׉?ׁB! בCט  {u׉׉	 7cassandra://HaKKV_cG8YtT-K6pZK6feTY90l0uVRj_--tP0GDUxpk `׉	 7cassandra://TXNpUWzZ-0qJin5yINAsqotVpvOYu0BrbqagfUTEbQ4͆`S׉	 7cassandra://cm5mMBGqkE26vFq0LvOmz26-NVsW3yZVg_dnk_gsFK4*`̵ ׉	 7cassandra://eMRdt1Sa60XUer0v25XheulGX_9UwSJxE_hBGbqPzag e@͠bߡ5'ט   {u׈   frJ  ׈Ebߡ5&׉E3e Jaargang • nr. 6 • juli/augustus 2022
Bouwen
in
Careaz locaties
Antoniushove en
Rapenburgerhof
Lichtenvoorde
gereed
Gelderland 06
Prominente
rol Gelderse
bedrijven in
project UvA in
centrum
Amsterdam
Pagina 07
Eerste woningen
De Zagerij Elspeet
opgeleverd
׉	 7cassandra://cm5mMBGqkE26vFq0LvOmz26-NVsW3yZVg_dnk_gsFK4*`̵ bߡ5&bߡ5&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://i3vLHl1pcvkMae0zkmMSFMiA2dg1fGDs_WDP8TrMBdU ]`׉	 7cassandra://9qD-JtcLmqMi-_JjNuvsI2PMxXGzzCc26SeyFw1JpxIX`S׉	 7cassandra://kAudLkuzf3arpc4ERoPpvYIiQK4zvpZ-8B-T41dbCH0%%`̵ ׉	 7cassandra://tl0dVAh89R5_vXNOGjB8tPOPjNipedwF--WFbPMdR0I ^͠bߡ5'ט  {u׉׉	 7cassandra://K1QmW52M-gBQY0hpzp4bLCbzJBxbNitLPlEsj8xT9RU `׉	 7cassandra://sgd9ZBV35f1Ew_2aPQx4brtej8hg1c6SmHiSZbrIfHMmY`S׉	 7cassandra://YqzTlzD7TYLoBNogvEqWXXWvUWmwsArHFVPzUinjZyM%M`̵ ׉	 7cassandra://n5UWb7nn_kZ8uaN9FXlt-v-aLvwTaFdEU5ywRk0rXCI ͠bߡ5'׉E׉	 7cassandra://kAudLkuzf3arpc4ERoPpvYIiQK4zvpZ-8B-T41dbCH0%%`̵ bߡ5&׉EIn dit magazine
Inhoudsopgave
16
06
07
35
05 Voorwoord: Ambivalente gevoelens
Nieuwbouwproject De Zagerij Elspeet
07 Eerste woningen De Zagerij Elspeet opgeleverd
14 Nieuw concept Budding Sfeermakers levert
win-win situatie op
Renovatie, restauratie en nieuwbouw UvA bibliotheek
Amsterdam
16 “Dit wordt een iconisch gebouw, dat staat vast”
29 Digitaal bouwen leidt tot besparing van tijd en geld
Nieuwbouw woonzorgcomplex Careaz / Lichtenvoorde
31 Prominente rol Bouwcenter Nobel nieuwbouw
Natuurpark De Witte Bergen
32 Column Danny van Hal: “Nederland anno 2022?
Van crisis naar crisis.”
35 Nieuwbouw Antoniushove en Rapenburgerhof
gereed
39 Column KienhuisHoving: “Veiligheidsglas vereist in
de gehele woning?”
Bouwen in Gelderland
03
׉	 7cassandra://YqzTlzD7TYLoBNogvEqWXXWvUWmwsArHFVPzUinjZyM%M`̵ bߡ5&bߡ5&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://9EfTGoI7PVLUnOlkRQtIRr1mpgU_vBKuBDYFHVE-U1s U`׉	 7cassandra://G5afQTetomYfjpYBjP-O15EQB57Jc619aIiFOD_NFuYa`S׉	 7cassandra://K_ln75u_54Mf1jkFyXWLEf3mAgyAMBjZbi8No-4vAdw!c`̵ ׉	 7cassandra://9S8jU38gQMwh-KwaXtFOWWimVZ1qGbTMhJ-zYEP2-mU f$͠bߡ5'ט  {u׉׉	 7cassandra://C7ANtd0pf6STTMHIFge9KydN3ua3zMtTupPcWSxv46E 4`׉	 7cassandra://1CwSHihBUy-k7W3pGXlRtU0n7yo1HyLgthGd8orgz_c[
`S׉	 7cassandra://Hxa1ZBmlKxqc7nOwSPMMtkHUGrOtiox1y9oJlW4MvUc`̵ ׉	 7cassandra://Ibfe7_taMovlRKY_9VTmhhvb2hvKniCKdEFLpkDadOA͖(͠bߡ5'נbߡ5' )/9ׁHhttp://Post.nlׁׁЈנbߡ5' 9ׁH %mailto:redactie@bouweningelderland.nlׁׁЈנbߡ5' 9ׁH  http://www.bouweningelderland.nlׁׁЈ׉E  Algemeen
4
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://K_ln75u_54Mf1jkFyXWLEf3mAgyAMBjZbi8No-4vAdw!c`̵ bߡ5&׉E6Voorwoord
Voorwoord
Ambivalente gevoelens
Met het aanbreken van het reces
in Den Haag zal hopelijk een
periode aanbreken met wat meer
rust. Het hypen is inmiddels tot
kunst verheven en het lijkt alsof
“de maatschappij” zich de laatste
tijd alleen nog bezighoudt met
het reageren op “de andere
partij”. Als je als Twittergebruiker
alle opmerkingen op een rijtje
zet twijfel je soms aan je gezond
verstand. Alles en iedereen is “aan
de beurt”, zaken worden vrijwel
altijd uit hun context gehaald en
fake news ligt continu op de loer.
Met het reces verdampen de
problemen natuurlijk niet als
sneeuw voor de zon, en ik moet me
wel heel erg vergissen als de dames
en heren politici niet voor september
hun opwachting zullen maken in de
Residentie. Of het nu de energiecrisis,
stikstofcrisis, koopkrachtcrisis of de
Oekraïnecrisis betreft, het zijn zonder
uitzondering explosieve dossiers.
Ook onze sector heeft te maken
met deze materie. Gezien het
onvoorspelbare karakter ervan is
het haast onmogelijk om een
Door: Gerard van Leeuwen
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
zorgvuldige en zinvolle analyse te
maken voor de nabije toekomst.
Maar gelukkig is er altijd nog het
Economisch Instituut voor de Bouw.
Onlangs publiceerde het EIB de
periodieke cijfers over de werkvoorraad
en dat is altijd een
redelijke graadmeter, al zegt het
uiteraard niets over het rendement
van al deze geplande activiteiten.
Wel zegt het iets over het
(consumenten)vertrouwen. In de
burgerlijke en utiliteitsbouw nam
de werkvoorraad toe met drie
tiende maand tot 12,2 maanden.
Meer dan een jaar dus. De gronden
waterbouw sector scoorde
een daling van drie tiende naar
8,3 maanden en de wegenbouw
kende eveneens een daling,
namelijk 0,2 maanden waarmee
een totaal bereikt werd van
gemiddeld 6,2 maanden.
Zestig procent van de bedrijven
meldde een stagnatie te ondervinden.
In de B&U sector was personeelsgebrek
het belangrijkste argument;
in de GWW-sector was dat een
gebrek aan orders.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
Op de cover
ASB Bouw en Ontwikkeling
ontwikkelt en realiseert
Plan De zagerij in Elspeet.
V.l.n.r. Projectleider
Gerrit Hop, directeur Arie
Slingerland, uitvoerder
Dennis van Ommen en
projectmanager en klantbegeleider
Teunis van de
Pol.
Colofon
Bouwen in Gelderland
Uitgever: Bouwen in de regio v.o.f. Postadres: Postbus 204,
8600 AE Sneek Bezoekadres: Graaf Adolfstraat 36d, Sneek
Tel.: (0515) 429 429 Web: www.bouweningelderland.nl
E-mail: redactie@bouweningelderland.nl Redactie: Gerard
van Leeuwen en Jolanda Groothuis Eindredactie: Joeri van
Leeuwen Fotografie: Wim van ‘t Hoff (Eyemagic), Gerard
Burgers Fotografie Accountmanagement: Digna Schoonen
(06 - 442 099 10), Erik Kuipers (06 - 196 859 76) en Rob van Luit
(06 - 184 483 55) Vormgeving & opmaak: Hannique de Jong
Druk: Scholma Druk, Bedum Verspreiding: Post.nl
Bouwen in Gelderland
05
Als je alles op een rijtje zet is de
conclusie gerechtvaardigd dat de
meeste ondernemers in de sector
met ambivalente gevoelens de
bouwvak in gaan. De onrust op de
prijzenmarkt is nog steeds een hot
item en zal dat ook nog wel enige
tijd blijven. Een helder beleid zou
een rustgevende factor kunnen
zijn. De hoeveelheid proefballonnen
en streefcijfers die af en toe in de
publiciteit worden gelanceerd door
het Ministerie van Volkshuisvesting
en Ruimtelijke Ordening leveren en
daar nu niet direct een bijdrage aan.
Misschien is zo’n reces nog niet eens
zo’n slecht idee……
׉	 7cassandra://Hxa1ZBmlKxqc7nOwSPMMtkHUGrOtiox1y9oJlW4MvUc`̵ bߡ5&bߡ5&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://K1ys4LZwH5-h0fuWsx-ghn7o5XUKQADTWB7uCxCyVxQ `׉	 7cassandra://iLlWAf3b5EWTCJKpC-u0k91PscjQFahuKf0YzrtBAdQ|?`S׉	 7cassandra://zE7yGtfprAGf8UA4tHimTq46gQ3awVGbvKeBfVJgJZU+`̵ ׉	 7cassandra://mERmWYby1IGmogHWW1ym6gPL8nIftao0xygqJVGgKWA |0n͠bߡ5' ט  {u׉׉	 7cassandra://4qh5SjZnFHJRt2d20QyIV8uOTpVme1zDQoi0HOplZyY `׉	 7cassandra://IjI0XyLCIZzjauTrZtxSSgZMpfqv06cHOIflWzfzTvMz`S׉	 7cassandra://8zwuqkG32aOPuKvTKUUL8qaquTxtroPHcY3l2LYXc8Q%f`̵ ׉	 7cassandra://9ktXkadCsywSFVq43f3VY4PjR1mK9sJG-vlvxa3ADIU >͠bߡ5'!נbߡ5'% W
9ׁHmailto:info@abs-steigerbouw.nlׁׁЈנbߡ5'$ %N9ׁHhttp://WWW.ABS-STEIGERBOUW.NLׁׁЈ׉ENieuwbouw woningen De Zagerij / Elspeet
• Centrale verwarming
• Lood- en zinkwerk
• Kunststofdakbedekking
• Electra
• Sanitair (showroom)
• Riolering
• Tuinberegening en toebehoren
WERKEN OP HOOG NIVEAU
Nunspeterweg 106a • 8075 AD Elspeet
t. (0341) 55 06 40
Montage, demontage en verhuur van steigers.
WWW.ABS-STEIGERBOUW.NL
ABS Steigerbouw BV Zuiderkruisweg 27 8938 AP Leeuwarden
Tel.: (058) 288 20 04
E-mail: info@abs-steigerbouw.nl
06
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://zE7yGtfprAGf8UA4tHimTq46gQ3awVGbvKeBfVJgJZU+`̵ bߡ5&׉E]Nieuwbouw woningen De Zagerij / Elspeet
Tekst: Gerard van Leeuwen / Foto’s: Wim van ‘t Hoff (Eyemagic)
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
Eerste woningen De Zagerij
Elspeet opgeleverd
ASB Bouw realiseert nieuwe wijk in eigen dorp
Nog voor de bouwvak zal ASB Bouw en Ontwikkeling de eerste woningen opleveren
in het fraaie Plan De Zagerij in het centrum van het Veluwse dorp Elspeet. Het zijn
de eerste woningen van in totaal ruim zeventig rijtjeswoningen en twee-onder-eenkappers
die in deze fase gebouwd worden. In het eerste kwartaal van 2023 start het
Elspeetse bouwbedrijf met de realisatie van twaalf appartementen. De animo voor de
woningen is, geheel conform de huidige woningmarkt, zeer behoorlijk en overtreft
het nieuwe aanbod. Bouwen in Gelderland reisde naar de bouwplaats en sprak met
directeur Arie Slingerland, projectontwikkelaar Teunis van de Pol die in dit project ook
de kopersbegeleiding voor zijn rekening nam, projectleider Gerrit Hop en uitvoerder
Dennis van Ommen.
Bouwen in Gelderland
07
׉	 7cassandra://8zwuqkG32aOPuKvTKUUL8qaquTxtroPHcY3l2LYXc8Q%f`̵ bߡ5&bߡ5&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://AaSMLmF6m_DY1I5v4EGSqh5wQRrwZRIH6cxtKQ-725w p`׉	 7cassandra://E0QsWaPt_PAsC19lzAQ7-m6LAonip2hOEzYCpCYKf1cja`S׉	 7cassandra://_TSORgT45vpH3NLZ-CJcfwzCA6DZ_cewI-eaAV3usQU'5`̵ ׉	 7cassandra://uzQh0PuYA_haEewZikuS6WxaLi5xoz88UdD0tvFzJyQ '͠bߡ5'&ט  {u׉׉	 7cassandra://fENAzXFHNiIiCQQTzOG1qv4uSafJxS9u8R3rEY5kzs8 `׉	 7cassandra://2NunuHd4tRlWI3oiHrEFWrnWcCWsyelmad7OQJ3P_GEf`S׉	 7cassandra://x83iUGPj6F-2OEpTqwUJaSNtfoku1CL-w8TVruKQKFw#	`̵ ׉	 7cassandra://UimROurnJJrZSpS7T9DUG3QueQY0zdLiS69Au-LHWH8 *<͠bߡ5''׉E ?Nieuwbouw woningen De Zagerij / Elspeet
8
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://_TSORgT45vpH3NLZ-CJcfwzCA6DZ_cewI-eaAV3usQU'5`̵ bߡ5&׉E8Nieuwbouw woningen De Zagerij / Elspeet
Een echte thuiswedstrijd is het
voor ASB Bouw en Ontwikkeling:
de realisatie van Plan De Zagerij
in het “eigen” dorp Elspeet.
In totaal 73 woningen, rijtjeswoningen
en twee-onder-eenkap
woningen, zijn in aanbouw.
Als de planning goed blijft
lopen zal de huidige fase begin
2023 worden afgerond, waarna
nog de bouw van twaalf
appartementen volgt. Eind
volgend jaar is dan het gehele
project afgrond. Voordat de
eerste werkzaamheden eind
vorig jaar startten, was er
een behoorlijke voorbereidingsperiode.
Arie Slingerland: “De
houtzagerij was al verhuisd naar
Oldebroek. Daarna zijn diverse
plannen de revue gepasseerd
maar om diverse redenen
haalden deze plannen nooit het
punt van concretisering. Bij ons
kwam het project ruim vijf jaar
geleden in beeld toen we in
gesprek raakten met de erven
van de eigenaar van de houtzagerij.
Deze bleek tweederde
van de grond in eigendom te
hebben. De andere grond was
in handen van De Bunte
Vastgoed. Met deze partner
en de architect zijn we om
in gesprek
tafel gegaan en uiteraard de
gemeente Nunspeet waar
Elspeet onder valt. De gemeente
gaf aan dat men graag één
omvattend plan voor het hele
gebied wenste en daar zijn
we mee aan de slag gegaan.
Samen met SRO zijn we tot
een stedenbouwkundige schets
gekomen en daarna verliep
alles vrij snel.” Teunis van de Pol:
“Het overleg was soepel. Het
draagvlak om nieuwe woningen
te bouwen was en is erg groot.
De woningbehoefte in deze
regio is groot. Politiek gezien
Dennis van
Ommen
Gerrit
Hop
Teunis van
de Pol
Arie
Slingerland
Bouwen in Gelderland
09
׉	 7cassandra://x83iUGPj6F-2OEpTqwUJaSNtfoku1CL-w8TVruKQKFw#	`̵ bߡ5&bߡ5&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://1Q0Nw_HvyFk2UzY5lwQm8I3IBWnzjjgeubD2hNNzF-U `׉	 7cassandra://cjvHjD-KqkxzUEwhtuwXxR-NnBvGyaU2ny0BaAZp1hI_`S׉	 7cassandra://ImUCl3NJlMC0CExIa9gdO05YwfFgE6ffJDLJ0XkZ3IQJ`̵ ׉	 7cassandra://R1_cpqb74FoLkBquIanSWLi-I79UEv0U9riUAkymUHk t͠bߡ5'*ט  {u׉׉	 7cassandra://Wm46cHNb3U82XzRKEih3-mWyTdATqeaykYvyXjvbYx0 `׉	 7cassandra://ubtPQuxxWDgrzeNgKZuVFV0zOgXb4pNjmobYXhz327M``S׉	 7cassandra://695lf1biAPHI_02KKyGsjGgGR7FCY7RwzNDPwDR1RmYC`̵ ׉	 7cassandra://IguLNqgbcg0T4__MJwllyyvh0xtMl-8_9sGp3t_7FTE ͠bߡ5'+׉EBNieuwbouw woningen De Zagerij / Elspeet
was het geen groot issue. Zowel
het college als de gemeenteraad
waren erg positief over de
plannen. Er zijn gedurende
het proces een aantal criteria
aangegeven. De belangrijkste
daarvan was de implementatie
van twintig sociale koop- en
huurwoningen. Deze zijn in de
planvisie verwerkt en daarna
volgde het groen licht vrij snel.
We hadden geen marktonderzoek
nodig omdat de
woningmarkt dusdanig is dat we
zeker wisten dat er voldoende
animo was. De sociale huurwoningen
worden overigens door
ons zelf in exploitatie genomen.
Voor ons is dat een primeur.
We hebben natuurlijk wel de
kennis in huis om zoiets in goede
banen te leiden.”
Toen de plannen een definitief
karakter kregen, was Gerrit Hop
nauw betrokken bij het zoeken
“Wat je ook ziet is dat bij een project van deze
omvang de functies van projectleider en uitvoerder
steeds dichter bij elkaar komen.”
van de juiste bouwpartners in
de vorm van leveranciers en
onderaannemers. Gerrit Hop:
“Dat is in de huidige constellatie
geen sinecure. Leveringstijden
zijn een continu punt van
aandacht en ook “de handjes”
leveren soms problemen op
waardoor bepaalde planningen
bijgesteld moeten worden. We
hebben in dit project ook te
maken gehad met uitval van
mensen door Covid. Daarop
zijn we geen uitzondering op
andere projecten. We hebben
de oorspronkelijke planning in
grote lijnen kunnen aanhouden.
We hebben veel vaste relaties
ingeschakeld bij De Zagerij. Je
weet wat je aan elkaar hebt en
je spreekt letterlijk en figuurlijk
dezelfde taal.” Dennis van
Ommen: “Wat in de realisatie
echt veel tijd heeft bespaard is
het werken met prefab casco’s.
De ruwbouwfase werd daar
echt positief door beïnvloed.
Het is de toekomst. Het zal
ook wel moeten omdat de
bezetting op de bouwplaatsen
kwantitatief een steeds groter
probleem wordt.” Hop: “Wat je
ook ziet is dat bij een project
van deze omvang de functies
van projectleider en uitvoerder
steeds dichter bij elkaar komen.
Communicatie wordt steeds
belangrijker. Een mogelijk
probleem direct benoemen
en proactief oplossen is
10
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://ImUCl3NJlMC0CExIa9gdO05YwfFgE6ffJDLJ0XkZ3IQJ`̵ bߡ5&׉E7“Betaalbaarheid zal voor de komende tijd
sowieso een hot item blijven. Enerzijds de inkoop
van grondstoffen en de kosten voor energie, maar
anderzijds ook voor de consument.”
tegenwoordig van essentieel
belang. Bouwen wordt steeds
meer een logistiek proces.”
Een ander aspect aan de
actuele situatie in de bouwsector
zijn de sterke prijsschommelingen
en dan
met name in opwaartse zin.
Slingerland en Hop prijzen
zich gelukkig dat De Zagerij
hiervan grotendeels gevrijwaard
bleef. “De inkoop was eigenlijk
afgerond voordat de echte
prijsexplosies plaatsvonden in
het laatste kwartaal van vorig
jaar. Achteraf gezien was dat
een gelukkige bijkomstigheid.
Betaalbaarheid zal voor de
komende tijd sowieso een hot
item blijven. Enerzijds de inkoop
van grondstoffen en de kosten
voor energie, maar anderzijds
ook voor de consument. Het is
voor iedereen koffiedik kijken.
Hoe verloopt de oorlog in
Oekraïne, wat gebeurt er op
de energiemarkt, hoe pakt de
stikstofdiscussie uit? Het zijn
allemaal factoren waarop je als
individueel bedrijf geen invloed
hebt.”
Arie Slingerland is ondanks deze
onzekere factoren optimistisch
gestemd voor de toekomst.
“Als ik naar onze werkvoorraad
zie dan kunnen we twee jaar
vooruit kijken. Dat we een zelf
ontwikkelend bouwbedrijf zijn is
een voordeel. Je kunt zelf meer
Bouwen in Gelderland
11
׉	 7cassandra://695lf1biAPHI_02KKyGsjGgGR7FCY7RwzNDPwDR1RmYC`̵ bߡ5&bߡ5&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://iLPxo5dF53bIgkeBJsAI5yPpu7-yvTdXz7xHp_bo9pU s`׉	 7cassandra://Zl83h-hOdAtK841PbqtOIexaEMMjP0esgDl4UN5-v8A{`S׉	 7cassandra://gS0r85OPFnFCiFkteSsFSJd0lyc9YRXJQrwEO6H8ssI'`̵ ׉	 7cassandra://OxO5_MYr9EwtOu4o8hcmhff0c36hrfRzsPjx-Q1QEW4 %͠bߡ5'-ט  {u׉׉	 7cassandra://wosj6szfZ4QYE7b0kr-ylzBrlCfwvyVEUkNGZjah2s0 p`׉	 7cassandra://0XqY6j1PRGAHVz-FAWC-Q65qsKbRaO_Wi5f1AMHJD9oL'`S׉	 7cassandra://YvXYzattNxV9ADOH8d-OpPJ8Je2MrkQPaRKXbz8TxaUb`̵ ׉	 7cassandra://8B37AsgAioER_KNM6nqnj177Jf4bwQpGxGdsSq0neXkO0͠bߡ5'.נbߡ5'7 /9ׁH $mailto:redactie@bouweninhetoosten.nlׁׁЈנbߡ5'6 d 9ׁHhttp://www.bouweninhetoosten.nlׁׁЈנbߡ5'5 ZƁ9ׁH  mailto:info@bouweninhetoosten.nlׁׁЈנbߡ5'4 Z9ׁHhttp://www.bouweninhetoosten.nlׁׁЈנbߡ5'3 ̮9ׁHhttp://buddingsfeermakers.nlׁׁЈ׉ENieuwbouw woningen De Zagerij / Elspeet
Wij zorgen voor
de fi nishing touch
van je project!!
otale ontzorging van architect, aannemer
en consumen
Wij brengen het interieur aan vóór oplevering van
de woning; sleutelklaar voor de nieuwe eigenaar.
Budding Sfeermakers, aannemer op gebied van
interieur. Wij maken af waar de aannemer mee
begonnen is!
udding Sfeermakers
oltweg 8, 8071 CZ
0341 217 195 I buddingsfeermakers.nl
Bouwen
in het Oosten
voor alle professionals in de bouw
Is Overijssel zakelijk
interessant voor uw bedrijf?
Bouwen in het
Oosten werd in
1992 als titel
Wilt u Bouwen in het Oosten
kosteloos ontvangen? Meldt u zich
dan aan via onze website
www.bouweninhetoosten.nl >> contact
Of stuur een mail naar
info@bouweninhetoosten.nl
geïntroduceerd
en heeft
inmiddels een
toonaangevende
positie in de
Overijsselse bouwen
installatiewereld
veroverd.
www.bouweninhetoosten.nl
redactie@bouweninhetoosten.nl
12
Bouwen in Gelderland
raam- en wandbekleding
achels | interieurbouw
׉	 7cassandra://gS0r85OPFnFCiFkteSsFSJd0lyc9YRXJQrwEO6H8ssI'`̵ bߡ5&׉ENieuwbouw woningen De Zagerij / Elspeet
sturend opereren. We werken
in een denkbeeldige cirkel van
zo’n 75 kilometer rond Elspeet
en incidenteel daarbuiten
met vaste opdrachtgevers. Er
staan onder andere projecten
op stapel in Harderwijk en
Hoevelaken. Ook in Elspeet
verwachten we nog interessante
ontwikkelingen. We richten ons
zowel op de woningbouw als
de utiliteitssector. We zijn breed
georiënteerd.”
Dennis van Ommen is van
mening dat De Zagerij een echt
voorbeeldproject is voor ASB
even
binnenkijken
Bouw. “Bouwen op deze schaal
kent haar uitdagingen, maar ik
ben erg tevreden hoe een en
ander verloopt.
Allereerst zijn het mooie
woningen om te bouwen. Goede
kwaliteit, hoge isolatiewaarde,
de toepassing van warmtepompen,
gasloos bouwen.
Maar dat goede gevoel heeft
ook te maken met de wijze van
communiceren zoals als eerder
werd aangegeven. De omgang
met onze bouwpartners.”
Arie Slingerland: “Ik kan dat
volmondig beamen. Het zijn
niet alleen goede partners maar
ook gewoon leuke mensen om
mee samen te werken. En wat
het Plan De Zagerij betreft: het
is een plaatje geworden.” Gerrit
Hop: “Die goede samenwerking
waar Dennis het over heeft
is wel een voorwaarde als je
bouwt op deze schaal. In de
piekperiodes lopen hier toch als
snel meer dan vijftig mensen
rond.”
Teunis van de Pol denkt dat de
vraag naar nieuwe woningen
niet snel zal afnemen. Als je
ziet hoe snel het hier ging en
hoeveel mensen interesse
toonden in nieuwbouw in
onze omgeving, Op de 36
koopwoningen hadden we bijna
200 inschrijvingen. Dat versterkt
mijn idee dat wanneer er zich
kansen voordoen om woningen
te realiseren deze redelijk
probleemloos verkocht zullen
worden.”
Bouwen in Gelderland
13
׉	 7cassandra://YvXYzattNxV9ADOH8d-OpPJ8Je2MrkQPaRKXbz8TxaUb`̵ bߡ5&bߡ5&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://7dbQ-Y-5uatHW9ImCYW_dkHoefY0ecklE4u_y3VjvyA `׉	 7cassandra://L1VzsDEHVlhS9iuRpxigcyfKjJUaLY5WACBL0R56UCw\`S׉	 7cassandra://c9yrH7AP7W0zS55eJyeJE9-LAMAAZPGB58Ad4uYdnqMj`̵ ׉	 7cassandra://cCOEYeh_8ygykgl0NAHsxOisD5E0lw-XHR5CFMkL_DU HNF͠bߡ5'0ט  {u׉׉	 7cassandra://rY-PDJaHOibuaFwt5KsGQPVYYTb1eSLsbo9dLH9JUhI `׉	 7cassandra://POaRzqDMdkbncTWoahiVD7ApyC2HrgPw0FNRowA3aXkSl`S׉	 7cassandra://pstGkzKzGVBLDrF7tmDLOhZyf7bJGWScPA5TLBSPqaA`̵ ׉	 7cassandra://edvYODRiD34vuDiMvtp0waJbnbCYFVnGPo9X0PmDymg͓͠bߡ5'1׉ENieuwbouw woningen De Zagerij / Elspeet
Tekst: Gerard van Leeuwen / Foto’s: Wim van ‘t Hoff (Eyemagic)
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
Nieuw concept Budding Sfeermakers
levert win-win situatie op
Sfeerproeven
...
Het
project De Zagerij in Elspeet noord vormt voor het Nunspeetse Budding
Gerben
Budding
Sfeermakers de introductie van een nieuw concept. Directeur-eigenaar
Gerben Budding vertelt dat de respons van de nieuwe bewoners van de
nieuwbouwwijk boven verwachting is. Het totaal ontzorgen van
aannemer én bewoner zal volgens de interieurspecialist een steeds
belangrijke rol innemen in de toekomst.
Budding
Sfeermakers
werd in 1999
opgericht
door de vader
van Gerben Budding
onder de toenmalige
naam Sfeerhuys
Budding dat destijds
gevestigd was in
14
Bouwen in Gelderland
Elspeet. Oorspronkelijk
beperkte het bedrijf zich tot het
leveren van haarden en kachels,
anno 2022 is het assortiment
fors uitgebreid met onder
andere wand-, raambekleding
en vloeren. “Wij leveren
hoofdzakelijk in een straal
van zeventig kilometer rond
Nunspeet, maar incidenteel
reizen we met onze vaste
relaties ook naar andere delen
van het land. Zo voeren we
momenteel voor een vaste
opdrachtgever een project
uit in Capelle aan den IJssel.
We werken met acht vaste
krachten en kunnen daarnaast
bij piekdrukte een flexibele
schil inzetten. Opdrachten
׉	 7cassandra://c9yrH7AP7W0zS55eJyeJE9-LAMAAZPGB58Ad4uYdnqMj`̵ bߡ5&׉Epzijn afkomstig rechtstreeks
vanuit de particulier, maar in
toenemende mate ook vanuit
aannemers uit de regio.
Het project in Elspeet kwam tot
stand na een vroegtijdig contact
met ASB Bouw. We zijn met
elkaar om tafel gegaan met
twee centrale vraagstukken:
wat kunnen wij voor ASB Bouw
betekenen en wat zijn de
mogelijke voordelen voor beide
partijen. Daar zijn we mee
aan de slag gegaan en heeft
geleid tot een mooi concept.
De nieuwe bewoners kunnen
kiezen uit drie pakketten; goud,
zilver en brons. Een pakket
bestaat uit onder andere
een vloer, raamdecoratie en
eventueel uitgebreid met een
haard of kachel. Wij leveren de
mensen desgewenst een totaalpakket
inclusief montage. We
hebben bij de samenstelling
van de pakketten gebruik
gemaakt van data die we
verzameld hadden in de
drive thru die we tijdens een
lockdown, begin 2021, op de
locatie hadden georganiseerd
met ASB Bouw en de makelaar.
Ik kan niet anders zeggen dat
het een groot succes geworden
is. De respons was zo’n zestig,
zeventig procent.
Ik denk dat de wijze waarop we
dit concept hebben uitgerold
steeds vaker zal worden
toegepast. Aannemers willen
ontzorgd worden en niet
met teveel opleveringspunten
geconfronteerd worden,
bijvoorbeeld bij de vloerafwerking.
Wij kunnen daarin
in een belangrijke rol spelen.
Eindgebruikers, de bewoners,
willen vooral snel kunnen
verhuizen omdat men anders
onnodig geplaagd worden
Bouwen in Gelderland
15
“De nieuwe bewoners kunnen kiezen
uit drie pakketten. Een pakket
bestaat uit onder andere een vloer,
raamdecoratie en eventueel uitgebreid
met een haard of kachel.”
door dubbele woonlasten.
Zo zitten er voor alle partijen
winstpunten in. En voor de
klanten geldt ook nog eens
dat ze bij de calculatie van de
nieuwe woonlasten een all-inn
budget kunnen bepalen en dus
niet met onverwachte kosten te
maken krijgen. Je merkt dat de
markt toe is aan een dergelijke
aanpak.
Het welslagen van een nauwe
samenwerking met een
aannemer valt of staat met een
juiste en accurate communicatie.
De planning moet perfect
lopen en dat is hier in Elspeet
het geval. We hebben alles
zorgvuldig in kaart gebracht en
er is frequent overleg tussen
ons en uitvoerder Dennis
van Ommen. We starten zo
ongeveer medio juli met onze
werkzaamheden.”
Gerben Budding is gematigd
optimistisch gestemd voor
de komende jaren qua doorontwikkeling
van zijn bedrijf.
“Een bedrijf in onze branche
is voor een niet onbelangrijk
deel afhankelijk van het
consumentenvertrouwen en
het aantal woningmutaties,
al dan niet gekoppeld aan
nieuwbouwprojecten. In die
laatste factor schuilt het gevaar
niet. De vraag naar (nieuwe)
woningen zal de komende
jaren niet afnemen. Wat er
gebeurt met het consumentenvertrouwen
is niet te voorspellen.
De afgelopen lockdowns
hebben ons een zeer drukke
agenda en fraaie jaaromzetten
gebracht. De allergrootste
hectiek is er inmiddels vanaf,
maar we zitten uitstekend in
het werk en vervelen ons beslist
niet!”
׉	 7cassandra://pstGkzKzGVBLDrF7tmDLOhZyf7bJGWScPA5TLBSPqaA`̵ bߡ5&bߡ5&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://5ucONEnhVzeNXlvCDb4zRAi9zs5-VXuPWQlYCdmPxyo `׉	 7cassandra://yX1exW5QDf5Aqv_nTJfUhezLNRqWvpe5Ettml-rY1pwu`S׉	 7cassandra://duXuAxtilcQbrK513qRMs35PfCZO3DzjywhE3D-n3tw$)`̵ ׉	 7cassandra://CTDXZgi_mP0lLyxAbrjR1mH-Cvfr0-iQFWqdsMg8g0E _͠bߡ5'8ט  {u׉׉	 7cassandra://dyCHWUaputfVTRmlRSVlaOthfsDnPiz7_lED8TOPw44 `׉	 7cassandra://ea7AJAIYPKxaKWknDbL7sJ_829ncA1oWuS1f177v0Hkm`S׉	 7cassandra://OMG0i0FRuGpGq3mIQ0IzhXkhfkwvKBmdkD9qDx8l8tc`̵ ׉	 7cassandra://qeNJxXEYBsGeA8TR-B33xlKGStld0CqXQmFddaGPQsY  ͠bߡ5'9׉E Het gevelscherm bestaat uit
bronskleurige letters die een
zin uit het gedicht ‘Awater’ van
Martinus Nijhoff weergeven.
De zin “Lees maar, er staat
niet wat er staat” is vertaald
in de 24 talen waarin de UvA
doceert.
▼
16
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://duXuAxtilcQbrK513qRMs35PfCZO3DzjywhE3D-n3tw$)`̵ bߡ5&׉E
$Renovatie en nieuwbouw Universiteitsbibliotheek UvA / Amsterdam
Tekst en foto’s: Gerard van Leeuwen / Artist impressions: MVSA Architecten en Architectenbureau J. van Stigt
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
“Dit wordt een iconisch
gebouw, dat staat vast”
Bouwen aan dit project is Champions League
In de historische binnenstad van Amsterdam, tussen de Nieuwe Doelestraat,
Binnengasthuisstraat en Vendelstraat, is het integraal bouw- en installatiebedrijf BINX
Smartility uit Groenlo betrokken bij een omvangrijk, spraakmakend project. De
gedeeltelijke renovatie en nieuwbouw van de nieuwe Universiteitsbibliotheek van
de UvA (Universiteit van Amsterdam, red.). Binnenstedelijk bouwen op een van de
allerdrukste stukjes Nederland heeft de nodige voeten in de aarde. Maar er zijn
meerdere complicerende factoren. Het betreft meerdere monumentale panden die
gerenoveerd moeten worden samengevoegd met respect voor het verleden maar in
verduurzaamde vorm een toekomstbestendige status krijgen. Een nieuwe funderering,
het aanleggen van een nieuwe fietskelder, een nieuwbouwvleugel en een moderne
overkoepeling die de samenvoeging moet bewerkstelligen completeren de opdracht.
Reden genoeg om af te reizen naar de hoofdstad en een gesprek aan te gaan met
projectleider Alex ter Haar van de UvA, Ed Kranenburg, teamleider Installaties en Leon
Damen Teamleider Bouw van BINX Smartility.
De planvorming rond de nieuwe
Universiteitsbibliotheek omvat
maar liefst drie decennia.
Alex ter Haar: “De bestaande
gebouwen die nu gerenoveerd
en samengevoegd worden
kwamen begin jaren tachtig
vrij door de verhuizing van
het Binnengasthuis en het
zusterhuis naar het AMC.
Alex
ter Haar
In eerste instantie werden de
leegstaande panden tijdelijk
gebruikt door onder andere de
Toneelschool, de dansacademie
en als cultureel centrum. Het
eerste planontwerp, op basis
van een Spaanse architect, ging
uit van sloop en nieuwbouw. De
vergunningen waren al verleend
toen, parallel aan dit traject er
oppositie ontstond, zowel intern
als vanuit de gemeenteraad
van Amsterdam. Juridische
procedures eindigden in laatste
instantie bij de Raad van State
en die concludeerde dat de
motivatie om tot sloop en nieuwbouw
te komen onvoldoende
was gemotiveerd. Inmiddels
waren de gebouwen tot
Rijksmonument verklaard, dus
sloop was überhaupt al geen
optie meer. Dat was in 2006.
Daarna werden blijkbaar hier
en daar de wonden gelikt
want er volgde een vijftal jaren
waarin geen nieuwe initiatieven
Bouwen in Gelderland
17
׉	 7cassandra://OMG0i0FRuGpGq3mIQ0IzhXkhfkwvKBmdkD9qDx8l8tc`̵ bߡ5&bߡ5&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://k5yXQeXGgMp2NfbvIrRumg-9XMF35FpJkNMzFe5J5YQ `׉	 7cassandra://TNiRrELBHAEM7NCfVMMbyTlQ-0FaZHaOe8jk5zS1Je4q`S׉	 7cassandra://By4oyukJEmCn2qW3Qg1PJ25C1Rr5luXMDHMHSPfVCWI)5`̵ ׉	 7cassandra://Lyw2NzkvUEJLG5VUeX1LH4Lf_igUzuPZxxTFiniwiEI gt͠bߡ5';ט  {u׉׉	 7cassandra://m2ySBtFK4izf_-HV6ev8FXCBVMiSGCOuZrW1MVCvtl0 `׉	 7cassandra://IrIL9dyqtNgKlOZtzlkLhYYL6T3IOF31uzU1yVkwXrkp`S׉	 7cassandra://hT73TNbg-XlDpnVnwBOldg5w6FpQ7A4eCvRzkNutq-I%`̵ ׉	 7cassandra://qq4lou05InKACwNs2cclDUw360L_rNn7FV99aBktIhI %͠bߡ5'<נbߡ5'A 	9ׁHhttp://www.nedcam.comׁׁЈנbߡ5'@ ́9ׁHmailto:info@nedcam.comׁׁЈנbߡ5'? (̗9ׁHhttp://www.slimsolarsystems.nlׁׁЈנbߡ5'> t̙9ׁHmailto:info@slimsolarsystems.nlׁׁЈ׉ERenovatie en nieuwbouw Universiteitsbibliotheek UvA / Amsterdam
Duurzaam investeren
met een zonnig
rendement
Zonnenpanelen
Investering
in de
toekomst
Lever een
positieve bijdrage
Een schoner
milieu
Een éénmalige
investering
Geld
besparen
Onze zonne-energie systemen worden compleet geleverd
inclusief alle nodige montage- en bekabelingsmaterialen
van A-kwaliteit. Hierbij kunt u zelf de keuze maken voor
hellend of platdak opstelling!
Slim Solar Systems B.V. is een jong en innovatief duurzaam
installatiebureau uit Nunspeet opgericht in 2011.
Marconiweg 18Z • 8071 RA Nunspeet • T 0341 265088
E info@slimsolarsystems.nl • W www.slimsolarsystems.nl
info@nedcam.com I 0513 65 64 00 I www.nedcam.com
Nedcam Building Solutions
Voor duurzame gevelsystemen
18
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://By4oyukJEmCn2qW3Qg1PJ25C1Rr5luXMDHMHSPfVCWI)5`̵ bߡ5&׉ERenovatie en nieuwbouw Universiteitsbibliotheek UvA / Amsterdam
De begane grond van het atrium met de
servicebalie.
▲
“Het werd al snel
duidelijk dat de UvA erop
stond dat een campus
zonder bibliotheek niet
aan de orde was.”
werden ontplooid. Ter Haar:
In 2011 werd de handschoen
weer opgepakt met als centrale
vraag: En wat nu? Het werd
al snel duidelijk dat de UvA
erop stond dat een campus
zonder bibliotheek niet aan
de orde was. Er volgde een
structuurontwerp dat uitging
van een tweelaagse kelder,
een renovatie van de huidige
monumentale gebouwen en
een klein stukje nieuwbouw.
Een en ander zou één geheel
moeten worden door middel
van een glazen overkapping.
Een atrium zodat de voormalige
binnentuin benut zou kunnen
worden. Andere criteria
waar onder andere dat het
kenmerkende torentje volledig
in het zicht moest blijven. De
glaskap mocht de 23 meter
hoogte niet overstijgen en er
Bouwen in Gelderland
19
׉	 7cassandra://hT73TNbg-XlDpnVnwBOldg5w6FpQ7A4eCvRzkNutq-I%`̵ bߡ5&bߡ5&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Q7EBDs__0Taj_Js0c0hurr4dAdLLew22UP8FySwC8x8 `׉	 7cassandra://H2MygQOOFjNU0CpKHpcvK0h-YpYPr_gyPiVWGiu9zhAv`S׉	 7cassandra://QsbEuXf3m47o8YrtLlztC7ppMzOicapEdZklLCdWroQ(O`̵ ׉	 7cassandra://Xx3ddz_r6D0m6Srav_GLLiK_zYcsC8fHy3utFeO9tik 8͠bߡ5'Bט  {u׉׉	 7cassandra://VZn5xrbtWRx6DbfBUtzq9aiub6mCWF_7qoM_uLZYjqk *`׉	 7cassandra://lYnh-XrTn0HPme_aFsnUBrnrqNBpbnlm2453IWh8Zy4fP`S׉	 7cassandra://EgGKpavABwvdifqB1OSb_gRO2-GsZveiSrkqA43sApU"`̵ ׉	 7cassandra://2roDUAjxxAoFSHu6apbrcsc_iJH8CbNwFG5dmZnFIEQ b\͠bߡ5'Cנbߡ5'I p4̉9ׁHmailto:info@mbbtwente.nlׁׁЈנbߡ5'H 4̉9ׁHhttp://www.mbbtwente.nlׁׁЈנbߡ5'G ̗9ׁHhttp://www.knbetonwerken.nlׁׁЈנbߡ5'F ̚9ׁHmailto:info@knbetonwerken.nlׁׁЈ׉ERenovatieproject 31 appartementen / Vaassen
Renovatie en nieuwbouw Universiteitsbibliotheek UvA / Amsterdam
///////////////////////////////////////////////////////////////////////////
GESPECIALISEERD IN DE UITVOERING
VAN BETONCONSTRUCTIES
Wij hebben ruim 35 jaar ervaring in de uitvoering van
funderingen, betonwanden, betonkolommen, betonvloeren,
trappen, laad- en loskuilen en alle overige onderdelen die
in het werk gemaakt en ter plaatse gestort kunnen worden.
Onze speerpunten zijn:
• kwaliteit
• vakmanschap
• flexibiliteit
• organisatie en reële planning
///////////////////////////////////////////////////////////////////////////
Inzetbaar
in heel
Oostzeestraat 14 A, 7202 CM Zutphen
T 0575 - 51 81 82 • F 0575 - 51 94 22
E info@knbetonwerken.nl • I www.knbetonwerken.nl
Nederland
MBB TWENTE,
UW TOTALE BLIKSEMBEVEILIGER!
MBB Twente, opgericht in december 1994,
is Uneto-VNI installateur en sinds april
2010 gecertificeerd volgens de BRL 1201,
de beoordelingsrichtlijn voor het Bliksem
Veilig keurmerk.
Wij houden ons bezig met het
ontwerpen,aanleggen en inspecteren
van bliksemafleiderinstallaties /
aardingssystemen / overspanningbeveiliging
en potentiaalvereffening.
Wij werken landelijk en zijn een klein en
dynamisch bedrijf. MBB Twente is een sterke
concurrerende totaalpartner voor alle projecten.
Onze jarenlange ervaring staat garant voor
een perfecte realisatie van uw project.
MBB Twente • Gruttostraat 85 • 7478 ER Goor • www.mbbtwente.nl • info@mbbtwente.nl • 0547 - 352698
20
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://QsbEuXf3m47o8YrtLlztC7ppMzOicapEdZklLCdWroQ(O`̵ bߡ5&׉ERenovatie en nieuwbouw Universiteitsbibliotheek UvA / Amsterdam
De kelderverdieping van het atrium met
studieruimte.
▲
moest nog een trafo verplaatst
worden. Financieel gezien
bedroeg het budget, 65 miljoen
euro. Een bedrag dat ook aan de
orde was bij het, gesneuvelde,
eerste plan.
In de uitvoeringsfase hebben
we de opdracht opgeknipt in
drie kavels. De eerste was een
inpandige sloop en asbestsanering.
Kavel II betrof de
vernieuwing van de fundering
en het realiseren van de
kelder en Kavel drie is de
bovengrondse bouw. Ook dit
tweede plan belandde, mede
door een interne discussie op
de UvA, in een tijdelijke stilstand
van twee jaar uiteindelijk voor
de vergunningen ook bij de
Raad van State. Het toenmalige
College van Bestuur ruimde
het veld. Studenten vonden
het een prestigeproject en
vonden dat het geld ook anders
aangewend kon worden. Na
een academische discussie
waar alle geledingen hun
zegje mochten doen werd het
gezamenlijke plan van architect
MVSA en Architectenbureau
J. Van Stigt goedgekeurd en
kon de aanbesteding van de
eerste en de tweede kavel
eindelijk beginnen. Zoals uit
een voorstudie al was gebleken
kreeg de UvA te maken met
de nodige tegenvallers bij
de sloopwerkzaamheden en
werd men bij het werk aan
de fundering en de kelder
geconfronteerd met vervuilde
grond die uiteraard zorgvuldig
diende te worden afgevoerd.
Ter Haar: “We hebben sterk
overwogen om, net zoals BINX
nu doet met Kavel III, vervoer
en afvoer over het water te
laten plaatsvinden, maar dat
was technisch en financieel
gezien niet uitvoerbaar. Volker
Staal en Funderingen en
Van Hattum en Blankevoort
hebben de civieltechnische
2019
2020
2021
Bouw fundering, kelder en begane grond
Bouw nieuwbouw, atrium en afbouw
Interieur
Inhuizing
Opening
2022
2023
2024
Bouwen in Gelderland
21
Planning
׉	 7cassandra://EgGKpavABwvdifqB1OSb_gRO2-GsZveiSrkqA43sApU"`̵ bߡ5&bߡ5&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Xw64dbmHIe7Cr5OHtwzH56VqqSAQAfjSj8JgPwZN0k4 J`׉	 7cassandra://dSnQ3oMsnsG3HjMf07IqlR6RWbRC3j29rNv-gHfoPigv`S׉	 7cassandra://5fAr9pVMPmh0owH5tUgN3Ev-zh6vU84s8cNKbQ0yILA*W`̵ ׉	 7cassandra://_HF72mw0_N2W5W7muyN4O1_1kperNVddKkC5HkTV2xA N.
P͠bߡ5'Jט  {u׉׉	 7cassandra://vIJgZbfBBaI7-qTYKJBtKWi7sbmu9LQnHRbHJd893hI `׉	 7cassandra://_U2mvJc1cQeBQEcmIVYuEKu6x4XWXkayuGuz9I8Kf6YTh`S׉	 7cassandra://tIj8ArqfHGoRX-iJxEfzVZ6BXiZGW1wGL22hQi-vzyga`̵ ׉	 7cassandra://WzR3dsI6h0fyeBJkjWQ9-OJmpsqzCszN88MujVCTynY %7$͠bߡ5'Kנbߡ5'O s9ׁHhttp://www.monks.nlׁׁЈנbߡ5'N u9ׁHmailto:info@monks.nlׁׁЈנbߡ5'M cY9ׁHhttp://axians.nlׁׁЈ׉E(Renovatie en nieuwbouw Universiteitsbibliotheek UvA / Amsterdam
Gegarandeerde
connectiviteit binnen
jouw organisatie
Altijd en overal een mobiele
verbinding
The best
of ICT with
a human
touch
axians.nl
t 071 301 62 39 | info@monks.nl | www.monks.nl
Al 40
jaar
mooi
met...
22
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://5fAr9pVMPmh0owH5tUgN3Ev-zh6vU84s8cNKbQ0yILA*W`̵ bߡ5&׉E+Renovatie en nieuwbouw Universiteitsbibliotheek UvA / Amsterdam
De voormalige Snijzaal wordt onderwijsruimte.
▲
Ed
Kranenburg
werkzaamheden uitgevoerd
en hebben dat best wel
voortvarend aangepakt. Toch
was het een bewerkelijk verhaal.
Alleen met het afvoeren van
de grond gingen al honderd
dagen gemoeid. De gebouwen
kwamen volledig op vijzels te
staan om de nieuwe kelder te
plaatsen. De oorspronkelijke
ontwerpvisie was tussentijds
aangepast. De tweelaagse
kelder werd
eenlaags door de
sprinklerinstallatie
te laten vervallen
en te vervangen door een
vernevel-mist systeem. De
kelder, met een oppervlakte
van 3500 vierkante meter, wordt
nu voor een derde benut voor
duizend fietsen en voor het
overige creëren we leerplekken
voor zowel individuele studie
als zalen voor gezamenlijke
projecten, loungeplekken en
zitjes. De keus voor zalen is een
antwoord op een duidelijke
trend in academisch Nederland.”
Aanbesteding
Ruim twee jaar geleden kwam
de aanbesteding voor Kavel III
in beeld bij BINX Smartility.
Ed Kranenburg maakte het als
Teamleider Installaties vanaf
het eerste moment mee.
“Het is voor ons by far het
grootste project wat we
hebben aangenomen en we
hebben veel intern overleg
gevoerd óf we echt serieus mee
wilden dingen en hoe onze
aanvliegroute zou moeten zijn.
We hebben het hier wel over
de Champions League om het
zo maar eens te noemen. Niet
alleen de omvang, maar ook
“Het is voor ons by far het grootste
project wat we hebben aangenomen en
we hebben veel intern overleg gevoerd
óf we echt serieus mee wilden dingen.”
Bouwen in Gelderland
23
׉	 7cassandra://tIj8ArqfHGoRX-iJxEfzVZ6BXiZGW1wGL22hQi-vzyga`̵ bߡ5' bߡ5&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://avPC6VrYZA5udCqWJb7eXWgMeHfKXfgiTphEklQe_-Q ;1`׉	 7cassandra://WM3Wlw_S0g5sv6d-wabWZt-2jzc-MgOgX2NVEDb6PlUd[`S׉	 7cassandra://SWzIYFpkiWGlo2NaxoWFrIgxUbUFkUUgV0IkD_ENZqU!`̵ ׉	 7cassandra://FTikNblsny-FkdNVdzPtNbexfKRPCRZkIkb1sQfqPs0 O͠bߡ5'Pט  {u׉׉	 7cassandra://ro7Oq6iUQT7gRSb90ricTWU9XTNFR0DaVZzjph7mIa0 `׉	 7cassandra://ggpNfNUehSoNx9j3o4FprHHq9FH6mSOr8JZ5RgvBhwIu`S׉	 7cassandra://oDbN0g7bLAdj0gpI8pkWcQZg4YUZVACgIWa2U13lH8I&`̵ ׉	 7cassandra://UQKQSBdPFf9JiQzUQVxDOXXDeppK2At4Y4hQn32cQYI N$͠bߡ5'Q׉ERenovatie en nieuwbouw Universiteitsbibliotheek UvA / Amsterdam
Studiezaal
met
hoge
boekenkasten.
▲
qua
complexiteit, diversiteit aan
werkzaamheden en logistiek.
We hebben een goede, reële
prijs berekend en een gedegen
Plan van Aanpak ingeleverd
dat een goede basis vormde
om de opdracht te krijgen.”
Alex ter Haar: “Het Plan van
Aanpak, met onder andere
het aspect van het toepassen
van emissieloos aanvoeren en
verwerken van de bouwstroom
gaf de doorslag. Meer nog dan
de prijs. Zo stond het ook in
ons wegingsprotocol. Dat tilde
24
jullie voorstel uit boven de enige
overgebleven concurrent.”
Ed Kranenburg: “Toen de
opdracht bijna definitief was,
zijn we in Groenlo met negen
mensen binnen de organisatie
om tafel gaan zitten om de
centrale vraag te beantwoorden
“kunnen en willen we dit
écht?” Een van de negen had
zijn twijfels en benoemde die
ook. De conclusie destijds
was eveneens dat de keuze
om de tender samen met
Koninklijke Woudenberg, dat
gespecialiseerd is restauratie, op
te pakken de juiste was geweest.
We hebben ook gezamenlijk
de inschrijving met prijsopgave
geconcretiseerd.” Ter Haar: “Als
UvA hebben we de referenties
van de kandidaten uitvoerig
en gedetailleerd bekeken en
gewogen. In het geval van BINX
was dat de LocHal in Tilburg.
De bevindingen gaven ons het
vertrouwen dat het goed zat.”
Leon Damen: “Als bedrijf voelen
we ons thuis in uitdagende,
complexe omgevingen.
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://SWzIYFpkiWGlo2NaxoWFrIgxUbUFkUUgV0IkD_ENZqU!`̵ bߡ5'׉ELeon
Damen
Meedenken en soms mee
ontwerpen zit in ons DNA.
Dat verwachten we ook van
onze onderaannemers die we
overigens liever BINX-makers
noemen omdat nog eens extra
te accentueren. Wij vragen ook
van hen maatwerkoplossingen
voor hun deeltraject. Alles
in transparantie. Het is
gebleken dat zoiets ook
noodzakelijk is, in een project
als de Universiteitsbibliotheek.
Constructief zijn we tijdens de
rit best wel regelmatig voor
verrassingen komen te staan
die in gezamenlijkheid met
constructeurs van beide zijden
opgelost moesten worden. Ik
heb nu de indruk dat we de
grootste hobbels achter de rug
hebben, maar een garantie voor
een probleemloze voortzetting
is dat niet. Kijk maar eens wat
er de laatste maanden gebeurd
is qua leveringszekerheid en
inkoopprijzen. En wat te denken
aan “de handjes”? Niemand
weet hoe de ontwikkelingen
zullen zijn in Oekraïne en wat de
impact van Covid zal zijn vanaf
het najaar?” Ed Kranenburg:
“Het klinkt je misschien gek in
“Als bedrijf voelen
we ons thuis
in uitdagende,
complexe
omgevingen.
Meedenken en
soms mee
ontwerpen zit in
ons DNA.”
V.l.n.r Alex van Pelt (verkeersbegeleider),
Leon Damen, Alex
ter Haar en Ed Kranenburg.
▲
Bouwen in Gelderland
25
׉	 7cassandra://oDbN0g7bLAdj0gpI8pkWcQZg4YUZVACgIWa2U13lH8I&`̵ bߡ5'bߡ5'{בCט   {u׉׉	 7cassandra://xf_pJgHAkZRF7EEgT1sq2P_3dcnTmnA9AYYT-mf2T_M ~`׉	 7cassandra://3N8HRTna8Yq9O3I3cd92ceSsHkBpyu2R9BYCnEU5WUUG`S׉	 7cassandra://ScDHQksDld2PYwWS0tCpTyXeUozKQIr3XCCClA84FHw`̵ ׉	 7cassandra://zCcK-5ofmSUDCijYiMaufjhTFiSy_rQyQ-DaPE7JBvw  ~͠bߡ5'Sט  {u׉׉	 7cassandra://jm_3kJypGftOh1j6o8te7rxfZM5TcHo0IqOBTUf4vKs 2y`׉	 7cassandra://D6_wrpQ7Du8mEy21PiXAaMr94MLKNe0U1l2bvHd27ZoQ`S׉	 7cassandra://SpHtReoxETRKcvv3Yp2sM1loh7hWP_fXLp_u7YFEyy8`̵ ׉	 7cassandra://iBWZqnoXevWh6Z4pdbOyfOcVR-r1UbniJbEWB12_wKU ̜͠bߡ5'T׉Ede oren, maar als we volgend
jaar in Q2 in de afbouwfase
zitten, lopen er hier geen vijftig
mensen op de bouwplaats
zoals nu, maar ongeveer
tweehonderd. Daar zijn we nu al
mee bezig.” Leon Damen: “En
dat geldt ook voor afspraken
op het gebied van de logistiek.
We hebben hier een logistiek
manager die daar dag en nacht
mee bezig is.”
“Trots op het
proces, maar
ook op het team.
Een project
als dit doe je
echt samen.”
Zitjes in de gangen.
26
▲
Bouwen in Gelderland
Vertrouwen is groot
Ondanks het feit de bouw
ook gekenschetst wordt door
de nodige vertragingen en
(financiële) tegenslagen is het
vertrouwen op een succesvolle
afronding rotsvast. Alex ter Haar:
“Het wordt een iconisch gebouw,
dat staat vast. Dat het een lang
traject is geweest en dat er
geen garanties zijn voor een
probleemloze voortzetting is
eveneens een feit. Maar dat het
prachtig wordt is duidelijk. Ik
kijk uit naar begin januari 2024
wanneer de oplevering gepland
staat. Ik zal dan zonder enige
twijfel erg blij zijn met het feit
dat ik mijn bijdrage heb kunnen
leveren aan het welbevinden
van de studenten.” Leon Damen
vult aan: “Ik zal in mijn nette pak
genieten van een lekker glas
champagne als ik tegen die tijd
terug ga blikken. Trots op het
׉	 7cassandra://ScDHQksDld2PYwWS0tCpTyXeUozKQIr3XCCClA84FHw`̵ bߡ5'׉ERenovatie en nieuwbouw Universiteitsbibliotheek UvA / Amsterdam
proces, maar ook op het team.
Een project als dit doe je echt
samen. Alleen kom je er niet.
Daarnaast vind ik het prachtig
om op deze locatie heb mogen
werken. De plek waar ik ook ooit
gestudeerd en gewoond heb.”
Ed Kranenburg: “Ik zal allereerst
vieren dat ik overeind gebleven
ben in een vrij hectische periode.
Drie jaar werken op deze plaats
betekenen een aanslag op je
gestel en geest. Het is inderdaad
Champions League in de stad
van Ajax. Om daarna eventueel
twee stappen terug te doen
richting KeukenKampioendivisie
zou ik kunnen accepteren.
Ik kom uit Den Haag en ben
met ADO al het een en ander
gewend!”
De UvA clustert haar faciliteiten en voorzieningen op vier campuslocaties. Roeterseiland, Sciencepark,
AMC en het Universiteitskwartier waartoe de Universiteitsbibliotheek behoort. In het
Universiteitskwartier worden de Faculteit der Geesteswetenschappen (FGw) en universiteitsbrede
voorzieningen zoals de aula en de Universiteitsbibliotheek gevestigd. De nieuwe bibliotheek komt
hiermee terug op de locatie waar de UvA als Athenaeum Illustre begonnen is in 1632. Het wordt een
inspirerende ontmoetingsplek waar je kunt studeren, onderzoeken en werken. Een plek waar de
hele academische gemeenschap zich thuisvoelt.
Het pand bestaat uit drie delen: de voormalige chirurgische kliniek, het voormalige zusterhuis en
een deel nieuwbouw. Het ontwerp laat de bestaande monumentale bouw in haar waarde en
voegt daar een spectaculair glazen dak en een nieuwbouwvleugel aan toe. De drie delen worden
samengevoegd tot één gebouw voor de bibliotheek. De bibliotheek biedt ruimte aan zeven kilometer
boeken i een fraaie open opstelling in studiezalen en entresols. Met deze opstelling wordt een oude
wens van de FGw vervuld: één bibliotheek geesteswetenschappen waarin alle vakgebieden zijn
opgenomen. De erfgoedcollecties blijven in het Allard Pierson museum.
Bouwen in Gelderland
27
Weetjes
׉	 7cassandra://SpHtReoxETRKcvv3Yp2sM1loh7hWP_fXLp_u7YFEyy8`̵ bߡ5'bߡ5'{בCט   {u׉׉	 7cassandra://ZrKqAk64ylYzevy5UvOBiR2oUpcIZRQgelye2Js-kQY X`׉	 7cassandra://lik-5--2zKEv4EJ-rRdhvQGL-VOKRFxldgr_Q6OO1tEc*`S׉	 7cassandra://DQWK5r1nJ61Mmp-PnPsx9U04h2dlGskc-vcqUhT7RP8#`̵ ׉	 7cassandra://fDq1nS1gNAzDD03hHTctuTiVGdfCWj-7iJTkYRg2owY <͠bߡ5'Vט  {u׉׉	 7cassandra://k7TStV8PWRXRMPbC-lTyTUNoVS8JHxRsOC3ad2Mabus p`׉	 7cassandra://TxNpJG-5v-VVJCCUNsIzRi2jhtIgBxzGQm3_kBM7I5Ya`S׉	 7cassandra://D2vHECvqLz5LhbRSp94BBaMprDDqh7d0cMsp8Y37ve4`̵ ׉	 7cassandra://aH-JjmpaoDwF8cgSuRc0f-omSbyGZtTSD5fGCxw2u0w"͠bߡ5'Wנbߡ5'Z 69ׁHhttp://www.warmtebouw.nlׁׁЈנbߡ5'Y F6̅9ׁHmailto:info@warmtebouw.nlׁׁЈ׉ERenovatie en nieuwbouw Universiteitsbibliotheek UvA / Amsterdam
De samenwerkingsruimte in het nieuwbouwdeel.
▲
EERLIJK ADVIES OP MAAT
Warmtebouw weet als geen ander dat geen enkel
gebouw hetzelfde is. Warmtebouw adviseert, ontwerpt,
realiseert en beheert klimaatinstallaties, sanitair installaties
en sprinklerinstallaties.
FOCUS OP 2030
Warmtebouw stelt alles in het werk om te zorgen dat u
de juiste keuzes kunt maken en kan voorbereiden op
de toekomst.
ÉÉN TEAM, ÉÉN TAAK
Met ons team kunnen we elk project aan, hoe uitdagend ook.
Samen kunnen we immers meer dan alleen.
Middenwetering 1, Utrecht, T 030 - 248 3030
E info@warmtebouw.nl, W www.warmtebouw.nl
28
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://DQWK5r1nJ61Mmp-PnPsx9U04h2dlGskc-vcqUhT7RP8#`̵ bߡ5'׉ERenovatie en nieuwbouw Universiteitsbibliotheek UvA / Amsterdam
Tekst: Gerard van Leeuwen
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
Digitaal bouwen leidt tot
besparing van tijd en geld
De renovatie van de Chirurgische Kliniek en het voormalig Zusterhuis vergt een grote
uitdaging, waarbij de monumentale panden in verbinding staan met nieuwe, moderne
architectuur. Met de nieuwe Universiteitsbibliotheek is Amsterdam een toongevend
gebouw rijker.
3D-laserscannen
Om de restauratie en renovatie
goed aan te laten sluiten bij de
nieuwbouw, met respect voor de
geschiedenis, heeft BIM4ALL de
bestaande panden ingemeten
door middel van 3D-laserscanners.
De verkregen point
cloud vormde de basis voor
het ‘as-is’ BIM-model, wat inzicht
geeft in hoe de werkelijke
situatie nu is. Het bood de
mogelijkheid om, passend op
en rekening houdend met
de monumentale aspecten,
het imponerende dak van het
atrium uit te werken.
Installatietechniek
Naast het in kaart brengen
van de huidige situatie heeft
BIM4ALL ook de installatietechnische
W-(werktuigbouwkundige)
BIM-modellen
ontwikkeld. De gehele nieuwe
indeling van de ruimtes in het
gebouw en de beperkte ruimte
voor installaties in combinatie
met monumentaal behoud van
bepaalde elementen, bracht
een uitdaging met zich mee.
De installatietechniek is zo
gemodelleerd dat deze geen
afbreuk doet aan de esthetische
elementen, zoals de prachtige
plafonds.
Vroegtijdig inzicht
Het voordeel van ‘digitaal
bouwen’ bij dergelijke unieke
projecten zit in het verkrijgen van
vroegtijdig inzicht. Zoals in dit
geval bij de realisatie van een
immens atrium, wat naadloos
aan moet sluiten op de bestaande
situatie. Door voorafgaande aan
de realisatie digitaal inzicht te
krijgen in het project, door middel
van een as-is model of een 3D
BIM-model, is het mogelijk om
in een vroeg stadium eventuele
risico’s en fouten die op kunnen
treden de weg te helpen. Met
als resultaat een hogere kwaliteit
van bouwen en een besparing
van tijd en geld.
“Het voordeel van
‘digitaal bouwen’
bij dergelijke
unieke projecten
zit in het
verkrijgen van
vroegtijdig inzicht.”
Bouwen in Gelderland
29
׉	 7cassandra://D2vHECvqLz5LhbRSp94BBaMprDDqh7d0cMsp8Y37ve4`̵ bߡ5'bߡ5'{בCט   {u׉׉	 7cassandra://dQS95YVmCrqWLJjVc9ypJBEGKh1tn4XkxjfZz4jfoN4 ҩ`׉	 7cassandra://T48IMl1M2praWeMokiLHHfEDuSkLJQ4tyDb3xpgwTyAp(`S׉	 7cassandra://BK5dINpq6dEWOuC47jMc4l3J5GehXteFPgGTbotnbtM%`̵ ׉	 7cassandra://SWjMLKKVKJhFMtR_jK_-rKMEThWwL6nTiRr6KL3T1AQ 	ͅ*͠bߡ5'[ט  {u׉׉	 7cassandra://zR1MBFvPKt4LvNzphnb2hpoyeCbWuVYBJfIbjvQ2-v4 jH`׉	 7cassandra://vNFMN0rIO5rZWbpsRTaQPio2JTJ1gm00ZEAPDkIF6l0f9`S׉	 7cassandra://wNYzu_Cx_c_MpugFLxe6DDiClSj5TgtMNLKmr8-Zl6g!j`̵ ׉	 7cassandra://gmDHmwWznP5bJlkAQu_bcrOvK7uY-x4yf-JG2ubqXRY C:͠bߡ5'\נbߡ5'c A̃9ׁHhttp://geocomfort.nl/vacaturesׁׁЈנbߡ5'b U΁̃9ׁHmailto:heuvelink@geocomfort.nlׁׁЈנbߡ5'a G9ׁH %mailto:redactie@bouweningelderland.nlׁׁЈנbߡ5'` )r9ׁH  http://www.bouweningelderland.nlׁׁЈנbߡ5'_  9ׁH !mailto:info@bouweningelderland.nlׁׁЈנbߡ5'^ 9ׁH  http://www.bouweningelderland.nlׁׁЈ׉ERenovatie en nieuwbouw Universiteitsbibliotheek UvA / Amsterdam
Bouwen
in
Gelderland
voor alle professionals in de bouw
Is Gelderland zakelijk interessant
voor uw bedrijf?
Wilt u Bouwen in Gelderland
kosteloos ontvangen?
Meldt u zich dan aan via
onze website
www.bouweningelderland.nl
>> contact
Of stuur een mail naar
info@bouweningelderland.nl
www.bouweningelderland.nl
redactie@bouweningelderland.nl
Bouwen in Gelderland is in 2020 als nieuwe titel geïntroduceerd.
De verwachting is, dat het magazine een vergelijkbare toonaangevende
positie in de Gelderse bouw- en installatiewereld
gaat veroveren als Bouwen in het Oosten in deze regio. Het
blad richt zich op de professionals in de bouw, zowel opdrachtgevers
als uitvoerende, adviserende en controlerende bedrijven.
Vacatures voor
de toekomst
GeoComfort werkt aan een toekomst waarin we onze bodem op een slimme
manier gebruiken voor duurzame energie. Met zo’n 30 medewerkers
zijn we actief in de sterk groeiende markt van bodemenergie en
warmtepompen. Vanuit onze thuisbasis in het Achterhoekse Wichmond,
realiseerden we al projecten voor ZiggoDome, Unilever, Calvin Klein,
LocHal Tilburg en de RUG en UvA.
Wij zoeken een…
• Junior verkoopadviseur (binnendienst) bodemenergie
• Allround servicetechnicus bodemenergie
• Specialist vergunningen (geohydroloog)
• Senior Adviseur duurzame installatietechniek
GeoComfort is een prachtige plek om je te ontwikkelen in een markt die
volop in beweging is. Heb je interesse in techniek die bijdraagt aan een
schonere toekomst? Gebruik je naast je hoofd en hart, ook graag je handen?
Vind je het een uitdaging om ‘on the job’ te leren? Vertel ons jouw dromen en
ambities. Stuur je motivatie naar Rinie Heuvelink, heuvelink@geocomfort.nl.
GeoComfort maakt onderdeel uit van de
‘Installectbedrijven’, een samenwerkingsverband
van vier bedrijven die actief zijn op gebied
van duurzame technologie
en energiesystemen.
geocomfort.nl/vacatures
30
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://BK5dINpq6dEWOuC47jMc4l3J5GehXteFPgGTbotnbtM%`̵ bߡ5'׉EgNieuwbouw Natuurpark De Witte Bergen / Lochem
Prominente rol Bouwcenter
Nobel nieuwbouw Natuurpark
De Witte Bergen
Voor BVL Bouw Verhuur Lochem leverde Bouwcenter Nobel al het bouwmateriaal.
Van houten constructies tot de tegels. Een mooi project om een keer uit te lichten.
Unieke
woningen op
een unieke
plek
In het mooie natuurpark De
Witte Bergen in Lochem
zijn twaalf prachtige nieuwe
woningen gebouwd.
Naast dat de plek waar deze
woningen staan al uniek is
zijn de woningen dat ook. De
woningen zijn een combinatie
van moderne bouw met
traditionele materialen die echt
sfeer brengen. “Wij mochten
alle bouwmaterialen leveren
voor dit mooie project.
De woningen pakken heel
mooi uit in deze omgeving, het
zijn luxe bungalows met een
traditionele uitstraling.
Dat creëer je met het hout”,
aldus aannemer Henk Kok.
“Naast de eiken constructies
leverden wij de fijn bezaagde
eiken gevels. Deze gevels
hebben een unieke uitstraling.
Deze bekleding is onbehandeld,
waardoor ze mooi vergrijzen
en passen ze perfect in de
natuurlijke omgeving van
De Witte Bergen.
Maar we zeiden het al, we
leverden al het bouwmateriaal.
Het is gaaf om te zien dat
zoveel van onze producten hier
toegepast worden, de pannen,
dakplaten, tegels en ga zo
maar door”, aldus accountmanager
Wigbert te Brake.
“Een mooi project waar we
als Bouwcenter Nobel trots
op zijn!”
Bouwen in Gelderland
31
׉	 7cassandra://wNYzu_Cx_c_MpugFLxe6DDiClSj5TgtMNLKmr8-Zl6g!j`̵ bߡ5'bߡ5'{בCט   {u׉׉	 7cassandra://ztj_R4Nw99jIskp1USnwt-KCo29JqQvQPEggcSX1hL4 `׉	 7cassandra://9HE5VLmQOffyjz7WVnTtyPEgbrfVWylcXtNy14PqcesN`S׉	 7cassandra://CbXMjBjSLmcKF09PtT3sdv5WxPpIbGWx0IfefZHnraYy`̵ ׉	 7cassandra://DUfUvo4ZNA-qm5N3ZjynE0zS-NXa3FXryS6c8Ax1efM:p"͠bߡ5'dט  {u׉׉	 7cassandra://Y8jquujicu_lvdf27HNXFIJnqxXkvPoJuKYUlabTtpg ,`׉	 7cassandra://S8FNcMG81An3q9UPSfa5ytC-EibeAPtVvuf6AKWtlaoG`S׉	 7cassandra://p1NZ96ahvTzgybSyZ5Izyq60N-hUH3ZAaQx0H1JiXCUO`̵ ׉	 7cassandra://DP6KVaZ9-ePr1AS61PS05FRG5f2AHcDoh_09tSDrn54 6͠bߡ5'e׉E	Nederland anno 2022?
In Nederland strompelen we van crisis naar crisis. Met corona nog maar
net achter de rug (hoewel?) staan we nu met beide benen in de modder
van de stikstofcrisis. Die boeren, ik begrijp ze wel. Okay, de acties zijn niet
altijd fijnzinnig, maar het zal je maar gebeuren dat je straks jouw met blote
handen opgebouwde bedrijf moet sluiten. Een afkoopsom lijkt altijd een
hoop geld, maar als daar geen inkomen tegenover staat, smelt zo’n zak met
geld weg als sneeuw voor de zon.
We hebben een
luchtbed-probleem
Wat veel mensen zich niet
realiseren, is dat je met de
stikstofcrisis een soort
luchtbed-probleem hebt.
Je drukt hier, en verderop
neemt de bubbel toe. Want
met drastische maatregelen
gaan we eerst hier de
stikstof laten dalen. Maar
mensen blijven vlees eten
en melk drinken, dus die
productie verschuift naar
elders. We hebben maar
één wereld, dus die extra
stikstof in een ander land,
tot en met in Afrika, gaat de
totale optelsom van stikstof
die Moeder Aarde belast
echt niet verminderen. En
neem de grensstreek met
Duitsland, je zal er maar
boeren. Als je naar je Duitse
agrarische collega over de
grens zwaait, weet je dat
die collega nauwelijks met
stikstofproblemen -en
dus maatregelen- wordt
geconfronteerd!
Het ene probleem creëert
het andere…
Ik ken aannemers die uit
eigen beweging projecten
voor enkele maanden
stilleggen om maar aan
de verlaagde eis voor
stikstofuitstoot te kunnen
voldoen. Die stillegging
helpt op haar beurt weer
niet de immense woningnood
lenigen. Zo strompelen
we van crisis naar crisis
en al die calamiteiten
hebben ook nog eens
onderling een versterkend
effect op elkaar. En heeft
u het ook gelezen? We
hebben een dramatisch
tekort aan stikstofexperts
in Nederland. Dus wie
gaan al die aanstormende
maatregelen vanuit Den
Haag eigenlijk specificeren,
toepassen en handhaven?
Als u het weet, mag u het
zeggen…
Overheid stelt 40 miljoen
euro beschikbaar
Uiteraard doet Den Haag
het niet allemaal slecht,
laat ik duidelijk zijn. Het
Rijk stelt 40 miljoen euro
beschikbaar voor de
bouw van woningen voor
statushouders. Zij hebben
recht op een huis, maar
door de woningnood zijn
die huizen er niet. Daardoor
blijven zij noodgedwongen
zitten in asielzoekerscentra,
waardoor die overvol zitten.
Met dit bedrag is heel veel
32
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://CbXMjBjSLmcKF09PtT3sdv5WxPpIbGWx0IfefZHnraYy`̵ bߡ5'	׉EColumn
Van crisis naar crisis!
te doen, maar als je daarmee
die huizen wilt bouwen, loop
je weer tegen de stikstofcrisis
op die door dezelfde overheid
moet worden opgelost!
De digitale wereld trekt
steeds meer jeugd…
Helaas moet ik er uit mijn
eigen werkveld nog een crisis
aan toevoegen: het wordt
steeds ingewikkelder om
goede vakmensen te vinden,
zelfs uit het buitenland. Een
ingrijpende reden hiervoor is
dat de huidige jeugd digitaal
is opgegroeid: ze willen
niks meer met hun handen
maken. Een job in de
digitale wereld lijkt nu het
hoogst haalbare. Ook in de
landen buiten Nederland
waarin wij werven, zien wij
die tendens. Ik hoop dat Den
Haag dáár eens de handen
voor uit de mouwen steekt.
Ik voorspel namelijk dat
we op termijn alle stikstofnormen
moeiteloos
halen omdat er steeds
minder wordt
gebouwd! Dat lijkt
mij toch echt de
omgekeerde
wereld.
De zomervakantie nadert.
Tijd om lekker uit te rusten.
En als u een vliegtuig heeft
geboekt vanaf Schiphol
gun ik u van harte dat
die daadwerkelijk vliegt!
Om nóg maar eens een
crisis te noemen, onder
andere veroorzaakt door
personeelsgebrek.
Laten we de overheid
veel wijsheid toewensen en
vooral: ondernemend
vermogen!
Danny van Hal
Bouwen in Gelderland
33
׉	 7cassandra://p1NZ96ahvTzgybSyZ5Izyq60N-hUH3ZAaQx0H1JiXCUO`̵ bߡ5'
bߡ5'	{בCט   {u׉׉	 7cassandra://x0qSd0IP1rCr0MmyLW5J4025FFCyfF5k0ujnBO6-3Jw `׉	 7cassandra://hDa7D2HIs1CqHjTIeDvZGEcZc9m-RVaZvGEk26zfATsn`S׉	 7cassandra://Aet9WJjF7CL1wBo5MT-7vAsiEHSf-6deEkcIsC5JNU0&`̵ ׉	 7cassandra://15tReIn1t_G4_pWBfUe8k9brCdI5xYyEGK53p4uPNYM ͠bߡ5'gט  {u׉׉	 7cassandra://RHCn1ykQIbwv0POIW6WarS7nIqwpDVFClYVzzO1awxM Z`׉	 7cassandra://ze50jhSMdsGTG8oY9Nqgr_XDHgJYQ3Y_oQ2et7MnZAwn`S׉	 7cassandra://f4g72RjXsWodOYmwLM8s7xgbC6UBEBBrGvJljUDkkOg!`̵ ׉	 7cassandra://p3p93EhFL3vPO2cSmZinuRBmPC_HZfnUsAS29QRcRW4 H1͠bߡ5'hנbߡ5'l 
w9ׁHhttp://www.klaassen.comׁׁЈנbߡ5'k [	9ׁHhttp://www.wassink.nlׁׁЈנbߡ5'j [9ׁHmailto:info@wassink.nlׁׁЈ׉ENieuwbouw woonzorgcomplex Careaz / Lichtenvoorde
Tekst nog te doen
Innovatieve en
energiezuinige
oplossingen?
Wassink Installatie. Precies.
Wassink Installatie
(0543) 51 79 25
info@wassink.nl
www.wassink.nl
Of het nu gaat om een woonhuis, een utiliteitsgebouw,
een bedrijfspand of gebiedsontwikkeling…
bouwen is het waarmaken van een
ambitie, het realiseren van een droom. Maar
bouwen is ook een complex proces. Alle stappen
daarin - ontwikkelen, ontwerpen, bouwen,
exploiteren, onderhouden - bepalen uiteindelijk
sámen het succes van een bouwproject.
Bouwen is daarom méér, de KlaassenGroep
biedt u die meerbouwwaarde.
www.klaassen.com
klaassencom
34
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://Aet9WJjF7CL1wBo5MT-7vAsiEHSf-6deEkcIsC5JNU0&`̵ bߡ5'׉E Nieuwbouw woonzorgcomplex Careaz / Lichtenvoorde
Artist impressions: FAME Architecten
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
Nieuwbouw Antoniushove en
Rapenburgerhof opgeleverd
Een nieuwe mijlpaal! Medio juni 2022 zijn de locaties Antoniushove en Rapenburgerhof
door de aannemer opgeleverd, een kleine anderhalf jaar na de start van deze nieuwbouw
in het centrum van Lichtenvoorde. De zomermaanden worden gebruikt om het
gebouw in te richten en geheel woonklaar te maken. Ook wordt de buitenruimte aan
de achterzijde van de gebouwen aangelegd. Definitieve aanplanting ervan volgt in het
najaar. In de loop van de zomer zal een open dag worden georganiseerd waarop
geïnteresseerden de gebouwen kunnen komen bezichtigen.
Op de foto: Matthijs Bulsink (KlaassenGroep) overhandigt symbolisch de sleutels aan Ard-Jan Bolijn (Careaz) in
bijzijn van Berné Vulkers, Arno Hoogeveen en Bob Hebben (HevoFame).
▲
Bouwen in Gelderland
35
׉	 7cassandra://f4g72RjXsWodOYmwLM8s7xgbC6UBEBBrGvJljUDkkOg!`̵ bߡ5'bߡ5'{בCט   {u׉׉	 7cassandra://p_-K8llJrf6TAVHolVnRgrOg2cN3ZnNMJd6cGPTJkMY R`׉	 7cassandra://7f9m_hpmCc_iz6FiyCLzzfwSQemwnpHMWqCMilQdU7E}`S׉	 7cassandra://CjWfRp1M2r944tC5mOXrWTluk0oubWJWqSdKPKWUWAo,`̵ ׉	 7cassandra://GH5eS6GBzFQuYy1756dJClFYfUz3LRT5FQhWtzb4dQE  ͠bߡ5'mט  {u׉׉	 7cassandra://PWgfa456oHKDiDekQOYRK0y3gW-FxOIUULhfFTj_dHE `׉	 7cassandra://iwJ_AiSajYVlOldhuFCDxIUWW1g0XRB37cnehDQRIgwm`S׉	 7cassandra://OO5fEPAC5conFg36LcXUsDhOUa7rdpGLQEIETPRugkw%`̵ ׉	 7cassandra://phZkpEMSuRmXsg3nTVTCYgZVqfBMJCI61NdaZAo2l44 _b͠bߡ5'n׉E INieuwbouw woonzorgcomplex Careaz / Lichtenvoorde
36
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://CjWfRp1M2r944tC5mOXrWTluk0oubWJWqSdKPKWUWAo,`̵ bߡ5'׉ENieuwbouw woonzorgcomplex Careaz / Lichtenvoorde
De bewoners van de tijdelijke
huisvesting van Antoniushove
en de bewoners van Patronaatshof
verhuizen in de tweede
helft van september, na de
Lichtenvoordse kermis, naar
hun nieuwe appartementen.
Het woonzorgcomplex bestaat
uit twee locaties. Het pand dat
direct naast de kerk is gebouwd
heeft een eigen ingang aan de
Rapenburgsestraat. Deze locatie
heet Rapenburgerhof. De rest
van het woonzorgcentrum,
met de hoofdingang aan de
Varsseveldeweg, blijft zoals
voorheen Antoniushove heten.
Het nieuwe Antoniushove
en Rapenburgerhof hebben
gezamenlijk 104 ruime
appartementen (45 m2) en het
wordt een fijne plek om te wonen
mét alle zorg die nodig is. Er
komt een mooi park en op een
van de gezellige buurtpleinen
treft u altijd andere bewoners
om een praatje mee te maken.
Wilt u weten hoe het eruit gaat
zien? In dit artikel een aantal
mooie foto’s en impressies van
de nieuwe gebouwen.
Een
impressie
...
Bouwen in Gelderland
37
׉	 7cassandra://OO5fEPAC5conFg36LcXUsDhOUa7rdpGLQEIETPRugkw%`̵ bߡ5'bߡ5'{בCט   {u׉׉	 7cassandra://1vjk3I9KTKMmtppfwXYEUy-_ofIBEirtr7uSBuHCMMA `׉	 7cassandra://K4TPyaIhwluehwyQ_FP0NafB55GvIpOGF0VbDCuIhNUr`S׉	 7cassandra://rtr2scZwCGXNe7COOY0zQo4D4is79YZeRG355u2rQGo'`̵ ׉	 7cassandra://3g2_5oS1sWWoMGjb58sVx98eB1tPvEWz1QH-hcAu59I 0͠bߡ5'pט  {u׉׉	 7cassandra://kl4o4TDtJKoM_myMOdX_L1f6nA8e7mw3dRI9f6cyj9E 6`׉	 7cassandra://WvYvg6d-G8FM02x3iLcZcpscIIEkVf8VLg9NaKQzrUAo$`S׉	 7cassandra://3vU-V7sHzVQA17fcfhOgDO3DZ71_gsq2skj6stSOMbs$ `̵ ׉	 7cassandra://hW2py-qPA_fRV_YYbRc4aprcp8Fm1Mn2d6kSB8ySVzI N͠bߡ5'qנbߡ5'u  =9ׁH 'mailto:elske.veenstra@kienhuishoving.nlׁׁЈ׉ENieuwbouw woonzorgcomplex Careaz / Lichtenvoorde
Het ontwerp
Het ontwerp is geïnspireerd op
historische panden die hebben
gestaan op de locatie van het
huidige Antoniushove. Zo is er
onder andere een imposant
gebouw dat refereert aan
het oorspronkelijke klooster
St. Joseph met daarin vanaf
1912 de meisjesschool. En een
dorpse villa geïnspireerd op de
historische villa van Van Basten
Batenburg.
“Het gevelmetselwerk met de
verschillende stenen en voegkleuren
geeft een mooi beeld.”
38
Bouwen in Gelderland
׉	 7cassandra://rtr2scZwCGXNe7COOY0zQo4D4is79YZeRG355u2rQGo'`̵ bߡ5'׉EKienhuisHoving
informeert
Veiligheidsglas
vereist in de gehele
woning?
Barstende ruiten, daar zit niemand op te wachten. Het leidt immers tot schade en mogelijk zelfs tot letselschade.
Het plaatsen van veiligheidsglas is daarom zeker verstandig, maar is een aannemer hiertoe ook verplicht?
Die vraag lag voor bij het hof Arnhem-Leeuwarden. Meer concreet ging het over de vraag of NEN-norm
2608:2011 in zijn geheel, dus inclusief het gedeelte dat ziet op het voorkomen van letselschade,
van toepassing is op de aannemingsovereenkomst?
Feiten
Kopers hebben een koop- en aannemingsovereenkomst
gesloten met Janssen
voor de bouw van hun woning. Het
Bouwbesluit 2012 is van toepassing.
Op de overeenkomst zijn geen NENnormen
van toepassing verklaard.
Ongeveer een jaar na oplevering
zijn enkele ruiten gebarsten. Kopers
schakelen een deskundige in om
de ruiten te laten onderzoeken. De
deskundige is van oordeel dat de ruiten
niet voldoen aan het Bouwbesluit
2012, omdat geen veiligheidsglas ter
voorkoming van letselschade volgens
NEN-norm 2608:2011 en NEN3569 is
toegepast. Kopers spannen met succes
een procedure aan bij de rechtbank.
Janssen wordt veroordeeld om alle
ruiten in de woning van kopers te laten
beoordelen en om de ruit(en) die niet
voldoet/voldoen aan de risicoanalyse
conform NEN 2608:2011 kosteloos te
vervangen. Janssen kan zich hierin niet
vinden en gaat in hoger beroep.
Oordeel Hof
Het hof overweegt dat NEN-normen
alleen van toepassing zijn als partijen
dat zijn overeengekomen of als die
-normen in dwingende
erheidsregelgeving van
toepassing zijn verklaard. In
dit geval is de betreffende norm niet
overeengekomen. Dan resteert de
vraag of de NEN-norm van toepassing
is op grond van het Bouwbesluit. De
bepalingen uit het Bouwbesluit moeten
objectief worden uitgelegd. Dit betekent
dat bij de uitleg alleen omstandigheden
mogen worden meegewogen die kenbaar
zijn voor personen, die niet bij de totstandkoming
betrokken waren. Vervolgens
legt het hof de relevante bepalingen
van het Bouwbesluit uit aan de hand
van de tekst van de bepalingen en de
(gepubliceerde) toelichting daarop.
In het Bouwbesluit is bepaald dat
de bouwconstructie niet bezwijkt bij
de fundamentele en buitengewone
belastingscombinatie als bedoeld
in NEN-EN 1990, waarbij ook moet
worden uitgegaan van NEN-EN 1991.
Glas in de buitengevel, zoals aan
de orde, is een bouwconstructie.
De ruiten moeten dus aan deze
norm voldoen. Tevens bepaalt het
Bouwbesluit dat de NEN-norm 2608
wordt gebruikt bij de beoordeling van
de fundamentele en buitengewone
belastingscombinaties, zoals bedoeld
in voorgaande norm. Dan komt het
aan op de uitleg van de bepalingen
ten aanzien van de fundamentele en
buitengewone belastingscombinaties.
Het hof overweegt dat het woord
Deze column is geschreven door:
Elske Veenstra, advocaat bouwrecht en aanbestedingsrecht.
Haar e-mailadres is elske.veenstra@kienhuishoving.nl, haar telefoonnummer is 088 - 480 40 30.
21
‘letsel’ één keer is opgenomen in de
tekst van en toelichting op NEN-EN
1990. De paragraaf waarin het woord
‘letsel’ voorkomt, houdt echter geen
concrete norm in. Het woord ‘letsel’
komt in NEN-EN 1991 helemaal
niet voor. NEN 1990 en 1991 geven
normen ten aanzien van de constructie
veiligheid. Zij zien niet op de gevolgen
van het bezwijken van deze veiligheid,
en dus niet op het voorkomen van
letselschade. Daarnaast overweegt het
hof dat deze uitleg wordt bevestigd
door de Helpdesk Bouwregelgeving
van de rijksoverheid. De helpdesk
heeft drie keer duidelijk vermeld
dat veiligheidsglas vanwege de
letselveiligheid niet is vereist op grond
van het Bouwbesluit.
Conclusie
Op basis van een objectieve uitleg
is het hof van oordeel dat het
Bouwbesluit 2012 de aannemer er niet
toe verplicht om de letselveiligheid
van de ruiten in de woning van kopers
te bepalen, dan wel veiligheidsglas in
de gehele woning van kopers toe te
passen. Dit kan anders zijn, als partijen
hierover afspraken hebben gemaakt in
de overeenkomst.
1
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 7 september
2021, ECLI:NL:GHARL:2021:8511.
׉	 7cassandra://3vU-V7sHzVQA17fcfhOgDO3DZ71_gsq2skj6stSOMbs$ `̵ bߡ5'bߡ5'{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Msb2bW8YRQmletp9O0UVNzXL-PkOkfnHTAUakt_b6W0 `׉	 7cassandra://YXNllENdyYMJp8LATGTWEiv2XpP2zwifAjJxOXSEAC4o`S׉	 7cassandra://SHz4O2DSJJQOCl2TbIgZrMaIxAZdW1rJrPgYFPRNzzc&`̵ ׉	 7cassandra://WOL6iTju-qLqbJc5Cx2URh7Jdn9zazl1ISVRx_CgGWE 
͠bߡ5's׉E׉	 7cassandra://SHz4O2DSJJQOCl2TbIgZrMaIxAZdW1rJrPgYFPRNzzc&`̵ bߡ5'׈Ebߡ5'bߡ5'{) )BOUWEN IN GELDERLAND / JULI/AUGUSTUS 2022bߡ~frJk