׉?ׁB!בCט{u׉׉ 7cassandra://u0OZW_YZGfdxSUlfy_dJ6aaUj0NP8NBWtNB5Fey5docm` ׉ 7cassandra://hGn4xl--rN36DJTSldyKnzt-jjCs3xFjqK0igk_BCdUi`S׉ 7cassandra://02KldKq1uFB86IQBAX2wUWwkK2jSFxHKZ1_vVLxZSNg't`̵j= w/2O&ט{u׈S׈Ej= w/2O׉EExPress 11e jaargang nr. 2 juni 2026 Magazine voor gepensioneerden van VVG-PGB Toewijding op elk terrein Vraaggesprek op pagina’s 8-9 Pensioenen VVG en/of PGB Zorg en/of wonen Welzijn en/of human interest ׉ 7cassandra://02KldKq1uFB86IQBAX2wUWwkK2jSFxHKZ1_vVLxZSNg't`̵j= w/2Oj= w/2O{בCט{u׉׉ 7cassandra://NPwXBMT-MAlPqJN4aEJBebHV6xBPqAeXIirUx_D3DOkR` ׉ 7cassandra://PSyEu-fY2mYE2R4acVhpeYK1inKydVfm2dJvowGLe6I`׉ 7cassandra://A-KPnu9QI2Xn942QYS7HKxeL-7OqI590upFPk_0l3KYH`jj= w/2O)נj= w/2O,_j 9ׁHmailto:redactie@vvgpgb.nlׁ ׁ Ј׉E HET OVERZICHT SCHIJNWERPERS OP EEN SECTOR Het motortje van de verandering Natuurlijk is AI niet meer weg te denken. Ook niet bij PGB. Daar is inmiddels een fraai begrip gangbaar: het motortje van de verandering. ,,We doen het beheerst. Eerst kijken of het de deelnemer helpt. In deze uitgave Peter Siegmann aan het woord, manager business-support bij PGB Pensioendiensten, de uitvoeringsorganisatie van het pensioenfonds. Zie pagina’s 14, 15. PGB-bestuurslid Jessica Matelski met Abel, één van haar drie kinderen, en met haar paard James Zie de pagina’s 8-9 Dienstverlenin 4-5 6/7 10-11 12-13 14/15 16-17 18/19 21/22 23/24 25/26 26/27 28/29 30 31 Toekomst van de VVG Oom agent, of niet? Soepel de lift in Ledendag Behoedzaam met AI Overheid en stoeptegels Treintjesman Honderdplussers Zorgzame buurt Genieten met fiets Trombose Podcasts Quizvragen Uitsmijter D Redactie: Petra Dircks, Miriam Szalata, Frans Molenaar, Geurt Bos, Jos van Rijsingen, Fieneke van den Brink, Gijs Korevaar, Willem van der Kooij, Huub Kerkhoffs, Nicoline Maarschalk Meijer, Theo Leoné, John de Graaff, Jacqueline van Ginneken, Hans Bouwman Beeld: Cees Mooij, Chris Klaassens, Petra Dircks, Theo Leoné Foto voorpagina: Cees Mooij Vormgeving en DTP: Hans Brand 2 Online en offline logistiek: Tonnie Klein Hemmink, Marcel Willemsen Online redactie: Frans Molenaar Eindredactie: Willem van der Kooij, Hans Bouwman Coördinatie: Geurt Bos Druk: Damen Drukkers Oplage: 15.000 Reacties kunt u sturen naar: redactie@vvgpgb.nl All Rights Reserved e sector Dienstverlening is de meest diverse sector van PGB. De aangesloten beroepsgroepen zullen elkaar in het werkende leven zelden tegenkomen. De ‘gemeenschappelijke deler’ beperkt zich tot ontastbaarheid van producten. Maar volgens organisatiepsycholoog Kees van Dijk, gepensioneerd consultant, trainer, coach en manager van ‘PGB bied een “mense het vooraanstaande HRadviesbureau GITP, maakt dat eigenlijk niets uit. In zijn 33-jarige loopbaan bij GITP (Gemeenschappelijk Instituut voor Toegepaste Psychologie), gaf Van Dijk mede vorm aan het centraal stellen van menselijke groei en talent-ontwikkeling als basis voor duurzame en zelfverzekerde ties. Een strategie mee het bureau naam maakte. ,,Mensen moeten hun menselijke waarden kunnen ontplooien’’, vindt Van Dijk. Hij publiceerde zijn visie over de noodzaak van goed ontwikkelde persoonlijke effectiviteit om in de huidige, hectische samenleving verbonden te blijven met ‘de soonlijke schatkist’, de on van eigen waarden en doelen waaruit je de kracht put IN DIT NUMMER COLOFON ׉ 7cassandra://A-KPnu9QI2Xn942QYS7HKxeL-7OqI590upFPk_0l3KYH`jj= w/2O׉E JUNI 2026 ExPress ‘Ik doe niet meer open’ De deurbel is gaandeweg geen automatisch signaal van vrolijk bezoek meer. Twee op de vijf ouderen doen ’s avonds niet meer open als er wordt aangebeld. Vooral in de grote stad neemt het gevoel van onveiligheid toe. Wie 65-plussers vraagt naar hun grootste vrees, hoort met stip het verlies van zelfstandigheid. De voornaamste angst is voor een op de drie om afhankelijk te worden. In een peiling van ouderenbond ANBOPCOB komen ernstige ziekte en oorlog (ieder 25 procent) op de tweede plaats. Het gevaar slachtoffer te worden van oplichting door een babbeltruc of nepagent noemt 7 procent als grootste zorg. Iets meer dan de helft van de vrouwen doet ’s avonds niet meer open. Mannen (70 procent) lopen als de bel gaat aanzienlijk vaker naar de deur. Zie verder pagina 6. ng dt gepensioneerden elijke” landingsplek’ om autonoom te functioneren in plaats van jezelf te verliezen in de greep van angst of onzekerheid. Het toegankelijke boek ’Vind je aan/uit knop!’, waarvan van Dijk co-auteur is, biedt veel praktische uitwegen uit de jungle van verstikkende prestatiedruk. Ook als vrijwilliger bij OBA (Openbare Bibliotheek Amsterdam) brengt hij zijn visie in bij de totstandkoming van het nieuwe laagdrempelige bibliotheekconcept OBA NEXT. Als penningmeester van de Vereniging van Gepensioneerden van GITP (VGG), herinnert Van Dijk zich het intensieve keuzeproces voor een veilig onderdak goed. Hij is blij dat het GITP pensioenvermogen aan PGB is toevertrouwd. ,,PGB biedt waarmee gepensioneerden het meest gebaat zijn: heldere en overzichtelijk vormgegeven communicatie, ‘een “menselijke” landingsplek, die zorgt voor houvast.’’ Vooral de stap voor stap uitwisseling tussen gepensioneerden en PGB komt op Van Dijk integer over. ,,Mensen willen op de website zien wanneer hun geld komt. En transitiedocumenten, informatie die betrekking heeft op hun persoonlijke situatie.’’ Van Dijk zit niet verlegen om ‘een extra circle’ van nieuwe contacten uit andere PGBsectoren op persoonlijk niveau. Oude collega’s komt hij wel tegen tijdens het jaarlijkse uitstapje van VGG. ,,Wel vind ik de ALV van PGB belangrijk. Mocht de VVG in PGB een bredere rol willen spelen, kunnen ze denken aan korting op diensten, zoals energie of een collectieve reisverzekering. Of aan een eigen digitale helpdesk.’’ Nicoline Maarschalk Meijer Chris Klaassens Betreft vrijwillige aansluitingen met een DB- of een DC pensioenregeling Aantal actieve deelnemers: 8402 Aantal gepensioneerden: Aantal werkgevers: 1993 74 Gaan over naar de solidaire- of de flexibele premieregeling. Niet alle bedrijven varen de huidige opgebouwde pensioenen in. 3 Sector Dienstverlening De sector dienstverlening bestaat uit bedrijven (of afdelingen daarvan) die financiële of zakelijke diensten of een pakket aan diensten leveren. Zij verkopen dus geen fysieke producten. Het is een sector met hele verschillende bedrijven, denk onder meer aan bedrijven die onderzoek verrichten voor gemeentes en bedrijven, accountantskantoren, vastgoedkantoren of verzekeraars.  j= w/2Oj= w/2O{בCט{u׉׉ 7cassandra://y4pr-FD9NL3oNOUZ0dasJUK-1pt57MccvjEfOfdVUMc)` ׉ 7cassandra://mhnrXEg0jbEnip7eWZRrK-sE18GgZFSqguKIM5wM6og`׉ 7cassandra://tD0asuF5Wxqjm45fe15q7grshS6wQAK-zDiOUz7XS-g@`jj= w/2O-׉E >TOEKOMST WE ZIJN GEEN PRAATCLUBJE BESTUURSLEDEN HELDER: VVG moet zich H opnieuw b e w ij z e n et is bijna zo ver: volgend jaar is het nieuwe pensioensysteem een feit. Maar wat gaat de Vereniging van gepensioneerden doen als al het werk aan dat nieuwe stelsel klaar is? Na een jaar klankborden, dialoogsessies en gesprekken, aangevuld met een enquête, is het bestuur er uit: de focus blijft belangenbehartiging, maar dan wel breder dan alleen maar het geld. Voorzitter Ernst Taris en bestuurslid Fieneke van den Brink leggen uit. 4 Met de koffie nog maar net op tafel – en na enig wachten ook het water – brandt Fieneke van den Brink meteen los: ,,Nee, het is te makkelijk om te zeggen dat de focus van de vereniging verschuift van welvaart naar welzijn. De leden hebben duidelijk laten weten dat belangenbehartiging ook op het terrein van het inkomen één van de belangrijkste taken van de vereniging moet blijven. Zowel naar pensioenfonds PGB als – via de Koepel Gepensioneerden - naar de Haagse politiek’’, zegt zij met volle overtuiging. Ernst Taris vult aan: ,,Een gezelligheidsvereniging zal de VVG niet worden. Gezelligheid zoeken onze leden niet bij de vereniging. Dat is misschien anders bij een bedrijfsfonds waar de mensen elkaar van het werk kennen. Maar er zijn zoveel sectoren en werkgevers bij PGB aangesloten, dat het bij ons niet meer werkt.’’ Even een duik in de geschiedenis. Uitgever Wegener had ooit een eigen pensioenfonds en daar hoorde een vereniging van gepensioneerden bij. Toen Wegener het eigen fonds inbracht bij Pensioenfonds Grafische Bedrijven bleek dat het grote fonds geen vereniging voor gepensioneerden had. De Wegener-vereniging werd omgebouwd tot de Vereniging van Gepensioneerden in pensioenfonds PGB. Ernst Taris (links) en Fieneke van den Brink leggen de plannen van de VVG uit. Opdracht Het belang van pensioenverenigingen groeide met de nadering van het nieuwe pensioenstelsel. Het is dan ook de opdracht voor het bestuur geweest om zoveel mogelijk invloed uit te oefenen op de invoering van dat pensioenstelsel door de PGB. ,,Wij hebben een ‘We willen meer rol gepakt bij de invoering. Dat heeft PGB toegestaan’’, aldus Taris. ,,We hebben een formele positie gekregen. Dat was best ingewikkeld, want die functie lag eigenlijk bij de sociale partners. Die praatten met PGB over de invoering van de Wet toekomst Pensioenen, de Wtp. Maar PGB heeft er goed aan meegewerkt’’, aldus Van den Brink. En Taris weer: ,,Dat is bij andere pensioenfondsen wel anders gelopen. PGB wordt dan ook gezien als een voorbeeldfonds door het ministerie.’’ zeggenschap’ Voorlopig Nu dat nieuwe stelsel er aan komt – dit najaar krijgen gepensioneerden een voorlopig bericht over de hoogte van het pensioen in 2027 – staat de VVG voor nieuwe uitdagingen. Of zoals Ernst Taris het formuleert: ,,De toekomst van de VVG wordt ׉ 7cassandra://tD0asuF5Wxqjm45fe15q7grshS6wQAK-zDiOUz7XS-g@`jj= w/2O׉E OJUNI 2026 ExPress compleet anders. We moeten ons opnieuw bewijzen. Ook tegenover PGB waar nieuwe bestuurders zijn gekomen.’’ Eén van de punten die de twee naar voren brengen, is dat de invoering van de Wip leidt tot drie verschillende groepen van gepensioneerden. ,,Niemand heeft zich gerealiseerd dat er bij de invoering drie verschillende groepen zouden ontstaan: de mensen die in de oude regeling blijven, degene die een flexibel pensioen krijgen en de gepensioneerden met een solidair pensioen. Hoe moeten we met die groepen omgaan?’’, zegt Van den Brink. Invaarbonus Een pijnpunt is de ‘invaarbonus’ die pensioenfondsen hebben aangekondigd. ,,Als de dekkingsgraad blijft zoals die nu is, zal die bonus behoorlijk zijn. De dekkingsgraad is nu bijna 130 procent. Die bonus gaat aan de neus voorbij van de gepensioneerden die in het oude systeem blijven. Dat is niet een keuze van PGB, maar van de werkgever. Dat moeten we uitleggen aan gepensioneerden die daarmee te maken hebben’’, legt Van den Brink uit. Daarnaast is belangrijk dat gepensioneerden meer zeggenschap krijgen over de uitkering. ,,Het risico ligt helemaal bij deelnemers waaronder gepensioneerden, maar werkgevers hebben meer invloed. Wij willen meer zeggenschap over de gang van zaken bij het fonds, bijvoorbeeld een redelijke verdeling van de kosten’’, zegt Van den Brink. Uit de enquête is naar voren gekomen dat veel leden hechten aan financiële belangenbehartiging door het bestuur. Behoud van koopkracht, koppeling van AOW aan het minimumloon, fiscalisering van die AOW, het zijn allemaal onderwerpen waarover leden zich zorgen maken. Maar dat is niet het enige: een meerderheid wil dat de vereniging zich ook buigt over wonen en zorg. Neem het onderwerp wonen. De VVG zou er bij het pensioenfonds op aan kunnen dringen te beleggen in seniorenwoningen, bij voorbeeld in complexen voor gemeenschappelijk wonen. ,,Het fonds heeft een verleden in vastgoed. Ooit had PGB een groot aantal woningen in Amsterdam. Het past dan ook wel als er nu in woongemeenschappen van gepensioneerden zou worden geïnvesteerd. Alleen moet het natuurlijk wel renderen. Het pensioenfonds heeft wel positief resultaat van beleggingen nodig’’, aldus Taris. Een ander voorbeeld is de zorg. Daar zou de vereniging kunnen kijken waar de leden zich goed zouden kunnen verzekeren. De actie – mede door de Koepel Gepensioneerden – om de vaccinatie tegen gordelroos op de agenda te zetten is een tweede voorbeeld. Belangrijk is verder om binnen de mogelijkheden meer zeggenschap te krijgen voor gepensioneerden. ,,We moeten de positie binnen PGB formaliseren, zodat het fonds niet langer om ons heen kan’’,concludeert Taris. En voor lobbyen in Den Haag moet de vereniging meer leunen op de Koepel Gepensioneerden. ,, Dat moet meer zijn dan een praatclubje’’, zegt Taris. Van den Brink vult aan: ,,De Koepel is meer dan dat. Voorzitter John Kerstens kent als oud Kamerlid veel politici. Laatst kwam iemand ter sprake en John zei: Die ken ik, ik bel hem even. Lobbyen in Den Haag moeten we niet zelf doen. Daar is de koepel goed in.’’ Gijs Korevaar. Cees Mooij 5  j= w/2O j= w/2O{בCט{u׉׉ 7cassandra://c7U01-v-w0mHpfHFkdyMx2YipdGuGpNAKes5Nl-hJ0k` ׉ 7cassandra://Ia1MNhs-ag-JRLOrvzpOlxJceFKvuoPQxWcN-K2MIvg`׉ 7cassandra://wK7nYdFupzVcZqrxx8SuTfSJoHy56ADFYQ0iGNwIBxMI`jj= w/2O/׉E BENAUWD STAAT OOM AGENT WEL ECHT VOOR DE DEUR? Laten bellen of ook voor een onbekende toch openen? Uit veiligheid blijven ’s avonds steeds meer deuren gesloten. Wie voelt zich in het algemeen wel eens onveilig? De regionale verschillen zijn aanzienlijk. Overzicht in politieregio’s 2025. Toenemend wantrouwen houdt voordeuren dicht D 6 ing Dong. Twee op de vijf ouderen doen ’s avonds niet meer open als de deurbel klinkt. Vooral in de grote stad neemt het gevoel van onveiligheid toe. Best vreemd want de criminaliteitscijfers liggen een derde onder het niveau begin deze eeuw. Ding dong. Wie 65-plussers vraagt naar hun grootste vrees, hoort met stip het verlies van zelfstandigheid. De voornaamste angst is voor een op de drie om afhankelijk te worden. In een peiling van ouderenbond ANBO-PCOB komen ernstige ziekte en oorlog (ieder 25 procent) op de tweede plaats. Babbeltruc Het gevaar slachtoffer te worden van oplichting door een babbeltruc of nepagent noemt 7 procent als grootste zorg. Iets meer dan de helft van de vrouwen doet ’s avonds niet meer open. Mannen (70 procent) lopen als de bel gaat aanzienlijk vaker naar de deur. In de buurthuizen en bibliotheken in het oosten des lands hangen posters om te waarschuwen tegen laaienlichters en neppliessies. Gekozen is voor het gebruik van de streektaal. ,,Samen bunt wi-j nepagenten te slim af”. Naar schatting 60 procent van de ouderen in Overijssel en Gelderland spreken of verstaan hun streektaal. De posters zijn het resultaat van een samenwerking tussen de politie, de IJsselacademie en de Feestfabriek, de organisatie achter het populaire festival Zwarte Cross. Laaienlichter ,,We hopen met de uitingen in het Nedersaksisch nog dichter te komen bij de doelgroep die aan de deur gemakkelijk slachtoffer wordt van oplichters”, zegt Wessel ten Brinke van de politie. ,,In de Achterhoek zeg je laaienlichter, in Twente neppliessie en in het Sallands misschien smiechten. Ze bellen of staan opeens voor de deur met een smoes om geld of sieraden veilig te stellen. In werkelijkheid nemen ze waardevolle spullen en pinpassen mee.” De ruim achtduizend door ANBO-PCOB ondervraagde 65-plussers geven grif toe voorzichtiger te zijn geworden in hun contacten met onbekenden. Ook online. De helft van hen laat - ook als niemand thuis is - het licht branden. Liever de stroomrekening wat hoger dan een inbreker in je huis. Slechts een enkeling neemt geen enkele maatregel om criminaliteit te voorkomen. Hun motto: ,,Als boeven binnen willen komen, doen ze dat toch wel.” Regionale verschillen Onderzoek van het Centraal ׉ 7cassandra://wK7nYdFupzVcZqrxx8SuTfSJoHy56ADFYQ0iGNwIBxMI`jj= w/2O ׉E [JUNI 2026 ExPress Bureau voor de Statistiek laat zien dat wat betreft het gevoel van veiligheid aanzienlijke regionale verschillen bestaan. In grote delen van Twente voelt amper een op de vijf zich wel eens onveilig. In de binnensteden van Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht kampt meer dan de helft met een gevoel van onbehagen. Ook al neemt het gevoel van onveiligheid ook bij ouderen licht toe, de senioren steken gunstig af bij jongere leeftijdsgroepen. Zo voelen vrouwen van 15 tot 25 jaar zich twee keer zo onveilig als de 65-plussers. Camera’s Een steeds populairdere veiligheidsmaatregel die Theo Leoné Is er dan werkelijk niks nieuws onder de zon? Juist wel. Met eenvoudige oppoetsacties kunnen zegswijzen heus nog jaren mee. Wat te denken van ‘Een mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest’. Vandaag de dag wat kleine wijzigingen en jawel daar is de moderne versie: ‘Een mens lijdt het meest door de leiders die hij vreest’. Zet een paar dictators op een rijtje en je ziet meteen hoe terecht dat lijden veelal is. En neem de aloude leuze ‘Al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar wel’. Kordate visie zou je zeggen, maar goed beschouwd al lang geen vaststaand feit meer. Ik gooi er helaas een portie bitterheid tegenaan: ‘Al is de waarheid nog zo snel, de leugen achterhaalt haar wel’. Politici, social media-gebruikers en complotfiguren houden die woorden dagelijks bij de hand. Dat is waar ook: waar rook is, is vuur, dus we tillen geruchten en roddels moeiteloos naar regelrechte feiten. ouderen treffen is het gebruik van camera’s, al dan niet gecombineerd met de deurbel. Bij een op de vijf woningen is zo’n stuk technisch vernuft al aangebracht. Een nieuwe stap zet de firma Ring. Het Amerikaanse bedrijf brengt een deurcamera op de markt die gezichten kan herkennen. Elektronica laat je weten of vertrouwde gezichten voor de deur staan dan wel onbekenden. Handig? En zo ja, handig voor wie? De opgeslagen beelden zouden door Rings moederbedrijf Amazon zo maar gebruikt kunnen worden door iets wat je niet wil. Al is dat maar de koppeling aan reclame. COLUMN Laat ik nu maar eens met de deur in huis vallen: ik heb een broertje dood aan al die aftandse spreekwoorden. Moet je nou echt nog spijkers op laag water zoeken als je eindelijk 70-plusser bent? Bekijk het even ! En waarom zou ik ooit nog het paard achter de wagen spannen? Ik begin er niet meer aan. Geef a.u.b. mijn portie maar aan Fikkie. Sorry, ik heb me even ernstig in de kaart laten kijken, maar om nou al die wijsheden bij het grofvuil te zetten, nee dat is bepaald niet mijn stijl. De vondsten van vroeger zijn me veel te lief. Ik beschik werkelijk over een boek met 15.000 spreekwoorden, uitdrukkingen en zegswijzen. Daar zou ik er warempel nooit ook maar een bladzij uit scheuren. En dat was destijds nog maar deel één. 7 Anton Allure Tja, al is de waarheid… ... j= w/2O j= w/2O {בCט{u׉׉ 7cassandra://iQy1iDQgj-9lp1rLtvUYhk8oximJqoDU5VwQ4Aj-2p8<` ׉ 7cassandra://21294qV-cRAo5xgWHIQdWcc3_keV1wCsc7AeOeYxuO8`׉ 7cassandra://BqM0J-uYWdvClPFWZs783T-qW9RWwmrHWEdS6GoBPqABj`jj= w/2O2׉EONGELIJKHEID H DE ARMEN WORDEN NOG ARMER et nieuwe PGBbestuurslid zit op haar gemak in het vergaderzaaltje en praat honderduit over beleggen, verantwoordelijkheid en de economie. Zij kent de wereld van het pensioen en is er duidelijk op haar plek. ,,Ik heb een sterk moreel kompas, vind ik. en werken in de pensioenwereld is voor mij belangrijk. Maatschappelijk doet het ertoe.’’ Sommige mensen zijn rijk, anderen hebben minder te besteden. Maar eigenlijk zoekt iedereen hetzelfde: veiligheid, financiële zekerheid, geborgenheid. ,,En dat is waar je als pensioenfonds voor zorgt. Dat deelnemers later veiligheid hebben en dat gepensioneerden dat nu al ondervinden.’’ Aan het woord is Jessica Matelski, het kersverse bestuurslid van het pensioenfonds PGB. ,,Pensioen is voor iedereen belangrijk, al is niet iedereen er even veel mee bezig. Voor gepensioneerden is pensioen nu al heel tastbaar. Tegelijkertijd is het soms ingewikkeld, zeker ook in de overgang naar het nieuwe pensioen,’’ zo laat zij weten op de website van het pensioenfonds. Dat het nieuwe pensioen er moest komen is al jaren duidelijk, stelt zij. ,,Het was gewoon niet meer te betalen,’’ stelt zij vast. Verhalen over ‘transparantie’ van het 8 Beleggingen Jessica Matelski: ,,Vermogensbeheer is altijd mijn aandachtspunt geweest. Ik vind er ook iets van. Over het algemeen is de kennis van bestuurders over beleggingen niet helemaal voldoende. Er wordt veel passief belegd, waardoor er geld vloeit naar grote bedrijven. En tot mijn verbazing pleiten sommigen wel eens voor een rigoureuze verandering. Dat kan je als particulier wel doen. Dan neem je een gokje met je eigen geld. Maar dat kan als pensioenfonds toch niet? Daar zijn de belangen veel te groot voor.’’ Veiligheid en geborgen nieuwe systeem of de pensioenen ‘begrijpelijker’ maken, gaan er bij haar niet echt in. Voor haar is het sleutelwoord ‘uitlegbaar’. Tegelijk onderstreept zij nog een keer dat ‘aan de voorkant’ deelnemers en gepensioneerden er in eerste instantie niet veel van merken, terwijl ‘aan de achterkant’ alles anders wordt: er komen eigen pensioenpotjes, maar voor de beleggingen gaan al die potjes weer op een grote hoop. En met die beleggingen gaat deze nieuwe bestuurder zich vooral bezig houden. Beleggen is onderdeel van haar portefeuille. Jessica Matelski: Zij gaat zich vooral bezig houden met de strategie van het beleggen. ,,Ik sta niet elke dag op de beursvloer,’’ zegt zij lachend. ,,Je moet als bedrijf een raamwerk hebben voor beleggingsbeleid. Zo’n raamwerk maken we zelf op basis van gedegen onderzoek. Daarnaast ben je ook gehouden aan het kader dat De Nederlandsche Bank stelt,’’ aldus Matelski. Het is volgens haar jammer genoeg veelzeggend over de huidige financiële markten, dat de beurzen momenteel nog zo extreem hoog staan. Oorlog in Oekraïne, het Midden-Oosten, Iran, de straat van Hormuz en toch blijven de beurzen torenhoog. ,,Er worden nog steeds winsten behaald, zelfs presidenten speculeren op de beurs. Overal lees je in de kranten dat je moet gaan beleggen anders mis je de boot. Dat zie je vooral in Amerikaanse kranten. Ik denk dat de wereld niet is gebaat met hoe het nu economisch gaat. Er stroomt te veel geld naar plekken waar al veel geld is. De armen worden nog armer. De ongelijkheid neemt toe. Niet alleen wereldwijd, ook hier, in Nederland. Aan de ene kant leven mensen in armoede en aan de andere kant weten mensen van gekkigheid niet wat ze met hun geld moeten doen. Dat houdt mij wel bezig,’’ zegt Matelski. De hoge beurskoersen voeden de angst dat het plotseling kan instorten, zoals bij voorbeeld in 2008 met de bankencrisis. PGB heeft zich er wel tegen ingedekt en de beleggingen ‘beschermd’, weet zij, maar ‘dat geldt alleen tot ׉ 7cassandra://BqM0J-uYWdvClPFWZs783T-qW9RWwmrHWEdS6GoBPqABj`jj= w/2O ׉EJUNI 2026 ExPress Jessica Matelski met James. Haar paard is onder behandeling van een fysiotherapeut vanwege pijnlijke kniepezen nheid het moment van invaren in het nieuwe systeem’. Matelski: ,,Wat er daarna gebeurd, is best wel spannend.’’ Beleggen en economie zijn niet de enige onderwerpen waarmee Jessica Matelski zich gaat bezig houden. Zij is ten slotte voorgedragen door de VVG en zij vertegenwoordigt de stem van de gepensioneerden in het bestuur van het pensioenfonds. Daarin zitten ook meerdere vertegenwoordigers van de werknemers en werkgevers. Matelski vertegenwoordigt nu gepensioneerden, terwijl zij zo’n acht jaar geleden als jonge vrouw in deze wereld stapte om jongeren er meer bij te betrekken. ,,Het overgrote deel van de bestuurders was nog een oudere man. Daar moest verandering in komen,’’ vertelt zij. De VVG-stoel leidt voor haar niet tot ‘sturen op winst voor gepensioneerden ten koste van andere groepen’. Jessica Matelski: ,,Ik heb een sterk moreel kompas. Dit werk doet er maatschappelijk toe. Al het 9 werk doe ik naar eer en geweten, vol overgave en passie. Ik wil van betekenis zijn. Ik ben een brug tussen de gepensioneerden en het pensioenfonds. Wat speelt er bij gepensioneerden? Wat speelt er bij het fonds? Dat bij elkaar brengen. We leven in extreme welvaart. En dat willen we zeker niet kwijt. Nou ja, misschien moeten sommigen juist niet bang zijn iets kwijt te raken van hun overmatige bezit als daardoor het welzijn groter wordt of de ongelijkheid kleiner.’’ Cees Mooij Gijs Korevaar  j= w/2O j= w/2O {בCט{u׉׉ 7cassandra://yq0Pr-Yl_LFbf9UAlYJsO-1h6rt7Q2ljMsz4D0HRyPY` ׉ 7cassandra://vcK0phcQZopOgmKw5aCXEnLnLoYCB3Qw9qg_Ug5xNnk"`׉ 7cassandra://hgmmIz2I38KO55B7r_gfTj6i2NYob1otiBmOjCVzLHQ?;`jj= w/2O5׉E NIEUWBOUW VLOT NAAR BOVEN (EN WEER TERUG) Huislift tilt woning naar een hoger niveau D e huislift wint in ons land snel aan populariteit. Deze ontwikkeling wordt gedreven door vergrijzing, de wens om langer zelfstandig thuis te blijven wonen en toenemende aandacht voor comfort en toegankelijkheid. 10 Laszlo Buschman (34) is zienderogen blij met die groeiende interesse. Logisch, want als verantwoordelijke voor sales en marketing bij Viking Liften ziet hij hoe het familiebedrijf uit Ede in 10 jaar tijd een belangrijke speler is geworden. Vandaag de dag bouwt de onderneming van Arie Hotting en zoon Nick jaarlijks zo’n tweehonderd liften, verdeeld over heel Nederland. Maar Viking kijkt ook gerust over de grens, dus moet je niet raar opkijken als een van de twintig medewerkers opduikt in Marbella of op Curaçao. ,,Wij krijgen geen stress van een bijzondere opdracht, maar een glimlach”, verklaart Buschman die dadendrang. ,,Wij zien het als een uitdaging om heel mooie dingen te maken.” Ontwikkeling Een lift kan een plek krijgen in zowel bestaande als nieuwe woningen. ,,In het eerste geval zien we dat vooral bij mensen die hun huis levensbestendig willen maken, maar zich beperkt voelen met een traplift. Bij nieuwbouw valt op dat steeds meer architecten bij de ontwikkeling van woningen de voorbereiding van een lift meenemen. Mijn idee zou zijn om bij alle nieuwbouw na te denken over de voorbereidingen voor een lift. Kies je er dan voor om er een te laten plaatsen, dan hoef je bouwkundig minder te doen.” Een betrekkelijk nieuwe trend is volgens hem dat met name vijftigplussers bij het kopen van een huis, bestaand dan wel nieuw, contact met Viking opnemen of een lift tot de mogelijkheden behoort. Een treffend voorbeeld is voor Buschman een echtpaar uit Woerden dat de gedroomde woning uitsluitend wilde kopen als er een lift kon worden geplaatst. ,,We hebben het huis gelijktijdig met hen bezichtigd. Uiteindelijk zijn ze er ook gaan wonen.” Hogere verkoopwaarde De salesmanager beseft dat we met een investering van 20.000 tot wel 100.000 euro praten over een luxeproduct. ,,Maar zo’n lift geeft velen rust en extra levenskwaliteit. Bij een blessure hoef je bijvoorbeeld niet in de war te zitten of je de bovenverdieping wel kunt bereiken. Daarnaast wordt er inmiddels heel anders naar het product gekeken. Voorheen was het iets voor ‘ouwe mensen’, nu wordt het meer gezien als passend bij het design. Een lift maakt je woning bovendien een stuk comfortabeler en zorgt tegelijkertijd voor een hogere waarde. ,,In een straat in Den Haag hebben we ooit enkele exemplaren geplaatst. Bij verkoop blijken de huizen met lift een veel grotere overwaarde te hebben. En ben je van plan om je woning stevig te gaan verbouwen, neem dan de ׉ 7cassandra://hgmmIz2I38KO55B7r_gfTj6i2NYob1otiBmOjCVzLHQ?;`jj= w/2O׉EJUNI 2026 ExPress Ruimte Laszlo Buschman wil nog wel even een misvatting wegnemen. ,,Veel mensen denken dat voor een huislift veel ruimte nodig is. Dat is niet zo. Voor een eenpersoonslift is minimaal 1 bij 1 meter voldoende. Wil je met een rolstoel kunnen manoeuvreren, dan moet je denken aan 1,40 bij 1,60 meter.” eventuele aanleg van een lift mee. Want mocht je er later toe willen besluiten, zit je weer in de rotzooi. Ik zou zeggen: probeer zo’n situatie voor te zijn.” Anne-Marie van Dam is zeer ingenomen met de huislift: ,,Een aanwinst.” Aanwinst Anne-Marie van Dam (75) hoeft zo’n vraag niet meer te beantwoorden. In de woning met één verdieping, die ze 2 jaar geleden met haar partner Gijs (73) liet bouwen in Roelofarendsveen (Zuid-Holland), is direct een lift gekomen. ,,Iemand uit hetzelfde complex bracht in de voorbereiding het fenomeen ter sprake. Ook wij zijn ons toen gaan verdiepen in aspecten als kosten en ruimte. Zo bleek dat we niet meer nodig hadden dan een meter bij een meter. Wel extra fundering, want we zitten hier op niet al te stevige grond.” Ze is zeer ingenomen met de keuze van destijds. ,,Al bij de verhuizing bleek de lift een aanwinst. De wasmachine was in een zucht boven en we hoefden ook niet steeds met die zware boeken de trap op.” Vandaag de dag zijn er twee nieuwe grootverbruikers: de kleinzoons van 4 en 12 jaar. ,,Die zeggen steevast: ‘Het is beter om met de lift te gaan.’ Wijzelf gebruiken ‘m vooral voor de praktische zaken. Als er stoelen naar beneden moeten voor een etentje of het meenemen van de wasmand, dat soort dingen. Voor de rest blijven we de trap gebruiken.” Daarnaast is de lift ook een voorziening voor ‘wat als’. ,,Stel dat ik met de fiets val en even niet de trap kan gebruiken, dan kan ik toch boven komen. Zeker, het maakt je huis extra aantrekkelijk. Je zult begrijpen dat wij er heel blij mee zijn.” John de Graaff Chris Klaassens 11  j= w/2Oj= w/2O{בCט{u׉׉ 7cassandra://-q-Shh5DRnDI47qRN_IjSejqD0edxr7bV5E4kZtU4k4N\` ׉ 7cassandra://ICE9YN4KPY-c1esrMV4qaAnuLU-B-S3RZgT_t0YfmOA`׉ 7cassandra://5bRWqOcgJG96rnOFJ4K-OOcnCH-XaU4ctHugpttMj4EI`jj= w/2O7׉E LEDENDAG EVEN VOORSTELLEN BIJ EEN BAKJE KOFFIE Gerard Carbo John en Caroline Kalnenek ‘Ik kom zeker volgend j W at verwachten onze leden van de jaarvergadering van onze vereniging? We vroegen het aan vier van de bijna tweehonderd bezoekers die woensdag 22 april naar De Eenhoorn in Amersfoort waren gekomen voor de Ledendag van VVGPGB. 12 Gerard Carbo (71) staat aan een tafel pal tegenover de ingang van de ontvangstruimte. Hij lijkt op anderen te wachten. ,,Ik ontmoet hier drie oudcollega’s en verwacht een hoop gezelligheid”, zegt hij. ,,Eigenlijk zijn het niet echt collega’s. Zij waren al weg bij Drukkerij Atlas toen ik daar begon te werken. Een paar jaar geleden kwam ik voor het eerst naar de jaarvergadering. Ik raakte aan tafel aan de praat met een paar mensen. Toen bleek dat ook zij bij de drukkerij hadden gewerkt. Sindsdien komen we elkaar altijd op de jaarvergadering tegen en hebben we het gezellig. We hebben weliswaar niet samen gewerkt, maar hebben wel gemeenschappelijke herinneringen aan mensen met wie we wel samen waren in de drukkerij.” Behalve voor de gezelligheid komt Carbo uiteraard ook voor de vergadering. ,,Ik heb vorige week een seminar gevolgd over het nieuwe pensioenstelsel. Ik verwacht daar wel wat vragen over.” Even later staat hij een eindje verderop met twee mannen te praten. ,,Dit zijn de twee oudcollega’s. De derde kan er vandaag helaas niet bij zijn.” John Kalnenek (75) en zijn vrouw Caroline (68) zijn uit het Zuid-Limburgse Voerendaal naar Amersfoort afgereisd. ,,Om kwart over zeven zaten we in de auto. We zijn extra vroeg vertrokken, want je weet maar nooit of er files zijn.” John werkte vroeger bij De Schuttergroep en krijgt zijn pensioen van PGB. Zijn vrouw zit bij een ander pensioenfonds. Maar ze gaat altijd met haar man mee naar de jaarvergadering. John komt er zelden oud-collega’s tegen. Amersfoort ligt te ver weg voor de Limburgers, vermoedt hij. Dat hij er sinds een jaar of acht, negen nagenoeg elk jaar wel is, komt door zijn belangstelling voor regelingen. ,,Ik vind het interessant om mee te praten over pensioenregelingen. Ik heb ook digitaal vragen gesteld over het nieuwe pensioenstelsel en over de indexering.” Hij vindt dat het pensioenfonds het vroeger goed deed, maar nu zijn hij en zijn vrouw kritischer. Caroline: ,,John krijgt er 1,7 procent bij en ik 12 procent. Nu is het wel zo dat mijn pensioen al is ingevaren, maar toch hebben we er vragen over.” ׉ 7cassandra://5bRWqOcgJG96rnOFJ4K-OOcnCH-XaU4ctHugpttMj4EI`jj= w/2O׉EJUNI 2026 ExPress Wilma van Huit-Meijers John van Heuven van Staereling jaar terug’ Wilma van Huit-Meijers (67) is nog maar net met pensioen. Ze komt uit Arnhem en heeft onderweg een oud-collega opgehaald. Ze zitten aan het begin van de dag samen aan een tafel in de ontvangstruimte. Het is haar eerste jaarvergadering. ,,Ik ben hier uit beroepsmatige interesse. Ik was hr-manager bij Misset en Rendement en heb me daar beziggehouden met de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel.” Ze heeft vooraf geen vragen digitaal ingestuurd. Maar tijdens de vergadering in de middag heeft ze wel een vraag over de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel: ,,Als het niet lukt om per 1 januari 2027 in te varen, gebeurt dat dan op een ander moment?” Het antwoord vanaf het podium (,,Bij een kink in de kabel 3 maanden later”) is helder. Hoe is haar eerste jaarvergadering bevallen? ,,Wat verteld werd, was duidelijk. Wel jammer dat er niet meer oud-collega’s waren.” Het middaggedeelte over hoe het verder gaat met het pensioenfonds vond ze interessant. ,,Zeker nu we voor het invaren staan. Ik kom zeker volgend jaar terug.” John van Heuven van Staereling (81) heeft een thuiswedstrijd. ,,Ik woon hier om de hoek”, zegt hij, terwijl hij tijdens de lunch de ruimte door wandelt. Sinds ongeveer 30 jaar woon ik in Amersfoort, ik heb ook in Vinkenveen gewoond en werkte in Aalsmeer bij een dochteronderneming van Het Parool.” Hij heeft de jaarvergaderingen al vaak bijgewoond. ,,Ik wil graag op de hoogte blijven van de ontwikkeling in het pensioenstelsel.” Vandaag is hij alleen naar de jaarvergadering gekomen. ,,Normaal kom ik met mijn vrouw, maar ze is nu wat grieperig.” Hij vindt het niet erg om alleen op deze dag te zijn. ,,Ik raak ook wel met anderen in gesprek.” Hij heeft het ochtendprogramma er al op zitten. Wat vond hij ervan? ,,Het laatste uurtje, dat interview met de voorzitter, vond ik niks. De verhalen over het privéleven boeien me niet. Ik ben hier om te horen wat de ontwikkelingen zijn.” Over de hele opbouw van de dag is hij wel tevreden. ,,Het is elk jaar heel goed opgezet en het eten is goed verzorgd.” Miriam Szalata Cees Mooij Bijpraten in de pauze van de Ledendag VVGPGB 13  j= w/2Oj= w/2O{בCט{u׉׉ 7cassandra://5yQEDa-LveKFqK6wnvYVLoLPWuyji6TCgKWeLXz8v1E,` ׉ 7cassandra://whL9tCsCygCW3q-S1etjNFLpkZFIc8yXju4CRjsmdvg`׉ 7cassandra://pIT1JcN8i8xwI2v9-82QD2182Ie72jJ6v8TuFvL-aqIBG`jj= w/2O:׉EONTWIKKELING AI IS WELKOM, MAAR MET VOLLE VOORZICHTIGHEID Peter Siegmann...’deelnemers waarderen persoonlijk contact’... ‘PGB leert fietsen zonder zijwieltjes AI inzetten? Menselijk en heel behoedzaam T 14 erwijl grote pensioenfondsen willen experimenteren met AIagents die pensioenberekeningen en administratieve taken overnemen, pakt Pensioenfonds PGB het gefaseerd aan. Voorlopig geen chatbots en al helemaal geen haast. ,,Wij doen het beheerst. Eerst kijken of het onze deelnemers helpt.’’ Hij noemt het ‘huiskamers’: een paar saaie spreekkamers in het kantoorgebouw van Pensioenfonds PGB in Amstelveen zijn omgetoverd tot huiselijke klantkamers met een bank en planten. Hier ontvangen medewerkers deelnemers die met vragen zitten over hun pensioen. Of zorgen. Het is precies waar het volgens Peter Siegmann (60) om draait: om medewerkers, om mensen. ,,Zij maken het verschil.” Siegmann is manager businesssupport bij PGB Pensioendiensten, de uitvoeringsorganisatie van het pensioenfonds – ‘het motortje van verandering’, zoals hij zelf zegt. En hij is voorzitter van de interne stuurgroep AI. ,,Deelnemers die bellen, krijgen altijd een mens aan de lijn. Geen chatbot. Deelnemers waarderen juist het persoonlijke contact.” Die houding bepaalt ook hoe Pensioenfonds PGB naar technologie kijkt. Niet als doel op zich, niet als kostenbesparing, maar als gereedschap dat moet bijdragen aan betrouwbaarheid en menselijke dienstverlening. Siegmann zegt het met nadruk: ,,Het gaat om het penningske van de weduwe. Elke euro die we uitgeven, kunnen we niet besteden aan deelnemers. Dat besef zit diep in onze organisatie.” Bovendien: een pensioenfonds is geen bank die uit is op winst en moet dealen met aandeelhouders. ,,Wij hebben een maatschappelijke functie, ׉ 7cassandra://pIT1JcN8i8xwI2v9-82QD2182Ie72jJ6v8TuFvL-aqIBG`jj= w/2O׉ElJUNI 2026 ExPress met 450.000 deelnemers. We beheren hun pensioenafspraken. Gepensioneerden krijgen elke maand op een vaste dag hun pensioen overgemaakt en onze taak is te borgen dat dat in lengte van jaren blijft. Ook in de toekomst voor mensen die dan met pensioen gaan. Dus we doen het beheerst.” Ook in de pensioenwereld is kunstmatige intelligentie niet meer weg te denken. PGGM kondigde onlangs aan om AI in te zetten om de kosten omlaag te brengen, waarbij AI-agents straks pensioenberekeningen maken en administratieve taken verrichten. Maar deze sector beweegt minder snel dan banken en verzekeraars. Pensioenfonds PGB voelt geen druk. Siegmann zei het eerder al: ,,Wij doen het beheerst. Eerst kijken: voegt het iets toe? Helpt het onze medewerkers? Helpt het onze deelnemers?’’ Want natuurlijk denkt het pensioenfonds erover na. Het wil niet vooroplopen maar zeker ook niet achterblijven. In de interne stuurgroep AI werken onder meer HR, de juridische afdeling en ict samen. Daar is de centrale vraag: waar helpt AI echt? ,,We gaan met adviseurs in gesprek: zou dit een voorbeeld zijn waar AI iets kan toevoegen? We kijken: wat is het probleem, wat is de hobbel? En niet: het lijkt me leuk om te doen. Experimenten worden gewogen: wat past bij ons niveau? We leren fietsen met zijwieltjes”, vervolgt hij. ,,We weten dat we nog geen motorrijbewijs hebben, dus gaan we niet op een motor zitten.” ‘Daar kan best een foutje in zitten’ Een van de eerste AI-toepassingen bleek heel praktisch. Bij de Uniforme Pensioen Aangifte, kortweg UPA, leveren de circa 4.000 aangesloten werkgevers maandelijks gegevens aan. ,,Die hebben allemaal verschillende salarissystemen, andere hrafdelingen. Daar kan best een foutje in zitten. Een naam in het verkeerde excel-veld, een verkeerde datum,” noemt Siegmann als voorbeeld. ,,Dan zoeken onze medewerkers naar een speld in een hooiberg.” AI kan zulke fouten razendsnel opsporen. Fijn voor de medewerker die verlost is van een saaie klus, maar belangrijker: het scheelt tijd. Tijd die de medewerker overhoudt om het belangrijke werk te doen, namelijk het gesprek met de werkgever. Ook intern wordt AI ingezet. Werk- en dus tijdsbesparing is de reden dat vijftig medewerkers een – betaalde versie – van copilot hebben, de digitale assistent van Microsoft. Een verademing voor vooral secretaresses die vergaderingen en bijeenkomsten notuleren. ,,Voorheen werkten ze de gesprekken uit, maakten een samenvatting, stuurden vervolgens de concepttekst rond en na een week had je de notulen. Nu ligt er dezelfde avond al een definitieve versie met de beslispunten. Dat geeft echt een schwung.” Belegd vermogen Bij Pensioenfonds PGB zijn bijna 4.000 werkgevers aangesloten uit een kleurrijke mix van sectoren, van drukkerijen en uitgevers tot reisorganisaties en van zeevissers tot groothandels in bloemen en planten en de farmaceutische industrie. Het fonds heeft zo’n 450.000 deelnemers. Met een belegd vermogen van 34,6 miljard euro staat Pensioenfonds PGB in de top 10 van grootste pensioenfondsen van Nederland. Geen baanverlies AI heeft bij PGB niet het oogmerk om te besparen op de personele bezetting . Siegmann. ,,Maar als we structureel willen groeien in deelnemers, dan willen we dat met ongeveer hetzelfde aantal medwerkers kunnen doen. Dáár helpt technologie bij.” Wel vraagt het nieuwe vaardigheden. Medewerkers volgen trainingen over AI – hoe stel je de juiste vragen? – en de ethiek. ,,Je moet weten wat je doet. Je moet je diploma hebben, zeg ik altijd.” Dat sluit aan bij de wetgeving en bij de gedragslijn van de Pensioenfederatie met principes als menselijke controle, transparantie, privacybescherming en nondiscriminatie. Mensenwerk Hoe de klantbediening bij Pensioenfonds PGB er over vijf jaar uit ziet? Siegmann hoeft er niet lang over na te denken. ,,Als ik zelf 67 ben, wil ik iemand kunnen spreken. Keuzebegeleiding, uitleg – dat blijft mensenwerk. Als technologie ons daarbij kan helpen, is dat mooi. Maar we beginnen niet met technologie.” Voor nu ligt de prioriteit van Pensioenfonds PGB elders: op 1 januari stapt het pensioenfonds over naar het nieuwe pensioenstelsel. ,,Dat is een hele klus. Daar zit nu de kern en nadruk in onze veranderportefeuille in processen en IT- systemen. Dat vergt veel extra tijd, inzet en aandacht, maar het is eenmalig. Onze focus ligt nu op de overgang naar het nieuwe stelsel.” Jacqueline van Ginniken Cees Mooij 15  j= w/2Oj= w/2O{בCט{u׉׉ 7cassandra://rVkcYeoGUR_2M0L-W6Q3z7qGq7C46_4eDQnEe7rQ-KE]` ׉ 7cassandra://dWZz1tvmL7hOhN2hhg-JyV85lcfNZtUQ8rt7fNs1VX0E`׉ 7cassandra://GvpSErMXzL8gunW879AFd8Ael1u5OIZ5dwO4hgwtcnYDr`jj= w/2O<׉E 7OBSTAKELS DE WEG NAAR HUIS IS LANG NIET ALTIJD PRIMA GEPLAVEID STEDENBOUWKUNDIGE ANNEMIEKE OLSTER: ’Vroeger liep je gewoon op straat’ S toeptegels die omhoog gedrukt zijn door de wortels van bomen, kinderkopjes, hoge stoepen, smalle stoepen, verkeerslichten bij oversteekplaatsen die te snel op rood springen; allerlei obstakels voor mensen die te voet gaan. Met name ouderen, met of zonder rollator, en mensen in een rolstoel zullen dit herkennen. Houden gemeenten voldoende rekening met ouderen bij de inrichting van de openbare ruimte? 16 ,,Zeker, maar of het voldoende is, is dan weer vers twee”, zegt Annemieke Molster, stedenbouwkundige en expert op het gebied van loopvriendelijke steden. Eeuwenlang heeft de voetganger centraal gestaan bij de inrichting van gebieden waar mensen samenwoonden en later de steden. Met de opkomst van de auto is dat grondig veranderd. De auto begon een belangrijke rol te spelen bij de inrichting van Nederlandse steden in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw. ,,Vroeger liep je gewoon op straat. Er kwam misschien een keer een paard en wagen langs, of een paardentram. Op een gegeven moment kwamen de auto’s. Toen er steeds meer auto’s kwamen, werd het gevaarlijk en wilde men de voetgangers gaan beschermen. Zij werden niet meer geacht op straat te lopen, maar gebruik te maken van de stoep.” Er kwamen meer stoepen en later specifieke oversteekplaatsen en verkeerslichten. Het werd steeds drukker met fietsers en die kregen ook een eigen rijstrook of fietspad. ,,Dat ging vaak van de ruimte voor de voetganger af.” Ouderen Het besef dat de voetganger een volwaardige plek in de openbare ruimte nodig heeft, ontstond in Nederland eind jaren zestig (met de uitvinding van het woonerf door stedenbouwkundige Niek de Boer in Emmen) en vanaf 2017 na het eerste Nationale Voetgangerscongres en de oprichting van het platform Ruimte voor Lopen in 2019. Het lastige is dat ‘de wandelaar’ niet bestaat. Er zijn verschillende types: mensen die lopen als een kievit, mensen in een rolstoel, blinden en slechtzienden, ouderen. Waar moet je als ontwerper nu van uitgaan? ,,We noemen het weleens het Design for All-principe; je neemt niet de gemiddelde mens als uitgangspunt, maar alle mensen, dus inclusief de uitschieters”, zegt Molster. ,,Je kunt op bepaalde routes wel extra aandacht geven aan bepaalde groepen. Wat ouderen betreft: daar moet je zorgen voor voldoende rustgelegenheid. Dat maakt langere loopafstanden mogelijk. Verder voldoende oversteektijd bij verkeerslichten en goede verlichting, ook voor mensen die overdag prima zien. Ouderen hebben vaker last van nachtblindheid en hebben dan extra goede verlichting nodig.” Basiseisen De basis is volgens Molster korte afstanden omdat het anders, voor met name ouderen, gewoon te ver is. Maar het gaat daarbij niet om de hemelsbrede afstand, maar om de werkelijke loopafstand. ,,Soms zit er een barrière tussen, zoals een spoorlijn, een watergang of een afgesloten terrein waar je omheen moet. Als je een eind om moet lopen is het alsnog te ver.’’ Daarnaast zijn er basiseisen waar een voetpad aan moet ׉ 7cassandra://GvpSErMXzL8gunW879AFd8Ael1u5OIZ5dwO4hgwtcnYDr`jj= w/2O׉EJUNI 2026 ExPress Annemieke Molster: ‘… denk dat binnensteden nog groener worden …’ voldoen, zegt Molster. ,,Het moet begaanbaar zijn, breed genoeg, niet al te hobbelig maar vlak, stroef, want je wilt niet uitglijden. Wat je heel vaak ziet gebeuren is dat het in de basis breed genoeg is, maar dat er allerlei objecten staan: lantaarnpalen, afvalbakken, parkeerautomaten, laadpalen, containers, uitstallingen van winkels, terrasstoelen, geparkeerde fietsen. Als in het ontwerp geen rekening is gehouden met al die spullen en daar dus geen ruimte voor gereserveerd is, dan slibt de stoep dicht.” Looproutes Steeds vaker gaan steden bij het ontwerpen van wijken of stadsdelen uit van STOMP, een ontwerpmethodiek, gericht op het autoluw maken van stedelijke gebieden en het centraal stellen van de mens. De afkorting staat voor de volgorde van prioriteit: Stappen (voetganger), Trappen (fiets), OV (openbaar vervoer), Mobility as a Service/ Deelvervoer, Privéauto. Concreet betekent dat onder meer minder parkeerplekken, meer ruimte voor de voetganger en veiliger routes. Voorbeelden van steden die positief opvallen zijn Utrecht met de wijk Merwede (een van de grootste autovrije wijken van Nederland), Dordrecht met de nieuwe wijk Maasterras, en Arnhem met het – door Molster geschreven – beleid Arnhem Loopstad met als uitgangspunt lopen de meest vanzelfsprekende manier van verplaatsen te maken. Het beleid houdt onder meer in het aanleggen van veilige schoolzones, snellere oversteektijden bij stoplichten en betere looproutes rondom winkels. Toekomst Hoe zien de binnensteden er volgens Molster over zo’n 20 jaar uit? ,,Ik denk dat ze nog autovrijer zijn dan ze nu zijn. En dat we echt wel zijn gaan doorpakken op minder parkeren, zeker in de openbare ruimte. Er zal meer ruimte zijn om gewoon te zitten op een bankje en ik denk dat binnensteden veel groener zullen zijn. Over 20 jaar gaan we zeker zien wat we uitgevoerd hebben op basis van beleid wat nu geschreven wordt. Dat is best wel hoopvol.” Cees Mooij Hans Bouwman 17  j= w/2Oj= w/2O{בCט{u׉׉ 7cassandra://T3qk4Uyj27Wz5sCetONw7PyYLLenyaYX15JzyZyeKMIt` ׉ 7cassandra://BEgdkZU_PvsHeSAQUojwO1dnmjMQ_x0ABhfQFjtCaUI3`׉ 7cassandra://s0HDuVbfYkWB2SzRYUCrHZHfi_cOO47aL5tmIesHnocJ+`jj= w/2O>׉EMODELWERK SPOORSLAGS AAN HET WERK OP KLEINE SCHAAL Modeltreinen h De Rhätische Bahn is populair bij modelbouwers. Hier een tunnel, daar een brug. P 18 ersoperator was Ben Leoné. Nee, geen krantenman, maar werkzaam bij autofabrikant Nedcar. Eén druk op de knop en het plaatijzer veranderde in motorkappen, deuren of ophangingen. Thuis reden en rijden tientallen modelspoortreinen. Liefst schaal 1 op 220. Ben Leoné (Den Haag, 1955) is een Hollander die Limburger werd. Hij werkte 12 jaar bij supermarkten als Boonekamp en Albert Heijn. Na een kortstondig avontuur als zelfstandig groenteboer maakte Ben kabelbomen en reed taxiritten. Om na 22 jaar Nedcar in Born de stap naar chemiebedrijf Sabic te overbruggen in de liftrenovatie en zonnepalen. De gevarieerde loopbaan leverde een pakket op van vijf verschillende pensioenen. ,,Hoeveel motorkappen ik gemaakt heb? Een aantal auto’s met een kap van mijn hand zal nog wel op de weg zijn. Van sommige producten maakte je er dertig per minuut. Van andere tien tot twaalf. En dat in werkdagen van 8 uur. Reken maar uit. Ik werkte 22 jaar bij Nedcar. Tot ook ik in 2005 bij de grote reorganisatie het bedrijf verlaten moest. Vijftig was ik.” Na een intermezzo in de liftrenovatie en installatie van zonnepanelen strijkt Ben Leoné neer bij Sabic. Tot zijn pensioen zal hij 10 jaar werken voor het chemiebedrijf. Eerst als technisch medewerker, de laatste 8 jaar in de rol van archivaris. Märklin miniclub Zijn eerste modeltrein koopt Leoné pas eind jaren tachtig, als hij net getrouwd is met Grietje van Schaik. Op vakantie in het Duitse vierkastelenstadje Neckarsteinach, een kilometer of vijftien ten oosten van Heidelberg, valt zijn oog op een Märklin Miniclub. Al snel ligt een kleine kamer in hun flat in Brunssum vol met ׉ 7cassandra://s0HDuVbfYkWB2SzRYUCrHZHfi_cOO47aL5tmIesHnocJ+`jj= w/2O׉EJUNI 2026 ExPress houden Ben op de rails rails. Voortaan rijden treinen af en aan. Voortvarend bouwt Ben zijn banen uit. Hij wordt lid van twee verenigingen van modelspoorbouwers: eentje net over de grens in Duitsland, de andere NSpoor Zuid-Limburg, waarvan hij penningmeester is. ,,Hoeveel tijd ik in mijn hobby steek? Elke woensdag bezoek ik Modelleisenbahn Gangelt, in Langbroich. Daar komt dan eens per maand NSpoor Zuid-Limburg bij. Drie weekenden per jaar gaan we naar tentoonstellingen en al 21 jaar bouwen we banen op in het Industrieel Smalspoor Museum in Erica, Drenthe.’’ Daarbovenop komen dan nog de spooruren thuis Routes op Werelderfgoed De kleine rode Rhätische Bahn is een bijzondere spoorwegmaatschappij, actief in het Zwitserse kanton Graubünden. Twee routes staan op de werelderfgoedlijst. In het bergachtige gebied wordt gebruikgemaakt van smalspoor zonder tandrad. Initiatiefnemer tot de ambitieuze spoorlijn met keertunnels en uitdagende viaducten was in 1888 de Nederlander Willem Jan Holsboer. De ondernemer spande zich in om hotels en sanatoria (waar zijn vrouw was opgenomen) in het afgelegen Davos beter bereikbaar te maken. in Hoensbroek. Rhätische Bahn Een bijzonder hoogstandje is de achthoekig opgebouwde Rhätische Bahn waarmee Leoné zich in januari samen met Koen Schröder uit Brunssum liet zien tijdens de Nederlandse Modelspoordagen in Rijswijk. Schaal 1 op 87 dit keer. ,,Na 2 jaar voor-bereiding hebben we onze Rhätische Bahn getest tijdens exposities in Venlo, Sittard en Roermond. De eerste grote tentoonstelling waren de Model spoordagen in de Broodfabriek in Rijswijk. Over 12 meter spoor kwamen zes locomotieven in actie. De treinen reden twee aan twee.” Voor de opbouw van de Rhätische Bahn heeft het tweetal 2,5 uur nodig. Aan het oog onttrokken, onder de bergen en dalen, bevindt zich een wirwar van schakelingen. De baan bestaat uit vier delen. Zo gemaakt dat ze precies passen in een dubbelassige aanhanger. Aanvankelijk wilden Leoné en Schröder op pad met hun Rhätische Bahn in slechts twee delen. Jammer dan. De In 2022 met pensioen. Mooi meer tijd voor de treinen. gevaartes bleken in Brunssum te groot voor de voordeur. Modelbouw blijft een kwestie van passen en meten. 19 Theo Leoné Theo Leoné  j= w/2Oj= w/2O{בCט{u׉׉ 7cassandra://F4LgXL9w024KGYrWpzyjNAPlXyz3cHys8mIlTe0QYUsC` ׉ 7cassandra://kU_Mx-bS4kwmJNKwGdak4GrDRG2mAvKyJvEtiSbyVUQv`׉ 7cassandra://8Ti2Bwn7NYu6EoBSzkTLnDP-TejUHGq0lvmiPMQKL-IG`jj= w/2O@׉EEEUWENOUD DE LANGZAME OPMARS VAN DE HONDERDJARIGEN Bewegen, bewegen, bewegen. Gewoon duizenden honderdplussers N 20 a het zien van Abraham of Sarah, neemt de kans op nog eens dertig gezonde jaren snel af. Mannen leveren met het klimmen der jaren sneller in dan vrouwen. Drie op de tien zeventigers gaan de negentig halen. Zeven dus niet. Dankzij de vergrijzing is het aantal tachtigers in Nederland toegenomen tot 930.000. Meer dan twee keer zo veel als alle inwoners van de stad Utrecht samen. Het aantal honderdjarigen kabbelt, na een sterke groei begin vorige eeuw, al jaren rond de 2500. Van deze groep allersterksten is 82 procent vrouw. Kalenderleeftijd ,,Honderd jaar worden is inmiddels gewoon”, schrijft Marcel Olde Rikkert in zijn handboek Jong blijven & Oud worden. Volgens de hoogleraar speelt de kalenderleeftijd slechts een bijrol. Hebben de pijntjes in knie en rug te maken met de leeftijd? Slecht excuus. Waarom protesteert de ene knie wel en de andere niet? Leefstijl en gebeurtenissen vormen de meeste mensen meer dan erfelijkheid. Zelfs bij eeneiige tweelingen treden grote verschillen op. Een slechte leefstijl raakt hart en hersenen. Voor wie nog kan: beweeg, beweeg, beweeg. Niet alleen fysiek door te wandelen of fietsen. Ook door de hersenen uit te dagen en energie te stoppen in het contact met zowel oude bekenden als nieuwe gezichten. Afname van de sociale contacten gaat ten koste van de gezondheid. Uit cijfers van het Centraal ׉ 7cassandra://8Ti2Bwn7NYu6EoBSzkTLnDP-TejUHGq0lvmiPMQKL-IG`jj= w/2O׉E MJUNI 2026 ExPress Gebieden met duidelijk hogere of lagere aantallen honderdplussers per 100.000 geborenen in het tijdvak 1812-1923. Donker blauw: extra veel honderdplussers. Donker rood: duidelijk minder. Bron: Demos, een uitgave van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut. Denksporten dagen de hersenen uit. Bureau voor de Statistiek en demografisch instituut NIDI blijkt dat sommige streken in Nederland aanzienlijk meer honderdjarigen hebben voortgebracht dan andere. Gekeken is naar Nederlanders geboren tussen 1812 en 1923. Wie in dat tijdvak geboren werd in het Drents-Friese Wold, OostDrenthe en Zuid-Beveland had een 40 procent hogere kans om honderd te worden dan elders. De vooruitzichten in het uiterste zuiden van Limburg en de westelijke mijnstreek waren daarentegen juist 40 procent slechter dan het gemiddelde. In de zoektocht naar langer leven zijn overal ter wereld regio’s gevonden met opvallend veel gezonde grijsaards. Het Griekse eiland Ikaria bijvoorbeeld en Okinawa in Japan. Brengen isolement en traditie meer honderdjarigen voort? De bijzonder gezonde gebieden, eilanden en afgelegen valleien veelal, worden aangeduid met het begrip blauwe zone. Een term die vooral op zijn Engels in de smaak valt bij gebiedsontwikkelaars en makelaars. Zo droomt de Cartesiusdriehoek in Utrecht een Blue Zone te worden - evenals Fryslân en Zeeland. Pensioenfraude De Australische onderzoeker Saul Newman toonde aan dat veel blauwe zones bestaan bij de gratie van pensioenfraude en slechte registratie. In Japan bleek 82 procent van de getelde honderdjarigen in werkelijkheid al geruime tijd dood. Een dochter streek dertig jaar pensioen op van haar overleden vader. In Nederland bestaan aanzienlijke verschillen in regionale gezondheid. Blauwe zones zijn echter niet te vinden. Veel honderdjarigen hebben hun geboortestreek verlaten en zijn na een mobiel en werkzaam leven neergestreken in populaire regio’s als ’t Gooi, de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe. Theo Leoné Theo Leoné 21 Honderdjarige marathonloper Tulband Tornado, zijn bijnaam, liep als honderdjarige in Canada een marathon. Sikh was de Indiër, dus droeg hij een tulband. Faulja Singh liep in zijn nadagen het ene na het andere seniorenrecord. Pas op de leeftijd van 89 begon hij het hardlopen serieus te nemen. Voor de marathon in Toronto had hij op 16 oktober 2011 nodig acht uur, elf minuten en zes seconden. Het Guinness Book of Records heeft de wereldrecords van Singh nooit erkend. In het dorp waar hij ter wereld kwam, werden geen geboorteaktes bijgehouden. Wel stond in zijn Britse paspoort: geboren 1 april 1911. Geen grap.  j= w/2Oj= w/2O{בCט{u׉׉ 7cassandra://yPM-dQk6gdADw3jbHGmOen6ijWOlw-SoNSL4MkqvsGYS` ׉ 7cassandra://gcz8_88AcevaNe6yo4vEN2IXjy3D3Entbq-zc6s5YLY?`׉ 7cassandra://qyneVR89P7Oz_41fGX4G5cahhCf9GlweIWiJvFsw9MME`jj= w/2OB׉E EBUURTWERK HOU MET ELKAAR EEN OOGJE IN HET ZEIL Een netwerkje voor een zorgzame buu Hulp en steun in eigen buurt De voorzorgcirkels zijn een idee van gepensioneerd psycholoog Henk Geene. Hij constateerde dat ouderen het liefst hulp en steun in hun eigen buurt zoeken. Uit dit idee ontstond de voorzorgcirkel, een clubje van maximaal rond de vijftien mensen uit een straat, buurt of woongebouw. Met als idee: je ontwikkelt ‘uit voorzorg’ een cirkel of netwerk om je heen, voor het geval dat. Elke cirkel heeft twee zogeheten verbinders, mensen die de vragen ontvangen en vervolgens iemand vragen te helpen. Het gaat om dagelijkse zaken als een boodschap doen, de hond uitlaten, naar de kapper brengen, vuilnis buiten zetten. Mocht meer complexe hulp nodig zijn, dan schakelt de verbinder een tussenpersoon in die buiten de cirkel staat. Bijna altijd is dat een professional die korte lijnen heeft met instanties. 22 Nederland Zorgt Voor Elkaar heeft veel informatie en kan helpen bij het opzetten van voorzorgcirkels. Informatie over voorzorgcirkels C lubjes van tien tot vijftien mensen die een beetje naar elkaar omkijken en bij wie je een vraag neer kunt leggen. Dat is het idee achter voorzorgcirkels die fiks aan populariteit winnen. Het idee is eigenlijk zo simpel dat je je afvraagt waarom het niet al jaren eerder is uitgevoerd. Vorm met een aantal mensen uit je buurt een netwerkje waar je terechtkunt met een hulpvraag. Twee mensen uit dit netwerk, de verbinders genoemd, krijgen de vragen binnen en zoeken dan iemand die wil helpen. Vooral deze gestructureerde aanpak is een groot deel van het succes van deze voorzorgcirkels. Ze zijn in steeds meer plaatsen te vinden en zelfs zorgverzekeraar VGZ investeert in veel provincies in de opzet. Verschil met een buurtapp is dat een vraag gericht naar een of beide verbinders gaat en niet voor iedereen te lezen is. Dat maakt de drempel voor de vrager kleiner, zo leert de ervaring. De verbinders weten goed wie er voor welke hulp beschikbaar kan zijn. Bij het opzetten van een voorzorgcirkel Zonder al te veel poespas houdt de een in alle vriendelijkheid de ander in de gaten. heeft iedereen aangegeven voor welke hulp hij of zij beschikbaar is. Bijvoorbeeld een boodschap doen, hond uitlaten, iemand naar ziekenhuis rijden, in de tuin werken, biebboeken omruilen of een wandelingetje maken. Met deze kennis benadert de verbinder een deelnemer of hij of zij kan helpen. Zo ja, dan is er een match. Zo nee, dan wordt verder gezocht. Afwisselen De verbinder houdt ook in de gaten dat niet steeds dezelfde mensen hulp bieden om mensen niet te veel te belasten. Maar ook om ׉ 7cassandra://qyneVR89P7Oz_41fGX4G5cahhCf9GlweIWiJvFsw9MME`jj= w/2O׉EoJUNI 2026 ExPress urt De structuur is een groot deel van het succes zoveel mogelijk buurtgenoten erbij te betrekken. Zo ontstaan meer ontmoetingen tussen de deelnemers en dat is nu juist de bedoeling. Kwaliteit van leven zit vaak in kleine dingen, die door een buurt eenvoudig te regelen zijn. Velen ervaren ook geborgenheid door bij zo’n cirkel te horen. Zoals een vrouw verwoordde: ,,Bij mij op de koelkast hangt het visitekaartje van de verbinders. Dat alleen al doet me zo goed.” In Hilvarenbeek werken ze met buurtcirkels omdat de term ‘zorg’ in voorzorgcirkel te veel deed denken aan voor iemand zorgen. Het Senioren Netwerk in deze Brabantse gemeente nam het initiatief voor het opzetten van de buurtcirkels en dat mag inmiddels een groot succes heten. Dit voorjaar waren 28 cirkels actief en 6 in de maak. Tijdens een bijeenkomst van verbinders bleek onder meer dat de vrees om overvraagd te worden, niet gegrond is. Bij sommige cirkels hoefden de verbinders de afgelopen maanden maar een paar keer te bemiddelen. Ook blijkt dat er altijd wel iemand is die kan helpen, zeker als een verbinder het vraagt. En als vrager en aanbieder elkaar helpen, ontstaan soms leuke contacten en gaat men daarna soms bij elkaar op de koffie. Vanuit concreet helpen naar omzien naar elkaar. Precies zoals bedenker Henk Geene (zie kader) het voor zich zag. 23 Petra Dircks Chris Klaassens  j= w/2Oj= w/2O{בCט{u׉׉ 7cassandra://WfpQTUSWUIfK82hDtMzzsvnxqB-g2bCbn3qqPUFMako߳` ׉ 7cassandra://VY0-_0bKwdXZDEAgPtMR2lQiMlDPQdxWsOlSazyDIno`׉ 7cassandra://xsWRr1ASyTaeEzsP9mQrQYw_C_peKvXGYBRnZtEFFug@`jj= w/2OD׉EOPZIJ OPZIJ ONTDEKKINGSREIZEN PER TWEEWIELER Tien keer ,,W 24 lek en toch g at een flauw gedoe”, denkt Jo Merkelbach als hij zijn jongere collega’s op het werk ziet komen in fietsbroek met zeem en wielrenschoenen die een irritant tikkend geluid maken op de vloer. Een paar jaar later krijgt het fietsvirus ook grip op hem en begint de Heerlenaar er heel anders over te denken. ,,Ik was een paar keer op een hybridefiets van Kerkrade naar Heerlen gefietst en merkte dat ik dat leuk vond”, vertelt Jo. ,,Toen heb ik een racefiets gekocht. In het begin maakte ik zo’n 2000 kilometer per jaar. Niet veel natuurlijk, maar het werden er steeds meer. Ik fietste steeds vaker van Heerlen naar mijn werk bij Chemelot in Geleen.” Zijn collega’s vragen of hij meegaat naar Frankrijk om de Mont Ventoux te beklimmen. ,,Het was fantastisch. Ik ben daarna nog vaker die kant op gegaan. De Mont Ventoux heb ik 25 keer gefietst. Een paar jaar geleden heb ik zelf fietsweekenden voor en met de collega’s georganiseerd: routes door de Vogezen en bij Aix-les-Bains.” Romereis Na wat hij omschrijft als een geweldige carrière van 43 jaar bij Chemelot, stopt hij op z’n 64e met werken. Er begint een nieuw leven op de fiets. ,,Ik maakte mijn langste fietsreis. Van Rome naar huis. Met Ryanair vloog ik naar Italië en fietste in achttien etappes naar huis.” Hij fietst zo licht mogelijk: geen bagagedrager met tassen, maar een volgestouwde ‘banaan’-tas achter het zadel, een tas aan het stuur en een tas aan de bovenbuis van het frame. ,,Daar kan niet veel in. Alles wat ik nodig had, heb ik eerst in stoffen zakjes gedaan, waar ik met viltstift opschreef wat er in zat. Zo hoefde ik niet iedere keer weer alles uit te pakken.” ,,Het is mijn mooiste vakantie”, Jo Merkelbach tijdens een van zijn vakanties op de fiets. ,,Ik hoop dit nog heel veel jaren te kunnen doen.” blikt hij terug op die Romereis. ,,Ik kon doen en laten wat ik wilde, het was mooi weer en ik had de wind in de rug. Wel heb ik minder goede herinneringen aan de lekke banden. In totaal ben ik tien keer lekgereden. Ik kon maar niet ontdekken hoe dat kwam. In Oostenrijk heb ik een oude binnenband op de velg gelegd. Toen was het probleem eindelijk opgelost.” ׉ 7cassandra://xsWRr1ASyTaeEzsP9mQrQYw_C_peKvXGYBRnZtEFFug@`jj= w/2O׉EJUNI 2026 ExPress genieten Limburg Tegenwoordig fietst de inmiddels 69-jarige Jo elk jaar tussen de 13.000 en 14.000 kilometer. Elke dag zit hij op de fiets. Veel in eigen omgeving; favoriet in Heuvelland Limburg zijn de elf toppen, waaronder de Fromberg, de Eyserbosweg, de Doodeman en de Gulpenerberg. In de winter fietst hij thuis op de indoortrainingsfiets Zwift. Elk jaar maakt hij eind juni zijn eigen midsummer ride en legt hij in één dag een groot aantal kilometers af. ,,De eerste keer wilde ik naar Eindhoven. Toen ik daar aankwam dacht ik: Utrecht lukt ook nog wel. En in Utrecht besloot ik door te fietsen naar Amsterdam.” “Ik wilde steeds verder. Zo ook 2 jaar geleden. Via de Veluwe ging ik naar Enkhuizen, Amsterdam, Utrecht en uiteindelijk naar Den Bosch waar ik de laatste kilometers per trein naar huis ging. Totaal was het 427 kilometer fietsen.” ,,Ik heb ook een rondrit van 300 kilometer door de Eiffel en de Ardennen gemaakt, want inmiddels wil ik ook hoogtemeters maken. Het is leuk om te doen. Ik denk in het voorjaar al na over mijn volgende midsummer ride. En ik hoop dat het me gegeven wordt om dit nog heel veel jaren te mogen doen. Fietsen tot in de eeuwigheid is mijn streven.” Miriam Szalata Eigen foto 25  j= w/2Oj= w/2O{בCט{u׉׉ 7cassandra://sG7qkAoo7UaWwcurUEufF0g3IN_BiwzEdbuiioEQKGk` ׉ 7cassandra://Yon9J6She5CpEQzOZxF5Aa1Pt_3bcWzKckxnuAutyic`׉ 7cassandra://hAXnpnyFsbfwRDfozgbglyBK-NeKuvwABfMp6bVR48IDq`jj= w/2OFנj= w/2OJUف9ׁH'http://www.denationaletrombosedienst.nlׁ ׁ Ј׉ETROMBOSE LUIZIGE KLEINE PROPJES ALTIJD IN DE GATEN HOUDEN Normale bloedsomlo Onderzoekster \Van Hylckama Vlieg Trombose ontstaat veelal in een been ‘Minder beweging Onafgebroken zicht op tr 26 Met merkbare geestdrift richt Astrid dag in dag uit het vizier op het verschijnsel trombose. Niet zozeer in de richting van hart en hersenen, nee Astrid van Hylckama Vlieg concentreert zich bij het LUMC al jaren op de lagere bloedvaten en dan met name de aderen in de benen. Wat gaat er mis, hoe voorkom je trombose en bij wie komt het meer voor? En wat te doen als er eenmaal een trombose is vastgesteld? D r. Van Hylckama Vlieg leidt op de afdeling Klinische Epidemiologie in het LUMC, het Leids Universitair Medisch Centrum, het onderzoek naar trombose onder ouderen. Deels mogelijk gemaakt door de Trombosestichting. Glimlachend reageert ze op de vraag of er een wetenschappelijk horizon is, een horizon zonder ook maar een spoor van trombose. ,,Tja, dat zou echt de holy grail zijn. Dat is niet echt aan de orde hoor. In elk geval is ons onderzoek altijd in beweging, telkens weer komen er nieuwe belangrijke elementen bij.’’ De eventuele stolsels in de benen zijn, zo benadrukt de onderzoeker, goed te beteugelen. Alleen als er een prop of propje doorglipt naar de longen kan dit een longembolie tot gevolg hebben. Reden voor een gedurfde lekenvraag: Dus als we iedere senior bloedverdunners voorschrijven, is trombose verleden tijd. Astrid: ,,Helemaal niet zo’n gekke gedachte hoor. Maar dan kunnen zich andere complicaties voordoen. Bloedingen bijvoorbeeld. In het algemeen is bewegen een belangrijk advies.’’ Secuur in beeld Essentieel is vooral om alle mogelijke oorzaken van trombose secuur in beeld te krijgen. Door informatie van honderden mensen, deels ná trombose en mensen zonder trombose te verzamelen. Daarbij voegde het team van het LUMC al het cijfermateriaal van het CBS, Centraal Bureau voor de Statistiek. Onder ouderen zijn vierhonderd patiënten met trombose vergeleken met even zoveel mensen zonder trombose. ׉ 7cassandra://hAXnpnyFsbfwRDfozgbglyBK-NeKuvwABfMp6bVR48IDq`jj= w/2O׉E vJUNI 2026 ExPress e oop Diepe veneuze trombose Embolie Gemak dient de thuisprikker Duizenden Nederlanders leunen op de trombosedienst. Is mijn bloed te dik, te dun of keurig in orde? In het niet eens zo grijze verleden werden de controles g speelt een rol’ rombose Van Hylckama Vlieg: ,,We moesten veelal bij mensen thuis langs. Soms omdat ze niet mobiel waren of geen vervoer hadden.’’ Dat de kans op trombose toeneemt naarmate de leeftijd vordert, is onmiskenbaar gebleken. Eén op de 100 mensen boven de 80 jaar krijgt trombose, al dan niet met ernstige of fatale gevolgen. Maar waardoor dat komt, was lang niet geheel duidelijk. De deskundige: ,,Minder beweging speelt beslist een voorname rol, maar ook de veroudering van de vaten op zich is een factor. En wat zeker bleek mee te spelen: andere ziektes, bijvoorbeeld een ernstige vorm van kanker. Dan dient trombose zich eerder aan.’’ uitsluitend bij de diensten uitgevoerd, veelal met pittige wachttijden. Of er kwam iemand aan huis wat druppels bloed scoren. De 33 trombosediensten die Nederland rijk is, waken over grofweg 143.000 patiënten, bij wie om uiteenlopende achtergronden de bloedwaarde erg bepalend is. Van hen zijn er 34.000 ‘thuisprikker’. Met behulp van een eenvoudig apparaatje nemen ze enkele druppels bloed af en geven de score door aan de betreffende dienst. Hugo Stoevelaar somt maar wat graag de forse voordelen op voor deze groep die hij liever aanduidt met ‘zelfmeter’. De operationeel directeur van De Nationale Trombosedienst in Ede: ,,Deze mensen hoeven Met een eenvoudig apparaat, thuis te gebruiken, kan de dikte van het bloed worden bijgehouden de deur niet uit, ook niet met ziekte, of bijvoorbeeld op vakantie. En – wat een bijzonder bijkomend verschijnsel is - ze zijn zich veel meer bewust van hun toestand. Het was in het verleden een getalletje in een medische omgeving. Bij hen is het bewustzijn sterk verbeterd.’’ Mensen komen al snel in aanmerking voor zelfmeetmanagement. Er moet een korte cursus worden doorlopen en natuurlijk moet de gebruiker thuis zijn in de computer-routes. Is na het vingerprikken eenmaal de actuele bloedwaarde aangegeven dan kan de trombosedienst digitaal worden geïnformeerd en volgt enige uren later de adequate dosering van het aantal bloedverdunners, soms voor een week, soms voor een langere periode. Uit internationaal onderzoek, zo haalt Stoevelaar aan, is gebleken dat opvallend veel grote complicaties (tot overlijden toe) zijn uitgebleven door deze scherpere controle van huis uit. Het gaat grofweg om twintig procent minder ’uitwassen’ door de zelfmeet-aanpak. ,,Natuurlijk ontlast het ook de trombosediensten. Voor een deel worden de doorgegeven cijfers meteen door een programma gehaald maar er blijft altijd op de achtergrond een medische check draaien.’’ Meer informatie en uitlegvideo’s op www.denationaletrombosedienst.nl Willem van der Kooij Eigen foto 27  j= w/2Oj= w/2O{בCט{u׉׉ 7cassandra://GiqMUzL4mfOZRGKVZfc4v6deZcGAoarBj1VfclDWhWMG` ׉ 7cassandra://b1sUF0mz5hyHIxqx2u0dVM_TSIR9YDXqS4DZrGXlQA8`׉ 7cassandra://D63hDxLkyiwc9dzGJFLZa7d4df8fq29G1Fv7B3iyY6YB"`jj= w/2OHנj= w/2OSځ9ׁH-https://www.vrt.be/vrtmax/podcasts/klara/d/deׁ ׁ Јנj= w/2OR9ׁH https://pensioenpro.nl/podcasts/ׁ ׁ Јנj= w/2OQ9ׁH#https://npo.nl/luister/podcasts/812ׁ ׁ Јנj= w/2ON~ 9ׁH&https://www.vrt.be/vrtmax/podcasts/vrtׁ ׁ Ј׉EfPODCAST ZO ZIT JE UREN AAN EEN STUK GEKLUISTERD Met podcast de zomer door 28 Niet altijd zin om te lezen? Luister dan deze zomer relaxed naar een podcast. Het aanbod is overweldigend. Hier dus vijf tips. Van pensioenkwesties, een middeleeuwse dynastie tot een onopgeloste verdwijningszaak. Chris Klaassens Petra Dircks Bob Een 84-jarige licht dementerende vrouw die steeds over ene Bob praat. Is dat nou een podcast waard? Nou en of, zeker als het verhaal onder handen wordt genomen door de drie vrouwen van audiocollectief SCHIK. Dan ontstaat pure poëzie die qua geluid en sfeer prachtig is vormgegeven. Mèt een spannende verhaallijn. Want raaskalt Elisa nou maar wat. Of, heeft die Bob echt bestaan en komen door haar dementie herinneringen naar boven die zelfs haar dochters niet kennen? Deze podcast uit 2017 werd twee jaar gelden door luisteraars van de VPRO podcastgids verkozen tot beste podcast ooit. Van Lengte Audiocollectief SCHIK 6 afleveringen van 31 tot 55 minuten Leerzaam Nee, maar dat maakt niet uit Vermakelijk Aan álles is gedacht en tot in detail uitgevoerd https://collectiefschik.com/werk/bobvpro/ ׉ 7cassandra://D63hDxLkyiwc9dzGJFLZa7d4df8fq29G1Fv7B3iyY6YB"`jj= w/2O ׉E JUNI 2026 ExPress Waar is zuster Gabrielle Nog een podcast uit de stal van het Belgische Klara, want wat maken zij prachtige producties. Tip: luister ze allemaal. Ze strelen je oren, niet alleen door de bloemrijke Vlaamse tongval maar ook door montage en geluidsdesign. Voor Klara dook journalist Philip Heymans in het cold case dossier van de verdwijning van een non in Dendermonde. Zuster Gabrielle verdween ruim veertig jaar geleden van de ene op de andere dag. Was de populaire maar ook eigenzinnige religieuze vermoord? Of toch met een geheime minnaar naar Italië vertrokken? Van Lengte Leerzaam Vermakelijk Klara, de klassieke radiozender van de Vlaamse omroep VRT 11 afleveringen van 40-45 minuten Ja, je leert veel over politieonderzoek, maar ook over het leven in een klooster Na iedere aflevering wil je meteen door naar de volgende https://www.vrt.be/vrtmax/podcasts/vrt-nws/w/waar-is-zuster-gabrielle-/ Tweede Hans Omroep MAX heeft natuurlijk een naam hoog te houden als het gaat om informatie voor vijftigplussers. Regelmatig komen podcasts uit de koker van de populaire omroep. In Tweede Hans onderzoekt presentator Jurgen van den Berg (mooie stem!) het leven na een werkend bestaan. Door in gesprek te gaan met deskundigen als een pensioencoach, econoom en reclameman. En met ervaringsdeskundigen, de pensionado’s zelf dus. Prettige en rustige gesprekken met aan het einde altijd tips. Van Omroep Max Lengte 6 afleveringen van een half uur Leerzaam Best wel, je steekt er altijd wat van op Vermakelijk Gezellig voor bij een kop koffie https://npo.nl/luister/podcasts/812-tweede-hans-de-pensioenpodcast De Dekkingsgraad Voor wie bij wil blijven op pensioengebied is Pensioen Pro een uitkomst. Dit medium biedt dagelijks online en via podcasts nieuws en informatie over pensioenen en beleggingen. Gericht op professionals. Maar ben je niet helemaal blanco op dit gebied, is het goed te volgen. Soms gaan ze de diepte in en vliegen termen als solidariteitsreserve, ftk en nettoprofijt je om de oren. Deze ‘transitiegeheimtaal’ zoals ze zelf ook gekscherend zeggen, wordt niet altijd uitgelegd. Van Pensioen Pro Lengte Leerzaam Vermakelijk Half uurtje, elke twee weken Zeker. Maar het verreist wel enige kennis van de pensioenwereld en dito termen Meer ter lering dan vermaak https://pensioenpro.nl/podcasts/ De Bourgondiërs Zin in veel geschiedenis en heel veel feiten? Dan mag De Bourgondiërs niet ontbreken. De Vlaamse spraakwaterval Bart van Loo neemt je mee voor een duizelingwekkende tocht door de geschiedenis over het ontstaan van de Lage Landen. Maar hij doet dat zo eloquent dat de afleveringen van anderhalf uur voorbij vliegen. Van zijn hand verscheen in 2019 de bestseller De Bourgondiërs. En omdat Van Loo naast gelauwerd auteur ook conferencier is, weet hij wel raad met het volkletsen van een podcast. Van Lengte Leerzaam Vermakelijk Klara, de klassieke radiozender van de Vlaamse omroep VRT 8 afleveringen van anderhalf uur Beste geschiedenisles ooit Je hangt aan zijn lippen https://www.vrt.be/vrtmax/podcasts/klara/d/de-bourgondiersmet-bart-van-loo/ * * Voor de podcasts van Klara VRT heb je een account nodig. Dat is gratis aan te maken. Alle podcasts zijn ook te beluisteren via Spotify en Apple Podcasts 29 j= w/2O!j= w/2O {בCט{u׉׉ 7cassandra://c8NT61QBCQ_OQNxa61q9rf87qunJ3fiBCHHgVZoHkzg b` ׉ 7cassandra://Na_mCMBW_pNlu6zXpsnv_7RQaRrB5TOQAXGjb_3Ek9s`׉ 7cassandra://KMd8UIpBgaMHKYKOxXYDuuRnHS5DR2ekw2_y20aP-KgC`jj= w/2OLנj= w/2O_~=9ׁHhttp://vvgpgb.nlׁ ׁ Јנj= w/2O^bk̄9ׁHmailto:redactie@vvgpgb.nlׁ ׁ Јנj= w/2O]b49ׁH#mailto:fienekevandenbrink@vvgpgb.nlׁ ׁ Јנj= w/2O\b̄9ׁHmailto:redactie@vvgpgb.nlׁ ׁ Јנj= w/2O[%g9ׁHmailto:info@vvgpgb.nlׁ ׁ Јנj= w/2OZ݁9ׁH#mailto:ledenadministratie@vvgpgb.nlׁ ׁ Јנj= w/2OY\}̃9ׁHmailto:support@vvgpgb.nlׁ ׁ Јנj= w/2OX\49ׁH#mailto:ledenadministratie@vvgpgb.nlׁ ׁ Јנj= w/2OW\̹9ׁHmailto:penningmeester@vvgpgb.nlׁ ׁ Јנj= w/2OVV~̜9ׁHmailto:secretariaat@vvgpgb.nlׁ ׁ Јנj= w/2OUV5̰9ׁH mailto:josvanrijsingen@vvgpgb.nlׁ ׁ Јנj= w/2OTV̎9ׁHmailto:ernsttaris@vvgpgb.nlׁ ׁ Ј׉E &QUIZ GEEN JA GEEN NEE, OF KLOPT HET TOCH? PGB-QUIZ OP DE LEDENDAG Waar of niet waar ? Frans van de Veen (bestuurslid PGB) en Mylène Caris (hoofd communicatie PGB) waren op de Ledendag aanwezig om uitleg te geven over PGB en de Wet toekomst pensioenen. Het thema: ‘Waar staan we nu? En het vervolg.’ De belangrijkste boodschap: alles is erop gericht om de nieuwe regelingen per 1 januari 2027 in te voeren en voor de meeste deelnemers ook de nu opgebouwde rechten (pensioenen) over te zetten naar de nieuwe regels (invaren). PGB heeft het formele verzoek daarvoor ingediend bij De Nederlandse Bank (DNB). De komende tijd zal er nog veel overleg met DNB gevoerd worden. Misschien leidt dat nog tot aanpassing van de wijze waarop wordt ingevaren. PGB hoopt de zogenoemde ‘Verklaring van geen bezwaar’ van DNB, in september van dit jaar te krijgen. Zonder die verklaring mag een pensioenfonds de huidige pensioenen niet invaren. Dit jaar staat verder in het teken van communicatie naar alle deelnemers, met informatie over de nieuwe regelingen, de wijze waarop die worden ingevoerd én wat dat voor ieder individueel naar verwachting betekent. Naast het geven van informatie en het beantwoorden van vragen, werden er door PGB een aantal quizvragen gesteld: Uitspraken die Waar of Niet waar waren. De hele zaal kon meedoen, door met het oranje of groene kaartje antwoord te geven. Dat is Waar Dat is Niet waar PGB heeft naast 11 transitieplannen voor verplichte sectoren een aantal honderden transitieplannen gehad voor vrijwillig aangesloten ondernemingen. Voor gepensioneerden die overgaan naar een nieuwe regeling wordt de uitkering variabel (‘meebewegen met de markt’). Dit wordt één keer per jaar bekeken. Je pensioenuitkering wordt dus één keer per jaar aangepast. Zo weet je het hele jaar waar je aan toe bent. 30 Dat is Niet waar Dat is Niet waar De plannen voor de nieuwe pensioenregelingen zijn gemaakt door werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers in samenspraak met de overheid. Het pensioenakkoord is een echt resultaat van de ‘Nederlandse polder’. PGB blijft voor haar deelnemers beleggen. Daarbij wordt rekening gehouden met de wensen en mogelijkheden van deelnemers. Regelmatig wordt via een enquête vastgesteld hoeveel risico deelnemers willen nemen bij het beleggen én hoeveel risico zij kunnen dragen. ׉ 7cassandra://KMd8UIpBgaMHKYKOxXYDuuRnHS5DR2ekw2_y20aP-KgC`jj= w/2O"׉E JUNI 2026 ExPress Nostalgie is geen strategie W e leven in een tijd die moeilijk te duiden is. Ongekende geopolitieke spanningen (eufemisme voor oorlog), publieke en politieke onrust in Nederland over de opvang van asielzoekers, zorgen bij de burgers over de stijgende kosten van levensonderhoud. Het ziet er niet naar uit dat op deze onderwerpen de rust snel terugkeert. Voor ons gepensioneerden van PGB komt daar nog de prangende vraag bij of de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel per 1 januari aanstaande wat extra in de huishoudknip oplevert. Op dit moment valt die vraag niet te beantwoorden. Als de beurzen zo veerkrachtig blijven als ze nu zijn, ziet het er positief uit. De dekkingsgraad van PGB schommelt nog steeds rond of boven de 130 (wordt elke maand geactualiseerd op de website van PGB!) en bij die stand is een invaarbonus van een procent of 15 haalbaar. Maar nogmaals, het blijft afwachten. Terugverlangen naar tijden van weleer is verleidelijk. Zonder ruzie met Amerika, geen oorlog in Europa en het Midden-Oosten, geen economisch gevaar vanuit China en vooral elke generatie een stapje vooruit in welvaart. Vooral senioren willen zich nog weleens overgeven aan nostalgische mijmeringen. Vroeger was alles beter. De harde realiteit is echter dat de oude wereldorde niet terugkeert. We zullen ons moeten verhouden tot een nieuwe situatie. Misschien kunnen we leren van én samenwerken met Canada. Het land zag dat de relatie met de Verenigde Staten op was en trok de conclusie dat het niet meer goed komt. Terug naar toen is geen optie, oftewel: ‘Nostalgie is geen strategie’, zegt de Canadese premier Mark Carney. Hij wendt zich daarom af van Amerika en wil veel intensiever samenwerken met Europa (economisch en militair) om samen afstand te nemen van de grote buur, maar ook van China. In Canada is inmiddels steun voor het lidmaatschap van de EU. Formeel kan dat (nog) niet maar een partnerovereenkomst zoals met Noorwegen is natuurlijk wel mogelijk. Diverse serieuze leiders in Europa hebben hier wel oren naar. Het is goed dat we als Nederland en Europa ons zelfbewustzijn oppoetsen. We hebben niet voor niks een premier die de verkiezingen won met de slogan: ‘Het kan wél!’ Nou dan… Consequentie is dat we komende jaren eerst wat zure appels hebben te verteren. Misschien boffen we als PGB-deelnemers met een leuke pensioenplus op 1 januari maar als dat niet zo is, zullen we er ook het beste van moeten maken. Jos van Rijsingen Voorzitter: Ernst Taris Penningmeester: Ruud Hollering ernsttaris@vvgpgb.nl Vice-voorzitter: Jos van Rijsingen, josvanrijsingen@vvgpgb.nl Secretaris: Marcel Hoffmann secretariaat@vvgpgb.nl penningmeester@vvgpgb.nl Bestuurslid/ledenadministratie: Tonnie Klein-Hemmink, ledenadministratie@vvgpgb.nl Bestuurslid/ICT & Logistiek Marcel Willemsen support@vvgpgb.nl Ledenadministratie/secretariaat: Postadres: Hunzestraat 18, 7555 WB Hengelo Mailadres: ledenadministratie@vvgpgb.nl Algemeen mailadres: info@vvgpgb.nl Bestuurslid/communicatie: Geurt Bos, redactie@vvgpgb.nl Bestuurslid/pensioenwerkgroep: Fieneke van den Brink fienekevandenbrink@vvgpgb.nl Redactie Express: redactie@vvgpgb.nl Website: vvgpgb.nl 31 Uitsmijter VVG-PGB Bestuur j= w/2O#j= w/2O"{בCט{u׉׉ 7cassandra://5NHZyACJqYOXQ3FhDvQ6lozMI50l8fMruTA7-KKkG_81j` ׉ 7cassandra://Hdb-XCfYqwagFr3GMQ5vWG0c5QoZLmUQsDeNGa8uTQcF`S׉ 7cassandra://79yWREWPMeDtkmLHOU70N5YGD_-U2AtyZ6Wh8SlKVTc`̵j= w/2OO׉E׉ 7cassandra://79yWREWPMeDtkmLHOU70N5YGD_-U2AtyZ6Wh8SlKVTc`̵j= w/2O$׈Ej= w/2O%j= w/2O${)'Magazine Express 2026 11e jaargang nr 2j= S