׉?ׁB!בCט  {u׉׉	 7cassandra://_0Fc6p2zbvJwHwE0nlLF821wgzBAosKUU3slHQQK-pc C`׉	 7cassandra://qYMOv1IEnxMXD4LaFfA_tgw2amzdZHAgFn5Czz6wvLQ\`S׉	 7cassandra://FU7j27HRS5BAspGytCaWMXmesDpxbaRBG3GqKIQll0I"`̵ f'oG_LAmנf'oG_LA '?9ׁHhttp://bindbibliotheken.nlׁׁЈ׈Ef'oG_LA>׉E ZLeer
Vraag
Ontmoet
Lees
Doe
Jaarbericht
Bibliotheken Aa en Hunze
2023
bindbibliotheken.nl
׉	 7cassandra://FU7j27HRS5BAspGytCaWMXmesDpxbaRBG3GqKIQll0I"`̵ f'oG_LA?f'oG_LA>{בCט   {u׉׉	 7cassandra://ZZPgPgAQJPXO0yVMhGPRQgkZO7bnGfSVRSiMeG1Gpfo "`׉	 7cassandra://Wbh6upTvMCzZPAZp3eS9VHy5x1k-LirYJZFhJ3B1iNc͵`׉	 7cassandra://CeuZajJoClJkdSFO699YAV59tXI0lDLYYdFp_aIFdWY7`j f'pG_LA נf'oG_LAp 3.9 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LAq #]9 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LAr | ,9 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LAs ]9 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LAt 9 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LAu )!&9 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LAv S9 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LAw x C9 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LAx #A9 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LAy V *9 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LAz U#(A9 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LA{ Sh!*9 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LA| S#39 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LA} LЁ3$9 ׉S	G
ׁׁrנf'oG_LA~ O,*9 ׉S	G
ׁׁrנf'oG_LA R+(9 ׉S
G
ׁׁrנf'oG_LA LJ5(9 ׉S
G
ׁׁrנf'oG_LA Nz+$9 ׉SG
ׁׁrנf'oG_LA J3!9 ׉SG
ׁׁr׉EFInhoud
Terugblik op 2023
Highlights 2023
3
Pieter Koolwijk bezoekt scholen in Aa en Hunze
Nationale Voorleesdagen 2023
Pilot Uitlenen in kinderopvang
Pilot Leeskampioen
Boeken en fietsen
De robuuste Drentse bibliotheek
Openingstijden
Collectie
E-books en luisterboeken
Nieuwe abonnementen en tarieven
Nieuwe naam en nieuwe website
Activiteitencatalogus 2024
Landelijk extra geld
Drenthe leert en ontwikkelt
Verhalen over…
BiebFabriek
ZomerBieb-activiteiten Bind-bibliotheken
Pop-up ROEG!-hoek in de bibliotheek
Lezingen Van Rossem en De Hosson
4
4
4
4
5
5
6
6
6
6
8
9
9
10
12
12
12
13
13
13
Drenthe leest – Leesbevordering
Kleintje Bieb (BoekStart)
Landelijke BoekStartdag
BoekStart in de kinderopvang
De Bibliotheek op school primair onderwijs
Heel Nederland Leest
Oktober Kindermaand en Kinderboekenweek
Drenthe leest – Werken aan geletterdheid
Taalhuis/Taalpunt
Week van Lezen en Schrijven
Heel Drenthe doet mee
Digitale vaardigheden
Informatiepunt Digitale Overheid
Activiteiten in Aa en Hunze
Cijfers 2023
Kaart Drentse bibliotheken
14
14
15
15
15
16
16
17
17
18
19
19
20
21
22
23
2
׉	 7cassandra://CeuZajJoClJkdSFO699YAV59tXI0lDLYYdFp_aIFdWY7`j f'oG_LAS׉E7Annelies Bakelaar, bestuurder
Terugblik op 2023
Bibliotheken: dé plek waar verhalen samenkomen…
Voor je ligt het jaarbericht van de bibliotheken in de gemeente Aa en
Hunze, de maatschappelijke verantwoording van wat deze bibliotheken
(die deel uitmaken van Biblionet Drenthe) het afgelopen jaar hebben
bijgedragen aan de Drentse samenleving. 2023 was zonder meer
dynamisch te noemen. Een jaar volop toekomstperspectief voor
het openbare bibliotheekwerk, terwijl we tegelijkertijd ook werden
geconfronteerd met enorme kostenstijgingen vanwege de inflatie.
De belangrijkste ontwikkeling die we echter zien is de zichtbaarheid,
de impact en het belang van de bibliotheek als maatschappelijke
basisvoorziening in de samenleving. En dit is goed nieuws.
Na jaren van versobering, bezuinigingen en teruggang, zit de bibliotheek
weer in de lift. Dat geldt zeker ook voor het Drents bibliotheeknetwerk. Niet
voor niets sprak de koning in de troonrede van 2023 warme woorden over
de vertrouwde bieb: ‘Ook wil het kabinet de openbare bibliotheek op zoveel
mogelijk plaatsen terugbrengen, als plek waar mensen kunnen lezen, leren en
elkaar kunnen ontmoeten.’ De bibliotheek als belangrijke culturele kracht, als
verhalenverteller en huiskamer van de samenleving. Dit is een brede politieke
wens en hier zijn we als Biblionet Drenthe blij mee.
De huiskamer van de samenleving
In november 2023 ontvingen alle bibliotheken een brief van het ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Hierin wordt teruggekeken op de
investeringen die in 2023 in het bibliotheekwerk zijn gedaan en vooruitgeblikt
naar toekomstige investeringen. De belofte is bibliotheken te zien als
maatschappelijke basisvoorziening, de huiskamer van de samenleving, de
samenwerkingspartner van het onderwijs en de kinderopvang. Deze belofte
gaat gepaard met extra investeringen. Voor de invoering van de zorgplicht is
vanaf 2025 structureel landelijk een budget beschikbaar van 54 miljoen en
voor de samenwerking met het onderwijs en de kinderopvang in de komende
drie jaar 74 miljoen. Een mooi perspectief volop kansen waar Biblionet Drenthe
op in gaat zetten. Noodzakelijk is en blijft echter wel voldoende structurele
financiële middelen om robuust bibliotheeknetwerk in Drenthe neer te kunnen
blijven zetten.
Ik sluit af met een fragment uit het boek Grand Hotel Europe van Ilja
Leonard Pfeiffer dat oud-staatssecretaris Gunay Uslu heeft aangehaald.
Een basis die altijd blijft bestaan.
3
‘Waarom is dat? Vroeg Abdul.
‘Dat verhalen moeten worden verteld?
‘Ja?’
‘Dat is zo omdat het zo is. Omdat
verhalen betekenis geven aan de
gebeurtenissen en omdat zonder
betekenis alles zinloos wordt. Omdat
je, als je het verhaal niet vindt in de
willekeur, de hoop kunt opgeven dat
je ooit nog iets begrijpt. Omdat we
mensen zijn, en dat is wat mensen
sinds mensenheugenis doen: ze
vertellen elkaar verhalen. Als iets
cultuur is, dan is dat het: een collectief
geheugen van alle verhalen die
definiëren wie wij zijn en wat het
betekent dat wij mensen zijn.’
Waar verhalen samenkomen
Bibliotheken zijn bij uitstek plekken
waar verhalen samenkomen,
waar ze worden verteld, gehoord,
opgeslagen en gevonden. Een plek
waar nieuwe verhalen en oude
verhalen samenkomen, waar ruimte
is voor iedereen, altijd. Drentse
verhalenhoeders en vertellers,
bedankt voor jullie inzet, voor het
betekenis geven aan vraagstukken,
antwoorden en gebeurtenissen.
Bedankt voor ieders inzet, energie en
enthousiasme het afgelopen jaar, of je
nu werkzaam was of bent bij Biblionet
Drenthe of daarbuiten. Samen zorgen
we er in Drenthe voor dat iedereen
mee kan blijven doen naar eigen
kunnen.
f'oG_LATf'oG_LAS{בCט   {u׉׉	 7cassandra://nEEJZTrBwbzq5bzACN_LrasvSLDyJJX9f6btzy8L6T8 w`׉	 7cassandra://96mqr3C74ZL1RqdISIhTY6LmHUwdEGL9Q1PkYBEXfxw`׉	 7cassandra://lJowCi13D-tJHHky08Cx-vdxJwN7dW8PZogqF4b4JMA<}`j f'pG_LA׉E
Highlights 2023
Highlights 2023
bibliotheken
Aa en Hunze
De bibliotheek in het teken van kwaliteit en vooruitgang…
De gemeente Aa en Hunze heeft 4 bibliotheken, in
Annen, Gasselternijveen, Gieten en Rolde. Ook werkt
de bibliotheek in het kader van BoekStart nauw samen
met voorschoolse instellingen en in het kader van
de Bibliotheek op school met scholen uit het primair
onderwijs.
De bibliotheken in Aa en Hunze vallen qua bestuur en
organisatie onder Stichting Biblionet Drenthe.
2023 staat voor de bibliotheken Aa en Hunze in het
teken van investeren in kwaliteit en vooruitgang met
het oog op robuust bibliotheekwerk.
Niet alleen Koolwijk bezoekt tijdens dit project de
groepen. Ook illustratoren Jorien Kooistra en Daan Klein
Sprokkelhorst bezoeken vanuit het ICO de klassen.
Tijdens deze bezoeken gaan de kinderen aan het werk
met boekfragmenten van Koolwijk en illustreren zij
deze fragmenten in tekenlessen van Kooistra en Klein
Sprokkelhorst.
Nationale Voorleesdagen 2023
Uit de Top 10 van prentenboeken wordt elk jaar het
Prentenboek van het Jaar gekozen. De winnaar van 2023
is Maximiliaan Modderman geeft een feestje van Joukje
Akveld en Jan Jutte. Jinky Beijk, van poppentheater
Jinky’s Mikmak, maakte een op dit boek gebaseerde
voorstelling. Een herkenbaar verhaal voor zowel peuters,
pedagogisch medewerkers als (groot)ouders.
De voorstellingen worden in alle vestigingen gespeeld en
trekken 215 peuters van alle 17 kinderopvanglocaties in
de gemeente.
Pilot Uitlenen in kinderopvang
In de gemeente Aa en Hunze willen we nieuwe manieren
ontwikkelen en uitproberen om ouders en kinderen
samen plezier te laten beleven in (voor)lezen. Dit doen
we door middel van pilots. >
Pieter Koolwijk bezoekt scholen in Aa en Hunze
Gouden Griffelwinnaar Pieter Koolwijk bezoekt groepen
5/6 van basisscholen in de gemeente Aa en Hunze.
Tijdens deze bezoeken vertelt Koolwijk aan totaal zo’n 250
leerlingen over de voetbalverhalen die hij als kind schreef
voor het tijdschrift van zijn voetbalclub. Over alle beroepen
die hij gehad heeft voordat hij doorbrak als schrijver.
Maar ook over zijn boeken die hij geschreven heeft en de
prijzen die hij daarmee heeft gewonnen. Met passie weet
hij hoe je de leerlingen enthousiasmeert en maakt hij ze
nieuwsgierig naar zijn boeken.
4
Er komt een mobiele collectie te staan bij een
kinderopvang in een buitendorp. Als de ouders de
kinderen komen ophalen is er ook gelegenheid om een
boek te lenen. De bibliotheekmedewerker vertelt op
deze momenten over het belang van voorlezen. In de
boeken zitten ook verwerkingsopdrachten voor thuis.
Eenvoudig en laagdrempelig, bijvoorbeeld zingen of een
beweegspelletje. We gaan naar de ouders toe, omdat
ouders die niet graag voorlezen vaak ook niet naar de
bibliotheek komen.
׉	 7cassandra://lJowCi13D-tJHHky08Cx-vdxJwN7dW8PZogqF4b4JMA<}`j f'oG_LAU׉EHighlights 2023
We willen op deze manier de drempel
verlagen. Het is de bedoeling dat de
ouders hun ervaringen (bijvoorbeeld
via sociale media) delen met andere
ouders in de opvang zodat ook zij
gestimuleerd worden om boekjes te
gaan lenen en lezen met hun kind.
16 Peuters en hun ouders (negen
gezinnen) doen mee met deze pilot.
Pilot Leeskampioen
Leeskampioen is een activiteit voor
groep 3 en 4 waarbij de kinderen
een toneel-lees-boek mee naar huis
krijgen. Hier gaan ze, samen met een
ouder of andere volwassene, thuis
in lezen om op een prettige manier
bezig te zijn met boeken en verhalen.
Als het verhaal uit is, verwerken ze
een scène uit het verhaal tot een
digitale scène. Hierbij maken ze
gebruik van het programma Scratch
in een besloten omgeving. De
bibliotheek en ICO hebben dit project
samen ontwikkeld.
Groep 3/4 – 18 leerlingen en hun
ouders – van SWS Oostermoer
hebben meegedaan met deze pilot.
Het achterliggende doel van deze
activiteit is om via de ouders de
taalontwikkeling van kinderen te
stimuleren, waarbij de bibliotheek
de ouders blijft activeren om voor te
lezen.
Boeken en fietsen
In september organiseren we het
evenement Boeken en fietsen
in de bibliotheek van Gieten. In
samenwerking met Sport Drenthe
en de Stichting Wieler Promotion
Oostermoer kan deze avond
plaatsvinden. Dit evenement draait
om het boek Henk Benjamins:
Koersen met tegenwind, geschreven
door Gio Lippens. Dit boek is
in opdracht van Sport Drenthe
uitgebracht ter gelegenheid van het
EK Wielrennen dat in september in
Drenthe wordt gereden. >
Tijdens de presentatie wordt er
tweemaal voorgelezen uit het boek.
Gio Lippens, Henk Benjamins en
Hans Derks gaan in gesprek over
wielrennen, het EK en het pas
5
uitgekomen boek. Herman Strijbosch
en Jo Wilkens komen later ook aan
het woord om mooie verhalen te
delen. Het is een bijzondere avond,
want als verrassing voor Henk zijn er
veel oud-ploeggenoten speciaal naar
Gieten gekomen. Er gaan na afloop
veel gesigneerde boeken mee naar
huis.
Op dit evenement komen 80
bezoekers af. Daarbij kan de
bibliotheek vele mensen begroeten
die de bibliotheek nog niet zo goed
kennen. Een mooie samenwerking en
verbinding tussen de sportwereld en
de bibliotheek, een goed voorbeeld
van de bibliotheek in contact met haar
eigen community.
•
f'oG_LAVf'oG_LAU{בCט   {u׉׉	 7cassandra://IeRtfzSSeCdMTuNZZvpUZXFrXy1CQsvTQe3rYbE1FSQ `׉	 7cassandra://Z614xLmiZAMVsMkHqxSJ26MbZX7Iy1caf3JksKmPSaE`׉	 7cassandra://JsQCBONXR4sp8F_WkebIk8j054qwl85kUTF96CGer3AC-`j f'pG_LA׉E
4De robuuste bibliotheek
De robuuste
Drentse
bibliotheek
Op weg naar een maatschappelijk-educatieve bibliotheek
De bibliotheek is in de loop der jaren veranderd
van een traditionele boekenuitleen naar een
maatschappelijk-educatieve bibliotheek. Hierbij
wordt de bibliotheek gezien als een podium,
platform en werkplaats voor, door en met inwoners,
instellingen en community’s. Met een deel van de
bibliotheekfunctionaliteit (BoekStart, dBos, deels
IDO en programmering voor, door en met de klanten)
zoeken we de klant steeds meer op. En door een deel
van de bibliotheekfunctionaliteit een plek te geven
in de bibliotheek (makersplaatsen, taalhuizen, IDOpunten)
verandert het aanzien van de bibliotheek. Het
leidt tot andersoortige bibliotheken – denk aan (de
hub) Roden Centraal – en andersoortige activiteiten,
zoals in de Biebtuin in Gieten en Odoorn.
Openingstijden
Medio 2023 zijn de openingstijden van alle Bindbibliotheken
met elkaar in lijn gebracht. Door te werken
met vaste tijdsblokken (11.00-14.00 uur, 14.00-17.00 uur
en 17.00-20.00 uur) is er meer uniformiteit ontstaan.
Collectie
Boeken lenen kan – ook in de maatschappelijk-educatieve
bibliotheek – nog steeds. In de context van afnemende
leesvaardigheid (zie Drenthe leest) blijft lezen belangrijk.
En dus ook de collectie, zowel in de bibliotheken als
de scholen (dBos). Waar landelijk geld (zie verderop)
beschikbaar was, wordt dat ook voor de collectie ingezet.
En de collectie wordt in toenemende mate ingezet in de
context van programmering. Verder wordt gewerkt aan de
bekostiging van de Bibliotheek op school door enerzijds
een hogere bijdrage per leerling van het onderwijs te
vragen en anderzijds de gemeentelijke bijdrage niet uit
cultuur, maar uit onderwijsmiddelen te doen plaatsvinden.
6
E-books en luisterboeken
‘Steeds meer mensen lezen digitale boeken. In 2021 las
37% van de Nederlanders wel eens een e-book en in
2022 steeg dit aandeel naar 41% (KVB Boekwerk, 2023)’.
Ook de online Bibliotheek profiteert daarvan. Als je lid
bent van de bieb kun je gratis e-books downloaden voor
je e-reader of tablet. De collectie e-books bestaat uit ruim
39.000 titels. Er is voor elk wat wils.
Door corona steeg het aantal uitleningen van e-books bij
de online Bibliotheek. De stijging die in 2020 is ingezet is
in de jaren daarna vastgehouden. E-books zijn populair
bij leden tussen de veertig en zeventig jaar. Er wordt meer
fictie dan non-fictie geleend. De e-reader en tablet zijn
veruit de meest gebruikte apparaten om e-books op te
lezen. Zeven op de tien e-bookleners gebruiken hiervoor
de app van de online Bibliotheek.
׉	 7cassandra://JsQCBONXR4sp8F_WkebIk8j054qwl85kUTF96CGer3AC-`j f'oG_LAW׉EDe robuuste bibliotheek
Ook de luisterboeken doen het goed. In 2023 beluisterde
22% van de Nederlanders wel eens een luisterboek
(Stichting Lezen, 9 oktober 2023). Een deel daarvan
luistert via de online Bibliotheek. Het aantal door leden
van de Bind-bibliotheken geleende luisterboeken is in
2023 gestegen met 8,1% ten opzichte van 2022. Van
de uitgeleende luisterboeken werd bijna 72% door
volwassenen geleend en 28% door jeugd (0 tot18 jaar).
De jeugd (0 tot 18 jaar) leende anderhalf keer vaker een
luisterboek dan een e-book.
Per 6 maart 2023 is het aanbod digitale tijdschriften
toegevoegd aan de online Bibliotheek-app. Met een
compleet abonnement kan een bibliotheeklid één tijdschrift
per week lenen en lezen. Met een compact abonnement
kan een bibliotheeklid 6 tijdschriften per jaar lenen en
lezen. Het aanbod bevat twintig populaire en zo’n tien
minder bekende bladen. Het meest uitgeleende blad in
2023 is Margriet.
Sinds september 2023 is de nieuwe LEES-app
beschikbaar met ruim 120 e-books en luisterboeken
voor de doelgroep 12 tot 18 jaar. De LEES-app is primair
gericht op vmbo-leerlingen en mbo-studenten en is
gedurende een jaar beschikbaar. De LEES-app werkt op
dezelfde manier als de online Bibliotheek-app, maar je
hoeft voor het gebruik ervan geen lid te zijn van de bieb.
Bibliotheken willen jongeren gemakkelijk kennis laten
maken met digitaal lezen via de bibliotheek en hiermee
een bijdrage leveren aan leesbevordering en geletterdheid
van deze jongeren.
De cijfers van het gebruik van de online Bibliotheek in
2023 voor de Bind-bibliotheken zijn:
• Leden: 9.270 geldige accounts, waarvan 5.711 actief
• Uitleningen e-books: 86.084
• Uitleningen luisterboeken: 29.521
• Meest geleende e-book bij volwassenen:
Daar waar de rivierkreeften zingen – Delia Owens
• Meest geleende e-book bij jeugd:
Gebr. – Ted van Lieshout
• Meest geleende luisterboek bij volwassenen: Socrates
op sneakers – Elke Wiss
• Meest geleende luisterboek bij jeugd:
Donald Duck – Disney >
7
f'oG_LAXf'oG_LAW{בCט   {u׉׉	 7cassandra://arsUkCnVQyH0t1AOKyF8Ukyhi3324xLxz_rn5fiDOVU |`׉	 7cassandra://lLohuQikUAoLmU94A1LQcCh6rBQ26TixFufx1Vh091Uͺ`׉	 7cassandra://1iXvc1n10yAfnb1oq8ET8uxDsScr8a4ZOZKMxM033KE=`j f'pG_LAנf'pG_LA ԁ/9ׁH 1http://www.bindbibliotheken.nl/vestigingen/annen.ׁׁЈנf'pG_LA ̧9ׁHhttp://www.bindbibliotheken.nlׁׁЈ׉EDe robuuste bibliotheek
Naar film
In 2023 is de Koninklijke Bibliotheek
een single identity-traject gestart dat
het mogelijk moet maken dat een
bibliotheeklid voor zowel de eigen
bieb, apps, als het e-bookplatform op
een en dezelfde manier kan inloggen.
Een landelijke werkgroep heeft de
specificaties, een plan van aanpak
en een planning opgesteld. Naar
verwachting is het voor de Drentse
bibliotheekleden rond de zomer van
2024 zover.
Nieuwe abonnementen en
tarieven
In 2023 is de abonnementenstructuur
herzien. De meest in het oog
springende wijziging is de toevoeging
van het Start-abonnement. Dit
is een gratis abonnement voor
jongvolwassenen van 19 t/m 30
jaar, die daarmee 12 items per
jaar kunnen lenen. Verder is het
groot abonnement gewijzigd in een
compleet abonnement, waar vooral
qua voorwaarden aan gesleuteld is.
De abonnementsprijzen zijn sinds
2015 nagenoeg op hetzelfde peil
gebleven. Door de sterk gestegen
kosten (energie, inflatie e.d.) hebben
de bibliotheken eind 2023 het
besluit genomen de prijzen voor
2024 met 3,5% te verhogen. Een
basisabonnement kost dan € 54
en een compleet abonnement
€ 62,50. Jeugdleden (0 t/m 18 jaar)
waren en blijven gratis lid.
Sinds 4 oktober 2023 betalen
jeugdleden ook geen boetes meer
op te laat ingeleverde boeken.
8
׉	 7cassandra://1iXvc1n10yAfnb1oq8ET8uxDsScr8a4ZOZKMxM033KE=`j f'oG_LAY׉EDe robuuste bibliotheek
Nieuwe naam en nieuwe website
De bibliotheken van Biblionet Drenthe zijn in 2023
getransformeerd tot de Bind-bibliotheken. Een eigen naam
die de bibliotheken van Biblionet Drenthe positioneert als
1 basisbibliotheek. Met de naam Bind stralen we enerzijds
uit dat we 1 basisbibliotheek zijn, anderzijds geven we
aan dat we midden in de samenleving staan: in verbinding
met elkaar en met de inwoners. Met de basisbibliotheek
Bind voeren we het lokale bibliotheekwerk uit voor negen
Drentse gemeenten: Aa en Hunze, Borger-Odoorn,
Coevorden, De Wolden, Meppel, Midden-Drenthe,
Noordenveld, Tynaarlo en Westerveld.
De klant zal er niet veel van merken: voor een lid van
bijvoorbeeld Bibliotheek Annen blijft het Bibliotheek
Annen. Voor de opmerkzame klant is het wel te zien aan
de nieuwe website die de Bind-bibliotheken gezamenlijk
in gebruik hebben genomen: www.bindbibliotheken.nl en
voor Annen: www.bindbibliotheken.nl/vestigingen/annen.
De nieuwe website draait op WaaS: Website as a Service,
een landelijke service van de Koninklijke Bibliotheek. Het
contentmanagement-systeem (CMS), de vormgeving en
functionaliteit van de WaaS zijn landelijk geregeld. De
inhoud bepaalt de bibliotheek zelf.
Activiteitencatalogus 2024
Begin 2023 is Biblionet Drenthe gestart met het opstellen
van de Activiteitencatalogus 2024, een overzicht van
activiteiten die de bibliotheken bieden voor de drie
maatschappelijke opgaven (Drenthe leest, Drenthe leert
en ontwikkelt en Heel Drenthe doet (digitaal) mee) en de
robuuste bibliotheek. Dit naar aanleiding van de afspraak
die wij met de bestuurders van de gemeenten hebben
gemaakt tijdens de bijeenkomst op Biblionet Drenthe op
17 december 2022.
9
f'oG_LAZf'oG_LAY{בCט   {u׉׉	 7cassandra://gnuS_53sKER2sHhECF8uTZJYEE7PFaUJjo5WpMcuuZk d`׉	 7cassandra://4AG3xVVBUk7dsql84AxGq1QfqEvp5EGIWCtKKzyXrVkͻ`׉	 7cassandra://1FDVhSIfJ5gzwneUIrxing-n-sZ_l38s-Lh0SzBv4to:`j f'pG_LA׉EmDe robuuste bibliotheek
De belangrijkste redenen om met een activiteitencatalogus
te gaan werken, zijn dat het een kwaliteitsimpuls
is en inzichtelijk maakt welke activiteiten worden
geleverd, tegen welke prijs en met welk maatschappelijk
effect. Op 30 juni 2023 hebben wij de gemeenten de
activiteitencatalogus doen toekomen, voorzien van een
advies over de af te nemen activiteiten. In de meeste
gemeenten is er – soms een aanzienlijk – financieel
verschil tussen de subsidie 2023 en de geadviseerde
afname uit de Activiteitencatalogus 2024. In de periode
tussen 30 juni en 31 december 2023 hebben Biblionet
Drenthe en de gemeenten overleg gevoerd hoe de
verschillen te overbruggen. Daar zijn in de meeste
gemeenten oplossingen voor gevonden.
2024 geldt als een voorbereidingsjaar. Er wordt
voorgesorteerd op 2025, het jaar dat er zorgplichtgeld
beschikbaar komt (landelijk circa 54 miljoen).
De Bind-bibliotheken en gemeenten zullen elkaar hier
nog over spreken: in de kamerbrief over ‘de stand
van zaken versterken van het stelsel van openbare
bibliotheken’ op 24 november 2023 schrijft de minister:
‘De zorgplicht moet worden uitgewerkt in een periodiek
gemeentelijk meerjarenplan voor het bibliotheekwerk dat
met de bibliotheek wordt opgesteld’.
Landelijk extra geld
In 2023 is er landelijk extra geld beschikbaar gekomen
voor bibliotheken:
• Herstel- en zorgplicht > € 18,7 miljoen
• IDO’s > € 17,1 miljoen
• BoekStart/Bibliotheek op school > 12,9 miljoen
• Totaal extra middelen > 48,7 miljoen
De mate waarin de Bind-bibliotheken daarvan hebben
kunnen profiteren is afhankelijk van de bijbehorende
regeling.
10
׉	 7cassandra://1FDVhSIfJ5gzwneUIrxing-n-sZ_l38s-Lh0SzBv4to:`j f'oG_LA[׉EDe robuuste bibliotheek
Herstel en zorgplicht
We kunnen 2023 en 2024
benutten om door reparatie/
kwaliteitsverbetering toe te werken
naar een toekomstgerichte
bibliotheek. Daar is geld voor
beschikbaar gesteld. Via de regeling
Eenmalige specifieke uitkeringen
lokale bibliotheekvoorzieningen 20232024
(SPUK Bieb) hebben de Bindgemeenten
aanspraak gemaakt op de
gelden. Daarbij is vooral ingezet op
uitbreiding van formatie en collectie.
In de eerste ronde is alleen de
aanvraag van gemeente Coevorden
(voor Bibliotheek Coevorden en
Bibliotheek Dalen) gehonoreerd.
De overige 8 gemeenten hebben
voor de tweede ronde hun aanvraag
gedupliceerd (ongewijzigd opnieuw
ingediend). Er is in de tweede ronde
meer geld beschikbaar. Welke
aanvraag gehonoreerd wordt, wordt
15 maart 2024 bekend gemaakt.
Vanaf 2025 zijn gemeenten wettelijk
verplicht om te zorgen voor een
volwaardige openbare bibliotheek.
Daartoe wordt de Wet stelsel
openbare bibliotheekvoorzieningen
gewijzigd en wordt er een zorgplicht
ingesteld. Bij de zorgplicht hoort geld
per 2025. Over de verdeling daarvan
is nog niets bekend.
IDO’s
De regering heeft voor de periode
2023 tot en met 2026 extra middelen
beschikbaar gesteld aan gemeenten
voor de Informatiepunten Digitale
Overheid in bibliotheken. De meeste
gemeenten hebben het geld aan de
bibliotheek doen toekomen waardoor
in die gemeenten de dienstverlening
kon worden uitgebreid. (Zie bij IDO
wat met de gelden is gerealiseerd.)
BoekStart & de Bibliotheek op school
Via de Impulsregeling 2022-2023
Masterplan basisvaardigheden zijn
gelden beschikbaar gekomen voor
BoekStart in de kinderopvang en de
Bibliotheek op school. Daarmee zijn
bij de Bind-bibliotheken 6 nieuwe
BoekStart-locaties gerealiseerd,
4 dBos po-locaties en een dBos volocatie.
Eind oktober werd bekend dat
het Ministerie van OCW 74 miljoen
investeert in dBos en BoekStart voor
de schooljaren 2023-2024, 2024-2025
en 2025-2026. Dat geld is niet alleen
voor nieuwe locaties, maar ook voor
een kwaliteitsimpuls van bestaande
locaties.
•
11
f'oG_LA\f'oG_LA[{בCט   {u׉׉	 7cassandra://3pl5tJZBaERECTx4nbr0PfylucH5ryBVyvMDUEes9aE `׉	 7cassandra://9Nqv6Ei7JaAzr_dIZCYtHDihp4MVgZCg1czBQytjCzk`׉	 7cassandra://YLjkoxhSad0m5e1R4zzhdCYRisecOKCju2FkhcYXVRM=`j f'qG_LAנf'qG_LA J̇9ׁHhttp://www.biebfabriek.nlׁׁЈ׉E
 Leren en ontwikkelen
Drenthe leert
en ontwikkelt
Wie lid is van de bibliotheek kan zich blijven ontwikkelen
De regering zet in op een ‘leven lang leren’. Dit gebeurt vanuit de
gedachte dat degenen die zelf verantwoordelijkheid nemen voor
scholing, hun positie op de arbeidsmarkt kunnen verbeteren en
makkelijker mee kunnen komen in de maatschappij. Dat kan door doelgericht
een erkende opleiding te volgen, maar ook door non-formeel
leren: leren buiten de werkplek, vaak minder strak georganiseerd. De
bibliotheek is daar de ideale plek voor. Niet alleen omdat je lekker rustig
met goede wifi in de bieb kunt werken, maar ook omdat de bibliotheek je
graag helpt met leren, bijvoorbeeld met het verbeteren van computervaardigheden
of beter leren lezen.
verhalen staan over verschillende
thema’s, zoals De jaren ‘50 en Het
werkzame leven. Deze verhalen zijn
specifiek bedoeld voor ouderen in
woonzorgcentra en hun begeleiders,
maar zijn uiteraard ook geschikt
voor andere ouderen die niet zo snel
(meer) een heel boek zullen lezen.
De vorm en inhoud van de verhalen
komen in samenwerking met de
doelgroep tot stand.
BiebFabriek
Wie lid is van de bibliotheek, kan zich
blijven ontwikkelen. Een lid heeft via
de website van de bibliotheek gratis
toegang tot veel interessante online
cursussen op de leerplatformen
Soofos en Goodhabitz. Soofos
biedt in totaal 38 cursussen op het
gebied van fotografie, marketing,
programmeren, design, zakelijk,
lifestyle en ontspanning. Goodhabitz
biedt in totaal 135 cursussen op het
gebied van inspirerend leiderschap,
management en teamwork, veiligheid
en gezondheid, productiviteit,
commerciële vaardigheden,
communicatie, taal, persoonlijke
kracht, digitale vaardigheden en
Office.
Verhalen over…
Verhalen over... is een webpagina van
de bibliotheek waarop korte (gefilmde)
12
In 9 gemeenten is er weer een
gevarieerd en educatief programma
te volgen op het gebied van digitale
vaardigheden voor kinderen van 8 tot
en met 12 jaar. Kinderen leren aan de
hand van verschillende lessen onder
meer hoe ze hun bouwwerken van
Lego kunnen programmeren en gaan
aan de slag met de verschillende
robots van de BiebFabriek. De
BiebFabriek heeft als doel om
kinderen op een laagdrempelige
manier en spelenderwijs in aanraking
te laten komen met digitale
vaardigheden als programmeren en
techniek.
BiebFabriek Online
Er is aandacht besteed aan de
verdere ontwikkeling van een online
platform voor kinderen die interesse
hebben in de activiteiten van de
BiebFabriek. BiebFabriek-activiteiten
in de bibliotheken worden gekoppeld
׉	 7cassandra://YLjkoxhSad0m5e1R4zzhdCYRisecOKCju2FkhcYXVRM=`j f'oG_LA]׉E/Leren en ontwikkelen
aan inhoud op het platform www.biebfabriek.nl. Kinderen
kunnen de resultaten van wat ze thuis en in de bibliotheek
hebben gemaakt op het platform delen. Ook zijn er op het
platform activiteiten te vinden die de kinderen thuis zelf
kunnen doen.
ZomerBieb-activiteiten Bind-bibliotheken
Tijdens de zomervakantie kunnen kinderen van 6 tot en
met 12 jaar in elke gemeente in een van de bibliotheken
meedoen aan een uitdagend activiteitenprogramma. Zo
leren kinderen om een animatie van hun eigen tekening
te maken, een pet te pimpen met graffiti en volgen ze
een tekenworkshop die wordt gegeven door een echte
illustrator. De kinderen worden bij het bezoeken van de
bibliotheek extra gestimuleerd om ook tijdens de vakantie
te blijven lezen. Dit in aanvulling op het vakantielezen
waar een aantal scholen in Drenthe aan meedoen.
In oktober bezoekt de pop-up ROEG!-hoek de bibliotheek
in Rolde. In de ROEG!-hoek vindt een boswachtersuurtje
plaats. Boswachter Linde Veldhoen heeft natuurschatten
verzameld en neemt die mee naar de bibliotheek (denk
aan schedels, geweien, vogelnestjes en veertjes).
Kinderen zijn welkom om langs te komen met hun eigen
gevonden natuurschatten. Zo’n 20 kinderen komen langs
en beleven een leerzame en gezellige middag.
Daarnaast worden ook de volwassenen niet vergeten.
Voor deze doelgroep is er een interessante lezing
met als onderwerp Natuurfotografie. André Brasse,
natuurfotograaf, verzorgt deze interactieve lezing met
beeld en geluid. Aan de hand van zijn eigen foto’s weet
hij zijn publiek op boeiende wijze mee te nemen in zijn
belevenissen in het Drentse veld. De lezing wordt bezocht
door 21 geïnteresseerden.
ROEG! is een samenwerkingsverband van RTV Drenthe
en verschillende natuurorganisaties met als doel te laten
zien hoe mooi de Drentse natuur is. De bibliotheek werkt
graag samen met deze partijen.
Pop-up ROEG!-hoek in de bibliotheek
De bibliotheek werkt met een mobiele variant van de
ROEG!-hoek. Onder de naam Pop-up ROEG!-hoek
staat er iedere vier weken een ROEG!-hoek in een van
de bibliotheken. Hier is informatie te vinden over de
Drentse natuur in de vorm van boeken, filmpjes en ander
beschikbaar materiaal. Ook kunnen kinderen tasjes
lenen met spullen waarmee ze buiten een speurtocht
naar vogels kunnen doen. Wanneer de pop-up-hoek
in een bibliotheek staat, wordt er zowel een activiteit
voor kinderen als ook een activiteit voor volwassenen
georganiseerd.
Lezingen Van Rossem en De Hosson
De bibliotheken organiseren 2 lezingen in een uitverkochte
Stefanuskerk in Beilen. Zo houdt Maarten van Rossem
een interessant betoog over de stand van de (wereld)
politiek en de opkomst van het populisme in Nederland.
Met zijn nuchtere blik en karakteristieke humor weet hij
ingewikkelde kwesties begrijpelijk uit te leggen.
En Sander de Hosson, longarts in het Wilhelminaziekenhuis
Assen en expert in palliatieve zorg, vertelt
over zijn ervaringen uit de praktijk. Hij deelt deze ook in
columns in landelijke en regionale media en in zijn boeken
Slotakkoord en Leven toevoegen aan de dagen. De
Hosson pleit ervoor om de dood bespreekbaar te maken.
Hij vindt dat er te veel focus is op het verlengen van het
leven en te weinig op het verbeteren van de kwaliteit
ervan. Met deze bijeenkomst willen de Bind-bibliotheken
een bijdrage leveren aan de maatschappelijke discussie
rondom dit onderwerp.
•
13
f'oG_LA^f'oG_LA]{בCט   {u׉׉	 7cassandra://o_a6vIm0Fn_lB5lLAPElbltTZATNVWhvrdNuLsUQCTc m`׉	 7cassandra://1SNUgnWjPOvCnkV_fldFThOZwQImy1RmfiGMAuZHNfQ*`׉	 7cassandra://GMtAiN0LQimvvFXXS2UEvZvHMGdXabmoiMP4yXzIGYo@,`j f'qG_LA׉E
Leren en ontwikkelen
Drenthe leest –
Leesbevordering
De bibliotheek draagt bij aan een geletterde samenleving
Nederlandse jongeren lezen steeds minder vaak
en met steeds minder plezier. Ze lezen weliswaar
volop korte tekstjes – berichten op hun smartphone
of samenvattende stukjes in schoolboeken –
maar besteden minder tijd aan ‘diep lezen’: het
geconcentreerd lezen van langere teksten of boeken.
Mede hierdoor gaat hun leesvaardigheid achteruit.
Essentieel is plezier in lezen. Lezen mag leuk zijn. De
bibliotheek draagt dat uit. Maar de bieb kan het niet
alleen. Ook ouders en scholen kunnen (voor)lezen leuk
maken. De bibliotheek is vanaf de vroegste jeugd een
essentiële partner van peuterspeelzalen, kinderopvang
en basisscholen bij het stimuleren van lezen. We
willen daarmee graag bijdragen aan leesplezier en een
geletterde samenleving. Dit doen we met verschillende
projecten en activiteiten.
Kleintje Bieb (BoekStart)
In 2022 kregen de Kind- en Ouderbijeenkomsten een
andere naam, namelijk Kleintje Bieb. Als kinderen geboren
worden, ontvangen ouders een brief van de gemeente met
daarbij een BoekStartbon. Als ouders deze bon inleveren
bij de bibliotheek ontvangen zij een BoekStartkoffertje met
daarin twee boekjes en een abonnement voor hun kindje.
Het meest recente PISA-onderzoek laat zien dat de
situatie nog verder verergerd is. Begin december bleek
dat sinds de vorige meting in 2019 de leesvaardigheid
van 15-jarigen flink is gedaald, sterker dan in andere
Europese landen: 1 op de 3 jongeren is nu onvoldoende
geletterd en heeft een leesniveau dat onvoldoende is om
als zelfstandig burger deel te nemen aan de samenleving.
Dat heeft gevolgen voor hun functioneren op school en in
de samenleving – en uiteindelijk ook voor het functioneren
van onze samenleving als geheel.
14
Bij dit eerste bezoek aan de bibliotheek nodigen we
ouders uit om deel te nemen aan Kleintje Bieb: Plaatjes
en Praatjes. En om vaker naar de bibliotheek te gaan.
Tijdens de bijeenkomsten lezen we een boekje voor,
zingen we liedjes die bij het thema van het boekje passen
en knutselen we of doen een spelletje. We willen hiermee
bereiken dat ouders en kinderen meer plezier krijgen in
(voor)lezen. Kinderen die aangemoedigd worden om te
lezen en die ouders hebben die veel voorlezen, maken
meer ‘leeskilometers’. Daardoor worden ze beter in lezen
en lezen ze met meer plezier.
Landelijke BoekStartdag
Op zaterdag 3 juni vieren we in 9 gemeenten de landelijke
BoekStartdag. Voor ouders en kinderen van 0-3 jaar
is er in de bibliotheek een ochtend georganiseerd met
׉	 7cassandra://GMtAiN0LQimvvFXXS2UEvZvHMGdXabmoiMP4yXzIGYo@,`j f'oG_LA_׉ELeren en ontwikkelen
verschillende activiteiten. Ouders
kunnen met hun kindje een beleefpad
bewandelen, kinderen kunnen op
de foto met de BoekStartbeer en
uiteraard zijn er mooie prentenboeken
voor deze doelgroep beschikbaar.
Voor de oudere kinderen is er een
silhouetten quiz. Na afloop krijgen de
ouders een goodiebag mee.
BoekStart in de kinderopvang
BoekStart in de kinderopvang is een
leesbevorderingsprogramma voor de
kinderopvang. Het is een uitbreiding
van BoekStart, om kinderen van 0-4
jaar, hun ouders en pedagogisch
medewerkers intensief met boeken
en lezen in aanraking te laten komen
via de kinderopvang. De bibliotheek
ondersteunt met een aantrekkelijke
(voor)leesplek in de kinderopvang,
met een collectie geschikte boekjes,
deskundigheidsbevordering
van pedagogisch medewerkers,
het betrekken van ouders, een
voorleesplan en samenwerking in
een leesbevorderingsnetwerk.
De Bibliotheek op school in het
primair onderwijs (dBos po)
Met de Bibliotheek op school slaan
onderwijs, de bibliotheek en de
gemeente de handen ineen en is er
dagelijks aandacht voor leesplezier
en mediawijsheid op school én thuis.
We willen leerkrachten ondersteunen
in de taak om leesbevordering
een plek te geven in het dagelijks
onderwijs.
Daarnaast willen we kinderen en
jongeren stimuleren om meer te
lezen. De bibliotheek helpt op
basisscholen en middelbare scholen
om deze doelen te bereiken.
Dat doen we met deskundige
educatiemedewerkers, met
inspirerende boeken, met mooie
activiteiten voor de verschillende
leerjaren en met een goede
digitale lees- en leeromgeving. De
samenwerking met school wordt
vormgegeven via een aantal vaste
bouwstenen, namelijk expertise,
leesomgeving en collectie en de
digitale diensten. Daarnaast wordt
een aantal bouwstenen gebruikt
die altijd in ontwikkeling zijn, om
zo de cirkel van opbrengstgericht
werken elke keer weer te verbeteren.
Dit doen we door na de afname
van de monitor in gesprek te gaan
met directeur en leescoördinator
van de school. We bespreken de
resultaten en vanuit deze resultaten
kiezen we de speerpunten waar
school en bibliotheek in het nieuwe
schooljaar samen aan gaan werken.
Bij po maken we gebruik van alle
bouwstenen.
>
15
f'oG_LA`f'oG_LA_{בCט   {u׉׉	 7cassandra://WAzb0mLX9KGT7-P0UGExUAG8twe3g2PEScFb7_g22Z4 {`׉	 7cassandra://9oVuIE36K3wE0ZxuKKkv7BEM2rSnnvZVNY9Yuuc5WXI͊`׉	 7cassandra://C2cL9ul83bKIJk5JafTi4KTTkqvIdLS4g5z5Uwo-iqQ@`j f'rG_LA׉ELeren en ontwikkelen
Lezing Naomi Smits
Op woensdag 24 mei geeft
Naomi Smits 2 lezingen voor alle
leescoördinatoren en leerkrachten
waarmee wij samenwerken. Deze
lezingen hebben wij voor alle 9 Bindgemeenten
georganiseerd vanuit de
netwerkbijeenkomsten die wij 2 keer
per jaar met onze leescoördinatoren
hebben.
‘s Middags is de lezing in scholengemeenschap
Stad & Esch waar
ook Bibliotheek Diever gehuisvest
is. ’s Avonds is er een hybride lezing
vanuit Biblionet Drenthe.
In totaal hebben 111 leerkrachten
de lezing gevolgd.
Naomi Smits is leerkracht, leescoördinator,
tekstschrijver en
columnist. Tijdens de lezingen gaat
het vooral over haar laatste boek Wie
niet leest is gek. Ze spreekt over hoe
leerlingen aan het lezen te krijgen.
Heel Nederland Leest
Heel Nederland leest in november het
boek Sonny Boy van Annejet van der
Zijl. Ook in Drenthe krijgen bezoekers
van de bibliotheek deze maand
het boek cadeau. Om mensen te
stimuleren Sonny Boy te lezen en hen
gelegenheid te bieden hun ervaringen
met andere lezers te delen, wordt
er op 21 november in meerdere
bibliotheken in Drenthe gelijktijdig
een boekbespreking van Sonny
Boy georganiseerd. De grootste
eenmalige leesclub van Nederland.
Via een livestream is er eerst
een kort interview met schrijfster
Annejet van der Zijl. Zij vertelt
onder meer hoe Sonny Boy het
Nederland Leest geschenkboek is
geworden. Vervolgens wordt het
boek onder leiding van een ervaren
boekbespreker per groepje in de
bibliotheek besproken.
Oktober Kindermaand en
Kinderboekenweek
Tijdens de twee weekenden van de
Kinderboekenweek kunnen kinderen
in elke gemeente een kookworkshop
volgen in de bibliotheek. Het thema
van de Kinderboekenweek is Bij mij
thuis. Kinderen van 6 tot en met
12 jaar leren tijdens deze
workshop hoe ze zelf gerechten uit
verschillende culturen kunnen maken.
Onder leiding van een professionele
kok maken ze lekkere hapjes die
misschien bij henzelf of bij hun
buren of klas-genoten thuis worden
gegeten.
•
16
׉	 7cassandra://C2cL9ul83bKIJk5JafTi4KTTkqvIdLS4g5z5Uwo-iqQ@`j f'oG_LAa׉E
wWerken aan geletterdheid
Drenthe leest –
Werken aan
geletterdheid
Lezen blijft ook voor oudere doelgroepen erg belangrijk
Nederland, en dus ook Drenthe, kent een steeds
grotere groep mensen die laaggeletterd is. In de
provincie Drenthe is gemiddeld 11% van de inwoners
laaggeletterd, maar in sommige delen van de
provincie loopt dit percentage op tot wel 18%. Lezen
en leesbevordering is dus niet alleen een punt van
aandacht voor de jeugd. Voor de ontwikkeling van
taalvaardigheid blijft lezen ook in latere levensfasen
en voor oudere doelgroepen belangrijk.
Gemeenten nemen over het algemeen de regierol op zich.
Bibliotheken nemen deel aan de gemeentelijke netwerken.
De uitvoering van het werken aan geletterdheid is veelal
belegd in het Taalhuis.
Taalhuis/Taalpunt
In iedere gemeente is een Taalhuis of een Taalpunt in
de bibliotheek. Daar kun je terecht als je hulp nodig hebt
met bijvoorbeeld taal, rekenen of werken op de computer.
Of als je Nederlands als tweede taal aan het leren bent.
Je vindt er eenvoudige boeken en oefenmaterialen. Het
Taalhuis/Taalpunt is er voor mensen die:
• de post van de gemeente niet kunnen begrijpen
• de kleinkinderen niet kunnen voorlezen
• moeten solliciteren, maar niet goed kunnen schrijven
• niet met de computer overweg kunnen
• de boodschappen moeten onthouden,
omdat ze geen boodschappenbriefje kunnen schrijven
• Nederlands als tweede taal aan het leren zijn
Laaggeletterden hebben moeite met lezen, schrijven,
rekenen en werken met de computer. Er is steeds meer
aandacht voor de rol die basisvaardigheden spelen in de
zelfredzaamheid van inwoners: taal is een middel om te
kunnen deelnemen op het werk en in het dagelijks leven.
Ook in Drenthe is er volop aandacht voor laaggeletterdheid.
Alle Drentse bibliotheken participeren
in het Bondgenootschap voor een geletterd Drenthe.
Organisatie
Het Taalhuis in Aa en Hunze heeft een aanjager en een
Taalhuiscoördinator die allebei voor acht uur per week
aan het werk zijn voor de laaggeletterde doelgroep in
Aa en Hunze. De aanjager als verbinder en netwerker,
waarbij de aanpak laaggeletterdheid op de kaart gezet
wordt. De taalhuiscoördinator als spin in het web voor alle
inhoudelijke vragen over het aanbod, het ophalen van de
leervraag, begeleiden en matchen van de vrijwilligers en
deelnemers. Het Taalhuis is een samenwerkingsverband
van meerdere partners waarbij de gemeente de regierol
heeft. De partners zijn het Drenthe College, Biblionet
Drenthe, Impuls (welzijn), stichting Attenta (WMO) en
WPDA-werkplein Drentse Aa (bijstandsuitkering en
dergelijke), de beleidsmedewerker gezondheid heeft het
Taalhuis in het takenpakket (positieve gezondheid).
>
17
f'oG_LAbf'oG_LAa{בCט   {u׉׉	 7cassandra://I-jr5pPVAVF5vbIe0WpvlfV1cfPrEuLnIks5LDC2_WA ,`׉	 7cassandra://U5Cktv0pcn7i9lum9nXLY048n9b5iTu3QWHKor7OuII`׉	 7cassandra://TdzZMU6rnq7tHyfPQaN62s0BFJdI5SVqbFiWvhIwX8Q=`j f'rG_LAנf'rG_LA pRN9ׁHhttp://oefenen.nlׁׁЈ׉E<Werken aan geletterdheid
Er zijn bijna vijftig deelnemers
en vrijwilligers in het Taalhuis die
wekelijks aan de slag gaan met eenop-een-begeleiding.
Er wordt gewerkt
met het materiaal van Stichting
Lezen en Schrijven, Nieuwsbegrip
en oefenen.nl. De bibliotheek biedt
een speciale collectie boeken aan
en er zijn tal van taalspelletjes om
met de deelnemers aan de slag te
gaan. Er worden vier bijeenkomsten
georganiseerd voor de vrijwilligers
om hen mee te nemen in de nieuwste
ontwikkelingen en materialen.
Week van Lezen en Schrijven
Van 8 tot en met 15 september is het
de Week van Lezen en Schrijven.
Deze week is er extra aandacht voor
het verminderen en voorkomen van
laaggeletterdheid in Nederland. Zo’n
2,5 miljoen volwassenen hebben
moeite met lezen, schrijven of
rekenen. Vaak missen zij ook digitale
vaardigheden om om te gaan met een
computer, smartphone en tablet.
In de bibliotheek in Gieten wordt
een succesvolle en gezellige
spelletjesmiddag georganiseerd met
veel interactie en nieuwe manieren
om met elkaar in gesprek te gaan
over dagelijkse onderwerpen.
Kookworkshops
Naar aanleiding van het project Voel
je Goed is er een workshop voor
netwerkpartners georganiseerd. Op
diverse manieren worden er recepten
gepresenteerd en samen vinden de
deelnemers uit wat de beste manier
is om een recept aan te bieden
18
voor de laaggeletterde doelgroep.
In oktober zijn er vijf workshops
die samen met Impuls worden
georganiseerd in de huiskamers van
Impuls. Senioren koken enthousiast
met de recepten uit Het makkelijke
kookboek. Het Taalhuis vertelt over
de mogelijkheden en waar je moet
zijn voor hulp. Ruim 75 mensen
nemen deel aan de workshops.
De Week van Taal
In april is er de Week van Taal,
georganiseerd door alle taalhuizen
van de arbeidsmarktregio Groningen
met de Brievenwasserette en andere
taalopdrachten in de bibliotheek.
•
׉	 7cassandra://TdzZMU6rnq7tHyfPQaN62s0BFJdI5SVqbFiWvhIwX8Q=`j f'oG_LAc׉EIedereen is welkom en doet mee
Heel Drenthe
doet mee
De bibliotheek maakt zich sterk voor mensen die minder (digi)taalvaardig zijn
De Drentse bibliotheken zijn van mening dat iedereen mee moet kunnen
doen. Iedereen is welkom in de bibliotheek, maar de bibliotheek maakt
zich in het bijzonder sterk voor hen die een steuntje in de rug kunnen
gebruiken. De bibliotheek wil de participatie en zelfredzaamheid
bevorderen bij burgers die niet over voldoende (lees-, digi- of gezondheids)vaardigheden
beschikken om goed te kunnen meekomen in de
maatschappij of die een leesbeperking hebben. Daarmee wordt de
sociale cohesie bevorderd en worden ongelijke kansen bestreden. Dat
doet de bibliotheek niet alleen, maar in afstemming en samenwerking
met andere organisaties.
Digitale vaardigheden
Klik & Tik
Internet wordt steeds belangrijker
in het dagelijks leven. Bankzaken
regelen, een reis boeken, winkelen
of belastingaangifte doen; alles gaat
tegenwoordig via internet. Voor wie
moeite heeft om de weg te vinden op
internet zijn er Klik & Tik-cursussen.
De cursus Klik & Tik helpt je vaardig
te worden met de computer, tablet
en internet. Tijdens de cursus Klik &
Tik leer je (in de bibliotheek of thuis)
handiger te worden met de computer
en het internet. Je leert bijvoorbeeld
websites zoeken, e-mailen en hoe
je bestanden kunt downloaden.
Inmiddels wordt deze cursus in de
meeste bibliotheken in Drenthe
gegeven. De cursus is ook online,
op ieder gewenst tijdstip, te volgen.
• 4 cursussen Klik & Tik
• 24 bezoekers Klik & Tik
Digivitaler
Wie minder (digi)taalvaardig is,
kan terecht bij de bibliotheek voor
taal- of computerlessen of bij een
Informatiepunt Digitale Overheid
(IDO). Dienstverlening van overheden
en bedrijven is steeds vaker digitaal.
Wie dat ingewikkeld vindt, kan terecht
bij een IDO. Niet alleen met vragen
over de online dienstverlening van
de overheid, maar ook met vragen
over online bankieren, toegang tot
zorgportalen enzovoort.
19
Digitaal meedoen bij de huisarts
en het ziekenhuis is een van onze
speerpunten in 2023. Hiervoor
gebruiken we het lesprogramma
Digivitaler van Stichting Digisterker.
• 3 cursussen Digivitaler
• 10 bezoekers Digivitaler
>
f'oG_LAdf'oG_LAc{בCט   {u׉׉	 7cassandra://ZFLkLtWjcDj6h-ZuzK0a-uyMu0iDlCq3i-9SRIVC624 ^`׉	 7cassandra://iYNTDkKOCAmLG4OpQX8bBMgkAc8A9aGlgCLK_h5uI9kĴ`׉	 7cassandra://mx5NqrhGfJzqP61fCXrXPUCjx29qADuCbFplNPeG5wIB`j f'rG_LA׉EdIedereen is welkom en doet mee
Informatiepunt Digitale Overheid
De veranderingen op digitaal gebied gaan snel. Veel
(overheids)organisaties zijn online bereikbaar en bieden
daar apps, aanvraagformulieren en betaalmogelijkheden
aan. Bovendien is dit jaar de oude vertrouwde
acceptgirokaart verdwenen en wordt de noodzaak om
zaken digitaal te regelen steeds groter. Veel mensen
groeien erin mee, maar lang niet iedereen.
Voor mensen die niet goed mee kunnen in de digitale
wereld bieden we hulp in onze bibliotheken, met
het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO). Bij deze
IDO’s kan iedereen terecht die vragen heeft over de
online dienstverlening van de overheid, maar ook met
vragen over online bankieren, huisartsenportalen,
ziekenhuisportalen en hulp bij het aanvragen van
informatie, hulp of subsidies.
Ook buiten onze bibliotheken kunnen mensen terecht
met hulpvragen. Zo zijn er IDO-spreekuren op plekken
waar mensen die onze hulp het hardst nodig hebben
regelmatig komen. Bijvoorbeeld bij huisartsenpraktijken, in
buurthuizen en wijkcentra.
20
Naast de hulp in onze IDO’s bieden we gratis cursussen
aan waarin digitaal mee kunnen doen centraal staat.
Tijdens deze cursussen leren mensen hoe ze handig
gebruik kunnen maken van de online wereld. Ze leren hoe
ze hun apparaten zoals tablets, smartphones of laptops
eenvoudig kunnen bedienen en hoe ze bijvoorbeeld hun
DigiD gebruiken. Daarnaast oefenen ze met zorgportalen
en informatie zoeken en vinden op bijvoorbeeld
overheidssites.
•
• In Aa en Hunze is het aantal openingsuren van de
IDO-punten verruimd van 2 uur per week in 2022
naar 6,5 uur in 2023
• 4 IDO-punten
׉	 7cassandra://mx5NqrhGfJzqP61fCXrXPUCjx29qADuCbFplNPeG5wIB`j f'oG_LAe׉EActiviteiten in Aa en Hunze
Er is zóveel te
doen in onze
bibliotheken…
Wat er te beleven is in de bibliotheken van Aa en Hunze
Schrijversbezoek
Gouden Griffelwinnaar Pieter
Koolwijk bezoekt de groepen 5/6 van
basisscholen in Aa en Hunze, een
project in samenwerking met ICO.
ROEG!-hoek
De pop-up ROEG!-hoek in
Bibliotheek Rolde (foto boven en
onder) | Boswachter Linde Veldhoen
bezoekt de pop-up ROEG!-hoek
in de bibliotheek in Rolde en toont
haar natuurschatten zoals schedels,
vogelnestjes en veertje (inzet).
Koken en netwerken
De bibliotheek organiseert een
workshop voor netwerkpartners om
uit te vinden wat de beste manier
is om een recept aan te bieden dat
geschikt is voor de laaggeletterde
doelgroep.
Boeken en fietsen
Tijdens het evenement Boeken en
fietsen komen 80 bezoekers naar
de bibliotheek van Gieten. Het boek
Henk Benjamins: Koersen met
tegenwind geschreven door Gio
Lippens staat deze avond centraal.
•
21
f'oG_LAff'oG_LAe{בCט   {u׉׉	 7cassandra://I38LYhs_sDfWkMnGMZ6D1OHq2SQ8XkR1ECHydRZNVq8 |s`׉	 7cassandra://AHLyIgUmutsJajiYaSgNoEpgfJovSQDDMzqTcOnOt7U͑`׉	 7cassandra://o3ezHlDJsMrlp2vLB-SFYHzTTcYFbfFgn19rjVss-Uc3_`j f'uG_LAנf'rG_LA B9׉H bhttps://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85560NED/table?searchKeywords=afstand%20tot%20bibliotheekGׁׁrנf'uG_LA D K9ׁHhttp://www.cbs.nlׁׁЈ׉ECijfers Aa en Hunze
SPREIDING
2023
Bibliotheek
IDO-locaties
dBos-locaties po
dBos-locaties vo
BoekStart-locaties
Taalhuis
BiebFabriek
Afstand tot bibliotheek (in km)*
Inwoners per gemeente
BEZOEKERS
Bezoekers in de bibliotheek
Bezoekers via de website**
Bezoekers IDO1
LEDEN
Betalend
Jeugd
Start (nieuw abonnement – gratis instap)
Overig
Totaal leden
dBos-leerlingen
Totaal aantal E-bookaccounts***
Waarvan actief***
COLLECTIE
Boeken
AVM
Tijdschrift
Totaal collectie
Nieuwe titels
E-books***
Luisterboeken***
Pressreader***
4
4
12
-
18
1
1
2,7 km
25.845
2023
Totaal uitleningen online
91.743
221.938
964
2023
1.293
3.177
29
166
4.665
1.649
9.270
5.711
2023
51.665
820
1.949
54.434
4.801
40.947
13.102
7.000
* Bron: www.cbs.nl
**De website van de bibliotheken is in 2023 vernieuwd.
Websitebezoekers van de Bind-bibliotheken worden als
geheel geteld. De afzonderlijke vestigingen worden niet
meer geteld.
*** Cijfers zijn beschikbaar per stichting. Onder stichting
Biblionet Drenthe vallen bibliotheken van de gemeenten Aa
en Hunze, Borger-Odoorn, Coevorden, De Wolden, Meppel,
Midden-Drenthe, Noordenveld, Tynaarlo en Westerveld
Noot 1 Voor de Bind-bibliotheken als totaal
PROGRAMMERING1
Kennis en informatie
Educatie en ontwikkeling
Leesbevordering en literatuur
Ontmoeting en debat
Kunst en cultuur
Totaal activiteiten
Kennis en informatie
Educatie en ontwikkeling
Leesbevordering en literatuur
Ontmoeting en debat
Kunst en cultuur
Totaal deelnemers
137.368
2023
99
635
384
300
75
1.493
1.375
6.357
5.723
5.048
1.756
20.259
UITLENINGEN
Boeken
AVM
Tijdschrift
Totaal uitleningen fysiek
Totaal uitleningen dBos
E-books***
Pressreader***
Luisterboeken***
2023
106.332
1.037
6.789
114.158
24.763
86.084
21.763
29.521
22
׉	 7cassandra://o3ezHlDJsMrlp2vLB-SFYHzTTcYFbfFgn19rjVss-Uc3_`j f'oG_LAh׉EDrentse bibliotheken
Peize
Eelde
Roden
Zuidlaren
Vries
Norg
Annen
Gieten
Gasselternijveen
Assen
Boven-Smilde
Rolde
Smilde
Borger
Nieuw-Buinen
Valthermond
Diever
Vledder
Dwingeloo
Emmermeer
Emmerhout
Emmen
Aalden
Havelte
Ruinen
Oosterhesselen
Ruinerwold
Nijeveen
Dalen
Meppel
De Wijk
Alteveer/Kerkenveld
Coevorden
Zuidwolde
Schoonebeek
Hoogeveen
Nieuw-Amsterdam
Klazienaveen
Erica
Sleen
Bargeres
Beilen
Westerbork
Schoonoord
EmmerCompascuum
Odoorn
Nieuw-Weerdinge
Bibliotheek
op school
BiebFabriek/Fab Lab
Bibliotheek
Servicepunt
Bibliobus
IDO
BoekStart
Taalhuis
Gemeente Aa en Hunze
Bibliotheken: 4
IDO-punten: 4
dBos-locaties po: 12
BoekStart-locaties: 18
Taalhuis: 1
BiebFabriek/Fablab: 1
23
f'oG_LAif'oG_LAh{בCט   {u׉׉	 7cassandra://PknoJpcI39Eg6u5ZUrBfBU5ZM09K8Cy5E8SjB12Lzyc`׉	 7cassandra://YAPYgI-N-csZUnu2Foeo1ZojxSbYYjjyhZS__oMMqqs`S׉	 7cassandra://qxD3RkfWYx6umML2ZJctmaWCvlco-MPjTgDHXdmnWRY`̵ f'uG_LAנf'uG_LA S̡9׉Hhttps://gopuck.nl/Gׁׁr׉E-Colofon
Bibliotheken Aa en Hunze, 2024
Tekst Biblionet Drenthe, werkgroep jaarverslagen
Cijfers Biblionet Drenthe, Jan Jakob Steenbergen
Eindredactie Biblionet Drenthe, Pam Miedema
Foto’s © Shutterstock
Illustraties © Shutterstock/StonePictures
Ontwerp © Go Puck
Digitale uitvoering Online Touch
׉	 7cassandra://qxD3RkfWYx6umML2ZJctmaWCvlco-MPjTgDHXdmnWRY`̵ f'oG_LAk׈Ef'oG_LAlf'oG_LAk{)Jaarbericht Aa en Hunze 2023f'ZҷfX