׉?ׁB!בCט  {u׉׉	 7cassandra://_WtFvUtKjmPBelihiKaHQpDDsWwmb79u6RxJG_2zvWw E`׉	 7cassandra://Letgbv99xGQGdh94xNrZKxJAW6uzvFd058qPhUlICfIY3`S׉	 7cassandra://xv0Nz0hRNBX3AXjqInFG8-LMVVWaX410m7SSKaBe-Jw^`̵ ׉	 7cassandra://11K-CV8FSFo4UtXN-UYeKpteaasrCquwlI8shXjBJtE 4͠]:U䰴fGmqט   {u׈         ׈E]:U䰴fGmq׉EJef Ameeuw
deel 1
Het is reeds 100 jaar geleden dat Duitsland in conflict kwam met de rest van Europa.
België wordt onder de voet gelopen en honderdduizenden slaan op de vlucht
Vluchtelingen oktober 1914
Enkel de Westhoek ontsnapt aan de bezetting maar wordt daarentegen overspoeld, eerst door
vluchtelingen, daarna door militairen.
Het leven is totaal ontredderd. De jeugd loopt doelloos rond tussen de militairen van alle slag en
soort. Veel moois valt er niet te leren …
Om deze toestand enigszins te verhelpen, beslist Minister van Onderwijs Poullet eind april 1915 -
in samenspraak met de arrodissementscommissarissen Steyaert (Veurne) en Biebuyck (Ieper) en
met schoolinspecteurs Dochy (Veurne) en Mariën (Ieper) om het onderwijs te heropenen.
In Wulveringem worden onder impuls van Koningin Elisabeth, miss Fyfe en gravin Van den
Steen, voor Nederlandstalige kinderen uit de frontstreek de Elisabethscholen opgericht.
Ze bestaat uit twee afdelingen, nl. de afdeling Prinses Marie-José en de afdeling Prins KarelTheodoor.
(zie foto op volgende pagina)
Centraal staat een bakstenen gebouw met er rond houten legerbarakken die als verblijf en klas
voor de kinderen dienen.
1
׉	 7cassandra://xv0Nz0hRNBX3AXjqInFG8-LMVVWaX410m7SSKaBe-Jw^`̵ ]:U䰴fGmq]:U䰴fGmq{בCט   {u׉׉	 7cassandra://yzzJOjD58XfXGk2og4aJDNoIdFPonHXPC4rhcg_6tmw `׉	 7cassandra://KmHD3Fb-XxPgjZzw-dyZ7zQ_ppNMHDwsz-kJgqo3h1E^`S׉	 7cassandra://Rm--ach6BZRSyvGauVSO7D6Z-TKMBNjbt3hSJIGsfXs`̵ ׉	 7cassandra://gWjqwK1hglv6S3carIWIPm97KS9X67fvWChE3r5qzdI 
͠]:V䰴fGmqט  {u׉׉	 7cassandra://v10Hyaw9IPWKs_Tjd-WzSSpDXbxybHlvt-OoccHPHz4 `׉	 7cassandra://BlkbIeshAgv2arbNsP0sqoJrY6vSjQRsW_um6Yqxl4Ik`S׉	 7cassandra://fzmhWE135MYL2panDKlsqZogW1qA44QKr1DcBWYAUFwg`̵ ׉	 7cassandra://aV4ycscmplpuX8RHlshMPIY0HLaAbPZdAcCkoeS5jrg ;(͠]:V䰴fGmq׉E1Refuge Charles-Theodore
mei 1918 - kinderen van de Vinkemschool aan het werk
De legeroverheid zoekt dan ook winkels en firma’s, bakkers en beenhouwers die kunnen leveren.
Ook plaatselijke landbouwers worden aangesproken.
Voor de periode november 1916 - juni 1917 ontdekten we per toeval een aantal facturen over aankopen
en leveringen aan de Elisabethscholen.
Ze geven ons een idee hoever men moest zoeken om sommige producten te vinden.
Veel leveranciers komen uit Noord-Frankrijk. Niettemin worden er ook producten aangekocht in
eigen streek en omgeving.
2
׉	 7cassandra://Rm--ach6BZRSyvGauVSO7D6Z-TKMBNjbt3hSJIGsfXs`̵ ]:U䰴fGmq׉EZo mag het magazijn
‘d’ Alimentation Ambulance Ocean’
uit De Panne regelmatig leveren
aan de ‘Ecole Charles Théodore
à Wulveringem’.
Tussen 1 en 30 november 1916
doen zij leveringen van o.a.
‘Gulden Syrop’, confituur, aardappelen,
boter, mosterd, enz …
voor de totale kostprijs van
78,65 Francs.
In januari 1917 mogen zij een
nieuwe levering doen van 8 potten
confituur, 1871 petit beurre,
10 kg ajuinen en 1 doos bisquits
voor de som van 45,95 Fr.
Het is de wens van de koningin
dat de kinderen het goed zouden
hebben. Ze komt dan ook zelf
regelmatig op bezoek en deelt
snoep en chocolade uit.
Lakens koopt men in de ‘Grand Magasins de
Nouveautés’ te Duinkerke.
Men betaalt 24,50 Fr.
Aangezien deze stad niet veraf ligt, kan je eer
voor veel zaken terecht. Regelmatig tref je facturen
aan van het huis François Belley. Zijn magazijn
‘Epicerie Centrale’ is leverancier van melkpoeder,
zachte zeep, mandarijnen, hesp, vijgen,
kaas, enz.
3
׉	 7cassandra://fzmhWE135MYL2panDKlsqZogW1qA44QKr1DcBWYAUFwg`̵ ]:U䰴fGmq]:U䰴fGmq{בCט   {u׉׉	 7cassandra://vWqJ80fKRgp5yd6HM2oRfgCfhNykoei0R1gmANjuwSA `׉	 7cassandra://UouKvYLTNnrUg8vl_ZtsOLHFGya4esfDG_LCDvWJhvkM`S׉	 7cassandra://aPeP_Rb0yp0bZgvGSeOD_Qxli8fap6rxDA6f_hIfgJk<`̵ ׉	 7cassandra://VQkUUfRUt2h63SDEueKK2QcekAYvCmUiUjSm5hgLXu4 u4͠]:W䰴fGmqט  {u׉׉	 7cassandra://6YZyGOx5UfKyJn4kDuvfItqm-uJC_1iEdb2m5ddg6Hs :.`׉	 7cassandra://BvvvCtuTb_YDmN-Dp0JxGP891zeTVHUJFVI_eQOp4vEg`S׉	 7cassandra://8JZmVMyGJy32RSV4BIc1qDoVGHUnNRYEKNejYzGOIPU`̵ ׉	 7cassandra://FEi7zHIOiXxjrJNgwygn3wRJBLLbYei3_Zmjdeh2ssk {'(͠]:X䰴fGmq׉EJef Ameeuw
deel 2
Voor een aantal aankopen trok men naar Grevelingen, waar de bekende magazijnen ‘De petits
Vivres’ gehuisvest zijn. In hun zeer keurig opgemaakte facturen vinden wij de aankoop van koffie,
chicorei, vermicelle, reuzel, suiker, zout, enz ...
4
׉	 7cassandra://aPeP_Rb0yp0bZgvGSeOD_Qxli8fap6rxDA6f_hIfgJk<`̵ ]:U䰴fGmq׉EOp de lijst van de plaatselijke leveranciers vinden wij de namen terug van o.a. Eloy Thieren uit
Wulveringem en de winkel Spotbeen-Baeghe uit de Zuidstraat te Veurne.
Voor de meeste zaken moet men toch wel verder gaan zoeken. Zo vinden we de aankoop van 100
dweilen bij Victor Warnet in Calais. Daarna kan de kuisploeg wellicht voor een tijdje aan het werk.
Eveneens in Calais levert de voedingsfabriek van Vendroux deegwaren. Op 14 februari 1917 sturen
ze een factuur naar de ‘Ecole de sa Magesté’ voor de aankoop van 400 kg diverse ‘Pates Alimentaires’.
Dichter
bij huis levert de ‘Tannerie-Corroierie’ van Pauwels-Claeyman uit Hondschote croupon (voor
de meisjesafdeling?) voor de prijs van 163,35 Fr.
5
׉	 7cassandra://8JZmVMyGJy32RSV4BIc1qDoVGHUnNRYEKNejYzGOIPU`̵ ]:U䰴fGmq]:U䰴fGmq{בCט   {u׉׉	 7cassandra://17Nd4vCWFKJqqh_gTN_tk1cgLdUUR4JybGfaJBPmJh8 p`׉	 7cassandra://NjEeuacfamFMy6-07dg-KBI9PUGsV7BSLMkLHJomnswT`S׉	 7cassandra://uGMubhpCGyvLob3rZ2yubElXxlCu45ypq8x5cAEp94k`̵ ׉	 7cassandra://EfilvHgsXbNqjkkHzLeSkPQWzep2hz-Ti6agYvlTDh4 s͠]:X䰴fGmqט  {u׉׉	 7cassandra://TByStIlOGoeRd-PZr0crX23y2py3MMCLP2V7dINrsKk `׉	 7cassandra://sRvXps-ASMEBbQHOAwtrs-t0sR1KtqcK59AeXx-7gOM[8`S׉	 7cassandra://p3LLpQjfwXfA_FUQ1Er7F3o01vdKJ0x5YujvphqogcIJ`̵ ׉	 7cassandra://dI5AmoWkFSwB7lvmchqP-vYo36ggAfQzNY4N_xLSfCE @͠]:X䰴fGmqנ]:X䰴fGmr ̨̟9ׁHhttp://E.DeׁׁЈ׉E}Steenkool wordt aangevoerd uit de dépots van het leger: 2 500 kgr op 10 februari 1917 en
3 000 kg op 16 februari 1917. Regelmatig volgen nieuwe leveringen.
De firma E.Demarey-Boudry uit Ieper, die omwille van de beschieting en de vernieling van de
stad is moeten vluchten, heeft een onderkomen gevonden in een barak in Wulveringem.
Het vlees voor de ‘Ecoles de S.M. la Reine’ wordt door de ‘Boucherie Automobile’ van het leger
aangevoerd. Zo vinden we voor februari 1917 een factuur van 190 Fr “rechtstreeks” te storten
in de kas van de directeur van de ‘Boucherie Automobile’. Zo staat in een nota onderaan te lezen.
6
׉	 7cassandra://uGMubhpCGyvLob3rZ2yubElXxlCu45ypq8x5cAEp94k`̵ ]:U䰴fGmq׉EqJef Ameeuw
deel 3
De instelling in Wulveringem is natuurlijk een school. Er is dus schoolgerief nodig.
Bij verschillende drukkerijen en papierhandels in Duinkerke plaatst men bestellingen: inkt, briefomslagen,
pennen, briefpapier, potloden, gommen, enz.
De voorraad keukenmateriaal wordt
aangevuld met ketels van de firma
E. Dufour-Bourbier,
eveneens uit Duinkerke.
En zoals bij het leger past, moeten alle
bestellingen de geëigende weg volgen
en via de beheerder van de scholen
ingediend worden.
Er zijn hiertoe voor welbepaalde
producten zelfs voorgedrukte
bestelbons voorzien.
Voor de uitvoering ervan
zorgt het leger.
7
׉	 7cassandra://p3LLpQjfwXfA_FUQ1Er7F3o01vdKJ0x5YujvphqogcIJ`̵ ]:U䰴fGmq]:U䰴fGmq{בCט   {u׉׉	 7cassandra://L7Omu0RZmPm6UozgNAcgAjAHXsfg9DlJ-36hkdFXerw ?`׉	 7cassandra://vhGikNccjz7wNbPOO12KPlYZ31ThoPdoDenn2W6pY6AN`S׉	 7cassandra://lcqnK3qh-fxQDsWYGKFGYzUKLpD5Z6C3nf5EezmJplU`̵ ׉	 7cassandra://vqOxEZgY1SN_9s3AqJSrlXghEY0I48RU34CIjziyhdU <͠]:X䰴fGmrט  {u׉׉	 7cassandra://53lACiXkmk2eRxH-wRB3yAu-0YV0iG4282OM2LpKm6c ;`׉	 7cassandra://OiP0L1S8XIpFerecFk7BVt40-hoj1eLGeyGo_qk2abQ/b`S׉	 7cassandra://qXlKjnsdKyamf5JrtnvNNfPmSDBNcyyszFaTs_php0g1`̵ ׉	 7cassandra://C-astYjQ4k8Etix9vkZ73Qg1TUPRA893CNa8ug3spsY 
͠]:X䰴fGmr׉EAlle toekomende
facturen worden in de
school nauwkeurig
gecontroleerd,
goedgekeurd
door de directrice
Mevr. A. Dusart en
uit de schoolkas
betaald.
Eénmaal vinden we een
persoonlijke bestelling
voor Sergeant Cupis,
beheerder van de
scholen.
Tussen de facturen ontdekken we ook
plots een levering van bier.
Brouwer G. Degroote uit Wulveringem
mag op 28 februari 1917 voor de levering
van 8 tonnen bier aan 26 fr per
ton zijn geld, zijnde 208 fr, komen ophalen.
8
׉	 7cassandra://lcqnK3qh-fxQDsWYGKFGYzUKLpD5Z6C3nf5EezmJplU`̵ ]:U䰴fGmq׉E9
׉	 7cassandra://qXlKjnsdKyamf5JrtnvNNfPmSDBNcyyszFaTs_php0g1`̵ ]:U䰴fGmq]:U䰴fGmq{בCט   {u׉׉	 7cassandra://YRfTGzVQp5T42MsEz48bxtZc4NYvhIyihN7fPBHBdiM |`׉	 7cassandra://QOO7RouBW9YwzA3nqdqpHdpf1KQi7jdAbHqcqxf5xJ0X`S׉	 7cassandra://TOSQ7IU4HxGrs9HFDgi1B8noCVUwwB-cv_8vE1xd4Ms*`̵ ׉	 7cassandra://ue2Us2toEnhKyzNr0T3To1kN3opEA0xi0y8g0NUtSjc _Q͠]:X䰴fGmrט  {u׉׉	 7cassandra://dFBeR_OQAiOf6mtj436nM5Jx4o5_PEnjnyYufn1si5Y  `׉	 7cassandra://KhrDWCnQXI-QQkJ6wqwAiU6bZFd2xhMFF7UF4KRGQVgHV`S׉	 7cassandra://FUl3wY2MYEMZshyR4l5LoJbV1UDY3HZtTNzPaFLBROs`̵ ׉	 7cassandra://VXkQqgsXSHlk9oSsjbK7q04p_n1WP22VzvpEzj0jNjU =/͠]:X䰴fGmrנ]:X䰴fGmr ށS9ׁHhttp://G.HuׁׁЈ׉EJef Ameeuw
deel 4
Zoals reeds vermeld, moeten de
oudste jongens in de tuin werken.
Ze krijgen immers ook les in
tuinbouw.
In het voorjaar van 1917 worden
dan ook diverse zaden aangekocht,
o.a. 125 gr. ajuinzaad, 125
gr. wortelzaad, 125 gr. zaad voor
spruitkool, 200 kropslaplanten en
200 rodekoolplanten.
De leverancier is niet bekend
maar aan de vorm van de factuur
kan je opmaken dat het wellicht
iemand uit de omgeving is.
In dezelfde periode levert
10
׉	 7cassandra://TOSQ7IU4HxGrs9HFDgi1B8noCVUwwB-cv_8vE1xd4Ms*`̵ ]:U䰴fGmq׉EOok Richaert Sinave
en J. Chaerel
leveren eieren aan
de scholen.
G.Huyghe uit
Wulveringem
ontvangt op 28
februari 1917
336 fr., eveneens
om gedurende 28
dagen melk te
heben geleverd
Onze verse melk valt in de smaak bij het jeugdige publiek. Landbouwer A. Der Roo mag ook zijn
melk aanbieden. In tegenstelling tot G. Huyghe is zijn factuur minutieus uitgeschreven.
Hij ontvangt voor 511 liter melk 153,30 fr. Het is dus niet allemaal kommer en kwel voor de
landbouwers uit de omgeving. (zie volgende pagina)
11
׉	 7cassandra://FUl3wY2MYEMZshyR4l5LoJbV1UDY3HZtTNzPaFLBROs`̵ ]:U䰴fGmq]:U䰴fGmq{בCט   {u׉׉	 7cassandra://xACU8xX6nogpmBYHFsjt8dlAl2O-SKx_7KgbPQh2ic4 `׉	 7cassandra://v53W3nNg4mIYefyk9i1fNi2kbF08uiaIacWOiwt6q54-`S׉	 7cassandra://sgsabHsvRyUF52heYQ9I-o4LXXZEIIgd2Mo_NDKgln0H`̵ ׉	 7cassandra://5E_KbegRsLO0ZMN7yoG42j3o_9YJq4CMuwY2G-3qgkw U͠]:X䰴fGmr	ט  {u׉׉	 7cassandra://WzpNTPn96J5KYHLBPKMLHkiYrdV3r0nKOO2-fLfw2gk `׉	 7cassandra://HlZ4005ixt5RfnMPKWK2Lp1w5ZIVCyAsjx0iRmTkX_YNo`S׉	 7cassandra://tQ74FheostFa2z1vviO_8D8uyGFT3UofLnYE55iXRWAI`̵ ׉	 7cassandra://VKXPbAfKxciqwAxOme2q3KqwtwYmEunnF4E8U9mJk60 <h͠]:X䰴fGmr
׉E12
׉	 7cassandra://sgsabHsvRyUF52heYQ9I-o4LXXZEIIgd2Mo_NDKgln0H`̵ ]:U䰴fGmq׉E/Jef Ameeuw
deel 5
Voor april 1917 vinden we nog een bestelling te Duinkerke in de ‘Nouvelles Galeries’.
De school heeft enkele meters elastiek, glazen en knopen nodig.
Blijkbaar is de 50 kg stijfsel uit Valognes ook opgebruikt.
Ditmaal mag Eloy Thieren 10 kg afzetten in de Karel-Theodoorschool.
13
׉	 7cassandra://tQ74FheostFa2z1vviO_8D8uyGFT3UofLnYE55iXRWAI`̵ ]:U䰴fGmq]:U䰴fGmq{בCט   {u׉׉	 7cassandra://pBgITWgJPqgz1hYEA8G03c_6qr__4hcB9tC4EYhIBe4 k`׉	 7cassandra://GLfb0EGjaRpfl3hdlmGvFfcZTaEcj2gRZUesWOllw5UX`S׉	 7cassandra://6_cERSo-Msi5nz5uzgJVpOGtGPZ4a-dd916AIoUwSZg2`̵ ׉	 7cassandra://EqrIckSVYs7PKseqJVZfU9wjyMOg9uX8BY8MiRZldWc d͠]:X䰴fGmr׉EBesluit
Dit overzicht beperkt zich tot enkele facturen over de korte periode van november 1916 tot juni
1917. Er zijn er uiteraard heel wat meer.
Duidelijk is dat de bevoorrading van de scholen geen eenvoudige klus is. Soms moet men ver zoeken
om te kunnen voldoen aan de behoeften van de kinderen.
Voor een aantal basisproducten kan men terecht bij plaatselijke leveranciers.
Voor andere producten is men aangewezen op Noord-Frankrijk.
Bijna alle facturen zijn opgemaakt op naam van de ‘Ecole Charles Théodore’, nooit op naam van de
afdeling Princes Marie-José.
Tenzij men het correcte Franse woord niet kent, zijn de facturen steeds in het Frans opgemaakt, door
de directrice Mevr. A.Dusart ondertekend en vlot vertaald.
Beheerder Sergeant Cupis plaatst de bestellingen. Voor een aantal producten gebruikt men daartoe
voorgedrukte lijsten.
Het is een intendant van de troepen in De
Op vrijdag 18 december 2009
publiceerde
Het Nieuwsblad
dit persbericht, waarbij Vlaams
minister Geert Bourgeois besliste om
de school uit de Eerste Wereldoorlog
14
׉	 7cassandra://6_cERSo-Msi5nz5uzgJVpOGtGPZ4a-dd916AIoUwSZg2`̵ ]:U䰴fGmq׈E]:U䰴fGmq]:U䰴fGmq{) !Kon Elisabethscholen bevoorrading]:N`Yդ