׉?ׁB! בCט  u׉׉	 7cassandra://XnGPVAkanOzrjWDUxzsnMpTSMaX7eexMY2XHi9-Z1XA r`׉	 7cassandra://72IdggTc7yZF7ESudkd4OWtQF4Cz06adHHTq_P6gg0Q}O`^׉	 7cassandra://0x5YEC2a8lA9lsxRVkjfscU9mno8P9ZI3XMSGiQG3r4,`̻ ׉	 7cassandra://59N2Ivc7sGNFd0FM6z_j18IEIzYaCUuWujUjiV0ge0E ͠_18ۮmIesנ_18ۮmIem \h9׉Hhttps://www.serviceapotheek.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIen 7 Ё9׉Hhttps://www.serviceapotheek.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIeo jI9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIep =̑9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIeq ݁%9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIer _9׉H )https://www.facebook.com/serviceapotheek/Gׁׁr׈E_18ۮmIeC׉E<Gratis magazine van uw Service Apotheek
Nr. 105 | Herfst 2020 | Seksualiteit en medicijnen
Seksuele
klachten?
Praat erover!
Feiten & Fabels
Over anticonceptie
Intervieww
is namelijk zo onderbelicht.”
He
eleen van Royen
an Royen
“ Ik schrijf vaak over
vrouwen en seks. Dat thema
Volg
Service Apotheek
op Facebook
׉	 7cassandra://0x5YEC2a8lA9lsxRVkjfscU9mno8P9ZI3XMSGiQG3r4,`̻ _18ۮmIeD_18ۮmIeCbבCט   bu׉׉	 7cassandra://D8tss7T-OMI17cGYOV95cUr8lIMn0DcBj8nj1-p7pSU ٜ`,׉	 7cassandra://z2tp2-TRRnMKvOS1uEdnCrWriKRqtb3fzCjlESLcdBoͥo`׉	 7cassandra://kowqwOP1g6Cj_rh37plR2TxFlcuq77-X21d1DPrx48o8Y`v ׉	 7cassandra://a2Ht96nzJYEppNsxN1mCOSVO1iyvP0eW6XT10LutNWI 5X͐͠
#_18ۮmIexנ_18ۮmIev :
*9׉Hhttps://www.zovirax.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIew (΁?9׉H &https://www.serviceapotheek.nl/zeeuwseGׁׁr׉EALLEEN
ZOVIRAX DU
VERTROUW DE
NR1 IN
KOORTSLIPCRÈME
1 ***
*
REMT HET VIRUS, EN
REMT DE ONTSTEKING**
*Van alle vrijverkrijgbare koortslipcrèmes. **Bij gebruik bij de eerste tinteling.
***Nielsen t/m wk 48 2019 (omzet). Zovirax Duo is een geneesmiddel. Lees voor gebruik de bijsluiter.
Handelsmerken zijn eigendom van of in licentie gegeven aan de GSK groep.
© 2020 de GSK groep of de licentiegever. GlaxoSmithKline Consumer Healthcare B.V.
CHNL/CHZOD/0001/19 KOAG-KAG: 309-1219-5442
׉	 7cassandra://kowqwOP1g6Cj_rh37plR2TxFlcuq77-X21d1DPrx48o8Y`v _18ۮmIeE׉EJVoorwoord • Serge van de Rijt
Zorg op afstand
We hebben hectische maanden achter de rug, maar het gaat op
dit moment van schrijven, de goede kant op. Ook u heeft in uw
apotheek vast met verschillende maatregelen te maken gehad.
Zo werden er overal spatschermen geplaatst en looproutes
afgetekend. Hier in de Zeeuwse Apotheek mochten klanten niet
naar binnen en kregen zij hun medicijnen via de nachtsluis.
We moesten op zoek naar andere manieren om in contact te
blijven met onze patiënten om zo de goede farmaceutische zorg
te blijven leveren die ze van ons gewend zijn. We hebben veel
mensen nagebeld om het medicijngebruik goed te begeleiden.
Ook gaven we de inhalatie-instructies telefonisch én verwezen
we naar online-instructiefilmpjes. Bovendien bezorgden we de
medicijnen van alle mensen boven de zeventig jaar automatisch
thuis. We hopen dat bij het uitkomen van deze Leef! het leven
inmiddels weer wat normaler is.
“Merkt u dat medicijnen
uw seksualiteit
beïnvloeden? Vraag
hierover gerust een
gesprek aan bij uw
Service Apotheek.”
Serge van de Rijt, apotheker
bij de Zeeuwse Apotheek
Het thema van deze editie is seksualiteit en medicijnen.
Seksualiteit hoort, net als eten en drinken, bij het leven. Leeftijd,
stress, ziekte of het gebruik van bepaalde medicijnen kunnen
invloed hebben op seksualiteit en de beleving ervan. Maar dat
betekent niet dat seks niet meer leuk kan zijn. We spraken hierover
onder anderen met huisarts en seksuoloog Peter Leusink.
In onze apotheek komt het thema vooral ter sprake bij de uitgifte
van antidepressiva. Maar ook sommige bloeddrukverlagers en
anticonceptiemiddelen kunnen de seksuele prestatie en/of de
beleving ervan beïnvloeden. Bespreek het met uw apotheker
of huisarts wanneer u klachten ervaart op seksueel gebied. Zo
kunnen we samen op zoek naar een oplossing.
Veel leesplezier!
Serge van de Rijt
3
_18ۮmIeF_18ۮmIeEbבCט   bu׉׉	 7cassandra://Fw02jV7moIiXONzFJgjR2oq8wn1Pg7eBWE6TEY8nzd4 `,׉	 7cassandra://t2CfdJEtXgRjIZGUTQy92DrK3zXhQmHTnXG2GfHHe0oͲ`׉	 7cassandra://ogMePE4rtw7xYwuQP7kujCl2O1JzhmCxT0HiYMkx6FU<`v ׉	 7cassandra://5YAnbEKWh1XmsnREgQogwJzE8OvN--vNc0P6qhVh-UU 
f_.͠
#_18ۮmIȇ נ_18ۮmIe{ %n9׉H /https://www.serviceapotheek.nl/sa-leef-magazineGׁׁrנ_18ۮmIe| lOC9׉Hhttps://www.laroche-posay.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe} c9׉Hhttps://www.laroche-posay.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe~ B9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIe 3?9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIè {79 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIé F9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIê =9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIẽ H?9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIē B9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIe̅ ӁU9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIĕ ,?9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIė qIX9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIë с7N9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIẻ K<̏9׉H  https://shop.serviceapotheek.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe̊ n̊59 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIe̋ ǰ̾9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIě iQ9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIe̍ `̾9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIe̎ ;Q̯9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIȅ e89 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIe̐ 3"9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIe̔ C9ׁHhttp://shop.serviceapotheek.nlׁׁЈנ_18ۮmIe̓ =9ׁHhttp://serviceapotheek.nl/saׁׁЈ׉E Rubriek • Titel
EEN BETER LEVEN VOOR EEN GEVOELIGE HUID
NIEUW
EFFACLAR ULTRA
GECONCENTREERD
SERUM
ANTI-ONZUIVERHEDEN
ANTI-RESTLITTEKENS
DAGELIJKSE PEELING
ZICHTBARE
WERKZAAMHEID
VANAF DE EERSTE
OCHTEND
׉	 7cassandra://ogMePE4rtw7xYwuQP7kujCl2O1JzhmCxT0HiYMkx6FU<`v _18ۮmIeG׉EInhoud • Leef! 105
Inhoud
6
3 Voorwoord
Door Serge van de Rijt
6 Interview
Met Heleen van Royen
9 Thema
Vruchtbaarheid
10 Interview
Met Peter Leusink
14 Feiten & fabels
Over anticonceptie
22 Thema
Medicijnen & seks
27 Puzzel
Puzzel mee en win!
28 Als u het ons vraagt
Ons antwoord op de door u
gestelde vragen
32 Leestips
Doe mee!
36 Op bezoek
Denise Dijkstra, Marijke van Meeteren
en Alejandra van Os
39 Dat slikt u toch niet?
Mijn (medicatie)gesprek
10
Lees Leef! ook online via
serviceapotheek.nl/sa-leef-magazine
22
32
10
28
36
Kortingsbonnen
vindt u in het midden van het magazine.
Shop deze korting ook in de webshop van
uw Service Apotheek: shop.serviceapotheek.nl.
5
9
_18ۮmIeH_18ۮmIeGbבCט   bu׉׉	 7cassandra://NdLW7Byeas7iVPO2zvyghjMmXOcXE0787C78tXoBavo `,׉	 7cassandra://gQa0U5mDnSI2M-CwHrGuXKORnnIcqdeCoOBbU9Cuz6sͰ`׉	 7cassandra://OfQzqOzX-KP4QDVbMxOFgG8CNR0GemmoAqTwkEaO6BE9``v ׉	 7cassandra://yBqV1kg6slCB1oZBBZ9FlQ1xuhDfrbUZgABYZp_SvKs ZFN͠
#_18ۮmIe̕׉E ,“Ik schrijf vaak
over vrouwen
en seks.”
׉	 7cassandra://OfQzqOzX-KP4QDVbMxOFgG8CNR0GemmoAqTwkEaO6BE9``v _18ۮmIeI׉EInterview • Heleen van Royen
Ik ervaar ontzettend
veel vrijheid
Schrijfster Heleen van Royen heeft al heel wat bestsellers op haar naam
staan. In haar boeken komen thema’s zoals seks, liefde, relaties en het
gezinsleven vaak terug. Vorig jaar schreef ze ‘Sexdagboek’ waarin ze een
jaar lang haar seksleven bijhield.
Dit jaar vier ik dat ik twintig jaar schrijfster ben.
En nu is het ook nog een coronajaar. In het begin
van de crisis maakte ik me veel zorgen. Ik bekeek
continu de nieuwsberichten, waardoor ik ontzettend
slecht sliep, en schrijven… dat ging echt
even niet. Ik heb aanleg om geestelijk wiebelig
te zijn. Na mijn zwangerschap in 1996 raakte
ik in een psychose. Maar ik slik al jaren geen
medicijnen meer. Op dit soort momenten
moet ik mezelf wel goed in de gaten houden.
Veel praten helpt en als het nodig is, heb ik
medicijnen achter de hand.
Mezelf uiten
Het schrijverschap heeft me ontzettend veel
gebracht. Na het uitkomen van mijn eerste boek
‘De gelukkige huisvrouw’, besefte ik dat
ik verschillende mogelijkheden had om me
te uiten op een manier die op dat moment
bij me paste. Dat gevoel gaf zoveel vrijheid!
Dat kan een boek zijn, maar net zo goed een
fototentoonstelling, of een documentaire zoals
ik twee jaar geleden maakte over mijn dementerende
moeder.
Moeder-dochterrelatie
Ik filmde mijn moeder toen ze niet meer zelfstandig
kon wonen. Dat deed ik een jaar lang.
7
Het was heel fijn om bij haar te kunnen zijn en
daarmee ook een verhaal te vertellen. Nu mijn
moeder is overleden, is er ruimte om weer te
gaan schrijven. In mijn nieuwe boek staat de
moeder-dochterrelatie dan ook centraal. Niet
alleen de relatie met mijn moeder, maar ook
die met mijn eigen dochter. Het boek bevat veel
columns en persoonlijke verhalen, bijvoorbeeld
over hoe ik de begrafenis van mijn moeder heb
ervaren.
“Ik heb altijd een sterke
drang gehad om alles
wat ik meemaak, vast
te leggen.”
Zinvol
Ik heb altijd een sterke drang gehad om alles
wat ik meemaak vast te leggen. Veel van mijn
ervaringen zijn universeel en daardoor voor veel
mensen herkenbaar. Het opschrijven van die ervaringen,
of ze nu positief zijn of heel verdrietig,
zorgt ervoor dat ze zinvol zijn.
_18ۮmIeJ_18ۮmIeIbבCט   bu׉׉	 7cassandra://uZjpM3OHh_sLGX_VxjMy3KH2DJGg8iR9iS1ee7Qwkno .`,׉	 7cassandra://wKk6wnRTGPOcM852a0pDpHZ0GmIATblRHtyGXOBgV6Yͤb`׉	 7cassandra://CGiqHjSH6sOWbiRfuW7SS-QmVS6Qv6PjTLyJqYB24tw1 `v ׉	 7cassandra://TgBG5kakVIW8BPNW-SBmo_3jqZy4ZVTmxMjkYReZoWQ s *͠
#_18ۮmIe̛נ_18ۮmIe̘ ˁ9׉H ;https://shop.serviceapotheek.nl/orthica-foliumzuur-800.htmlGׁׁrנ_18ۮmIe̙ a9׉H 9https://lebowskipublishers.nl/boek/Sexdagboek-T11403.htmlGׁׁrנ_18ۮmIe̚ ̹̥9׉H 9https://lebowskipublishers.nl/boek/Sexdagboek-T11403.htmlGׁׁrנ_18ۮmIe̝ }`̧9ׁHmailto:leef@serviceapotheek.nlׁׁЈ׉EInterview • Heleen van Royen
Vrouwen en seks
Ik schrijf vaak over vrouwen en seks.
Dat thema is namelijk zo onderbelicht!
Ik heb er veel moeite mee dat
mannen worden gewaardeerd als
ze veel sekspartners hebben, terwijl
vrouwen in zo’n geval voor slet
worden uitgemaakt. Dat was al zo
toen ik jong was, maar dat is nu nog
steeds zo.
Negatieve zaken
Rondom vrouwen en seks hangt veel
negativiteit. De opvatting dat een
vrouw onderdanig moet zijn aan
de man en eigenlijk niet van seks
hoort te genieten, is in sommige
delen van de wereld nog steeds
overheersend. De berichtgeving over
vrouwelijke seks is vaak gekoppeld
aan negatieve zaken, zoals aanranding
en verkrachting. En informatie
aan vrouwen over seks is vaak ook
gericht op het niet zwanger worden.
Minder zin in seks
De anticonceptiepil kan de zin in
seks verminderen, daar wordt soms
te weinig aandacht aan geschonken.
Vandaar dat ik het benoem! Want
vrouwen slikken die pil soms
jarenlang en het is goed om bij een
verminderde zin in seks naar een
andere pil of anticonceptiemiddel
te zoeken. Hoe zonde is het als je in
je jonge jaren niet optimaal van seks
kunt genieten? In mijn boek ‘Godin
van de jacht’ krijgt de hoofdpersoon
te maken met het verlies van lustgevoelens
doordat zij de pil gebruikt.
Stopt ze met de pil dan ervaart ze
weer een ontzettende lust. Ik hoop
daarmee mensen aan het denken te
zetten.
“Seks kan
ontzettend leuk
zijn.”
Seks is leuk
Ik wil laten weten dat seks ontzettend
leuk kan zijn en dat je als
vrouw ook van seks kunt en mag
genieten. Schaam je vooral niet en
geef je eigen wensen en grenzen
aan. Zo kwam ik op het idee om
‘Sexdagboek’ te schrijven. Een jaar
lang hield ik mijn seksleven met
mijn vriend Bart bij en noteerde
mijn gedachten en gevoelens. Daar
bleek veel behoefte aan te zijn, want
waar lees je nu over ‘gewone’ seks
tussen man en vrouw? Toen het
boek uitkwam zat ik in de talkshow
van Eva Jinek. Ik vond het best spannend
hoe het boek ontvangen zou
worden, maar ik heb er ontzettend
veel positieve reacties op gehad.
Wat ik vooral terugkreeg was dat het
vrouwen hielp om het gesprek met
hun partner aan te gaan. Dat geeft
mij dan onwijs veel voldoening.
De overgang
Of ik last heb van de overgang? Op
wat vaginale droogheid na heb ik
eigenlijk geen klachten. Ik gebruik
hormoontherapie omdat ik gevoelig
ben voor stemmingswisselingen.
Misschien dat dat ook scheelt.
Ik word natuurlijk ouder, maar
mijn vriend is twintig jaar jonger.
Dat houdt me jong. Ik kan nog
ontzettend genieten van een leuke
vrijpartij.
We geven 5 gesigneerde
exemplaren van ‘Sexdagboek’ weg!
k’ !
Kans maken op een gesigneerd exemplaar van ‘Sexdagboek’ van Heleen van Royen? Mailen kan tot en
met 31 december 2020 naar leef@serviceapotheek.nl met als onderwerp ‘Sexdagboek’ of schrijf
naar Leef!, postbus 151, 5201 AD ’s-Hertogenbosch, onder vermelding van ‘Sexdagboek’.
Vermeld ook uw adresgegevens. De winnaars ontvangen na sluitingsdatum persoonlijk bericht.
8
win
actie
׉	 7cassandra://CGiqHjSH6sOWbiRfuW7SS-QmVS6Qv6PjTLyJqYB24tw1 `v _18ۮmIeK׉EThema • Vruchtbaarheid
De menstruele cyclus
Om zwanger te worden moet een eicel worden bevrucht door een zaadcel.
Is er een kinderwens? Dan is kennis van de vruchtbare periode in de cyclus
van een vrouw handig. Timing is belangrijk!
Menstruele cyclus
Menstruatie: slijmvlies en
onbevruchte eicel worden
afgestoten.
Gele
lichaam
Luteale fase: follikel
zonder eicel (geel lichaam)
produceert een hormoon
waardoor het baarmoederslijmvlies
zich klaarmaakt
voor een bevruchte eicel.
Rijpende
follikel
Eisprong
Folliculaire fase:
eicel rijpt.
Eisprong (ovulatie): follikel barst,
eicel gaat naar eileider.
Zwanger worden?
De menstruele cyclus duurt ongeveer een maand.
Elke cyclus gaat er een rijpe eicel naar de eileider
die daar bevrucht kan worden door een zaadcel.
De vrucht beweegt dan door de eileider naar de
baarmoeder. Vindt er binnen 48 uur geen
bevruchting plaats? Dan sterft de eicel af.
Tips bij een kinderwens
• Slik foliumzuur! Foliumzuur
ur
ind
verkleint de kans op een kind
met geboorteafwijkingen.
• In de zes dagen vóór de eisprong
is de kans om zwanger te w
het grootst. Het beste is om r
de dag van de eisprong te vr
spr
w
m r
vr
9
_18ۮmIeL_18ۮmIeKbבCט   bu׉׉	 7cassandra://2AdZG-SVNhg4rjZAT8Ef8P8rfBQZwCy4htW5T5vY-P0 A`,׉	 7cassandra://qttuegu6Z07wmMilOgrRnaX_VpnXceQt36GJB8ALiVw͜d`׉	 7cassandra://DQB4jak8UYV_x2QiYcyoknaJyvnJVU0geukasP6cP_g4`v ׉	 7cassandra://jYdtgGsEhGYzxfkOE0MGWRrnjCHo8qqI3aVC9ohVoeA y͠
#_18ۮmIe̞׉EInterview • Peter Leusink
Goede seks
bestaat niet,
leuke seks wel!
Een levensverandering zoals ouderdom of een chronische ziekte
heeft meestal ook invloed op de beleving van seksualiteit en
intimiteit. Ook bepaalde medicijnen kunnen de zin in seks
beïnvloeden. “Maar dat wil niet zeggen dat de seks dan niet
meer leuk kan zijn”, zegt huisarts en seksuoloog Peter Leusink.
Leusink: “Praten over seksualiteit en intimiteit
is normaler en gemakkelijker dan twintig jaar
geleden. En dit geldt ook voor het bespreken van
seks met de huisarts. De komst van de erectiepil
heeft hieraan bijgedragen, maar ook in de media
is er steeds meer aandacht voor dit onderwerp.
Toch vinden veel patiënten en ook huisartsen
het vaak nog lastig om over seksualiteit te praten.
Om die reden adviseer ik huisartsen in opleiding
om zo nu en dan eens te vragen hoe iemand
de seksualiteit ervaart. Bijvoorbeeld tijdens de
diabetescontrole. Dan weet iemand ook dat je
met seksuele problemen altijd bij de huisarts of
praktijkondersteuner terecht kunt.
Schrijf uw vragen op
Maar ook patiënten wil ik meegeven: neemt u vooral ook
zelf het initiatief als er iets speelt. Bereid u bijvoorbeeld voor
door vragen van tevoren op te schrijven, of ga samen
met uw partner naar de huisarts om het te bespreken.
Steek gewoon van wal met uw klacht of uw vraag. De huisarts
vindt niets gek of raar en kan u zo nodig doorverwijzen.
Seksuele problemen
Welke seksuele problemen het meeste besproken worden
in de huisartspraktijk? Dan kunt u denken aan pijn bij het
vrijen, erectieproblemen en geen zin hebben in seks. Vaak
veroorzaakt door een (chronische) ziekte zoals diabetes,
hart- en vaatziekten of prostaat- of borstkanker.
10
׉	 7cassandra://DQB4jak8UYV_x2QiYcyoknaJyvnJVU0geukasP6cP_g4`v _18ۮmIeM׉E Interview • Specialist
“Blijf vooral met elkaar in gesprek over uw wensen en behoeften.
Dan wordt de intimiteit vanzelf weer leuk.”
11
_18ۮmIeN_18ۮmIeMbבCט   bu׉׉	 7cassandra://Gu7EWNleGBXNfTZEEcrQf7Tl-SVL8559siVQ6mnMQzQ F`,׉	 7cassandra://KbgaAY-9ZiDXqNB82tWcZ97APwO7l9t7HHtmdmsJ9ds`׉	 7cassandra://tRYsW-oFx_zHoL74A7szHl5osTi3ztiIZf566NVo-ngC`v ׉	 7cassandra://UrCIMbBIXeh45ykUcNW3mQRkItuDWCz1uYzxO2XD-xI e9J͠
#_18ۮmIe̤נ_18ۮmIe̡ ؁y9׉Hhttps://www.vichy.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe̢ i9׉Hhttps://www.vichy.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIẹ e9׉H 2https://www.serviceapotheek.nl/serviceapotheek-appGׁׁrנ_18ۮmIḙ ̆9ׁHhttp://www.apotheek.nlׁׁЈ׉E	_Interview • Peter Leusink
Ook aandoeningen van het zenuwstelsel, zoals een
herseninfarct, Parkinson en MS hebben een grote
invloed op de seksualiteit. En er zijn medicijnen,
zoals antidepressiva en sommige bloeddrukverlagers
die de zin in seks kunnen verminderen.
Een veelvoorkomend probleem bij oudere vrouwen
is lichen sclerosus. Dit is een huidaandoening
rondom de intieme delen. De huid rondom de
vagina verschrompelt en wordt erg dun. De ziekte
is door een behandeling af te remmen en soms te
genezen. Het is raadzaam om bij klachten snel naar
uw huisarts te gaan, zodat verergering voorkomen
kan worden.
Neem de tijd
Het is een fabel dat ouderen geen behoefte meer
hebben aan seks en intimiteit. Wel vraagt het soms
enige aanpassing om fijn te kunnen vrijen. Zo hebben
ouderen, zowel vrouwen als mannen, meer tijd nodig
om opgewonden te raken. Vrouwen hebben nog weleens
de neiging zich aan te passen aan de ouder wordende
man met erectieproblemen, die wanneer hij eenmaal
een erectie heeft, snel wil vrijen, terwijl de vrouw
dan nog niet voldoende opgewonden en vochtig is.
Ik adviseer mijn patiënten om vooral de tijd te nemen
en elkaar goed te stimuleren. Gebruik daarbij vooral uw
mond en handen.
Opluchting
Wanneer iemand zijn problemen met mij heeft
besproken, lucht dat vaak enorm op. Veel mensen zijn
al geholpen als ik ze kan uitleggen dat het heel normaal
is dat door invloed van ziekte of medicijnen de seks
verandert en dat het niet meer wordt zoals vroeger.
En ik benadruk ook dat er vele manieren zijn om van
seks te genieten. Seks is echt niet alleen maar goed of
geslaagd als je geslachtsgemeenschap hebt.
Ook door elkaar te knuffelen, te zoenen, te strelen of te
masseren of elkaar (of jezelf) met de hand te bevredigen
kun je hele leuke seks hebben.
“Seks is meer dan alleen
geslachtsgemeenschap.”
Het allerbelangrijkste is dat je als partners met elkaar
in gesprek gaat en samen op onderzoek uitgaat om
nieuwe manieren te vinden om intiem te zijn. Een leuk
seksleven kan je op verschillende manieren bereiken.
Leuke seks is zeker ook mogelijk wanneer je wat ouder
bent, diabetes hebt, kampt met erectieproblemen of een
borst moet missen.”
Lees alles over mogelijke bijwerkingen van uw
medicijn in de handige Service Apotheek-app.
Op de website www.apotheek.nl kunt u ook
nagaan of uw medicijnen mogelijke bijwerkingen
geven die uw seksualiteit beïnvloeden.
12
tip
׉	 7cassandra://tRYsW-oFx_zHoL74A7szHl5osTi3ztiIZf566NVo-ngC`v _18ۮmIeO׉EJOUW DAGELIJKSE BOOSTER
VOOR EEN STERKERE HUID
[PO4
3-]
89% VULKANISCH WATER
+ HYALURONZUUR
[Mn]
[Mg]
[Na]
[Ca]
[Fe]
[K]
ZONDER PARFUM - HYPOALLERGEEN
MINÉRAL 89
Herstelt de huidbarrière voor een sterkere huid.
Nieuwe klinische studie gedaan op 15 verschillende
huidcondities, bij alle huidtypes en huidtinten.
ONDER 1 600 VR OUWEN
17 5 DERMA T OL OGEN
EFFECTIVITEIT GETES T DOOR
WERELD WIJD
NIEUWE KLINISC HE S TUDIE
_18ۮmIeP_18ۮmIeObבCט   bu׉׉	 7cassandra://s0HLbfU9x9M5AmHRO4UJRzKCafpq1ninrL_7vW7NHqc fE`,׉	 7cassandra://bAnLELzB1YJ0VuxlyIKyUc4Fpmcq11M0I_5u-1SA8fc|`׉	 7cassandra://yhG06C2f_4wqd4FF3hguUcfOLplQ4HDVPELrhF9dWT8&`v ׉	 7cassandra://v66XF95LOdgfzF0GT9WaOq5nEfpUMYXLB5xzvb7Dav0̀K"͠
#_18ۮmIe̮נ_18ۮmIȩ ́MD9׉H Jhttps://kennisbank.serviceapotheek.nl/artikel/de-overgang-en-anticonceptieGׁׁrנ_18ۮmIę &N9׉H Ehttps://kennisbank.serviceapotheek.nl/artikel/switchen-anticonceptivaGׁׁrנ_18ۮmIe̩ Q9׉H Nhttps://kennisbank.serviceapotheek.nl/artikel/anticonceptie-na-de-zwangerschapGׁׁrנ_18ۮmIe̪ !l|9׉H [https://kennisbank.serviceapotheek.nl/artikel/de-werking-van-de-pil-en-diarree-of-overgevenGׁׁrנ_18ۮmIe̫ ae!9׉H :https://kennisbank.serviceapotheek.nl/artikel/pil-vergetenGׁׁrנ_18ۮmIe̬ D
9׉H 3https://kennisbank.serviceapotheek.nl/artikel/soa-sGׁׁr׉EFFeiten & fabels • Anticonceptie
Feiten
Fabels
&
Al eeuwenlang proberen mensen zwangerschappen te voorkomen.
Pas sinds de jaren zestig van de vorige eeuw lukt dit goed. Toen werd
de anticonceptiepil uitgevonden. Weet u welke onderstaande uitspraken
over de anticonceptie een feit of fabel zijn?
FEIT •
Anticonceptie is er in allerlei soorten
en maten
Tegenwoordig kan een vrouw kiezen uit verschillende
methoden van anticonceptie, zoals het gebruik van een
condoom, pil, pleister, ring, spiraal, injectie, staafje,
sterilisatie en methoden zonder middelen. Ook voor
mannen zijn er verschillende mogelijkheden.
Laat u goed informeren over de voor- en nadelen van
elke methode en kies een methode die bij u past.
FABEL •
Zolang een vrouw borstvoeding
geeft, wordt ze niet zwanger.
Alle anticonceptiemethoden zijn even effectief
FABEL •
Het geven van borstvoeding verkleint
de kans op een zwangerschap. Maar
alleen als de moeder en baby aan
alle voorwaarden voldoen: de baby is
jonger dan zes maanden, krijgt alleen
borstvoeding met maximaal zes uur
tussen de voedingen en de moeder
kolft geen melk af en menstrueert
niet. De kans op zwangerschap is dan
mogelijk maar twee procent.
Anticonceptiemethoden verschillen in betrouwbaarheid. Dit is al het geval als je
ze perfect zou gebruiken. In de praktijk kunnen de verschillen nog groter zijn.
14
׉	 7cassandra://yhG06C2f_4wqd4FF3hguUcfOLplQ4HDVPELrhF9dWT8&`v _18ۮmIeQ׉EFeiten & fabels • Anticonceptie
FEIT •
FEIT •
Door overgeven of diarree
werkt de pil minder goed
Gebruikt u de pil en heeft u binnen drie
uur na inname van de pil overgegeven
of binnen vier uur waterdunne diarree?
Neem dan enkele uren later een nieuwe
pil in, uit een reservestrip. Wacht daar
het liefst mee tot de misselijkheid wat is
afgenomen. Voor persoonlijke vragen kunt
u terecht bij uw eigen Service Apotheek.
Is een vrouw 52 jaar?
Dan kan ze stoppen met
anticonceptie
52 jaar wordt aangehouden als leeftijd
waarna vrouwen met anticonceptie
kunnen stoppen. De kans op zwangerschap
is dan minimaal. Als de
menstruatie één jaar uitblijft, is een
vrouw niet meer vruchtbaar.
De pil beschermt tegen soa's en AIDS
FABEL •
De pil beschermt niet tegen seksueel overdraagbare
aandoeningen, zoals Chlamydia en hiv. Het enige
anticonceptiemiddel dat hiertegen beschermt, is het condoom.
Gebruik bij wisselende contacten daarom naast de pil altijd
een condoom.
FABEL •
Bij ongeplande zwangerschappen
wordt er geen anticonceptie
gebruikt
Uit onderzoek blijkt dat bij twee op de
vijf ongeplande zwangerschappen wel
anticonceptie werd gebruikt. Hier speelde
foutief gebruik, zoals de pil vergeten of
een afgegleden condoom vaak een rol.
FEIT •
De meeste vrouwen in vruchtbare
leeftijd gebruiken anticonceptie
60%
van de Nederlandse vrouwen
tussen de 15 en 49 jaar gebruikt anticonceptie.
De helft van deze vrouwen gebruikt de anticonceptiepil
en daarmee is de pil de meestgebruikte
anticonceptiemethode.
15
_18ۮmIeR_18ۮmIeQbבCט   bu׉׉	 7cassandra://mlOh1eO4YGUxjcpKEUVxSjTAXVgybTeiB-Fjosncj0g `,׉	 7cassandra://k1kPaVBg7bs_fBfGajVBMRpUbtUOV-iVbXlCSpmTw9U`׉	 7cassandra://HTVViUBa8LVSl3E0J-Uf41TmSgIXtsdeo1y3gihYnskJ"`v ׉	 7cassandra://MBU8qk1a10oYq13lbM4Mg-ZWRtpgMClOTRi1g1hfwCs |,͠
#_18ۮmIe̲נ_18ۮmIḛ 9~9׉Hhttps://prikwijzer.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe̱ o	9׉H  https://shop.serviceapotheek.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe̹ yҁl9ׁHmailto:info@msd.nlׁׁЈנ_18ۮmIe̸ ҁj9ׁHhttp://www.msd.nlׁׁЈנ_18ۮmIe̷ F9ׁH %http://www.prikwijzer.nl/pneumokokkenׁׁЈ׉E{Bent u ouder
dan 70 jaar?
Dan wordt vaccinatie
tegen pneumokokken
geadviseerd.1
De Gezondheidsraad adviseert 70- tot en met 79-jarigen te
vaccineren tegen pneumokokken.1
worden nu eerst 73- tot en met 79-jarigen opgeroepen.2
Weten of u in aanmerking komt voor vaccinatie tegen
pneumokokken? Check www.prikwijzer.nl/pneumokokken
MSD B.V. | Postbus 581 | 2003 PC Haarlem | www.msd.nl | 023-5153153 | info@msd.nl
16
Op basis van vaccin beschikbaarheid
1. Gezondheidsraad, COVID-19 en vaccinatie tegen pneumokokken, april 2019. 2. RIVM, Nieuwsbrief
Nationaal Programma Pneumokokkenvaccinatie Volwassenen, juni 2020. NL-NON-00795 Juni 2020
׉	 7cassandra://HTVViUBa8LVSl3E0J-Uf41TmSgIXtsdeo1y3gihYnskJ"`v _18ۮmIeS׉EO.R.S. Sticks
Met citroensmaak
Speciaal
voor u!
10
€5,50
Nu voor
• O.R.S. is een mengsel van zouten en suikers.
• Voorkomt uitdroging bij waterdunne diarree
en overgeven.
• In kleine zakjes verpakt; makkelijk mee te
nemen op reis.
Geldig t/m 31 december 2020
Hygiëne Handgel
Bevat 75% alcohol
15%
korting
• Werkt desinfecterend.
• Ideaal in situaties waar u geen water of zeep
voorhanden heeft.
• Handig voor onderweg of op reis.
Geldig t/m 31 december 2020
Multivitamine
Eén tablet per dag-formule
• Aanvulling op de dagelijkse voeding.
• Uitgebreide formule met vitaminen en
mineralen.
• In strips verpakt; hygiënisch en makkelijk
mee te nemen.
Geldig t/m 31 december 2020
Magnesium
Geeft meer energie
• Helpt bij vermoeidheid.
• Goed voor de spieren en het zenuwstelsel.
• Voor het behoud van sterke botten en tanden.
Geldig t/m 31 december 2020
€6,95
Nu voor
€9,50
Nu voor
Kortingsbonnen
_18ۮmIeT_18ۮmIeSbבCט   bu׉׉	 7cassandra://ylWwmhMmI-oY6Ze1LgAvhHDckafu8mL9vVIYbEZOwxU 
x`,׉	 7cassandra://NRxAVA_-ncGbH3AoOmswrlxw65u5sJSNjqXSD0rRHiE`׉	 7cassandra://TBgt4JiqboDoL5yu35QXrsS24Lg00iFlKsAK6n29b9AF`v ׉	 7cassandra://WtYxAeruyTinf2mr2CgYhcogmc6j0tABBE3Ck9T9KQQ ͱ͠
#_18ۮmIe̺נ_18ۮmIe̴ :̱̾9׉H  https://shop.serviceapotheek.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe̵ m9׉H  https://shop.serviceapotheek.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe̶ Ak+k9׉H  https://shop.serviceapotheek.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe Dn\9ׁHhttp://shop.serviceapotheek.nlׁׁЈ׉EShop deze korting ook in de webshop shop.serviceapotheek.nl
Of scan de QR-code
O.R.S. Sticks
10 zakjes
Wist u dat O.R.S.…
• het beste bereid kan worden met kraanwater of bronwater
zonder prik?
Nu voor €5,50
Algemene Voorwaarden
• Geldig t/m 31 december 2020
• Maximaal 1 bon per persoon
• Niet inwisselbaar voor geld
• Deze bon is niet geldig in combinatie
met andere promoties en/of acties
• Enkel in te leveren bij een Service Apotheek
• in een bereide oplossing maximaal 24 uur in de koelkast
houdbaar is?
• een aangename citroensmaak heeft?
Vragen over O.R.S. Sticks?
Vraag het uw apotheker.
Wist u dat Hygiëne Handgel…
Hygiëne Handgel
50 of 75 ml
15% KORTING
Algemene Voorwaarden
• Geldig t/m 31 december 2020
• Maximaal 1 bon per persoon
• Niet inwisselbaar voor geld
• Deze bon is niet geldig in combinatie
met andere promoties en/of acties
• Enkel in te leveren bij een Service Apotheek
Vragen over Hygiëne Handgel?
Vraag het uw apotheker.
Wist u dat Multivitamine…
Multivitamine
60 tabletten
Nu voor €6,95
Algemene Voorwaarden
• Geldig t/m 31 december 2020
• Maximaal 1 bon per persoon
• Niet inwisselbaar voor geld
• Deze bon is niet geldig in combinatie
met andere promoties en/of acties
• Enkel in te leveren bij een Service Apotheek
Vragen over Multivitamine?
Vraag het uw apotheker.
Wist u dat Magnesium...
Magnesium
60 capsules
Nu voor €9,50
Algemene Voorwaarden
• Geldig t/m 31 december 2020
• Maximaal 1 bon per persoon
• Niet inwisselbaar voor geld
• Deze bon is niet geldig in combinatie
met andere promoties en/of acties
• Enkel in te leveren bij een Service Apotheek
• ook in banaan, noten, peulvruchten, broccoli, avocado en
kraanwater zit?
• gunstig is voor een goede geestelijke balans en een positieve
invloed heeft op de werking van het zenuwstelsel?
• goed kan worden gebruikt tijdens het sporten?
• geen gluten, lactose en suiker bevat?
• geschikt is voor vegetariërs?
• bijdraagt aan het behoud van een gezond en fi t lichaam?
• zowel in 50 ml als 75 ml tube verkrijgbaar is?
• snel opdroogt en niet plakt?
• na opening nog maar liefst 12 maanden houdbaar is?
Vragen over Magnesium?
Vraag het uw apotheker.
׉	 7cassandra://TBgt4JiqboDoL5yu35QXrsS24Lg00iFlKsAK6n29b9AF`v _18ۮmIeU׉ESpeciaal
voor u!
10
Een gezonde stoelgang met Wapiti
voor
Natuurlijke,
regelmatige
stoelgang
Op basis van
krachtige kruiden
of milde vruchten
‘s ochtends
opgelucht
dagelijks
gebruik
25%
korting
Geldig t/m 31-12-2020. Actie geldt voor
Wapiti Darmfunctie Complex en Wapiti DarmMild.
Geen limiet en combineren mag.
EEN BETER LEVEN VOOR EEN GEVOELIGE HUID
ONTDEK HET NIEUWE
EFFACLAR ULTRA
GECONCENTREERD SERUM
ANTI-ONZUIVERHEDEN
ANTI-RESTLITTEKENS
DAGELIJKSE PEELING
Geldig t/m 31 december 2020
Calcium / Vitamine D3
In een kauwtablet
• Als aanvulling op de dagelijkse voeding.
• Calcium draagt bij aan het behoud van sterke
botten en soepele spieren.
• Vitamine D speelt een rol bij de botaanmaak
en verhoogt de opname van calcium in de
botten.
Handcrème
Verbeterde formule en
vernieuwde geur
• Parabeenvrij.
• Beschermt, verzorgt en verzacht.
• Bevat onder andere lanoline, bisabolol
en vitamine E.
ht.
t.
isaabolol
Geldig t/m 31 december 2020
Leefit Intiem Hygiëne
Verzorgende wasemulsie
• Voor volwassen vrouwen.
• Geschikt voor dagelijks gebruik.
• Vrij van parfum.
• Verrijkt met aloë vera en panthenol.
Dit kalmeert de geïrriteerde huid.
Geldig t/m 31 december 2020
€5
KORTING*
€10,50
Nu voor
Geldig t/m 31 december 2020
€2,50
Nu voor
€3,50
Nu voor
Kortingsbonnen
_18ۮmIeV_18ۮmIeUbבCט   bu׉׉	 7cassandra://WGTso8eIg1mtHHslUpQUopKO9HuG2326G_avNBtMXwE `,׉	 7cassandra://xBPL6AyDoob5Fmm-tJN94GeYC9_rCiUh9kr6Sa93WZc˘`׉	 7cassandra://Z05dwIzYP06UQNz4hIsLUyYWEmIDChG4sV3QKVTMnWQA3`v ׉	 7cassandra://RZ0UNQStrIJqddxpY6YHk_xgPuAk6DW9l8E6Anvw27o ͞͠
#_18ۮmIeנ_18ۮmIe̼ h~9׉H  https://shop.serviceapotheek.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe̽ Rd̀9׉Hhttps://marleyspoon.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe̾ Ut9׉Hhttps://marleyspoon.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe̿ b'Q9׉Hhttps://marleyspoon.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIeā Dn\9ׁHhttp://shop.serviceapotheek.nlׁׁЈנ_18ۮmIeƁ D`̴9ׁHmailto:leef@serviceapotheek.nlׁׁЈנ_18ۮmIeŁ H̧9ׁHhttp://www.marleyspoon.nlׁׁЈ׉E25%
korting
Geldig t/m 31-12-2020. Actie geldt voor
Wapiti Darmfunctie Complex en Wapiti DarmMild.
Geen limiet en combineren mag.
Een gezonde stoelgang met Wapiti
voor
Natuurlijke,
regelmatige
stoelgang
Op basis van
krachtige kruiden
of milde vruchten
‘s ochtends
opgelucht
dagelijks
gebruik
EEN BETER LEVEN VOOR EEN GEVOELIGE HUID
€5
KORTING*
Geldig t/m 31 december 2020
Wist u dat Calcium / Vitamine D3…
Calcium / Vitamine D3
90 kauwtabletten
Nu voor €10,50
Algemene Voorwaarden
• Geldig t/m 31 december 2020
• Maximaal 1 bon per persoon
• Niet inwisselbaar voor geld
• Deze bon is niet geldig in combinatie
met andere promoties en/of acties
• Enkel in te leveren bij een Service Apotheek
• in allerlei melkproducten zit, zoals melk en kaas?
Maar ook in bepaalde groenten en noten zit?
• een aangename tutti-frutti smaak heeft?
• deelbaar is in twee of vier delen?
ONTDEK HET NIEUWE
EFFACLAR ULTRA
GECONCENTREERD SERUM
ANTI-ONZUIVERHEDEN
ANTI-RESTLITTEKENS
DAGELIJKSE PEELING
Vragen over Calcium / Vitamine D3?
Vraag het uw apotheker.
Wist u dat Handcrème…
Handcrème
75 ml
Nu voor €2,50
Algemene Voorwaarden
• Geldig t/m 31 december 2020
• Maximaal 1 bon per persoon
• Niet inwisselbaar voor geld
• Deze bon is niet geldig in combinatie
met andere promoties en/of acties
• Enkel in te leveren bij een Service Apotheek
Vragen over Handcrème?
Vraag het uw apotheker.
Wist u dat Intiem Hygiëne…
Leefit Intiem Hygiëne
200 ml
Nu voor €3,50
Algemene Voorwaarden
• Geldig t/m 31 december 2020
• Maximaal 1 bon per persoon
• Niet inwisselbaar voor geld
• Deze bon is niet geldig in combinatie
met andere promoties en/of acties
• Enkel in te leveren bij een Service Apotheek
• extra zacht is en verrijkt met aloë vera?
• een reinigend en hydraterend effect heeft?
• de verzorgende wasemulsie dezelfde pH-waarde heeft als
het intieme gedeelte van het lichaam en daarmee de
natuurlijke balans behoudt?
• speciaal ontwikkeld is om uw handen optimaal te verzorgen?
• niet vet aanvoelt en snel wordt opgenomen door de huid?
• geschikt is voor de dagelijkse verzorging van uw handen?
Vragen over Intiem Hygiëne?
Vraag het uw apotheker.
Shop deze korting ook in de webshop shop.serviceapotheek.nl
Of scan de QR-code
׉	 7cassandra://Z05dwIzYP06UQNz4hIsLUyYWEmIDChG4sV3QKVTMnWQA3`v _18ۮmIeW׉EActie • Maaltijdbox
De maaltijdbox
helpt u met het avondeten!
De maaltijdbox van Marley Spoon geeft antwoord op die altijd
terugkerende vraag ‘Wat eten we vanavond?’ Wekelijks kiest u online
uit minstens twintig recepten. Marley Spoon bezorgt vervolgens alle
verse ingrediënten in precies de juiste hoeveelheden gewoon bij u thuis.
Zo kookt u dus altijd iets bijzonders, zonder dat u naar de supermarkt
hoeft. Met het fl exibele lidmaatschap plant u tot wel acht weken vooruit,
of slaat u een weekje over als u niet thuis bent.
Korting voor Leef! lezers!
Als lezer van Leef!-magazine krijgt u in totaal € 45 korting bij bestelling van de eerste drie
maaltijdboxen. Ga naar www.marleyspoon.nl, gebruik de kortingscode LEEF45 en ontvang
in totaal € 45 korting* op uw eerste drie boxen.
Kans maken op een Marley Spoon
maaltijdbox voor vier personen?
Leef!-magazine geeft in samenwerking met Marley Spoon tien keer een maaltijdbox voor vier
personen weg, ter waarde van € 49,95! Schrijf tot en met 31 december 2020 naar Leef!,
postbus 151, 5201 AD ’s-Hertogenbosch, of stuur een e-mail naar leef@serviceapotheek.nl,
onder vermelding van ‘Marley Spoon’. Vermeld ook uw adresgegevens. De winnaars ontvangen
persoonlijk bericht.
* U ontvangt € 15,- korting op de eerste bestelling. De overige twee keer € 15,- worden toegepast op de volgende bestellingen. Alleen voor nieuwe klanten en geldig
tot en met 31-12-2020. Kan niet met andere acties gecombineerd worden. De algemene voorwaarden van Marley Spoon BV zijn van toepassing.
21
win
actie
_18ۮmIeX_18ۮmIeWbבCט   bu׉׉	 7cassandra://-24h1odZn8TyblIM0jOw6dwrYOxrULc2u3Z4h3HZ4Ik v`,׉	 7cassandra://QutNqq6_Br-AqTp7ht2ImsaUyKJdH_cAHHINkMHvYIcͪ`׉	 7cassandra://1ADgSJVdb152nr2ySGDrD5hY1JFxBbfjqQpzG0n_S4Q2`v ׉	 7cassandra://Q27s8wvMzcbyWgYNDQxES_EBJirfTdQhxpi1HGH6lGE 	\6>͠
#_18ۮmIeǑנ_18ۮmIeÁ C̩9׉H 2https://www.serviceapotheek.nl/serviceapotheek-appGׁׁr׉EThema • Medicijnen en seks
Medicijnen
&seks
Minder of meer zin in seks, erectiestoornissen, orgasmeproblemen,
vaginale droogheid... Soms kunnen medicijnen onbedoeld problemen
op seksueel gebied veroorzaken. Hoe weet u of het probleem een
bijwerking van uw medicijnen is? Wij leggen het u uit.
Verschillende oorzaken
Seksuele problemen kunnen veel verschillende oorzaken hebben; zowel lichamelijk als
psychisch. Ook ziekte kan van invloed zijn. Sommige ziekten hebben een direct effect waardoor
het lichaam niet goed meer reageert op seksuele prikkels. Ze beïnvloeden bijvoorbeeld de
zenuwen, bloedvaten of hormonen. Maar een aandoening kan ook indirect van invloed zijn.
Bijvoorbeeld wanneer iemand door een ziekte vermoeid is, pijn heeft of in gewicht is aangekomen.
Dergelijke bijkomende effecten kunnen van invloed zijn op de seksualiteit.
Ook bepaalde medicijnen kunnen zorgen voor problemen.
“Seksuele problemen worden meestal veroorzaakt door een
combinatie van lichamelijke, psychische en sociale factoren.”
Welke medicijnen?
In de bijsluiter van uw medicijn kunt u opzoeken of het middel een seksuele bijwerking
kan veroorzaken. Dit wil niet zeggen dat u deze bijwerking ook daadwerkelijk krijgt.
Geneesmiddelgroepen en medicijnen die bekend staan om eventuele seksuele
bijwerkingen zijn: bloeddrukverlagers, digoxine, antidepressiva, antipsychotica,
benzodiazepines (rustgevers), anti-epileptica, cholesterolverlagers, prostaatmiddelen
en hormonen (zoals de anticonceptiepil).
22
׉	 7cassandra://1ADgSJVdb152nr2ySGDrD5hY1JFxBbfjqQpzG0n_S4Q2`v _18ۮmIeY׉EuThema • Medicijnen en seks
Wat is de oorzaak?
Het is soms lastig te bepalen wat nu de echte oorzaak van het probleem is. Is het de ziekte
waarvoor een medicijn wordt gebruikt, het medicijn zelf of de manier waarop iemand omgaat
met de situatie?
In het volgende geval is het waarschijnlijk dat het medicijn de oorzaak is:
De seksuele stoornis treedt vrij snel op nadat u met het medicijn bent gestart en was voorheen
niet aanwezig. Het probleem verdwijnt nadat u bent gestopt met het medicijn en begint weer
nadat u bent gestart. Probeer dit niet zelf uit en stop nooit zelfstandig met het gebruik van uw
medicijnen, maar overleg eerst met uw apotheker of arts.
Ik vermoed een bijwerking; wat moet ik doen?
Heeft u de indruk dat uw medicatie seksuele bijwerkingen veroorzaakt? En wilt u van dit
probleem af? Blijf dan niet tobben met uw klachten, maar neem contact op met uw apotheker
of arts. Stoppen met het medicijn is soms mogelijk en ook overstappen naar een ander middel
kan een optie zijn. Uw apotheker of arts zoekt voor u uit wat de mogelijkheden zijn.
“Stop nooit zelfstandig met het gebruik van uw medicijnen,
maar overleg eerst met uw apotheker of arts.”
Ik vind het lastig om over seksuele klachten te praten; wat moet ik doen?
Stop nooit zonder overleg met het gebruik van een medicijn dat bedoeld is voor
chronisch gebruik. Daar is uw gezondheid de dupe van. Vindt u het lastig om met
uw apotheker te praten over seksuele klachten? Wij zijn gespecialiseerd in medicijnen.
Het bespreken van het gebruik van medicijnen en het optreden van bijwerkingen hoort
bij ons werk. Schroom daarom niet om ons te benaderen. Elke Service Apotheek
heeft een spreekkamer waar een gesprek in alle rust mogelijk is. En indien
gewenst kan het contact met uw apotheker tegenwoordig ook digitaal.
Tip:
U kunt ook gebruikmaken van
onze online services, zoals de
Service Apotheek-app. Zie
hiervoor pagina 34.
23
_18ۮmIeZ_18ۮmIeYbבCט   bu׉׉	 7cassandra://_tLdoa2ltRIr5dVmShRUjC6po7beO3xu4K7mSO-fu84 Ms`,׉	 7cassandra://tN-11Ww0RHwMqsNPPUfU6pikKF9_52r_osltGUrI9yI(`׉	 7cassandra://tVhEjSz_ZjUNivMQVsBPWuepRBJ_3PAj4UupybkteNcD`v ׉	 7cassandra://jinmTdI0uXeZHISa-a1GfdubDhnJsmLBpyGyBYogoO4 
C>͠
#_18ۮmIe͚נ_18ۮmIeɁ [W9׉Hhttps://www.attends.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIeʁ (b9׉Hhttps://www.attends.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIeˁ <s9׉Hhttps://www.attends.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIé 9׉Hhttps://www.attends.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIeׁ ̙9ׁHhttp://www.attends.nlׁׁЈנ_18ۮmIeց q5i
9ׁHhttp://www.attends.nlׁׁЈנ_18ۮmIeہ `9ׁHhttp://www.attends.nlׁׁЈנ_18ۮmIeځ D`9ׁHmailto:info@attends.nlׁׁЈנ_18ۮmIeف k̥9ׁHhttp://www.attends.nl/leefׁׁЈנ_18ۮmIe؁ P9ׁHhttp://attends.nlׁׁЈ׉E	Advertorial
Wat doet u het liefst? Wat het ook is, laat urineverlies u er
niet van weerhouden! Attends beschermt. Altijd en overal.
Vertrouw op Attends
Het is de normaalste zaak van de
wereld en ieder mens doet het; naar
het toilet gaan. Maar stel dat u het niet
meer kunt ophouden en u dus ongewild
urine verliest? Ongewild urineverlies
veroorzaakt vaak een gevoel van
ongemak en onzekerheid. Deskundig
advies en het juiste product kunnen
een hoop problemen voorkomen.
Daarom werkt Attends al jaren intensief
samen met Apotheken en Medisch
Speciaalzaken. Zij helpen u graag bij
het vinden van de juiste producten die
uw leven vergemakkelijken.
De producten hebben een onderscheidende
kwaliteit en vallen binnen
de vergoeding van de zorgverzekeraar
Het juiste
product voor een
gezonde huid
Attends streeft naar oplossingen
voor iedere vorm van incontinentie
en richt zich op het behouden van
een droge en gezonde huid. Of u
nu ongewild druppels, scheutjes of
grotere hoeveelheden urine verliest,
het is uitermate belangrijk om uw
huid in goede conditie te houden. Een
vochtige huid kan resulteren in een
geïrriteerde of zelfs beschadigde huid.
Het Attends assortiment is getest en
goedgekeurd door proDERM, Instituut
voor toegepast dermatologisch
onderzoek. Deze test onderschrijft
dat de Attends producten zeer goed
worden verdragen door de huid. De
producten nemen snel op en houden
vanwege de speciale kern de bovenlaag
droog waardoor problemen met de
huid worden voorkomen. Attends is
het enige incontinentiemerk dat het
proDERM kwaliteitszegel mag dragen!
Geniet met zelfvertrouwen
Kleinere producten
die tóch droger zijn?
Nieuwe gebruikers van Attends merken
vrijwel altijd op dat de producten
kleiner en discreter zijn. Dit komt omdat
de kracht van Attends in de kern zit:
de vochtopname is geconcentreerd
daar waar het daadwerkelijk nodig is.
Bovendien blijft het product door de
dubbele absorptiekernen uitzonderlijk
droog aanvoelen. Een groter (en minder
discreet) product is daarom vaak niet
meer nodig.
Probeer
Attends gratis!
Vraag een gratis Attends proefpakket aan
en overtuig uzelf! Let daarbij wel op de
juiste maat en absorptiecapaciteit. Heeft
u vragen? Bel ons voor vrijblijvend advies.
Het pakketje sturen wij altijd in een
discrete verpakking toe.
U kunt ook een gratis proefpakket
aanvragen via onze website:
www.attends.nl
Heeft u vragen?
Aarzel dan niet en bel ons!
088-220 88 22
Wij helpen u graag!
www.attends.nl
Volg ons op Facebook!
Attends Zorg en Welzijn
׉	 7cassandra://tVhEjSz_ZjUNivMQVsBPWuepRBJ_3PAj4UupybkteNcD`v _18ۮmIe[׉EORubriek • Titel
URINEVERLIES...
wist u dit eigenlijk?
1
2
3
4
5
1 op de 4 vrouwen heeft gedurende een periode in
haar leven wel eens last van urineverlies. U bent dus
niet alleen!
Oefeningen ter versterking van de bekkenbodem
kunnen een zeer goed effect hebben tegen
urineverlies.
Maandverband is niet ontworpen voor het absorberen
van urine – gebruik dus een product die daar voor
bedoeld is, zoals het Attends assortiment.
Attends Soft is verkrijgbaar bij uw apotheek of
medisch speciaalzaak. Daar kunt u goed advies
krijgen met betrekking tot uw medische achtergrond
en uw persoonlijke situatie.
Bekijk alle producten op attends.nl. Vul de
er in en v
Productkiezer in en vind het juiste product voor u.
Uiters ortabele en zachte inleggers
geschikt voor lichte tot zware urineverlies
Uiters
rs
ortabe
ortabele en zac
Ervaar het zelf en vraag een gratis proefpakket aan.
Ga naar: www.attends.nl/leef of scan de QR-code.
Attends Zorg en Welzijn
Attends Zorg en Welzijn
VAN HEEK MEDICAL
Onderdeel van Mosadex Groep
Macroweg 10 | 5804 CL Venray | T 088-22 088 22
E info@attends.nl | www.attends.nl
25
_18ۮmIe\_18ۮmIe[bבCט   bu׉׉	 7cassandra://ftKynqofprnbha3tRLvCLc1RIrz6oycmfHd9Hs_bN64 r`,׉	 7cassandra://GKUAk18-4J8Evq75D9Slm7j02VwF0rOSNEDAZYAR8A4ͽh`׉	 7cassandra://1PimLJ0ORxKyzZvShNYnQxyOLh069slnw9-Li9SAI04?`v ׉	 7cassandra://__0zRqmhT_t5zCB0Sm3BHoYAg0HF4F-GSEAua3KJPzk 	<C ͠
#_18ۮmIeܛנ_18ۮmIeρ NF'M9׉Hhttps://www.new-care.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIeЁ 9׉Hhttps://www.new-care.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIeс m9̭39׉Hhttps://www.new-care.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIeҁ !J̢j9׉Hhttps://www.emonta.nl/wapiti/Gׁׁrנ_18ۮmIeӁ U 9׉Hhttps://kikkeropfleurdoos.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIeԁ k̚<9׉H #https://www.alzheimer-nederland.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIeՁ *m9׉H  https://www.dormio.nl/maastrichtGׁׁrנ_18ۮmIe OS9ׁHhttp://eurdoos.nlׁׁЈנ_18ۮmIe Ou9ׁHhttp://www.kiׁׁЈנ_18ۮmIe \̀9ׁHhttp://www.wapitinatuur.nlׁׁЈנ_18ۮmIe 9ׁHhttp://www.dormio.nl/maastrichtׁׁЈ׉EEen gezonde stoelgang
Darmfunctie
Complex
krachtige kruiden
e
Natuurlijke
stoelgang
Stimuleert de
darmwerking voor
een betere passage
oor
DarmMild
milde vruchten
Regelmatige
stoelgang
voor
dagelijks
gebruik
www.wapitinatuur.nl
26
Natuurlijk gezond
Helpt de ontlasting
zachter te maken
Diagnose kanker?
Voor iedereen die de diagnose kanker krijgt is
er de Kikkeropfl eurdoos. Met praktische
informatie, tips van lotgenoten, ervaringen en
adviezen van medepatiënten en een leuke
verrassing.
Meer informatie en de aanvraagkaart vindt u op
www.kikkeropfl eurdoos.nl.
Met een ingevulde aanvraagkaart haalt u de
doos gratis op in een Service Apotheek.
‘s ochtends
opgelucht
׉	 7cassandra://1PimLJ0ORxKyzZvShNYnQxyOLh069slnw9-Li9SAI04?`v _18ۮmIe]׉EPuzzel • Win!
Win! 2x een midweekarrangement
in Dormio Resort Maastricht
SPORTVROUW
GEDORSTE
HALMEN
NOTA
SOEPGROENTE
HERT
WEZENLIJKHEID
3
DEEL
VAN
DE RUG
TOVERGODIN
PROTEÏNE
VERSCHIET
USA
GELOVIG
GEWORDEN
SUCCESVOLLE
FILM
1
OPPAKKEN
MONDELING
VERVOLGENS
WERK
PROEF
SPAANSE
VLOOT
SLOT
VOLMAAKT
VERTROKKEN
MALLOOT
RIV. IN
FRANKRIJK
TAK
DE TWEEDE
8
PRIJZIG
IN GEBRUIK
AFSTAAN
GAATJE
VOGEL
STRIJDPERK
7
© DENKSPORT PUZZELBLADEN
Breng de letters uit de genummerde vakjes naar de
gelijkgenummerde vakjes van de oplossingsbalk.
1
2
3
4
5
6
7
8
NOOT
IEL
ZWAK
2
EEN ZEKERE
KETEN
HALLO
De meeropbrengst is
bestemd voor Alzheimer
Nederland.
(€ 1,30 ct. per gesprek).
4
SANITAIR
VESTING
SNAARINSTRUMENT
0909
–
501 01 99
GEESTELIJKE
COMPUTERTOETS
6
ZUURDEEG
EVENMIN
LICHTBLAUWPAARS
LOON
DEEL
V.E.
KACHEL
MET HET
BEDOELDE
INDIVIDUALITEIT
5
CHEFFIN
KIENSPEL
HORIZON
OOIT
LANGE
HOOFDSIERAAD
DUNNE
STOK
Los het Zweedse
raadsel op.
De letters in de
genummerde vakjes
vormen de oplossing.
Die oplossing kunt u
vanaf dinsdag 1
september t/m
donderdag 31 december
2020 doorbellen via:
Midweekarrangement
in Dormio Resort Maastricht t.w.v. € 449,Verblijf
drie dagen in het luxe Dormio Resort Maastricht.
Op tien minuten fietsen van het centrum van Maastricht
ligt het luxueuze resort. Dé plek om te genieten van rust en
ruimte, met alle gezelligheid van de stad binnen handbereik.
Het resort heeft een binnenbad en een gezellig Proeflokaal,
waar u geniet van heerlijke streekproducten. Op het gehele
Resort is gratis en supersnel wifi beschikbaar. Deze prijs is
voor maximaal vier personen, drie dagen/twee nachten,
op basis van logies.
www.dormio.nl/maastricht
27
2
t.w.v.
€ 449,00
_18ۮmIe^_18ۮmIe]bבCט   bu׉׉	 7cassandra://ewdpkzPWKbyc_OTapf8-s23PjYwLM0LfUEhqedCACfU S`,׉	 7cassandra://5yq6ciSqoMAC_8toNNRMGwxPveueZTkpbWPA9HdEvvYͮ`׉	 7cassandra://svVCMR1S0w-qPLbuAPav3vyTWMsle3Pcn0YUgjSE5aQ0`v ׉	 7cassandra://MpovJYDV96LTv5_BaM5hm812oS-uzCTNW-FksvkYapo h0,͠
#_18ۮmIeנ_18ۮmIeށ fҁ~9׉H :https://kennisbank.serviceapotheek.nl/artikel/pil-vergetenGׁׁrנ_18ۮmIe߁ "Fo9׉H <https://kennisbank.serviceapotheek.nl/artikel/een-droge-huidGׁׁrנ_18ۮmIe V9׉H 6https://shop.serviceapotheek.nl/intiem/zelftesten.htmlGׁׁrנ_18ۮmIe bƁ9׉H 6https://shop.serviceapotheek.nl/intiem/zelftesten.htmlGׁׁrנ_18ۮmIe xЁ̏9 ׉SG
ׁׁrנ_18ۮmIe 6܁̱9׉H 'https://www.serviceapotheek.nl/vanthoorGׁׁrנ_18ۮmIe 8	̱9׉H #https://www.serviceapotheek.nl/olstGׁׁrנ_18ۮmIe 8I̹9׉H (https://www.serviceapotheek.nl/zoomwijckGׁׁrנ_18ۮmIe 9	̴9׉H )https://www.serviceapotheek.nl/oostermoerGׁׁr׉E	Apothekerspost • Als u het ons vraagt
Als u het ons vraagt
In deze rubriek beantwoordt het apothekerspanel vragen over
medicijnen of gezondheid. We bedanken de panelleden die de
voorgaande edities voor hun rekening hebben genomen en we
verwelkomen een nieuwe panel voor uw vragen! Heeft u ook een vraag?
Daarvoor kunt u ook terecht in uw Service Apotheek. Wist u dat u een
afspraak kunt maken voor een rustig gesprek in de spreekkamer?
Ik ben mijn anticonceptiepil
vergeten in te nemen. Wat moet
ik doen?
Boris Tyndall | apotheker
Service Apotheek van Thoor
Deze vraag krijgen wij in de apotheek heel vaak. Het advies hangt af
van de soort anticonceptiepil, het aantal pillen dat is vergeten en in
welke week dit is vergeten.
“Neem direct contact op met uw eigen Service
Apotheek wanneer u advies wilt over de
betrouwbaarheid van uw anticonceptiepil,
nadat u deze bent vergeten in te nemen.”
Sue Ling Wong | apotheker
Service Apotheek Olst
Raoul Wols | apotheker
Service Apotheek Zoomwijck
De meest gebruikte pil is de combinatiepil met levonorgestrel 150
microgram en ethinylestradiol 30 microgram. Gebruikt u deze pil
en bent u één pil vergeten? Neem dan alsnog de vergeten pil zo snel
mogelijk in. Meestal is er dan niets aan de hand, behalve als dit direct
na de stopweek gebeurt, of tijdens de eerste maand van gebruik.
Dan zijn er wel aanvullende maatregelen nodig! Neem in dat geval,
of als u meer pillen bent vergeten, direct contact op met uw Service
Apotheek voor advies.
Frans Derks | apotheker
Service Apotheek Oostermoer
28
׉	 7cassandra://svVCMR1S0w-qPLbuAPav3vyTWMsle3Pcn0YUgjSE5aQ0`v _18ۮmIe_׉E
uApothekerspost • Als u het ons vraagt
Gezonde huid
Droge huid
Ik heb met name in de
winter een droge huid.
Wat raadt u mij aan?
Bij een droge huid bevat de bovenste laag van de
huid te weinig lipiden (vetten). Hierdoor ontstaan
er in de huid kleine scheurtjes. De huid kan dan
onvoldoende vocht vasthouden en droogt uit. In het
winterseizoen komt daar nog bij dat de verwarming
binnen aangaat en de luchtvochtigheid daalt. Het
gevolg is dat de huid nog meer uitdroogt.
Ons advies? Smeer de huid elke dag in met een
crème of zalf. Door de afdekking verliest de huid
minder water door verdamping en raakt van
binnenuit weer gehydrateerd.
Extra tips
• Douche niet te lang en niet te heet.
• Gebruik een zeepvrij wasproduct.
•
Kan ik medicijnen na de
houdbaarheidsdatum nog
gebruiken?
Op elke medicijnverpakking staat een
houdbaarheidsdatum. Sommige medicijnen hebben ook
een uiterste gebruiksdatum. Bijvoorbeeld medicijnen die
water bevatten, zoals oogdruppels of crèmes. Deze zijn na
openen maar beperkt houdbaar, omdat ze dan gevoelig
zijn voor bederf.
Tabletten in strips zijn, mits goed bewaard, minder
kwetsbaar en te gebruiken tot de houdbaarheidsdatum.
Hierna kan de hoeveelheid werkzame stof die in
het medicijn zit, niet meer gegarandeerd worden.
Een verminderde werking kan gevaarlijke situaties
opleveren. Gebruik daarom nooit medicijnen na de
houdbaarheidsdatum of uiterste gebruiksdatum.
Heeft u medicijnen over?
Breng direct na het drogen een crème of zalf
aan. Gebruik bij voorkeur geen bodylotion, -gel
of -milk.
• In ons assortiment vindt u goede en vriendelijk
geprijsde basiscrèmes en -zalven van ons
Service Apotheek-huismerk.
Zorg ervoor dat ze niet via het
restafval in het milieu terechtkomen!
Lever uw medicijnafval in bij het
verzamelpunt voor klein chemisch
afval (KCA) van de gemeente of
bij uw apotheek. De kartonnen
verpakkingen en bijsluiters kunnen
bij het oud papier. Verwijder etiketten
van flesjes en tubes voor uw privacy
en stop gebruikte naalden in een
naaldencontainer. Meer weten over
de impact van medicijnresten op
onze natuur? Kijk op pagina 30.
Ik wil mij graag laten testen
op soa’s. Waar kan dit anoniem?
Testen op soa’s kan via de huisarts of de GGD. De GGD test gratis en anoniem, maar
niet iedereen kan daar terecht. Online soa-testen zijn daarom populair. Echter, niet alle
soa-zelftesten zijn betrouwbaar! Dit is gebleken uit onderzoek van het RIVM en Soa Aids
Nederland. In de webshop van uw Service Apotheek vindt u de testen van Soapoli-online.
Zij bieden betrouwbare laboratorium soa-zelftesten aan; inclusief testadvies en nazorg.
29
Scan de QR-code, kies uw
Service Apotheek en bestel
een soa-test online.
_18ۮmIe`_18ۮmIe_bבCט   bu׉׉	 7cassandra://_hw9u9TyNFSZ3vYvgXUN8jZPM7TE5anjzmQ4vyrulz0 `,׉	 7cassandra://bMwVSKHlwWO56VDRBbiXqIcvboYs-pkhZ9p4A-Rlu2Aͳ`׉	 7cassandra://E613XQYqgVj4GDpVz2olLaKB9l3cpBgKi0ul0UWhwgY>`v ׉	 7cassandra://0wle5MmD2Umwa0KCa9fcAWlFdgwG7vWqdmRqYEQC6UY 8ͻ͠
#_18ۮmIeנ_18ۮmIe 2Ё9׉H 3https://shop.serviceapotheek.nl/huidverzorging.htmlGׁׁrנ_18ۮmIe ".j9׉H 3https://shop.serviceapotheek.nl/huidverzorging.htmlGׁׁrנ_18ۮmIe ̏9׉H 3https://shop.serviceapotheek.nl/huidverzorging.htmlGׁׁrנ_18ۮmIe ց$9׉Hhttp://beschermjedrinkwater.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe 4̐9ׁHhttp://beschermjedrinkwater.nlׁׁЈנ_18ۮmIe 09ׁHhttp://knmp.nlׁׁЈנ_18ۮmIe ,Z̏9ׁHmailto:leef@serviceapotheek.nlׁׁЈ׉EMedicijnresten? Lever ze in!
50% van de mensen
brengt overgebleven
medicijnen terug naar
de apotheek.
Wist u dat?
Medicijnresten zijn
klein chemisch
afval.
30 jaar lang hebben
we nog last van de vervuiling
die we nu veroorzaken.
Medicijnresten komen voornamelijk
via onze ontlasting en urine in het
afvalwater en
in ons drinkwater.
In Nederland
verdwijnt er per jaar
140.000 kilo
aan medicijnresten
in het grondwater.
Medicijnresten zijn
schadelijk
voor dieren in het water.
Pijnstillers beschadigen
het weefsel van vissen.
Anticonceptiemiddelen zorgen
voor geslachtsverandering
bij vissen.
Antipsychotica veranderen
het gedrag van kleine
waterkreeftjes en vissen.
Gedreven door gezondheid
30
Bron: knmp.nl en beschermjedrinkwater.nl
׉	 7cassandra://E613XQYqgVj4GDpVz2olLaKB9l3cpBgKi0ul0UWhwgY>`v _18ۮmIea׉E	Weet u wat uw huid
nodig heeft?
Colofon
Wij geven u graag advies!
Normale huid
Droge huid
Zeer droge
huid
Geïrriteerde
huid
Jeukende
huid
Aan dit nummer werkten mee
Heleen van Royen, Serge van de Rijt, Peter
Leusink, Sue Ling Wong, Boris Tyndall, Frans
Derks, Raoul Wols, Alejandra van Os, Denise
Dijkstra, Marijke van Meeteren, Marcel
Meeuwissen, Lolita Havinga, Karen Höhner,
Bianca ten Velde, Emma Vogels, Marleen Jansen,
Nanne Oomkens, Anita Kranenbarg, Maaike Star,
Nick Zoontjens, Sanne de Rooij en Volle Maan.
Hoe ziet mijn huid eruit?
Geen
bijzonderheden.
Een
beetje
schilferig.
Fotografie
Feriet Tunc, Eelkje Colmjon, Margot Scheerder
(NHG), Mandy Brander, Grietje Mesdag, Robert
van der Molen, Peter van Es, Shutterstock.
Zeer droog
met grote
schilfers, soms
ook kloven
en rood.
Hoe voelt mijn huid aan?
Zacht en glad. Wat trekkerig
en ruw na
douchen of
baden.
Ruw en stroef,
na het
douchen
oncomfortabel.
Ruw en mijn
huid voelt
prikkelend/
brandend aan.
Jeuk is
niet altijd
aanwezig.
Welke verzorging past bij mijn huid?
Jeukend en
soms pijnlijk.
Bevat
insectenbeten,
galbulten en/of
waterpokken.
Rood en
opgezet.
Rode plekken
en/of bulten.
Ontwerp en vormgeving
Mosadex Groep afdeling Communicatie
en Kampert-Nauta.
Informatie
In Nederland zijn ruim 475 Service Apotheken.
Voor adressen en meer informatie kunt u terecht
bij: Nederlandse Service Apotheek Beheer B.V.,
postbus 151, 5201 AD ’s-Hertogenbosch.
T 088 276 84 84
E leef@serviceapotheek.nl
Leef! is een gratis magazine van Service Apotheek
en verschijnt vier keer per jaar.
Verschijningsdata 2021: 1 januari, 1 april,
1 juli en 1 oktober.
Oplage: 1.448.594
Druk
Koninklijke drukkerij E.M. de Jong.
Uitgever
Nederlandse Service Apotheek Beheer B.V.
Redactie-/postadres: Leef!, postbus 151, 5201 AD
’s-Hertogenbosch.
SAM Cetomacrogolcrème
FNA
SAM
Lanettecrème
FNA
SAM Vaseline
Cetomacrogolcrème
FNA
SAM Vaseline
Lanettecrème
FNA
SAM Vaseline
SAM Koelzalf
FNA
SAM Koelzalf
zonder
rozenolie
SAM
Levomentholgel
1%
Aan de inhoud van Leef! wordt de grootste
mogelijke zorg besteed. Aan de artikelen kunnen
geen rechten worden ontleend. Advertenties en
hun inhoud komen volledig ter verantwoording
van de betreffende organisatie c.q. juridische
entiteit. Niets uit deze uitgave mag, op welke
wijze dan ook, worden verveelvoudigd zonder
voorafgaande toestemming van de uitgever en
andere auteursrechthebbenden.
Heeft u vragen of wilt u meer informatie?
Neem dan contact op met uw Service Apotheek.
Gedreven door gezondheid
31
_18ۮmIeb_18ۮmIeabבCט   bu׉׉	 7cassandra://27NOf616S8l-kv1LN1j51X6aFyuepqaVuTTkvYn8ZxI `,׉	 7cassandra://jNW9mrSBAb1GCnnV-iRtH60sIziKYLyXHz-d3Tq91X8͢`׉	 7cassandra://HBVG8JEAPiWilRN6tweh36q8jOyBV8RMt22GF3_xs6g1p`v ׉	 7cassandra://9KcxErXRR6oZL7jxEWeA_JWuW_x7TC-dI2mcuB_NzW8 B[͠
#_18ۮmIeנ_18ۮmIe "M9׉H Vhttps://www.uitgeverijcarrera.nl/boek/De-bijbel-van-de-Indonesische-keuken-T11784.htmlGׁׁrנ_18ۮmIe J9׉H Vhttps://www.uitgeverijcarrera.nl/boek/De-bijbel-van-de-Indonesische-keuken-T11784.htmlGׁׁrנ_18ۮmIe 7KJv9׉H Khttps://www.anderzdenken.nl/EAN/9789462960565/Boekje_waar_je_blij_van_wordtGׁׁrנ_18ۮmIe &ԁhˁ9׉H Khttps://www.anderzdenken.nl/EAN/9789462960565/Boekje_waar_je_blij_van_wordtGׁׁrנ_18ۮmIe P[9׉H Fhttps://www.boekerij.nl/producten/een-zomer-lang-geleden-9789022590348Gׁׁrנ_18ۮmIe ̚ṡ9׉H Khttps://lebowskipublishers.nl/boek/Het-zal-je-moeder-maar-wezen-T11781.htmlGׁׁrנ_18ۮmIe [9׉H Khttps://lebowskipublishers.nl/boek/Het-zal-je-moeder-maar-wezen-T11781.htmlGׁׁrנ_18ۮmIe ̥^19׉H 7https://www.splintmedia.nl/product/gezond-kop-tot-teen/Gׁׁrנ_18ۮmIe $̪9ׁHmailto:leef@serviceapotheek.nlׁׁЈ׉ELeestips • Winacties
Leestips
De bijbel van de Indonesische keuken
Maureen Tan
De bijbel van de Indonesische keuken is hét naslagwerk voor wie alle geheimen van de
Indonesische keuken wil leren kennen. Van saté kambing tot gado gado en van soto ayam
tot rendang. Een smakelijke reis langs de bijzondere eilandkeukens van onder andere:
Sumatra, Kalimantan, Java en Bali. Aan de hand van duidelijke aanwijzingen, stap-voorstap-fotografie
en uitleg over basisingrediënten, culinaire begrippen en technieken,
bereidt uzelf de lekkerste Indonesische gerechten.
ISBN 978-904-885-381-6
Leef! geeft in samenwerking met uitgeverij Carrera Culinair 5 exemplaren weg t.w.v. € 31,99.
Boekje waar je
blij van wordt
Guido Weijers
Vergeet alle zelfhulpboeken over geluk! Laat
je niet verleiden tot broccolidiëten, chakrareinigingen
of meditatie! Guido Weijers gooit
het over een andere boeg. In dit tegendraadse
boek blijft hij ver van zweverig gedoe en
belicht hij juist de wetenschappelijke kant van
geluk. Via uitdagende quotes, sterke anekdotes,
korte verhalen en rake cartoons laat hij zien
wat ons gelukkig maakt en hoe we ons geluk
kunnen beïnvloeden.
ISBN 978-902-259-034-8
Leef! geeft in samenwerking met
uitgeverij Boekerij 10 exemplaren
weg t.w.v. € 15,99.
Een zomer lang geleden
Fiona Valpy
ISBN 978-946-296-062-6
Leef! geeft in samenL
werking
met uitgeverij
Anderz 10 exemplaren
weg t.w.v. € 15,99.
w
A
w
In 1938 verandert het leven van de zeventienjarige Ella volledig als
ze verblijft op het prachtige Franse eiland Île de Ré. Daar ontmoet
ze de charismatische en creatieve Christophe. Ze worden onafscheidelijk
en voor het eerst voelt Ella zich echt vrij. Maar die
vrijheid is van korte duur: de Tweede Wereldoorlog staat op het
punt van uitbreken. Ella wordt teruggeroepen naar Schotland en
voelt zich steeds verder verwijderd raken van de zorgeloze dagen
op Île de Ré. Ze wordt gedwongen een beslissing te nemen die
haar leven drastisch zal veranderen.
32
׉	 7cassandra://HBVG8JEAPiWilRN6tweh36q8jOyBV8RMt22GF3_xs6g1p`v _18ۮmIec׉ELeestips • Winacties
Het zal je moeder
maar wezen
Karin Bruers
De onderlinge verhoudingen binnen Karins
familie komen op scherp te staan wanneer haar
moeder naar een verzorgingshuis moet. Ze is
vierentachtig en dementerend, waardoor ze plots
terechtkomt op een gesloten afdeling tussen
zwaar verwarde en luierdragende ouderen. Als
Karin haar daar helemaal in paniek aantreft,
besluit ze haar moeder te ontvoeren en in haar
eigen huis onder te brengen. De familie is woest
en Karin komt erachter dat de 24-uurszorg
voor haar dementerende moeder alles behalve
gemakkelijk is. Het zal je moeder maar wezen is
een tragikomische, maar ook ontroerende roman
over een gezin dat uit elkaar valt en over de
verwoestende kracht van dementie.
4 experts + 11 specialisten slaan de handen ineen
Gezondvan kop tot teen
De Poepdokter
Nienke Gottenbos
De Hormoonfactor
Ralph Moorman
Pure Pascale
Pascale Naessens
aHealthylife
Juglen Zwaan
ISBN 978-902-258-374-6
Leef! geeft in samenwerking met
Splint Media B.V. 10 exemplaren
weg t.w.v. € 27,95.
Gezond van top
tot teen
Nienke Gottenbos, Ralph Noorman,
Pascale Naessens en Juglen Zwaan
ISBN 978-904-882-686-5
Leef! geeft in samenwerking met uitgeverij
Lebowski 10 exemplaren weg t.w.v. € 21,99.
Ons lijf bestaat uit miljoenen verbindingen
en netwerkjes. Samen zorgen zij ervoor dat
ons hart klopt, dat we kunnen ademhalen,
denken, voortplanten en slapen. Zodra alle
radertjes van deze systemen goed in elkaar
grijpen, is ons lijf een geoliede machine.
In dit boek leest u over de elf lichaamssystemen,
krijgt u een heldere uitleg over
gezondheid en ziekten, ontvangt u praktische
leefstijladviezen en smakelijke recepten
waarmee u uw lijf gezonder eet.
Doe mee!
Wilt u kans maken op één van deze titels? Schrijven kan tot en met donderdag
31 december 2020 naar Leef!, postbus 151, 5201 AD ’s-Hertogenbosch, of stuur een e-mail
naar leef@serviceapotheek.nl. Vermeld hierbij enkel de betreffende titel in de onderwerpsregel.
Vermeld ook uw adresgegevens. De winnaars krijgen na de sluitingsdatum persoonlijk bericht.
33
win
actie
_18ۮmIed_18ۮmIecbבCט   bu׉׉	 7cassandra://W_3eB6SKpASR9PeaM6dhbTU-moa1CmC6ISWxe1R4IjQ `,׉	 7cassandra://PZDwieHYVd8Kr6ZpG6aFckvixupj7MHdkCIcNdKd1oI`׉	 7cassandra://HpveHAiHXgg7WPC1brrNZ1pzEiatfoTQ1VHAJ8n7y44C`v ׉	 7cassandra://S9bE0jQPH_pjWYtPmun3r2WUYK06gLoX0wFXney5mOo I.͠
#_18ۮmIeנ_18ۮmIe  dA9׉H 2https://www.serviceapotheek.nl/serviceapotheek-appGׁׁrנ_18ۮmIe @i9׉H Chttps://kennisbank.serviceapotheek.nl/categorie/hart-en-vaatziektenGׁׁrנ_18ۮmIe I&ځ9׉H Chttps://kennisbank.serviceapotheek.nl/categorie/hart-en-vaatziektenGׁׁrנ_18ۮmIe -X̕9׉H Chttps://kennisbank.serviceapotheek.nl/categorie/hart-en-vaatziektenGׁׁrנ_18ۮmIe I9׉Hhttps://www.wolky.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe
 9ׁHhttp://serviceapotheek.nlׁׁЈנ_18ۮmIe \9ׁHhttp://wolkyshop.comׁׁЈ׉EbUw medicatieoverzicht altijd
bij de hand met een
persoonlijk dossier
Weet u dat u vanaf 1 juli 2020 wettelijk* recht
heeft op elektronische inzage en afschrift van
uw medisch dossier?
Maak met uw DigiD eenvoudig een online
persoonlijk dossier aan door uzelf te registeren via
de Service Apotheek-app of via serviceapotheek.nl
en krijg direct inzage in uw medicatiedossier.
Service Apotheek-app
Download de handige
Service Apotheek-app en
bekijk uw medicatieoverzicht
waar en wanneer u maar wilt!
App Store
Google Play
Gedreven door gezondheid
*Wet aanvullende bepalingen verwerkingpersoonsgegevens in de zorg.
׉	 7cassandra://HpveHAiHXgg7WPC1brrNZ1pzEiatfoTQ1VHAJ8n7y44C`v _18ۮmIee׉E	Zorgthema • CVRM
Date en weet!
Maak een afspraak met uw apotheker.
Wat is CVRM?
Veel Nederlanders hebben een verhoogd risico op een
hart- of vaataandoening. CVRM staat voor Cardio Vasculair
Risico Management: het voorkomen of verminderen
van hart- en vaatziekten bij mensen met een verhoogd
risico daarop. Hart- en vaatziekten ontstaan vaak door
een vernauwing van de bloedvaten. Er stroomt dan niet
genoeg bloed naar het hart of de hersenen, met allerlei
problemen als gevolg. Roken, een hoog cholesterol,
diabetes, stress en overgewicht zijn factoren die zorgen
voor een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.
Een gezonde leefstijl kan het verschil maken
Door een gezonde leefstijl kan het risico op hart- en
vaatzieken soms zo sterk dalen, dat medicijnen niet
noodzakelijk zijn. Daalt uw risico toch onvoldoende?
Dan kan het nodig zijn om één of meerdere medicijnen
te gebruiken, zoals cholesterolverlagers of
bloeddrukverlagers.
Bijwerkingen van hart- en vaatmedicijnen
Elk medicijn kan bijwerkingen veroorzaken. De kans op
bijwerkingen is kleiner als u uw medicatie volgens voorschrift
gebruikt. Start u met een nieuw medicijn? Daar
moet uw lichaam soms aan wennen met bijwerkingen
tot gevolg. Deze bijwerkingen verdwijnen meestal na
een aantal weken. Ernstige bijwerkingen komen zelden
voor. Toch kan een bijwerking vervelend zijn, zoals
gewichtstoename bij gebruik van bepaalde bètablokkers
of verminderde behoefte aan seks bij gebruik van
statines.
Date en weet!
Het volgen van een gezonde leefstijl en medicatiegebruik
is niet altijd even makkelijk. Uw Service
Apotheek helpt u graag hierbij. Date met uw apotheker
en leer meer over uw medicijnen en een gezonde leefstijl.
Ook als u bijwerkingen ervaart of andere zorgen
heeft, zoeken we samen naar een oplossing. Indien
nodig overleggen we met uw arts.
Vijf tips voor een gezonde leefstijl
Stop met roken
Eet gezond
Beweeg voldoende
Zorg voor een
gezond gewicht
Ontspan voldoende
€10 KORTING
ERVAAR
HET COMFORT
VAN WOLKY!
Bezoek onze winkel met deze bon of gebruik
code LEEF10 op wolkyshop.com en ontvang
€10,- korting! (Geldig tot 01/12/20).
–-–-–-–--––-–-––--–-–-––-–-––-–-––-–
GRATIS VERZENDEN
& RETOURNEREN
–-–-–-–--––-–-––--–-–-––-–-––-–-––-–
De apotheek
heeft hart
voor u
✃
_18ۮmIef_18ۮmIeebבCט   bu׉׉	 7cassandra://cZsS7SFSGtJ5jyM-e2KTve7PvDrpAJCE3QD3zmjcqKY `,׉	 7cassandra://Q11Aw4lXGe0QPyzGRLD2o2Oc-3rfuEQD0otokpVEs3Iͧ`׉	 7cassandra://dgQXnSSEayaD_XYi9tLeghQiulwR5KmRtX7G3xWWhzA0`v ׉	 7cassandra://I4WUSLN8NEYZSIT4v38Awm2migJLpp6Eq9wLo3_msuk )2!,͠
#_18ۮmIeנ_18ۮmIe L:59׉Hhttps://www.apotheekkoert.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe	 N;̋9׉H 6https://shop.serviceapotheek.nl/intiem/zelftesten.htmlGׁׁr׉E&Op bezoek • In de apotheek
In gesprek met...
Denise Dijkstra en Marijke van Meeteren zijn
apotheker bij Service Apotheek Koert in Utrecht.
Deze apotheek is één van de Service Apotheken
die zelftesten aanbiedt voor soa’s. Samen
met huisarts in opleiding Alejandra van Os gaf
Denise een presentatie in het regio-overleg
met huisartsen om het onderwerp op de kaart
te zetten.
Waarom ik mij meteen heb aangemeld voor een proef waarbij we
soa-testen in ons assortiment opnemen? Utrecht is net als andere
grote steden een echte studentenstad en soa’s komen hier veel
voor. Als er ergens behoefte is aan deze testen, is het hier wel.
Het werkt heel eenvoudig. Klanten
kunnen bij ons een soa-test kopen
om zelf thuis uit te voeren. Ze
sturen deze dan per post op naar
het laboratorium. Het voordeel?
Onze klanten hoeven niet langs de
huisarts of te wachten tot een online
bestelde test binnenkomt. Binnen
drie dagen kunnen zij online de
uitslag inzien, daarvoor krijgen ze
een unieke inlogcode. Dat gaat snel
en is geheel anoniem!
Iemand die zich zorgen maakt, kan
zich vooraf inlezen op Soapoli-online.
Klanten kunnen hier bekijken welke
36
“Een soa-zelftest via
Service Apotheek
gaat snel en is geheel
anoniem!“
test ze nodig hebben en aan de balie
discreet om het testnummer vragen.
Elke test heeft namelijk een unieke
code. Noem je de code aan de balie?
Dan weten wij genoeg. Bij twijfel of
een test nodig is, kunnen klanten
ook een gesprek aanvragen met een
van de assistentes. In de spreekkamer
nemen we dan de soa-testwijzer
met hen door.
Samen met Alejandra gaf ik een
tijd geleden een presentatie aan
huisartsen in de regio. De meeste
huisartsen zijn blij dat de soa-test
ook via de apotheek verkrijgbaar is.
Het bespaart hen veel werk. Ook
tijdens de piek van de coronacrisis,
toen de GGD en de huisartsen
beperkt bereikbaar waren, was het
fijn dat mensen deze test thuis
konden doen. Het belangrijkste is
dat het testen op soa’s voor iedereen
zo laagdrempelig mogelijk is. Door
deze soa-testen aan te bieden hopen
we hier als Service Apotheek verder
aan bij te dragen.
׉	 7cassandra://dgQXnSSEayaD_XYi9tLeghQiulwR5KmRtX7G3xWWhzA0`v _18ۮmIeg׉EOp bezoek • In de apotheek
Alejandra van Os is huisarts
in opleiding en was afgelopen
jaar werkzaam in een
huisartsenpraktijk in Utrecht.
Momenteel is zij werkzaam
als huisarts in opleiding op de
spoedeisende hulp. Zij zet zich
net als apothekers Denise
en Marijke in voor goede en
toegankelijke soa-testen.
Van links naar rechts: apothekers Denise Dijkstra, Marijke van Meeteren
en huisarts in opleiding Alejandra van Os
Alleen jongeren tot vijfentwintig jaar en personen die vallen in één
van de risicogroepen – zoals mannen die seks hebben met mannen –
kunnen zich tegenwoordig nog gratis laten testen bij de GGD. Daardoor
zien we in de huisartsenpraktijk steeds meer mensen die zich op
een seksueel overdraagbare aandoening (soa) willen laten testen. We
organiseren daarom steeds vaker soa-spreekuren.
Bij de huisarts kun je altijd terecht
voor een soa-test. Maar soms willen
mensen dit niet uit ongemak,
vanwege de kosten of omdat iemand
anoniem wil blijven. Dan is het heel
fijn om online of via de apotheek
een zelftest aan te schaffen en die
vervolgens zelf naar het laboratorium
te sturen. Ik vind het een goede zaak
dat de testen nu ook via een aantal
Service Apotheken verkrijgbaar zijn.
Zo doen we er alles aan om het
testen op soa’s zo gemakkelijk mogelijk
te maken. Daarmee voorkomen
we dat mensen onnodig met een
soa blijven doorlopen, met het risico
anderen te besmetten.
“We doen er alles
aan om het testen
op soa’s zo makkelijk
mogelijk te maken."
De testen van Service Apotheek
komen van Soapoli-online en zijn
erg betrouwbaar. Ze maken namelijk
gebruik van dezelfde laboratoria als
waar wij huisartsen het testmateriaal
naartoe sturen. Het allerbelangrijkste
is dat iemand goed uitgelegd krijgt
hoe je zo’n test moet uitvoeren. Op
hun site zijn daarvoor duidelijke
instructiefilmpjes te vinden en zo
nodig kan de apotheker hier ook
uitleg over geven.
Om aandacht te vragen voor soa’s
hebben Denise en ik een tijd
geleden een presentatie gehouden
voor alle huisartsen in de regio. De
belangrijkste boodschap? Dat het
heel belangrijk is om seksualiteit
bespreekbaar te maken. Een open
houding is belangrijk voor alle
zorgverleners. Seks is toch nog altijd
een taboe en veel mensen vinden het
spannend om erover te praten.
37
_18ۮmIeh_18ۮmIegbבCט   bu׉׉	 7cassandra://OkqhQvUghgBPz93qWB4qid1h78dV7MS3Z2ABMeftTkw W`,׉	 7cassandra://JCUiebfn-8meYxnzDtqGkGA1-OORK6Eu6RybhdZi9HEͣ`׉	 7cassandra://cWRrAFWjCOnHRN758-E1GPR8GhmmO-pOwxrT3zSLB1w6`v ׉	 7cassandra://3-34BxAJRCvZ4NGfatqZXhGmqF1fqECVtBIbR2FL86k r &:͠
#_18ۮmIeנ_18ۮmIe ̢9׉Hhttps://www.avogel.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe 2\̈S9׉Hhttps://www.avogel.nl/Gׁׁrנ_18ۮmIe ̋9׉Hhttps://www.avogel.nl/Gׁׁr׉ERubriek • Titel
NIEUW
PUUR VOOR JE KIND
A.Vogel Junior - producten die puur voor je kind zijn.
Met natuurlijke ingrediënten, vers uit eigen tuinen op de Veluwe.
Keelsiroop
1
✓ Verzachtend voor keel en luchtwegen1*
✓ Brengt de keel tot rust1*
Echinaforce
Weerstand + Vitamine C
Voor extra weerstand2*
✓ Geeft dagelijks extra weerstand2*
✓ Helpt opgroeiende kinderen te
beschermen tegen invloeden
van buitenaf2*
✓ Stimuleert het immuunsysteem2*
✓ Versnelt herstel na ziekte2*
Neusspray
3
Opluchting bij verstopte kinderneusjes
✓ Verweekt hinderlijke korstjes
✓ Verdunt ingedikt slijm
✓ Met hyaluronan
✓ Zacht en verzorgend
Echinaforce
bij onvoldoende Weerstand,
Griep en Verkoudheid4
Het bevat Echinacea purpurea. Deze
plant stimuleert de werking van het
immuunsysteem. Dit verhoogt de weerstand
tegen bacteriële en virale infecties.
✓ Helpt bij onvoldoende weerstand
✓ Helpt bij griep en verkoudheid
✓ Stimuleert het immuunsysteem
1Gezondheidsproduct o.b.v. Fijnspar
2Gezondheidsproduct o.b.v. Echinacea
*Gezondheidsclaim in afwachting van Europese toelating
3
4
Medisch hulpmiddel, lees voor gebruik de gebruiksaanwijzing
Traditioneel kruidengeneesmiddel op basis van Echinacea Purpurea. De toepassing is uitsluitend gebaseerd op traditioneel gebruik
koag/kag nummer 11-0620-2505
׉	 7cassandra://cWRrAFWjCOnHRN758-E1GPR8GhmmO-pOwxrT3zSLB1w6`v _18ۮmIei׉E7Dat slikt u toch niet? • Mijn (medicatie)gesprek
Kantje boord
Hoe ik COVID-19 heb gekregen? Ik heb
geen idee. Opeens kreeg ik koorts, minder
eetlust en moest ik hoesten. Omdat ik twee
jaar geleden al eens een longontsteking,
kinkhoest en longembolieën heb gehad,
kreeg ik eerst antibiotica voorgeschreven.
Maar ik knapte niet op. Na een test bleek
ik besmet te zijn met het coronavirus.
Ik werd opgenomen op een COVID-afdeling.
Vier dagen later werd ik in coma gebracht
en ging ik aan de beademing. Daar weet
ik niets meer van. Vervolgens werd ik
overgebracht naar een ander ziekenhuis.
Na elf dagen in coma kwam ik weer bij.
Het duurde even voor ik weer helemaal
wakker en aanspreekbaar was. Er was veel
drukte om mij heen, ik had gekke dromen
en er stonden veel apparaten naast mijn bed.
Pas later drong het tot me door dat ik tijdens
mijn coma aan al die apparaten heb gelegen.
Lichamelijk heb ik echt een jasje uitgedaan.
Ik ben tien kilo afgevallen. In de eerste week
kon ik zelfs mijn telefoon niet vasthouden.
Nu ben ik een maand thuis en kan ik weer
kleine stukjes lopen en fietsen.
Ik slaap, eet en drink goed en vandaag heb
ik mijn eerste sudoku gemaakt. Het zal wel
even duren voordat ik weer de oude ben.
Ik doe het stap voor stap.
Marcel Meeuwissen, 52 jaar
Kreeg COVID-19 en lag vijftien dagen
op de intensive care
39
_18ۮmIej_18ۮmIeibבCט   u׉׉	 7cassandra://BH5oAdfeufzaJns8tsSGpcIoSBd86nLqUD6jx1FAFiA ]`׉	 7cassandra://Pg6nC5ixEELoXISU3ze2YJ4ihQiWav9Z_yB8sX3uiMID`^׉	 7cassandra://MFOq7oEBCcEkidbZcq4CAXZd9jQbyDHFYWg87IQ5Mic`̻ ׉	 7cassandra://Len9uyso3KMmtS2Z9vF7RLbzFZ_nSXkp70nXJBftzMs 
0f͠_18ۮmIeנ_18ۮmIe 9׉Hhttps://www.eucerin.nl/Gׁׁr׉E׉	 7cassandra://MFOq7oEBCcEkidbZcq4CAXZd9jQbyDHFYWg87IQ5Mic`̻ _18ۮmIek׈E_18ۮmIel_18ۮmIekb)Leef! 105_17UU