×‰?4×B!×‘C’×˜š Í± Í±Í+u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://TjBHZWfCbvYKDohR8PAg914GoWkZ4Rp_NFeYEQqvDmMÎ 9Í`Í¸Í×‰	Ú 7cassandra://qSRi7P8jIB5gQtEp5rUWsSJlZ-D8wLQ6nla-f_gRrDcÍaºÍ`ÍWÍà×‰	Ú 7cassandra://0aBpOYVbOJAYS1iJuaLlr1you1YdlGOmUqwapVNE0xIÍ#¥Í`Ì·Í ×‰	Ú 7cassandra://wWLYnm23U5baoIS5M3ZT5RkHxujXVXWzJPHrProZcEUÎ e9ÍÍ ÍõÍð×`µü<Dœh÷™×˜š   Í±Í+u×ˆœ×   ‹±¢RA  ‘× ×`µü<Dœh÷œ ÍUÍáÌ¬9×H¹http://www.vriendennsm.nl××Ðˆ×ˆE×`µü<Dœh÷×‰EÚ 2Vrienden
Dienst
MEI 2021
NR 27
www.vriendennsm.nl
×‰	Ú 7cassandra://0aBpOYVbOJAYS1iJuaLlr1you1YdlGOmUqwapVNE0xIÍ#¥Í`Ì·Í ×`µü<Dœh÷€×`µü<Dœh÷ÍbÍ+×‘C‘×˜š   ÍbÍ+u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://GCQWlRxPAtglBd8DrLnkf0judvEFQ_lOI_Kd30nzO6YÎ ˜gÍ` ÍÍ©×‰	Ú 7cassandra://mcdelrRIHvDiJbC2-sc3lgvm60PriWx3OlDCHhT1SVMÍÄÖÍ`Í®Íà×‰	Ú 7cassandra://YJab811mQnZozjogD_UEZKuPbyw-5a0Swczy7LBVWYwÍ5¹Í`ÍnÍ ×‰	Ú 7cassandra://_lkSjVm04eVcPo5kCLHpue4JU3KDNWPN0WxUvMJvgFkÍ±¨Í^Í Í	êÍð×`µü<Dœh÷œ× ×`µü<Dœh÷ª ^Í®Ì¨9×HÚ !mailto:bianca@bsonline-offline.nl××Ðˆ× ×`µü<Dœh÷© ^ÍŸÌ
9×H¾http://www.bsonline-offline.nl××Ðˆ× ×`µü<Dœh÷¨ nÍmÌž9×H¾http://twitter.com/vriendennsm××Ðˆ× ×`µü<Dœh÷§ nÍ]Ì·9×HÚ  http://instagram.com/vriendennsm××Ðˆ× ×`µü<Dœh÷¦ nÍNÌ±9×H¿http://facebook.com/vriendennsm××Ðˆ× ×`µü<Dœh÷¥ Ì§ÍðÌ¢9×H¾mailto:redactie@vriendennsm.nl××Ðˆ× ×`µü<Dœh÷¤ Ì¦ÍÁÌµ9×H¿mailto:webmaster@vriendennsm.nl××Ðˆ× ×`µü<Dœh÷£ ÌÖÍ‘Ì–9×H½mailto:twitter@vriendennsm.nl××Ðˆ× ×`µü<Dœh÷¢ Ì¾ÍbÌ©9×H¾mailto:facebook@vriendennsm.nl××Ðˆ× ×`µü<Dœh÷¡ ^ÍóÌ¬9×H¿mailto:redacteur@vriendennsm.nl××Ðˆ× ×`µü<Dœh÷  ^Í´Ìî9×HÚ )mailto:ledenadministrateur@vriendennsm.nl××Ðˆ× ×`µü<Dœh÷Ÿ ^ÍeÌ¬9×HÚ  mailto:secretaris@vriendennsm.nl××Ðˆ×‰EÚ?Index
Colofon
Redactioneel en namens het bestuur
Het museumdepot in Blerick
Voortgang restauratie
werkzaamheden treinstel 252
VERENIGING VRIENDEN VAN HET SPOORWEGMUSEUM
Opgericht 26 mei 1970
BESTUUR
R. Weurding - Voorzitter
P.W. van der Vlist - Secretaris
M.J.C. Bogaard - Penningmeester
F. Heijnen - Lid
F. Storm van Leeuwen - Lid
E.J. Numann - Lid
J.G.P. van Dorp - Lid
D.A.H. Brandwagt - Lid
SECRETARIAAT
Kamperzand 13
1274 HK huizen
secretaris@vriendennsm.nl
Prikbord
LEDENADMINISTRATIE
Van Hogendorplaan 23
3332 JD Zwijndrecht
ledenadministrateur@vriendennsm.nl
REDACTIE
Peter van der Vlist
redacteur@vriendennsm.nl
FOTOâ€™S IN DE VRIENDENDIENST
Peter van der Vlist
Tenzij anders aangegeven
Facebook & Instagram
Martijn Bijvoet | facebook@vriendennsm.nl
Twitter
Richard Weurding | twitter@vriendennsm.nl
Website
Piet Meijer | webmaster@vriendennsm.nl
Digitale Vriendendienst
Rick Meijer | redactie@vriendennsm.nl
Bankrekeningnummer NL24 FVLB 0699 3103 18
T.n.v. Penningmeester Vrienden Spoorwegmuseum
facebook.com/vriendennsm
instagram.com/vriendennsm
twitter.com/vriendennsm
ONTWERP
2
www.bsonline-offline.nl
bianca@bsonline-offline.nl
DRUK
Drukkerij de Gans
Amersfoort
Coverfoto: Het is 10 juli 1982 (bijna 39 jaar geleden) en de 252, de enige
vertegenwoordiger van het roemruchte type materieel â€™36, staat op
het terrein van de Hoogovens. Het treinstel wordt door een actieve
groep enthousiaste vrijwilligers van de Stibans gekoesterd, hopend op
een museale toekomst. In deze Vriendendienst leest u meer over de
ontwikkelingen rond dit historische treinstel. Deze foto van de kop van de
BCk 252 is een zwartwit opname, professioneel ingekleurd door Nico Spilt.
Het NTM verwerft TEE-rijtuigen
De Blauwe Roemeen
Sprinterkop op zijn plaats
Madurodam heeft zijn
museumlocomotief
Het Spoorweg Museum ondergaat
een metamorfose
3
4
7
11
16
18
20
23
24
×‰	Ú 7cassandra://YJab811mQnZozjogD_UEZKuPbyw-5a0Swczy7LBVWYwÍ5¹Í`ÍnÍ ×`µü<Dœh÷×‰EÚ_Redactioneelâ€¦
Het eerste nummer van de Vriendendienst
van 2021 verschijnt in een nu al weer maanden
durende periode waarin ons museum gebukt gaat
onder de effecten van de corona. Na de periode
waarin bezoek nog mogelijk was na aanmelding
voor een tijdslot gingen de deuren weer op slot.
Geen bezoek meer. Ook de mooie tentoonstelling
Tostiâ€™s, Truffels, Treinen moest de corona ellende
gedogen. Bij de afronding van dit nummer van
de Vriendendienst is er helaas nog weinig zicht
op verbetering. Hoewel in de persconferentie op
21 april enige versoepeling werd aangekondigd
werd in de dagen daarna duidelijk dat het daar
even bij zou blijven. In het weekend van 24 april
was het museum wel voor drie dagen open. De
Museumvereniging organiseerde in 17 loca ties een
pilot, in opdracht van het ministerie van OCW. Ons
museum werd door 2.200 Museum kaart houders
bezocht. Het museum heeft veel positieve reacties
gekregen. Veel bezoekers kwamen speciaal voor
de nog op stapel staande tentoonstelling â€˜Spoor
van Verbeeldingâ€™. Opvallend was dat veel bezoekers
aangaven voor het eerst in het museum te
zijn. Laten we nu maar hopen dat het museum snel
weer open mag.
Het depot Blerick komt in twee artikelen aan de
orde. Rick Meijer had de gelegenheid door de
loodsen te wandelen die na de asbest sanering zijn
vrij gegeven. Blerick is ook de â€˜hotspotâ€™ waar hard
wordt gewerkt aan de restauratie van het laatst
overgebleven treinstel van het type materieel â€™36.
Met een voorzichtig uitzicht op mei 2023. Op 15 mei
van dat jaar is het namelijk 85 jaar geleden dat
het geÃ«lektrificeerde middennet (Rotterdam/Den
Haag/Amsterdam - Arnhem/Eindhoven) in dienst
werd gesteld, een moderniseringsslag bij NS die
misschien pas met Spoorslag â€™70 werd geÃ«venaard.
Als deel van de uit 53 twee- en 37 driewagenstellen
bestaande vloot matâ€™36 ging de 252 vanaf 15 mei
1938 dienst doen.
Harry Peters schetst
activiteiten die vooraf
gingen aan de grote
verbouwing van ons
museum, vele jaren geleden. Fotoâ€™s uit die periode
waren aanleiding om er in deze Vriendendienst
nader op in te gaan. Het zijn namelijk boeiende fotoâ€™s:
een kaal achterterrein, in de open lucht staande
rijtuigen, bedoeld voor Wereld 3 en het schuiven van
de 6317. Met artikelen over de Sprinterkop, het (jaren
geleden) schilderen van de Blauwe Roemeen,
de (actuele) schilderbeurt van de blauwe 1202 in
Madurodam en de verkoop van het TEE-materieel
ben ik als redacteur weer tevreden over dit goed
gevulde nummer. Met dit keer bijzondere middenpaginaâ€™s.
...en
namens het bestuur
In mijn rol van secretaris van het bestuur meld
ik op deze plaats dat het plan een familiedag te
organiseren nog steeds op tafel ligt. Dat waren
we vorig jaar al van plan als onderdeel van ons
50-jarig jubileum. De eerlijkheid gebiedt te zeggen
dat de stand van zaken rond corona , bijvoorbeeld
de vaccinatie, het bestuur onvoldoende vertrouwen
geeft om deze toch hopelijk feestelijke dag op
korte termijn te kunnen organiseren. Mochten de
omstandigheden dat toelaten en de plannen toch
verder uitgewerkt kunnen worden dan zullen de
leden uiteraard op de hoogte worden gesteld. Op
basis van dezelfde overweging heeft het bestuur
besloten de algemene ledenvergadering opnieuw
in het najaar te plannen. Hopelijk dan weer ouderwets,
met een vriendenrit.
Met Vriend-elijke groet,
Peter van der Vlist
redacteur Vriendendienst
secretaris bestuur
VRIENDENDIENST - MEI 2021 NR 27
3
×`µü<Dœh÷‚×`µü<Dœh÷ÍbÍ+×‘C‘×˜š   ÍbÍ+u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://2wMbWBciQiTgjNVa2MnQbgY8a4dz5DCIDqXirDtJQdcÎ ëÍ`ÍÍ©×‰	Ú 7cassandra://3-goKiRCf8YS2mdCb0uGiALPY5HLfYRl1sqF6vklRz8ÍëÌÍ`Í®Íà×‰	Ú 7cassandra://Av4KX5GPadRo6JEvFaB-USKZlMgLp2-KcdAb1SzFSJsÍH¤Í`ÍnÍ ×‰	Ú 7cassandra://V_8qMzJ4_0OSnes6DnFJ8gBJiDDkxb4ACQRyoALQccIÎ KcÍ Í Í	êÍð×`µü<Dœh÷«×‰EÚØHet museumdepot
in Blerick
Het loodsencomplex in augustus 2012
Alle musea, met welke specialisatie dan ook, hebben meer objecten dan dat ze uitstallen.
Die objecten zijn opgeslagen in kelders of zolders of bij de grote musea in speciale
gebouwen. Objecten in kisten en kasten met laden, tussen rekken en op planken.
De bewaarplaats heet dan een depot. Bij ons Spoorwegmuseum is dat niet anders.
Rick Meijer
Bij sommige musea kan het wel zijn dat van hun
bezittingen er slechts 10% te zien en te bewonderen
is. Dit is bijvoorbeeld bekend van het Rijksmuseum in
Amsterdam of van de Hermitage in St-Petersburg.
Dat betekent dus dat een enorme voorraad
van 90% van hun collectie ergens bewaard is. Bij
speciale exposities of bij het uitlenen aan andere
musea worden dan met grote voorzichtigheid en
handschoenen aan de gewenste objecten tevoorschijn
gehaald. Bij grote objecten gebeurt dat met
assistentie en het gebruik van vorkheftrucks en
kranen. Sommige depots hebben, afhankelijk van
4
de attributen, vaak een strenge klimaatbeheersing.
Vochtigheid en temperatuur moeten binnen
vastgelegde grenzen liggen.
Sommige objecten van het Spoorwegmuseum
kunnen wel 75 meter lang zijn en/of meer dan 100
ton wegen. Het is moeilijk die ergens op een plank
te leggen. En eigenlijk ook jammer als die objecten
voor het publiek onzichtbaar zijn. Om die reden
zijn de meeste treinstellen, rijtuigen, wagons en
locomotieven opgesteld in ons Spoorwegmuseum.
Ook zijn daar vele kleinere objecten zichtbaar in de
×‰	Ú 7cassandra://Av4KX5GPadRo6JEvFaB-USKZlMgLp2-KcdAb1SzFSJsÍH¤Í`ÍnÍ ×`µü<Dœh÷ƒ×‰EÚÆDE3 27 tussen pallets met reserve onderdelen
(foto Harry Peters)
Reserve onderdelen op stellingen.......
(fotoâ€™s Spoorwegmuseum)
â€˜Wereldenâ€™, â€˜Loods Nijverdalâ€™ en op diverse plaatsen
zoals de wachtruimte bij de Stalen Monsters en in
het Techlab.
Het materieel dat (nog) niet in Utrecht staat
opgesteld bevindt zich in het depot Blerick. Dat
geldt ook voor de vele kleine objecten en diverse
reserveonderdelen van het nog rijdend materieel.
Verder is het in het museum in Utrecht werken
aan het materieel minder eenvoudig vanwege
de aanwezigheid van het publiek, maar zeker de
daarbij horende veiligheidsmaatregelen. Daarom
is er behalve opslag ook een andere activiteit in
het depot: het onderhoud en reparatie van het
museum materieel
Het depot in Blerick
De â€˜Wagenmakerijâ€™ in Blerick werd geopend op
1 maart 1889, bedoeld voor reparaties en revisies
aan goederenwagens. In 1920 werd de werkplaats
uitgebreid. In 1951 werd een deel van de activiteiten
overgeplaatst naar de Wagenwerkplaats
Amersfoort. De werkplaats werd gesloten op
1 maart 1969, een rechtstreeks gevolg van het
verminderen van het goederenvervoer, met name
het kolenvervoer. Het onderhoudswerk vond nu
in zijn geheel plaats in Amersfoort. Later werd
het werkplaatscomplex gebruikt voor het stallen
van afgevoerde (diesel)locomotieven. Toekomstig
museum materieel vond hier onderdak en ook de
Stibans stalde hier vanaf 2002 materieel.
In 2003 werd het complex aangewezen als rijksmonument.
De werkplaats werd in 2007 verkocht
aan BOEi (Nationale Maatschappij tot Behoud,
Ontwikkeling en Exploitatie van industrieel erfgoed).
Het werd mogelijk het gebouw te restaureren
dankzij een bijdrage van o.a. de BankGiroLoterij.
VRIENDENDIENST - MEI 2021 NR 27
5
×`µü<Dœh÷„×`µü<Dœh÷ƒÍbÍ+×‘C‘×˜š   ÍbÍ+u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://u_cv3DIwv4h1g3wHQxvlPEqichnZp--dIdYTpqTkMesÎ Ú‹Í`ÍÍ©×‰	Ú 7cassandra://gr_Hpx5nFBs76Mb5KBOLarMRdijFQcHDG_YjuiJqKKYÍÿ·Í`Í®Íà×‰	Ú 7cassandra://HqAVlh1m_UMO-f3Ws-asOF-2xOftw5nESGakh2dfzbYÍJ¶Í`ÍnÍ ×‰	Ú 7cassandra://7ZJIsFtJR8ju-1TTA0E2Gf-NS7tRd8NZoWaJNEL3DwUÎ YÍ(Í Í	êÍð×`µü<Dœh÷®×‰EÚ*pen om nog vele jaren de rijtuigen
van licht te kunnen voorzien.
Wat zien we verder: compressoren,
instrumenten uit de cabine, tafeltjes
en asbakken; kaartjesdruk machines
van AEG; bediening tableaus
uit treindienstleidingposten; kabels
en koppelingen, handseinlampen
en sluitverlichtingen op petroleum,
deurafdichtingen, luchtfilters. Niet
gezien maar ze zullen er zeker wel
zijn:
rollen
.........en in kratten
De nieuwe bestemming werd het Spoorwegmuseum
dat onderdak zocht als vervanging van
de loodsruimte in Amersfoort. Maar ook uitbreiding
van de collectie speelde een rol. Vanaf 2010 werd
het Spoorwegmuseum de belangrijkste nieuwe
huurder in Blerick.
Op 30 januari 2014 was de restauratie gereed
en kwam het gebouw beschikbaar voor het
Spoorwegmuseum. Het optimaal gebruiken van
de locatie werd in latere jaren echter belemmerd
door de aanwezigheid van asbest. Een saneringsoperatie
kwam in volle gang. Gelukkig zijn
delen van het gebouw inmiddels weer toegankelijk.
Blerick is een opslagplaats (met werkruimtes) voor
rollend materieel, grotere objecten zoals speciale
machines voor het onderhoud van de spoorbaan,
heel veel (reserve) onderdelen en objecten van het
seinwezen. Interessante objecten, geschikt voor
een komende expositie, maar ook objecten en onderdelen
voor reparatie van het rijdend museum
materieel.
Wandeling
Het lopen tussen de stellingen en langs de stapels
kisten is eigenlijk een aaneengesloten verrassingstoer.
Je komt van alles tegen: stoelen en banken uit
de rijtuigen, maar ook bestuurdersstoelen, pneumatische
cilinders voor de deuren, pantografen,
wielstellen en grote hoeveelheden remschoenen
en remblokken. Er staan ook bakken met gloeilam6
tapijt
en bekledingsmateriaal.
Zo te lezen dus (met
wat fantasie) een groot en goed
georganiseerd warenhuis voor de
gehele spoorwegonderneming. Maar dan met de
nadruk op de â€˜verleden tijdâ€™.
Illustratief voor die verleden tijd is misschien wel de
palletbak met onderdelen afkomstig en bestemd
voor de verlichting in materieel â€™24. Bij de motorrijtuigen
werd de verlichting gevoed door stroom
van de motorgenerator, aangedreven door de
wielas, via een leren riem en stalen aspoelies. De
lampen waren 100 V met bajonetfitting. De lampen
in de tussenrijtuigen waren in de 1e en 2e klasse 40
Watt, in de 3e klasse 25 Watt. Het voltage verschil
hoorde bij de verschillende klassen.
Zoals vermeld bevinden zich in de depotgebouwen
ook de werkplaatsen waar vrijwilligers actief
zijn. Op zaterdagen en tijdens vakanties wordt er
gewerkt aan het reviseren van motoren van locs,
het repareren en het onderhoud van museumstukken
en (mocht dat noodzakelijk zijn) het
herstellen van schade die is opgelopen tijdens
museumritten. En natuurlijk het restaureren van
treinstel 252 (materieel â€™36), waarover u elders in
deze Vriendendienst meer kunt lezen. Vrijwilligers
met vele vaardigheden zijn druk in de weer (en met
groot enthousiasme) om zaken in orde te brengen.
Inzet en coÃ¶rdinatie onder leiding van depotmanager
Ronald Snel. Over de activiteiten van de
vrijwilligers zullen we in een komend nummer van
de Vriendendienst berichten. n
×‰	Ú 7cassandra://HqAVlh1m_UMO-f3Ws-asOF-2xOftw5nESGakh2dfzbYÍJ¶Í`ÍnÍ ×`µü<Dœh÷…×‰EÚÇVoortgang restauratie
werkzaamheden
treinstel 252
De 252 tien jaar geleden, na terugkomst uit Delitzsch, 10 februari 2011.. (foto Peter van der Meer)
In de Vriendendienst wordt u regelmatig op de hoogte gehouden van de werkzaam heden
die in het museumdepot Blerick worden verricht aan treinstel 252. Daar is een groep
vrijwilligers actief met de restauratie van het enige over gebleven treinstel van het
type â€˜materieel â€˜36â€™. Ook in deze Vriendendienst wordt u bijgepraat over de recente
ontwikkelingen waarbij gebruik gemaakt mocht worden van de Stibans nieuwsbrief.
Al een aantal jaren werden de mogelijkheden om
te werken aan de 252 beperkt door de asbestperikelen
in Blerick en vorig jaar kwam de corona
daar nog bij. Aan het begin van 2021 lijkt er een eind
te gaan komen aan het asbestprobleem. Nadat
de loods asbestvrij was gemaakt moest ook de
complete onderdelenvoorraad worden gereinigd.
Dit proces is begin januari dit jaar gestart en zal dit
voorjaar afgerond worden. Dan zijn de benodigde
onderdelen van de 252 weer bereikbaar en is er
ook goed in beeld wat er nog is en waar het ligt.
Uit deze stapel houtjes moet dan het plafondgeraamte
gemaakt worden. (foto Stibans)
VRIENDENDIENST - MEI 2021 NR 27
7
×`µü<Dœh÷†×`µü<Dœh÷…ÍbÍ+×‘C‘×˜š   ÍbÍ+u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://IcckpjuhWYwBDxgGt7ex3_5LJ0kUFV2OPnc8Odew4zkÎ €ßÍ`ÍÍ©×‰	Ú 7cassandra://GcU4qlMYwCPiwnNl8ehAQZvmdjwgMMtNresURRGRN_oÍÖÄÍ`Í®Íà×‰	Ú 7cassandra://GAbfFG-qiuHJaEi0cl24AvBHpuK1xoZ0AfwTJgP9GfMÍ@ùÍ`ÍnÍ ×‰	Ú 7cassandra://rLkaMej-D0m8V8HFqeGq14HBOmT4nKCic3m8MguOIBQÎ üQÍDÍ Í	êÍð×`µü<Dœh÷°×‰EÚOp deze foto uit 1981 van Hans Altena is Stibans-vrijwilliger Rein Bakker bezig het plafondframe te demonteren. We zijn inmiddels
vele jaren verder, maar gelukkig ook wel heel veel opgeschoten! Zie hierna.
Voor de verdere restauratie van de 252 wordt een
plan van aanpak gemaakt met als doel om in 2023
klaar te zijn. Er resteren dus nog ruim twee jaren
waarin aan het stel gewerkt kan worden om straks
diverse mijlpalen te kunnen vieren. In 2023 wordt
het treinstel 85 (!) jaar oud en is het net zo lang
geleden dat de elektrificatie van het middennet in
dienst kwam, destijds een enorme verandering in
de exploitatie van NS. Bovendien is het dan alweer
55 jaar geleden dat de 252 buiten dienst ging.
Het grote voorbeeld bij de restauratie van de 252
is de restauratie van de RD 7659. Dit rijtuig speelde
een hoofdrol in de tentoonstelling â€œTostiâ€™s, Truffels
Treinenâ€™ Voorafgaand aan deze tentoonstelling
werd dit rijtuig in minder dan een jaar compleet
gerestaureerd. En op basis van die ervaring werd
besloten die werkwijze ook toe te gaan passen op
de restauratie van de 252. De enthousiaste groep
vrijwilligers is na de afronding van de 7659 ook
nu weer beschikbaar. Dat geldt ook voor dezelfde
projectleider Maykel Kastelijn. Straks wordt er niet
alleen in een weekend, maar ook gewoon op werkdagen
aan de 252 gewerkt.
8
Binnen de kortste keren was het frame gemonteerd en kon
de puzzel met het vulhout beginnen. Inzet: het frame zoals
dat beschikbaar kwam uit het â€˜verboden asbest gebiedâ€™.
Rechts een dag later; ingebouwd en wel. (fotoâ€™s Stibans)
×‰	Ú 7cassandra://GAbfFG-qiuHJaEi0cl24AvBHpuK1xoZ0AfwTJgP9GfMÍ@ùÍ`ÍnÍ ×`µü<Dœh÷‡×‰EÚ
De 252 in de afgelopen tien jaar
Op 10 februari was het tien jaar geleden dat de 252 terugkeerde in Nederland na de uitgebreide
cascorevisie in Delitzsch. In de daarop volgende jaren is er veel gebeurd.
Een overzicht:
2012 kabelbomen laten maken, revisie van ventilatoren, motorgeneratoren en compressoren;
2013 treinstel overgebracht van het museum naar Blerick, begin aanleg bekabeling, montage grote
componenten onder het treinstel, eerste deel van de vloer gelegd, doorgaande remleiding
gemonteerd ten behoeve van vervoer van het treinstel;
2014 vloer afgemaakt, zodat eindelijk weer veilig door de hele trein gelopen kan worden, luchtkanalen
aangelegd, rijweerstanden schoongemaakt en gemonteerd en extern zijn de 2e klasse zittingen
bekleed;
2015 plafondframes ingebouwd, luchtkanalen/verwarmingskokers verder afgemaakt, koven om
verwarmingskokers gebouwd, tussen(schuif)deuren opgeknapt en geplaatst, rijcontrollers
opgeknapt, aanvang met cabine-inrichting, begin van het leggen van de linoleum vloerbedekking,
zijwanden geÃ¯soleerd;
2016 wegens asbest in de loods worden werkzaamheden gestopt. Wel andere rijcontroller afgemaakt
en vervolgwerkzaamheden voorbereid;
2017 nog steeds asbest, wel weer beperkte toegang tot de hal waar de 252 staat maar nog niet tot
de onderdelen. Cabine-inrichting verder afgemaakt, meters en rijcontrollers inbouw klaargemaakt,
verwarmginskoffers ontwerptekening gemaakt en benodigde onderdelen laten produceren
2018 verdere toegang tot onderdelen en daarom weer meer voortgang. Wandpanelen voor de
2e
klasse besteld, alle ramen verwijderd om houten raamlijsten te kunnen monteren en tevens
alle draai ramen soepel gangbaar gemaakt, plafondbeplating in 2e klasse gemonteerd en de
eerste bankzittingen in de 2e klasse gemonteerd. Eerste coupes klaar! Aan de buitenzijde alle
emaillen bordjes geplaatst. Verwarmingskoffers opgebouwd uit de geleverde onderdelen;
2019 asbestprobleem is nog niet opgelost en nog steeds is er niet de gewenste toegang tot benodigde
onderdelen. De vrijwilligers hebben gewerkt aan de RD 7659. Alle schortplaten schoongemaakt,
gerepareerd, geconserveerd en weer goed gemonteerd. Verwarmingskoffers staan klaar voor
montage. Verder met de werkzaamheden inzake de ramen, nu in de 3e klasse. Voorbereidende
werkzaamheden voor de interieurbekleding: kleuranalyse van het alle onderdelen in het interieur.
Bagagerekken in de 2e klasse gemonteerd;
2020 Eind van het asbestprobleem is weliswaar in zicht, maar in dit jaar is er nog niet de gewenste
toegang tot benodigde onderdelen.
VRIENDENDIENST - MEI 2021 NR 27
9
×`µü<Dœh÷ˆ×`µü<Dœh÷‡ÍbÍ+×‘C‘×˜š   ÍbÍ+u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://bLp9V3PzqItaHEa_oU7NPs5eNwqnvD2lIfuCZHSc1eQÎ òÍ`ÍÍ©×‰	Ú 7cassandra://DYbQ3yKSifzSmwgJ8AyonNCJx5bWmA0GMG-IFUvedLoÍáÞÍ`Í®Íà×‰	Ú 7cassandra://NbkZJAACUNeAApBx4zMGUNOu36mX7aK0JZDVpn8QkEsÍAÖÍ`ÍnÍ ×‰	Ú 7cassandra://c0GMbqRJ3jQItzP3dCXeq-NX1mt3Rw_SxvhXi6daY3cÎ É1Í(Í Í	êÍð×`µý<Dœh÷²×‰EÚphet is nog niet zeker of dit budgettair haalbaar
is. De bedoeling is om bij de inrichting van het
treinstel rekening te houden met de nieuwste
eisen zoals ERTMS/ ATB en 1800 Volt. De afgelopen
jaren is de aandacht in eerste instantie gericht
geweest op de inbouw van het interieur. Met wel
de aanvulling dat zaken die benodigd zijn om te
rijden en die onbereikbaar zouden worden door
het aanbrengen van interieurdelen nu natuurlijk
wel aangebracht werden, later zou dat niet meer
gaan. Het definitieve besluit tot rijvaardig maken
wordt (net als afgelopen jaren) zover mogelijk
vooruitgeschoven.
Donaties
De Stibans kent als fondsenwervende instelling
nog steeds een grote schare donateurs. De Stibans
heeft weliswaar een redelijke spaarpot en er zullen
zeker aanvullende subsidies aangevraagd worden.
Daarbij geldt echter vaak als voorwaarde dat de
subsidiegever ongeveer net zo veel wil bijdragen
als dat de aanvrager zelf inbrengt. Dus hoe meer
de donateurs van de Stibans inbrengenâ€¦..
De via de Stibans verworven gelden worden
beschikbaar gesteld t.b.v. de restauratie van de
252 op basis van uitgevoerde werkzaamheden. En
die zijn er geweest zoals u hierboven hebt kunnen
lezen.
En zo ziet de tweede klasse in onze 252 er anno 2021 uit.
Het begint echt wat te worden! (foto Stibans)
Uit de indrukwekkende opsomming op de vorige
bladzijde blijkt wel hoe enorm veel werk er
de afgelopen tijd verzet is en hoe goed de
donaties besteed zijn. En ook het al bereikt
resultaat maakt dat gezegd kan worden dat in
de komende twee jaar toch tot een afronding
gekomen kan worden, wetende welke grote
klussen al (bijna) afgerond zijn en wat er achter
de schermen al voorbereid is, maar nog niet
uitgevoerd kon worden.
Streven naar een rijvaardige 252
De koers van het museum is dat er nog steeds
gestreefd wordt naar een rijvaardige 252! Maar
10
Gezien de meer dan collegiale verhouding tussen
onze Vereniging en de Stibans wordt u ook op
deze plaats uitgenodigd uw bijdrage te storten
op rekening NL85 INGB 0004401902 t.n.v. Stibans
te â€™s-Heerenberg. De Stibans heeft de ANBI-status,
waardoor het mogelijk is uw gift (onder voorwaarden)
fiscaal af te trekken. n
×‰	Ú 7cassandra://NbkZJAACUNeAApBx4zMGUNOu36mX7aK0JZDVpn8QkEsÍAÖÍ`ÍnÍ ×`µü<Dœh÷‰×‰EÚwDe Blauwe Roemeen
Familielid van de museum WR 4249 in Rotterdam CS op 19 april 1976 (foto: D.W. Eveleens Maarse)
In het jubileumnummer van de Vriendendienst dat vorig jaar verscheen werd uitgebreid
ingegaan op de financiÃ«le bijdragen van de Vrienden in de afgelopen jaren. Kleine en
grotere projecten werden getoond, maar een belangrijk onderwerp werd niet genoemd.
Een omissie in de opsomming van belangrijke bijdragen van de Vrienden die met dit
artikel wordt hersteld. Aandacht voor de Blauwe Roemeen.
En als we het hebben over de â€˜Blauwe Roemeenâ€™
dan gaat het over rijtuig WR 4249, onderdeel van
de serie 4242-4249, in 1943 gebouwd door Astra
in RoemeniÃ«. De rijtuigen deden dienst in de
inter nationale trein Hoek van Holland - Hannover
â€œScandexâ€, de NordWest Expres en in diverse
vakantietreinen.
In
een brief van 18 maart 1981 laat de toenmalige
secretaris/penningmeester van de Vereniging van
Vrienden van het Nederlands Spoorwegmuseum
aan de toenmalige directie van de Stichting
Nederlands Spoorwegmuseum weten dat â€˜gevolg
gevend aan het desbetreffende besluit van 24
januari, onze bankier opdracht is gegeven tot
overboeking van een bedrag van fl. 30.000 op
Op 23 maart meldt de directie van het Museum
aan het bestuur van de Vrienden dat â€˜volgens de
meest recente berichten uit Oostende de vorderingen
thans zodanig zijn dat wij het rijtuig begin
mei hier kunnen verwachtenâ€™. Het is dan natuurlijk
nog onduidelijk hoe lang het zal duren voordat
de eerste bezoekers van hun kopje koffie kunnen
genieten, maar aangenomen wordt dat het wel in
de zomer van 1981 zal zijn.
Vervolg verhaal op pagina 14 >>>
de postrekening van uw Stichtingâ€™. Het bedrag is
bedoeld als bijdrage in de kosten van verbouwing
van het onlangs door het Spoorwegmuseum aangekochte
Wagons Lits-rijtuig dat het ontbreken
van een restauratie in het museum moest gaan
compenseren.
VRIENDENDIENST - MEI 2021 NR 27
11
×`µü<Dœh÷Š×`µü<Dœh÷‰ÍbÍ+×‘C‘×˜š   ÍbÍ+u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://3psnGctZ6YiJPSxgSS_Kmhn4F_7Rx7eVWedtMOPvzqcÎ ŒìÍ`ÍÍ©×‰	Ú 7cassandra://JsSt4lvnrYxdcHwyhMsBWrv9dLyrgJTWOJf2c5EN49gÍ¥GÍ`Í®Íà×‰	Ú 7cassandra://ICyHauIGKSR5UyG-BmCSRBldBBuLPMfaW-qCnFBZS_cÍ8ªÍ`ÍnÍ ×‰	Ú 7cassandra://O42UPo4Lj1oUW05Tq1BQe7-y4sXTRpWmysBLhf9ltHQÎ +„Í Í	êÍð×`µý<Dœh÷µ×‰E×‰	Ú 7cassandra://ICyHauIGKSR5UyG-BmCSRBldBBuLPMfaW-qCnFBZS_cÍ8ªÍ`ÍnÍ ×`µü<Dœh÷‹×‰EÚ  VRIENDENDIENST - MEI 2021 NR 27
×`µü<Dœh÷Œ×`µü<Dœh÷‹ÍbÍ+×‘C‘×˜š   ÍbÍ+u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://HMBl02B7nIeT0zI4PGJApkTH8j-uTRXFs8j9_1LSidgÎ vÍ`ÍÍ©×‰	Ú 7cassandra://6K0uaz-_jQU4bEBPuYHz2GG8NFCpeT1EY8Y8Sq8nahYÍø‰Í`Í®Íà×‰	Ú 7cassandra://vu0WSJp7_ecN9o-VxMjl2oerFQJ_krhp4eKPSHESAxUÍJàÍ`ÍnÍ ×‰	Ú 7cassandra://FVO5eYM7ORqLkosoiSnsVE6QQRDAwFY3G1n3oqew-UkÎ 5uÍ Í Í	êÍð×`µý<Dœh÷¸×‰EÚ
¼<<< Vervolg verhaal van pagina 11
De WR 4249 doet dienst als restauratiegelegenheid voor de
bezoekers; voorterrein Spoorwegmuseum; augustus 1983
(foto: D.W. Eveleens Maarse)
De grote opknapklus aan de WR in 2002 met Ton Beringen
op het bordes en Sietse Douma bij het rijtuig
(foto: Wil Al)
Na aankomst in het Museum doet de 4249 op het
voorplein enige jaren dienst als restauratie lokaliteit.
Na de opening in 1991 van het museumrestaurant
â€˜De Blauwe Engelâ€™ (daar leest u meer over
in de genoemde jubileum uitgave van vorig jaar)
wordt het rijtuig als extra accommodatie gebruikt
voor de verhuur aan particulieren. In 1992 wordt het
opgeknapt in Oostende.
En eind november 2002 wordt er weer een opknapklus
afgerond met de laatste â€˜kwastâ€™ op het rijtuig.
Bijna 400 (vrijwillige) manuren zijn er dan besteed
aan het opknappen van het rijtuig. Geen kleine
klus, maar gelukkig worden de uren verdeeld over
een paar museum medewerkers die de Blauwe
Roemeen diverse malen geschuurd, geplamuurd
en opnieuw in de lak hebben gezet.
Indertijd was Ton Beringen een van die vrijwillige
schuurders. Hij was toen werkzaam in de technische
dienst. Ton: â€œPaul van Vlijmen was toen nog
directeur en vanuit de directie kwam de vraag wie
die klus wilde doen. We waren wel een beetje de
klussers in de werkplaats. De kop van de oude DE3
hebben we ook een keer gedaanâ€. De kunst van
het trein schilderen werd de heren bijgebracht in
het revisiebedrijf Haarlem. Op uitnodiging waren
ze daar een dag te gast. Ton herinnert het zich
14
nog goed: â€œHet was meer een soort open dag in
de werkplaats. We hebben daar toen gekeken bij
de schadegevallen die in de werkplaats stonden.
De NS-collegaâ€™s hebben ons toen uitgelegd hoe ze
daar mee om gingen. We konden met die ervaring
verder werken aan de Blauwe Roemeen. We hebben
ook het dak geschilderd, de verf verwijderd tot
op het staal. Ik weet nou niet meer of we toen ook
het binnenwerk hebben gedaan. We waren best
trots op wat we konden laten zien. En ik neem aan
dat het management van toen er ook wel trots op
geweest isâ€.
We zijn inmiddels bijna twintig jaar verder en Ton
werkt niet meer in het museum. Hij heeft de Blauwe
Roemeen pas weer gezien toen hij een bezoek
bracht aan de tentoonstelling
Tostiâ€™s, Truffels,
Treinen. â€œEn natuurlijk kom ik er wel eens als ik mijn
vrouw kom halen na haar werk, die werkt al meer
dan dertig jaar in het museumâ€.
Toch is hij als vrijwilliger nog wel actief. â€œIk heb
veel modellen gerestaureerd die nu in de modellenzolder
staan. Nou ja, zolder, het is nu gewoon
begane grond natuurlijk. Met de helaas overleden
Jos Zijlstra, de toenmalige conservator, ben ik
eerst door de loods Nijverdal gelopen en met
hem de â€˜schadeâ€™ aan de modellen bekeken. Hier
×‰	Ú 7cassandra://vu0WSJp7_ecN9o-VxMjl2oerFQJ_krhp4eKPSHESAxUÍJàÍ`ÍnÍ ×`µü<Dœh÷×‰EÚrDe Blauwe Roemeen tijdens de tentoonstelling Tostiâ€™s, Truffels, Treinen; 18 juni 2020
(foto: Aad de Meij)
mankeerde een buffer, daar een deur en soms
waren er ook grotere herstelklussen. Ik was er best
wel trots op het herstel te mogen doenâ€. Ook van
de huidige directeur kreeg Ton de complimenten
voor het restauratiewerk. Ton: â€œEigenlijk is toen alles
dat groter is dan de schaal 1:87 door mijn handen
gegaan. Alleen cosmetisch is het opgeknapt, niet
het werkend gedeelteâ€.
Als we het hebben over de modellen vertelt Ton
dat hij het beperkt houdt tot die 1:87. â€œDat kan ik nog
overzien. En dan ook nog puur Nederlands. Ik ben
nu thuis bezig met het bouwen van een DE1. Het
moeilijkste is wel de kop. Een echte modelbouwer
dus, dat rondjes rijden hoeft niet voor mij, gaat mij
om het bouwen. Ik maak ook de wissels zelfâ€.
Op zijn zolder staan nog een paar museum modellen
die hij heeft opgeknapt: â€œIk heb hier nog een
Plan D en een Plan E staan, die zijn dus klaar. Op
een midden deur van de Plan E na misschien. Die
rijtuigen moeten nog een keer terug. Maar ja, alles
is nu dichtâ€.
Als die ook voor het museum trieste periode straks
weer achter de rug is en het museum weer open
gaat kunnen de bezoekers weer genieten van het
in een Berlijns blauw jasje glimmende restauratierijtuig
op zijn prominente plaats langs het perron in
Wereld 4. n
VRIENDENDIENST - MEI 2021 NR 27
15
×`µü<Dœh÷Ž×`µü<Dœh÷ÍbÍ+×‘C‘×˜š   ÍbÍ+u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://4n5PyBmzybOjAF_yEeeNecLy8BWKiQ5jMgVfJUdkGSIÎ õÍ`ÍÍ©×‰	Ú 7cassandra://PV_EA6oDCGcVESIJK4pYc9phwbqPMXb95G6DN6HBTtgÎ 	òÍ`Í®Íà×‰	Ú 7cassandra://xZpiRLhGA4Xy_7J_Gj9CLpIlWE4pKjaxNm9AkoDwG50ÍOYÍ`ÍnÍ ×‰	Ú 7cassandra://HQ8N2kEvB2VzAIN6YauxN5bljIBEQEYTIFtj45A9A14Î ;½Í¤Í Í	êÍð×`µý<Dœh÷º×‰EÚ©Sprinterkop
op zijn plaats
Terugkeer van de kop uit Barneveld; 4 november 2019 (foto Spoorwegmuseum)
Op 6 januari vond in een verder stil en verlaten museum een boeiende rangeerbeweging
plaats. Nou waren er die dag meer activiteiten: de rijtuigen van de tentoonstelling Tostiâ€™s,
Truffels, Treinen moesten werden voorbereid voor terugkeer naar hun eigenaren. Maar de
Sprinterkop moest ook weer op zijn plaats. En de 3737 moest dus even naar buiten, zoals u
kunt zien op de middenpaginaâ€™s van dit nummer.
De Sprinterkop heeft een aantal â€˜standplaatsenâ€™ in
het museum gehad. Na omzwervingen - waarbij
telkens de inzet van een kostbare kraan nodig
was â€“ werd de cabine uiteindelijk in de expositiezaal
geplaatst, vlak achter de deuren van het
spoor, met de gedachte dat die deuren bij mooi
weer open konden. Het is voorgekomen dat op
de Oosterstraat langs rijdende fietsers bij het
museum informeerden naar â€˜iets nieuwsâ€™ dat men
gezien had.
Draaistel
Om hem maximaal in het zicht te kunnen zetten,
ook de doorgang door de deuren vrij te houden -
en bovendien van de kop toch iets meer een trein
te maken â€“ werd gedacht aan het plaatsen op een
draaistel. Eind 2012 werd dit plan om de Sprinterkop
16
op wielen te plaatsen op papier gezet en werd
er gezocht naar een draaistel. Het werd een
afgekeurd exemplaar (zonder motoren), andere
draaistellen kon NS toen nog niet missen daar de
Sprintervloot volledig operationeel was.
Het draaistel kwam in het museum bij de draaischijf
te staan, maar van combineren met de
kop was nog geen sprake. Het bleef buiten staan
te roesten en rommelig te zijn. En er zou weer een
kostbare kraan nodig zou om kop en draaistel te
combineren. Destijds beschikte het museum over
van de RTM afkomstige hefbokken. Die waren
nog gebruikt om het replica Koninklijk rijtuig op te
vijzelen om daarvan de veren te wisselen. Hoewel
dat nog niet zo eenvoudig zou zijn geweest had de
Sprinterkop misschien zo kunnen worden gelicht
×‰	Ú 7cassandra://xZpiRLhGA4Xy_7J_Gj9CLpIlWE4pKjaxNm9AkoDwG50ÍOYÍ`ÍnÍ ×`µü<Dœh÷×‰EÚ
Beoordeling van de draaistellen; 26 juni 2019
(foto Spoorwegmuseum)
De kop wordt op het terrein van het museum geplaatst op het
draaistel; 26 mei 2020 (foto Spoorwegmuseum)
De kop wordt gerangeerd naar zijn definitieve standplaats en
passeert de 3737; 6 januari 2021
om hem daarna op het draaistel te zetten. Zoals
gezegd, het kwam er niet van. En bij gebrek aan
voortgang is het draaistel toen naar Blerick overgebracht.
Maar toen daar begin 2016 de zaak op
slot ging in verband met de asbestproblematiek
stond het dus opgesloten.
Sprinterkop
Terug naar de Sprinterkop. In 2016 werd in het
museum Wereld 4 opnieuw ingericht waarbij de
Longmoor en de 3737 van plaats wisselden en
daar de Longmoor langer is dan de 3737 was er
geen plaats meer voor de Sprinterkop in de Expo
zaal. Die werd toen geplaatst nabij loods Nijverdal,
op de plek waar hij in januari 2021 dus weer terecht
zou komen. Toen eind 2016 in verband met het AH
Kerstfestival de Sprinterkop weer in de weg stond
werd hij in opslag gezet bij de firma De Haan in
Barneveld. Op 4 november 2019 werd hij teruggebracht
naar Utrecht zodat hij gereed gemaakt kon
worden om op een â€œnieuwe draaistelâ€ te worden
geplaatst.
Nieuw draaistel
Intern het museum was het initiatief genomen de
combinatie kop-draaistel dan toch te realiseren.
Bestemming (bijna) bereikt; 6 januari 2021
Het positieve gevolg van de vertraging was nu wel
dat er een fraaier draaistel (met motoren) onder
de kop kon komen te staan. De acht draaistellen
waar nu uit kon worden gekozen waren afkomstig
van SGM bakken met brandschade die gesloopt
zouden gaan worden. Op 26 juni 2019 werd in
Utrecht Lage Weide uit die acht draaistellen een
keuze gemaakt. Het draaistel werd in het museum
afgeleverd door NedTrain en ook dit draaistel heeft
daar bij de draaischijf gewacht op de kop, deze keer
inderdaad met twee tractiemotoren. Uitbreiding
met motoren had de voorkeur om zodoende meer
massa te hebben als contra gewicht voor de koppeling
aan de kop. Nu ging het beter dan de vorige
editie: op 4 november 2019 keerde de kop terug in
het museum en werd op 26 mei 2020 uiteindelijk
op het draaistel geplaatst. Toen na afloop van
de tentoonstelling â€˜Tostiâ€™s, Truffels, Treinenâ€™ de
buitenlandse rijtuigen bij elkaar waren gezet en
technisch werden voorbereid op hun terugtocht
kon de Sprinterkop, op zijn nieuwe draaistel, op
6 januari weer terug naar zijn vertrouwde plek
naast loods Nijverdal. Hopelijk is de kop binnenkort
weer operationeel en kunnen vooral de kinderen er
weer mee aan de slag. n
VRIENDENDIENST - MEI 2021 NR 27
17
×`µü<Dœh÷×`µü<Dœh÷ÍbÍ+×‘C‘×˜š   ÍbÍ+u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://ArWjkntA86RBWqT2EYSH_tG2xdlz_sfNXyuvt0zVWe8Î z¨Í`ÍÍ©×‰	Ú 7cassandra://uVWo6-qzzWWgv6CopXftD5G8038ii_AJGRQaSS781dUÍþkÍ`Í®Íà×‰	Ú 7cassandra://vyXzJFnAXrl85HV82Fu-uiZSwc9EgubOgb5XLYTtyFQÍK˜Í`ÍnÍ ×‰	Ú 7cassandra://dRTt006u0lNtlHjI1Nok235AnHXKpmo31d0wJoVsuRUÎ 'CÍ8Í Í	êÍð×`µý<Dœh÷¼×‰EÚ+Madurodam heeft zijn
museumlocomotief
Tekst en fotoâ€™s: Harry Peters
In veel Europese landen worden afgedankte locomotieven van de nationale
spoorwegbedrijven aan particuliere vervoersondernemingen verkocht. Vaak krijgen ze
daar dan revisie en worden ze geschilderd in de kleurstelling waarin ze destijds in dienst
zijn gekomen. Vooral spoorwegvrienden vinden dit een geweldige ontwikkeling, maar
ook gewone reizigers krijgen een â€œdeja vuâ€ wanneer zoâ€™n locomotief langs rijdt.
In verschillende hobbybladen en op diverse internetpaginaâ€™s
verschijnen tientallen fotoâ€™s van deze
juweeltjes. Ook in Nederland is deze trend een
aantal jaren geleden in gang gezet. Hoewel de
â€˜Madurodamse Spoorwegmaatschappijâ€™ geen van
haar locomotieven aan derden heeft verkocht is in
het miniatuurstadje nu toch ook een locomotief in
afleveringskleuren verschenen. Wegens het gebrek
aan sponsors van en voor nieuwe locomotieven
moet de MS haar gedateerde elektrische locomotieven
nog steeds dagelijks op de baan brengen.
De lokale technische dienst heeft daarom besloten
Goed te zien is dat de tand des tijds een rol speelt bij het uiterlijk van eloc 1202. Met een
korte containertrein rijdt de locomotief door het havengebied van het miniatuurstadje,
gadegeslagen door, waarschijnlijk, een heuse spoorvriend! 20 oktober 2015
18
×‰	Ú 7cassandra://vyXzJFnAXrl85HV82Fu-uiZSwc9EgubOgb5XLYTtyFQÍK˜Í`ÍnÍ ×`µü<Dœh÷‘×‰EÚ­om tijdens de Corona-sluiting, waarin overigens
de treindienst beperkt is voortgezet om de baan
schoon te houden, het rollend materieel een meer
dan uitgebreide onderhoudsbeurt te geven.
Daarbij wordt een van haar 1200â€™en, de 1202, in de
originele kleurstelling uit de vijftiger jaren terug
gebracht. Voor de verschillende kleurnummers
van de benodigde verfsoorten wordt een beroep
gedaan op de chef van het museumdepot in
Blerick die natuurlijk alle ervaring heeft met onze
eigen 1202. Deze reageert met veel enthousiasme
en zorgt per kerende post voor de juiste coderingen
en kleurnummers. In Madurodam is de technische
staf dan al bezig met het compleet demonteren
van de 1202. De lockast wordt geheel kaal gemaakt,
geschuurd en in de menie gezet, waarna de
lakbeurt met Berlijnsblauw, bufferrood en zandgeel
voor de bies kan beginnen. Als kers op de taart worden,
met behulp van 3D-computertechniek, twee
koperen nummerplaten in schaal 1:25 gemaakt en
op de zijwand van de locomotief aangebracht.
Medio maart heeft de 1202, tot volle tevredenheid
van de directie van de Madurodamse Spoorwegen,
zijn eerste proefrit gereden na deze uitgebreide
revisie- en restauratiebeurt. Ook in Madurodam
kan men niet wachten tot de poorten weer open
kunnen opdat de museumlocomotief vol trots aan
het grote publiek kan worden getoond. n
Ook na de schilderbeurt blijft de 1202 actief in het containervervoer in
Madurodam. In prachtig Berlijns Blauw en volledig gedetailleerd is de
loc nu de trots van de Madurodamse Spoorwegen. Op de achtergrond
staat de DC3, The Flying Dutchman, de nieuwste attractie van
Madurodam; 26 maart 2021
Een staatsieportret van de 1202. Let op de
fraaie koperen nummerplaten; 26 maart 2021
×`µü<Dœh÷’×`µü<Dœh÷‘ÍbÍ+×‘C‘×˜š   ÍbÍ+u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://_S6ibWq6DYDiGTOHtcPlfkYZzRuUejw06IfEVpNfxJ8Î ÅÞÍ`ÍÍ©×‰	Ú 7cassandra://TIxSlTaM81CZZg4WcjGaY14tR7AJbJvSF8ROVPzyOEYÍâÍ`Í®Íà×‰	Ú 7cassandra://ZVEuidGlAM2-yYJZUwzVjJIBpk6IzYOOBX5KWqDUPBEÍE–Í`ÍnÍ ×‰	Ú 7cassandra://7ngdfly7zrjpZNsRcc911C4gFAur73PnsAWNFKt3E4oÎ ÖÍ@Í Í	êÍð×`µý<Dœh÷¾×‰EÚ!Het Spoorweg Museum
ondergaat een metamorfose
Terug in de tijd!
Harry Peters
Medio 2002, volgend jaar twintig jaar geleden, maakt de directie van het NSM
wereldkundig dat ons museum na de grote vakantie van 2003 voor minstens achttien
maanden dicht gaat om een grote verbouwing te ondergaan. Deze verbouwing wordt
mogelijk gemaakt door een fikse eenmalige bijdrage van N.V. Nederlandse Spoorwegen.
Op zaterdag 7 september 2003 is het museum daarom voor het laatst open en gratis
toegankelijk voor het publiek. We gaan terug naar die zaterdag.
Het seinhuis staat ongebruikt. Waar dienen de spoorbomen voor? Op 21 maart 2004 is het buitenterrein nog geheel spoorloos.
Bijna al het materieel wordt die dag uit het
museum weggehaald en overgebracht naar de
lijnwerkplaats Amsterdam Zaanstraat, de voormalige
wagenwerkplaats Amersfoort en het
museumdepot in de voormalige wagenwerkplaats
Blerick. Op deze zaterdag zien ruim vierduizend
bezoekers dat dus het ene na het andere collectiestuk
uit het museum wordt weggereden. Alleen de
sporen 1, 410 en 411, dat zijn de sporen direct langs en
naast het Maliebaanstation, blijven nog als stalling
in gebruik. Hier vinden eloc 1010, locomotor 285, het
Blokkendoostreinstel en Matâ€™46-treinstel 273 een
plaatsje. De Blokkendozen en de 273 kunnen het
20
museum dan nog aan de zuidoostzijde verlaten
en blijven daarmee bereikbaar en inzetbaar voor
extra ritten.
Het Maliebaanstation wordt in oude luister
hersteld en krijgt in de linkervleugel een eerste- en
tweedeklas wachtkamer met stationsrestauratie,
in de rechtervleugel een deel van de koninklijke
wachtkamer van station Den Haag Staatsspoor. De
onderdelen daarvan zijn bij de sloop van het Haagse
station in 1973 gedemonteerd en opgeslagen.
Aan de ander zijde van de Oosterspoorweg
verschijnt een immense hal met een oppervlakte
×‰	Ú 7cassandra://ZVEuidGlAM2-yYJZUwzVjJIBpk6IzYOOBX5KWqDUPBEÍE–Í`ÍnÍ ×`µü<Dœh÷“×‰EÚÀWanneer wij ons 180Â° omdraaien zien wij ook een wildernis.
Goederenloods Nijverdal staat er verloren bij en locomotief
SS 1622 staat midden in een zandvlakte.
De 6317 is iets opgevijzeld zodat de glijbanen er onderdoor
aangebracht kunnen worden. Heel langzaam zal de zware
machine naar haar nieuwe locatie geschoven worden. Op de
achtergrond kijkt de â€˜Bergkoninginâ€™ toe.
van 10.500 mÂ² waarin verschillende spoorwegtijdperken
zullen worden verbeeld. In de grootste
hal, Wereld 4, zullen in de toekomst wisselende
exposities gehouden gaan worden. Ook het
buiten terrein gaat geheel op de schop, zodat er
veel meer materieel aan het publiek kan worden
getoond. Tijdens deze verbouwing organiseert
het museum een aantal persmomenten, onder
andere bij het draaien van de eerste paal op
23 januari 2004 en het op hun plaatsen brengen
van verschillende rijtuigen en locomotieven op
20 maart 2004 waarna de grote hal in feite om
deze objecten heen zal worden gebouwd.
Het gaat dan om de locomotieven NS 6317 en
NRS 107 en de rijtuigen NCS B 119 en CIWL 2287.
Locomotief SS 1622 was half januari al op zijn definitieve
plaats gezet om als achtergrond te dienen
bij het draaien van de eerste paal. Deze activiteit
wordt uitgevoerd door de burgemeester van
NRS-locomotief 107 wordt met een grote kraan op een stalen frame geplaatst. Niemand heeft nog een idee welke functie de
ranke locomotief straks in het vernieuwde museum gaat vervullen.
VRIENDENDIENST - MEI 2021 NR 27
21
×`µü<Dœh÷”×`µü<Dœh÷“ÍbÍ+×‘C‘×˜š   ÍbÍ+u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://_OFkHi8FQF__aLafxQYWP5GcZcPGMJK94AuRU0jh2AoÎ _ŒÍ`ÍÍ©×‰	Ú 7cassandra://TmwW8uVgevLf4CI0N6VbA2zbuCJcG8x-jF1p1oxjZAUÍÎ7Í`Í®Íà×‰	Ú 7cassandra://GUlMw-gqG1sGH6FSci7fDRvCTBDCVwURGyO7CnEaVogÍ<ŒÍ`ÍnÍ ×‰	Ú 7cassandra://9ZEBKGsYnOCvIGmpeVC_FRfx5-RkazKqxDTa-WF_npUÎ GÍ,Í Í	êÍð×`µý<Dœh÷À‘× ×`µý<Dœh÷Ã ÍÍùo9×Hµhttp://vriendennsm.nl××Ðˆ×‰EÚˆUtrecht, mevrouw mr. A.H. Brouwer-Korf die daarbij
wordt geassisteerd door NS-president-directeur
Aad Veenman en NSM-directeur Paul van Vlijmen.
Zaterdag 20 maart is een echte spektakeldag:
locomotief 6317 is in de nacht van 12 op 13 maart over
het spoor vanuit Blerick naar Utrecht overgebracht
en de NRS 107 is op een dieplader aangevoerd, de
beide houten rijtuigen zijn de dag ervoor met een
mammoetkraan â€œergensâ€ op een stukje spoor in de
zandvlakte neergezet. De 6317 is met hydraulische
vijzels van het aanvoerspoor getild en op zware
stalen glijliggers gezet. Vandaag moet de 127 ton
zware machine zoâ€™n twintig meter zijwaarts worden
verplaatst/geschoven. Een uiterst nauwkeurig
klusje van een paar uur waarbij de hydrauliek het
werk moet doen en de machinist goed in de gaten
moet houden dat beide trekkabels gelijk blijven
lopen. De hele operatie verloopt zonder noemenswaardig
tegenslag. Het enige dat tegenzit is het
weer: de hele dag regen. Op het moment dat de
fraaie machine in de buurt van de SS 1622 staat kan
bij alle aanwezigen van deze persmomenten een
buitengewone nieuwsgierigheid worden bespeurd
naar wat er in deze woestenij moet gaan ontstaan.
Het is ten slotte een bijzonder vreemd gezicht om
deze immense locomotieven en rijtuigen eigenlijk
midden in het veld, in het zand of in het niets te
zien staan zonder een idee te hebben of te kunnen
krijgen welke functie zij in de nieuwe opzet van de
verschillende Werelden gaan krijgen.
Gedurende de verbouwing van het museum
staat Blokkendoosrijtuig mC 9014 op het voorplein
van het Maliebaanstation. In dit rijtuig staat een
maquette opgesteld van het nieuwe museum
en kunnen belangstellenden informatie krijgen
over het ombouwproject. Na de heropening in
2005 wordt dit rijtuig aan de STAR in Stadskanaal
overgedragen waar het tot op heden dienst doet
als souvenirwinkel. Regelmatig ben ik tijdens de
verbouwing even in het museum gaan kijken.
Tijdens elk bezoek groeit de nieuwsgierigheid. Bij
de heropening op zaterdag 4 juni 2005 valt het
kwartje en wordt alles duidelijk. n
De WR 2287 en B 119 staan al op hun definitieve plaats. Nu nog wel in de buitenlucht. Op de achtergrond de loods Nijverdal.
22
×‰	Ú 7cassandra://GUlMw-gqG1sGH6FSci7fDRvCTBDCVwURGyO7CnEaVogÍ<ŒÍ`ÍnÍ ×`µü<Dœh÷•×‰EÚbHet NTM verwerft
TEE-rijtuigen
Het Nederlands Transport Museum in Nieuw Vennep heeft het eigendom van en de
zorg voor het TEE-materieel, de Trans Europ Express, overgenomen van de Stichting TEE
Nederland. De rijtuigen staan al jaren in Amsterdam te wachten op betere tijden. Het
NTM ziet het als een uitdaging om het materieel te bewaren als icoon van internationaal
reizigersvervoer in het licht van de Europese samenwerking.
In het kader van het 50-jarig bestaan van onze
Vereniging heeft het bestuur van de Vrienden zich
vorig jaar met enthousiasme ingezet om twee
rijtuigen van de Stichting TEE te kopen met het doel
die te (laten) restaureren en op te nemen in de
collectie van het Spoorwegmuseum. Dit plan kon
helaas niet worden gerealiseerd daar de toenmalige
eigenaar uitging van een â€œalles of nietsâ€
variant. Via de berichtgeving in de vorige uitgaven
van de Vriendendienst en de Vriendienstdigitaal
zijn de leden op de hoogte gehouden van de
betrokkenheid van onze Vereniging.
Het NTM neemt nu dus alle rijtuigen over, een
objectief gezien hoopvolle ontwikkeling. Uiteraard
zal het bestuur van de Vrienden de verdere
ontwikkelingen met belangstelling blijven volgen. n
Om het belang van het redden van het
iconische materieel te onderstrepen
hebben we (met opnieuw dank aan
de Stichting NVBS Railverzamelingen)
voor de eerste postzegel van dit jaar
gekozen voor de mooie foto van Jan
Bonthuis die hij maakte op 5 juni
1974 bij de lijnwerkplaats in Utrecht.
De postzegel is leverbaar in een
setje van vijf en te bestellen in onze
Vriendentoko, te bereiken via de website
vriendennsm.nl
VRIENDENDIENST - MEI 2021 NR 27
23
×`µü<Dœh÷–×`µü<Dœh÷•ÍbÍ+×‘C‘×˜š   Í±Í+u×‰œ”×‰	Ú 7cassandra://mr_GDrpzCfH_K_Xn4tSIuiA2cCvZuKHQVipMDxypkksÎ Q¤Í`Í¸Í×‰	Ú 7cassandra://2SZxBdzZnEm3YkHLVbyKCRbmJG1w6fTGPTmc6p2pWx4ÍhíÍ`ÍWÍà×‰	Ú 7cassandra://eSGfa6KhKQ1SurPGVHZw1_8JqhdKUZVGHlgNn0EwlUsÍ#ïÍ`Ì·Í ×‰	Ú 7cassandra://gA6ENJHfvPBbrphlTuWmqLbSofmGhlVcRDqDdfTgPJQÎ ÃŒÍ¸<Í ÍõÍð×`µþ<Dœh÷Ä×‰EÚ>Prikbord
Op het prikbord deze keer nog een paar fotoâ€™s die Harry Peters maakte tijdens de verbouwing van het
museum. Elders in dit nummer van de Vriendendienst leest u meer over deze metamorfose. Gezien de
plaatsruimte bij dat artikel moest de redactie met onderstaande boeiende fotoâ€™s uitwijken naar het
prikbord. Ook nog enkele fotoâ€™s, met dank aan het Spoorwegmuseum, van het depot Blerick.
De 6317 staat op het punt naar zijn
definitieve standplaats te worden
geschoven; 20 maart 2004
De Bergkoningin op 23 januari 2004
Bijna op zijn voetstuk;
20 maart 2004
De NRS 107 is overgebracht op een dieplader;
20 maart 2004
De loods Nijverdal staat er alleen voor;
23 januari 2004
Blerick; 2 maart 2021
Blerick; 2 maart 2021
Rijtuig mC 9014 op het voorterrein;
23 januari 2004
24
Blerick; 1 februari 2021
Blerick; 2 maart 2021
×‰	Ú 7cassandra://eSGfa6KhKQ1SurPGVHZw1_8JqhdKUZVGHlgNn0EwlUsÍ#ïÍ`Ì·Í ×`µü<Dœh÷—×ˆE×`µü<Dœh÷˜×`µü<Dœh÷—ÍbÍ+)¤VD27°Uitgave mei 2021×`µ÷‹±¢RAÉwÉ