׉?4ׁB! 2בCט  u׉׉	 7cassandra://wBm12npBLBtWBLdVayIXwv6Py3-aH1Cqvoh1ts0bdes T`׉	 7cassandra://RsOn4ZgcMAYbF1emc91HqvHjo7wl11bb6Rng7vq0ZhUͅ`R׉	 7cassandra://xcGsW9rwjUrGCNiIYY4QSTv57V4rQLC7e33ek3q80dc0`̴׉	 7cassandra://vcnXmghqaqM43te76rjLHu7j4kavC5_npZ2jEgVUqiE͛?͠ddZ&M8#)ט   u׈   frJ  ׈EddZ&M8"׉E nJ.N. Lodders
DE WORTELS, HET ONTSTAAN EN DE VERDERE GESCHIEDENIS
VAN HET REGIMENT STOOTTROEPEN PRINS BERNHARD
׉	 7cassandra://xcGsW9rwjUrGCNiIYY4QSTv57V4rQLC7e33ek3q80dc0`̴ddZ&M8"ƁddZ&M8"ŁvבCט   u׉׉	 7cassandra://u1MryMH22bx5FTYREZK9P93KbkiU02qeydJsqD6Yz5Q` ׉	 7cassandra://U2HWyBEVx7cv5CHoFXJu6xFE40SlYFrNw1jPJTP-M0g[` R׉	 7cassandra://0fZcSCi_iPXSzPu1aPMTmwAbGDCFcf7kUTY7uc4qS70` ̴׉	 7cassandra://8KV5sX_FaIr9eDAb9D1p8vOxFaGH_Hmwaf3QJOzbbnE0 ͠ddZ&M8#,ט  u׉׉	 7cassandra://D3pTIH0O7i2gv4IT2aR9JHOg0EN6OReBHm0e2V3Abn8/(` ׉	 7cassandra://GdFQdqaPvzzpq8umf24fydky5V1j6ABViHOdrCHu1wg` R׉	 7cassandra://YlW0ucTg_lirq1eQs5h6rCwWSyTJty-oPxEWzQdvQqU`̴׉	 7cassandra://7rCuQsDGGHXgtd07jb5dWVutyuEajzcstnaZWjXnW6s ͠ddZ&M8#-׉E׉	 7cassandra://0fZcSCi_iPXSzPu1aPMTmwAbGDCFcf7kUTY7uc4qS70` ̴ddZ&M8"׉EVAN VERZET NAAR RODE BARET
׉	 7cassandra://YlW0ucTg_lirq1eQs5h6rCwWSyTJty-oPxEWzQdvQqU`̴ddZ&M8"ȁddZ&M8"ǁvבCט   u׉׉	 7cassandra://u1MryMH22bx5FTYREZK9P93KbkiU02qeydJsqD6Yz5Q` ׉	 7cassandra://U2HWyBEVx7cv5CHoFXJu6xFE40SlYFrNw1jPJTP-M0g[` R׉	 7cassandra://0fZcSCi_iPXSzPu1aPMTmwAbGDCFcf7kUTY7uc4qS70` ̴׉	 7cassandra://8KV5sX_FaIr9eDAb9D1p8vOxFaGH_Hmwaf3QJOzbbnE0 ͠ddZ&M8#0ט  u׉׉	 7cassandra://43Onrh5UUwikLzsrts2KTibyNtqqvSKKtoBvLY3GEXI q`׉	 7cassandra://yV6tl1Xi_M5gJv0R3d4L-tzQBhYHVaUZBN78zP6SVuQ7`R׉	 7cassandra://vguZeZZApuBDQ784sBoR9QDcDugpwaQaNAWImHFaW_M`̴׉	 7cassandra://kCELTiZxAxBzctbh330Jgl-s6MZkXC6lURNzwebs34Ul͠ddZ&M8#1׉E׉	 7cassandra://0fZcSCi_iPXSzPu1aPMTmwAbGDCFcf7kUTY7uc4qS70` ̴ddZ&M8"׉E J.N. Lodders
van verzet naar rode baret
Wat sterk is uit innerlijke overtuiging faalt nooit
(‘Frank’ van Bijnen)
De wortels, het ontstaan en de verdere geschiedenis
van het
Regiment Stoottroepen Prins Bernhard
׉	 7cassandra://vguZeZZApuBDQ784sBoR9QDcDugpwaQaNAWImHFaW_M`̴ddZ&M8"ʁddZ&M8"ɁvבCט   u׉׉	 7cassandra://u1MryMH22bx5FTYREZK9P93KbkiU02qeydJsqD6Yz5Q` ׉	 7cassandra://U2HWyBEVx7cv5CHoFXJu6xFE40SlYFrNw1jPJTP-M0g[` R׉	 7cassandra://0fZcSCi_iPXSzPu1aPMTmwAbGDCFcf7kUTY7uc4qS70` ̴׉	 7cassandra://8KV5sX_FaIr9eDAb9D1p8vOxFaGH_Hmwaf3QJOzbbnE0 ͠ddZ&M8#4ט  u׉׉	 7cassandra://MSfZqruRusHiC7j_bjjlpdqfgrg3AHJMeP6uWPtSMt4 `׉	 7cassandra://1f8HOrXDs6YNm6U3qquUi5Ys1cIDU2mR2pKn-I21kMQ64`R׉	 7cassandra://ezyus40UpWs2uFd9PxxYjyiWR5vmEpbvXuBxpYkDSuQ`̴׉	 7cassandra://I9A7AsYOfBcwSq8878pFZeMqunVyIK3xlWBH9p8-ZdE͛ ͠ddZ&M8#5׉E׉	 7cassandra://0fZcSCi_iPXSzPu1aPMTmwAbGDCFcf7kUTY7uc4qS70` ̴ddZ&M8"׉E “Historie is niet alleen het doorgeven van de as,
maar ook het doorgeven van het vuur.”
(Thomas More)
Titelblad van de DVD
“Met een hart vol vuur, de geschiedenis van het Regiment Stoottroepen”
(Afbeelding: NIMH)
׉	 7cassandra://ezyus40UpWs2uFd9PxxYjyiWR5vmEpbvXuBxpYkDSuQ`̴ddZ&M8"́ddZ&M8"ˁvבCט   u׉׉	 7cassandra://whMhOOwvKM5Bnh51GtWR17v_vOfo_NlhWwd7iYckTuQ h` ׉	 7cassandra://BcSBDaGwIV8oBKotV4NFWHRI78kDf0kcwOYJau_XwLML` R׉	 7cassandra://arIIKP2kptLfjs4Fz4C3BR4I7Ok_zVVeeZyATPxVjzo `̴׉	 7cassandra://QGXYRkzizp5UJRbFEEbcAAu4H2iA7TerJxkb_sWzXe4fh ͠ddZ&M8#8ט  u׉׉	 7cassandra://GPr8ceJEZvt5LjpRu0NluJijWhSFDjF42Py5jCm7riQ U` ׉	 7cassandra://I3YENlWwwunB7TDZ1INDRETPdKtxw4U-6PN6PxQPMAMo"` R׉	 7cassandra://_pBQ-vRTcax2ATTGRPENMKVa9Wj1p0VD5kjWqxyoTFk`̴׉	 7cassandra://4JqAFzpeCwz604iP986ohVV7C8BtM7eCQmCXh8gQVccL ͠dd[&M8#9׉EMColofon
Titel
Auteur
3e herziene druk
Van Verzet naar rode baret.
De wortels, het ontstaan en de verdere geschiedenis
van het Regiment Stoottroepen Prins Bernhard.
J.N. Lodders, kolonel RSPB b.d.,
oud-regimentscommandant.
September 2016.
Update / aanvullingen Staf 13 Infanteriebataljon (AASLT) RSPB.
Uitgegeven door
Omslagontwerp en G.J.W.M. de Wolf, kapitein RSPB b.d.,
binnenwerk
Eindredactie
Druk
Regiment Stoottroepen Prins Bernhard in
samenwerking met de Bond van Oud-Stoottroepers
en Stoottroepers.
oud-regimentsadjudant,
hoofdredacteur Strijdend Nederland.
W.J.M. de Kruiff, luitenant-kolonel RSPB b.d.,
oud-regimentscommandant.
CCLlabel B.V. Oss.
© Copyright 2016 RSPB.
Overnemen van artikelen is uitsluitend toegestaan indien de bron wordt vermeld
door middel van de volgende tekst: “Bron: Van verzet naar rode baret. Een
uitgave van het Regiment Stoottroepen Prins Bernhard”.
Ondanks alle aan de samenstelling van dit boekje bestede zorg, kan noch de
auteur, noch de redactie, noch de uitgever aansprakelijkheid aanvaarden voor
schade die het gevolg is van enige fout in deze uitgave.
׉	 7cassandra://arIIKP2kptLfjs4Fz4C3BR4I7Ok_zVVeeZyATPxVjzo `̴ddZ&M8"׉EgInhoudsopgave
Voorwoord ..................................................................................................11
1. Voorgeschiedenis ................................................................................13
2. Het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog .......................................15
De Ordedienst ................................................................................16
De Raad van Verzet ........................................................................17
De Landelijke Knokploegen ............................................................18
3.
De Binnenlandse Strijdkrachten ..........................................................21
Deltacentrum .................................................................................21
Bevelhebber der Nederlandse Strijdkrachten ................................22
Commandant Binnenlandse Strijdkrachten ...................................23
Organigram ‘Verzet’ .......................................................................24
Organigram ‘Landmacht’................................................................25
Plaatsvervangend commandant Binnenlandse Strijdkrachten.......26
4. Het ontstaan van de Stoottroepen en hun optreden tot 5 mei 1945 ..27
Commando Zuid .............................................................................28
Commando Limburg .......................................................................29
Commando Brabant .......................................................................30
Zeeland...........................................................................................31
Werving en selectie ........................................................................31
Uitrusting, bewapening en verzorging ...........................................32
Opleiding ........................................................................................33
Mentaliteit .....................................................................................34
Embleem ........................................................................................35
Overgang naar de Koninklijke Landmacht ......................................37
Het oorlogsregiment ......................................................................38
Het vredesregiment .......................................................................38
Aan een zijden draad .....................................................................39
5. De Indiëperiode ...................................................................................41
De OVW-bataljons ..........................................................................41
Het 1e Bataljon OVW (voorheen 1 RS) ......................................42
Het 7e Bataljon OVW (voorheen III RS) .....................................43
Het 8e Bataljon OVW (voorheen IV RS) ....................................44
Het 9e Bataljon OVW (voorheen V RS) .....................................45
De dienstplichtige bataljons ...........................................................46
Het 3e Bataljon (dpl) .................................................................47
Het 4e Bataljon (dpl) .................................................................48
Het 5e Bataljon (dpl) .................................................................49
Het 6e Bataljon (401 Bataljon Infanterie) (dpl) .........................50
Het 7e Bataljon (435 Bataljon Infanterie) (dpl) .........................51
Gesneuvelde Stoottroepers ...........................................................52
Herinneringsspeld ..........................................................................52
׉	 7cassandra://_pBQ-vRTcax2ATTGRPENMKVa9Wj1p0VD5kjWqxyoTFk`̴ddZ&M8"΁ddZ&M8"́vבCט   u׉׉	 7cassandra://FkPX9B78T0UhSLZezdwnXiFnyR8NMBfzbRZAxTlpapA f` ׉	 7cassandra://bViLJJngZzYX5_C_BgUFkPwAQOt15GH6XT0sM7noDE8d` R׉	 7cassandra://ZK0fqbVYSF__uviY8vOCHRSiVamrjx4KW1dkfPs7hoM;`̴׉	 7cassandra://V-keKWCUSY2SGCbW0HsfOyVItnMADBqLzKzTluCqBhUH ͠dd[&M8#<ט  u׉׉	 7cassandra://uB0-tYRVzhCngVV7PGFHUg4GlIbOiUsU1rOtW1jD1a8 `׉	 7cassandra://aFngu9-EZt6ij8uOdUErLOFdji63CGhI_36p-g47WF0|2`R׉	 7cassandra://0AGlW8o9g16qclox51exZDxNX8r554YoKb5lKfUuiaQ"`̴׉	 7cassandra://AHt8YWwx4VU2RLjgKr9Lc85HZ-rzMTAcos0A4yIP440j͠dd[&M8#=׉Ee6 De Koude Oorlog ................................................................................ 53
Nieuw-Guinea ............................................................................... 55
Mechanisatie ................................................................................. 56
7 Vredesoperaties ................................................................................. 59
13 Infanteriebataljon RS / (AASLT) RSPB ....................................... 59
1 UN (NL) Infbat (Dutchbat III) ...................................................... 60
11 (NL) Mortarcompany IFOR-II .................................................... 62
13 (NL) Mechbat SFOR 7 ............................................................... 63
13 (NL) BG-SFIR 4 .......................................................................... 64
13 (NLD) BG 4 RSPB ....................................................................... 65
13 (NLD) BG 11 RSPB ..................................................................... 66
Overige uitzendingen .................................................................... 67
Bosnië-Herzegovina ................................................................. 67
Kabul, Afghanistan ................................................................... 67
Uruzgan, Afghanistan ............................................................... 67
Congo ....................................................................................... 69
Kunduz, Afghanistan ................................................................ 70
Compagnie in de West (CidW) ................................................. 72
8 Bijzondere aspecten ........................................................................... 73
Verzetsherdenkingskruis ............................................................... 73
Naamwijziging van het Regiment .................................................. 74
Jaarlijkse dodenherdenking in Beneden-Leeuwen........................ 75
Het vaandel van het Regiment Stoottroepen Prins Bernhard ....... 76
De vaandelwacht RSPB .................................................................. 77
De uitzendvlag............................................................................... 78
Naamlint (‘Straatnaam’) ................................................................ 78
Het Erepeloton Binnenlandse Strijdkrachten ................................ 78
De Margrietcompagnie ................................................................. 79
Moeders (Mevrouw Cornelissen) .................................................. 80
Jan de Stoter ................................................................................. 80
Muziekkapel .................................................................................. 81
Kees de Bok ................................................................................... 82
Historische Collectie Regiment Stoottroepen Prins Bernhard ...... 82
De Bond van Oud-Stoottroepers en Stoottroepers ....................... 83
Strijdend Nederland ...................................................................... 84
Bijlage A: Historisch overzicht ...................................................................... 85
Bijlage B: Operationele inzet eenheden RSPB .............................................. 89
Bijlage C: Verklarende lijst van begrippen en gebruikte afkortingen ............ 94
׉	 7cassandra://ZK0fqbVYSF__uviY8vOCHRSiVamrjx4KW1dkfPs7hoM;`̴ddZ&M8"׉EVoorwoord bij de derde druk
Dit boekje is uitgegeven ter gelegenheid
van het 70-jarig bestaan van
de Bond van Oud-Stoottroepers en
Stoottroepers (BOSS).
In 1984 werd door de toenmalige
Sectie Militaire Geschiedenis van de
Landmachtstaf het jubileumboek
‘Stoottroepen 1944 - 1984’ geschreven.
Dit boek was spoedig uitverkocht
en is nooit herdrukt.
troepen, de wortels, het ontstaan en
de geschiedenis’. In 2008 werd een
tweede geactualiseerde druk uitgegeven,
waarbij de titel werd gewijzigd
in ‘Van Verzet naar Rode Baret’.
Intussen zijn er acht jaren verstreken
en hebben de Stoottroepers in internationaal
verband vele, niet zelden
risicovolle bijdragen geleverd. Een
reden te meer om ze bij gelegenheid
van het 70 jarig bestaan van de BOSS
te vermelden in deze volledig bijgewerkte
geschiedenis van regiment
en bond, zodat er ook in de toekomst
kennis van kan worden genomen.
De ontstaanswijze van de Stoottroepen
is uniek in de geschiedenis van
de Koninklijke Landmacht. Daarom
wordt aan deze episode verhoudingsgewijs
veel aandacht besteed.
Een eenduidig beeld is echter niet te
geven gezien de vaak ondoorzichtige
situaties tijdens de oorlogsjaren 1944
- 1945 en de zeer beperkte verslaglegging
direct daarna. Toch verdienen
allen die hebben bijgedragen aan het
feitenmateriaal waarop deze geheel
herziene druk is gebaseerd de grootste
waardering voor hun speurwerk.
Om toch te voorzien in informatie
over het ontstaan en de geschiedenis
van het huidige Regiment Stoottroepen
Prins Bernhard, verscheen in
1999 de brochure ‘Regiment StootDe
namen van personen die in de
tekst ‘tussen aanhalingstekens’ staan,
zijn de schuilnamen die men gebruikte
tijdens het verzetswerk.
11
׉	 7cassandra://0AGlW8o9g16qclox51exZDxNX8r554YoKb5lKfUuiaQ"`̴ddZ&M8"ЁddZ&M8"ρvבCט   u׉׉	 7cassandra://a_EMTnROSoUn_L0iuBhDe9PytB-V7hJ3pP4vRZVH8e8u` ׉	 7cassandra://yNIn5Ok5rOXqbwl06XSQXZ8BvNXManEh9PA4YJq2bic` R׉	 7cassandra://pZcHMbPAnL3IJLjwYsURID5S4Xmo1LZRSG_ReoPq7pE` ̴׉	 7cassandra://A5Yz9kwmRMpO3T260HJQ3yK94tsVn9rmRTtCsPYzVbI.͠dd[&M8#?ט  u׉׉	 7cassandra://PtIrOGDbYlzUdNMreo4372-chXNy80jDbIaUYUFl_3s _{`׉	 7cassandra://jhauJkhEQ4dODSYvWhk30zeuavJNOjRE7qSIrT3Ih-I͌W`R׉	 7cassandra://O9UNMD_1-AEeTV0uL3sKJoURYt4d_CRnG9XNKk5_keM#`̴׉	 7cassandra://mcmxeJYkWMQMdqwJaB3oZ8aYHhTiJ5-eFqj-pGiRXb4͗8͠dd[&M8#@׉E nOm de leesbaarheid te vergroten is een verklarende lijst van
begrippen en gebruikte afkortingen opgenomen.
12
׉	 7cassandra://pZcHMbPAnL3IJLjwYsURID5S4Xmo1LZRSG_ReoPq7pE` ̴ddZ&M8"׉Eb1. Voorgeschiedenis
In 1933 kwam Hitler aan de macht
en Duitsland werd een totalitaire
staat. De bittere armoede en de
enorme werkeloosheid na de Eerste
Wereldoorlog bleken een gunstige
voedingsbodem voor het Nationaal
Socialisme: Het verenigt een anti- democratisch
en een anti- marxistisch
gedachtegoed met een extreem nationalisme,
dat na de Duitse nederlaag
nog werd versterkt door gekwetste
nationale trots. Bovendien werden de
bij de Vrede van Versailles opgelegde
voorwaarden en herstelbetalingen als
bijzonder vernederend ervaren.
Volgens de Nationaal Socialistische
ideologie wordt de waarde van een
beschaving bepaald door de erfelijk-biologische
kwaliteiten van een
ras. Vroegere beschavingen zouden
ten onder zijn gegaan omdat ’het
heersende ras’ zich met andere (onderworpen)
rassen was gaan vermengen.
Volgens de Nazi’s was het
blonde blauwogige Germaanse ras
het beste ter wereld, het moest zuiver
worden gehouden en het zou uiteindelijk
in een duizendjarig rijk de
wereldheerschappij verwerven.
Deze
waanzinnige
rassentheorie
kwam al direct na de machtsovername
tot uiting in een felle campagne
tegen vooral de Joden. Maar ook
groepen zoals zwakzinnigen, ongeneeslijk
zieken en zigeuners moesten
het ontgelden.
Onder leiding van Hitler werd al
spoedig een zeer agressieve buitenlandse
politiek gevoerd, die begon
met de bezetting van het Rijnland,
gevolgd door de Anschluss in 1938
met Oostenrijk en de inval in 1939
in Tsjecho-Slowakije. Een politiek
die er uiteindelijk in resulteerde dat
Nazi-Duitsland in september 1939
Polen, binnen één week, tijdens een
bliksemsnelle veldtocht overrompelde.
Daarmee was de Tweede Wereldoorlog
een feit.
Op 10 mei 1940 vielen Duitse troepen
zonder enige oorlogsverklaring Frankrijk,
België en ook ons land binnen. De
strijd in Nederland duurde vijf dagen
met als dieptepunten de slag om de
Grebbeberg en het bombardement
op Rotterdam. Ons land moest capituleren.
Het Koninklijk Huis en de regering
weken uit naar Engeland.
13 mei 1940: Rotterdam brandt.
Nederland stond aan het begin van
een bezettingsperiode die vijf jaar
zou gaan duren, iets wat toen geen
mens kon vermoeden.
13
׉	 7cassandra://O9UNMD_1-AEeTV0uL3sKJoURYt4d_CRnG9XNKk5_keM#`̴ddZ&M8"ҁddZ&M8"сvבCט   u׉׉	 7cassandra://xidI49z7T3f05qn7fOSptAwCoqMBCLn_rdz-QX-Ksjo J`׉	 7cassandra://tr0pWkmbVElrkLCqNTfwO_IhRVnWyG4qofTKSHk24L0X`R׉	 7cassandra://4XhgM6FOsuYMGgxHLUgaI3-Ar-do6U9A-WiLoWNx5lA`̴׉	 7cassandra://F5SOWgGTY1WAWNL3ygGtpcLGAg0zBhFMfv2Uqjg8uqc׫,͠dd\&M8#Bט  u׉׉	 7cassandra://4I27zqjn9LX_jShvsVZeChxm1U5ryve3dymNx7GBtvc T `׉	 7cassandra://O4WtN0dTNI6ZLf_irzbdhy2aiNsHpSTriqX1DFAE6Bg̈́|`R׉	 7cassandra://c0ByhNYOm5FnAOk0eP3-NwfjOi6AwS7CiDRDtPRZEWM!`̴׉	 7cassandra://Q2db1l3fku7vpAotrUeoQsoYGZaR-mmF1e9dfn97QfAͫ͠dd\&M8#C׉EGedenksteen in de buitenmuur van het Monument Oranjehotel.
In het Oranjehotel (het Scheveningse huis van bewaring)
werden veel van verzetsactiviteiten verdachte Nederlanders opgesloten in afwachting
van hun proces voor de Duitse nazi-rechtbanken. Een aantal cellen in de middelste gang
van het Oranjehotel, de D-gang, werd gebruikt als dodencel. Hier wachtten terdoodveroordeelden
op het bevel om door het Poortje naar de vrachtwagen te lopen die hen
naar de Waalsdorpervlakte zou brengen. Daar vonden de executies plaats.
14
׉	 7cassandra://4XhgM6FOsuYMGgxHLUgaI3-Ar-do6U9A-WiLoWNx5lA`̴ddZ&M8"׉E2. Het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog
Direct na de bezetting in de meidagen
van 1940 ontstond weerstand
tegen de bezetter. Uiteraard kon er
in het begin nog geen sprake zijn van
een omvangrijk, goed georganiseerd
en effectief verzet. Men had immers
geen enkele ervaring op dat gebied.
In zijn studie: ‘De geschiedenis van
de Ordedienst’, omschrijft J.W.M.
Schulten het als volgt:
‘De eerste verzetsdaden waren meer
uitingen van een gemoedstoestand
dan op rationele overwegingen gebaseerde
acties.’
Een van de eerste verzetsgroepen,
de Geuzen, ontstond ten westen van
Rotterdam in het gebied langs de
Nieuwe Waterweg. Eind 1940 werd
deze verzetsgroep opgerold. Vijftien
van hen werden op 13 maart 1941 op
de Waalsdorpervlakte gefusilleerd,
samen met drie deelnemers aan de
Februaristaking. Het eerste couplet
van het gedicht ‘De achttien dooden’
verwijst naar hun laatste momenten:
Een cel is maar twee meter lang
en nauw twee meter breed,
wel kleiner nog is het stuk grond
dat ik nu nog niet weet,
maar waar ik naamloos rusten zal,
mijn makkers bovendien,
wij waren achttien in getal,
geen zal den avond zien.
Vanaf 1941 begonnen de Duitsers
driester op te treden, aanvankelijk
met het verplicht stellen van de Jodenster
en later met het systematisch
deporteren van Joden naar wat
later de vernietigingskampen bleken
te zijn. Andere maatregelen waren
het opnieuw in krijgsgevangenschap
afvoeren van Nederlandse militairen.
Vanaf 1943 vonden ook grootscheepse
razzia’s plaats op mannen die als
dwangarbeider in Duitsland te werk
werden gesteld. Het verzet nam toe.
Er verschenen illegale bladen zoals
Trouw, Vrij Nederland, Het Parool en
De Waarheid. Met uitzondering van
De Waarheid bestaan ze nog steeds.
In 1944 waren er, behalve enkele kleinere
verzetsgroepen, drie grote verzetsorganisaties
te onderscheiden:
• Ordedienst (OD)
• Raad van Verzet (RVV)
• Landelijke Knokploegen (LKP).
Kop van het illegale krantje ‘Het Parool’ van 10 februari 1941.
15
׉	 7cassandra://c0ByhNYOm5FnAOk0eP3-NwfjOi6AwS7CiDRDtPRZEWM!`̴ddZ&M8"ԁddZ&M8"ӁvבCט   u׉׉	 7cassandra://458papHcIX6FjvpFgh4icJ7AKjosJavBv4LDw7qGXIM `׉	 7cassandra://kvNI0xfA9Tl3nS4PJiv2DiRxlM2SCnELXG1IOzqWKe8}`R׉	 7cassandra://Re6Sh4xI78Wy2CXL3qb9uDZaqy4MdTTjSraDHsrDtXU`̴׉	 7cassandra://a37xAUQ2a6dUun9XwESzK6orKbVrHZkCmnQ7Gmn27oA_͠dd\&M8#Eט  u׉׉	 7cassandra://-eGsNlJ94wpiinaNoBjOnmM7govc0ZZ3L1bE5JVLCiM `׉	 7cassandra://cCXAXkLqp44PSyah3-4ZSS-RWdJyP4XHBt9co7FSDoUn`R׉	 7cassandra://DJpAEadYJVuiLb4SKWg4sFyiz0L5l8fX1EQ0TYHcIUw`̴׉	 7cassandra://9e3zycjRaeOexKZfE8fA5H7HGzyub1XJydpY6hD_xZc/͠dd]&M8#F׉EDe Ordedienst
Deze organisatie is kort na mei 1940
ontstaan en is voortgekomen uit leden
van de opgeheven Nederlandse
krijgsmacht. Na de arrestatie en deportatie
van de eerste leiders, kwam
de Ordedienst (OD) onder leiding te
staan van reserve-ritmeester jhr. P.J.
Six (‘Van Santen’).
Het hoofddoel was (en bleef) om
orde en rust te waarborgen zodra
de Duitsers ons land zouden hebben
verlaten. De OD hield zich daarom
vrijwel niet bezig sabotage en hulp
aan onderduikers. Alles was gericht
op de voorbereidingen om in de laatste
fase van de oorlog aan de strijd
deel te nemen en daarna militair
gezag uit te oefenen. De activiteiten
van de OD waren daarom sterk op
spionage gericht maar ook andere
verzetsactiviteiten mogen de OD
niet worden ontzegd, zeker later in
de oorlog niet.
Toch was de OD bij de andere verzetsbewegingen
niet erg geliefd. Dat
werd niet alleen veroorzaakt door de
aanvankelijke structurele passiviteit
(vaak uitgelegd als gebrek aan lef),
maar ook omdat de diverse organisaties
– bewust – onwetend werden
gehouden van elkaars activiteiten.
het feit dat men dacht dat veel officieren
lid waren van de OD, speelde
een belangrijke rol, naar later bleek
onterecht. Ook werd deze groep nogal
eens het debacle van de meidagen
1940 verweten. In bepaalde gevallen
was er zelfs sprake van wantrouwen.
Concreet kwam dat tot uiting op 15
16
Jhr. P.J. Six.
mei 1942. Op die datum gaf het gros
van de beroepsofficieren gehoor aan
een opdracht van de bezetter om zich
te melden in aangegeven kazernes.
Daar aangekomen werden zij onverhoeds
opgesloten en in krijgsgevangenschap
naar Duitsland afgevoerd.
Slechts enkelen vermoedden tijdig
onraad, bleven weg en doken onder.
H. M. van Randwijk, verzetsleider en
medeoprichter van Vrij Nederland,
geeft daaraan in zijn blad op verbitterde
wijze lucht: ‘De officieren
gaan!‘. Deze tegenstelling zou na de
bevrijding nog lange tijd doorwerken.
Van hem zijn ook de bekende
dichtregels: ’Een volk dat voor tirannen
zwicht, zal meer dan lijf en goed
verliezen, dan dooft het licht’.
׉	 7cassandra://Re6Sh4xI78Wy2CXL3qb9uDZaqy4MdTTjSraDHsrDtXU`̴ddZ&M8"׉EDe Raad van Verzet
De leiders van enkele onafhankelijke
verzetsgroepen, onder wie Gerben
Wagenaar (‘Freek’), kwamen tot de
conclusie dat de aprilstaking in 1943
had aangetoond dat het verzet onvoldoende
was georganiseerd en gecoördineerd.
Vooral
sabotage en spionage konden
veel effectiever. Als leider trad
op de uit de OD afkomstige reserve-eerste-luitenant
der infanterie J.
Thijssen (‘Lange Jan’). Dankzij hem
beschikte de RVV over een goed
functionerende radiodienst, waaraan
vooral een goede verbinding
met Londen was te danken.
De RVV heeft nooit de omvang bereikt
van de Landelijke Knokploegen
(LKP). De oorzaak is vermoedelijk
ook gelegen in het feit dat men de
RVV nogal ‘links’, zo niet communistisch
vond. Omdat de RVV aanzienlijk
actiever en agressiever was dan
Het graf van ‘Lange Jan’ op het Ereveld
Loenen.
de qua ledental veel grotere OD, genoot
zij meer sympathie bij de LKP.
‘Lange Jan’ werd in november 1944
gearresteerd en met anderen op 8
maart 1945 bij de Woeste Hoeve gefusilleerd,
als represaille voor de aanslag
op de Duitse politiechef Rauter.
Monument bij de Woeste Hoeve. Op de glasplaat achter het kruis staan de namen van
117 mannen die op 8 maart 1944 werden gefusilleerd.
17
׉	 7cassandra://DJpAEadYJVuiLb4SKWg4sFyiz0L5l8fX1EQ0TYHcIUw`̴ddZ&M8"ցddZ&M8"ՁvבCט   u׉׉	 7cassandra://fqizMO8NPLfoqWyUgTT2sS9DDD77bzlwNcxJMPdY-94 c` ׉	 7cassandra://CKTSzZjfAG-Q_o_5LYFixQpJ1x5fFHoJmSDgMupQMWAʹ` R׉	 7cassandra://ekAXbzekw-u3adGmh6U1G9rDtqtre4OsZZCLZohxI5A#$`̴׉	 7cassandra://bYjUNheVlz9t1J9wNnXK11gDHDu9nByrq4lAT4-Fx8I~ ͠dd]&M8#Hט  u׉׉	 7cassandra://tW8jDhfxfeE7r1SbQc8ltDrlJ4unke2Uh9tDEc8aSjw B`׉	 7cassandra://__Ccj301O7-tEdHLqZGZ2rcTVC0dYMifG5TicTAntxÉ`R׉	 7cassandra://YYHbmv8mV9-zJu2y8xwftpjJrsfH_jxBdlvbGojLGLw"`̴׉	 7cassandra://PPecagCj5iZ6wr0E3dB277zHdnJSJ6jheK2dBT9KsWÈ\͠dd]&M8#I׉E
De Landelijke Knokploegen
De sterke toename van het aantal
‘onderduikers’ maakte samenwerking
op het gebied van hulp noodzakelijk.
Dat leidde tot de oprichting van de
“Landelijke Organisatie voor hulp aan
onderduikers”, kortweg: de LO. Al snel
bleek dat er een nijpend tekort was
aan voedseldistributiebonnen. Om
deze buit te maken werden overvallen
op distributiekantoren gepleegd.
Dergelijke overvallen waren tot medio
1943 ongecoördineerde acties en
werden meestal uitgevoerd door individueel
opererende knokploegen.
De LO trachtte van de verzamelde buit
steeds weer een aandeel te bemachtigen.
Hoewel men daarin doorgaans
wel slaagde, voelde de LO-leiding het
als een ernstig bezwaar dat men nauwelijks
zeggenschap had over deze
knokploegen. Op 14 augustus 1943
besloot zij daarom tot het instellen
van eigen landelijk georganiseerde
knokploegen. De leiding kwam in
handen van de Westlandse tuinder L.
Valstar en de ex-korporaal van de Politietroepen
L. Scheepstra (‘Bob’).
De typerende kenmerken van de verzetsleider
zijn door Dr. L. de Jong in
zijn standaardwerk ‘Het Koninkrijk
der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog’
als volgt verwoord:
‘Dat los van elke maatschappelijke
hiërarchie, in alle delen des lands en
uit alle lagen der bevolking personen
naar voren traden in wie een potentieel
aanwezige strijdbaarheid opeens
geactiveerd werd; personen die zich
ontpopten als de geboren leiders der
18
illegaliteit. Zo een was Scheepstra:
vierentwintig, een ex-korporaal die
alleen lager onderwijs had genoten,
maar een man die bereid en in staat
was in rustig en verantwoord handelen,
beslissingen te nemen, waar
mensenlevens van afhingen.’
Geleidelijk namen de acties in aantal
toe en veranderden zij ook van karakter.
Het accent kwam te liggen op het
vernietigen van bevolkingsregisters,
op bankovervallen en het bevrijden
van medeverzetslieden, het plegen
van overvallen op Duitse militairen
om wapens buit te maken en op het
uitvoeren van liquidaties.
In augustus 1944 naderden de geallieerden
de Nederlandse grenzen.
Vanuit Eisenhowers hoofdkwartier
kwam de oproep om de Duitsers
door sabotageacties zoveel mogelijk
afbreuk te doen. Van nu af aan werd
sabotage het hoofddoel.
Met de arrestatie van Valstar in mei
1944 leed het verzet een gevoelig
verlies. Na een tamelijk verwarde periode
werd op 25 augustus 1944 de
reserve-eerste-luitenant der Infanterie
J.A. van Bijnen (‘Frank’) gekozen
tot Landelijk Sabotage Commandant
(LSC), vooral omdat hij een doordacht
en volledig sabotageplan had
opgesteld. In die periode ontstond
ook het idee om na de bevrijding de
geallieerden te ondersteunen, na de
LKP tot militaire eenheden te hebben
omgevormd.
Op het moment dat ‘Frank’ LSC werd,
waren er in Nederland circa 45 knokploegen
actief met een totale sterkte
׉	 7cassandra://ekAXbzekw-u3adGmh6U1G9rDtqtre4OsZZCLZohxI5A#$`̴ddZ&M8"׉Ewvan ongeveer 650 man. De sterkte en
samenstelling van een knokploeg varieerde,
afhankelijk van de opdracht.
Nederland werd ingedeeld in vier gewesten
(zie het schema op de pagina’s
24 en 25). De gewestelijk sabotagecommandant
van gewest III, (J.J.F.
Borghouts) ‘Peter Zuid’, was tevens
plaatsvervangend LSC.
‘Frank’ en ‘Peter Zuid’ kenden elkaar
vanaf de middelbare school, beiden
hadden ze de opleiding tot reserveofficier
bij de School Reserve Officieren
Infanterie gevolgd en beiden hadden
ze actief deelgenomen aan de gevechten
in de meidagen van 1940.
Het is van belang de aandacht te vestigen
op de wijze van leiding geven in
de LKP, omdat deze stijl aanvankelijk
ook binnen de latere Stoottroepen
werd voortgezet. ‘Frank’ vermeldde
in zijn sabotageplan onder meer dat:
’Een commandant nooit mocht worden
gekozen op grond van het feit dat
hij een plaatselijke autoriteit was’.
En uit een later proefschrift van de militair-socioloog
A.A. Klumpert:
‘In de verzetsverbanden is er geen
plaats voor toegewezen leiderschap.
Er is nadrukkelijk een zeer informeel,
vaak zelfs fluctuerend – maar altijd
verworven – leiderschap dat zeer
subtiel wordt uitgeoefend.’
Zo konden de tuinder Valstar en de
ex-korporaal Scheepstra opklimmen
tot leider van een verzetsbeweging.
Illustratief is in dit verband ook Stefke
Feijen, de leider van de knokploeg
Margriet die actief was in en in de
omgeving van ’s-Hertogenbosch. Hij
was van beroep meubelmaker en had
alleen de lagere school doorlopen. Na
de bevrijding werd deze uitstekende
leider commandant van de 8e Compagnie
van het Commando Brabant,
bijgenaamd de Margrietcompagnie.
19
׉	 7cassandra://YYHbmv8mV9-zJu2y8xwftpjJrsfH_jxBdlvbGojLGLw"`̴ddZ&M8"؁ddZ&M8"ׁvבCט   u׉׉	 7cassandra://bMTldXGmcR6C1a0Wugk5zSkdh1atHI1j5sLevBM3txA eN`׉	 7cassandra://PNv_kis6n28rJKIX8Cqe7SnVPN0OfR4XK9SeNNXw2KwC`R׉	 7cassandra://pQji3Tqkcwt_4TaYCoNSlzhTk3SPUoOm-Q9iaN-2GsAn`̴׉	 7cassandra://o8AxEf6nkSWBBaq7XiWiTZMnO1lYGJZiHlKbbIEIzs4͠dd]&M8#Kט  u׉׉	 7cassandra://rAsk5j14qCiSvc3EzQt4PAvKmvI1QW0AtDhUaZ_6UdA ` ׉	 7cassandra://rjdHe15IejBZdn9hp68d-KDOaJtKPRhNXU2f0yj7Y8Ij` R׉	 7cassandra://RGcoA_RHkkb2sCVSb10zhOQ8wW3o9sXmWyV5sv7I3is2`̴׉	 7cassandra://WVjCvhWXN6Rz4FeanZckVs5EZrP8c8PVAvV6jhiMQYQ͈`͠dd^&M8#L׉E Armband van een
lid van de OD.
In de Stationsstraat 28 te
Amersfoort werd de RVV
opgericht.
Lokale knokploeg,
september 1944.
20
׉	 7cassandra://pQji3Tqkcwt_4TaYCoNSlzhTk3SPUoOm-Q9iaN-2GsAn`̴ddZ&M8"׉E3. De Binnenlandse Strijdkrachten
Deltacentrum
De samenwerking tussen de drie
verzetsorganisaties liet nog al wat te
wensen over. De verklaring daarvoor
is echter begrijpelijk.
Ten eerste was men zeer beducht voor
infiltratie door de Geheime Staatspolizei
(Gestapo) en Sicherheitsdienst
(SD). Op ieder contact dat door een
buitenstaander werd gezocht, werd
uiterst wantrouwend gereageerd.
Ten tweede was er een zeer grote
mate van geheimhouding over doelstellingen,
organisatie en activiteiten.
Tot slot was er verschil van (politiek)
inzicht over wat er direct na de bevrijding
zou moeten gebeuren.
Zo wist men nauwelijks wat er bij de
andere organisaties gebeurde, hetgeen
weer aanleiding gaf tot wantrouwen
en irritatie.
Onder druk van de regering in Londen
en de commandanten van de naderende
geallieerde legers begon in
het voorjaar van 1944 in Amsterdam
tussen de OD, RVV en LKP overleg op
gang te komen.
Dit overleg resulteerde op 5 september
1944 in het zogeheten Deltacentrum
waarin de partijen gelijkwaardig
waren vertegenwoordigd. Op papier
was er nu eenheid, maar in werkelijkheid
was deze nog ver te zoeken.
OD
RVV
‘Van Zanten’
Deltacentrum
LKP
‘Frank’
‘Lange Jan’
21
׉	 7cassandra://RGcoA_RHkkb2sCVSb10zhOQ8wW3o9sXmWyV5sv7I3is2`̴ddZ&M8"ځddZ&M8"فvבCט   u׉׉	 7cassandra://gWPCiv-wXo90aVvdSaBpe6HCv3AKUzkfT3XQSFHfLZQ E`׉	 7cassandra://AoqW27SoaEv5yKJF0-Y9F4xSACV3cy6g5KhFp0h0CWc`R׉	 7cassandra://d-lbF-XbdaQ-HjZ_d3Me-UleIRfZepvcsrasCfJ6hN4!O`̴׉	 7cassandra://nNpVnt3_Lmw59Zs-qrGlC_CY_e-2T7RUtq-SJTI6mJ8͒͠dd^&M8#Nט  u׉׉	 7cassandra://lyKQkZjk2lmsVpmxyCIKRl5qAc2h-ZCZbeb4-isjiHw s`׉	 7cassandra://QYcxESN4-fmgZ13NMMYZHdlHWPsqQmUYVtpFU7-NXFIz`R׉	 7cassandra://OPuJQA2YzqqdRGnvMLBDzzjFMhDOKvlW-Op0IwMneDU-`̴׉	 7cassandra://fhVx9OYZOnDBOsnDhQSHn-EQZPKkSIoVV6zGRf8DZBod͠dd^&M8#Q׉EBevelhebber der Nederlandse Strijdkrachten
Op 3 september 1944 werd prins
Bernhard bij KB nr. 1 benoemd tot
Bevelhebber der Nederlandse Strijdkrachten
(BNS).
Twee dagen later vond, buiten bezet
gebied, de oprichting plaats van de
Binnenlandse Strijdkrachten (BS).
De reden van de oprichting was
de wens van het verzet te mogen
deelnemen aan de bevrijding van
Nederland. Maar ook, gezien de
ervaringen van de geallieerden in
Frankrijk en België, het voorkomen
van wraakzuchtige acties tegen collaborateurs,
de z.g. ‘bijltjesdagen’.
Een derde argument was dat veel
verzetsmensen tijdens de bezetting
activiteiten hadden ontplooid die
onder normale omstandigheden
wettelijk absoluut ontoelaatbaar waren.
Het zou voor hen niet eenvoudig
zijn weer aan het gewone leven
te wennen. Militariseren, onder de
krijgstucht stellen, leek een goede
oplossing. Ook hoopte men dat de
Duitsers gevangengenomen verzetsleden
- volgens het oorlogsrecht - als
krijgsgevangene zouden behandelen.
Al eerder was vastgesteld dat de
leden van de BS uitsluitend zouden
worden gerekruteerd uit de drie grote
verzetsorganisaties.
De BS werden onderverdeeld in een
strijdend deel en een bewakingsdeel
(zie schema pagina’s 24 en 25).
Van het strijdend deel mochten alleen
zij deel uitmaken, die bereid
én geschikt waren om ‘met wapens
in de hand de Nazi’s te bestrijden’.
Het lag voor de hand dat dit deel zou
22
Z.K.H. Prins Bernhard, bevelhebber der
Nederlandse Strijdkrachten, wiens naam
aan het Regiment Stoottroepen is verbonden.
worden
gevormd door leden van de
LKP en de RVV. Het bewaken zou de
OD ten deel vallen.
De prins had nu naast de Prinses
Irene Brigade en nr. 2 Dutch Troop,
Nederlandse Commando’s, ook de
Binnenlandse Strijdkrachten onder
bevel. Door het oprichten van de BS
verviel de kwalificatie ‘ondergrondse’.
Er was nu een officieel, openlijk
en gewapend optreden van Nederlandse
Strijdkrachten op eigen
grondgebied.
׉	 7cassandra://d-lbF-XbdaQ-HjZ_d3Me-UleIRfZepvcsrasCfJ6hN4!O`̴ddZ&M8"׉E7Commandant Binnenlandse Strijdkrachten
Inmiddels ging men in bezet gebied
beseffen dat het samensmelten van
de zo uiteenlopende verzetsorganisaties
tot één binnenlandse strijdmacht
buitengewoon moeilijk was.
Er rees een plan tot benoeming van
een algemene commandant in bezet
gebied, wiens gezag het Deltacentrum
zou overkoepelen en die bovendien
door alle verzetsorganisaties
zou worden erkend. Nadat twee personen
(onder wie generaal I.H. Reijnders)
voor de eer hadden bedankt,
stemde de derde kandidaat, reserve-kolonel
H. Koot, toe.
Op eminente wijze heeft de latere
generaal-majoor Koot1
zich van zijn
Strijdkrachten
bijna onmogelijke taak als Commandant
Binnenlandse
(CBS) gekweten. Het illegaal werken,
het ontbreken van betrouwbare verbindingen
en de onderlinge tegenstellingen
bemoeilijkten zijn optreden
in hoge mate.
Helaas werd prins Bernhard, die inmiddels
in België was aangekomen,
pas later over de benoeming van
Koot ingelicht.
Dit veroorzaakte nogal wat verwarring,
waar door persoonlijk ingrijpen
van de prins een einde aan werd gemaakt.
Hij bevestigde op 20 oktober
1944 de benoeming van Koot. Het incident
maakte de prins duidelijk dat
wat het bezette gebied betrof, er aan
zijn bevelhebberschap van de Nederlandse
Strijdkrachten heel wat haken
en ogen zaten. Koot genoot van de
Prins Bernhard onthult op 21 april
1978 in de Legerplaats ‘De Wittenberg’
bij Garderen het borstbeeld van wijlen
generaal-majoor H. Koot.
zijde van de LKP en de RVV niet veel
sympathie. Enerzijds kwam dat door
zijn onvermijdelijke bemiddelaarsrol,
anderzijds omdat hij zich genoodzaakt
had gezien de leider van de RVV
(‘Lange Jan’) uit diens functie te ontheffen.
Bovendien verweet de LKP
Koot de in hun ogen zo noodzakelijke
sabotage onvoldoende te stimuleren.
1. Naar hem is later de Generaal -majoor Koot-kazerne te Stroe genoemd.
23
׉	 7cassandra://OPuJQA2YzqqdRGnvMLBDzzjFMhDOKvlW-Op0IwMneDU-`̴ddZ&M8"܁ddZ&M8"ہvבCט   u׉׉	 7cassandra://luGJ4LEfcvmS8CErfWI6msKS_63U9F7calU5gnSrK5o x`׉	 7cassandra://3SVs-uD36f7jCj-BNjMaXT-KFjkx5QcuiQetpFsZWBI@`R׉	 7cassandra://C_7B7Qpn1h4zSoyGrDwWOJN5oUf8oBArdGtfQ6mxu8Q`̴׉	 7cassandra://rVxKhKngoD1QhSd3krBHBc9SDkVnKO_OA2apnD_Lt_k͠dd_&M8#Tט  u׉׉	 7cassandra://zlaHFMVRoN8V3_5Pm2h2BVEFNNABYgaExaXMTqZEkPg ʆ`׉	 7cassandra://n-gHIU292W6NqWoAlHDb-S7ZvexfVpWRjlVw459xUag:`R׉	 7cassandra://ALdWNS-6-QTchCAl02A0Ddl4xFE8xwBFwy2KCeOZ4R8`̴׉	 7cassandra://ZihHTIFMn6VPsPDPMOKdW5om0BeVNd8ShrOXq_w8GS0\4͠dd_&M8#U׉EeVerzet
OD
‘Van Zanten’
Deltacentrum
LKP
‘Frank’
Gewest I
‘V.d. Berg’
Groningen
Friesland
Drenthe
Gewest II
‘Grote Kees’
Overijssel
Gelderland
Limburg
‘Jacques’
Noord-Brabant
‘Sjef’
Gewest IV
‘Peter Noord’
Noord-Holland
Zuid-Holland
Utrecht
24
Zeeland
Gewest III
‘Peter Zuid’
Limburg
Noord-Brabant
Zeeland
RVV
‘Lange Jan’
׉	 7cassandra://C_7B7Qpn1h4zSoyGrDwWOJN5oUf8oBArdGtfQ6mxu8Q`̴ddZ&M8"׉ELandmacht
Nederlandse Strijdkrachten
Z.K.H. Prins Bernhard
Prinses Irene Brigade
Nr 2. Dutch Troop
Commando’s
Binnenlandse
Strijdkrachten
Strijdend deel
(LKP / RVV)
Stoottroepen
Commando Zuid
Borghouts
Bewakingsdeel
(OD)
Commando Limburg
Van Kooten
Commando Brabant
De Groot
25
׉	 7cassandra://ALdWNS-6-QTchCAl02A0Ddl4xFE8xwBFwy2KCeOZ4R8`̴ddZ&M8"ށddZ&M8"݁vבCט   u׉׉	 7cassandra://TUG3dfTMsMtmDCrAIG8xuec3uYwtwtr8r-ndYLJsY0c ?` ׉	 7cassandra://JeCg-nrXzSAPK3qNFjTZ7g6RJbqY8Tv3Hd8g_ohFsQc}V`R׉	 7cassandra://WPFVsl1-Vf9WLD5om6HIo_dC-IyNXh34YZhNmuFTwrU`̴׉	 7cassandra://VT_JHaKwUZejpz7Xdo5toG1yy_xF_YNOBbbPagkb0K8ͨ ͠dd_&M8#Wט  u׉׉	 7cassandra://ufMkW_5wpIC8seU_1GLkvU7bMLSt6WcYQ2cSolUgvSA 	`׉	 7cassandra://3rls8M-8gRCzoapmq4bSCIuuLgORh_On8UC18bB_YBM|'`R׉	 7cassandra://f8geXy-UnafJN8VshKPqUl_lR_Md1n-1rhBKmkFRy_E!-`̴׉	 7cassandra://sbffvrtRnrUMiwS300gS2OePl4DHEuFBkHERHCrdzLA͠dd_&M8#X׉EPlaatsvervangend commandant Binnenlandse Strijdkrachten
Op 28 november 1944 voerden
‘Frank’ en één van zijn overvalspecialisten,
‘Paul’ Esmeyer in de omgeving
van de Willem III-kazerne in
Apeldoorn een verkenning uit. Het
doel was een aantal LKP-leiders dat
in die kazerne opgesloten zat uit
handen van de SD te krijgen. Zij veronderstelden
dat ‘Lange Jan’ van de
RVV daar ook zat opgesloten (hij was
echter naar Zwolle overgebracht).
Helaas werden zij ontdekt en bij het
vuurgevecht dat daarop volgde werd
Esmeyer gedood en Van Bijnen1
zodanig
gewond, dat hij twee dagen
later overleed2
.
Voor de tweede keer dat jaar werd
de LKP beroofd van haar landelijke
leider. Ook ditmaal met grote gevolgen.
Al eerder had men van boven
de grote rivieren bedongen dat
‘Peter Zuid’ naar het noorden zou
komen als er iets met ‘Frank’ zou
gebeuren. Nu besloot de prins hieraan
gehoor te geven en ‘Peter Zuid’
terug te sturen naar bezet gebied.
Hij zou daar worden belast met het
commando over het strijdend deel
van de Binnenlandse Strijdkrachten
en tevens als tweede man van Koot
fungeren. Dit besluit heeft Koot echter
nooit bereikt.
Op 2 december 1944 vertrok Borghouts3
naar
Engeland waar hij een
opleiding tot parachutist volgde. Op
17 maart werd hij, na een eerdere
mislukte poging, bij Benthuizen gedropt.
Enkele dagen later overhandigde
hij aan de totaal verraste Koot
de bevelen van de prins. Volgens G.J.
van Ojen, in zijn boeken over de BS,
moet de komst van ‘Peter Zuid’ ook
gezien worden als:
‘Een uitvloeisel van de aan de prins
gedane voorstellen om de kolonel
Koot door een jongere officier te laten
vervangen. Deze jonge officier was,
na de dood van ‘Frank’, ‘Peter Zuid’.
Het lijdt geen twijfel dat een verzetsstrijder
als hij popelde de zware taak
van zijn zozeer vereerde, gesneuvelde
vriend en vroegere commandant
krachtdadig voort te zetten.
Dat de CBS (Koot) en diens naaste
medewerkers zich in hun beleid zagen
gediskwalificeerd, behoeft geen
verwondering te wekken.’
1. Het gebouw waarin vele jaren de staf van het Eerste Nederlandse Legerkorps was
gevestigd, heet sedert 1985 de Frank van Bijnen-kazerne.
2. Postuum benoemd tot Ridder Militaire Willemsorde 4e klasse.
3. Eveneens benoemd tot Ridder Militaire Willemsorde 4e klasse.
26
׉	 7cassandra://WPFVsl1-Vf9WLD5om6HIo_dC-IyNXh34YZhNmuFTwrU`̴ddZ&M8"׉E
4. Het ontstaan van de Stoottroepen en hun
optreden tot 5 mei 1945
In de nacht van 4 op 5 september
1944 ontving ‘Peter Zuid’ in Eindhoven
van de LSC ’Frank’ het volgende
telegram:
‘Concentreer uw KP-groepen onmiddellijk
na afloop der gevechtshandelingen
in Eindhoven en houd hen daar
geconsigneerd, tenzij geallieerden
hun diensten elders nodig hebben.
Stelt u zich dan ten snelsten met mij
in Rotterdam in verbinding en ontvangt
nadere gegevens betreffende
de inzet der groepen na den oorlog.’
Sinds 6 september bevond de commandopost
van de BNS (de prins) zich
in Brussel, waar de verzetsleiders zo
spoedig mogelijk na hun bevrijding,
contact met hem moesten opnemen.
Toen ‘Peter Zuid’ zich daar meldde,
kreeg hij opdracht om zuid van de
grote rivieren militaire eenheden te
formeren uit bevrijde verzetsmensen.
Op 21 september 1944 vond onder
leiding van een vertegenwoordiger
van de prins, majoor mr. Ch.H.J.F.
van Houten, een vergadering plaats
met vertegenwoordigers van de drie
grote verzetsorganisaties.
Tijdens die bespreking werd besloten
dat ‘Peter Zuid’ commandant
zou worden van het strijdend deel,
zuid van de grote rivieren, met de
naam Commando Zuid.
In de berichtenwisseling met ‘Londen’
eerder dat jaar was al gesproken
over Stootgroepen of Stoottroepen
als naam voor het strijdend
deel. Tijdens de besprekingen op 21
september 1944 in Eindhoven kreeg,
met instemming van de prins, dit
strijdend deel van de BS de naam:
‘S T O O T T R O E P E N’.
De opdracht Stoottroepen te gaan
formeren was in feite een formele
bevestiging van wat in de geest van
de verzetsmensen al geruime tijd
aanwezig was, te weten, aan de zijde
van de geallieerden meevechten om
de rest van Nederland te bevrijden.
Commandant Zuid: ‘Peter Zuid’:
J.F.F. Borghouts (rechts).
27
׉	 7cassandra://f8geXy-UnafJN8VshKPqUl_lR_Md1n-1rhBKmkFRy_E!-`̴ddZ&M8"ddZ&M8"߁vבCט   u׉׉	 7cassandra://NJH_xiYKtMm5NytUd8CkwRdgI1o1spmov0JneJAH6tI `׉	 7cassandra://ohRC9X5s6UwLljsxbARSwI2vyMDth5VjfQxbYSZf_DM_D`R׉	 7cassandra://PNklP3HUModu9Km2Modl2st9q21w4QCt_uBSg57PiskA`̴׉	 7cassandra://vNH2NDCJYxt10sddxpwPeQG-hEHFZuvD_iaPOJOVWRE͕͠dd_&M8#Zט  u׉׉	 7cassandra://KLI8dPqP09nyvVGgyaIHHPqo06IhPIZHypITNgh3HgE `׉	 7cassandra://-pSR3CWMFjiH-W2c5rGi48qk4jsOq6YDdpsmouq6nWg̈́`R׉	 7cassandra://_UHtrjhX8sIt5oLpgn2f3O0CAuKxNoEH8DLBj6th-Rw"`̴׉	 7cassandra://RUDSESgNgT6GSYINAYPxa6yvp1Nff9phsLOaHBOxqqQ͢͠dd_&M8#[׉E Commando Zuid
Het lag voor de hand dat Borghouts
zijn eigen vertrouwde LKP-organisatie
zou benutten als basis voor
‘zijn’ Stoottroepen. Hij wees ‘Sjef’
de Groot aan als commandant Brabant.
Voor Limburg had hij ‘Jacques’
Crasborn willen aanwijzen, maar die
bevond zich nog in bezet gebied. Dus
kwam zijn tweede man ‘Bep’ van
Kooten in aanmerking.
Commando Limburg, vanwege de
directe relatie met de Amerikanen
toch al in een uitzonderingspositie,
nam steeds meer afstand van de
Commando’s Zuid en Brabant.
Daarnaast waren beide ondercommandanten
zo ‘zelfstandig van aard’
dat zij zich moeilijk lieten overkoepelen.
De vereiste samenwerking liet
veel te wensen over, waardoor Commando
Zuid nooit van grote betekenis
is geweest. Toch heeft deze staf die uit
het niets te voorschijn kwam geweldig
veel en goed werk heeft gedaan.
Zoals eerder vermeld, benoemde
de prins op 2 december 1944 Borghouts
tot tweede man van Koot. Als
Commandant Zuid werd hij opgevolgd
door Crasborn, de KP-leider
van Limburg.
28
׉	 7cassandra://PNklP3HUModu9Km2Modl2st9q21w4QCt_uBSg57PiskA`̴ddZ&M8"׉ECommando Limburg
Medio september begaf ‘Bep’ van
Kooten zich in opdracht van ‘Frank’
naar Brussel, waar hij zich op 19 september
bij de prins meldde.
Hij keerde terug naar Maastricht met
de opdracht om in het bevrijde deel
van Limburg uit de verzetsgroepen
militaire eenheden te formeren. Hij
deed dat voortvarend en bekwaam.
Hij verdeelde Zuid-Limburg in drie
vakken (Maastricht, Sittard en Heerlen)
en begon in ieder vak compagnieën
te formeren, in ieder vak genummerd
van 1 t/m 4. Later werden
de vakken omgevormd tot bataljons
die samen het Stoottroepen Regiment
Limburg vormden. Het waren
infanteriebataljons georganiseerd
naar Amerikaans model. Vrijwel direct
werden de compagnieën afzonderlijk
ingezet tussen Roosteren en
Gangelt en hebben ze aan de zijde
van de Amerikanen zelfs tot diep in
Duitsland (tot aan Paderborn) deelgenomen
aan gevechten. De intensiteit
waarmee dat gebeurde blijkt onder
meer uit de postume toekenning van
de Amerikaanse dapperheidsonderscheiding
Silver Star aan T. Dautzenberg,
die op 12 oktober 1944 sneuvelde
in de omgeving van Nieuwstad.
Later werden nog 27 Limburgse Stoters
met de Bronze Star onderscheiden.
Medio september werden in het bevrijde
deel van Limburg, behalve door
de verzetsorganisaties, ook door anderen
initiatieven ontplooid om tot
‘legervorming’ te komen. Het was
voor de bevrijde bevolking nogal onoverzichtelijk.
Door een niet mis te
Commandant Limburg: ‘Bep’ van Kooten
(links).
29
verstane opdracht van de BNS persoonlijk
aan alle initiatiefnemers in
Zuid-Limburg, werd duidelijk gemaakt
dat de LKP, in dit geval ‘Bep’ van Kooten,
de zaak daar diende te regelen.
Bij de naamgeving liet men zich nogal
eens meeslepen door de opwinding
van de bevrijding. Zo sprak Van Kooten
over Koninklijke Stoottroepen en
werd de vertrouwde afkorting KP vertaald
met Koninklijke Patrouille. Even
snel als deze namen opkwamen, werden
ze door de prins verboden.
Op 2 januari 1945 kwamen de drie
bataljons onder controle van de inmiddels
geformeerde Koninklijke
Landmacht (KL) van de BNS.
׉	 7cassandra://_UHtrjhX8sIt5oLpgn2f3O0CAuKxNoEH8DLBj6th-Rw"`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://5mGXVYrpLLaAlfHKYG2Yor8tdN6g4OSvRI16VX5e_YM `׉	 7cassandra://ToxbULgjPpglj-J4YbJz9nT1TclqaSbQh-OzsM725bAr4`R׉	 7cassandra://suLhKthdjvYFJYK7GzdF0ekfKRnKwKaMzhje3xkKU1s%J`̴׉	 7cassandra://MUylmDSf_oZ45stXBLufNOLJSiauldoY7m0PsepgJTEm͠dd`&M8#]ט  u׉׉	 7cassandra://S5OI7w70sdZG2kerNzbwOnUQgwxBJLME-CfJVIIw3Ks b` ׉	 7cassandra://QIF6TR8eoV62qrS4WrRHwK0H7ZdixcRbmXrEHExZPFw͘` R׉	 7cassandra://wJS1cStrctCX1rg0ti--omYJIW7lZLQH0Cys6a85gEcQ`̴׉	 7cassandra://yAL885YuClOzsoE03YBAq_vbxvInFIWpPS23JPVKE4Y~o͠dd`&M8#^׉ECommando Brabant
De inzet van de Stoottroepen in 1944 - 1945.
Onder leiding van ‘Sjef’ de Groot
werden in Noord-Brabant Stoottroepen-compagnieën
geformeerd.
De toestand in het zuiden van Nederland
was door de luchtlandingen
tussen Eindhoven en Arnhem (als
onderdeel van de grote luchtlandingsoperatie
Market Garden) nogal
onoverzichtelijk.
Doch spoedig kwam in Eindhoven
de eerste compagnie van de grond.
Uiteindelijk werden in Brabant vijftien
compagnieën opgericht en later
eveneens geformeerd in drie bataljons,
samengevoegd in het Stoottroepen
Regiment Brabant.
30
Commandant Brabant: ‘Sjef’ de Groot
(rechts). Uiterst links Stefke Feijen.
׉	 7cassandra://suLhKthdjvYFJYK7GzdF0ekfKRnKwKaMzhje3xkKU1s%J`̴ddZ&M8"׉EHet opnemen van de Brabantse
Stoottroepen in de KL verliep door
het ingrijpen van de Britse legercommandant
langzamer dan in Limburg.
Pas in mei 1945 gingen ze over naar
de KL. Echter, sneller dan in Limburg
gingen de Engelsen er toe over om
Zeeland
Het aantal knokploegen in de provincie
Zeeland was te gering voor een
provinciale overkoepeling. De geografische
situatie zou dat ook hebben
bemoeilijkt. Om de zelfde reden is er
later ook geen Stoottroepen ComWerving
en selectie
In de Algemene instructie van de Binnenlandse
Strijdkrachten van 10 oktober
1944, uitgegeven door de BNS,
stond een opmerkelijk punt:
‘In het verband der Stoottroepen
wordt ieder opgenomen in een functie
welke in beginsel onafhankelijk is
van de positie welke men vroeger innam
en van de organisatie waartoe
hij behoorde, doch welke uitsluitend
bepaald wordt door persoonlijke bekwaamheid
en ervaring.’
Deze bepaling opende de mogelijkheid
erkende leiders uit het verzet op
te nemen in leidinggevende functies
bij de Binnenlandse Strijdkrachten
en dus ook bij de Stoottroepen. Deze
wel zeer revolutionaire wijze van personeelswerving
voor kaderfuncties
liep vrijwel parallel aan de algemeen
heersende gedachte dat de oorlog
veel vooroorlogse opvattingen had
uitgewist en dat er een nieuwe tijd
was aangebroken. Zo konden ook
binnen de Stoottroepen hogere commandofuncties
worden vervuld door
personen die voor de oorlog soldaat
of onderofficier waren geweest. Zij
hadden in de LKP hun leidinggevende
capaciteiten getoond en werden op
grond daarvan ook nu als commandant
geaccepteerd.
Deze commandanten, van wie sommigen
zelfs door de troep werden
gekozen, hadden er geen behoefte
aan hun functie met rangonderscheidingstekens
te accentueren.
Het ontbreken van uniformen in de
begindagen maakte dat ook moeilijk.
Tot begin 1945 kende men binnen
de Stoottroepen ook geen rangen.
31
mando Zeeland ontstaan. Wel is er
uit de Zeeuwse verzetsmensen een
Stoottroepencompagnie geformeerd
die bij het Commando Brabant werd
ingedeeld.
Stoottroepen-compagnieën als gevechtseenheid
in te zetten aan het
front. Al op 10 oktober 1944 vertrok
de 1e Compagnie vanuit Eindhoven
en werd haar een vak toegewezen
zuid van de Waal bij Beneden-Leeuwen.
׉	 7cassandra://wJS1cStrctCX1rg0ti--omYJIW7lZLQH0Cys6a85gEcQ`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://hiXsVfqgO6-K2L24Zlqp6CWTMkG3SbHIPb-f9yP4Uko K`׉	 7cassandra://asbmiK14NGgBAcAZSGHE8rEiwiIWc9K11-BS53SXyfY͈`R׉	 7cassandra://TiJz-pSZDZctHQIJB17siYyN2jE_1XeRW17tYOR8s1w"Y`̴׉	 7cassandra://x6XtoD_z9gpDcLE70ZnkdZjRTSIuNth8GVGgeuMSyQI͋T͠dd`&M8#`ט  u׉׉	 7cassandra://keOP7MpQOJj9JZ90StHYXjfRV4QiBx9Ru1mkkEyOCBo H`׉	 7cassandra://TBfIXkcv7LONN7goBoGdnzW2u3wzyTvCSFYvFHxC2p4}`R׉	 7cassandra://cr9BD3OBIJO-zCGLfeF3HbTihIBtDicbmRwswmltTho!V`̴׉	 7cassandra://HKOKW1ONegUW3BE2YStt7bR9QtquKlPzGNN7yBlEOm03͠dd`&M8#a׉E"teerd uit alleen de LKP en de RVV. De
deur moest verder open en er werden
ook OD-leden toegelaten. Weer
later werden er tegen wil en dank
‘anderen’ opgenomen. Het vertroebelde
de illegaliteitsfeer en riep nogal
wat spanningen op.
Geen ‘rangen en standen’.
Alleen de functies van groeps-, pelotons-
en compagniescommandant
werden als GC, PC en CC, geborduurd
op de kleding, aangeduid. Enige tijd
droegen bij 41 Pantserinfanteriebataljon
de bataljonscommandant, de
bataljonsadjudant en de compagniescommandanten
deze afkorting
als herinnering aan die tijd op hun
borstzakembleem.
Het zal duidelijk zijn dat de zes bataljons
niet konden worden gerekruNaarmate
de tijd naderde dat de
Stoottroepen in de KL moesten worden
opgenomen, groeide het besef
dat een normaal rangenstelsel gewenst
was. Daarmee kwam ook het
selectieprobleem boven. Hadden zij
die al een officiers- of hogere onderofficiersfunctie
bekleedden, wel de
juiste geschiktheid voor een verdere
vorming? Gezien de schoolopleiding
was dat bij velen niet het geval. Het
hanteren van nieuwe selectienormen
heeft velen doen begrijpen dat de typische
illegaliteitsfeer nu zeker zou
verdwijnen en dat deed hen besluiten
de Stoottroepen te verlaten.
Het is zeer begrijpelijk dat dit schrijnend
was voor hen die in het verzet
leidinggevende functies hadden vervuld,
en die nu op basis van schoolopleiding
en andere ‘vooroorlogse’
normen te licht werden bevonden.
Uitrusting, bewapening en verzorging
Toen de commandant van 9 US Army,
generaal Simpson, voor de eerste
maal met de Limburgse Stoottroepen
werd geconfronteerd, zou hij
hebben gezegd: “What an Army”.
Een dergelijke uitspraak kan op verschillende
manieren worden uitgelegd.
Het meest waarschijnlijk is dat
hij zich zal hebben verbaasd over
32
het uiterlijk. De Stoters leken dan
ook meer op de Geuzen uit 1572 dan
op het US Army van 1944. Gewone
burgerkleding, afgedragen schoeisel,
soms laarzen en klompen, alle
soorten helmen en wapens, variërend
van vooroorlogse Nederlandse
en buitgemaakte Duitse tot ‘geruilde’
Amerikaanse uitrustingsstukken.
׉	 7cassandra://TiJz-pSZDZctHQIJB17siYyN2jE_1XeRW17tYOR8s1w"Y`̴ddZ&M8"׉EDitzelfde beeld ontlokte een Britse
officier aan de Maas in Brabant de
opmerking dat hij zigeuners had gezien.
De
zeer slechte kleding, het beperkte
fysieke incasseringsvermogen na
vijf jaar bezetting en de zware diensten
veroorzaakten nogal wat ziekten
onder de Stoters, zoals de Stoottroepers
vaak in de wandelgangen
werden genoemd.
Het is aan de niet aflatende inzet van
de prins en aan het wat meer brutale
optreden van commandanten ter
plaatse te danken dat hierin geleidelijk
verbetering kwam.
Overigens was het voor de geallieerden,
die hun eigen legers om logistieke
redenen niet konden laten
oprukken, een bijna onmogelijke
Opleiding
Was men al niet opgeleid voor guerrilla
of sabotage, dan was men dat
zeker niet voor een treffen met geregelde
vijandelijke eenheden.
Zo spoedig mogelijk werd dan ook
de opleiding ter hand genomen, zowel
ter plaatse als op haastig geformeerde
kaderscholen (Valkenburg,
Weert en Breda).
Onvermijdelijk werd er exercitie in
de opleiding opgenomen. Dit ontlokte
een oud-KP’er de opmerking:
‘Gekke bewegingen die je eerst met
een geweer moest maken voor je er
mee mocht schieten.’
Dat elan veel vermag is juist, doch
dat een goede opleiding onontbeerlijk
is, blijkt uit het grote aantal gesneuvelden
in de periode van half
september 1944 tot 5 mei 1945:
102 Stoottroepers.
..
“What an army “ of waren het zigeuners?
taak ook nog eens onverwacht circa
dertig compagnieën Stoters in de
verzorging op te nemen.
Schietopleiding.
33
׉	 7cassandra://cr9BD3OBIJO-zCGLfeF3HbTihIBtDicbmRwswmltTho!V`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://IBvWVkCzYGTVHBP-Y1LKL57QNg0w8huJn_ufsq2RTNo  ` ׉	 7cassandra://hmlvfnVVElTrX9V8ixI8ra-JSEJbACx_nJDUcrZnOmUͪT` R׉	 7cassandra://9Cbi-aLvHf_VgL3IAqjQ2F16Bt6NNtKkCB67Betg3XQ!-`̴׉	 7cassandra://B7HYruSrH9Ooe_ypLwHm0Jq0Qjdu-LWqQpYs9L9ogXg| ͠dda&M8#cט  u׉׉	 7cassandra://qUU8u_Jlcqoe3Wg1PCYpyDxbcvqnRodbFYjyf0b8um0 {?`׉	 7cassandra://qS0HOtY7jupGmdRuhW8bYsnb02186ejRmCz0OhAbzNgu`R׉	 7cassandra://dt_YnJAMzb2grSRCuB25LX3TGe2GmBkkSDbtSUQSo_Y`̴׉	 7cassandra://TyeD735K_fjfs5idhkXUo5UU-Lmn0n7OIfmL4BKZFVoͳ͠dda&M8#e׉E
Mentaliteit
Het feit dat velen elkaar uit het verzet
kenden, samen gevaarlijke opdrachten
hadden uitgevoerd en daarbij gezamenlijke
vrienden hadden verloren,
gaf een zeer hechte band. De aanvankelijke
afwezigheid van rangen, de wijze
van benoeming in leidinggevende
functies en het in hoge mate negeren
van vooroorlogs kader voor zover
dat niet in het verzet had gezeten,
veroorzaakte bij de ‘Stoters van het
eerste uur’ een gevoel van grote onafhankelijkheid.
Zij wisten zich daarin
gesteund door opvattingen hierover
van de BNS, die daarvan regelmatig in
woord en geschrift blijk had gegeven.
Het kon natuurlijk niet uitblijven dat
het hier en daar wat te extreem werd
doorgevoerd. L. de Jong drukt het in
deel 10 van zijn boeken zo uit:
‘Het was voor de prins en zijn medewerkers
vaak haast onbegonnen
werk om de Stoottroepen in toom
te houden. Zij waren bereid tot een
moedige inzet, maar ze waren ook
lastig, snel op hun tenen getrapt en
afkerig van een gedisciplineerd samenwerken
met anderen!’
Het weerhield de Stoters er echter
niet van een goede functionele discipline
aan de dag te leggen als de situatie
daar om vroeg, dat had men in
de knokploegen wel geleerd. Men begreep
zeer wel dat optreden in militaire
eenheden andere eisen stelde dan
in een verzetsbeweging. Ook vond
men dat hij die commandant was, ook
als zodanig moest worden behandeld.
Daarom werd vaak degene die een
commandofunctie bekleedde, met
34
‘commandant’ aangesproken.
De geallieerden hadden met dat alles
toch wat moeite en mede op aandringen
van hen werden begin 1945 zogenaamde
‘fieldranks’ ingevoerd. Wel
werd daar zeer duidelijk bij vermeld
dat aan die rang verder geen enkel
recht mocht worden ontleend.
Al eerder werd gememoreerd dat men
de noodzaak van een goede gevechtsopleiding
wel degelijk inzag. De instructeur
Westerling werd op handen
gedragen, maar men had veel moeite
met het optreden van sommige uit
Engeland ‘overgewaaide’ instructeurs.
Zeer duidelijk drukte de plaatsvervangend
commandant van Brabant, Giel
Bensen, zich hierover uit in zijn nieuwjaarsboodschap
van 1945:
… ‘het in de verte opdoemen van de
mistige gestalten van militaire tucht
en orde’ ... ‘dat de plaats zou gaan innemen
van’ ... ‘het democratisch overleggen
en de gemoedelijke klap op de
schouder.’
Ook ‘Jacques’ Crasborn sprak zich duidelijk
uit en waarschuwde tegen:
‘Het terugvallen in de oude sleur van
voor 1940.’
Een voorbeeld van bovenstaande
aspecten is de gang van zaken bij de
Tilburgse compagnie (de 12de Compagnie
van het Commando Brabant)
in november 1944:
‘De commandanten werden benoemd
of gekozen door hun eigen KP-ploeg.
Er werd met nadruk op gewezen dat
׉	 7cassandra://9Cbi-aLvHf_VgL3IAqjQ2F16Bt6NNtKkCB67Betg3XQ!-`̴ddZ&M8"׉Ede benoeming tijdelijk was. Eerst
moesten ze in de praktijk hun waarde
als commandant bewijzen.
‘Ook het aanspraak maken op een
commando of functie op grond van
een rang in het leger van 1940 werd
afgewezen. De praktijk en het vertrouwen
van de troep zou uitmaken
wie een commando kreeg en zou
behouden.
De troep was gekleed in burger, deels
gekregen of ‘georganiseerde’ Canadese/Engelse
uniformen.
De bewapening bestond uit wapens
die men nog had van de KP of uit
Duitse handen had bemachtigd.
Het salaris bedraagt f 1,00 per dag
ongeacht de rang. De gehuwdenkostwinnersvergoeding
zal door de lokale
Boerenleenbank worden uitbetaald.’1
.’
De hoge gevechtsbereidheid – ondanks
de zeer beperkte opleiding,
bewapening en uitrusting – de kameraadschappelijke
stijl van leidinggeven
(het non-categoriaal denken),
het wars zijn van uiterlijk vertoon,
vormen samen de later zoveel genoemde
en geroemde ‘Stotersgeest’.
1. Verslag van Jo Kok, destijds plaatsvervangend
compagniescommandant
bij deze compagnie.
Giel Bensen (links) in gesprek met Stefke
Feijen (rechts).
Embleem
Het eerste onderscheidingsteken dat
door alle leden van de BS werd gedragen
was een armband met daarop
het woord ORANJE. Maar wat lag
er meer voor de hand dan óók het
willen dragen van de regimentsnaam
op de mouw (de zogenaamde straatnamen)
en een embleem op de baret
zoals men dat in Brabant bij de Engelsen
zag. De ‘straatnamen’ kwamen al
gauw te voorschijn: zwarte bandjes
met daarop in wit geborduurd:
S T O O T T R O E P E N
35
Jacques Crasborn (rechts).
׉	 7cassandra://dt_YnJAMzb2grSRCuB25LX3TGe2GmBkkSDbtSUQSo_Y`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://ia21Bf6TGbgNueGs8ZhIa0BiKcjnv8knCkiCsXi6KGg 9`׉	 7cassandra://DXRxoPbR5-YACNUQ36RlVo6MEk2WxmdbaL49ZSIUYPA\`R׉	 7cassandra://_Eri-1pTv1Fe_xEO6-eDRuANDGqKwHmDsC5iHM-rLCs`̴׉	 7cassandra://0fcs9ig8QH2XZ9a4c061Iryhvu8fJLTyodCOY3NsYeAͭd͠dda&M8#gט  u׉׉	 7cassandra://DGuxOXxAiM3NoE-b6VB6v_2qedknOFm2zKhuocPKzL4 `׉	 7cassandra://fmuImIQixXY8Y3_DufUUpNumljRQCv7UQlK2WwBv0r8̀`R׉	 7cassandra://B0f4SUjB1jTA-fukjbOxKfD6LoubCb3SYjF4Vy9eY3c#R`̴׉	 7cassandra://ZZNw23RsyIe8MB11PqTRdNdyZNtmPHW0bZdGGGQEWSsͫ͠dda&M8#h׉ETNaamlint (‘straatnaam’) Stoottroepen.
Het bedenken van een embleem was
moeilijker. ‘Sjef’ de Groot zette een
van zijn mensen, Jozef Linnenbank,
op de staf in Den Bosch aan het werk.
Deze plaatste het menselijk stootwapen,
de dolk, in het stootwapen van
een edel dier, het hertengewei.
Later, toen de baret werd ingevoerd,
werd het op een zwart ondergrondje
geborduurd. Zwart werd gekozen
omdat de Stoottroepen hun wortels
hadden in de donkere tijd van het
verzet en als teken van rouw voor de
gesneuvelde kameraden.
In 1950 toen ook de vooroorlogse
nummerregimenten een naam
kregen en een embleem, werd het
Stoottroepenembleem (heraldisch
verantwoord) aangepast. Om onduidelijke
redenen veranderde later
helaas ook nog de kleur van het ondergrondje
van zwart in de algemene
infanteriekleur: rood.
Het eerste embleem.
Het embleem vanaf 1950.
36
׉	 7cassandra://_Eri-1pTv1Fe_xEO6-eDRuANDGqKwHmDsC5iHM-rLCs`̴ddZ&M8"׉EqOvergang naar de Koninklijke Landmacht
In maart 1945 waren de geallieerde
operaties in Nederland weer op
gang gekomen. Gelderland, Overijssel,
Drenthe, Friesland en Groningen
werden in een snel tempo bevrijd. De
BS ontplooiden in deze periode activiteiten,
die van grote waarde voor
de geallieerden zijn geweest.
Doorstoten in westelijke richting
naar de Noordzeekust werd echter
te gevaarlijk geacht voor de bevolking.
Om dit te voorkomen en om de
hongerende bevolking van voedsel
te voorzien, werden in april 1945 geheime
besprekingen met de Duitsers
geopend. Aan die besprekingen nam
ook ‘Peter Zuid’ deel, als plaatsvervangend
commandant BS. De resultaten
waren de met bommenwerpers
uitgevoerde voedseldroppingen, de
operatie Manna. Op 5 mei 1945 vond
in Wageningen in hotel De Wereld de
onvoorwaardelijke Duitse capitulatie
plaats. Na de bevrijding stond de BNS
voor de zware taak de BS om te vormen
tot een reguliere strijdmacht.
Zijn staf was gesplitst in een afdeling
KL en een afdeling BS.
Deze laatste, waarop aanvankelijk
het zwaartepunt lag, verdween toen
de Binnenlandse Strijdkrachten, die
altijd als tijdelijk waren bedoeld, op
8 augustus 1945 werden opgeheven.
De afdeling Koninklijke Landmacht
nam in belangrijkheid toe en groeide
onder bevel van de BNS uit tot een staf
die de ‘nieuwe’ Koninklijke Landmacht
moest realiseren. Reeds in januari
1945 waren de Limburgse Stoottroepen
overgegaan naar de KL; de Brabanders
zouden in mei 1946 volgen.
Het Commando Zuid, de voorloper
van het overkoepelende regiment,
werd op 11 juni 1945 opgeheven.
Feestelijke maaltijd voor het personeel van Commando Zuid t.g.v. de opheffing.
37
׉	 7cassandra://B0f4SUjB1jTA-fukjbOxKfD6LoubCb3SYjF4Vy9eY3c#R`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://fbUvY698lm9YH9rvL6jWQTuIn2r7WjGFjM0IKdWeBhk j`׉	 7cassandra://sjdnUMZGc8JV9T0MJzx7atmYSpWbg-r9kKqcxaKTY7Mm_`R׉	 7cassandra://-tRcNLkNCsmMzhZFgx21D87H2dYKd2gEIGQXK_Gra-w`̴׉	 7cassandra://BAmb5X2D8BsHjJskdAIsdw6IrnA5mVWC_wt2NqCTQRI͂͠ddb&M8#jט  u׉׉	 7cassandra://0Kc8GrtzQte5IV7h8HB-VuUvTLv9-ottHmt0anSTTCY f9`׉	 7cassandra://yMEJkBYd5hrg1SoAhncgBhoY-1WAm29EXe4Ajhf_LyA͉>`R׉	 7cassandra://5EYdwr6Hbvgjliu-ho9m9JGSR8ySl2w0r-K1NiPIHls#Q`̴׉	 7cassandra://3ELG15kYp5Y26TW8QBPEJaOPvgzAcHFc8KolxuqiSQ4ͱ͠ddb&M8#k׉EWHet oorlogsregiment
Op 7 juli 1945 werden het regiment
Limburg en het regiment Brabant (ieder
bestaande uit drie bataljons) samengevoegd
tot één regiment Stoottroepen.
De Stoters konden kiezen:
ontslag nemen, een vrijwilligerscontract
tekenen, of een contract tekenen
als oorlogsvrijwilliger (OVW-er).
Ongeveer 2.000 man nam ontslag.
Ongeveer 1.000 Stoters tekenden
als vrijwilliger een contract voor één
jaar. Dit hield in dat zij alleen in Europa
konden worden ingezet. Uit hen
werd het IIe bataljon geformeerd, dat
onder meer heeft deelgenomen aan
de bezettingsmacht in Duitsland (tot
aan Paderborn).
Circa 3.000 Stoters tekenden als
OVW-er, wat inhield dat zij voor de
periode van drie jaar waar ook ter
wereld konden worden ingezet. Uit
hen werden direct twee bataljons
Het vredesregiment
Op 18 april 1946 werden bij KB nr.
154 vijftien nieuwe vredesregimenten
geformeerd, waarvan de Stoottroepen
er een was. Het werd definitief
in de KL opgenomen en geplaatst
in Nijmegen onder commando van
luitenant-kolonel C.J. van der Putte.
geformeerd met als naam: I RS en
III RS (Regiment Stoottroepen), later
gevolgd door IV RS en V RS. I RS
werd geformeerd in de Harskamp, III
RS in Vught, IV RS in Weert en V RS
in Steenwijk.
Het nieuwe oorlogsregiment stond
onder commando van commandant
Limburg ‘Bep’ van Kooten.
‘Bep’ van Kooten.
C.J. van der Putte.
38
׉	 7cassandra://-tRcNLkNCsmMzhZFgx21D87H2dYKd2gEIGQXK_Gra-w`̴ddZ&M8"׉EAan een zijden draad
De eersten die de vraag stelden of er
wel definitief een militaire eenheid
Stoottroepen moest komen, waren
een aantal Stoters zelf. Voor ‘Sjef’
de Groot en een paar medestanders
was dat helemaal niet zo vanzelfsprekend.
Hen stond een opleidingsinstituut
voor ogen, waarin kaderleden
konden worden geschoold die
daarna de burgermaatschappij zouden
ingaan. Dat de cursisten uit het
voormalige verzet zouden moeten
komen was voor hen vanzelfsprekend.
Het idee is nooit gerealiseerd.
De Groot zelf is op 1 augustus 1954
teruggekeerd naar het burgerleven.
De tweede aanslag op het nieuwe
regiment kwam eigenlijk ook van
binnenuit. De aanleiding was de
selectie. Dit probleem riep zoveel
spanningen op, dat tijdens een vergadering
van een aantal kopstukken
uit de Stoottroepen, men bijna tot
het besluit kwam ermee te stoppen.
Men zag zeer waardevolle oud-verzetsmensen,
die ook als ‘Stoters van
het eerste uur’ hun mannetje hadden
gestaan, eruit gaan en anderen
die men minder geschikt vond in
functie stijgen.
Het derde voorval was van groter
belang. Tijdens een bezoek aan de
Stoottroepen in Tilburg in maart
1945 sprak H.M. koningin Wilhelmina
na afloop van de parade die voor
haar werd gehouden:
“En dit regiment zal blijven
voortbestaan”
1945: koningin Wilhelmina en haar
Stoottroepen.
Zij was zo onder de indruk van de
mensen uit het verzet en het optreden
van Stoottroepers, dat zij spontaan
deze uitspraak deed.
Maar begin 1946 richtte een aantal
vooroorlogse officieren zich in een petitie
tot de koningin met het verzoek
een einde te maken aan de wanordelijkheid
in en ondoelmatigheid van ’s
lands defensiebeleid. Sommigen lazen
er een verborgen frustratie van
de OD in. In genoemde petitie werd
eveneens stelling genomen tegen:
‘… duistere krachten die een zogenaamde
nieuwe geest prediken, namelijk
een niet op zelftucht en discipline
gegronde kameraadschap,
zulks onder valsche voorwendsel,
dat soortgelijke verhoudingen ook
in andere der Geallieerde legers
zouden bestaan’.
39
׉	 7cassandra://5EYdwr6Hbvgjliu-ho9m9JGSR8ySl2w0r-K1NiPIHls#Q`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://-sq0WIdNK6hv7x5F-LJIqiosUNqQ0oI8QDJW4s4SHHo O`׉	 7cassandra://MwASmuKeybVENjKavdX1YiiOZFwAX_lfGsf6En6ZckÚ`R׉	 7cassandra://JAgwd20hG0ynMWbdlYHlQGXPmYFK1dN8RCWDrhQYJZo h`̴׉	 7cassandra://_7ivnPYciTxQ47DjRfrgDmYiSV5f9hopM94rbvIDGbsvv͠ddb&M8#mט  u׉׉	 7cassandra://D0IukPNya68cm0Q23SN0HdYdOE2tOMd95HzAJyHrfoI ` ׉	 7cassandra://-wvtMeAmvUzEHZKc2pY357bMV1vyH6hfDmzRsqs9mxEͥ)` R׉	 7cassandra://we8OROdyXMzCffd-zCyqYdbSmy9rGVKwBWlcnFgsxxA `̴׉	 7cassandra://c8tFMCps8vGXMbxcAZwlGmg4jTD6N-iXAViHwyZ76pge͠ddb&M8#n׉EVerder werd erin toegelicht dat een
dergelijke geest niet lukraak op ons
volk kon worden toegepast, omdat
het geestelijk in een overspannen
toestand verkeerde en niet beschikte
over de eeuwenoude sportieve
teamgeest der Angelsaksen. Het
mocht niet een kopie worden van
een Engels of Amerikaans leger. Met
de uitvoering, de leiding, de oefening
en de geestelijke zelftucht in het
leger moest ernst worden gemaakt.
In de petitie werden de Stoottroepen
met name genoemd. Had men
gelijk? Gezien door de ogen van het
vooroorlogse kader wel. Het in hun
ogen weinig militaire gedrag van de
Stoters gaf daartoe wellicht ook wel
aanleiding.
Blijkbaar was koningin Wilhelmina
meer onder de indruk van de geest
dan van het uiterlijk. Hoe dan ook,
het regiment bleef bestaan.
De Stoottroepen hebben in 1944 en
1945 samen met de Prinses Irene Brigade
en de Commando’s een eigen
Nederlandse bijdrage mogen leveren
aan de bevrijding van ons land. Mede
dankzij de ‘Stoters van het eerste uur’
waren wij daardoor niet geheel afhankelijk
van de geallieerden en versterkten
daarmee het gevoel van eigenwaarde
van het Nederlandse volk.
102 Stoters sneuvelden tussen half
september 1944 en 5 mei 1945. Ieder
jaar worden hun namen, samen met
alle Stoters die daarna zijn omgekomen,
genoemd tijdens de herdenking
in Beneden-Leeuwen.
40
Op 8 augustus 1945 werden de Binnenlandse
Strijdkrachten opgeheven.
Bij die gelegenheid gaf de prins, als
BNS, een dagorder uit waarin onder
andere stond:
‘Aan hen die blijven, vraag ik den
geest, waarin het verzet werd geboden,
levend te houden. Iedere
strijdmacht heeft behoefte aan een
traditie, welke haren grond vindt
in gevechtshandelingen. Welnu, de
roemrijke bladzijde, die in het boek
onzer geschiedenis met het bloed
Uwer gevallenen is geschreven, kan
daartoe het uitgangspunt vormen.
Laten we dat nooit vergeten’.
Zij die bij de BS hebben gediend,
zijn gerechtigd het onderstaand insigne
te dragen.
Insigne Binnenlandse Strijdkrachten (BS).
׉	 7cassandra://JAgwd20hG0ynMWbdlYHlQGXPmYFK1dN8RCWDrhQYJZo h`̴ddZ&M8"׉E	5. De Indiëperiode
Op 8 mei 1945 was in Europa de
oorlog voorbij. In het Verre-Oosten
hielden de Japanners onder andere
het Nederlandse gebiedsdeel Nederlands-Indië
nog bezet. De Nederlandse
regering wilde zo spoedig mogelijk
troepen sturen om de bevolking van
het Japanse juk te bevrijden. Op 15
augustus 1945 capituleerde Japan
onverwachts nadat Amerikaanse
atoombommen Hiroshima en Nagasaki
hadden verwoest. Op 17 augustus
riepen de Indonesische nationalisten
onder leiding van Ahmed
Soekarno en Mohammed Hatta de
onafhankelijkheid uit. Namens de geallieerden
waren in eerste instantie
de Britten verantwoordelijk voor de
bezetting van Java en Sumatra. VanDe
OVW-bataljons
Deze bataljons waren aanvankelijk
geformeerd als zogenaamde LIB’s
(Lichte Infanteriebataljons), naar
Engels model. Ze bestonden uit een
staf- en stafcompagnie en vijf geweer-(tirailleur)compagnieën
met
een totaal sterkte van 801 man. De
bewapening bestond uit: de pistoolmitrailleur
Stengun, het geweer Lee
Enfield, de lichte mitrailleur Bren, en
de mortier van 2 inch.
Tijdens het verblijf in Indië werden
deze bataljons gereorganiseerd van
een LIB naar een infanteriebataljon
met vier tirailleurcompagnieën en
een ondersteuningscompagnie. De
ondersteuningscompagnie beschikte
over: een mortier-, een antitank-,
een carrier- en een pionierpeloton.
Het Ie en IIIe Bataljon Stoottroepen
waren direct beschikbaar en vertrokken
al op respectievelijk 20 en
27 september 1945 naar Engeland
voor een aanvullende opleiding en
het completeren van hun uitrusting.
Spoedig werden de RS-bataljons I en
III gevolgd door IV en V. In Indië werden
de namen gewijzigd: I RS werd 1
RS, III werd 7, IV werd 8 en V werd 9.
Hoewel de uitzending was bedoeld
voor de tijd van één jaar, zou men
er gemiddeld drie jaar blijven. In de
loop van 1948 - 1949 keerden de
OVW’ers in Nederland terug, waar
zij werden gedemobiliseerd.
41
wege de explosieve politiek-militaire
situatie lieten zij pas vanaf maart
1946 Nederlandse militaire eenheden
toe. Deze oorlogsvrijwilligers was
als opdracht meegegeven om ‘Orde
en rust te herstellen’ maar gaande
weg ontwikkelde zich een felle strijd
met de nationalistische tegenstander
die na drie jaar in 1949 resulteerde
in de formele onafhankelijkheid van
Indonesië. In de periode 1945 - 1950
werden ongeveer 120.000 Landmachtmilitairen
naar Indië uitgezonden,
waarvan negen Stoottroepenbataljons:
Vier OVW-bataljons en vijf
dienstplichtige bataljons.
׉	 7cassandra://we8OROdyXMzCffd-zCyqYdbSmy9rGVKwBWlcnFgsxxA `̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://a1eGt3EfAuIRyKo4gB_ezabvLTnr_c748Tww924zVHM t`׉	 7cassandra://yMeOFpH5ipPsFIcpUPRjVIfEIg-x_32ljT0nk27IThkj`R׉	 7cassandra://SSJuZEhInf4zVhDTtB23lhucZX6JwzNacmQF7tSu89Y`̴׉	 7cassandra://K023PGWHa_06PbKXfJavNEX4Nm31JXQEQCW-6PrOT-Iͩ͠ddc&M8#pט  u׉׉	 7cassandra://JUjNS3IASUM4lFDRGukM0A1gtf_QgMkNCVHcmgJ_nz0 )`׉	 7cassandra://5aPkNn5O1qjVV4sW7nG13WDe77wAZY6b9eRy-bTQKP0́]`R׉	 7cassandra://7dDva8Tc39fK3hDoVqjsAmDt0DnQG8ffKXcvOZoJOmg!`̴׉	 7cassandra://8aQ7tcek0Qk-_AwhtgZ0hT7qeMVEv4viuYKJkGg4HzAͩ͠ddc&M8#q׉EcHet 1e Bataljon OVW (voorheen I RS)
Oprichting
1 RS is in januari 1945 in ’s-Hertogenbosch
opgericht. Het personeel was
hoofdzakelijk afkomstig van het 1e
Bataljon Stoottroepen Regiment Limburg.
De eerste opleiding vond plaats
in het Infanterie Schietkamp te Harskamp.
Op 27 september 1945 werd
het bataljon verplaatst van Harskamp
naar Wokingham in Engeland voor
verdere opleiding en het ontvangen
van aanvullende uitrusting.
Inzet
Met het troepentransportschip ‘Alcantara’
vertrok het bataljon op 12
oktober 1945 (samen met onder andere
III RS) naar Nederlands-Indië,
waar het aanvankelijk door de geallieerden
niet werd toegelaten. In
afwachting daarvan werd het op 13
november ondergebracht op Malakka
(het huidige Maleisië) te Port Dickson,
waar de (jungle)opleiding werd
voortgezet. Op 8 maart 1946 werd
het bataljon per boot verplaatst naar
het noorden van Midden-Java, waar
het op 13 maart een landing uitvoerde
en Semarang zuiverde. Tijdens de
Eerste Politionele Actie werd door 1
RS in een groot gebied rondom Semarang
de orde en rust hersteld.
Terugkeer
Op 22 januari 1948 keerde 1 RS vanuit
Semarang met de ‘Zuiderkruis’
terug naar Nederland, waar het op
18 februari in Rotterdam aankwam.
Het 1e (I) Bataljon Regiment Stoottroepen OVW in Nederlands-Indië tijdens de 1e Politionele
Actie. Vertrek van Nederlandse troepen vanuit Ambarawa naar Salatiga.
42
׉	 7cassandra://SSJuZEhInf4zVhDTtB23lhucZX6JwzNacmQF7tSu89Y`̴ddZ&M8"׉EHet 7e Bataljon OVW (voorheen III RS)
Oprichting
7 RS OVW is opgericht in mei 1945
in Vught. Het personeel was hoofdzakelijk
afkomstig van de Brabantse
Stoottroepen. Het personeel van het
bataljon had na de oprichting van de
Stoottroepen op 21 september 1944
al enige gevechtservaring opgedaan
onder andere langs de grote rivieren.
De verdere opleiding vond plaats in
de Lunetten-kazerne te Vught. In september
werd het bataljon verplaatst
van Vught naar Wokingham (UK) voor
verdere opleiding en het ontvangen
van aanvullende uitrusting.
Inzet
Met het troepentransportschip ‘Alcantara’
vertrok het bataljon (samen
met onder andere I RS) op 12
oktober 1945 naar Nederlands-Indië,
waar het aanvankelijk door de
geallieerden niet werd toegelaten.
In afwachting daarvan werd men ondergebracht
op Malakka (het huidige
Maleisië) in Port Dickson, waar de
(jungle)opleiding werd voortgezet. In
februari 1946 werd het bataljon per
boot verplaatst naar Bangka waar
het als eerste Nederlandse bataljon
weer voet aan land zette in het toenmalig
Nederlands-Indië. In juli 1946
werd het bataljon verplaatst naar
Meester Cornelis (ten zuiden van het
toenmalige Batavia, het huidige Jakarta).
In november werd het bataljon
ingezet op Zuid-Sumatra (thans
Het 7e (III) Bataljon Regiment Stoottroepen OVW op Bangka in Nederlands-Indië.
Hindernissen tijdens de opmars van Muntok naar Pangalpingang worden geruimd.
43
Sumatera) nabij Palembang en nam
vervolgens deel aan de Eerste Politionele
actie (onder andere bij Prabamuli).
Dit bataljon wordt, gezien
de inzet op Banka (tinwinning) en
Palembang (oliewinning) ook wel
‘Het tin- en oliebataljon’ genoemd).
Terugkeer
In april 1948 keerde 7 RS (OVW)
met de ‘Zuiderkruis’ terug in Nederland
te Rotterdam en werd het
gedemobiliseerd.
׉	 7cassandra://7dDva8Tc39fK3hDoVqjsAmDt0DnQG8ffKXcvOZoJOmg!`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://aV0j2uFALv8AuUPHPJviMuq4UbeSGfzpIelQmyeHors t`׉	 7cassandra://62jYDmUT_JgW510I0XdaQfZU3ZtpWiAQS7HMuH0LZC8{`R׉	 7cassandra://NlDXarUkS9PX9akNhFbztIJMiS5bfBg5Bjp9mxwXiHA!`̴׉	 7cassandra://g2HlF7625Xug3MDcndV4HHq4CoiVdhnFyE3L3ZimjcQͻJ͠ddc&M8#vט  u׉׉	 7cassandra://mlD9rytaM0ON-BU-8BjUIvxECyQVw0jS2kbVGC2zulU C`׉	 7cassandra://vOp_IDn7KFp0S_Fhtvq1bAAWzFvxhUA5oiQ4Mpcevhgmp`R׉	 7cassandra://FLmWqD30th-bxNMabhJk7RvkxrxjtXBRdD6B0fzTK7I`̴׉	 7cassandra://1nOGVnrwayC1Et8jBwpA8L8sSxzjv2zCrfQ48b8FB1Iʹ.͠ddc&M8#w׉EHet 8e Bataljon OVW (voorheen IV RS)
Oprichting
8 RS werd (als IV RS) op 20 september
1945 geformeerd in Weert. Het
personeel bestond uit OVW’ers. De
eerste opleiding vond plaats in de
Van Horne-kazerne en op de oefenterreinen
in de omgeving. Op 30 november
1945 vertrok het bataljon
naar Aldershot in Engeland voor de
aanvullende opleiding en het ontvangen
van aanvullende uitrusting.
Inzet
Het bataljon verplaatste op oudejaarsdag
1945 met het troepentransportschip
‘Alcantara’ van Southampton
naar Nederlands-Indië, waar het
aanvankelijk door de geallieerden
niet werd toegelaten. Tot 10 maart
verbleef men op een oud Japans
vliegveld (Chaah) waar een tropenopleiding
werd gevolgd en waar de
omnummering van IV RS naar 8 RS
plaatsvond. Voor de eerste inzet
werd het bataljon op 19 maart 1946
verplaatst naar Celebes en ging bij
Menado en Gorontalo van boord.
Van daar werd een compagnie met
H.M. torpedojager ‘Piet Hein’ verplaatst
naar Hollandia (Nieuw-Guinea)
en een andere compagnie per
landingsschip naar Morotai (een eiland
noordoost van Celebes). Op 23
juli werd het gehele bataljon, nadat
het weer was geconcentreerd, verplaatst
naar het eiland Bali, waar het
zich verder voorbereidde voor inzet
bij Palembang op Zuid-Sumatra. Tijdens
de Eerste Politionele Actie nam
het bataljon Lahat in. 8 RS wordt, gezien
de omzwervingen, ook wel ‘Het
reizende bataljon’ genoemd.
Terugkeer
8 RS verplaatste naar Batavia van
waaruit het met de ‘Indrapura’ terugkeerde
naar Nederland, waar het op
27 juli 1948 in Rotterdam aankwam.
1948: Inscheping van het 8e (IV) Bataljon Regiment Stoottroepen OVW in Nederlands-Indië.
Het reizende bataljon reist naar huis.
44
׉	 7cassandra://NlDXarUkS9PX9akNhFbztIJMiS5bfBg5Bjp9mxwXiHA!`̴ddZ&M8"׉EHet 9e Bataljon OVW (voorheen V RS)
Oprichting
9 RS werd eind november 1945 als
V RS in de Van Horne-kazerne te
Weert geformeerd uit OVW’ers van
de Commando’s Brabant en Limburg.
Aansluitend werd het op 5 december
verplaatst naar de Van den
Kornput-kazerne te Steenwijk voor
de basisopleiding. Op 20 april 1946
verplaatste het bataljon naar Wokingham
in Engeland voor de voortgezette
opleiding en het ontvangen
van verdere uitrusting.
Inzet
V RS vertrok op 28 mei 1946 met de
‘Ruys’ naar Indië, waarbij tijdens de
reis de naam werd gewijzigd in 9 RS.
Direct na aankomst in de haven ten
noorden van Batavia Tandjong Priok
werd het bataljon opgeheven. De 1e
en 2e Compagnie en een deel van de
Stafcompagnie kwamen onder bevel
van het Bataljon Infanterie IV (KNIL),
bijgenaamd het Prins Bernhardbataljon.
Zij bleven Stoter en zijn ingezet op
West-Java en op Noord-Sumatra. Bij
opheffing van Bataljon Infanterie IV
(KNIL) werden de Stoottroepen-compagnieën
geplaatst bij 15 RI. De 3e,
4e en 5e Compagnie en de rest van de
Stafcompagnie werden opgeheven en
gingen als personeelsaanvulling naar
de RS-bataljons 1, 7 en 8.
Terugkeer
Het oorspronkelijke bataljon 9 RS
kwam gefaseerd in Nederland terug.
Het laatste detachement keerde in
december 1949 terug.
Het 9e (V) Bataljon Regiment Stoottroepen OVW in Nederlands-Indië. Bezoek van de
generaals Doorman en Buurman van Vreeden aan de 2e Compagnie Bataljon Infanterie
IV (KNIL).
45
׉	 7cassandra://FLmWqD30th-bxNMabhJk7RvkxrxjtXBRdD6B0fzTK7I`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://YP0ZKV8MmH3bUO5rWZaQT8VJ2inNgykkc1p0iVPp5HU `׉	 7cassandra://FoaDHb4c7ddgAV3tYAyVqX3GvszTuPNVd4YjLb4g1d8x`R׉	 7cassandra://A-ZP2M7_7eoiwEDNXs9we9qFi_BHpx26wlzrVpRgrCM`̴׉	 7cassandra://7N6fnjsk5vOoBjeEEo-AM-0oxR3moRAhzYLlgYrXFB0v
͠ddd&M8#yט  u׉׉	 7cassandra://I5c1-Psdt-ncOLBIsfMSQJEWlFpi8hWVoEb59GMpLf0 n`׉	 7cassandra://T9xPFhhPYNlOBocL9RkBmgPcd_eRk4OK_3N7kmLTzdgq`R׉	 7cassandra://KGkInUspnOl3eoq_tyQGLFXrfyMsbj1-8b7KlhK3oCY`̴׉	 7cassandra://pN7DFbsv9k2Po6UlSjy4_3_mL2i_WX5HHaY3TAWIEhQ
͠ddd&M8#z׉EMet vier OVW-bataljons heeft het
Regiment Stoottroepen het grootste
contingent van deze categorie
geleverd aan de toenmalige KL. De
OVW-veteraan is te herkennen aan
een reversspeld met de afbeelding
van het vroegere mouwembleem:
ren ’40 moesten onderduiken en zich
bij een verzetsgroep aansloten. Direct
na de bevrijding namen zij dienst
bij de Stoottroepen en namen deel
aan gevechtsacties in het zuiden van
ons land. In plaats van huiswaarts te
keren, volgden zij de oproep van de
regering om Nederlands-Indië mee
te bevrijden. Vele jonge mannen van
toen offerden de beste jaren van hun
leven voor, zoals zij dat voelden, het
vaderland. Een tweede aspect is de al
eerder beschreven Stotersgeest, de
mentaliteit of de cultuur. Velen kenden
elkaar uit het verzet en noemden
elkaar van hoog tot laag bij de voornaam.
Men ging, wat men noemde,
Interessant is hier te wijzen op
twee bijzondere aspecten van deze
OVW’ers. Onder hen bevonden zich
mannen die al in het begin van de ja‘soepel’
met elkaar om.
Voor buitenstaanders was deze specifieke
stotersmentaliteit moeilijk te
begrijpen. Met de demobilisatie na
terugkeer in Nederland verdween
ze nagenoeg geheel uit de KL. Het
aantal Stoters dat in beroepsdienst
overging was te gering om deze
mentaliteit blijvend en met succes
als traditie-element uit te dragen en
in stand te houden.
De dienstplichtige bataljons (dpl)
Het grootste contingent van de circa
120.000 uitgezonden KL militairen
werd gevormd door dienstplichtigen.
Het regiment Stoottroepen leverde
vijf dienstplichtige bataljons, te weten
3, 4, 5, 6 en 7 RS. Ze waren even46
als
de OVW bataljons geformeerd
naar Engels model en bestonden uit
een staf- en stafcompagnie, een ondersteuningscompagnie
en vier geweer
(tirailleur) compagnieën, totaal
ongeveer 800 man.
׉	 7cassandra://A-ZP2M7_7eoiwEDNXs9we9qFi_BHpx26wlzrVpRgrCM`̴ddZ&M8"׉EHet 3e Bataljon (dpl)
Oprichting
3 RS (lichting 1925) is opgericht op 8
mei 1946 in de Generaal Snijders- en
de Prins Hendrik-kazerne te Nijmegen.
Het was het eerste naoorlogse
dienstplichtige bataljon van het Regiment
Stoottroepen en het enige
Stoottroepenbataljon, dat werd ingedeeld
bij de 1e Divisie ‘7 December’.
Inzet
Met het troepentransportschip ‘Volendam’
vertrok het bataljon op 16
oktober 1946 vanuit Rotterdam naar
Nederlands-Indië, waar het op 12
november in de haven van Tandjong
Priok aankwam. De eerste maanden
werden, mede ten behoeve van acclimatisatie,
doorgebracht met het uitvoeren
van bewakingsdiensten in en
in de omgeving (havens) van Batavia.
Eind maart werd 3 RS operationeel ingezet
langs de demarcatielijn en nam
het bataljon deel aan de Eerste Politionele
Actie op West-Java, o.a. zuidwest
van Cheribon (thans Ceribon),
Tasikmalaya, Garut en de hoogvlakte
van Pengalengan (zuid van Bandung).
Terugkeer
Op 25 november 1949 keerde 3 RS
met de ‘Kota Inten’ terug naar Nederland
waar het op 24 december in
Rotterdam arriveerde.
Het 3e Bataljon Regiment Stoottroepen in Nederlands-Indië. Militairen van het bataljon
bij de demarcatielijn.
47
׉	 7cassandra://KGkInUspnOl3eoq_tyQGLFXrfyMsbj1-8b7KlhK3oCY`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://wlN9kYxU6hXBKxHHWPFfeIAHTFVc7P0BOufZ45-aPsI t`׉	 7cassandra://5kUo162bsocoX4gPEoTQEwFmBJ8Zx7OziBxIZrzHgQE]`R׉	 7cassandra://6dIj-JxglTAimY-jUPZHfnEekSzcfsHIOJf0UXnJJG4z`̴׉	 7cassandra://QwJI-UJt_H7c6XPXUsVbc513N3XWV45iDKDRBTYiGe0Ͷ͠ddd&M8#|ט  u׉׉	 7cassandra://JkOyLylQVZ27QLqGX02tDFTUlMVDP7didZD8mThtL_A `׉	 7cassandra://OgVsc7PjkiwICnW6Ns7QhqxwXkRi--yoCJsh_wHAQO0e`R׉	 7cassandra://hWeW5O1CVnI0dYmQF_AdFdQkgtqXU4XKE-4LV-DBH4c`̴׉	 7cassandra://LnTXpJ27aLy-NF9VLIrRssfigoRbGelbQkHUQvXhcooͫk͠ddd&M8#}׉EHet 4e Bataljon (dpl)
Oprichting
4 RS is opgericht op 7 november
1946 in de Generaal Snijders-kazerne
te Nijmegen.
Inzet
Met het troepentransportschip ‘Volendam’
vertrok het bataljon op 14
mei 1947 naar Nederlands-Indië,
waar het op 8 juni op de rede van
Belawan (Medan) op Noord-Sumatra
aankwam. Direct na aankomst werd
het bataljon ingezet langs de demarcatielijn
en heeft in het zelfde gebied
deelgenomen aan de Eerste Politionele
Actie. Op 14 april 1947 werd het
bataljon verplaatst naar Padang op
de westkust van Midden-Sumatra,
waar het in december 1947 deel nam
aan de Tweede Politionele Actie.
Terugkeer
Op 20 december 1949 vertrok het
bataljon via het demobilisatiecentrum
in Meester Cornelis bij Batavia
terug naar Nederland, waar het met
de ‘Pasteur’ op 25 februari in Amsterdam
aankwam.
Het 4e Bataljon Regiment Stoottroepen tijdens de 1e Politionele Actie in Nederlands-Indië.
Konvooi van de 1e Compagnie wacht op orders.
48
׉	 7cassandra://6dIj-JxglTAimY-jUPZHfnEekSzcfsHIOJf0UXnJJG4z`̴ddZ&M8"׉EHet 5e Bataljon (dpl)
Oprichting
5 RS is opgericht op 4 juni 1947 in
de Generaal Snijders-kazerne te Nijmegen.
Inzet
Met
het troepentransportschip ‘Volendam’
vertrok het bataljon op 5
november vanuit Rotterdam naar
Nederlands-Indië, waar het op 13
december in Makassar op Zuid-Celebes
aankwam. Het doel was daar
te acclimatiseren en de vervolgopleiding
te realiseren. Het bataljon
kwam daar desondanks kort in actie.
Begin mei 1948 verplaatste het bataljon
naar Semarang op Midden-Java,
waar het aan de demarcatielijn
werd ingezet. Tijdens de Tweede Politionele
Actie, december 1948, werd
5 RS ingedeeld bij een gevechtsgroep
die de eerste luchtlandingsoperatie
in de geschiedenis van het Nederlandse
leger zou gaan uitvoeren. Het
bataljon werd per Dakota ingevlogen
en landde op het vliegveld Magoewa
van Yokjakarta, waar het deelnam
aan de inname van die stad.
Terugkeer
Begin april 1950 scheepte 5 RS in
op de ‘Nelly’ en keerde een maand
later, op 2 mei weer terug op vaderlandse
bodem (Rotterdam).
Het 5e Bataljon Regiment Stoottroepen tijdens de 2e Politionele Actie in Nedelands-Indië.
Stoters stappen in een Dakota en nemen deel aan de luchtlandingsoperatie.
49
׉	 7cassandra://hWeW5O1CVnI0dYmQF_AdFdQkgtqXU4XKE-4LV-DBH4c`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://--Xj8xKqV9GmScfPqGUFy0a39xZsFXkbIYHT1fCuNAw =6`׉	 7cassandra://38JSONLv5PBTkV8kUJayGeQcuFxEDdwSnWmDYPSe6WUUh`R׉	 7cassandra://uu6nPImk9YYhipoT6wg6DjaUesmGX4NRVt-mGi_X6qQ`̴׉	 7cassandra://DYhelH7KfzTQQcrSzXDcXXc5wzJR1k3HYLoa1g8p6Ro͹͠ddd&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://5VHuBeCsfiRnPx4uKW76fO2L1Xi4hO4s1ZvTbzzBdV0 {`׉	 7cassandra://zHV1F3-0EVaXwRNL-KpJmUzaykg6PDvMY4ZpONKZdKEf`R׉	 7cassandra://nrQuv6qmMoyRNcxx2I7lQEA_W7sWS4SvwCpwhofd248`̴׉	 7cassandra://kKMcsC6Pi5LWIPVDwAn-T5ei4KgEsuZgAc9r1bo8n68A͠ddd&M8#׉E"Het 6e Bataljon (401 Bataljon Infanterie) (dpl)
Oprichting
6 RS is opgericht op 2 maart 1948 in de
Isabella-kazerne te ’s-Hertogenbosch.
Inzet
Met het troepentransportschip ‘Sibajak’
vertrok het bataljon op 4 augustus
1948 vanuit Rotterdam naar
Nederlands-Indië, waar het op 3
september in Cheribon (West-Java)
aan land is gegaan. 6 RS is onder de
operationele naam 401 Infanterie
Bataljon ingezet op West-Java, in het
gebied Bandung- Cheribon.
Terugkeer
Op 24 mei 1950 keerde het bataljon
met de ‘General Greely’ (bijgenaamd
de ‘General Hungry’) terug naar Nederland,
waar het op 18 juni in Amsterdam
aankwam.
Het 6e Bataljon Regiment Stoottroepen (401 Bataljon Infanterie) in Nederlands-Indië.
Een carrierpeloton op patrouille. Let op het Stotersembleem linksvoor op het voertuig.
50
׉	 7cassandra://uu6nPImk9YYhipoT6wg6DjaUesmGX4NRVt-mGi_X6qQ`̴ddZ&M8"׉EHet 7e Bataljon (435 Bataljon Infanterie) (dpl)
Oprichting
7 RS (dienstplichtig, niet te verwarren
met 7 RS OVW) is op 1 maart
1949 opgericht in de Frederik Hendrik-kazerne
te Vught. Tijdens die
opleiding werd voor het front van dit
bataljon door Z.K.H. Prins Bernhard
het vaandel van het Regiment Stoottroepen
uitgereikt.
Inzet
Met het troepentransportschip ‘Waterman’
vertrok het bataljon op 16
september 1949 vanuit Rotterdam
naar Nederlands-Indië, waar het op 4
oktober 1949 met landingsvaartuigen
(via de rivier de Musi) bij Palembang
(Zuid-Sumatra) werd ontscheept.
7 RS (dpl) is onder de operationele
naam 435 Bataljon Infanterie in
de omgeving van Palembang, op
West-Java nabij Batavia en op Celebes
nabij Makassar ingezet.
Terugkeer
7 RS is begin 1951 in delen naar Nederland
teruggekeerd. Op 29 april
1951 kwam de laatste groep met de
‘Dorsetshire’ in Rotterdam aan.
Het 7e Bataljon Regiment Stoottroepen in Nederlands-Indië. Een landingsvaartuig
zoals dat werd gebruikt bij de ontscheping van het bataljon bij Palembang.
51
׉	 7cassandra://nrQuv6qmMoyRNcxx2I7lQEA_W7sWS4SvwCpwhofd248`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://cCYaKhfvBQW7eEKhASOGecIn7fYmDZfS31F9rNtAIE4 9k`׉	 7cassandra://Cx2fYBg3fw6KqHSy_LEwpyvdwHyGcuiiibtjNgH9XZch`R׉	 7cassandra://SR7gke4uxDjkQQKFt7JZ7VTVVrg1hLuUaW6Xe6uxkTc`̴׉	 7cassandra://teXWU_1DkaC4NX5lTS4Vt7fCMDijWHD1zpmHL9Tu-aQ SS͠dde&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://9YyJNtcIfo1_0T-PFvjD8REYPkMRdpwgDcAPOEtnxTo T`׉	 7cassandra://JLQ2ZIoQVAVlbXcH4ML_ByUufvEdKKtuX9dsJzwynhoͅb`R׉	 7cassandra://9_FdIe2zrg1hfGRp3hrxqXdlhFkqx5KwBkn5Id6JxFs!*`̴׉	 7cassandra://8BqmHTQqqiMYAzYbD4bbdSdDU85MNq0isfqYpwDFgD4u3͠dde&M8#׉EGesneuvelde Stoottroepers
Van de uitgezonden OVW’ers en
dienstplichtige bataljons sneuvelden
totaal 254 Stoters.
Zij zijn op de erevelden op Java (her)
begraven.
Een van de erevelden waar Stoottroepers liggen begraven is Menteng Pulo (Indonesië,
Java, Djakarta).
Herinneringsspeld
Aan alle militairen die op ‘trouwe en
waardige wijze het Vaderland overzee
hebben gediend’, is het recht
verleend een speciale herinneringsspeld
te dragen.
52
׉	 7cassandra://SR7gke4uxDjkQQKFt7JZ7VTVVrg1hLuUaW6Xe6uxkTc`̴ddZ&M8"׉E6. De Koude Oorlog
Na terugkeer uit Nederlands-Indië
werden de meeste bataljons opgeheven
of onder een andere naam mobilisabel
gesteld. Het regiment was
inmiddels verplaatst van Nijmegen
naar de Isabella-kazerne in ‘s-Hertogenbosch
en naar de Frederik Hendrik-kazerne
in Vught.
Na de capitulatie van Duitsland in
mei 1945 waren er internationaal
nieuwe spanningen ontstaan. De
dreiging vanuit de communistische
Sovjet-Unie leidde in 1949 tot de oprichting
van een politiek en militaire
samenwerkingsverband: de Noord
Atlantische
Verdragsorganisatie
(NAVO). Ook door Nederland werd
een militaire bijdrage geleverd.
Het Regiment Stoottroepen was belast
met de opleiding van twee infanteriebataljons
voor de 3e Divisie, 313
RS en 333 RS, die beide in 1951 paraat
werden gesteld. Deze bataljons
beschikten naast de stafcompagnie,
over vier tirailleurcompagnieën; in
iedere tirailleurcompagnie was een
mortierpeloton 81 mm opgenomen.
Vanwege een reorganisatie van de
KL werden beide bataljons spoedig
weer mobilisabel gesteld. In hun
plaats werd een nieuw infanteriebataljon
opgeleid dat als paraat 423 RS
gelegerd was in de Generaal de Bonskazerne
te Grave.
Paraat worden had ook een niet gering
financieel voordeel: de soldij
van de dienstplichtige soldaat ging
met een kwartje omhoog van ƒ 0,75
naar één gulden per dag! Bij de invoering
in 1953 van het Individueel
Aanvullingssysteem (INDAS), meestal
aangeduid als het ‘fillersysteem’,
werd de nummering van 423 RS gewijzigd
in 433 RS en later weer in 15
Infbat (15 RS). Gelijktijdig verhuisde
het regiment van Den Bosch naar de
Frederik Hendrik-kazerne in Blerick
(Venlo), waar het als deel van het 2e
Depot Infanterie, dienstplichtigen
voor 15 RS opleidde.
In deze periode ging de KL over van
de Engelse organisatie naar de Amerikaanse
organisatie. Dat betrof onder
andere de bewapening en uitrusting.
De uniformen, het eerste en het
tweede grijs met al die vouwen die
moesten worden geperst, werden
ingeruild voor een ‘echt’ gevechtstenue
en de Engelse helm werd vervangen
door de Amerikaanse helm.
De ‘kistjes’ met de enkelstukken verdwenen,
hoge bruine gevechtslaarzen
kwamen ervoor in de plaats.
Mouwembleem van de 3e Divisie (1951).
53
׉	 7cassandra://9_FdIe2zrg1hfGRp3hrxqXdlhFkqx5KwBkn5Id6JxFs!*`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://VnwUsG2KLQPfXvHtAvM4xYaKCSiSxWnewq3bD8Gc8yk `׉	 7cassandra://1rpn1gDoRd5_f2EXARtsv66_MJ9X4UshqKZ-FC67rtMv`R׉	 7cassandra://FCV-de83bv0CxySWUL-oRxcKORVAm7GFnq8xfM36e5UA`̴׉	 7cassandra://PIeCsgRArHDd0Nph2KrsYSVkhAIpRBfhDMIgcjw7Fj0 ͠dde&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://J1gkfmyk_dNiHEwL_Nk5sdW4DFKjMa3fBC97w8PxwJE v`׉	 7cassandra://osvztH8SF82sNW8g63mji8OxB8yHrU-5tppPoa7HCigp`R׉	 7cassandra://mhbrrutcIefGPxeNWcO5LFbwYGZwmqkW6kQHgnRMB0k`̴׉	 7cassandra://vvgt1dXlfp1MP1prWENtOVl_33crqhZzsx_F7JJtOfEר͠dde&M8#׉EDe vertrouwde Lee Enfield werd
vervangen door de Garand, een semi-automatisch
geweer.
Ten gevolge van weer een reorganisatie
in verband met de invloed van
het (tactische) kernwapen, werd op
1 november 1957 in Ermelo 41 Infanteriebataljon
Stoottroepen (41
RS) opgericht. Het nieuwe infanteriebataljon
bestond uit een stafcompagnie
waarin tevens een verkenningspeloton
was opgenomen, drie
tirailleurcompagnieën, ieder met een
mortierpeloton 81 mm; Verder een
ondersteuningscompagnie bestaande
uit een mortierpeloton 4.2 inch,
een mitrailleurpeloton met luchtgekoelde
en watergekoelde mitrailleurs
.30 inch en een antitankpeloton uitgerust
met terugstootloze vuurmonden
(tlvn) van 106 mm.
Om te kunnen voldoen aan de eisen
van het moderne gevecht werd
in 1960 besloten tot het gedeeltelijk
mechaniseren en motoriseren van
het Legerkorps. 15 RS werd opgeheven
en het personeel ging gedeeltelijk
over naar 41 RS in Ermelo. Tot 1990
waren de volgende eenheden registratief
ingedeeld bij het Regiment
Stoottroepen:
• Stafcompagnie van 42 Gevechtsgroep
in Ermelo, later geplaatst in
Seedorf als Stafcompagnie van 41
Pantserbrigade;
• Stafcompagnie van de 4e Divisie;
• Stafcompagnie van de Groep
Lichte Vliegtuigen;
• 41 Infanteriepioniercompagnie,
opgericht in 1960 en opgeheven
in 1963;
• 41 Infanterieverkenningscompagnie,
opgericht in 1960 en opgeheven
in 1963.
Na 1991 zijn ook de hierboven genoemde
stafcompagnieën opgeheven.
TLV 106 mm in gebruik bij 15 en 41 RS in
de jaren ‘50 en ‘60.
54
Militairen van 423 RS tijdens oefening
Battle Royal in 1954.
׉	 7cassandra://FCV-de83bv0CxySWUL-oRxcKORVAm7GFnq8xfM36e5UA`̴ddZ&M8"׉ENieuw-Guinea
41 RS was nauwelijks opgericht of de
eenheid moest zich al gereed houden
voor uitzending naar Nieuw-Guinea.
Bij de soevereiniteitsoverdracht
in december 1949 van voormalig
Nederlands-Indië was Nederlands
Nieuw-Guinea namelijk niet aan Indonesië
overgedragen.
In 1961 eiste Soekarno, de president
van Indonesië, dat dit alsnog
zou plaatsvinden en hij dreigde dit
gebied zo nodig met geweld in bezit
te nemen. De Nederlandse regering
besloot tot het sturen van troepenversterkingen.
De keus viel onder
meer op 41 RS. Op 4 mei 1962 vertrok
het bataljon met het troepentransportschip
‘Waterman’ via het
Panamakanaal naar Nieuw-Guinea,
Het mouwembleem van de landmacht op
Nederlands Nieuw-Guinea.
waar het op 11 juni aankwam. Het
bataljon kreeg opdracht op te treden
tegen Indonesische infiltranten
die regelmatig, vaak per parachute,
werden gedropt.
41 RS in Nieuw-Guinea. Op zoek naar Indonesische infiltranten.
55
׉	 7cassandra://mhbrrutcIefGPxeNWcO5LFbwYGZwmqkW6kQHgnRMB0k`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://26KSw3IfPk1aSEj7x6QRFwSMIybjPEK5ByW2N2DwL0E e`׉	 7cassandra://wRBPp2RazPZ_S2Ioml3JbXtuGVre9eAwFDrHj4GA9tk͂`R׉	 7cassandra://UL2kDLDTwfzEZ-puJH1EjKeCKlj1hXMUSNpFtzEctnoK`̴׉	 7cassandra://hc-G7ye5MOcImObdsvK5Y3OA8bEvVBE2eJ3g9PdUMPQ͓M͠dde&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://m15LBxU6q4vVAGYXIJlaM6a82MNP4gDjxak6IxpTzSc g`׉	 7cassandra://qZFHvi6M-HhBaAIpm1d1_t3kEizqybcXXwdjsh6wSy0LK`R׉	 7cassandra://-OLfS1x0G5XoUIJOSSVwdrhehn8xKfFEPtWN0XF5zDs`̴׉	 7cassandra://TPZerHLGXqwrDOhZ4QSEc1xsj8135jTMKe-RUTSY4sA͡͠dde&M8#׉ENadat door de Verenigde Naties een
staakt het vuren was ingesteld moest
Nederland ook dit voormalige Nederlandse
gebiedsdeel aan Indonesië
overdragen. Op 5 november 1962
zette het bataljon in Rotterdam weer
voet op eigen bodem.
Eén Stoottroeper sneuvelde op 9 augustus
1962 tijdens een van de gevechtscontacten.
Na
terugkeer uit Nieuw-Guinea kreeg
41 RS op 26 november 1962 als waardering
het Bronzen Schild uitgereikt
door de toenmalige Bevelhebber der
Landstrijdkrachten.
Mechanisatie
In het kader van de mechanisatie van
de KL werd ook bij 41 RS het Franse
AMX gevechtsvoertuig ingevoerd. De
naam van 41 Infanteriebataljon wijzigde
in 41 Pantserinfanteriebataljon.
Na reorganisatie was het als volgt
samengesteld: de bataljonsstaf, een
staf-en verzorgingscompagnie, voorts
drie identieke pantserinfanteriecompagnieën
met een compagniesstaf,
een onderhoudsgroep en drie pantserinfanteriepelotons;
ten slotte een
pantserondersteuningscompagnie
met drie pelotons mortieren 4.2 inch,
later vervangen door de getrokken
mortier 120 mm en een antitankpeloton
met zes stukken TLV 106 mm.
In de periode dat 41 RS werd gemechaniseerd,
kreeg het bataljon
toestemming om de pantserondersteuningscompagnie
de naam ‘Mar56
grietcompagnie’
te verlenen. Hiermee
werd een traditie uit de beginperiode
van de Stoottroepen in ere hersteld.
In 1968 werd het Onderdeelsaanvullingssysteem
(ONDAS) ingevoerd.
De opleidingsdepots werden opgeheven
en de schoolcompagnieën van
de parate pantserinfanteriebataljons
namen delen van de initiële opleiding
over. Daardoor hield ook de functie
van Depotcommandant tevens Regimentscommandant
van de Stoottroepen
te Venlo op te bestaan en werd
de Commandant van 41 RS tevens Regimentscommandant
Stoottroepen.
Luitenant-kolonel J.E. van der Slikke
(later Bevelhebber der Landstrijdkrachten)
was de eerste commandant
van zowel het regiment als van 41 RS.
In de jaren tachtig zijn de pantservoertuigen
AMX vervangen door het
׉	 7cassandra://UL2kDLDTwfzEZ-puJH1EjKeCKlj1hXMUSNpFtzEctnoK`̴ddZ&M8"׉E De AMX deed zijn intrede. Hier de Alfacompagnie van 41 Painfbat RS (14 x AMX).
In de jaren ‘80 werd de AMX vervangen door de YPR 765.
57
׉	 7cassandra://-OLfS1x0G5XoUIJOSSVwdrhehn8xKfFEPtWN0XF5zDs`̴ddZ&M8"ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://YZh5iMLkRdCrv3KvfaNN_OvpIw40louTZoK2mMPL4kA `׉	 7cassandra://qDnxDqRrA-cS2R9DpJL7SBeOC3qHovLRdIy8sdMX75c͚b`R׉	 7cassandra://Y5SJ0Ch90HpY5L4YMjBUomvHImaTxhpox0HH87kmDP4'M`̴׉	 7cassandra://sV83ACtqXYHMmJvYuC0LuU4evLc-gWonDgOcWWOOAoM ͠ddf&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://zzZwOEf5Q1Brg8FmRjYjTTp47rmOBhdFCSzs1aWS8wg ` ׉	 7cassandra://VUzP-5hqOrC_WO7LIDtGR2Ze9m2apzVHqTCnWvRwm9MͰ` R׉	 7cassandra://x5mpN3Nnk6ZMBECKMSxI2nN2lmqh2Qfs2eYgK-R3xuE"b`̴׉	 7cassandra://WmlDU5pEiKBn_FU5ZGyHbYtazuxKvl-TAbOAjXwHoZgz͠ddf&M8#׉EAmerikaanse pantservoertuig YPR765.
Bij de pantserondersteuningscompagnie
(de ‘Margrietcompagnie’)
werd het enige antitankpeloton
TLV106 mm vervangen door drie antitankpelotons,
uitgerust met draadgeleide
TOW raketten op de YPR (Pantserrupsantitank
PRAT). Gedurende de
laatste vijftien jaar van de Koude Oorlog
lag het ‘oorlogsgebied’ van 41 Painfbat
Stoottroepen aan het riviertje
de Ilmenau en het Elbe-Seitenkanal
bij Bad Bevensen (zuid van Lüneburg)
in het voormalige West-Duitsland.
Duizenden dienstplichtige Stoters
die waren ingedeeld bij de bovengenoemde
eenheden hebben aan
talloze oefeningen deelgenomen op
terreinen zoals La Courtine, in Frankrijk,
en op Sennelager, Vogelsang,
Bergen-Hohne en Haltern in het voormalige
West-Duitsland. Maar ook
aan oefeningen ‘Frei ins Gelände’
zoals Atlantic Lion en Free Lion. De
diensttijd varieerde van 24 maanden
in de jaren vijftig tot 12 maanden in
de jaren negentig! Niet vergeten mag
worden dat het aantal dienstplichtigen
in een bataljon aanzienlijk groter
was dan het aantal beroepsmilitairen,
zeker binnen de compagnieën waar
twee van de drie pelotons werden geleid
door een dienstplichtig vaandrig
en de tirailleurgroepen door dienstplichtige
sergeanten. Het is dan ook
terecht om hier hun verdiensten te
vermelden. Met het vervullen van hun
dienstplicht hebben zij een persoonlijke
bijdrage geleverd aan ‘het beëindigen
van de Koude Oorlog in 1991’.
Impressie van het bataljonsvak in West-Duitsland in de jaren ‘80, tijdens de Koude Oorlog:
“41 Painfbat, versterkt met tanks, voert met 4 teams de verdediging west van het
Elbe-Seitenkanal inbegrepen het oord Bad Bevensen, front oost. De bataljonscommando-post
bevindt zich in het boerderijencomplex ‘Gut Golste’.”
58
׉	 7cassandra://Y5SJ0Ch90HpY5L4YMjBUomvHImaTxhpox0HH87kmDP4'M`̴ddZ&M8"׉E	7. Vredesoperaties
In 1989 viel de Berlijnse Muur en een
jaar later werden de beide Duitslanden
herenigd.
Het einde van het Warschaupact in
juli en het uiteenvallen van de Sovjet-Unie
in november 1991 markeerden
voor de Nederlandse Krijgsmacht
het definitieve einde van de Koude
Oorlog. Voortaan zou de prioriteit liggen
op taken in het buitenland en niet
langer op de landsverdediging. Evenals
vele West-Europese regeringen
inde ook Nederland het zogenoemde
vredesdividend, met als gevolg een
reeks ingrijpende bezuinigingen en
reorganisaties. Nederland ging over
op een beroepskrijgsmacht en de
opkomstplicht werd opgeschort. 41
Painfbat RS werd in 1994 opgeheven.
Gelijktijdig werd op 1 januari 1994 in
Assen 13 Infanteriebataljon luchtmobiel
opgericht, van meet af aan volledig
gevuld met beroepspersoneel
en registratief ingedeeld bij het Regiment
Stoottroepen. Op 24 september
1994 werd in de Johan Willem
Friso-kazerne te Assen het commando
over het regiment overgedragen
door commandant 41 RS, tevens
commandant RS, aan commandant
13 RS. Tevens werd in 1994 in Assen
de zelfstandige 11 Mortiercompagnie
opgericht als onderdeel van de
Luchtmobiele Brigade en ingedeeld
bij het Regiment Stoottroepen. Deze
compagnie zette als ‘Margrietcompagnie’,
in navolging van de opgeheven
ondersteuningscompagnie van
41 RS, de tradities voort van de oorspronkelijke
knokploeg ‘Margriet’.
13 Infanteriebataljon RS / (AASLT)1
13 Infanteriebataljon luchtmobiel
Regiment Stoottroepen (13 Infbat
RS) bestond bij oprichting uit een
staf- en stafcompagnie en drie infanteriecompagnieën,
met een totale
sterkte van 450 beroepsmilitairen.
De staf- en stafcompagnie werd in
2001 gereorganiseerd tot de Staf- en
Antitankcompagnie die als volgt was
samengesteld: een bataljonsstaf, een
compagniesstaf, een verkenningspeloton,
drie antitankpelotons en een
geneeskundig peloton. In 2011 werd
de compagnie opnieuw gereorganiseerd
en kreeg deze compagnie de
naam D-Compagnie. Naast de bataljonsstaf,
de compagniesstaf en het
RSPB
verkenningspeloton beschikt de compagnie
over twee patrouillepelotons.
De drie infanteriecompagnieën zijn
nagenoeg ongewijzigd gebleven en
bestaan ieder uit een compagniesstaf
met een groep schutters lange
afstand, drie infanteriepelotons en
een mortiergroep 81 mm. Tussen
1994 en 2016 werd het bataljon viermaal
uitgezonden. 11 Mortiercompagnie
werd tweemaal uitgezonden.
Bovendien werden compagnieën van
het bataljon en pelotons van 11 Mortiercompagnie
ook nog afzonderlijk
uitgezonden. (Zie Bijlagen A en B).
1
Zie Bijlage C
59
׉	 7cassandra://x5mpN3Nnk6ZMBECKMSxI2nN2lmqh2Qfs2eYgK-R3xuE"b`̴ddZ&M8# ddZ&M8"vבCט   u׉׉	 7cassandra://eArsyxtDMNuamXuypidLkNz_TcbWQC9e7IDqL1ZbJqM `׉	 7cassandra://0sQHCq2SGWjNTBdDgYPi9_JEoDkXbLU0I37l3hTaxbc`R׉	 7cassandra://uAWRn9XuSDO9B9m7hpTB8i5pbJZ52m2s5Ycprv7M3Gk!N`̴׉	 7cassandra://fh9zjDGZLXdURvxXMJrU-xtEBRFXKdEse-xKX0TTfCkʹ#͠ddf&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://H9l6jycmNqfzihdD8u8DIT51h4pReGY9q9RoeiOW29k `׉	 7cassandra://hth8i6VC-ElLoAudMgQrD2wu91gZBvQ4m0-jdPWoVNksp`R׉	 7cassandra://1e2QMwBxfFpm8WCCyP1j9g2WlAhatKwUlZqL5Yjx6y4!`̴׉	 7cassandra://dh7lIcyJsODpSTL5GNskx19CW_jxnBGwzy7BNuc4pZE A1͠ddf&M8#׉EF1 UN (NL) Infbat (Dutchbat III)
Operationele inzet
Dutchbat III werd van begin januari
1995 tot begin juli 1995 ingezet in de
enclave Srebrenica en in Simin Han
(nabij Tuzla) in Bosnië. Tijdens de inzet
sneuvelden twee Stoters.
Organisatie
Met 13 Infbat RS als kern, werd vanaf
oktober 1994 in Assen Dutchbat III
geformeerd. Aan het bataljon werden
toegevoegd een verkenningspeloton
van het Korps Commandotroepen,
een geniepeloton, een bevoorradingspeloton,
een (materieel) herstelpeloton,
een geneeskundig peloton en
een verbandplaats. De totale sterkte
van Dutchbat III bedroeg 1.200 militairen,
onder wie ook dienstplichtigen
op vrijwillige basis.
Bewapening
Naast de persoonlijke bewapening beschikte
men over de mitrailleur MAG,
het antitank wapen Carl Gustav, de
mitrailleur.50 inch op de YPR-765 en
de mortier 81 mm. Het antitankwapen
TOW werd als waarnemingsmiddel
in de observatieposten gebruikt.
Opleiding
De Missie Geleide Opleiding (MGO)
duurde twee weken, vond grotendeels
plaats op de JWF-kazerne en
werd afgesloten met de eindoefening
Noble Falcon III op de oefenterreinen
Vogelsang en Elsenborn.
Door DB III in beslag genomen wapens
60
Terugkeer
Op 24 juli 1995 keerde de laatste
grote groep van Dutchbat III terug in
Nederland.
Gevolgen
‘Srebrenica’ kende een grote publicitaire
nasleep. Het leidde tot een
geëmotioneerd publiek debat dat de
regering er toe bracht het Nederlands
Instituut voor Oorlogsdocumentatie
(NIOD) opdracht te geven deze kwestie
te onderzoeken. Het eindrapport
van het NIOD resulteerde in 2002 in
het aftreden van het kabinet. In de
daaropvolgende parlementaire enquête
werd Dutchbat III, in lijn met
de conclusies van het NIOD, als zodanig
gerehabiliteerd. Mede gezien
nieuwe feiten uit tot dusver gesloten
archieven is het zeer de vraag of deze
dramatische episode ooit bevredigend
zal kunnen worden afgesloten.
׉	 7cassandra://uAWRn9XuSDO9B9m7hpTB8i5pbJZ52m2s5Ycprv7M3Gk!N`̴ddZ&M8#׉E Soms moest de bevoorrading van de posten van DB III plaats vinden met ezels of paarden
omdat het terrein onbegaanbaar was voor voertuigen.
Hier zijn goederenzakken en gamellen vastgebonden op de rug van de lastdieren.
61
׉	 7cassandra://1e2QMwBxfFpm8WCCyP1j9g2WlAhatKwUlZqL5Yjx6y4!`̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://rRD9qu0kLBh2WplMThmHAiuP4X67-_C-rRaBv1CFb-c )`׉	 7cassandra://rouqllIZH8TmzE--zOhWtMX95bz1QHYq2XwLSNKJc8Qr7`R׉	 7cassandra://lZZVDJ8s5e1GimPwsR2mrcYf2NgdSwkNEiHC0Zw7UTM!_`̴׉	 7cassandra://7Q6tPahgR1DuEvr6aWqz87ugj-IvDVikx5zSTIeR9-s͠ddg&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://B4oWlR59beGqn9ZK9ejCtvJ0vd1islNt-cWgpbEETds `׉	 7cassandra://mG5-5AUDuWKsCgSqNeARM0yh4S7LgJE3N6ksyHtMyC4i`R׉	 7cassandra://Q5wvwJPWQvlpu5y1c-9jUnGwI7NLQGDvHdQadaO4cWM `̴׉	 7cassandra://I-soCEa0Ijd0sc8kcN4678ZulULeZQz3TdaEkkLOQ_M͠ddg&M8#׉Ev11 (NL) Mortarcompany IFOR II
(een uitgebreid logistiek peloton).
De compagnie was uitgerust met
een volledige set YPR pantserrupsvoertuigen
en een gelijk aantal BV206
Bandvagn (ongepantserde lichte
rupsvoertuigen) naast de organieke
Mercedes-Benz terreinvoertuigen.
Bewapening
De hoofdbewapening van de compagnie
bestond uit tweemaal vier mortieren
120 mm, mitrailleurs.50 inch,
mitrailleurs MAG (al dan niet op voertuigaffuit)
en antitank wapens AT-4.
Organisatie
11 Mortiercompagnie werd begin
1996 tijdelijk gereorganiseerd naar
het model van een Engelse vuursteuneenheid
(battery). Naast twee
mortierpelotons met vier stukken bestond
de compagnie uit een ‘battery
commander party’ (waarin drie ‘forward
observer parties’), een ‘battery
command post’ en een ‘alfa echelon’
Operationele inzet
De compagnie werd op 1 juli 1996 in
Bosnië toegevoegd aan 1 (UK) Royal
Horse Artillery, met als taak vuursteun
te verlenen in het zuidwestelijk
deel van Bosnië. Op 18 december
van dat jaar keerde de compagnie
terug in Nederland .
Voertuig BV-206 Bandvagn, zoals dit door 11 Mortiercompagnie in 1996 in Bosnië
werd gebruikt.
62
׉	 7cassandra://lZZVDJ8s5e1GimPwsR2mrcYf2NgdSwkNEiHC0Zw7UTM!_`̴ddZ&M8#׉E13 (NL) MECHBAT SFOR 7
Bewapening
Naast de persoonlijke bewapening beschikte
men over de mitrailleur MAG,
het 25 mm boordkanon EWS op de
YPR, de mitrailleur.50 inch, over lichte
(AT-4), middelbare (Dragon) en zware
(TOW) antitank wapens en over de
tank Leopard II.
Organisatie
De Stabilisation Force 7 (SFOR 7) bestond
uit de Staf- en Antitankcompagnie
met de A- en B-Compagnie van
13 Infbat RS, twee pelotons van 11
Tankbataljon, 13 Brigadepantsergeniecompagnie
aangevuld met personeel
van 102 Genie Constructiecompagnie,
een Bulgaars geniepeloton,
13 Bevoorradings- en Transportcompagnie
en een herstelpeloton van 11
Herstelcompagnie.
Operationele inzet
Het bataljon werd van 7 november
1999 tot en met 7 mei 2000 ingezet
in centraal Bosnië-Herzegovina.
Tijdens de uitzending werd er een
andere gebiedsindeling gemaakt en
werden de bases Knesovo en Obodnik
overgedragen aan de Britten.
Commandant SFOR 7, luitenant-kolonel
M.J.H.M. Bastin.
63
׉	 7cassandra://Q5wvwJPWQvlpu5y1c-9jUnGwI7NLQGDvHdQadaO4cWM `̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://RlvS7bH0jDmRP4GibcyvaLzBsFjgRJrXWY9uF4yy2IQ O`׉	 7cassandra://ipztPKkdyUmtL8vgOadfeCEGLuXsmBzkmdJOPZdrNis[=`R׉	 7cassandra://el1h7aYlShCevn5EK7djM9KaRzXgiQVHs2ZmuHNCOdA`̴׉	 7cassandra://UncJT7jI5MgJv-SZ_kOaYNzOtIZyQ9-211iGr75FL3s͠ddg&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://BJq1XvCPTcA-4xsb8NalmARFX-nCErmIuM0Wkakkz0s s`׉	 7cassandra://-3pA8L22rO5MFJ6EDzL66wViJ09ymVi4JFtYmTjrvx4``R׉	 7cassandra://YrjEo5x97caSCxSXKMHNlQefzQMTfa4o5J9IKzt9qQYF`̴׉	 7cassandra://_m_mhpgnyLZQ1GFEfTFfZTqIh_Bp9gSXN5Hr7uBIEgw͵͠ddg&M8#׉EA13 (NL) BG SFIR 4
Bewapening
Behalve de persoonlijke bewapening
beschikte SFIR 4 over het geweer lange
afstand Accuracy, de mitrailleur
MAG, de lichte mitrailleur Minimi,
lichte (AT-4), middelbare (Dragon) en
zware (TOW) antitank wapens, mortieren
81 mm en 120 mm.
Operationele inzet
Het commando werd overgenomen
op 14 juli 2004 en overgedragen
op 15 november 2004. SFIR 4 werd
ingezet in Irak in de provincie Al
Muthanna.
Organisatie
13 (NL) Battle Group SFIR 4 (Stabilisation
Force Iraq) bestond uit 13 RSPB
en een geniecompagnie.
Tijdens de missie kwam een militair
van het detachement van de Koninklijke
Marechaussee om het leven.
De bataljonscommandant en de bataljonsadjudant onthullen het bord ‘Assen’ bij
aanvang van SFIR 4. Op de achtergrond, bovenop de observatiepost, de vlaggen van
Nederland, Irak en de Stoters.
64
׉	 7cassandra://el1h7aYlShCevn5EK7djM9KaRzXgiQVHs2ZmuHNCOdA`̴ddZ&M8#׉E13 (NLD) BG 4 RSPB
Organisatie
De Battle Group, met 13 RSPB als
kern, bestond uit de eigen Statcompagnie,
de A-Compagnie, de
B-Compagnie, 42 Brigadeverkenningseskadron
(BVE) en een verkenningspeloton
van 43 BVE. (De
C-Compagnie was eerder onder bevel
van 42 Panterinfanteriebataljon
Limburgse Jagers (42 BLJ) in hetzelfde
gebied ingezet.) Uit de eenheden
werden vier teams geformeerd: het
A-, B-, C- en D-team.
Bewapening
Naast de persoonlijke bewapening
beschikte de BG over het geweer lange
afstand Accuracy, de mitrailleur
MAG, de Minimi, de zware mitrailleur
.50 inch, de antitank wapens AT-4 en
Gill, het boordkanon 25 mm EWS op
de YPR en de mortier 81 mm.
Operationele inzet
De BG werd ingezet vanaf juli (operationeel
vanaf 6 augustus) 2007 tot 4
december 2007 in Afghanistan in de
provincie Uruzgan.
Tijdens de inzet van de BG kwamen
een genist, een cavalerist en een
Stoottroeper om het leven. Eerder
kwam een Stoottroeper van de bij 42
BLJ onder bevel gestelde C-Compagnie
om het leven.
13 Infbat (AASLT) RSPB wordt tijdens uitzendingen en oefeningen veelvuldig ondersteund
door CH-47 Chinook transporthelikopters, die uitermate geschikt zijn voor het
snel vervoeren van grondtroepen, materieel, wapens, proviand en andere voorraden.
65
׉	 7cassandra://YrjEo5x97caSCxSXKMHNlQefzQMTfa4o5J9IKzt9qQYF`̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://9aQbaIgddqDsfI4U-_Tdvpa42zN9EUqwOrRdIxn_0Bc `׉	 7cassandra://evbMcj3DU8EsJRXA9LRjmi0eZP_osRCJHe9fqRJcPq4a`R׉	 7cassandra://6jy_4-qvMbF_IRZtp4CQGzSQgrXvoJAS1OMQ0o4xmoA`̴׉	 7cassandra://xcmPTHvFgjDwH6IWlmRXuMgg7Iu4Ys-BqCvquV8qIy4 ͠ddg&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://imFzsZtk8Vrmd1f4y8YAh4xcKR31_G_7QWbEpwSJOaM IZ` ׉	 7cassandra://_1sAXSy4Cmc-7rG6-vIeVcRtkSAOPDH2YXNDK00Cqmk\` R׉	 7cassandra://AADNMuw7E9MoMLe7a6SKFZZQmh4baIjwPM9WJgrh7Zw`̴׉	 7cassandra://9VrwGddoaZI7XGuOu0saMUg5Yaa7IGl5wi9qmqZXbdEb~ ͠ddh&M8#׉E13 (NLD) BG 11 RSPB
Pantserinfanteriebataljon Garde Fuseliers
Prinses Irene en 23-Marinierscompagnie.
Bewapening
Naast
de persoonlijke bewapening
beschikte de BG over het geweer lange
afstand Accuracy, de mitrailleur
MAG, de Minimi, de zware mitrailleur.50
inch, de antitankwapens AT-4
en Gill, het boordkanon 25 mm EWS
op YPR en de mortier 81 mm.
Organisatie
Battle Group 11 bestond voor het
grootste deel uit 13 Infanteriebataljon
RSPB aangevuld met een gemechaniseerde
compagnie van 17
Operationele inzet
De BG werd ingezet van december
2009 tot april 2010 in Afghanistan in
de provincie Uruzgan.
13 (NLD) Battle Group RSPB in Uruzgan: Charlie-team.
66
׉	 7cassandra://6jy_4-qvMbF_IRZtp4CQGzSQgrXvoJAS1OMQ0o4xmoA`̴ddZ&M8#׉EOverige uitzendingen
Van 13 Infanteriebataljon RSPB / (AASLT) RSPB betreft het uitsluitend eenheden
van compagniesgrootte en van 11 Mortiercompagnie RSPB ‘Margriet’/
(AASLT) RSPB ‘Margriet’ eenheden van pelotonsgrootte.
Bosnië-Herzegovina
December 1999 - mei 2000
11 Mortiercompagnie RS ‘Margriet’ als onderdeel van KFOR
April 2001 - mei 2001
11 Mortiercompagnie RS ‘Margriet’ als onderdeel van SFOR 9 voor NFO
(Normal Framework Operations)
Juli 2004 - nov 2004
11 Mortiercompagnie (AASLT) RSPB ‘Margriet’ als onderdeel van SFIR 4
Kabul, Afghanistan
Februari 2002 – april 2002
STAT-Compagnie 13 Infbat RS en A-Compagnie 13 Infbat RS
als 1 (NL) Infcie ISAF 1
Oktober 2002 – februari 2003
B-Compagnie 13 Infbat RSPB als 1 (NL) Infcie ISAF 4
Uruzgan, Afghanistan
April 2007 - augustus 2007
C-Compagnie 13 Infbat (AASLT) RSPB als onderdeel van BG 3 ISAF
November 2007 – april 2008
11 Mortiercompagnie (AASLT) RSPB ‘Margriet’ als onderdeel van BG 5 ISAF
November 2008 – april 2009
11 Mortiercompagnie (AASLT) RSPB ‘Margriet’ als onderdeel van BG 8 ISAF
Augustus 2009 – december 2009
A-Compagnie 13 Infbat (AASLT) RSPB als onderdeel van BG 10 ISAF
April 2010 - augustus 2010
C-Compagnie 13 Infbat (AASLT) RSPB als onderdeel van BG 12 ISAF
67
׉	 7cassandra://AADNMuw7E9MoMLe7a6SKFZZQmh4baIjwPM9WJgrh7Zw`̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://Qfm-VJos8fbqyBiImnswoEz6gsUB4pbtErRZJhApOpg j`׉	 7cassandra://GNHeyRAP0PNXfpbg_WV8Wgl3nSlTvO3JIM4ZUfCX6iU]c`R׉	 7cassandra://rp3pHbUH5Bln_j8zphvCP39Kh_y4kiwXsme3eQQfiOY`̴׉	 7cassandra://8Y4pYDmZGbdGVWg2qew0m0_5wHxdQqjaP1UM8L0ji1Mݹ͠ddh&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://bsHXYzDE4S2Wo4yKDYebmGGMUzCEtbHtMRSX6FVFFEE `׉	 7cassandra://9A8ffXGRJcQxWEqmmuWcFGL1oXs2VxKVj0zK1xmuIhkaT`R׉	 7cassandra://mXKYKQBu9zWwocgAOFGDJ3nZgJRLuZqaZoXOuRWtHb0D`̴׉	 7cassandra://OrMHC6qljnMNyYV1lk3dW5ojCVDzjPptasewun9HiTs 
k͠ddh&M8#׉EStoters van 13 Infanteriebataljon (AASLT) RSPB worden, als onderdeel van ISAF, ingezet
met helikopters.
Een OMLT-groep ISAF van 11 Mortiercompagnie (AASLT) RSPB ‘Margriet’, juli 2006
t/m december 2006. De taak van het OMLT was het opleiden en het coachen van de
ANA (Afghan National Army) om in de toekomst zelfstandig als militaire eenheid te
kunnen optreden. Het OMLT trad ook op als liaison tussen de ANA en het Infanteriebataljon
/ compagnie.
68
׉	 7cassandra://rp3pHbUH5Bln_j8zphvCP39Kh_y4kiwXsme3eQQfiOY`̴ddZ&M8#	׉E_Congo
De missie MONUC van de VN werd
ten tijde van de verkiezingen in Congo
ondersteund met de troepenmacht
EUFOR RDC. Nederland leverde in de
periode van juli 2006 tot december
2006, 11 Mortiercompagnie RSPB als
bijdrage aan deze missie. De mortiercompagnie
was geïntegreerd in een
Duitse Fallschirmjägerkompanie en
gelegerd in Gabon.
Stoters van 11 Mortiercompagnie (AASLT) RSPB ‘Margriet’ in Gabon. De compagnie
die deel uitmaakte van de EUFOR RDC-missie werd verplaatst naar vliegveld N’djili in
de Congolese hoofdstad Kinshasa. Eerder verbleef de compagnie op afroepbasis in
buurland Gabon.
69
׉	 7cassandra://mXKYKQBu9zWwocgAOFGDJ3nZgJRLuZqaZoXOuRWtHb0D`̴ddZ&M8#
ddZ&M8#	vבCט   u׉׉	 7cassandra://FtKxWgH6wpLAEZ1S8SXYznVcbXpSNVxZkp-LMkjHUcM t`׉	 7cassandra://JiR8UkJa0kC7X2nyxiZDwRlVJXibe6EGRGyX9WU2jTw[`R׉	 7cassandra://0ta_DJPXHVNlTq0VYzQ8rq2K8ctIevqQ0OL-8k4QayIk`̴׉	 7cassandra://looD-p1_bMLQKwL-DOCh3azBiZyrWEdS71cQda_40Nk͠ddh&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://u2xYF1zu82jPgGUNgMdfgSxBXjrW7HZeB6aQVuQZLHE `׉	 7cassandra://bSdEKt3NFhwY6GY6ojqQTKG9m7QJEqXoPxBrAkOL45cO`R׉	 7cassandra://XQJOJA3gq532bHARnSN0h008KaT_QOU0uouc2vqM5DA`̴׉	 7cassandra://w00YklopZFhM3AvsyDWdohfw7i0sUPK0uBIS1GcnFVw͔͠ddh&M8#׉EKunduz, Afghanistan
Van oktober 2012 tot mei 2013 is
de D-Compagnie 13 Infbat (AASLT)
RSPB als onderdeel van PTG-4 (Politie
Trainings Groep) uitgezonden naar
Kunduz. In samenwerking met de Koninklijke
Marechaussee hebben zij de
Afghaanse politie in Kunduz opgeleid
en getraind. De voornaamste taak
van de Stoters gedurende deze missie
was het beveiligen van het Marechaussee
personeel.
Stoters in Kunduz hebben zojuist een Afghaanse
‘Kees de Bok’ gekocht.
Afghaanse Kees heeft de tijd van zijn leven
gehad: veel te veel fruit en koekjes
van de dominee. Een goede afwisseling
met droog Afghaans gras.
‘Sportwedstrijden’ in Kunduz! Hier het 1e Peloton van de Delta ‘Djokja’ Compagnie
tijdens de ‘Stotersmars’.
70
׉	 7cassandra://0ta_DJPXHVNlTq0VYzQ8rq2K8ctIevqQ0OL-8k4QayIk`̴ddZ&M8#׉E5Indien nodig krijgen eenheden vuursteun van de gevechtshelikopter Apache AH-64D.
Na afloop van een uitzending vinden er meestal grootschalige ceremonies plaats waarbij
herinneringsmedailles worden uitgereikt, zoals hier bij BG 11 door de toenmalige
CDS (Commandant der Strijdkrachten) generaal P. van Uhm.
71
׉	 7cassandra://XQJOJA3gq532bHARnSN0h008KaT_QOU0uouc2vqM5DA`̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://SNrl-bm_MlrpHMZp9Ew5tDWKe3g9CE8f_WH0VQV9JBg `׉	 7cassandra://L9d9e2kMO-o8YL1AdhgiVG-Zxwo2hxM5Ka8r9WNWHpYs`R׉	 7cassandra://UlsRBrWKsludTzXG4JoYA5JvA7mDF9HdsPPlp62-j98w`̴׉	 7cassandra://bu7jNeSXkHiUoD6MRGpEbUiZCJYXzqv75Z8wNUbmYqo͙͠ddi&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://MWQ3KMr23EmRj13r5Zn5f9fG8m8tGwV1CZhR5WTpQO4 d`׉	 7cassandra://8QA7yoEPEje7REmYjs63A25nPWeTtZTZEVLroNrM7EEs`R׉	 7cassandra://tmG2hg7yfRroiyBI398YVbL3xFe-l_Oh8Ln8nErP3eg".`̴׉	 7cassandra://fZn0csk4ainAgRnGi9ytBqu7tHrV2dspCGKrlT3uLcI͠ddi&M8#׉ECompagnie in de West (CidW)
Sinds augustus 2009 heeft de Koninklijke
Landmacht taken overgenomen
van het Korps Mariniers in de West.
Elke vier maanden rouleert er een
landmachtcompagnie. Ook 13 Infanteriebataljon
(AASLT) RSPB heeft
diverse compagnieën geleverd. De
compagnie ondersteunt defensie in
het Caribische gebied en wordt gedurende
deze vier maanden onder
bevel gesteld van de Commandant
der Zeemacht in het Caribisch Gebied
(CZMCARIB).
De taken in de West bestaan voornamelijk
uit de territoriale verdediging
van het Caribische gedeelte van het
Koninkrijk der Nederlanden, handhaving
van de internationale rechtsorde
en het verlenen van bijstand aan de
lokale autoriteiten. In geval van orkaannoodhulp
blijft de op Aruba gestationeerde
32 Infanteriecompagnie
van het Korps Mariniers primair verantwoordelijk.
In geval van een escalatie
staat de landmachtcompagnie
paraat om algemene ondersteuning
te verlenen. Naast de operationele
taken kan de compagnie ook ingezet
worden voor ceremoniële taken, zoals
Opening der Staten, Koningsdag
en Dodenherdenking.
Tijdens de vier maanden in de West
volgen de militairen een intensief
trainingsprogramma. Onder meer
wordt aandacht besteed aan bootdrills,
gevechtsopleidingen, schietoefeningen
en het oefenen in “Beteugelen
van Woelingen”, te vergelijken
met het optreden van de politie als
Mobiele Eenheid.
Naast de operationele taak en de intensieve training óók aandacht voor ceremonieel.
72
׉	 7cassandra://UlsRBrWKsludTzXG4JoYA5JvA7mDF9HdsPPlp62-j98w`̴ddZ&M8#׉E8. Bijzondere aspecten
Verzetsherdenkingskruis
Op 31 augustus 1982 hechtte H.M.
Koningin Beatrix op voordracht van
het Voormalig Verzet in de Tweede
Wereldoorlog het Verzetsherdenkingskruis
aan het Vaandel van de
Stoottroepen. Daarbij sprak zij o.m.
de woorden:
“Dat dit blijk van waardering op
voordracht van de Stichting Samenwerkend
Verzet is toegekend
aan uw regiment en in aanwezigheid
van zoveel oud-verzetsstrijders
en Oud-Stoottroepers is uitgereikt,
brengt de verbondenheid tussen hen
en u tot uitdrukking. Tevens geeft dit
kruis symbolisch aan ons aller dankbaarheid
en respect voor de moedige
daden van verzet tegen bezetter en
onderdrukker welke hebben bijgedragen
tot de bevrijding van Nederland.
Het is uw opdracht de vrijheid te verdedigen
waar uw voorgangers voor
streden. Ik spreek de hoop uit dat hun
voorbeeld u blijvend zal inspireren bij
de vervulling van uw taak.”
De Stoottroepers van toen en nu
hebben deze waardering verworven
met daarbij de gelijktijdige opdracht
om het ideële gedachtegoed van het
Voormalig Verzet te blijven uitdragen.
H.M. Koningin Beatrix hecht het Verzetsherdenkingskruis aan het Regimentsvaandel.
73
׉	 7cassandra://tmG2hg7yfRroiyBI398YVbL3xFe-l_Oh8Ln8nErP3eg".`̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://zgm9_np6orkrhz5lhhf-uhGOgHFou_Jeh-cqq-A2dU0 L$`׉	 7cassandra://6EW3OdtSDRdrzhlpR2WhNDV3vu4gH_hRECqXJ6FYzIEoK`R׉	 7cassandra://uSxIpBAHToflqwQa_FYDMjueGPlVzsCv4NI8gsvgwFA G`̴׉	 7cassandra://6gb3crLkIiT8S19rLhUTs2lOg-n1Z08qrpyCJQ3Cl2s͠ddi&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://1WsM2kQkdi6f_sWFyqfMt3AraWKM30z1rVlw7bp1HVk ,`׉	 7cassandra://6hB2U6UWBh1fjIS1Ux3b9xn08ZpvOQYdxSabFnSQZ5Mv`R׉	 7cassandra://Oiy6fx-pptSo5L5SbQYa4l2jZoYWSLwROzeV7jLx3aI!	`̴׉	 7cassandra://6DvJh8FeeDNXibqOdTTmTE7RciH3nqchX0mAK5FAxy4͹͠ddi&M8#׉ENaamwijziging van het regiment
Binnen de Bond van Oud-Stoottroepers
en Stoottroepers (BOSS,
waarover later meer) was onder de
‘Stoters van het eerste uur’ de gedachte
ontstaan prins Bernhard op
een bijzondere wijze te eren voor zijn
verdiensten voor het regiment in de
jaren 1944 - 1945. In het bijzonder
voor zijn betrokkenheid bij de oprichting
er van. Begin 2002 werd daartoe
door het hoofdbestuur van de BOSS
bij de minister van Defensie een
voorstel ingediend. Op 10 juni 2002
werd bij KB 02.002681 bepaald dat;
‘Overwegende dat er een bijzondere
band bestaat tussen Zijne Koninklijke
Hoogheid Prins Bernhard der Nederlanden
en het Regiment Stoottroepen,
zal het Regiment Stoottroepen
met ingang van 29 juni 2002 worden
voorgezet onder de naam Regiment
Stoottroepen Prins Bernhard.’
Op 28 juni 2002 werd op paleis Soestdijk
door Prins Bernhard zelf de cravate
gehecht aan het vaandel van
het regiment met daarop de nieuwe
naam van het Regiment.
De aanhechting vond plaats op het
bordes van het paleis, voor het front
van deputaties actief dienende Stoters,
de BOSS en een aantal autoriteiten.
Z.K.H.
Prins Bernhard hecht de cravate
met zijn naam aan het vaandel.
74
De cravate met de tekst ‘29 juni 2002’ en
‘Regiment Stoottroepen Prins Bernhard’.
׉	 7cassandra://uSxIpBAHToflqwQa_FYDMjueGPlVzsCv4NI8gsvgwFA G`̴ddZ&M8#׉EJaarlijkse herdenking in Beneden-Leeuwen
Al op 13 oktober 1945 vond op initiatief
van ‘Sjef’ de Groot in Beneden-Leeuwen
aan de Waal een
herdenking plaats voor de 8 gesneuvelden
van de 1e Compagnie. Vanaf
1946 worden in Beneden-Leeuwen
alle gesneuvelde Stoottroepers herdacht,
omdat daar op 10 oktober
1944 de eerste Stoters arriveerden.
Jaarlijks, op de tweede zondag in oktober,
herdenken de Stoottroepers en
Oud-Stoottroepers er hun gesneuvelde
makkers tijdens een sobere maar
zeer indrukwekkende plechtigheid. In
de periode 1944 tot en met 1 maart
2016 kwamen tijdens operationele
inzet 378 Stoottroepers om het leven.
De organisatie van de herdenking
is niet - zoals bij andere regimenten
de praktijk is - in handen van de regimentscommandant,
maar deze berust
bij een zelfstandige stichting: De
Stichting Herdenking Gesneuvelde
Stoottroepers. Op een perceel grond
dat in 1947 aan de stichting in erfpacht
is uitgegeven, bevindt zich nu
het ereveld met drie eregraven en
een in 1949 gebouwde herdenkingskapel.
Binnen in de kapel zijn marmeren
platen aangebracht met de
namen van alle gesneuvelde Stoters.
In 2005 werden twee nieuwe plaquettes
geplaatst: (Zie onderstaande
afbeeldingen).
75
׉	 7cassandra://Oiy6fx-pptSo5L5SbQYa4l2jZoYWSLwROzeV7jLx3aI!	`̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://A4pBz0gbABjpO1KxO63Ijv-iwidAC8iV_EbeE1cfyaA v`׉	 7cassandra://Q_WcuFlH4de7y7rLnF0uh1lKfno_MtDQlU7S4LpgmCEo`R׉	 7cassandra://kyRrGcqjdYig2icAhiG61f_PtlaNTO1uNSdoSz-vJ70Z`̴׉	 7cassandra://5NdkrBYFYIZ2Zb2PLT_DeAwWr6gTdSiHrT1UbDnmbsIͼ͠ddi&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://UqrXkLEIgnHdbSzmLCA5ItJjfD-P2lGR6KVS0gcyep4 a`׉	 7cassandra://qF2PFjsk6QvwKvlth9SUOMEW4XWb4IzEvRRWGd9MJj0p(`R׉	 7cassandra://Emz88conXA4JYMQ-7AKTXakQRfJJdFU0e4tjNnNVZb0`̴׉	 7cassandra://ktWQvzeroUCAZLkS8iwt2ggSod2sf5W7peefedTDtqMͱ͠ddi&M8#׉ErHet Vaandel van het Regiment Stoottroepen Prins Bernhard
Al eeuwen vervult het vaandel een
belangrijke rol als herkenningsteken
en oriëntatiepunt tijdens veldslagen.
Vaandel met vaandelwacht werden
direct achter de voorste linies opgesteld.
Zolang het vaandel boven het
krijgsgeweld bleef wapperen, putte
men moed en hoop. Viel het vaandel
in handen van de vijand, dan was alles
verloren. De vaandeldrager was
vroeger de ‘vaandrig’, de drager van
de vaan. Tegenwoordig hebben regimentsvaandels
vooral een symbolische
waarde en een ceremoniële
functie, onder meer tijdens beëdigingen,
commando-overdrachten,
en
(nationale) dodenherdenkingen.
Het vaandel staat voor trouw, eer,
eenheid en de geschiedenis van het
Regiment. Het wordt met respect behandeld
en met eerbied gegroet.
Het Regiment Stoottroepen kreeg op
29 april 1949 te ’s-Hertogenbosch
een vaandel uitgereikt. Dat eerste
vaandel voerde aanvankelijk twee
opschriften:
• West- en Midden-Java 1946-1949;
• Midden-Sumatra 1947-1949.
Bij Koninklijk Besluit is op 1 september
1955 het opschrift ‘Noord-Brabant
en Limburg 1944-1945’ toegevoegd.
In
1957 werd de traditie-eenheid ‘Regiment
Stoottroepen’ gekoppeld aan
41 Infanteriebataljon, dat in 1964
werd omgevormd tot 41 Pantserinfanteriebataljon.
Het
vaandel van het Regiment Stoottroepen
in 1949.
76
Het vaandel van het Regiment Stoottroepen
Prins Bernhard in 2016.
׉	 7cassandra://kyRrGcqjdYig2icAhiG61f_PtlaNTO1uNSdoSz-vJ70Z`̴ddZ&M8#׉EOp 31 augustus 1982 is door koningin
Beatrix het Verzetsherdenkingskruis
aan het vaandel gehecht.
Bij de opheffing van 41 Pantserinfanteriebataljon
in 1994 werd de voortzetting
van de Stoterstraditie toegewezen
aan het nieuw opgerichte 13
Infanteriebataljon Luchtmobiel.
Het vaandeldoek werd enkele malen
vernieuwd, laatstelijk op 4 maart
De vaandelwacht
De vaandelwacht bestaat uit een
commandant (doorgaans de oudste
luitenant), de vaandeldrager (een adjudant-onderofficier)
en vijf militairen
van wie minimaal één onderofficier.
De vaandeldrager bij het Regiment
Stoottroepen Prins Bernhard is de regimentsadjudant.
De vaandelwacht
beschermt op symbolische wijze het
regimentsvaandel.
De Engelse pistoolmitrailleur Stengun
werd tijdens de Tweede Wereldoorlog
voor het verzet in grote hoeveelheden
in containers aan parachute
boven Nederland afgeworpen. Voor
vele leden van de BS was dit het persoonlijk
wapen. Als herinnering daaraan
is de vaandelwacht van het regiment
bewapend met de Stengun.
2009. Op het vaandel is toen de huidige
regimentsnaam ‘Regiment Stoottroepen
Prins Bernhard’ aangebracht
die eerder in 2002 met een cravate
was toegekend. Tevens werd de naamletter
‘W’ van Wilhelmina vervangen
door de ‘B’ van koningin Beatrix.
77
׉	 7cassandra://Emz88conXA4JYMQ-7AKTXakQRfJJdFU0e4tjNnNVZb0`̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://JDkP0vMr3YLoJE8jRYmke2SZFZ4Y2J3ltTUq4idXt20 +`׉	 7cassandra://majxd_Ks2SPQMWVTz2uTvrItsNKkW3vHGq4oPKxU0qcoM`R׉	 7cassandra://ozFR7rL_SGayguGlcUB5Jd8bGVUAK6HituQVfZLL03oW`̴׉	 7cassandra://cOGP4X6MaNvDWgYhSkATRlhhpiCFN1V9qYog8I1C1_Q͗ ͠ddi&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://riOGv0IgKQc1ATiHShKmNW6Bgi77MLXB4CHO_tGSp-w `׉	 7cassandra://hO0Sk8sHNBa3aARMUCXOqGXNFuMzkmhLtNMNxVyiDPIy`R׉	 7cassandra://jsN_KAPtMYN1anfVUBtA-_pXSb73KVdop8lHyAWb8yE `̴׉	 7cassandra://RXn1COKVZPyMBWgha0Vq17id0dsSe8Cm2kCNFxGtTDg͠ddj&M8#׉EDe uitzendvlag
Als teken van deelname aan internationale
operaties is door de Commandant
Landstrijdkrachten aan het
regiment een zogenoemde uitzendvlag
toegekend. Op de aangehechte
vlaggenbanden wordt na iedere uitzending
de naam van het inzetgebied,
de uitzendnaam en de uitzendperiode
toegevoegd. Een voorbeeld
van een opschrift is: ‘Afghanistan
ISAF november 2002 – januari 2003’
Naamlint ( z.g. ‘straatnaam’)
Sinds 2015 is bij het Regiment Stoottroepen
Prins Bernhard de oude traditie
van de ‘straatnaam’ weer ingevoerd.
Het
Erepeloton Binnenlandse Strijdkrachten
Op 8 september 1948 werd het Erepeloton
der voormalige Binnenlandse
Strijdkrachten (BS) opgericht. Er
ontstond behoefte om bij de vele
herdenkingen en andere ceremoniële
gebeurtenissen leden van de
voormalige BS aanwezig te laten
zijn. Het Regiment Stoottroepen was
daar toen niet toe in staat omdat alle
eenheden zich in voormalig Nederlands-Indië
bevonden.
78
Op 21 september 1994 werden tijdens
de viering van het 50-jarig bestaan
van het regiment in aanwezigheid
van Z.K.H. Prins Bernhard de
tradities van het Erepeloton overgedragen
aan het Regiment Stoottroepen.
Vanaf die datum vallen alle verplichtingen
van het Erepeloton onder
de verantwoordelijkheid van het Regiment
Stoottroepen.
׉	 7cassandra://ozFR7rL_SGayguGlcUB5Jd8bGVUAK6HituQVfZLL03oW`̴ddZ&M8#׉EDe Margrietcompagnie
Begin 1944 werd, na veel voorbereidend
werk een verzetsgroep geformeerd
onder de schuilnaam Margriet,
met als standplaats ‘s-Hertogenbosch/Rosmalen
en met als werkterrein
het oostelijk deel van Brabant.
Leider was Stefke Feijen. Deze ‘knokploeg’
werd in een later stadium opgenomen
in de 8e Compagnie van het
Commando Brabant, die de Margrietcompagnie
werd genoemd.
Daarmee stamt de Margrietcompagnie
rechtstreeks uit het verzet tijdens
de Tweede Wereldoorlog. Op grond
van deze naam zijn de leden die actief
dienen of gediend hebben bij
een ‘Margrietcompagnie’ gerechtigd
om (ook op het uniform) de zilveren
Margriet te dragen, als symbool van
hun traditionele verbondenheid met
het verzet.
De Ondersteuningscompagnie van
41 RS droeg sinds jaar en dag de
naam ‘Margrietcompagnie’ en zette
daarmee de tradities voort van de
eerste compagnie met deze naam uit
de periode 1944 - 1945. Bij de opheffing
van 41 Painfbat RS en dus ook
van de Ondersteuningscompagnie
zette de in 1994 opgerichte zelfstandige
11 Mortiercompagnie de tradities
voort.
Vanwege de opheffing van 11 Mortiercompagnie
(AASLT) RSPB ‘Margriet’ in
2011 werden op 13 juli tijdens een
bijzonder regimentsappel in Assen
de tradities van de Margrietcompagnie
overgedragen aan de Charlie Para
Compagnie die vanaf dat moment
Charlie Para Compagnie ‘Margriet’
wordt genoemd. Talrijke veteranen en
(Oud-)Stoters waren hiervan getuige.
Stefke Feijen bij een auto met kenteken
‘Stoottroepen Nederl. Binnenl. Strijdkrachten
217”.
De commandant van de Charlie Paracompagnie
13 Infbat (AASLT) RSPB krijgt de
Margrietspeld uitgereikt ter onderstreping
van de traditieoverdracht.
79
׉	 7cassandra://jsN_KAPtMYN1anfVUBtA-_pXSb73KVdop8lHyAWb8yE `̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://tQwv_MUKUY7HEjhuSqtspSNCT_KWeLsEzzZePhNMIBk `׉	 7cassandra://KO2xHKhLilD6PSsqnAV8CJMmVSJcIJDJr0seZgIrL1s|`R׉	 7cassandra://zMVFEwx_JxwvhZfOrtG7JAo6w4ILZKkUXWmghOfmcI4!`̴׉	 7cassandra://lnvlB9HMwSHLi7ACIy_UIFFmQ5MyfTrj7it9jncKDRo͠ddj&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://IhxYBrN4u7pVA-9Os5DLyUQNvS10ameV9hWyj0fWrZI `׉	 7cassandra://9GuLguSMsKmU47cmd4yg9sEYQHibO5U79Ys9xFC2qMg9`R׉	 7cassandra://-6s9RbivBiHUSfD_YwuDKqHNTWyG8kXH2a94Z8Umtio"`̴׉	 7cassandra://69Yax58-X48bzgmkJFPu12ZWX5QjW9TQxk7dRAr2byc$ ͠ddj&M8#׉ERMoeders (Mevrouw Cornelissen)
Een bijzondere plaats in het regiment
werd ingenomen door mevrouw
M.L.C. Cornelissen-Dijken, ‘Moeder
der Stoottroepen’, door haar Stoters
‘Moeders’ genoemd. Als echtgenote
van overste P.J. Cornelissen, de commandant
van 3 RS, zette zij zich tijdens
de Indiëperiode op verzoek van
haar man in voor de nabestaanden
van de in Indië gesneuvelde mannen
van zijn bataljon. Nadat overste Cornelissen
in Indië was omgekomen,
heeft zij zich tot haar overlijden op 25
juni 2000 op onnavolgbare wijze ingezet
voor Stoters en/of hun familieleden,
vooral voor de nabestaanden
van Stoters die tijdens hun diensttijd
bij het regiment, zowel in oorlogstijd
Jan de Stoter
Ter gelegenheid van het 40-jarig
bestaan van het regiment in 1984
werd door de Bond van Oud-Stoottroepers
en Stoottroepers een meer
dan levensgroot bronzen standbeeld
aangeboden dat door Prins Bernhard
werd onthuld tijdens de viering
in de Generaal Spoorkazerne te Ermelo.
Het stelt een Brabantse Stoter
uit 1944 voor en is geplaatst op
een sokkel van Limburgse Kunrader
steen. Rondom de sokkel ligt grind
uit de Maas, de rivier die zo’n grote
rol speelde bij de ‘Stoters van het
eerste uur’. ‘Jan’ staat letterlijk voor
een achttal bronzen platen met de
namen van alle gesneuvelde Stoters.
In de nacht van 21 op 22 september
1994 werd het beeld overgebracht
80
naar de JWF-kazerne te Assen om
daar op die dag prominent aanwezig
te zijn bij de overdracht van het regimentscommando.
als
in vredestijd, zijn overleden. Mevrouw
Cornelissen is vanwege haar
verdiensten voor de Stoottroepen
koninklijk onderscheiden.
׉	 7cassandra://zMVFEwx_JxwvhZfOrtG7JAo6w4ILZKkUXWmghOfmcI4!`̴ddZ&M8#׉EMuziekkapel
Ter gelegenheid van het vertrek van I
en III RS naar Nederlands-Indië werd
op 18 september 1945 in ’s-Hertogenbosch
een afscheidsparade gehouden.
Bij die gelegenheid werden,
als dank voor de inzet van de Stoottroepen
bij de bevrijding van deze
stad in oktober 1944, door de burgerij
acht diepe trommen, acht bazuinen
en een tamboer-maîtrestok aan
het regiment aangeboden.
In augustus 1946 werden in de Prins
Hendrik-kazerne in Nijmegen bij de
‘Stoottroepenkapel’ de muziekinstrumenten
in gebruik genomen. De eerste
tamboer-maître was sergeant-majoor
W. Kervel. In 1947 kwam de kapel
onder leiding van onderkapelmeester
Carel van de Bergh. De kapel, met
ruim twintig beroepsmusici, had een
druk programma door de vele militaire-
en burgerevenementen.
Helaas was de kapel geen lang leven
beschoren. Op 1 december 1951
werd, ten koste van de Stoottroepenkapel,
de Kapel van de Koninklijke
Luchtmacht opgericht waar alle
Stoottroepenmusici naar werden
overgeplaatst. Het regiment was
‘muziekloos’ tot 1959 toen bij 15 RS
in de Generaal de Bonskazerne in
Grave weer een tamboerkorps werd
opgericht waarbij ook ‘Kees de Bok’
werd ingedeeld.
Na opheffing van 15 RS in 1960 verhuisde
‘Kees’ met de muziekinstrumenten
naar 41 RS in de Legerplaats
Ermelo. Hier werd het tamboerkorps
weer nieuw leven ingeblazen totdat
het in 1972 onder meer wegens bezuinigingen
werd opgeheven.
Gelukkig is ‘Kees de Bok’ voor het regiment
behouden!
De Stoottroepenkapel in de Prins Frederik-kazerne te Nijmegen.
81
׉	 7cassandra://-6s9RbivBiHUSfD_YwuDKqHNTWyG8kXH2a94Z8Umtio"`̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://fpTT5EYhTO29QZ4NQTraj3oN-XXITFRLu0daXozAzks A`׉	 7cassandra://prfoy2vcOK8Rc7xjKo12iTzDYqW66_TlpI9SBpAzeXg}`R׉	 7cassandra://Uv03OFZY8zBrQE9f2Xp9ivOC5mJ7_crIe_iJjRj4z8A#`̴׉	 7cassandra://hc7K3wLqEtFigqKCf1Jex1bF40xT8z1y_YtwzPil5z0͠ddj&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://gSuSyTU8SY79KZgF2xWIv1NLOF8VZY2wBiIlgq24P6g 1` ׉	 7cassandra://A1GolhERIGngQcminaUoTDGFduwLgS7iFzJDRiZhdNcͱ` R׉	 7cassandra://jlDWSHTlHZ_K4ol9ny6XY0w_f5HmMnVq3CWYEB4N2Po"`̴׉	 7cassandra://Be0dznwXVfNwnnIvmhF8-RFwsl5IMUMwNAY0epGUmdgd ͠ddk&M8#׉EKees de Bok
Het regiment heeft als mascotte een
geitenbok. Over het ontstaan van
deze traditie doen vele verhalen de
ronde. Een daarvan is dat in 1944 een
nachtelijke patrouille van Stoters in de
buurt van Cuijk in dekking ging voor
een geluid dat zij in een boomgaard
hoorden. Het was niet zoals verwacht
een Duitse patrouille maar een geitenbok,
die mekkerend reageerde op
het bevel: “halt, wie daar?”
De Stoters hebben de bok meegenomen
en sindsdien is ‘Kees’ de mascotte
van het regiment.
Zodra hij aan de VUT toe is, vertrekt
hij naar een kinderboerderij om daar
zijn laatste jaren te slijten.
Kring Cuijk van de Bond van Oud-Stoottroepers
en Stoottroepers zorgt steeds
voor een nieuwe jonge bok. Getooid
met rode baret en dekkleed is ‘Kees’
present bij alle festiviteiten van het
regiment.
Historische Collectie Regiment Stoottroepen Prins Bernhard
In de vijftiger jaren werd in Venlo
(Frederik Hendrik kazerne), waar het
regiment destijds was gelegerd, een
bescheiden traditiekamer ingericht.
Met de verplaatsing in 1968 van de
regimentsstaf naar Ermelo verhuisde
de collectie mee. Dankzij de niet
aflatende inzet van adjudant b.d. F.
van Steen groeide de traditiekamer
in omvang en aanzien.
Op 21 september 1998 werd in het
voormalige monumentale wachtgebouw
in de JWF-kazerne te Assen
het nieuwe ‘Stoottroepen Museum’
geopend. Tijdens het werkbezoek
van Hare Majesteit Koningin Beatrix
82
op 23 maart 1999 aan het 13e Bataljon
Stoottroepen heeft zij het museum
met een bezoek vereerd.
׉	 7cassandra://Uv03OFZY8zBrQE9f2Xp9ivOC5mJ7_crIe_iJjRj4z8A#`̴ddZ&M8#׉E
De Bond van Oud-Stoottroepers en Stoottroepers (BOSS)
De tweeduizend Stoters die in augustus
1945 huiswaarts keerden, kwamen
tot de conclusie dat de maatschappelijke
nazorg van Defensie op
een aantal punten tekort schoot. Zij
waren extra bezorgd voor de OVW’ers
die ‘straks’ uit Indië zouden terugkomen.
Deze bezorgdheid resulteerde
in de Bond Oud-Stoottroepers (BOS),
opgericht op 14 januari 1946 in de
‘Korenbeurs’ te Cuijk. Men ging zeer
voortvarend te werk, richtte regionale
afdelingen (kringen) op en vestigde
zelfs een eigen (‘fulltime’!) secretariaat
(Verwerstraat 24 in Den Bosch).
Van daaruit werden alle activiteiten
gecoördineerd, waaronder de intensieve
samenwerking met de Sociale
Dienst van het ministerie van Oorlog.
Een hoogtepunt van die toenmalige
inspanningen was de bouw van 279
zogenaamde BOS-woningen, bestemd
voor de uit Indië terugkerende maten.
Later, toen alles enigszins op de rails
stond en iedereen zijn weg begon te
vinden in de maatschappij, liepen de
activiteiten terug.
Na pensionering van vele Oud-Stoters
in de jaren tachtig, namen de
activiteiten weer toe. Vele kringen
werd weer nieuw leven in geblazen,
waarbij gezelligheid en het ‘terugzien
op toen’ belangrijk was. Daarbij werd
echter de zorg voor elkaar niet uit het
oog verloren. Er werd een Sociale Begeleidingscommissie
opgericht, met
het doel om makkers die om welke
reden dan ook in geestelijke of materiële
nood waren gekomen te helpen.
Evenzo ontstond de Werkgroep Gehandicapten
die zich speciaal richtte
op de Stoters die ten gevolge van
oorlogsverwondingen blijvend invalide
waren geworden.
Het streven om de banden met het
regiment nauwer aan te halen resulteerde
in het besluit om ook de actief
dienende Stoters tot de bond toe
te laten en in 1980 wijzigde men de
naam in ‘Bond van Oud-Stoottroepers
en Stoottroepers’ (BOSS).
De BOSS is een non-categoriale vereniging;
zowel korporaal als generaal
zijn gelijkwaardig lid. Dit aspect kan
worden gezien als de voortzetting van
de mentaliteit van de ‘Stoters van het
eerste uur’. De doelstellingen van de
BOSS, verkort weergegeven, zijn:
• het instandhouden en bevorderen
van de banden van vriendschap
die tijdens het dienen bij
het Regiment Stoottroepen Prins
Bernhard zijn ontstaan;
• het onderhouden van nauwe contacten
met het regiment;
• het blijven eren en herdenken
van alle gevallenen;
• het behartigen van de belangen
van leden van de vereniging
en in bijzondere gevallen
van Oud-Stoottroepers en
Stoottroepers die geen lid zijn.
De BOSS is medeoprichter en actief
lid van het Veteranenplatform (VP)
dat in 1989 tot stand kwam.
Met de Veteranenwet van 2012 werd
de grondslag gelegd voor een even83
׉	 7cassandra://jlDWSHTlHZ_K4ol9ny6XY0w_f5HmMnVq3CWYEB4N2Po"`̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://eTgWe9iZCxbu8hMOZo1lb1yYjuwzHAXR5CYPWy1t5o8 `׉	 7cassandra://W3Gjkm8tbjwi88lqTmM61zoTY8Lk8bYhZs5lk9H-Ff0x`R׉	 7cassandra://iN4ZkzTWR0iL8a1sd4ymH8mnxc1cgLZAvEkz92Zzhi8!`̴׉	 7cassandra://B65U-SnMOKVi4YOL68bOyPxHtuAXd-OLu0tdi_oiwOY͠ddk&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://IsXDiCqFBsE6wOsgqTKC0LOOMig68IfFYPE2qmb_26g )`׉	 7cassandra://ivf4nvZFFROt2m67eKn5-3xwC2KvX7sGL3g0WDQHtGcy`R׉	 7cassandra://DJAtvU2prxOL6tZN7mgrIR2kp-ZHH7y-euo9nwD2jcA`̴׉	 7cassandra://bISR14CN1fNCDkhU3CV6YT-eZIRiAwSHHCGJ7kTIwtolP<͠ddk&M8#׉EDe Korenbeurs in Cuijk waar in 1946 de BOS
werd opgericht.
wichtig veteranenbeleid en ontvangen
de veteranen de erkenning en de
waardering die hen toekomt. Dank
zij deze wet worden nu ook de actief
Strijdend Nederland
Direct na het ontstaan van de Stoottroepen
in het najaar van 1944 ontstond
er behoefte aan een eigen blad.
Als naam werd gekozen: ‘Strijdend
Nederland’.
Tijdens de oorlog werden vanuit Engeland
radio-uitzendingen verzorgd
voor de bevolking in Nederland. Iedere
uitzending begon met de eerste tonen
van de vijfde symfonie van Beethoven:
tu-tu-tu-tom het morsesignaal
voor de letter V (‘V’ for Victory), gevolgd
door: “Hier is Radio Oranje de
stem van Strijdend Nederland.”
Omdat de Stoottroepen het strijdend
deel vormden van de Binnenlandse
Strijdkrachten, lag de keuze van
de naam ‘Strijdend Nederland’ voor
de hand. Op 2 december 1944 verscheen
het eerste nummer als ‘Wekelijks
Orgaan voor de Stoottroepen
84
Een aanzienlijk aantal BOSS-leden is in het
bezit van het Draaginsigne Veteranen.
dienende militairen met uitzendervaring
als veteraan aangemerkt. Het
Veteraneninstituut vervult een belangrijke
rol bij de uitvoering.
Nederlandsche Binnenlandse Strijdkrachten’.
Al spoedig bleek dat het als
onderdeelsblad met zo’n hoge verschijningsfrequentie
en door gebrek
aan kopij niet was te handhaven. De
BOS nam het in augustus 1946 over.
Nu is het blad het officiële ‘orgaan’
van de BOSS en nog steeds hét blad
voor de oudere en jonge Stoters.
׉	 7cassandra://iN4ZkzTWR0iL8a1sd4ymH8mnxc1cgLZAvEkz92Zzhi8!`̴ddZ&M8#׉EBijlage A: Historisch overzicht
03-09-1944 Z.K.H. Prins Bernhard benoemd tot Bevelhebber Nederlandse
Strijdkrachten.
05-09-1944 Oprichting Deltacentrum te Amsterdam als overkoepelend
orgaan van de verzetsorganisaties OD, RVV en LKP.
05-09-1944 Oprichting van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS): Commandant
Reserve-kolonel H. Koot. KB nr. 4.
19-09-1944 Z.K.H. Prins Bernhard geeft ‘Bep’ van Kooten opdracht in het
bevrijde deel van Limburg militaire eenheden te formeren uit
leden van het voormalig verzet.
21-09-1944 Z.K.H. Prins Bernhard geeft ‘Peter Zuid’ (J.J.F. Borghouts)
opdracht in het bevrijde deel van Nederland Stoottroepen te
formeren uit het voormalig verzet. Oprichting Commando Zuid.
21-09-1944
t/m
05-05-1945
17-03-1945 H.M. Koningin Wilhelmina zegt tijdens een parade van de
Stoottroepen in Tilburg:
“Dit regiment zal blijven voortbestaan!”
07-07-1945 Samenvoeging van de Regimenten Brabant en Limburg tot het
Oorlogsregiment Stoottroepen te ’s-Hertogenbosch.
08-08-1945 Opheffing BS. Er worden vijf bataljons Stoottroepen geformeerd:
vier OVW-bataljons (I, III, IV en V) en een KV-bataljon
(II RS). Regimentsstaf verplaatst van ’s-Hertogenbosch naar
Steenwijk, de Van de Kornput-kazerne.
20-03-1946 Regimentsstaf verplaatst van Steenwijk naar Wezep,
de Willem de Zwijger-kazerne.
18-04-1946 KB nr. 154: oprichtingsdatum Regiment Stoottroepen:
21-09-1944; het oorlogsregiment wordt opgeheven;
Het Regiment Stoottroepen wordt opgenomen in de KL.
13-06-1946 KB nr. 36: Toekenning van een vaandel aan het Regiment
Stoottroepen.
19-06-1946 Regimentsstaf verplaatst van Nijmegen naar ’s-Hertogenbosch,
Isabella-kazerne.
85
De Stoottroepen nemen deel aan gevechtsacties in ZuidNederland
en Duitsland.
׉	 7cassandra://DJAtvU2prxOL6tZN7mgrIR2kp-ZHH7y-euo9nwD2jcA`̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://VaFSmycmdCZzxTAkRble6gAuUXSsBBzjuEb4ktTDIFg H`׉	 7cassandra://uJFHb3wcCZJK5lkvyJaWqtcHmyU0BL8vrbv7mh282GM~`R׉	 7cassandra://2RgDZY7Syx5JlyjgulkWRGW1UaoNElpEXvYrp2ZFM4c!`̴׉	 7cassandra://QS2XKDH6yCZhhUusltc7xIbtB76C34s9xNfSg8NOibgX^X͠ddk&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://uirnvEr13f14jmd44UFhBzxnv5G4xqS6Gb9CZMHSf_k `׉	 7cassandra://eGMGrpywntla-8YKKydB_ZC8m6xLHkdGoNghGuD5gBQ̈́`R׉	 7cassandra://uttPcBebXD1DNVoQy1WtrJaf91o80hExS9RTdDZU6Jg"d`̴׉	 7cassandra://HfLr9KCHBPvxQVGvSSNgAAk8uEhdx7dJvaER5GcuTiMb͠ddk&M8#׉EX1946 - 1950 Negen Stoottroepenbataljons (vier OVW en vijf dienstplichtige)
nemen deel aan de gevechtsacties in Nederlands-Indië.
Na terugkeer in Nederland worden de bataljons ontbonden of
mobilisabel gesteld.
29-04-1949 Z.K.H. Prins Bernhard reikt te ’s-Hertogenbosch het vaandel uit
aan het Regiment Stoottroepen.
1951
1953
1953
Oprichting 313 Infbat RS te ’s-Hertogenbosch, Isabella-kazerne
en 333 Infbat RS te Oirschot, Legerplaats Oirschot.
313 Infbat RS en 333 Infbat RS mobilisabel gesteld. Regimentsstaf
verplaatst van ’s-Hertogenbosch naar Venlo, Frederik Hendrik-kazerne.
Oprichting
423 Infbat RS te Grave, Generaal De Bons-kazerne,
later omgenummerd in 433 Infbat RS, weer later in 15 Infbat
RS.
01-11-1957 Oprichting 41 Infbat RS te Ermelo, Legerplaats Ermelo.
1960
Opheffing 15 Infbat RS.
1962
1968
41 Infbat RS neemt deel aan gevechtsacties op Nieuw-Guinea.
Het bataljon ontvangt na terugkeer van de BLS het ‘Bronzen
Schild’, de destijds hoogste groepswaardering.
Commandant 41 Painfbat RS wordt tevens Commandant Regiment
Stoottroepen. De Paostcie zet de tradities voort van de
Margrietcompagnie.
12-03-1977 KB nr. 101: Het Regiment Stoottroepen is de voortzetting van
de Binnenlandse Strijdkrachten.
23-09-1982 KB nr. 41: Op voordracht van het voormalig Verzet wordt het
Verzetsherdenkingskruis toegekend aan het Regiment Stoottroepen.
31-08-1982
H.M. Koningin Beatrix hecht op de Dag van het Verzet het Verzetsherdenkingskruis
aan het vaandel van het Regiment Stoottroepen.
01-01-1994
Oprichting 13 Infanteriebataljon Luchtmobiel Regiment Stoottroepen
(13 Infbat) en 11 Mortiercompagnie (11 Mrcie)
Luchtmobiel Regiment Stoottroepen te Assen, Johan Willem
Friso-kazerne; 41 Painfbat RS wordt opgeheven.
24-09-1994 Commandant 13 Infbat RS wordt tevens regimentscommandant.
11 Mrcie Luchtmobiel RS zet de tradities voort van de
‘Margrietcompagnie’.
86
׉	 7cassandra://2RgDZY7Syx5JlyjgulkWRGW1UaoNElpEXvYrp2ZFM4c!`̴ddZ&M8#׉E1995
1996
1999
1999
apr 2001
feb 2002
13 Infbat RS neemt als Dutchbat III deel aan de VN-vredesoperaties
in Bosnië-Herzegovina.
11 Mrcie RS ‘Margriet’ neemt deel aan IFOR II in Bosnië-Herzogovina
onder bevel van 1 (UK) Royal Horse Artillery.
13 Infbat RS neemt deel aan SFOR-7, de VN-vredesoperaties in
Bosnië-Herzegovina.
11 Mrcie RS ‘Margriet’ neemt deel aan KFOR, de NAVO-operatie
in Kosovo.
11 Mrcie RS ‘Margriet’ neemt deel aan SFOR-9, de VN-vredesoperaties
in Bosnië-Herzegovina i.v.m. ‘Normal Framework
Operations’ in het kader van de overgang van SFOR 9 naar
SFOR 10
Staf en Antitankcompagnie en Alfacompagnie 13 Infbat RS nemen
deel aan ISAF 1 vredesoperaties in Afghanistan, Kabul
10-06-2002 KB nr. 02.002681: Het Regiment Stoottroepen wordt met ingang
van 29 juni 2002 voortgezet onder de naam:
REGIMENT STOOTTROEPEN PRINS BERNHARD (RSPB).
okt 2002
juli 2004
nov 2004
juli 2006
apr 2007
aug 2007
nov 2007
nov 2008
aug 2009
Bravocompagnie 13 Infbat RSPB neemt deel aan ISAF 4 vredesoperaties
in Afghanistan, Kabul
13 Infbat (AASLT) RSPB en 11 Mrcie (AASLT) RSPB ‘Margriet’
nemen als SFIR 4 deel aan vredesoperaties in Irak, provincie
Al Muthana.
11 Mrcie (AASLT) RSPB ‘Margriet’ neemt als SFIR 5 deel aan
vredesoperaties in Irak, provincie Al Muthana.
11 Mrcie (AASLT) RSPB ‘Margriet’ neemt deel aan de missie
EUFOR RDC in Congo.
Charliecompagnie 13 Infbat (AASLT) RSPB neemt deel aan de
vredesoperatie ISAF BG 3 in Afghanistan, provincie Uruzgan.
13 Infbat (AASLT) RSPB neemt als 13 (NLD) BG 4 RSPB deel aan
vredesoperaties ISAF in Afghanistan, provincie Uruzgan.
11 Mrcie (AASLT) RSPB ‘Margriet’ neemt deel aan de vredesoperatie
ISAF BG 5 in Afghanistan, provincie Uruzgan.
11 Mrcie (AASLT) RSPB ‘Margriet’ neemt deel aan de vredesoperatie
ISAF BG 8 in Afghanistan, provincie Uruzgan.
Alfacompagnie 13 Infbat (AASLT) RSPB neemt deel aan de vredesoperatie
ISAF BG 10 in Afghanistan, provincie Uruzgan.
87
׉	 7cassandra://uttPcBebXD1DNVoQy1WtrJaf91o80hExS9RTdDZU6Jg"d`̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://PF62G0q5TsPUWoH4VIGi3pHppPPqurYPCnzsEi2vVas 8` ׉	 7cassandra://AuwE5M8k3tvMr9AyqWhhxpxa3JasftFeVevC7xsHRXQ=`R׉	 7cassandra://lsY9BGzm3h5QQfhy3UlWfk1SF-mFQmqxAfMK9KU2xTE`̴׉	 7cassandra://lterCqK71AXIfoxpDooiUKBpMZPu60KFO_Yc3A7QqlYC1@͠ddl&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://CXG2sRXMUCzRRr2xW55pqghkw25L-fpMFJk2LMcJ6X0 _`׉	 7cassandra://zHagg67i9gQRbDmRw4VIkRMs9P7BhjDmF176BA2-g1AN`R׉	 7cassandra://-BRj1qqU6b9qvF6ci9gb4G4Grl5nh_Y4xctKWhXIRdo\`̴׉	 7cassandra://efaBmZWsTtkuGlLP6afclC84ygqUZSoSZlCARDtP05Et͠ddl&M8#׉E9dec 2009
apr 2010
apr 2011
nov 2012
13 Infbat (AASLT) RSPB neemt als 13 (NLD) BG 11 RSPB deel
aan de vredesoperaties ISAF in Afghanistan, provincie Uruzgan.
Charliecompagnie
13 Infbat (AASLT) RSPB neemt deel aan de
vredesoperatie ISAF BG 12 in Afghanistan, provincie Uruzgan.
11 Mrcie (AASLT) RSPB ‘Margriet’ wordt opgeheven. De Charliecompagnie
13 Infbat (AASLT) RSPB zet de tradities voort van
de ‘Margrietcompagnie’.
Deltacompagnie 13 Infbat (AASLT) RSPB neemt deel aan de
vredesoperatie ISAF PTG 4 in Afghanistan, provincie Kunduz.
Uw eigen aanvullingen
88
׉	 7cassandra://lsY9BGzm3h5QQfhy3UlWfk1SF-mFQmqxAfMK9KU2xTE`̴ddZ&M8#׉EM89
Bijlage B: operationele inzet eenheden RSPB
Periode
1945 – 1962
Opgericht als
I RS
II RS
III RS
IV RS
V RS
3 RS
4 RS
Nieuwe of
operationele
naam
1 RS
II RS
7 RS
8 RS
9 RS
3 RS
4 RS
Type 1
Vertrokken
Inzetgebied
OVW
VW
OVW
OVW
OVW
DPL
DPL
27-09-‘45
1945
20-09-‘45
30-11-‘45
20-04-‘46
Midden-Java
Duitsland / Nederland
Banka, West Java, Zuid
Sumatra
Celebes, Bali, Zuid
Sumatra
16-10-‘46 West-Java
14-05-‘47
1 Overwegend bestaande uit
Noord- en MiddenSumatra
Terug
in NL
17-02-‘48
Mei 1946
27-07-‘48
27-07-‘48
Na aankomst opgedeeld 25-08-‘49
26-11-‘49
07-02-‘50
׉	 7cassandra://-BRj1qqU6b9qvF6ci9gb4G4Grl5nh_Y4xctKWhXIRdo\`̴ddZ&M8#ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://rYTPiuSY-wHijWmoKuhx-Pz9TSSC3KobjSKhgEIM7ko Ip`׉	 7cassandra://WGhso8Gzu1zxItwg7dqC5EB7O4oSW8vogBy4JWzwmAsI`R׉	 7cassandra://BM9_HrgL3EoI0YHWoAYXBAehzWXjhXYccxQ3k7_MYec`̴׉	 7cassandra://RAO8nB4-7TM1V0VvPiT-mEZUPsc4XDCHsTdgr061IP8t͠ddl&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://mI8qgiu7CF6oDidiHVIdNXocOtMaIRQig95EI-KQdrA h`׉	 7cassandra://XtgwP5JP3WU9Jmjcvn4idEeKrw9aI-VGGqZ5Px7i1uUR`R׉	 7cassandra://s3wxrHtiKL0MES8gu7S0yUl3zn5G_6S2she6znkNZ9k`̴׉	 7cassandra://gnsIx3TWph2K3M1CPDTqzafq1CX9k7ugmEDxZRtrkYshI@͠ddl&M8#׉E90
Vervolg bijlage B: operationele inzet eenheden RSPB
Periode
1945 – 1962
Opgericht als
5 RS
6 RS
7 RS
423/433 BS
41 RS
Nieuwe of
operationele
naam
5 RS
401 BI
435 BI
15 RS
41 RS
Type 1
Vertrokken
Inzetgebied
DPL
DPL
DPL
DPL
DPL
05-11-‘47
Zuid Celebes, MiddenJava
04-08-‘48
West-Java
16-09-‘49
n.v.t.
04-05-‘62
Zuid-Sumatra, GroteOost,
West-Java
n.v.t.
Nieuw-Guinea
Terug in NL
02-05-‘50
18-06-‘50
10-01-‘51
n.v.t.
04-11-‘62
1 Overwegend bestaande uit
׉	 7cassandra://BM9_HrgL3EoI0YHWoAYXBAehzWXjhXYccxQ3k7_MYec`̴ddZ&M8#׉E691
Vervolg bijlage B: operationele inzet eenheden RSPB
Periode
na 1962
Eenheid
11 Mrcie RS
Missie
IFOR
KFOR
SFOR
11 Mrcie
(AASLT) RSPB
‘Margriet’
SFIR
EUFOR
ISAF
ISAF
Operationele naam Vertrokken
11 (NL) Morcoy
KFOR
SFOR 9 t.b.v. NFO1
SFIR 4
11 Mrcie
11 Mrcie BG 5
11 Mrcie BG 8
juni 1996
Inzetgebied
Terug in NL
Bosnië-Herzegovina december 1996
november1999 Kosovo
april 2001
juli 2004
juli 2006
mei 2000
Bosnië-Herzegovina mei 2001
Irak, Al Muthanna
Congo
november 2007 Afghanistan
november 2008 Afghanistan
november 2004
december 2006
april 2008
april 2009
׉	 7cassandra://s3wxrHtiKL0MES8gu7S0yUl3zn5G_6S2she6znkNZ9k`̴ddZ&M8# ddZ&M8#vבCט   u׉׉	 7cassandra://zCDMfhe41rsTWK35NjbKmZpvlPzvccD12gVqkOuG8L8 &`׉	 7cassandra://bnVKLUSJ0vKHil7EEFKEw3WcEjWyj7nThuuJCLr6t_o^o`R׉	 7cassandra://PCm8HH4wv9C8FPo8HxEKIv_xJKWgZVlcF6L_4EqZTFw`̴׉	 7cassandra://B6_umUOXca3GYFIUGV8zLqJpgA9Ebva1b5BznAbmvLYf>͠ddl&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://PKL4jwkpzPBXeSAAJ6kyMEocJksle-BdOOXpN39hw18 é`׉	 7cassandra://BdSnxqi0NO34xUXPOGk48HNrFpLcFgnKMpLown6KY0AR`R׉	 7cassandra://sZG3qBQW7L9VITnrOBbAb4MHJFnnMfCTPCbuTyCRUSM`̴׉	 7cassandra://4tt-9yDKeK8aPtEu7S4q8qZhsKVK6KbyiiujKD9tR2Iqf͠ddm&M8#׉E92
Vervolg bijlage B: operationele inzet eenheden RSPB
Periode
na
Eenheid
13 Infbat RS
Missie
Operationele naam Vertrokken
UNPROFOR Dutchbat III
SFOR
ISAF
13 Infbat RSPB ISAF
13 Infbat
(AASLT) RSPB
SFIR
ISAF
ISAF
ISAF
ISAF
SFOR 7
1 (NL) Infcie ISAF 1
1 (NL) Infcie ISAF 4
SFIR 4
BG 3 Ccie
januari 1995
Inzetgebied
Bosnië-Herzegovina
Terug in NL
juli 1995
november 1999 Bosnië-Herzegovina mei 2000
januari 2002
oktober 2002
juli 2004
april 2007
13 (NLD) BG 4 RSPB juli 2007
BG 10 Acie
BG 12 Ccie
augustus 2009
Afghanistan, Kabul
Afghanistan, Kabul
Irak, Al Muthanna
april 2002
februari 2003
november 2004
Afghanistan, Uruzgan augustus 2007
Afghanistan, Uruzgan december 2007
Afghanistan, Uruzgan december 2009
december 2009 Afghanistan, Uruzgan april 2010
׉	 7cassandra://PCm8HH4wv9C8FPo8HxEKIv_xJKWgZVlcF6L_4EqZTFw`̴ddZ&M8#!׉E93
Vervolg bijlage B: operationele inzet eenheden RSPB
Periode
na
Eenheid
Missie
ISAF
ISAF
Acie 13 Infbat
(AASLT) RSPB
Ccie 13 Infbat
(AASLT) RSPB
Bcie 13 Infbat
(AASLT) RSPB
CidW 11
CidW 12
CidW 18
Operationele naam Vertrokken
13 (NLD) BG 11 RSPB april 2010
PTG 4 Dcie
CZMCARIB
CZMCARIB
CZMCARIB
Inzetgebied
Terug in NL
Afghanistan, Uruzgan augustus 2010
november 2012 Afghanistan, Kunduz mei 2013
03-12-2012
08-04-2013
01-04-2015
Caribisch gebied
Caribisch gebied
Caribisch gebied
08-04-2013
06-08-2013
04-08-2015
Uw eigen aanvullingen
׉	 7cassandra://sZG3qBQW7L9VITnrOBbAb4MHJFnnMfCTPCbuTyCRUSM`̴ddZ&M8#"ddZ&M8#!vבCט   u׉׉	 7cassandra://BzxljuiH_E5GwQ5JFEwyaE01PLmEA3QYx-8HDhE9Zzo B` ׉	 7cassandra://Q5HKxJ4W3RVL85W-N5wo30PQmGAicDPMes_KrKiOpq4̀` R׉	 7cassandra://2A8Jrs9mI4pbDWlUHugt362ywqnX1mfhK3vKMijxopI`̴׉	 7cassandra://qdUN93rd1tG9Bx1p0W3hScqbCpwam_qM7FNv8AzhG1Yb ͠ddm&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://11gwcpBr2OIY8RAQ5teEUKJcCcXz95Ic4wWfA4taRjo `` ׉	 7cassandra://HP1kALr8DBE18T82Ta6eSKGELZSEYumhOBH8mzoKRAQcg` R׉	 7cassandra://0M-Lo14MyQAx-Dzs1JiDuPCwufpBhJu_0KZX6mTl5asr`̴׉	 7cassandra://u9yM2_sp2Bu3ZkJUCunmsmqKTDcULF8iwtaqV1UVDMI@< ͠ddm&M8#׉EBijlage C: Verklarende lijst van begrippen en
gebruikte afkortingen
AASLT
Air Assault
11 Luchtmobiele Brigade is een snel inzetbare lichte infanteriegevechtseenheid.
De brigade is binnen 7 tot 20 dagen wereldwijd inzetbaar. Luchtmobiele
militairen verplaatsen zich te voet, met lichte voertuigen, per helikopter of
transportvliegtuig. Helikopters van het Defensie Helikopter Commando verzorgen
voor 11 Luchtmobiele Brigade het troepentransport en het vervoer
van wapens en materieel. Daarnaast worden gevechtshelikopters ingezet die
in staat zijn te verkennen, luchtsteun te geven en bescherming te bieden aan
de infanterie-eenheden op de grond. Wanneer gevechtshelikopters en transporthelikopters,
in combinatie met luchtmobiele troepen gecoördineerd worden
ingezet bij (gevechts)acties, spreekt men van ‘Air Assault’ (AASLT) operaties.
Als 11 Luchtmobiele Brigade samenwerkt met het Defensie Helikopter
Commando vormen ze 11 Air Manoeuvre Brigade (11 AMB). Om de status
Air Assault te mogen voeren, wordt 11 AMB periodiek getest door de NAVO.
ANA
AT
b.d.
Bat/bat
BG
BNS
BOSS
BS
BVE
CBS
CC/cc
CDS
CidW
Cie/cie
Dpl
GC/gc
Gestapo
IFOR
INDAS
Infbat
94
Afghan National Army
Antitank
buiten dienst
Bataljon
Battle Group
Bevelhebber der Nederlandse Strijdkrachten
Bond van Oud-Stoottroepers en Stoottroepers
Binnenlandse Strijdkrachten
Brigadeverkenningseskadron
Commandant Binnenlandse Strijdkrachten
Compagniescommandant
Commandant der Strijdkrachten
Compagnie in de West
Compagnie
CZMCARIB Commandant Zeemacht in het Caribisch gebied
DB III
Dutchbat III
Dienstplichtig
EUFOR RDC European Force Republique Democratique du Congo
EWS
Enclosed Weapon Station
Groepscommandant
Geheime Staatspolizei
Implementation Force
Individueel aanvullingssystem
Infanteriebataljon
׉	 7cassandra://2A8Jrs9mI4pbDWlUHugt362ywqnX1mfhK3vKMijxopI`̴ddZ&M8##׉EgInfcie
ISAF
JWF-kazerne
KB
KFOR
KL
KP
LIB
LKP
LO
LSC
Mechbat
MGO
NAVO
NFO
NIOD
NL
NLD
OD
OMLT
ONDAS
OVW
Painfbat
PC/pc
Pel/pel
PRAT
PTG
RI
RS
RSPB
RVV
SD
SFIR
SFOR
STAT-Cie
TLV
TOW
UK
Infanteriecompagnie
International Security Assistance Force
Johan Willem Friso-kazerne
Koninklijk Besluit
Kosovo Force
Koninklijke Landmacht
Knokploeg
Light Infantry Battalion (Licht Infanteriebataljon)
Landelijke Knokploegen
Landelijke organisatie voor hulp aan onderduikers
Landelijk Sabotage Commandant
Gemechaniseerd bataljon
Missie Gerichte Opleiding
MONUC Mission d’observation des Nations Unies en Congo
Mrcie
Mortiercompagnie
Noord Atlantische Verdragsorganisatie
National Framework Operations
Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie
Nederland(se)
Nederland(se)
Ordedienst
Operational Mentor and Liaison Team
Onderdeelsaanvullingssysteem
Oorlogsvrijwilliger
Pantserinfanteriebataljon
Pelotonscommandant
Peloton
Pantserrupsantitank
Police Training Group
Regiment Infanterie
Regiment Stoottroepen
Regiment Stoottroepen Prins Bernhard
Raad van Verzet
Sicherheitsdienst
Stabilisation Force Iraq
Stabilisation Force (СФОР) in Bosnia and Herzegovina
Staf- en Antitankcompagnie
Terugstootloze vuurmond
Tube-launched, Optically tracked, Wire-guided missile
United Kingdom
UNPROFOR United Nations Protection Force
US
VN
VP
Unites States (of America)
Verenigde Naties
Veteranenplatform
95
׉	 7cassandra://0M-Lo14MyQAx-Dzs1JiDuPCwufpBhJu_0KZX6mTl5asr`̴ddZ&M8#$ddZ&M8##vבCט   u׉׉	 7cassandra://lOsXlw9sfR7D6NHsyxcae1bdgxLnrB8dsf_9osKRBFc v`׉	 7cassandra://WXFmn-XzwoutyBbn2DFm9dZqIOnfp5PHYiQZc8MEK6U3`R׉	 7cassandra://1iSlxpVjYG0RXfe68EBM1Rdz3XObi96JO0UAWiR9EeY`̴׉	 7cassandra://LdzAVTeP5_e5iIAnz5gO38UoGW9cLJJzHBJ6u-VrJG4%͠ddm&M8#ט  u׉׉	 7cassandra://fmo4aTfISlwLlX0WIfvMGabeCHrzYutxrga623PuNXI s`׉	 7cassandra://CaOvZWht0JltCtxFJocF_r2-f22OmLzkc3pZmExsXIc3,`R׉	 7cassandra://MzGpbWYZ_oicitbj8mKOU7ZKJz0FIMteXcEyaCubXxAY`̴׉	 7cassandra://miegZ1eIgQpv7nhbc0BLmZYDAww7VldeBoGyhsex8jo%=͠ddm&M8#׉E׉	 7cassandra://1iSlxpVjYG0RXfe68EBM1Rdz3XObi96JO0UAWiR9EeY`̴ddZ&M8#%׉E׉	 7cassandra://MzGpbWYZ_oicitbj8mKOU7ZKJz0FIMteXcEyaCubXxAY`̴ddZ&M8#&ddZ&M8#%vבCט   u׉׉	 7cassandra://_Nim8Cdus8CpNHF4hr9Bhv1h8X7YjgPpb2NHGXUXtrI `׉	 7cassandra://QQVjz-JoKxt_FYjvucwrPvNp6Mh6TUuiKKuiQM3tgzUc`R׉	 7cassandra://tpeLwvF7wu0SUbg5aQXSUFFeFkDZL7W12I0oD0BPrhc `̴׉	 7cassandra://ywt2rZUzL7NhcAh-xX8s0Z3iO8xOeH5vwJmCRMhaEcI͡Z͠ddm&M8#׉EEen uitgave van het Regiment Stoottroepen Prins Bernhard
in samenwerking met
de Bond van oud-stoottroepers en stoottroepers
nhard
Direct na de inval van de Duitsers in de meidagen van 1940 ontstond verzet tegen de
bezetter. In 1944 waren er drie grote verzetsorganisaties: De Landelijke Knokploegen
(LKP), de Raad van het Verzet RVV) en de Ordedienst (OD). Uit de verzetsorganisaties
LKP en RVV werden de Binnenlandse Strijdkrachten gevormd met als ‘strijdend
deel’ de Stoottroepen. De Stoottroepen komen dus rechtstreeks voort uit het Verzet.
Bij de foto: de leider van de knokploeg ‘Margriet’, Stefke Feijen. Bij de vorming van
de Stoottroepen werd de knokploeg opgenomen in de 8e Compagnie ‘Margriet’.
׉	 7cassandra://tpeLwvF7wu0SUbg5aQXSUFFeFkDZL7W12I0oD0BPrhc `̴ddZ&M8#'׈EddZ&M8#(ddZ&M8#'v)Van Verzet naar Rode Baret `De wortels, het ontstaan en de verdere geschiedenis van het Regiment Stoottroepen Prins BernhardddWfrJ