieven (recht
met brede bovenzijde)
Vierkant vaas van blauw aardewerk
Vijfarmige verzilverde kandelaar
Vijfarmige, verzilverde kandelaar
Houten dranktafel, geschulpt boven- en
gevlochten onderblad
Goudkleurige, rechthoekige spiegel met
wapenschild, vogels en guirlandes
Likeurstel in notenhouten kastje
"Aangeboden door het Welfare Comittee
104
׉	 7cassandra://C1f-X5txT5XA5Xz-wSc3xRyvGumb5gJTjTdTqXCi8cof`̵ ^.N Dw׉Efor the Netherlands Fighting Forces"
november 1942
B/007/021
B/007/022
B/007/023
A/002/240
A/002/244
A/002/299
A/003/580
A/003/484
A/003/285
A/003/441
A/003/281
A/003/290
A/003/018
Terracotta portretbuste prinses
Wilhelmina der Nederlanden (1880-1962)
Sculptuur Hare Koninklijke Hoogheid
Koningin Wilhelmina der Nederlanden
(1880-1962)
Portretbuste van Hare Koninklijke
Hoogheid Koningin Juliana der
Nederlanden (1909-2004)
Pentekening en aquarel Ingrid Dingjan,
2000. De bouw van de replica van het
linieschip De Zeven Provinciën
Tekening P. Kerrebijn, 2001. De replica
van het linieschip De Zeven Provinciën in
aanbouw
Tekening P. Kerrebijn, 2002. H.K.H.
koningin Beatrix (1938)
Gravure J. Houbraken. Abraham van der
Hulst (1619-1666), viceadmiraal van
Holland en West-Friesland
Gravure J. Houbraken en A. Schouman.
Pieter Pieterszoon Heyn (1577-1629),
luitenant-admiraal van Holland
Gravure J. Houbraken en N. Verkolje.
Henrick Grave (1670-1749), luitenant
admiraal van Holland en West Friesland
Gravure R. Vinkeles. Wolter Jan Gerrit
baron Bentick (1745-1781), kapitein ter
zee
Gravure A. Schouman. Luitenant-admiraal
Gerard Callenburgh (1642-1722)
Gravure J. Houbraken. Luitenantadmiraal
Tjerk Hiddesz de Vries (16221666)
Gravure
J. Houbraken en A. Schouman.
Jacob Baander-Heer van en tot
Wassenaer, heer van Obdam enz.
Luitenant-admiraal der Vereenigde
Nederlanden enz. (1610-1665)
A/003/820
A/003/582
A/003/025
A/003/180
Gravure J. Houbraken en A. Schouman.
Admiraal Jacob van Heemskerk (15671607)
Gravure
Reinier Vinkeles, 1790. Aert van
Nes (1626-1693), Luitenant-admiraal van
Holland en Westfriesland
Gravure J. Houbraken. Pieter Florisz
(1606-1658), viceadmiraal van Holland en
West-vriesland
Gravure J. Houbraken en J.M. Quinkhard.
Michiel de Ruyter (1607-1676), luitenantadmiraal
generaal van Holland en West
Friesland
A/003/799
Gravure Reinier Vinkels en I. Buys.
viceadmiraal Jan van Brakel (1638-1690)
105
׉	 7cassandra://_MiUt9VD2IaUwRLKvy1l0IPIKg_UV8W_VV_7R_pG36wz`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://8MvUB-ePD_55xfPJm9NhUzjkFdIoC4k69NDTVlopVDQ Z@` ׉	 7cassandra://tKARNrYXn_Pk17RUse7YqdAMzzXbMvauWRC4IAbEpVMJ\`S׉	 7cassandra://IBg7Ax5QmdxQvNb2pWCSzu5VDEVjEv7SWgrEZO2vC_w`̵ ׉	 7cassandra://QTVJkJAaRHnO8eiR_7wEIw0DjcjD1ivAYWSqVPRZzUAB͠^.N Dט  {u׉׉	 7cassandra://U1vGyt9NppNO2gdV8KdKcQBp2MuwySr7dMcwHqt53h4 af` ׉	 7cassandra://Z-fJ3tHiXch66cL3pQDPaCpDbFkgPpzgVwfUK-rQdSUK`S׉	 7cassandra://v7IebdJE7lPAnm4O5V5rXIMnEIan52i71C-hPSa_6vc`̵ ׉	 7cassandra://u2U090kFFETowJmbNiAbGMkciZHNmornyXRBu40INBUH$	͠^.N Dנ^.N D t39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D ^39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D "39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D r#29ׁHhttp://Zr.MsׁׁЈנ^.N D ;29ׁHhttp://Zr.MsׁׁЈנ^.N D
 r39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D	 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D |39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉EA/003a/797
A/003a/799
A/003a/800
A/003a/808
A/003a/801
A/003a/802
Zeefdruk P. Kerrebijn, 2002. H.K.H.
prinses Juliana (1909-2004)
Zeefdruk Paul Kerrebijn, 2002. H.K.H.
koningin Beatrix (1938)
Zeefdruk Paul Kerrebijn, 2002. Z.K.H.
prins Willem-Alexander (1967)
Zeefdruk Paul Kerrebijn, 2002. H.K.H.
prinses Maxima (1971)
Litho N.M. Peeters, 1987. B-25 Mitchell
bommenwerpers van 320 Squadron boven
het vliegveld Dunsfold, 1944
Litho J.W. Hopkins, 1996. Eerste Mortier
Compagnie Korps Mariniers Operatie
PEGASUS observatiepost Krupac, bij
Sarajevo, augustus 1995
A/003a/803
Litho D. Rowlands, 1995. Eerste Mortier
Compagnie Korps Mariniers Operatie
PEGASUS, berg Igman bij Sarajevo,
augustus 1995
A/003a/796
A/003a/794
A/003a/795
A/003a/798
Litho Robert Taylor, 1997. A chance
encounter, 23 december 1941 met een
namenlijst
Litho Peter J. Sterkenburg, 1998. Hr.Ms.
Johan Maurits van Nassau in de Doove
Balg, 14 mei 1940 met namenlijst
Litho Peter J. Sterkenburg, 1997. Strijd
rond de Maasbruggen Rotterdam 10 mei
1940 met namenlijst
Litho Peter J. Sterkenburg, 1995.
"Operatie Product", landing van de
Mariniersbrigade bij Pasir Poetih (OostJava)
op 21 juli 1947 met een namenlijst
A/003a/785
F/002/075
F/003/090
F/025/037
F/012/027
A/001/332
A/001/333
N/001/129
A/003/109
Ets 'Het Admiraliteits- of Prinsen-hof' te
Amsterdam, circa 1661
Dag- en nachtsextant met
trommelaflezing, aflezing in 10" in houten
kist, nummer 44238
Vloeistofkompas in messing kompashuis,
type "Bolkompas" nummer 02112
Hemelglobe of sterrenglobe 'The Husun
star globe 1920', no. 2169
Zeshoekige schotlantaarn met reflector,
Bullpit, circa 1940
Schilderij V.J. Trip, 1963. Vliegkampschip
Hr.Ms. Karel Dorman (1948-1968) met
escorte
Schilderij V.J. Trip, 1963. Hr.Ms. kruisers
De Zeven Provinciën en De Ruyter in volle
zee
Scheepsbel, aangeboden door de
Gemeente Vlissingen aan Hr.Ms.
torpedobootjager De Ruyter, 1928
Kleurenlitho, J.C. Greive jr. De dokhaven
in Vlissingen, ca. 1860
106
׉	 7cassandra://IBg7Ax5QmdxQvNb2pWCSzu5VDEVjEv7SWgrEZO2vC_w`̵ ^.N Dw׉EB/003/056
Scheepsmodel circa 1913. Hr.Ms.
torpedoboot G 13 of G 14 (1914- 1942)
A/003/350
K/003/014
B/003/042
A/003/610
A/003a/934
Litho Jan Hoynck van Papendrecht. 'Zeeofficieren
en officier der Mariniers, 1831'
Complete zilvercassette
onderzeebootjager Hr.Ms. Overijssel
(1957-1982) in bestekkist
Scheepsmodel Hr.Ms. torpedoboot G 1 of
G 2 (1905-1919)
Gravure J.C. Greive. Zr.Ms.
schroefstoomschip 1e klasse Evertsen
(1857-1881)
Ets Joan Francois Obbes en Jan Willem
Bloem. Scheepsportret van de Zeven
Provincien / "Krijgsraad aan boord van de
Zeven provincien", 1666-1667
F/001/063
A/003a/935
B/001/022
A/001/010
A/003/558.2
A/002/111.24
A/002/111.41
N/001/112
F/005/067
A/001/025
Stadimeter Schick Incorporated, 1941. Nr.
1229 met kist
Afbeelding doorsnede onderzeebootjager
Friesland-klasse
Scheepsmodel Zr.Ms. kanonneerboot
No.2 (1821-1831)
Olieverfschilderij E.M. Eden. Nederlands
eskader in Oost Indië met onderzeeboot
K12 (1921-1961)
Litho P.J. Schotel, 'Zeeslag van Bevesier
op 10 juli 1690'
Aquarel Koos Hoogendijk, 1981. 's Lands
grote oorlogsvloot vaart uit op 6 juni 1666
Aquarel K. Hoogendijk, 1984. De
Vierdaagse Zeeslag: 11 juni 1666; 'Dapper
aan den man'
Bronzen scheepsbel fregat Hr.Ms. Isaac
Sweers (1968-1989)
Chronometer middelbare tijd, cardanisch
opgehangen, serienr. 7187
Olieverfschilderij B.L. Hendriks.
viceadmiraal Olke Arnoldus Uhlenbeck
(1810-1888), adjudant van Koning Willem
III
A/001/195
Schilderij Rob Hessels, 1986. Z.K.H.
kroonprins Willem Alexander van OranjeNassau
tijdens zijn beëdiging als officier
bij de Koninklijke marine, 1 juli 1986
A/001/452
B/003/339
K/003/010
F/003/095
N/003/017
Olieverfschilderij Jan de Quelery, 2009.
'De Slag op de Medway, Chatham 1667'
Scheepsmodel amfibisch transportschip
Hr.Ms. Rotterdam (L 800, 1998-)
Complete zilvercassette Hr.Ms. kruiser De
Zeven Provinciën in bestekkist
Standaardkompas Observator, nummer
9172
Stuurkolom MacTaggart, Scott & Co. ltd
met houten stuurwiel
107
׉	 7cassandra://v7IebdJE7lPAnm4O5V5rXIMnEIan52i71C-hPSa_6vc`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://AgbIxEjrxG2neKFW2DiTMnpwszCeb52GmIPpKOX51YM \` ׉	 7cassandra://DNPJEBmN4_L6oVoKRzZV7lNkhK2uxq8xyD5oQom4fPYJ
`S׉	 7cassandra://aKpmwSzVSMRb1pf4RH_ycGHAHDiuuxOQRNK_l_8vk10m`̵ ׉	 7cassandra://XGz_ei8JlkZmfBAWksd40KiCT1OvXMAgA-qwgus4SQEFX͠^.N Dט  {u׉׉	 7cassandra://J8hjG9qOXWbCgArbc21SQNbiJEckE-nE8CY4juZYKQE V` ׉	 7cassandra://yomocFE3PXfh62xnjMojg_-u_56tt_Osrtt1FzBuRBEH`S׉	 7cassandra://7uCJZtDalaEEykeHG3gJhguJsex334usdaaBblEzFBw%`̵ ׉	 7cassandra://vOai4G4F6Qj4wpGc36ouXbRzuDqTOE6f1dO4DnZljLM>4͠^.N Dנ^.N D& 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D% w39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D$ 949ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D# 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D" 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D! ρ49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D  849ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D <49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D :%49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D h39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D jA49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉EA/001/477
Olieverfschilderij Piet van der Hem, 1956.
Portret van luitenant-admiraal C.E.L.
Helfrich
B/007/035
A/001/316
A/001/321
A/003a/805
A/003a/806
A/003a/804
Koningsbeeld Koning Willem-Alexander,
mei 2014 - Menno Veenendaal
Schilderij Marcus van Hoorn, 2003.
Bevoorrading op zee door het
bevoorradingsschip Hr.Ms. Zuiderkruis
Olieverfschilderij W. Vaarzon Morel, 1967.
Mijnenbestrijdingssquadron 127 in volle
zee
Litho Peter J. Sterkenburg, 1998. "Hr.Ms.
Johan Maurits van Nassau in de Doove
Balg, 14 mei 1940" met een namenlijst
Litho Peter J. Sterkenburg, 1997. Strijd
rond de Maasbruggen Rotterdam 10 mei
1940 met een namenlijst
Litho Peter J. Sterkenburg, 1995.
"Operatie Product", landing van de
Mariniersbrigade bij Pasir Poetih (OostJava)
op 21 juli 1947, met een namenlijst
A/003a/807
A/001/386
Litho Robert Taylor, 1997. 'A chance
encounter, 23 december 1941' met een
namenlijst.
Schilderij J.C.A. Goedhart. De kruiser
Hr.Ms. De Zeven Provinciën en een
Holland-klasse onderzeebootjager in volle
zee, circa 1960
A/001/409
A/001/427
Schilderij Joes Wanders, 1981. Het fregat
Hr.Ms. Van Nes (F 805 ) en zusterschip in
volle zee, ca. 1975
Schilderij J. Luining, 2008.
Luchtverdedigings- en commandofregat
Hr.Ms. De Zeven Provinciën in de Nieuwe
Haven te Den Helder, 2008
A/001/449
A/002/374
J/004/186
M/025/004
A/003b/197
N/002/049
C/009/079
F/005/074
F/010/006
F/012/069
Olieverfschilderij Jan de Quelery, 2010.
'Admiraliteitsschip Hollandia' / 's Lands
schip Hollandia 1665
Gouache C.W. van der Ven. 'Ontmoeting
bij Kaap Finisterre, 1903'
Wapenschild Ministerie van Defensie
Spiegel wapenschild en vogels
Kleurenlitho P.J. Sterkenburg, 1999. "The
Assault on Walcheren (Westkapelle) 1st
November 1944"
Scheepstelegraaf op zuil
Windpeilschijf No. 4/ Wind Dumaresq
PATT 1111A
Tijdmeter Hamilton Watch & Co., serienr.
2391
Patentlog, "Walkers Cherub III Taffrail
Ship-log", klok nr. AB 4168
Scheepslantaarn (noodverlichting),
ankerlicht, nr. 5990 R
108
׉	 7cassandra://aKpmwSzVSMRb1pf4RH_ycGHAHDiuuxOQRNK_l_8vk10m`̵ ^.N Dw׉EF/002/113
F/003/177
F/003/178
Sextant G. Koningh, serienr. 4407
Kompas W. Boosman, serienr. 23
Kompas met deksel, lantaarn en
peiltoestel met spiegel serienr. 48
1086 NederlandsBelgische
Operationele
school
A/003a/955
C/005/041
B/004/052
E/005/195
A/004/109
Litho Jean Louis Volders, 1964. Skyline
Willemstad Curacao N.A.
Torpedo Mark 8 nr. 2497
Opengewerkt scheepsmodel driecilinder
onderzeeboot Hr.Ms. Dolfijn (S808, 19601985)
Kleine
zwarte bloedvlag onderzeeboot
Hr.Ms. K XV (1933-1946)
Zwart-wit foto Bezoek pantserdekschip
Hr.Ms. Zeeland (1898-1924) aan St.
Petersburg 11-18 juli 1914 met de
Russische tsaar en tsarina aan dek van
het schip
A/004/110
Zwart-wit foto Bezoek pantserdekschip
Hr.Ms. Zeeland (1898-1924) aan St.
Petersburg 11-18 juli 1914 met de
Russische tsaar en tsarina op de kade
A/004/111
Zwart-wit foto Bezoek pantserdekschip
Hr.Ms. Zeeland (1898-1924) aan St.
Petersburg 11-18 juli 1914, de Russische
tsaar begroet officieren aan dek
A/004/112
Zwart-wit foto Bezoek pantserdekschip
Hr.Ms. Zeeland (1898-1924) aan St.
Petersburg 11-18 juli 1914 ontmoeting
Nederlandse en Russische officieren
A/001/033
A/001/043
A/001/057
A/001/109
Olieverfschilderij Wiebe Schoonhoven,
1963. Vlaggenparade aan boord van
kruiser Hr.Ms. De Ruyter (1953-1972)
Olieverfschilderij J. Zoeteman. Hr.Ms.
torpedobootjager Van Galen (G 84) loopt
een hoge vaart
Olieverfschilderij J.C.A. Goedhart, 1960.
Kruiser Hr.Ms. De Zeven Provinciën voor
de verbouwing in 1962-'64
Olieverfschilderij C.J. Holthuysen, 1979.
Onderzeebootjager Hr.Ms. Utrecht, fregat
Hr.Ms. Van Speijk en bevoorradingsschip
Hr.Ms. Poolster naderen het lichtschip
Texel.
A/001/117
A/001/146
A/001/150
Olieverfschilderij Joes Wanders, 1981.
Onderzeebootjager Hr.Ms. Amsterdam
(D819) op weg naar een schip in nood
Olieverfschilderij H. Libuda, 1974. Fregat
Hr.Ms. Van Speijk (F802) in volle zee
Olieverfschilderij Joes Wanders.
Onderzeebootjager Hr.Ms. Holland (D808)
in volle zee
109
׉	 7cassandra://7uCJZtDalaEEykeHG3gJhguJsex334usdaaBblEzFBw%`̵ ^.N Dw^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://kuDIVjGBCkqqZtu14nc5vXPVhaa154E_cccp8G1dHjs CF` ׉	 7cassandra://waR2ytyQSRbp0rKl5ijbc_yYS9h36dKGoFuLXepAlMUJ`S׉	 7cassandra://Eyl3L3EUgH0HqQ09Gz4PXUHrUUeStIN0uAEDKGYo7Y8`̵ ׉	 7cassandra://BLbG8gQxPo6gw-1_2D-uO7IcMZ1CNhpMiQ5n48No8PoEYD͠^.N D'ט  {u׉׉	 7cassandra://866-hNjvdUQoPIiwRS4J_FUSSUZx3FbWdN0CziU4-G0 G`` ׉	 7cassandra://nNHd0pO6JP697RJW3bvf7s9wnOCRILdnhKckY9TjybII`S׉	 7cassandra://DPHp75mlHfVzYL4WyfsdUaWizxVGBUi4UmdIIZSQL9c9`̵ ׉	 7cassandra://DahnqmygJ8L_qTchaZAGqr_BNdo02Bn06xSorKANEl4C?
|͠^.N D(נ^.N D> 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D= Q49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D< 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D; y49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D: 939ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D9 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D8 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D7 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D6 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D5 O49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D4 %49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D3 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D2 с49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D1 ̥49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D0 |49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉E+A/002/051
Aquarel F. Hamers. Vliegkampschip
Hr.Ms. Karel Doorman met Grumman
Tracker vliegtuig
A/002/052
A/002/053
A/002/054
A/002/055
A/002/076
A/002/074
A/003/235
B/001/020
B/003/107
C/002/018
C/002/091
C/002/093
F/002/039
F/002/040
F/002/041
F/002/042
F/002/043
F/003/032
F/003/033
F/003/034
F/003/035
F/002/079
F/005/016
F/006/004
J/004/042
J/004/044
Aquarel F. Hamers. Onderzeebootjager
Hr. Ms. Noord-Brabant
Aquarel H. Tol, 1972. Slag bij
Schooneveld, 12-14 juni 1673
Aquarel H. Tol, 1972. Slag bij
Schooneveld, 12-14 juni 1673
Aquarel H. Tol, 1972. Slag bij
Schooneveld, 12-14 juni 1673
Aquarel J. Uchtmann, 1964.
Verbindingsschool Koninklijke Marine te
Amsterdam
Aquarel J. Uchtmann, 1964. Het oude
verbindingsschool complex
Ets De haven van Hamburg
Scheepsmodel G. Molt, 1922. Korvet
Zr.Ms. Nautilus (1886-1926)
Scheepsmodel kruiser Hr.Ms. De Ruyter
(1953-1972), 1954
Geweer Beaumont M.1871 kal. 11.4mm
Geweer Beaumont M.1871 kal. 11.4mm
(incl. bajonet en poetsstok)
Geweer Beaumont M.1871 kal. 11.4mm
(incl. bajonet en poetsstok)
Dagsextant met trommelaflezing,
serienummer 13855
Lodingssextant met noniusaflezing, serie
nummer 4575
Peiltoestel / azimutcirkel met
waterpasniveau, serie nummer 15992
Pelorus, cardanisch opgehangen, nummer
G-3, jaar van aanmaak 1944
Pelorus, cardanisch opgehangen, serie
nummer 131
Vloeistofkompas C. Plath, "Armee
Kompass III"
Droogkompas met een Thomson
kompasroos
Vloeistofkompas, met keep- en
draadvizier, cardanische ophanging, serie
nummer 5
Vloeistofkompas in kompasketel, type T9-"Bollkompas"
serie nummer 5716
Octant (klein model), Duits fabrikaat,
serie nummer 2482/M 2973
Tijdmeter, cardanisch opgehangen,
serienr. 3160/41
Paralelliniaal, palmhout
Wapenschild onderzeebootjager Hr.Ms.
Friesland (D 812, 1956-1979)
Wapenschild onderzeebootjager Hr.Ms.
Limburg (D 814, 1956-1980)
110
׉	 7cassandra://Eyl3L3EUgH0HqQ09Gz4PXUHrUUeStIN0uAEDKGYo7Y8`̵ ^.N Dw׉E1J/004/045
Wapenschild onderzeebootjager Hr.Ms.
Drenthe (D 816, 1957-1980)
J/004/050
J/004/052
J/004/062
J/004/079
J/004/083
N/001/053
N/005/036.2
N/005/037.1
N/005/062
N/005/148.2
J/008/011
Wapenschild fregat Hr.Ms. Vos (F 820,
1954-1977)
Wapenschild onderzeebootjager Hr.Ms.
Utrecht (D 817, 1957-1980)
Wapenschild onderzeebootjager Hr.Ms.
Zeeland (D 809, 1955-1978)
Wapenschild fregat Hr.Ms. Fret (F 818,
1953-1984)
Wapenschild fregat Hr.Ms. Wolf (F 817,
1954-1984)
Scheepsbel opleidingsschip
onderzeebootbestrijding Hr.Ms. Zeearend
(A 892, 1940-1971)
Naambord onderzeebootjager Hr.Ms.
Zeeland (D 809, 1955-1978)
Naambord onderzeebootjager Hr.Ms.
Friesland (D 812, 1956-1979)
Plaquette onderzeebootjager Hr.Ms.
Friesland (D 812, 1956-1979)
Naambord fregat Hr.Ms. Evertsen (F 815,
1967-1989)
Oorkonde / Presidential Unit Citation,
uitgereikt aan de bemanning van Hr.Ms.
torpedobootjager Van Galen (D 803 exNOBLE,
1942-1956), wegens
verdienstelijk optreden ten aanzien van
de Republiek Korea in de periode 16 juli
1950 tot 27 juli 1953
J/005/040
J/005/102
A/003/716
J/005/171
F/010/014
A/003a/947
C/009/084
J/004/163
F/005/015
Z/001/018
J/004/183
1223 Museum Prins
Hendrik de
Zeevaarder
C/003/021
Plaquette onderzeebootjager Hr.Ms.
Zeeland (D 809 1955-1978)
Koperen gedenkplaat Johan van Galen
Gravure Jan van Galen
Naamplaat onderzeebootjager Hr.Ms.
Evertsen (D 802, 1946-1962)
Logklok voor patentlog "Walkers Cherub
Mark III", serienr. W2246
Ets J.F. Obbes en J.W. Bloem. Portret van
luitenant-amiraal Adriaan Banckert
(1620-1684)
Range-clock uit 1916, serie nr. 4
Wapenschild fregat Hr.Ms. Evertsen
(1967-1989)
Tijdmeter uit 1954, cardanisch
opgehangen, serienr. 7226
Marmeren zuil uit woonhuis commandant
Marine etablissement Amsterdam, 19e
eeuws
Wapenschild School voor
scheepsonderofficieren (SCHOOFF)
Voorlaadkanon kal.9cm ca 1850
111
׉	 7cassandra://DPHp75mlHfVzYL4WyfsdUaWizxVGBUi4UmdIIZSQL9c9`̵ ^.N Dx ^.N Dw{בCט   {u׉׉	 7cassandra://bB3fBeTvy5H_Nq9eBm50Ao81UOwen-zrIrsrx6m6wwM ` ׉	 7cassandra://91Ee3L8o0fVKJgmb0FdYSYkefWfXmSYt3v_3JKhqcd4Q2`S׉	 7cassandra://ifvo6u0sBESejXdrqMQcRMPIJoNKkdCT0VjeThze1V0`̵ ׉	 7cassandra://5bQs7wl3WlVx3FQazAR3l29-QaGm4TfspWnQI9AtdpQG͠^.N D@ט  {u׉׉	 7cassandra://Mce8I6cc5W1FSMlqrK9zRtqxUqFYCGnoBmiVSMSzYf8 CM` ׉	 7cassandra://Cv2ut00O4XtNvFwmDEDgvlxHGyO2ogp5dDAGmnDnmtQM`S׉	 7cassandra://Er-l55ZpUdH0MAlnlvJPzFdj1k2nM69MvsAYLRiDGs8`̵ ׉	 7cassandra://ap3K-sYqbu01aIsBnqM_PrLL09BZ0xrKSxW5kWYkir8HH͠^.N DAנ^.N DL ̐39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉E1255b Stichting Y 8122
1260 Gemeente Ommen
C/003/022
L/001/008
Voorlaadkanon kal.9cm ca 1850
Duplex voedingspomp afkomstig van de
havensleepboot Y 8005 (1937-1983)
N/005/141.1
J/004/121
1269 Nederlands
Stoommachinemuse
um
1271 Vries, W. de
1294 Gemeente
HoogezandSappemeer
1305
Gemeente MiddenDrenthe
1308
Stichting Ransdorp
28
1316 Muzee
Scheveningen
1317 NEMO Science
Museum
L/001/001
J/025/024
N/001/068
N/005/110.1
N/001/046
13340
1314 Flos, KTZ (TD) P.H.A. X/006
N/001/093
F/002/103
F/001/069
1318 Defensie Vaarschool J/004/183
N/003/022
A/001/043
A/001/146
A/001/150
A/003/235
A/003a/955
1319 St. Barbara
Commissie
C/007/336
C/007/337
C/007/338
C/007/339
Naambord kustmijnenveger Hr.Ms.
Ommen (M 813, 1956-1993)
Wapenschild van kustmijnenveger Hr.Ms.
Ommen (M 813, 1956-1993)
Compound stoommachine, afkomstig uit
een rivier-kanonneerboot van de Isalaklasse,
ca. 1878
Alphotplaat Marvacentrum Amsterdam
(1946-1986)
Scheepsbel kustmijnenveger Hr.Ms.
Hoogezand (M 802, 1955-1984)
Naambord kustmijnenveger Hr.Ms.
Hoogezand (M 802, 1955-1984)
Scheepsbel kustmijnenveger Hr.Ms.
Beilen (M 848, 1954-1974)
Schaafmachine 'Domburg' type D.D.80
Ets Slag bij Gibraltar 25 april 1607
Scheepsbel van Hr.Ms. mijnenjager
Scheveningen (M 855, 1984-2003)
Hoogtemeter
Afstandsmeter 2e helft 19e eeuw
Wapenschild School voor
scheepsonderofficieren (SCHOOFF)
Stuurwiel met namen van geslaagde
navigatieofficieren uit de periode 1989heden
Olieverfschilderij
J. Zoeteman. Hr.Ms.
torpedobootjager Van Galen (G 84) loopt
een hoge vaart
Olieverfschilderij H. Libuda, 1974. Fregat
Hr.Ms. Van Speijk (F802) in volle zee
Olieverfschilderij Joes Wanders.
Onderzeebootjager Hr.Ms. Holland (D808)
in volle zee
Ets De haven van Hamburg
Litho Jean Louis Volders, 1964. Skyline
Willemstad Curacao N.A.
Granaathuls met namen Artillerie
officieren 2001-2008
Granaathuls met namen
Luchtverdedigings officieren met
aantekening artillerie 1978 - 2000
Granaathuls met namen Officieren van
Artillerie 1949-1976
Granaathuls met namen Officieren
vuurleider 1947-1962
112
׉	 7cassandra://ifvo6u0sBESejXdrqMQcRMPIJoNKkdCT0VjeThze1V0`̵ ^.N Dx׉EN/001/053
Scheepsbel opleidingsschip
onderzeebootbestrijding Hr.Ms. Zeearend
(A 892, 1940-1971)
X/016-01
X/016-02
1320 Scheepvaartmuseu
m Amsterdam
F/002/082
F/002/083
F/002/084
F/002/085
F/002/086
F/002/087
F/002/088
F/002/089
F/002/090
F/002/091
F/002/092
F/002/093
F/002/094
F/002/095
F/002/096
F/002/097
F/002/098
F/002/099-1
F/002/099-2
F/002/099-3
F/003/126
F/003/127
F/003/128
F/003/129
F/003/130
F/003/131
F/003/132
Reproductie saluutkanon 70mm anno
1789 no. 2
Reproductie saluutkanon 70mm anno
1789 no. 6
Kunstmatige kwikhorizon, 3e kwart 19e
eeuw
Kunstmatige glashorizon met waterpas,
circa 1840
Reflectiecirkel Pistor & Martins, circa
1865. Nr. 438
Reflectiecirkel H.P. Gambey, 1e helft 19e
eeuw. No. 98
Quintant George Whitbread, circa 1865
Zakquintant J. Roosenboom, 1822-1836
Reflectiecirkel en een altimeter, circa
1860
Dipleidoskoop E.J. Dent, circa 1847
Reflectiecirkel H. Hughes, circa 1880
Jakobsstaf Johannes van Keulen, 1778
Daviskwadrant no. 55, 1803
Octant G. Adams, circa 1760
Octant J.M. Kleman & Zoon, circa 1815
Octant J.M. Kleman & Zoon, circa 18461852
Octant
Wed. G. Hulst van Keulen, na 1801
Quintant met slingerhorizon, G. Whitbread
1825-1850
Prismasextant Pistor & Martins, circa
1860
Quintant met gyroscopische horizon, A.
Démirel circa 1890
Kunstmatige gyroscopische horizon, A.
Démirel circa 1890
Instrument behorende bij de kunstmatige
gyroscopische horizon, A. Démirel circa
1890
Standaardkompas H. Barrow & Co., circa
1850
Nachthuis van standaardkompas H.
Barrow & Co., circa 1850
Kompasroos van standaardkompas H.
Barrow & Co., circa 1850
Kompasroos van standaardkompas H.
Barrow & Co., circa 1850
Keep en draad vizier peiltoestel
behorende bij standaard kompas Henry
Barrow & Co, circa 1850
Nachthuiskompas J. White, circa 1880
Peiltoestel J. White, 1875-1890
113
׉	 7cassandra://Er-l55ZpUdH0MAlnlvJPzFdj1k2nM69MvsAYLRiDGs8`̵ ^.N Dx^.N Dx{בCט   {u׉׉	 7cassandra://tAFP2Gktq7ern24Q2TZPlq11B8Z2sNvw8XeCoMVs144  ` ׉	 7cassandra://Uq1rqi7vEmXRz4Bsm5uByxm_YCLOAyGxzZJdseI7CKMI `S׉	 7cassandra://1zEYuqSU8pG8VG8MgJcoLfYkJh55O9AYwh3fJNoTG_0`̵ ׉	 7cassandra://xifE0V96b9hs1epQ8X74533BP0RAQuSZbH8rrsKT-U4Bu(͠^.N DMט  {u׉׉	 7cassandra://siWOSXV1qhMzpB4pkb83Nm_eB5Bes-X3uJbyQVx4h6U c` ׉	 7cassandra://OP911IlzVlm9owRrgKnhtKmsVTKmbiVPGTKTbJR91isL`S׉	 7cassandra://EG99noswZT42ZAp_GfX15aIlsxPjDuGCdy6lQpIHAUY`̵ ׉	 7cassandra://7XZpPe2nfllPtqeK0j0i5mSJU-LG7nIV1FeBCfJEk8kI#,͠^.N DNנ^.N DT Za49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N DS c!49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N DR *49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N DQ 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N DP .9ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉EF/003/133
Paalkompas D. MacGregor & Co. , circa
1880
F/003/134
F/003/135
F/003/136
F/003/137
F/003/138
F/003/139
F/003/140
F/003/141
F/003/142
F/003/143
F/003/144
F/003/145
F/003/146
F/003/147
F/003/148
F/003/149
F/005/100
F/005/101
F/025/048
F/025/049
F/003/150
F/003/151
F/003/152
F/003/153
F/003/154
F/003/155
F/003/156
F/003/157
F/003/158
Kompas verificateur D. MacGregor, 2e
helft 19e eeuw
Controlekompas H. & F. Müller, circa 1880
Intensiteitsmultiplicator H. & F. Müller,
1881
Deviatiekompas W. Heath, 1854
Kompas met intensiteitsmultiplicator C.
Knudsen , 1894
Patent-dromoskoop H. & F. Müller, circa
1880
Controlekompas G. Holm, circa 1860
Kompas met nachthuis J. White, circa
1877
Azimutkompas G.W. Peter & Zoon, circa
1850
Schuivende kompasroos Willem
Boosman, circa 1870
Vloeistofkompas in nachthuis H. & F.
Müller, circa 1898
Keep- en draadvizier peiltoestel H. & F.
Müller, circa 1898
Deflector in nachthuis H. & F. Müller,
circa 1898
Magnetische balans
Dromoskoop door H. & F. Muller, Triest,
1883
Vloeistofkompas in nachthuis H. & F.
Müller, circa 1890
Tijdmeter nummer 40 - F. Berthoud, 1788
Tijdmeter nummer 418, J.R. Arnold, circa
1815
Aardglobe John & William Newton, 1818
(met aanvullingen uit 1823)
Hemelglobe John & William Newton, 1818
Schuivende kompasroos J.M. Kleman &
Zoon, circa 1810
Schuivende kompasroos W. Boosman,
circa 1870
Schuivende kompasroos W. Boosman,
circa 1870
Schuivende kompasroos W. Boosman,
circa 1870
Kompasroos W. Boosman, circa 1870
Vloeistofkompasroos W. Boosman, circa
1900
Schuivende kompasroos A. van Emden,
1840-1860
Kompasroos W. Boosman, circa 1870
Sloepspeilkompas mogelijk door C.
Leydekkers, 1847
114
׉	 7cassandra://1zEYuqSU8pG8VG8MgJcoLfYkJh55O9AYwh3fJNoTG_0`̵ ^.N Dx׉E^F/002/100
Cardanisch opgehangen pelorus H.
Olland, circa 1878
F/003/159
H/025/159
Dochterkompas (repeater) van Sperry
Gyropscope Company Inc
Ministriële machtiging tot aankoop van
een astronomische pendule nr. 46 bij de
firma A. Höhwu te Amsterdam, 2 april
1875
H/025/160
Ministriële machtiging tot aankoop van
een astronomische pendule nr. 40 bij de
firma A. Höhwu te Amsterdam, 14 april
1875
F/005/102
F/005/103
F/005/104
F/005/105
F/005/106
F/005/012
G/004/007
1321 Defensieattaché
A/002/111.40
A/001/445
K/003/001
K/004/003
B/012/016
1322 Museum Boerhaave F/005/107
F/005/108
F/005/109
F/005/110
F/003/161
F/001/076
1323 Zeekadetkorps Den
Helder
J/004/089
N/001/003
N/010/004
N/010/005
1324 Reesink, P.F.M.
F/005/067
Tijdmeter C. Schmidt, 1868. Nummer 323
Waarnemingshorloge, voorheen tijdmeter
A. Hohwü, 1860. Nummer 238
Tijdmeter J.A. Seckel, 1881. Nummer 331
Tijdmeter C. Schmidt, 1872. Nummer 338
Tijdmeter A. de Casseres, 1881. Nummer
595
Astronomische pendule nr. 27 van A.
Höhwu, 1875
Codeermachine Enigma G 216
Aquarel Koos Hoogendijk, 1982. De Royal
Charles en de Zeven Provinciën na de
wending op 11 juni 1666
Schilderij J.C.A. Goedhart. Hr.Ms
onderzeebootjager Drenthe (1957-1981)
vertrekt uit Gibraltar
Complete zilvercassette van
onderzeebootjager Hr.Ms. Amsterdam
(1958-1980) in bestekkist
Verchroomde tafelgong
onderzeebootjager Hr.Ms. Limburg (19561980),
1956
Model bronzen voorlaadkanon op houten
rolpaard
Chronometerkist
Chronometer Robert Molyneux
Chronometer H. Cranenburg
Zakchronometer in kist
Kompas W. Heath in kist
Zeekijker Spencer, Browning & Rust, 2e
helft 18e eeuw
Wapenschild Hr.Ms.
ondiepwatermijnenveger Lacomblé (M
870, 1960-1982)
Scheepsbel Hr.Ms. kustmijnenveger
VENLO (M 817, 1956-1990)
Landingsvaartuig L9515 (1963-1993)
Motorsloep / commandantssloep Jonge
Prins II
Chronometer middelbare tijd, cardanisch
opgehangen, serienr. 7187
115
׉	 7cassandra://EG99noswZT42ZAp_GfX15aIlsxPjDuGCdy6lQpIHAUY`̵ ^.N Dx^.N Dx{בCט   {u׉׉	 7cassandra://H7Tn6F-AoeDqunQ1xSRTDJN3oSSP-aLNonrXJDeZmbU |` ׉	 7cassandra://Xez5QMZChzRNt48fgrePdbrKnr7L4V3BQKVsJlsgBCgR`S׉	 7cassandra://RzV8QfMXFaUhqptj3hsh9ksTNaOwfG_2ymTe_KqWTPA1`̵ ׉	 7cassandra://xzBEgnTiqUb6naDlduKoUyHL1E9nIwp0ZTtTlonw7dQF
͠^.N DUט  {u׉׉	 7cassandra://XrpsJqfHVlzVDoLk7K2jNVFCpyOIOOuxMc_NfURJ_n4 ` ׉	 7cassandra://-3jnqiYzrQmK70hyBcKsBZ4BSBS07Ti41l7ETcAVt1UR`S׉	 7cassandra://8LT7tHMETvgPU-cVJVTP-RzcFC3VTE7X9JOopGVAu2g`̵ ׉	 7cassandra://HARn-NnjtMjozS3l8QbI1RxFlWbBp1WN1j_57RIGibcHP͠^.N DVנ^.N Dj ߁49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N Di 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N Dh u49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N Dg 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N Df F39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N De /r9ׁHhttp://Hr.Ms.DoׁׁЈנ^.N Dd 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N Dc ̦39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N Db |39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉E1325 Karel Doorman
Fonds
1326 Stichting Promotie
Maritieme Tradities
1327 Nederlandse
Defensie Academie
N/001/129
Scheepsbel, aangeboden door de
Gemeente Vlissingen aan Hr.Ms.
torpedobootjager De Ruyter, 1928
N/001/132
B/003/002
KIM/0319MK
B/003/062
1328 Traditiekamer
Marine
Luchtvaartdienst
C/001/539
C/001/542
E/001/419
E/001/420
E/001/421
H/002/114
1331 Marinebrandweer
Nieuwe Haven
B/003/334
B/004/052
1332 Museum Bronbeek
N/001/004
C/002/014
C/003/081
C/003/129
C/012/010
C/012/031
1333 Plaatsvervangend
Commandant der
Strijdkrachten
A/003b/050
A/003b/051
A/003b/188
Scheepsbel ondiepwatermijnenveger Hr.
Ms. Mahu,
M880 (1960-1975))
Model Hr.Ms. bevoorradingsschip
Poolster (A 835), 1964-1994.
Scheepsmodel kruiser Hr.Ms. De Zeven
Provincien (C 802) 1953 - 1975
Scheepsmodel kruiser Hr.Ms. De Zeven
Provinciën (C 802) voor de verbouwing in
1964
Ponjaard van schout-bij-nacht D. Vreede
(1883-1955)
Sabel luitenant ter zee, van SBN D.
Vreede (1883-1955)
Spang onderscheidingen van schout-bijnacht
D. Vreede (1883-1955)
Spang miniatuur onderscheidingen van
schout-bij-nacht D. Vreede (1883-1955)
Spang batons van schout-bij-nacht D.
Vreede (1883-1955)
Rekening-courantboekje van Dirk Vreede
(1883-1955)
Scheepsmodel kustmijnenveger Hr.Ms.
Ommen (M 813)
Opengewerkt scheepsmodel driecilinder
onderzeeboot Hr.Ms. Dolfijn (S808, 19601985)
Scheepsbel
U.S.N.
Grendelgeweer Lee Enfield kal. 22mm
long rifle
Onderzeebootkanon kal.8.8cm no.3
Wilton-Feijenoord-Bofors KMno. 14, 1939
Achterlaad kanon kal. 3,7cm wapenno. X6
455 141, 1888
Pistoolmitrailleur Schmeisser MP28
kal.9mm no.14664
Pistoolmitrailleur Thompson M1928A1
kal. 11.4mm (.45") no.S-104044
Gelimiteerde druk Paul Kerrebijn, 2002.
Mijnenjager Hr.Ms. Urk (M861, 1986) met
PAP
Gelimiteerde druk Paul Kerrebijn, 2002.
NH90 helicopter en M-fregat
Litho Paul Kerrebijn,
'Luchtverdedigingsfregat Hr.Ms. Witte de
With en luchtverdedigings- en
commandofregat Hr.Ms. De Zeven
Provinciën'
1335 Zeekadetkorps
Hellevoetsluis
N/005/115.1
Naambord ondiepwatermijnenveger
Hr.Ms. Van Moppes (M 873, 1960-1985)
116
׉	 7cassandra://RzV8QfMXFaUhqptj3hsh9ksTNaOwfG_2ymTe_KqWTPA1`̵ ^.N Dx׉E1337 Stichting Maritiem
Erfgoed Vlissingen
N/005/035.1
N/005/132.1
N/005/132.2
N/001/142
G/006/116
G/006/117
G/006/118
G/006/119
G/006/120
1338 Gemeente
Dongeradeel
1339 Stichting
Zeekadetkorps
Lemmer
G/006/121
G/005/006
N/001/060
N/005/143.1
N/005/143.2
1340 Provincie Groningen N/001/146
1341 Stichting de Burcht
Wedde
1342 Koninklijke Marine
Jacht Club
1343 Noordelijk
Scheepvaartmuseu
m
1344 Luchtvaart- en &
Oorlogsmuseum
Texel
1345 ROC Kop van NoordHolland
C/003/139
C/003/142
J/004/166
A/001/101
O/005/014
F/003/037
F/003/038
F/004/004
N/003/010
N/002/033
1346
Stichting
Zeekadetkorps
Gouda
N/001/087
N/005/130-1
N/005/130-2
Naambord oceaanmijnenveger Hr.Ms.
Onverschrokken (M 886, 1954-1987)
Naambord torpedowerkschip Hr.Ms.
Mercuur (A 856, 1973-1987 exOnverschrokken)
Naambord
torpedowerkschip Hr.Ms.
Mercuur (A 856, 1973-1987 exOnverschrokken)
Scheepsbel
mijnenjager Hr. Ms. Haarlem,
M853 (1984-2011)
Radio zender 691 serie nr. 2463
Radio ontvanger 691 serie nr. 1347
Radio ontvanger 691 MF/HF
B40 ontvanger Murphy Radio, 1961 - serie
nr. 627
B40 ontvanger Murphy Radio, ca. 1961serie
nr. 2277
Racal / Ontvanger RA 17L, 1965
Siemens telexmachine 100/Z nr. 2186/1
Scheepsbel kustmijnerveger
Hr.Ms.Dokkum (M 801, 1955-1983)
Naambord van duikvaartuig Hr.Ms.
Roermond (1955-1987)
Naambord van duikvaartuig Hr.Ms.
Roermond (1955-1987)
Scheepsbel fregat Hr. Ms. Kortenaer
(1978-1997)
Engels gietijzeren voorlaadkanon
Frans gietijzeren voorlaadkanon
Wapenschild Rijkswapen
Olieverfschilderij J.W. Heyting. Fregat
Groningen in de Vierdaagse Zeeslag, 1666
Gasturbine straalmotor Rolls Royce uit
een Gloster Meteor T-7 overgangstrainer
(1959-1961)
Standaardkompas Observator
The Sperry Gyroscope Company Moedergyrokompas,
nr. L6749
Plotbord radar
Houten stuurwiel
Machinekamertelegraaf Gebr. Kwant
Sneek
Scheepsbel patrouillevaartuig Hr.Ms.
Freyr (P 804, 1954-1986)
Naambord patrouillevaartuig Hr.Ms. Freyr
(P 804, 1954-1986)
Naambord patrouillevaartuig Hr.Ms. Freyr
(P 804, 1954-1986)
117
׉	 7cassandra://8LT7tHMETvgPU-cVJVTP-RzcFC3VTE7X9JOopGVAu2g`̵ ^.N Dx^.N Dx{בCט   {u׉׉	 7cassandra://RVBWkNnKeda8Q7ZIMpIDFwVpsDKcSFJdE6r4LNEzfB8 m` ׉	 7cassandra://R8hbcLewFjDzTlhq1QE_WtkNkBOW-zaKSU2vpSnyyMoM`S׉	 7cassandra://jC_zSbnI2c9k3SuLUQncMl62P6AljsdvbATen8Wuo6MI`̵ ׉	 7cassandra://dpI8WQClJc-_bei64WFfwFBJMvCAzh9dfjHqlGnjmsUJ͠^.N Dlט  {u׉׉	 7cassandra://gx7wrVRYk_XEEQSxyv-OcGBpEbrbEDO9dYBmlJZ-FXo 5` ׉	 7cassandra://1a3nCzL1DdRwhnLyp1nvDAJ1kc0p0BJkH3q0D8JxfrUP`S׉	 7cassandra://PKFI1jBpSkgQR5TB5iGVn9eTJ7gjfVd5z7ewoZfJDxo`̵ ׉	 7cassandra://VI8b1l987ptvuO8JV-ncjrHyDQyqbxobz7FJ29mpAwEJu͠^.N Doנ^.N D Zu49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D 549ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D u49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D _39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D~ 539ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D} 
39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D| 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D{ u29ׁHhttp://Zr.MsׁׁЈנ^.N Dz 29ׁHhttp://Zr.MsׁׁЈ׉E)1347 Stichting Beheer
Naaldwijk - Prins
Willem
Zeeverkenners
1348 Nationaal
Reddingmuseum
Dorus Rijkers
N/001/098
Scheepsbel kustmijnenveger Hr.Ms.
Naaldwijk (1955-1994)
F/002/005
F/002/064
F/002/068
F/003/083
F/006/026
MEOB000158
MEOB000203
MEOB000286
MEOB000297
MEOB000547
MEOB000561
MEOB002569
MEOB002570
MEOB002571
MEOB002572
MEOB002573
MEOB000170
MEOB000319
1349 Gemeente Goes
J/004/105
N/001/011
1350 Marinebedrijf Sport
en
Ontspanningsvereni
ging (MBSOV)
1351 Zeekadetkorps
Alkmaar
B/003/411
Dag- en nachtsextant, C.Plath, nummer
14837
Thomson peiltoestel, no. 2782
Peiltoestel, Pelorus, no. 49113
Vloeistofkompas Observator no. 19041,
met cardanische ophanging
Hoekmeter Cavernier-Gravet
Chinees magnetisch kompas
Dagsextant dag Th. Wegener, Berlin circa
1900. Serienr. 1837
Logplankje
Logrol zonder loglijn
Tijdmeter Thomas Mercer, 1945, serienr.
15987
Uitschuifbare waarnemingskijker, serienr.
52510
Magnetisch kompas Henry Brown & Son,
PATT.0183 serienr. 23136
Patentlog: logklok (Observator), vliegwiel
en logvin
Tijdmeter Hamilton, serienr. 275-1943
Rolliniaal messing
Messing parallelliniaal
Prismakijker Barr & Stroud, serienr.
82384
Magnetisch kompas met droge roos, W.
Boosman Amsterdam
Wapenschild van mijnenveger Hr.Ms.
Goes (M 819, 1956-1973)
Scheepsbel van mijnenveger Hr.Ms. Goes
(M 819, 1956-1973)
Scheepsmodel patrouillevaartuig Hr.Ms.
Hadda (1955-1990)
B/016/008
J/004/124
N/001/114
N/005/154.1
N/005/154.2
1352 Permanente
Militaire
A/025/044
Maquette Roel Boven Oude Rijkswerf met
kielkade
Wapenschild patrouillevaartuig Hr.Ms.
Bulgia (P 803, 1954-1995)
Scheepsbel Hr.Ms. patrouillevaartuig
Bulgia (P 803, 1954-1995)
Naambord Hr.Ms. patrouillevaartuig
BULGIA (P 803, 1954-1995)
Naambord Hr.Ms. patrouillevaartuig
BULGIA (P 803, 1954-1995)
Giclee Jan de Quelery, 2009. De Slag op de
Medway, Chatham 1667
118
׉	 7cassandra://jC_zSbnI2c9k3SuLUQncMl62P6AljsdvbATen8Wuo6MI`̵ ^.N Dx׉EVertegenwoordiging
NAVO
1353 Gemeente
Amsterdam
Z/001/149
N/025/118
F/025/031
F/025/032-1
F/025/032-2
Z/001/150
Q/002/896
B/012/034
1354 Scouting Korendijk
Suanablakegroep
J/004/094
N/001/083
N/005/129-1
N/005/129-2
1355 Provincie Friesland
1356 Stichting Stelling
Den Helder
N/001/084
C/003/040
C/003/060
1357 Groningen, Zr.Ms.
1358 Stichting GGZ
Noord-Holland
Noord
1359 Friesland, Zr.Ms.
1360 Zee- en
Havenmuseum
IJmuiden
1361 Stichting Droogdok
Jan Blanken
N/001/012
N/025/088
N/001/027
F/005/020
F/006/008
F/013/002
D/002/124
D/011/091
D/003/101
D/001/180
D/007/003
Bord Rijkswerf Willemsoord voor
overwerkkaarten
Planningsbord
Bathythermograaf
Bathythermograaf
Bathythermograaf
Testhoofd voor het meten van
luchtdichtheid
Gietmal Rijkswerf Willemsoord
Instructiemodel stuurboord scheerbord /
vlieger van een mijnenveger met drijver
Wapenschild torpedoinschietvaartuig
Hr.Ms. Van Bochove (A 923, 1962-1986)
Scheepsbel torpedoinschietvaartuig
Hr.Ms. Van Bochove (1962-1986)
Naambord torpedoinschietvaartuig
Hr.Ms. Van Bochove (1962-1986)
Naambord torpedoinschietvaartuig
Hr.Ms. Van Bochove (1962-1986)
Scheepsbel fregat Hr.Ms. Tjerk Hiddes (F
804, 1967-1986)
Semi-automatisch kanon 10.5cm no.5.
KM 22, 402-54-11 in opstelling no. KM 22
402-54-01
Kanon KRUPP 5cm no.2 KM 1 op pivot,
jaar van aanmaak 1902 wapenno.15856
Scheepsbel onderzeebootjager Hr.Ms.
Groningen (D 813, 1956-1981)
Brughuis van het duikvaartuig Hr.Ms.
Argus (1938-1988)
Scheepsbel Hr.Ms. onderzeebootjager
Friesland (D 812, 1956-1979)
Chronometer Hamilton Watch Co.,1941 -
serienr. N 6703
Messing paralelliniaal in houten kistje
Noorse misthoorn type "Hansen"
Groot uniformjas, laken, Luitenant ter Zee
1e klasse, jaar van aanmaak 1924
Een paar gouden epauletten, groot
uniform subalterne officier
Lakense pantalon, donkerblauw met
gouden bies (groot uniform officier
Koninklijke Marine)
Steek subalterne officier Koninklijke
Marine, jaar van aanmaak 1945
Sabelkoppel officier Koninklijke Marine,
oud model
119
׉	 7cassandra://PKFI1jBpSkgQR5TB5iGVn9eTJ7gjfVd5z7ewoZfJDxo`̵ ^.N Dx^.N Dx{בCט   {u׉׉	 7cassandra://kromoQNCLR8hAg0y_8Ar0tqkJBtc4UlxU6z_lRtOv3E E` ׉	 7cassandra://Xa6UxTWOLKTwFKs9U8EnQgjL8ZTlXLTflW8CiNzMBpwPg`S׉	 7cassandra://JRZYgY5LZ7zPO8FbCAuf7c9-7NRiJ9a3HhlloYWNU3I`̵ ׉	 7cassandra://PfObnnNz2x6E9DfGyaxPK9bZ-Losvgpej56bXAbRLWUG;	͠^.N Dט  {u׉׉	 7cassandra://Rhksu1lT24kIUbcEIv9XSBlvNBYMpLiOe_tEYN9LrLA ` ׉	 7cassandra://Ql31JUiSmBP4VNrcR1d0HXENbjMFiS91U5DaNiav8hsR`S׉	 7cassandra://JGZhe20AsisrgcUZPntnMKup7tG0mdAdooZFYk1S4kgN`̵ ׉	 7cassandra://zTge8_8QQyqcseejpP0Opla286cGQQM6SOshRV7PYeQG͠^.N Dנ^.N D Z#49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D d39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D r:39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D e39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D ;39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D Ё49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D ̏39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉EC/001/414
Sabel luitenant ter zee M.1882, compleet
met sabelkwast voor subalterne officier
1362 Watersportverenigin
g 'Admiraal van
Kinsbergen'
1363 Natuurmonumenten
Beheereenheid
Noord Holland
Noord
1364 Zeeland, Zr.Ms.
1365 De Ruyter, Zr.Ms.
1366 Museum Militaire
Traditie
N/005/153
C/003/137
Naambord fregat Hr.Ms. Van Kinsbergen
(1980-1994)
Gietijzeren voorlaadkanon,18 ponder (?),
jaar van aanmaak 1809, nr. 155
C/003/138
N/001/041
B/007/024
A/001/310
N/001/106
1367 Historische
Collectie
Verbindingsdienst
G/004/011
1368 Defensie Duikschool A/001/174
Gietijzeren voorlaadkanon, 18 ponder (?),
jaar van aanmaak 1809, nr. 157
Bronzen scheepsbel onderzeebootjager
Hr.Ms. Zeeland (D 809, 1955-1978)
Beeldje luitenant-admiraal M.A. de Ruyter
(1607-1676), 1954
Olieverfschilderij Winnifred J. Bastian,
2002. Uitreiking Vaandel Eskader, 26 april
2002
Bronzen scheepsbel mijnenveger Hr.Ms.
Drachten (1956-1993)
Codeer-decodeer apparaat KW-7D
'Orestes' serienr. 43227, ca. 1970
Olieverfschilderij W. Vaarzon Morel, 1964.
Het logementschip Medusa en
duikvaartuig Hr.Ms. Lisse te Den Oever,
1963-'64
A/001/175
A/002/089
A/002/090
B/003/105
Z/001/999
H/004/006
B/003/999
A/002/087
A/002/088
1369 Gemeente
Staphorst
1370 Stichting
Nederlandse
Kaaphoornvaarders
N/001/062
F/016/009
F/005/098
Gouache, 1984. Logementschip voor het
marine duikbedrijf Soemba, 1964-1985
Aquarel W. Vaarzon-Morel, 'Koopvaarder
Rio Primero met standaardduiker'
Aquarel, 'Duikopleidingsschip Hr.Ms.
Soemba aan de kade te Den Oever'
Scheepsmodel. Hr.Ms. kanonneerboot
Soemba (1926-1985)
Metalen Koninkrijkswapen
Meetbrief voor Zeeschepen no. 8578 t.b.v.
dubbelschroefstoomschip
Hr.Ms.Soemba, oktober 1951
Scheepsmodel Hr.Ms.
duikopleidingsschip Soemba (A 891,
1926-1985)
Aquarel W. Vaarzon-Morel. Dalende
duiker in standaardduikpak onder water
Aquarel W. Vaarzon-Morel, 'Duiker in
standaardpak onder water'
Scheepsbel kustmijnenveger/mijnenjager
Hr.Ms. Staphorst (M 828, 1957-1984)
Kwikbarometer W.C. Olland, serienummer
360
Tijdmeter Adreas Hohwü in kist, serienr.
641, type 1883
120
׉	 7cassandra://JRZYgY5LZ7zPO8FbCAuf7c9-7NRiJ9a3HhlloYWNU3I`̵ ^.N Dx	׉E1371 Gemeente Veere
1372 Gemeente
Middelburg
1373 P&O KM
N/001/067
Scheepsbel kustmijnenveger/mijnenjager
Hr.Ms. Veere (M 842, 1956-1984)
N/001/143
B/003/383
B/003/074
1374 Zeekadetkorps
Harlingen
J/004/125
N/005/155.1
N/005/155.2
N/001/115
1375 Directie Materiële
Instandhouding
1376 Marinebasis Den
Helder
C/003/101
A/001/042
B/003/012
B/003/337
1377 Van Ghent Kazerne B/007/012
C/003/118
C/003/119
1378 Personeelsverenigin
g De Autopool
1379 Squadron 860
1380 Techniekgroep
Specials
N/001/075
N/025/121-1
MEOB000200
MEOB000204
MEOB000214
MEOB000241
MEOB000417
MEOB002586
1381 Bedrijfsmuseum
Thales Hengelo
C/009/066
C/009/083
Scheepsbel mijnenjager Hr. Ms.
Middelburg, M858 (1986-2011)
Bevoorradingsschip Hr.Ms. Amsterdam (A
836)
Scheepsmodel LTZT 1 N.C. de Koning,
ondiepwatermijnenveger Hr.Ms. Van
Moppes (1960-1985)
Wapenschild kustmijnenveger Hr.Ms.
Sittard (M 830, 1956-1997)
Naambord kustmijnenveger Hr.Ms.
Sittard (M 830, 1956-1997)
Naambord kustmijnenveger Hr.Ms.
Sittard (M 830, 1956-1997)
Scheepsbel kustmijnenveger Hr.Ms.
Sittard (M 830, 1956-1977)
Voorlaadkanon 30-ponder middelbaar no.
2450, ca. 1855
Schilderij Engel J. Luidinga.
Visserskotters op volle zee
Scheepsmodel Hr.Ms. torpedoboot
Smeroe (1903-1919)
Scheepsmodel mijnenjager Hr.Ms.
Dordrecht, M852 (1983-2002)
Gipsen borstbeeld luitenant-admiraal
Willem Joseph baron van Ghent tot
Drakenburgh (1626-1672)
Gietijzeren voorlaadkanon, 30 ponder
(lang), 1811, nr. 55
Gietijzeren voorlaadkanon, 30 ponder
(lang), 1811, nr. 220
Scheepsbel Hr.Ms.
ondiepwatermijnenveger Alblas (M 868,
1960-1986)
Buitenboordmotor van een Go-fast
vaartuig
Sextant, navigatie, dag (klein model) type
Sextant serienr. 1263
Sextant, groothoek (Fergusons Lange
angle sextant) type Sextant serienr. 3636
Octant type Octant serienr. 6557
Hoekmeetinstrument type Boussole
serienr. 35431
Theodoliet Magnetisch (reisinstrument)
Declinatorium, N-Zapp type Theodoliet
Mag serienr. 6339
Hoekmeetinstrument type Boussole
serienr. 1015
Opengewerkte afstandsmeter, 3 meter
Basis afstandsmeter Nedinsco nr. 60538,
2 meter
121
׉	 7cassandra://JGZhe20AsisrgcUZPntnMKup7tG0mdAdooZFYk1S4kgN`̵ ^.N Dx
^.N Dx	{בCט   {u׉׉	 7cassandra://tFINeY6pUDnguHVE5VQCPNC3TIv2-HQWXIIa434mV3M X` ׉	 7cassandra://8qJdwHiduEIo2h9j_m2BEI4Hz3k2szxaB_5yn-8mnhML`S׉	 7cassandra://djAIEE96NLTFrJkxGihCwW_1TjgU5nbYocHkYCtTHqU`̵ ׉	 7cassandra://ZNG9Edbsdda4zjJLNZPW7gcGwtgP5gAzFIH-TKV9IM4I͠^.N Dט  {u׉׉	 7cassandra://Km3xq7E1S5zmuaEsPz-fdV1Jq0yR2HxeMQnNDhMpuYM t` ׉	 7cassandra://R-tuVg7zLrZrQVo5gOiYWPpahNLSzxz_mdKdOFku_DAP`S׉	 7cassandra://nrorQ8rd-_Hl80owzsqBBOOa6xQs8fpo19RnSxwqWRU`̵ ׉	 7cassandra://PFeJsYLWyVW34uBWMijb0PTpybwRhipgquEI5aAT0fsF
<͠^.N Dנ^.N D Qс49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D c49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D rQ49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D 89ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D 39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D #49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D Z49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D ΁39ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D %29ׁHhttp://Zr.MsׁׁЈנ^.N D 49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D ̦49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈנ^.N D {49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉E)1382 Marine
Watersportverenigin
g
1383 Vliegbasis
Leeuwarden
1384 Huis Doorn
1385 Commandant
Zeemacht
Caraïbisch Gebied
F/003/019
Magnetisch standaardkompas C. Plath,
no. 100
C/013/041
C/004/002
B/001/045
B/003/333
A/003/351
A/003/761
F/005/021
F/005/057
C/025/084
A/004/113
A/005/139
F/012/126
J/005/003
C/025/063
C/025/059
C/025/020
F/012/101
F/012/102
J/004/100
N/005/126.1
K/008/012
K/008/020
K/008/052
A/003/079
1386 Maritiem Museum
Curaçao
A/007/143
A/007/089
B/003/058
Mitrailleur Hispano Suiza kal.20mm -
wapenno. A 9513, 1942
Britse contactmijn
Model zeilfregat van 46 stukken, begin
19e eeuw
Scheepsmodel multipurpose fregat
Hr.Ms. Van Speijk (F 828, 1991-)
Ets Jan Willem Bloem. Luitenantadmiraal
Tjerk Hiddesz de Vries (16221666)
Ets
Joan Francois Obbes en Jan Willem
Bloem, 1936. Luitenant-admiraal Maarten
Harpertsz Tromp (1598-1653)
Tijdmeter Hamilton serienr. 824 in houten
kistje, 1941
Waarnemingshorloge nr. 124324
Justeerkijker Ross & Ottway, no. 1 type
AP 2020 serienummer 52654
Twee foto's Schottegat te Willemstad,
Curaçao
Affiche Deutsches U-boot beschiesst
Ölraffinerien auf der Insel Aruba, 16
februari 1942
Koperen petroleum-navigatielicht
bakboord nr. 67845
Koperen gedenkplaat Graaf Johan
Maurits van Nassau (1604-1679)
Koperen kruitkist
Koperen kruitkist
Koperen kruitkist
Koperen petroleum-navigatielicht
stuurboord, no. 67845
Koperen petroleum-toplicht, no. 60011
Rijkswapen
Naambord Hr.Ms. sleepboot Wamandai
(1962-1985)
Delfts blauw herinneringsbord
Hoofdpoort Rijkswerf Willemsoord, Den
Helder
Delfts blauw herinneringsbord
Havengezicht
Delfts blauw herinneringsbord Naaldwijk
Litho G.W.L. Voorduyn. De haveningang
van Willemstad, Curacao
Zeekaart St. Annabaai, Curaçao
Zeekaart St. Annabaai, Curaçao
Scheepsmodel vliegkampschip Hr.Ms.
Karel Doorman (R 81), na de verbouwing in
1956-1958.
122
׉	 7cassandra://djAIEE96NLTFrJkxGihCwW_1TjgU5nbYocHkYCtTHqU`̵ ^.N Dx׉EB/003/018
Papieren scheepsmodel fregat Hr.Ms. Van
Speijk (F 805, 1953-1960).
A/001/297
A/001/247
A/001/202
A/002/037
1387 Gemeente
Maassluis
1388 Marinekazerne
Erfprins
N/001/144
B/003/357
N/001/032
N/005/053
C/003/052
B/003/098
A/001/154
A/002/117
A/003/770
A/003/839
C/003/023
C/003/024
B/003/121
J/004/003
1389 Prestige Mountain
B.V.
1390 Oorlogsgravensticht
ing
C/003/100
N/001/128
Olieverfschilderij H. Reekers. Hr.Ms.
pantserdekschip Holland in een typhoon
bij Japan, 1912
Olieverfschilderij . Hr.Ms. kanonneerboot
Johan Maurits van Nassau (1933-1940)
Olieverfschilderij Durk Monsma, 1987.
Zr.Ms. schroefstoomschip der 4e klasse
Bonaire (1877-1902)
Gouache C. v.d. Ven. U.S.S. Erie wordt
door een Duitse U-boot getorpedeerd voor
de haven van Willemstad
Scheepsbel mijnenjager Hr. Ms.
Maassluis, M856 (1984-2011)
Scheepsmodel luchtverdedigingsfregat
Hr.Ms. Witte de With, naamsein F 813
(1986-2006)
Scheepsbel Hr.Ms. kruiser De Ruyter (C
801, 1953-1972)
Bronzen valreepbord Hr.Ms.
onderzeebootjager Gelderland (D 811,
1955-1973)
Joystick stuurinrichting Boffin voor 40mm
snelvuurkanon, AB 1417 - 5503 BET 5529
Scheepsmodel kruiser Hr.Ms. De Ruyter
(C 801) 1953-1972
Schilderij H. Libuda, 1971. Kruiser Hr.Ms.
De Zeven Provinciën (C 802)
Aquarel W. Schoonhoven, 1970. 'Hr.Ms.
mijnenveger Roermond (M 806)'
Pent Zeilschip ca. 1860
Tekening Joes Wanders. "Beeldspraak",
karikatuur op de verkoop van fregatten
van de Koninklijke marine
Voorlaadkanon 6 ponder, ca. 1850
Voorlaadkanon 6 ponder, ca. 1850
Scheepsmodel Dubbelman.
Bevoorradingsschip Hr.Ms. Zuiderkruis (A
832 / 1975- 2012)
Ontwerp wapenschild Artillerie-school
der Koninklijke marine (1948-1972)
Voorlaadkanon 30-ponder middelbaar no.
2440, 1855
Scheepsbel, aangeboden door de
Koninklijke Nederlandsche Vereeniging
Onze Vloot aan Hr.Ms. kruiser Java (19251942),
naar aanleiding van de
indienststelling van dit schip op 9 mei
1925
1391 Zeekadetkorps
Delfzijl
J/004/126
N/005/156.1
Wapenschild Hr.Ms. kustmijnenveger
Naarden (M 823, 1956-1997)
Naambord Hr.Ms. kustmijnenveger
Naarden (M 823, 1956-1997)
123
׉	 7cassandra://nrorQ8rd-_Hl80owzsqBBOOa6xQs8fpo19RnSxwqWRU`̵ ^.N Dx^.N Dx{בCט   {u׉׉	 7cassandra://xjugdMisvTAwzjvhC0KEG4o33rCbVaJ4BnYX3p18q9k f` ׉	 7cassandra://MBvBPiraveuEcXmZ69x1sF5T1aoJMePb4OJN34uNbAcM`S׉	 7cassandra://HsQJVp2eRy3NkJDPK9gpDn5_0CgjajjNhoczqJoongAC`̵ ׉	 7cassandra://k1WZHTpsLCfiTYYuJEFPioGnv1CiMD0YFuwxX7ZoRfEC
͠^.N Dט  {u׉׉	 7cassandra://VhSYvjWj9ZDG9Fx2z1Tb-_izA3iHwwN9WHhsOPrEvM8 r` ׉	 7cassandra://DKO_HYuxHSzQTsFKzVaMcYcwWlkXRUCk6_SnuhQX3sQ(u`S׉	 7cassandra://LLj6JrqmiTBbzvLTvxrp9dhFs8EveaFZJkgT6CJGwMs`̵ ׉	 7cassandra://K0NFUcIdUrkeylOMoBMy3fZVsiHcCY-qGyPrzcsxAL83rX͠^.N Dנ^.N Dā Z<49ׁHhttp://Hr.MsׁׁЈ׉EQN/005/156.2
1392 Rotterdam, Zr.Ms.
1393 Dienst Geestelijke
Verzorging
N/001/054
N/001/119
A/003b/083
1394 Nederlands
Instituut voor
Militaire Historie
B/003/351
D/001/202
D/011/014
F/003/079
F/005/075
F/006/024
N/001/020
N/005/123
F/002/029
MEOB000487
1395 De Flux Jacht- en
Scheepsbetimmerin
g
MEOB000169
MEOB000565
1396 Gemeente Bedum N/001/045
1397 Zeekadetkorps
Moerdijk
J/004/085
N/001/077
N/005/119.1
N/005/119.2
1398 Joost
Dourleinkazerne
A/003/137
C/001/164
C/001/165
Naambord Hr.Ms. kustmijnenveger
Naarden (M 823, 1956-1997)
Bronzen scheepsbel onderzeebootjager
Hr.Ms. Rotterdam (D 818, 1957-1981)
Scheepsbel Hr.Ms. S-fregat Pieter Florisz
(1983-2001)
Zeefdruk Henk van der Vet, 1998.
Amfibisch transportschip Hr.Ms.
Rotterdam
Scheepsmodel Hr.Ms. torpedoboot Z 3
(1920-1940)
Steek subalterne officier Koninklijke
Marine
Epauletten voor ceremonieel tenue
subalterne marine-officier
Vloeistofkompas 6" no. 16781, met
cardanische ophanging
Tijdmeter middelbare tijd, cardanisch
opgehangen, serienr. 7174
Plaatspasser, no. 3201
Scheepsbel Hr.Ms. kanonneerboot Flores
(1926-1963), 1926
Naambord van torpedobootjager Hr.Ms.
Kortenaer (1945-1963)
Dagsextant met trommelaflezing,
nummer 25964
Kijker, waarnemings vergroting 20 x type
MK4 serienr. 4649
Standaardkompas W. Boosman, nr. 215
Vloeistofkompas 7,5" serienr. 214
Scheepsbel kustmijnenveger Hr.Ms.
Bedum (M 847, 1953-1975)
Wapenschild ondiepwatermijnenveger
Hr.Ms. Van Versendaal (M 877, 19621986)
Scheepsbel
ondiepwatermijnenveger
Hr.Ms. Van Versendaal (M 877, 19621986)
Naambord
ondiepwatermijnenveger
Hr.Ms. Van Versendaal (M 877, 19621986)
Naambord
ondiepwatermijneveger Hr.Ms.
Van Versendaal (M 877, 1962-1986)
Litho J. Hoynck van Papendrecht. 5e
Halve brigade infanterie en 1e bataljon
jagers, 1799
Bajonet voor het Beaumont-geweer
M.1872 no. C 812/4812
Bajonet voor het Beaumont-geweer
M.1872 no. 5573
124
׉	 7cassandra://HsQJVp2eRy3NkJDPK9gpDn5_0CgjajjNhoczqJoongAC`̵ ^.N Dx׉EgC/001/166
Bajonet voor het Beaumont-geweer
M.1872 no. 1395
C/001/167
C/003/075
C/003/076
C/003/074
1399 Hoofddirectie Beleid A/025/045
1400 Ministerie van
Defensie
1401 Marinekazerne
Amsterdam
1402 Provincie NoordBrabant
X/004
MEOB000136
MEOB000564
J/005/039
N/001/013
N/025/021
Bajonet
voor het Beaumont-geweer
M.1872 no. 1980
Gietijzeren voorlaadkanon jaar van
aanmaak 1807 kal. 17cm, no. 80 / nr. 993
Gietijzeren voorlaadkanon jaar van
aanmaak 1811 kal. 17cm, no. 57 / nr. 329
Gietijzeren voorlaadkanon jaar van
aanmaak 1810 kal. 17cm op houten
rolpaard, no. 102
Giclee Jan de Quelery, 2010. De
Vierdaagse Zeeslag 1666
Ets Michiel de Ruyter
Stuurkompas W. Boosman, serienr. 218
Vloeistofkompas 7" serienr. 190
Alphot herdenkingsplaat
"Oorlogsschepen voerende de naam
Noord Brabant"
Scheepsbel Hr.Ms. onderzeebootjager
Noord Brabant (D 810, 1955-1974)
Allemanseind
125
׉	 7cassandra://LLj6JrqmiTBbzvLTvxrp9dhFs8EveaFZJkgT6CJGwMs`̵ ^.N Dx^.N Dx{בCט   {u׉׉	 7cassandra://2SrMDsWcMfsF7BobkGXiEP6fhu8u-vILmcWoJTo0YIU 0l` ׉	 7cassandra://imJH8ZQwLyJj-bUzzDrfHxCR7khIKyJ2dWZk_s8lXw0K`S׉	 7cassandra://OjkxCs3LB3nUowR3J7BENQU4Qt9OKrizKL28LU-_x-Y`̵ ׉	 7cassandra://yVrkGwNsDs7BatxVsoSSKyytFE9dyIM9eqxcv4PA4aQk͠^.N Dט  {u׉׉	 7cassandra://oh37CXuSP4YTUtxOVvJPyEkb_EluMh9eigHBhPoN7us ` ׉	 7cassandra://nnYf4zy7DIA_fUu6DyaSTjLsxNEOUfPpUmOTJDMUVdwI``S׉	 7cassandra://3RJIAUOxB_7BW41NS4eIsDIgYNsLJwGuZAI2OnJo9o8`̵ ׉	 7cassandra://KGjJ6mPxcbAhxMJXdedZsq_RYnbXt0Z99FFipCOxIL4E ͠^.N Dȑנ^.N Dˁ /|̏9ׁHhttp://Amerika.InׁׁЈ׉E2003/UB/001 Joost
Dourleinkazerne, Den
Hoorn
2006/UB/010 Staf NLMARFOR, Den
Helder
2009/UB/018 Stafadjudant Korps
Mariniers, Den Helder
02747
04808
2009/UB/021 Oorlogsmuseum,
Overloon
2010/UB/027 Van Braam
Houckgeestkazerne,
Doorn
03464
12098
12099
01396
01875
02297
02745
02749
03688
03856
04045
04533
04536
04538
05565
05901
05902
06401
06612
09942
09943
10019
10212
11669
11670
11671
11672
07866
Geborduurd embleem Korps Mariniers
49 ingelijste foto’s
Olieverfschilderij Plaats Rust
Olieverfschilderij De 1e Mortiercompagnie
op Mount Igman, 1995
Sabel voor officieren der mariniers M1854
Ford GPW, 1/4 ton truck
Sherman-tank M4A3 (105) HVSS
tekening Personen aan een tafel
overjas Pijjekker
gravure Wilhelm Iosephus Liber Baro de
Gent
olieverf Sneeuwlandschap met mariniers.
olieverf Drevja januari 1985
lithografie Rotterdam mei 1940
tekening Collage Mariniers in actie
armband Reflecterende armband
COM-kleding Donkerblauw colbert
behorende bij tenue Contact OudMariniers
overhemd
Lichtblauw overhemd
stropdas Stropdas van het COM
rugzak Rugzak M1941
wervingsaffiche Te Land Ter Zee De
Mariniers.
wervingsaffiche Wordt Marinier! Opleiding
in Amerika.Instructie in 50 technische
vakken. Bevrijdt Indie!
bril Opvouwbare sneeuwbril
pet Winterpet
hoofddeksel Hat desert camouflage
pattern
schoenen Desert gevechtslaarzen M1992
(2e model)
armband Desert armband
plastiek Marinier op ski's
olieverf Afghan voters gather at polling
station 2005
olieverf Hearts and minds through CIMIC
project at school Mazar-e-Sharif 2005
olieverf Clearing ammunition caches by
NLD Explosive Ordnance Disposal 2005
olieverf The Blue Mosque and Ahmed
Shah Massud Mazar-e-Sharif 2005
126
׉	 7cassandra://OjkxCs3LB3nUowR3J7BENQU4Qt9OKrizKL28LU-_x-Y`̵ ^.N Dx׉E11673
11674
11677
11842
2010/UB/028 Van Ghentkazerne,
Rotterdam
02746
02784
03265
03599
03870
04545
04614
04786
04787
04792
04805
04922
05326
07200
07596
07597
07598
07599
09518
09620
09622
09623
09624
09625
09626
10335
10434
11662
11663
11900
olieverf Dutch Main Operating Base
Mazar-e-Sharif Airfield RNLMC
Afghanistan 2005
olieverf Strategic Deployment using IL-76
and in theatre air movement by C-130
Mazar-e-Sharif Airfield 2005
olieverf Vehicle Patrol Afghanistan 2005
olieverf Het opleiden van het Iraqi Civil
Defence Corps (ICDC)
olieverf Prins Bernhard als generaal der
mariniers
ets Admiraal De Ruijter
olieverf Bij de dokter
olieverf Commando-overdracht Korps
Mariniers 16 december 1995 Rotterdam
olieverf Chatham
olieverf Naarden
olieverf Slag bij de Doggersbank 1781
olieverf Landing Nieuw-Guinea
olieverf Landing te Bali
olieverf Luitenant-generaal der mariniers
H.F.J.M.A. van Frijtag Drabbe
plastiek Afdalende marinier
curiosa Bladlegger Ereboek Korps
Mariniers
wandkleed Wandkleed embleem Korps
Mariniers
tekening Generaal-majoor der mariniers
E.C. Klop
olieverf Generaal-majoor der mariniers
Lieftinck
olieverf Generaal-majoor der mariniers
Van Gijn
olieverf Generaal-majoor der mariniers
Luijk
olieverf Generaal-majoor der mariniers
Romswinckel
olieverf Senafe Patrol Eritrea
olieverf Generaal-majoor W.A.J. Prins
olieverf Generaal-majoor A.C. Lamers
olieverf Generaal-majoor C.C.
Schoenzetter
olieverf Generaal-majoor J.J.A. den Haan
olieverf Luitenant-generaal M.R. de
Bruijne
olieverf Generaal-majoor J.G.M. van Nass
Embleem Korps Mariniers
serviesgoed Korpsservies Korps Mariniers
olieverf Portret van generaal-majoor A.J.
Romijn
olieverf Portret van generaal H.G.B. van
den Breemen
afbeelding Glasraam met gedicht A
soldier's conversion
127
׉	 7cassandra://3RJIAUOxB_7BW41NS4eIsDIgYNsLJwGuZAI2OnJo9o8`̵ ^.N Dx^.N Dx{בCט   {u׉׉	 7cassandra://a87eenIjBGPbfqNLdwsZM7gSf2TWsQnr3UyQoTWyY8c Փ` ׉	 7cassandra://eP7GWZZgZvKkhg37ikcIdDFb-KvyZrTZAMOq1PDNBQkE`S׉	 7cassandra://sVjD0ldxAMhmzl7XQVP50fQlC6-PH603-hsAoIfE6NI`̵ ׉	 7cassandra://1Xfpn-JQK7ttShsXsQGdRFo7mbw-VqoW_FExWC6KqME@|`͠^.N Dט  {u׉׉	 7cassandra://hH4mWnndSIm5BpkiDB9Ob0DafMRUuceHyOuyYJCthWw Y\` ׉	 7cassandra://iZRvV4EsK7RSRnEupIMTo3RIs0ZRmB9aR-6nRRpxybE72`S׉	 7cassandra://Efszg3OXfRe7zU1lhJPZN7Usdcl_35ql3qkbnq_qjW8``̵ ׉	 7cassandra://FiRUvZMIBGNZ3Y_tdLIAPSIj-_FM_YULXojpu6QQcks<	8͠^.N D׉E14095
34070
34071
34072
34073
34074
34088
34102
34110
34111
34112
34113
34114
34115
34116
34117
34118
34119
34120
34121
34122
34123
34124
34125
34126
34127
34128
34129
34130
34131
34132
34133
34243
tekening Waar helden woonden ...
grafiek Vierdaagsche zeeslag het gevecht
op den eersten dag 11 junij 1666
grafiek Vierdaagsche zeeslag 12 13 14
junij 1666
grafiek Zeeslag van Kamperduin 11
October 1797
grafiek Zeegevecht tusschen eenige
Nederlandsche en Fransche oorlog
schepen 22 Mei 1703
vaandel Tafelvaandel commandant Van
Ghentkazerne
kanon Lantaka uit Nederlands-Indië op
rolpaard
beeld Bisjpaal uit Nederlands NieuwGuinea
kanon
Lantaka uit Nederlands-Indië op
rolpaard
kanon Lantaka uit Nederlands-Indië op
rolpaard
sabel Officierssabel United States Marine
Corps
sabel Onderofficierssabel United States
Marine Corps
dolk Kukri uit India of Nepal
dolk Dyambi dolk uit Jemen
speer Enterpiek
speer Lans uit Congo
Kris
Kris
sabel Scheepssabel Nr. 1
sabel Scheepssabel
zwaard Vier inheemse zwaarden uit
Nederlands-Indië
dolk Sykes-Fairbairn Commando Knife
3rd pattern
tegeltableau Korps Mariniers 1665-1965
10 dec.
kanon Lantaka uit Nederlands-Indië op
rolpaard
kanon Lantaka uit Nederlands-Indië op
rolpaard
kanon Draaibas van vier pond op rolpaard
trom Dieptrom
trom Dieptrom
trom Dieptrom
trom Grote trom
Jas behorende bij het galatenue van de
Tamboers en Pijpers van het Korps
Mariniers
Jas behorende bij het galatenue van het
Korps Mariniers
constructie Zal de gemeenschap leven
dan moet de mens zich geven
128
׉	 7cassandra://sVjD0ldxAMhmzl7XQVP50fQlC6-PH603-hsAoIfE6NI`̵ ^.N Dx׉E34253
34254
34255
40370
40656
40657
40658
44821
45401
65404
68353
68637
2011/UB/003 St. Collectie Militaire
Tradities, Driebergen
2011/UB/031 Commandant der
Strijdkrachten, Den
Haag
08702
108684
01377
01398
2012/UB/017 Ministerie van
Defensie, Den Haag
2012/UB/052 Haags Historisch
Museum
01400
02907
02909
02911
02824
Buste van Mr. Johan de Witt
raadpensionaris van Holland 1665
beeldhouwwerk De Zee
beeldhouwwerk Het Land
Sabel voor officieren der mariniers M1854
als John Gade-prijs uitgereikt aan A. `t
Hart in 1954
olieverf Generaal-majoor Van Breukelen
olieverf Generaal-majoor Spiekerman van
Weezelenburg
olieverf Generaal-majoor Zuiderwijk
olieverf Brigade-generaal der mariniers R.
Verkerk
digital video disc Task Force 55 rotatie 3
december 2009 - april 2010
olieverf Bombardement van Algiers 1816
ereboek Ereboek Korps Mariniers
olieverf Brigade-generaal der mariniers R.
Oppelaar
Helm M1896
Stormdolk M1917
tekening Phum Nimit, 1993
tekening Alouette-helikopter in
Cambodja, 1993
tekening Legering in Cambodja, 1993
tekening Brug bij Sisophon, 1993
tekening Svay Chek, 1993
tekening Bantey Meanrith, 1993
04595
olieverfschilderij Inspectie door prins
Hendrik van het Korps Mariniers, tijdens
de parade op het Schuttersveld te
Rotterdam, 10 december 1925.
Helm M1896
129
׉	 7cassandra://Efszg3OXfRe7zU1lhJPZN7Usdcl_35ql3qkbnq_qjW8``̵ ^.N Dx^.N Dx{בCט   {u׉׉	 7cassandra://fRfZTtfmLG1RwzlIsDMB6e6tlUm18VpaLf-ygVXelAk;` ׉	 7cassandra://WszJr5P_iFOG08rplg1itDG1xCtlP2fq0lJCHAYKGLg`S׉	 7cassandra://cFy715B-OzgsyBWJQ49VFkZEaPQAsZn7JTKizEQ5d-Q	`̵ ׉	 7cassandra://Xj9tuiVQ-4ZsF8I_EsrLtJSm9QLpdNbIW-zZYRLegxUJH͠^.N Dט  {u׉׉	 7cassandra://B2qxnBlSxqWsC-h5ZPKKKFFfUw2uQFKsgf_rIhckDXQ l`׉	 7cassandra://KyxpweqKtX2TH-sAnZMu0YBYmuYvwMcfad7lfcrsygYp`S׉	 7cassandra://edr-UMnviugzMnoYRtgLJe8l1UxTD_eSJjmtwzyMIx8,`̵ ׉	 7cassandra://_mCbu0WpanjLtYKjYhULoSiPxwu2fF7HpnUXFISY4n8 ͠^.N D׉EV2018-571 Stadsarchief Oss
MB009323 Complete uniformfiguur wachtmeester
Marechaussee
MB001265 Sabel
MB003888 Kolbak
2018-572 Stichting
Erfgoedlokaal Haren
Ons Dorp
2018-573 Historisch Museum
Den Briel
MB009323 Complete uniformfiguur wachtmeester
Marechaussee
MB001265 Sabel
MB003888 Kolbak
WH000001 Schilderij portret van Maria van Nassau
130
׉	 7cassandra://cFy715B-OzgsyBWJQ49VFkZEaPQAsZn7JTKizEQ5d-Q	`̵ ^.N Dx׉E׉	 7cassandra://edr-UMnviugzMnoYRtgLJe8l1UxTD_eSJjmtwzyMIx8,`̵ ^.N Dx^.N Dx{בCט   {u׉׉	 7cassandra://eKnlR2fsay75Y3-aGIEfag1u1MhYyoQoDtOBFEtjX6g  ` ׉	 7cassandra://16AjT1UOniMN649EUm6uAyofnKRF4sV5qkCYzZxp4UgG`S׉	 7cassandra://yK9hKtmJh02behstvkL8Fo9dXh_gFL8ARSQVxaz98PU	`̵ ׉	 7cassandra://6D78HvUguQBXDBGNh4r_wt_t2Iq9vQ8wmZ0UwqcefEk&pH͠^.N Dӑנ^.N Dҁ rV̼9׉Hhttp://www.defensiemusea.nl/Gׁׁr׉Ek© Stichting Koninklijke Defensiemusea
Redactie en productie
Afdeling Marketing en Communicatie (eindredactie)
Afdeling Bedrijfsvoering
Afdeling Educatie
Afdeling Evenementen
Afdeling Collectie
Fotografie
Anne Reitsma, DigiDaan
Nationaal Militair Museum
Bezoekadres: Verlengde Paltzerweg 1, 3768 MX, Soesterberg
Marinemuseum
Bezoekadres: Hoofdgracht 3, 1781 AA, Den Helder
Mariniersmuseum
Bezoekadres: Wijnhaven 7-13, 3011 WH, Rotterdam
Marechausseemuseum
Bezoekadres: Weeshuiswal 9, 4116 BR, Buren
www.defensiemusea.nl
Postadres Stichting Koninklijke Defensiemusea: Postbus 6, 3760 AA, Soest
T. +31(0) 85 003 6000
132
׉	 7cassandra://yK9hKtmJh02behstvkL8Fo9dXh_gFL8ARSQVxaz98PU	`̵ ^.N Dx׈E^.N Dx^.N Dx{) 5Jaarverslag 2018 Stichting Koninklijke Defensiemusea  Jaarverslag 2018 
Organisatie: Stichting Koninklijke Defensiemusea
Vestigingen: Nationaal Militair Museum, Marinemuseum, Mariniersmuseum, Marechausseemuseum ^.䰇~M