׉?4ׁB!בCטBu׉׉ 7cassandra://KswUQfktCcEgrvJVJ-OgCcqKaV8wqYtcj11okNV6o6MP`׉ 7cassandra://elZAWnKcYiwTR4CecIrOnf6Q6ukznGOXu6vR89mzqH8̀4`r׉ 7cassandra://DIFfB-_gnN9F4S0OmSo5aa69SjM6nUtk-_pzZRZlkYE-(`׉ 7cassandra://w7dr8NHzqsPhbCq2bZPZVAH5yAl2XwbkV5002wow-tgn͠\]XE;טBu׈׈E]XE;׉Ejaargang 15 | juni 2019 03 vakblad voor ondernemers in de jachtbouwindustrie NEDERLAND SUPER LAUWERSMEER produceert bij voorkeur alles in eigen huis Royal Van Lent: Vorstelijke bouwhal in Amsterdam DE VRIES MAKKUM: ‘Bedrijfsschool geeft goede energie’ ׉ 7cassandra://DIFfB-_gnN9F4S0OmSo5aa69SjM6nUtk-_pzZRZlkYE-(`]XE;]XE;BבCטBu׉׉ 7cassandra://0qkzX3T8eQhMClkqByW5eF68fksD_H7aetb1YIYKOC8`׉ 7cassandra://K8O34SiZH7y5hGvdmsfMDu6wD0ChXhqtw6Lv428dBak\`r׉ 7cassandra://pD298-pQ666cauGVbJxjnE1TMs4l3fYyNEiWJzYamtQV`׉ 7cassandra://sKiVzOzsPOShb0iZe5ocbl6C2d0l1QMuQu0JafkDunwB͠\]XE;טBu׉׉ 7cassandra://TzKj4q5-2orm07vak-yramUxeYVMbr3LxBu_9HIG8GU`׉ 7cassandra://1XPoGIIS-BNIxnuLpYuAuA0zmfU1vvkNr38IiK3ZHSMx`r׉ 7cassandra://lc7YK3v-ZUUU9VUXQqq9UAMvvGWoFh4I7r--aMdplyM'`׉ 7cassandra://RLjM0_tPR9yqP6_PxF86Va1HIAR5hJueDOI6fQcohb8TG̬͠\]XE;נ]XE;ہ9׉Hhttp://www.yanmarmarine.comGׁ ׁ rנ]XE;܁{p X9׉SG ׁ ׁ rנ]XE;݁{ Y9׉SG ׁ ׁ rנ]XE;ށ}h X9׉S#G ׁ ׁ rנ]XE;߁̛9׉S G ׁ ׁ rנ]XE;S%9׉S G ׁ ׁ rנ]XE;5T-9׉SG ׁ ׁ rנ]XE;U9׉SG ׁ ׁ rנ]XE;cT9׉SG ׁ ׁ rנ]XE;|U'9׉SG ׁ ׁ rנ]XE;V9׉SG ׁ ׁ rנ]XE;W9׉SG ׁ ׁ rנ]XE;ӁXi9׉SG ׁ ׁ rנ]XE;=W9׉S(G ׁ ׁ rנ]XE;UW9׉S)G ׁ ׁ rנ]XE;kY9׉S+G ׁ ׁ rנ]XE;ZZ9׉S,G ׁ ׁ r׉ENIEUWSTE LIJN COMPACTE, ZUINIGE COMMON RAIL MOTOREN JH Serie 40 - 45 - 57- 80 - 110 PK PROVEN MARINE TECHNOLOGY www.yanmarmarine.com ׉ 7cassandra://pD298-pQ666cauGVbJxjnE1TMs4l3fYyNEiWJzYamtQV`]XE;׉EINHOUDSOPGAVE 04 DE VRIES SCHEEPSBOUW MAKKUM heeft een bedrijfsschool opgericht om aan vakbekwaam personeel te komen. Directeur Sijbrand de Vries: “Je kunt wel kritiek hebben op het feit dat het bestaande onderwijs te algemeen en massaal is, en te weinig aansluit bij de behoeften van de markt, maar je kunt het beste zelf actie ondernemen.” 32 36 VOLVO PENTA nodigde de internationale pers uit naar Gothenburg om de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van dieselmotoren wereldkundig te maken. Deze boot is het laboratorium voor elektrisch varen, strikt geheim. No pictures please! Bij de opening van de nieuwe bouwhal van Royal Van Lent in Amsterdam, op 16 mei door koningin Máxima, lag dit superjacht in aanbouw binnen. Project 816, 88 meter lang, meer is er niet over bekendgemaakt. Discretie is nu eenmaal het sleutelwoord bij Feadship. De werf uit Kaag vierde na de opening ook het 170-jarig bestaan. Foto Rens Groenendijk Lees verder op pagina 14 9 Boot Düsseldorf: nieuwe hal en entree 14 Royal Van Lent opent vorstelijke hal in Amsterdam 17 Pieter Timmers, Forward Management: Een burn-out voorkomen 19 Energy Observer: Odyssee voor waterstof 20 Nieuwe schip voor Stichting Vaarwens Scheepsontwerper Jan Visser overleden VAN VOSSEN ENGINEERING concentreert zich op de elektrische voortstuwing van schepen, zowel voor de pleziervaart als de commerciële markt. Directeur Han van Vossen. “Ik denk dat waterstof als alternatief voor fossiele brandstof een grote rol gaat spelen. Ons concept is er klaar voor.” 23 Kort Nieuws 28 Led’s kunnen marifoon en AIS verstoren 29 NJI-NIEUWS Veel animo voor opleidingsplannen OOM NJI-column, branchemanmager Gerwin Klok: ‘Geef klussers ook een podium’ ‘Geen verzegeling afvoer, maar vignet’ 41 Oceanco breidt fors uit naar Zwijndrecht 42 Bedrijvenindex en colofon 44 Royal Huisman opent tweede werf in Zaandam 45 NIEUWS VAN NEDERLANDSE JACHTWERVEN Ventis, Amels, Damen, Moonen, Heesen, Wajer, Sichterman, Steeler, De Boarnstream, Van der Valk, Dutch Classic Boat Design, Matez JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 3 ׉ 7cassandra://lc7YK3v-ZUUU9VUXQqq9UAMvvGWoFh4I7r--aMdplyM'`]XE;]XE;BבCטBu׉׉ 7cassandra://t4EN9YxeMEjsVB_nKv7MD65gIn2-FL69Qo7xgydutcg`׉ 7cassandra://UL1Bc5H0lWP__ansAu7Zu69HcUNnXQj4Xr_zTk3OESw͊`r׉ 7cassandra://DDnt0fDkcnYcl7afVn66HUDrQTqbJfI4W1kk2DOMDjw+5`׉ 7cassandra://UPCmnzVs4jPWGYSnACfRU6EgfGgNnhrv15_hHKOympw͠\]XE;טBu׉׉ 7cassandra://JQDIrtLwxRgitFYvQPtkWWLwCCz2ZhVcHwiTbO5aC3w#`׉ 7cassandra://0lxk9VFS-laTsgqOKbs9FNQjtD8Onmmx-dSUaugjses̀`r׉ 7cassandra://PYBwHxuV2PTaSqhx_4hUIZSVPA5glnBY4wy8WphwML8&`׉ 7cassandra://9zCG7az3E04dfVMEuqSaUCG4FzTvEOehIJ0tzFxJfw0'\͠\]XE;׉EMOOI CONTRAST: DE 7,50 METER LANGE MILOKE IN HET DOK VAN 120 METER… (Foto Feadship) DE VRIES SCHEEPSBOUW MAKKUM INVESTEERT IN ONDERWIJS Miloke, aanstekelijk praktijkproject Met het project Miloke had De Vries Scheepsbouw in Makkum, onderdeel van Feadship, een fraai voorbeeld van ‘aanschouwelijk onderwijs’ in huis. Het afgelopen jaar werkten leerlingen van de bedrijfsschool aan het houten jacht van 7,50 meter. Ze knapten het op, in het kader van hun opleiding. Het project blijkt veel energie en enthousiasme te hebben losgemaakt binnen en buiten het bedrijf. Een gesprek met hoofd opleidingen Japke van Groning, projectleider Sieger van Kampen en directeur Sijbrand de Vries. Timmeren is timmeren. Voor een buitenstaander althans. Met die simpele redenering doe je echter vaklieden te kort. Want er is in de superjachtbouw een verschil tussen interieur- en exterieurwerk. Voorbeelden van specialisaties 4 JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 die op de bedrijfsschool van De Vries Scheepsbouw Makkum worden onderwezen. En die nuance maakt meteen duidelijk waaróm zo’n bedrijfsschool nodig is. Er is schreeuwend behoefte aan gespecialiseerde vakmensen. GEACCREDITEERDE OPLEIDINGEN Japke van Groning is hoofd opleidingen bij De Vries Scheepsbouw Makkum. “We zijn onze bedrijfsschool gestart in 2011. We leiden leerlingen op die zin hebben om in de jachtbouw te gaan werken. In alle disciplines die een werf nodig heeft: schilders, metaalbewerkers, werktuigbouwers, meubelmakers, timmerlieden, noem maar op. De leeftijd van onze leerlingen varieert. Het zijn namelijk niet alleen scholieren, maar ook zij-instromers die van vak willen veranderen. Een docent geschiedenis, een visser, agrariër … Je hoeft dus niet per se een technische opleiding te hebben. Wij vinden drie aspecten belangrijk: in de eer׉ 7cassandra://DDnt0fDkcnYcl7afVn66HUDrQTqbJfI4W1kk2DOMDjw+5`]XE;׉E DE MILOKE WAS NIET MEER IN ORIGINELE STAAT. HET IS EEN HOUTEN VOOCO MOTORKRUISER UIT 1932, NAAR EEN ONTWERP VAN H. DE VOOGT. (Foto Feadship) LEERLINGEN VAN DE BEDRIJFSSCHOOL MAAKTEN EEN NIEUWE OPBOUW EN LEGDEN HET TEAKDEK. ste plaats moet je goed gemotiveerd zijn, verder moet je het denkniveau aankunnen en ten derde heb je twee rechterhanden nodig.” De opleiding omvat twee keer drie lesuren per week; drie uur algemeen vormende vakken en drie uur praktijkvakken. Van Groning: “Je krijgt hier les van RoC-docenten en de opleidingen zijn landelijk geaccrediteerd, dus je krijgt een landelijk erkend diploma op mbo-niveau als je de opleiding hier afrondt. Fijnslijpen doen we op de werkvloer.” Sieger van Kampen: “Dat heeft het voordeel dat we maatwerk kunnen leveren door iemands talent of voorkeur verder te ontwikkelen.” ‘Je moet gemotiveerd zijn, het denkniveau aankunnen en twee rechterhanden hebben’ GOEDE ENERGIE EIGENTIJDSE AANPASSING: DE VOORTSTUWING IS NU ELEKTRISCH. Overigens is het geen vanzelfsprekendheid dat een geslaagde van de bedrijfsschool automatisch op die werkvloer belandt. Want – verrassend detail – er is geen verplichting om na de school bij De Vries te gaan werken, noch een concurrentiebeding. Directeur Sijbrand de Vries: “Nee, we kennen geen ‘terugvorderingsregel’. Je gaat een overeenkomst aan voor de duur van de opleiding en wij investeren weliswaar tijd en geld, maar daarna ben je in principe vrij om te gaan waar je wilt. Daardoor worden wijzelf uitgedaagd om zo’n goede werkgever te zijn dat mensen graag bij ons werken. En dat gebeurt. Maar het moet niet zo zijn dat iemand verplicht is tegen zijn zin hier een paar jaar te werken. Sommigen gaan bij hun ouders in de zaak, andere kiezen eerst voor een baan elders, om dan later weer terug te komen.” De Vries vervolgt: “Zo’n bedrijfsschool geeft een goede energie in je bedrijf. Jonge mensen zie je heel snel groeien in hun vak, terwijl je aanvankelijk dacht dat het jaren zou duren. Je wordt dikwijls verrast door hun leergierigheid en enthousiasme. Ze stellen bijvoorbeeld slimme vragen aan de voorlieden. Die worden op hun beurt weer geprikkeld om zich op onze school weer bij te spijkeren. De drempel om dat te doen is laag.” BESTE LEERBEDRIJF De werf heeft zelf een schoolgebouw op het terrein neergezet en de lespakketten ontwikkeld. Een investering van tonnen, die zonder subsidies is gedaan. De Vries: “Je kunt wel kritiek hebben op het feit dat het bestaande onderwijs te algemeen en massaal is, en te weinig aansluit bij de behoeften van de markt, maar je kunt het beste zelf actie ondernemen.” Aanvankelijk werd het initiatief van de werf met argusogen door de onderwijswereld bekeken. Zo’n werf was toch alleen maar uit op eigen belang, was het algemene beeld. Dat een restauratieproject in het begin met leerlingen niet vlekkeloos was verlopen, droeg niet bij aan de acceptatie. Intussen is alle reserve wel verdwenen; in JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 5 ׉ 7cassandra://PYBwHxuV2PTaSqhx_4hUIZSVPA5glnBY4wy8WphwML8&`]XE;]XE;BבCטBu׉׉ 7cassandra://Uawn1xL3XyN4bqb5zY-Zyg4Fs9UFGGjbdbu10IALFK0;`׉ 7cassandra://u4j6y_gu14x49bL-Tx0ERIB-7tjgSOvDADotBaYJ_to͌,`r׉ 7cassandra://VWQ36bQNta1f-j3EZl-YVTwOyjx0cMj5Rvuh3-7R5AI*I`׉ 7cassandra://c_yetRrRjnq7JDdt88kRkm8gceA14uzB5lFstGQecMkp͠\]XE;טBu׉׉ 7cassandra://b4OUoCw-h-SXed38pc0xaT-qaatVufvxWefmBE7vTfI``׉ 7cassandra://XDK_JGO-G7nPplXOisJ8NfTC2R3wLQBSWhPp6PLRebǗ `r׉ 7cassandra://jvUcP20blMSd25IBsYzGymXdxpDXnAFe9SCTzFDRMp4+$`׉ 7cassandra://Qa-LFFzQR3ia9U9Z0kYuFarIuf26TlOxmAMN9Nd5Zho,͠\]XE;נ]XE;̴9׉Hhttp://www.werkenbijfeadship.nlGׁ ׁ rנ]XE;9׉H)http://www.rocfriesepoort.nl/sneek-harsteGׁ ׁ rנ]XE;9׉H#http://www.yachtbuildersacademy.comGׁ ׁ rנ]XE<9ׁH#http://www.yachtbuildersacademy.comׁ ׁ Јנ]XE<9ׁH"http://www.rocfriesepoort.nl/sneekׁ ׁ Јנ]XE<̥9ׁHhttp://www.werkenbijfeadship.nlׁ ׁ Ј׉E 6BIJ DE OPENING VAN DE NIEUWE BOUWHAL VAN ROYAL VAN LENT IN AMSTERDAM LAG DEMILOKE (RECHTS) OP DE EERSTE RANG VAN EEN REEKS JACHTEN VAN DE FEADSHIP HERITAGE FLEET. Foto Rens Groenendijk 2015 werd De Vries tot beste leerbedrijf van Nederland uitgeroepen. En vorig jaar kreeg Fennigje van Leeuwen van de samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) de titel ‘Beste praktijkopleider’, voor mbo-studenten in de sector techniek en gebouwde omgeving. Zij is binnen de bedrijfsschool praktijkopleider timmeren. YACHTBUILDERS ACADEMY Inmiddels is er nieuw initiatief ontwikkeld: de Yachtbuilders Academy. Samen met ROC Friese Poort in Sneek bouwt De Vries Scheepsbouw Makkum de bedrijfsschool verder uit voor vakmensen in de maritieme sector. Er hebben zich ruim veertig partners uit het onderwijs, bedrijfsleven en de overheid aangesloten bij de Yachtbuilders Academy. Ditmaal is er wel extern geld beschikbaar. Provincie Fryslân, gemeenten Súdwest Fryslân en De Fryske Marren, het Rijk en andere betrokkenen dragen bij. Gestreefd wordt naar een groei van het aantal studenten en cursisten, tot 370 in 2021. PROJECT MILOKE Het afgelopen jaar is er een boeiend project gekoppeld aan de bedrijfsschool. Per toeval kreeg Japke van Groning een oud De Vries-kruisertje in het vizier. Dat was in 1932 gebouwd bij De Vlijt van Henk en Johan de Vries in Aalsmeer. Nog meer toeval: Henk is de grootvader van Sijbrand 6 JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 de Vries. De Miloke is een houten Vooco motorkruiser van 7,50 meter, ontworpen door H. de Voogt; een superjacht van zijn tijd, waaraan destijds een prijskaartje hing van 2.850 gulden. Bij De Vries Scheepsbouw Makkum werd besloten de boot te kopen en op te knappen. Op een moment dat het dok moest worden klaargemaakt voor het volgende superjacht, werd de Miloke drooggezet. Dat gaf een uniek beeld: de kleine motorkruiser ‘Miloke genereert binnen en buiten de werf belangstelling’ in dat immense dok van 120 meter. Het werd geen nauwgezette restauratie, maar een grondige opknapbeurt met behoud van het karakter. Zo zijn de roef en kuip aangepast en gerieflijker gemaakt en is de motor vervangen door een elektrische variant van WaterWorld. Voor al dat werk zijn leerlingen van de bedrijfsschool ingeschakeld en Miloke werd een aanstekelijk praktijkproject. Projectleider Van Kampen: “We hebben een projectplan en begroting gemaakt. Ook het opstellen van de planning is door PROJECTLEIDER SIEGER VAN KAMPEN: ‘WE KUNNEN IEMANDS TALENT ONTWIKKELEN.’ WERFDIRECTEUR SIJBRAND DE VRIES: ‘ZO’N BEDRIJFSSCHOOL GEEFT EEN GOEDE ENERGIE IN JE BEDRIJF.’ ׉ 7cassandra://VWQ36bQNta1f-j3EZl-YVTwOyjx0cMj5Rvuh3-7R5AI*I`]XE;׉EKRUISBESTUIVING JAPKE VAN GRONING, HOOFD OPLEIDINGEN: ‘ONZE OPLEIDINGEN ZIJN LANDELIJK GEACCREDITEERD, DUS JE KRIJGT EEN ERKEND DIPLOMA.’ een leerling gedaan. We konden intern steeds snel schakelen en met productieafdelingen afspraken maken als er iets moest gebeuren. Twee leerlingen moesten rvs-werk doen en hebben bolders gemaakt. Een andere leerling heeft in de draaierij het roerblad geconstrueerd, als examenstuk voor scheepsbouw niveau 3. Anderen hebben het teakdek gelegd. Het voordeel van de Miloke is dat het een handzaam schip is, zo’n teakdek kost dan geen fortuin. De grootte is overigens ook op ander vlak een pluspunt. Het bleek makkelijker om stagiaires over de drempel te halen voor de Miloke dan voor een superjacht. ‘Met een bootje van dit formaat durf ik het wel aan’, hoorden we.” Ook buiten de werf genereert de Miloke belangstelling. Bij een werkbezoek aan een school in Bolsward vroeg Van Kampen leerlingen om schaalmodellen te maken waarin ze zelf de kuipindeling en de plaatsing van zonnepanelen mochten bedenken. Op een Technasium in Emmeloord daagde hij de scholieren uit om een transportsysteem te bedenken om de Miloke overzees te verschepen. De leerlingen bleken al een geprint schaalmodel te hebben, dat digitaal was aangeleverd door Bolsward. Een fraai staaltje kruisbestuiving. De scholieren werden trouwens uitgenodigd voor een bezoek aan de werf. En zo zorgt de kleine Miloke voor een sterke verbinding en een groot sneeuwbaleffect. Allemaal goed voor het hogere doel: meer vaklieden zien te krijgen… OOK HET RVS-WERK WERD DOOR LEERLINGEN VAN DE BEDRIJFSSCHOOL VERVAARDIGD. www.werkenbijfeadship.nl www.rocfriesepoort.nl/sneek-harste www.yachtbuildersacademy.com DE VRIES SCHEEPSBOUW IN MAKKUM; ER KOMT NOG EEN BOUWHAL BIJ. JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 7 ׉ 7cassandra://jvUcP20blMSd25IBsYzGymXdxpDXnAFe9SCTzFDRMp4+$`]XE;]XE;BבCטBu׉׉ 7cassandra://2xj7q4vY_4cVh2-gMO_RcBOHAwMg8Rq_LHODTTWL85o{`׉ 7cassandra://bICigakTeBqvN863Ka4DyHJKYmgEreYFPRaHppwYnXEk`r׉ 7cassandra://cveEsz61McuDCN7-CKZkd5eu0cCS8yBJohQwAoGHKHg%`׉ 7cassandra://UkE0OI0_oqp63IlmLyrETwKze8Va0FMfBQBYf64uECY@ |͠\]XE<טBu׉׉ 7cassandra://lrK-UAVdsDQfvVhJSV8mCdSoeys7f9R4wGZh6cbW-28.`׉ 7cassandra://Vfin6T5lcs0D0V1A6yoBEVa-le5io-gNJaISnEswPCY͏0`r׉ 7cassandra://phGH6fZt6mfWW2_XpvQvQ0b0ETf_9Px--w0RuhhOVhI- `׉ 7cassandra://27nzj6ZkCromCBLy-x7jxU2dpFicM8CyLYcPVD4CU5s,^̴͠\]XE<נ]XE;1!9׉H!http://www.kuiperverzekeringen.nlGׁ ׁ rנ]XE;w'09׉Hhttp://www.boat-duesseldorf.comGׁ ׁ rנ]XE;' %9׉Hhttp://www.boat-duesseldorf.comGׁ ׁ rנ]XE;;*9׉Hhttp://www.boat-duesseldorf.comGׁ ׁ rנ]XE;4co9׉Hhttp://www.boot.comGׁ ׁ rנ]XE< 4e`9ׁHhttp://www.boot.comׁ ׁ Јנ]XE< <h 9ׁHhttp://duesseldorf.comׁ ׁ Јנ]XE<w)@9ׁHhttp://www.boׁ ׁ Ј׉EHet zál maar gebeuren... Vaar op zeker Postbus 116 8440 AC Heerenveen Tel. (0513) 61 44 44 Fax (0513) 62 37 42 www.kuiperverzekeringen.nl ׉ 7cassandra://cveEsz61McuDCN7-CKZkd5eu0cCS8yBJohQwAoGHKHg%`]XE;׉EEEN ARTIST’S IMPRESSION VAN DE NIEUWE SITUATIE, MET HAL 1 OP DE VOORGROND. LET OP DE PUNTVORMIGE OVERKAPPING. Nieuwe entree en hal voor Boot Düsseldorf Boot Düsseldorf 2020 staat weliswaar nog niet bovenaan de agenda, in Duitsland wordt hard gewerkt om de nieuwe hal 1 tijdig klaar te hebben. Messe Düsseldorf investeert in totaal 140 miljoen euro in een nieuwe zuidelijke beurstoegang en expohal. De nieuwe hal vervangt de oude hallen 1 en 2 en is met een oppervlakte van ruim 12.000 m2 vierkante meter wat (558 m2) groter dan zijn voorgangers. De hoogte is 15 meter, waarbij er geen steunpilaren in de weg staan, want het dak heeft een vrije overspanning. Een verdieping biedt plaats aan zes vergaderzalen van elk 200 m2. GLAZEN FOYER Voor de hal komt een grote glazen foyer van 82 bij 40 meter, 20 meter hoog, die ook ingezet kan worden voor evenementen. Een enorme lichtdoorlatende overkapping van 7.800 m2 biedt bezoekers beschutting om in en uit voor taxi’s en bussen te stappen. Een ondergrondse parkeergarage voor 302 auto’s completeert het geheel. NIEUWE INDELING De indeling en routing van de beurs gaat ingrijpend veranderen. De ‘Hollandhal’ (17) verdwijnt; motorboten zijn te vinden in de hallen 1 tot 7a. Duiken is geconcentreerd in de hallen 11 en 12. Hal 5 heeft als thema ‘Superboat’ en beginners in de watersport kunnen terecht in Hal 3 (‘Start Boating’) en hal 15 (‘Start Sailing’). Alles over watergerelateerde vakanties is verspreid over de hallen 11, 12, 13 en 14. Boot Düsseldorf is de grootste watersportbeurs ter wereld, met jaarlijks circa 250.000 bezoekers. Van 18-26 januari 2020 laten circa 2.000 exposanten nieuwe boten, producten en ontwikkelingen zien. Een legioen van meer dan 2.100 journalisten uit ER WORDT HARD GEWERKT IN DÜSSELDORF. HIER KRIJGT DE GLAZEN FOYER OP DE KOP VAN DE HAL VORM. 50 landen kan zorgen voor een ongekende airplay. Het totale beursoppervlak bedraagt 220.000 m2 in 17 hallen. NIEUWE DOMEINNAAM De omslachtige domeinnaam www.boatduesseldorf.com is sinds kort verdwenen en door de beursorganisatie vervangen door het compacte www.boot.com. Via het domeinplatform Sedo werd deze naam in maart voor 70.000 dollar aangekocht. DE INDELING VAN DE HALLEN IS INGRIJPEND GEWIJZIGD. JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 9 ׉ 7cassandra://phGH6fZt6mfWW2_XpvQvQ0b0ETf_9Px--w0RuhhOVhI- `]XE;]XE;BבCטBu׉׉ 7cassandra://qZVvygQD10-a_6Rg8hFaPyIDtfAbf3ItZIEULJKsmV0`׉ 7cassandra://9oXjo78om2pHAUAxb9u7JdU09-Uek2ybSUKsoE7lFFUt`r׉ 7cassandra://u9BZTmAXi6BrX8XDQe1_0IzYujx651MNL4TSlO2gblw$`׉ 7cassandra://xh5Tdh7GmgfNIuTIlgJkhPfxtbh4y3Ca5q-a8aKsDzMÂ ͠\]XE< טBu׉׉ 7cassandra://Q2Yv26Rq0ILpJbmYUiDC1E8h2HtW3pg5O-9yjk0Jx-Q`׉ 7cassandra://4lmfB1tDl1mP8mfslR_XGHHfGy0rVOE8Sg6UBs1iYEcy`r׉ 7cassandra://emujeFHBvoueShGcp3yRxENeS6-0HyAZ4eHPKwEj1RM##`׉ 7cassandra://SIgY5SRv82GDZeyIsXVUY0qLhq7Badi6KjOAgE9Xoic ͠\]XE< ׉ESUPER LAUWERSMEER BESTAAT 50 JAAR ‘Met de Discovery hebben we een goede slag gemaakt’ Dit jaar is het precies 50 jaar geleden dat de werf van start ging die nog altijd Super Lauwersmeer kruisers bouwt. Een bijzondere mijlpaal die de huidige eigenaren, de broers Bastiaan en Louis Jousma, niet onopgemerkt voorbij laten gaan. In het kader het tiende lustrum brengt de werf een jubileummodel uit. 10 JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 ׉ 7cassandra://u9BZTmAXi6BrX8XDQe1_0IzYujx651MNL4TSlO2gblw$`]XE;׉Ede modellen van Super Lauwersmeer open voor rondleidingen en proefvaarten. Zo is het jubileumjaar goed voor de marketing voor de Super Lauwersmeer jachten. ONTSTAAN Voor het ontstaan moeten we terug naar het Friese Ee. Daar begon Piet Wouda in 1969 op een boerenerf met het bouwen van stalen boten. Al snel ontstond er vraag naar grotere schepen met opbouw en was de Lauwersmeerkruiser een feit. Later verhuisde de werf naar een ruimere locatie in Westergeest. Een overhangende boeg en scherpe hoeken kenmerkten de stijl van de vroege Lauwersmeerkruisers, die naar huidige maatstaven relatief smal waren. De modellen werden groter en kregen daarom de toevoeging ‘Super’ voor de naam. De favoriete lengtemaat was 11,20 meter. Een groot schip voor die tijd. Behalve motorkruisers bouwde de werf ook rondgejoggelde spitsgatkotters met spitse kont. Een facet werd hét handelsmerk van de werf: kwaliteit. Dat is tot op de dag van vandaag zo gebleven. OVERNAME HET JUBILEUMMODEL, DE DISCOVERY 47 50TH ANNIVERSARY. Dat jubileummodel heet toepasselijk Discovery 47 AC 50th Anniversary Edition. Het gaat om vijf exemplaren in een gelimiteerde, unieke uitvoering die in 2019 moeten worden besteld. De schepen worden extra luxe uitgevoerd en de meerprijs voor dat jubileumpakket is 50.000 euro. De klant krijgt een vorstelijk aangekleed schip. Met onder andere modern houten lijstwerk voorzien van aluminium inleg. Een keukenblad van Marlan, met anderhalve spoelbak. Een Anniversary-label met de naam van de eigenaar. De vloerverwarming is te reguleren door middel van ruimtethermostaten en het schip heeft een centraal stofzuigersysteem. De kap over de stuurstand is multifunctioneel; met enkele simpele klikken kiest de klant zelf voor een dichte kap, een bimini of cabriolook. Drie ruitenwissers op de ramen van de stuurstand zorgen voor optimaal zicht tijdens regen. De ankerlier, boeg- en hekschroef hebben eigen accu’s, die een volledig elektrische bediening mogelijk maken. Het navigatiepakket van Raymarine bestaat uit een plotter, tridata, marifoon en AIS. Het achterdek, zwemplateau en de traptreden zijn uitgerust met luxe Flexiteek dekken. Naast dit jubileumpakket heeft de klant nog eens keuze uit elf extra opties. Een andere actie is de jubileumtour: in 130 dagen tijd varen de Duitse vertegenwoordigers van Super Lauwersmeer vanuit de thuishaven in Friesland naar Berlijn en weer terug. Onderweg stellen Andreas en Andrea Koch in meer dan zestig havens een van De gebroeders Bastiaan en Louis Jousma groeiden op het Friese Kollum in een watersportgezin; ze voeren veel. Louis deed vakantiewerk op de Lauwersmeerwerf van Piet Wouda en trad er dienst na zijn studie bouwkunde en een verblijf in het buitenland. Uiteindelijk kwam ook Bastiaan, die de HTS autotechniek had gedaan, er te werken. Toen rond de eeuwwisseling Wouda besloot te stoppen waren de broers Jousma logische gegadigden om de werf over te nemen. Ze snapten immers als geen ander wat het Lauwersmeer ‘DNA’ is. Bastiaan en Louis grepen de unieke kans en begonnen de modellen op te frissen. Louis: “Ze mochten wat eigentijdser worden, met modernere materialen en apparatuur. Maar tegelijkertijd ook weer niet té modern, de Lauwersmeer moest wel herkenbaar blijven en we wilden bestaande klanten natuurlijk behouden. We bouwden een eerste schip op eigen risico, een Super Lauwersmeer 13.50. Dat wisten we op Boot Holland te verkopen. Toevallig heeft de eigenaar de boot afgelopen jaar verkocht omdat hij gestopt is met watersport, na er al die jaren met tevredenheid mee gevaren te hebben.” JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 11 ׉ 7cassandra://emujeFHBvoueShGcp3yRxENeS6-0HyAZ4eHPKwEj1RM##`]XE;]XE;BבCטBu׉׉ 7cassandra://3qVnKFTA80mptbzDQNHRuNl8MzH6vHBNMD7l8RGAS1U`׉ 7cassandra://Gsob8QlIVcA2xI4EI0qytxYtpYUg2yD89m341XCH8wc}`r׉ 7cassandra://3ygOVl0mU6RUm1s_wTr-ErTigPvW_cnfmJGrtLOmVc4&"`׉ 7cassandra://9gRhtZNrmFdZOky0f2awdi8xSDFUESIaial_dJhwLw0w`͠\]XE<טBu׉׉ 7cassandra://QZt8D5vcjNk7eLPPTux_pWoMyeQCz2pvj0SYmE6HnS8E`׉ 7cassandra://ZL8mGwBVdUxehbtVDEF5p3BWeOYrGP1eNiWDabzKk7k}9`r׉ 7cassandra://u6ou43eYH2OL1PSaa3pYMTNnB-dB3nLTEZG_mF1m65Y(`׉ 7cassandra://IXGZ7KAvN3OKd77Vs_T9ipqz4vz10esonsdKb9pULx0r ͠\]XE<נ]XE<(̰9׉Hhttp://www.superlauwersmeer.nlGׁ ׁ rנ]XE<(̡9ׁHhttp://www.superlauwersmeer.nlׁ ׁ Ј׉E DE DISCOVERY OC, STAP NAAR EEN MODERN ONTWERP. Foto SuperLauwersmeer NIEUWE LOCATIE Er ontstond vraag naar grotere en dus hogere schepen. Omdat de bruggen in de omgeving een obstakel dreigden te worden voor vrije doorvaart, werd besloten een nieuwe locatie te zoeken. In 2012 verhuisde de werf naar de huidige locatie in Noord-Bergum in Friesland, waar alle disciplines te vinden zijn. “We geven er de voorkeur aan alles in eigen huis te produceren in plaats van dingen uit te besteden”, aldus Bastiaan, “dat komt de kwaliteitscontrole ten goede en op die manier kunnen we inspelen op wensen van de klant.” Die kwaliteitscontrole begint al bij de bouw van het casco. De bouwhal bijvoorbeeld heeft vloerverwarming, wat zorgt voor een optimaal verwerkingsklimaat voor het staal. Door het toepassen van 8 mm dikke spanten ontstaat optimale vormvastheid van het casco. En een strak casco betekent tevens dat er minder plamuur nodig is. De werf laat de behandeling van plaatmateriaal – stralen, het aanbrengen van lagen coatings – door verffabrikant AkzoNobel controleren en de bevindingen worden vastgelegd in een rapport. DISCOVERY LIJN Het inspelen op de wensen van de klant is ook iets dat de werkwijze van Super Lauwersmeer kenmerkt. Bastiaan: “We bouwen onze schepen in nauwe samenspraak met onze klanten. De casco’s zijn identiek, maar voor de rest verschillen de schepen, omdat in elk exemplaar de wensen van de eigenaar zijn verwerkt.” Het bouwen van een boot is een langlopend proces en gedurende die periode ontstaat een relatie tussen klant en werf, die soms hecht kan worden. Zo ontstond ook de Discovery-lijn in overleg met de klant, die meer ruimte aan boord wilde. Een dui‘We bouwen in samenspraak met onze klanten’ delijke stap naar een moderner ontwerp. Met steilere steven en volle kop boven de waterlijn, wat binnen meer ruimte geeft. De eerste Discovery AC had nog een connectie met de voorgaande kruisers. De daaropvolgende Discovery OC (open kuip) kreeg nog meer een eigen gezicht met dezelfde rechte boeg, maar gelijmde ramen in de romp en opbouw en met een gewelfd dak met forse klep. De stuurhut annex salon werd voorzien van een riante kombuis en kreeg ALLE AFBOUW GEBEURT IN EIGEN HUIS. DE WERF BESCHIKT OVER TWEE VERFLOODSEN. 12 JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 ׉ 7cassandra://3ygOVl0mU6RUm1s_wTr-ErTigPvW_cnfmJGrtLOmVc4&"`]XE;׉EBDE KLEURRIJKE YANOS IS AANGEPAST AAN DE WENSEN VAN DE KLANT EN WAS VORIG JAAR OP HISWA TE WATER IN LELYSTAD EEN ENORME BLIKVANGER. Foto Rens Groenendijk IN DE GECONDITIONEERDE BOUWHAL KRIJGT EEN OPBOUW VORM. eenzelfde vloerhoogte als de royale kuip. Dit moderne design zette de toon voor de verdere Discovery reeks. Het model is in eigen huis ontwikkeld door Louis, maar ze namen ook ontwerper Arnold de Ruijter in de arm. De nieuwe lijn was een schot in de roos en kon van met af aan op belangstelling rekenen en kreeg lovende recensies. De huidige tien modellen varieren van een 41 AC (achterkajuit) tot een 47 OC plus een 46 Flybridge, een 50 CS en de Evolve. In 2016 kreeg Super Lauwersmeer een Hiswa Boot van het Jaar voor het Evolve 46 OC model. Dat ontwerp is een samensmelting van een kotter en een kruiser. Een multiknik met waaiersteven en daarmee een tijdloos schip. MEER STAHOOGTE BASTIAAN (L) EN LOUIS JOUSMA. Foto SuperLauwersmeer Uitgesproken voorbeeld van custom built is de SL Discovery 47 OC ‘Yanos’. De eigenaar was gecharmeerd van de 46, maar wilde in verband met zijn lengte, graag meer stahoogte. Bastiaan: “Dat kon, maar om de lijnen van het schip in de juiste verhoudingen te houden, was wat extra scheepslengte nodig en ontstond de 47.” De knaloranje boot – de kleur was ook al een wens van de eigenaar – heeft een grote attentiewaarde. Voorheen installeerde de werf veel Iveco diesels. Robuuste no-nonsense motoren die makkelijk te onderhouden en te repareren waren. Ze voldeden echter niet meer aan de strenge milieu-eisen en daarom wordt nu de Volvo Penta D3 standaard ingebouwd. “Met de Discovery hebben we een goede slag gemaakt”, stellen Bastiaan en Louis niet zonder trots vast, “het zijn mooie ontwerpen, met de juiste verhoudingen, goede vaareigenschappen en een prettige ergonomie. Alles klopt aan boord, wat voortvloeit uit onze jarenlange ervaring. Je kunt het eigenlijk niet benoemen, maar een Super Lauwersmeer vóelt goed!” www.superlauwersmeer.nl DE WERF IN NOORD-BERGUM. DE 45 AC OP ZOUT WATER… Foto SuperLauwersmeer JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 13 ׉ 7cassandra://u6ou43eYH2OL1PSaa3pYMTNnB-dB3nLTEZG_mF1m65Y(`]XE;]XE;BבCטBu׉׉ 7cassandra://x3lY2L8ClMhH5UaLW2wIfu8gj-skgO8BAtqtVOnJnP8+`׉ 7cassandra://3KgNm8XT8bURLVn9R9ZC3GrY0azGWGR2fqA00SSIpWY͐`r׉ 7cassandra://o9KiX1F7vjggUTi0fSJeVLF-RsEC27UfyLrFd0_CnJg+6`׉ 7cassandra://Kv24vaVfLEXwu13MLB_14lWkJtc_A86DDXp5modBkG4"͠\]XE<טBu׉׉ 7cassandra://CKkl7YedvhCeCIvzhAv7HzY832aOplOQczmHx27aZPc`׉ 7cassandra://icusEy_i0GUH0iRVEJR2cWIlhHRO3C_fiAUXYX2KKYA͂`r׉ 7cassandra://X097Supi3WQuiV-aX-fDfbBRh9x63E1Of_EViEFuC1A(`׉ 7cassandra://fI4gA5eZTGs5d8FSUBjPb0OIa-CFHJWY7C4iTnakVpE͠\]XE<נ]XE<^t9׉Hhttp://www.feadship.nlGׁ ׁ rנ]XE<`e9ׁHhttp://www.feadship.nlׁ ׁ Ј׉E Tekst en foto’s Rens Groenendijk KONINGIN MÁXIMA ZWAAIT NAAR DE BEZITTERS VAN BOTEN VAN DE FEADSHIP HERITAGE FLEET. Royal Van Lent: VORSTELIJKE BOUWHAL IN AMSTERDAM Jachtbouw Nederland was bij de opening van de nieuwe scheepsbouwhal van Royal van Lent/Feadship in Amsterdam een beetje de vreemde eend in de bijt. Jawel, er was een journalist van Het Parool, die een leuk stukje heeft geschreven, maar de rest van de aanwezige pers was vooral visueel ingesteld en met name gericht op koningin Máxima. Stel je voor dat haar grote hoed zou afwaaien... Diep respect voor onze koningin, die amper terug was van een werkbezoek voor de Verenigde Naties aan Ethiopië, en geduldig alle plichtplegingen bij de opening onderging, met het onvermijdelijke boeketje in handen. Begeleid door directeur Jan-Bart Verkuyl van Royal Van Lent, tevens bestuursvoorzitter van Feadship, knoopte de koningin vol aandacht leuke praatjes aan met jonge en oude medewerkers van de werf, die enthousiast vertelden over hun werkzaamheden. Werfdirecteur Peter van Mil, die het bouwproject leidde, vertelde over de energievriendelijkheid en duurzaamheid van de nieuwe locatie. FEADSHIP HERITAGE FLEET Voor de deur lag een reeks van 19 klassieke motorjachten van de Feadship Heritage Fleet, uit de tijd dat 15 meter al groot was. Ik was te vroeg op de locatie en kon ongehinderd het terrein op lopen en zien dat de eigenaars van deze scheepjes nog druk aan het poetsen waren, om goed voor de dag te komen voor het koninklijk bezoek. Ach veel aandacht kregen ze niet, koningin Máxima zwaaide nog even naar de trotse bootbezitters alvorens de reusachtige hal te betreden, waar zich een 2.500-koppige menigte had verzameld, waarvan een groot deel probeerde met de smartphone iets van de gebeurtenis vast te leggen. TOESPRAKEN Voordat onze vorstin op de knop mocht drukken om de hal voor geopend te verklaren, waren er nog toespraken. Royal Van Lent is GEFLANKEERD DOOR JAN-BART VERKUYL (L) SPREEKT KONINGIN MÁXIMA MET JONG EN OUD PERSONEEL VAN ROYAL VAN LENT. sinds 2008 eigendom van LVMH (Louis Vuitton Moët Hennessy) en daarom sprak Antonio Belloni, managing directeur van het Franse luxehuis: “Bij ons in de groep is het motto ‘de toekomst van traditie’, want wij kennen veel waarde toe aan erfgoed. Dertig van onze merken bestaan al honderd jaar of langer. Onze taak is ze jong te houden, fris en opwindend. Royal Van Lent past perfect in deze filosofie. Met de nieuwe state-of-the-art werf in Amsterdam kan Van Lent voorop blijven lopen met innovatie.” Belloni richtte zich rechtstreeks tot het personeel en oogstte luid applaus: “We hebben de beste handen nodig in onze industrie, of je nu champagne, horloges, schoenen of tassen maakt, en die zijn hier bij Royal Van Lent. Ik kijk ernaar uit om te zien wat de interactie tussen jullie vakmanschap en de moderne faciliteiten aan ongelooflijk mooie boten gaat opleveren.” Koen Overtoom, directeur van Port of Amsterdam, blikte terug op de Gouden Eeuw, toen in Amsterdam 26 werven aan de lopende band boten bouwden, drie per week. “De scheepswerven zitten in ons DNA. Daarom zijn we ontzettend trots dat Feadship hier naartoe is gekomen.” 14 JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 ׉ 7cassandra://o9KiX1F7vjggUTi0fSJeVLF-RsEC27UfyLrFd0_CnJg+6`]XE;׉EANTONIO BELLONI, MANAGING DIRECTEUR VAN HET FRANSE LVMH: “WIJ KENNEN VEEL WAARDE TOE AAN ERFGOED.” MET EEN DRUK OP DE KNOP OPENT KONINGIN MÁXIMA DE NIEUWE BOUWHAL VAN ROYAL VAN LENT. HET PERSONEEL VIERT DUBBEL FEEST, DE OPENING VAN DE HAL EN HET 170-JARIG BESTAAN. NUMMER 1 Jan-Bart Verkuyl bedankte het Amsterdamse havenbedrijf voor de goede samenwerking. “Ik denk dat onze voorgangers, vier generaties geleden in 1849, nooit hadden kunnen dromen dat we deze prachtige faciliteit zouden neerzetten. Er is heel veel veranderd in die jaren, maar een ding nooit, en dat is de gedrevenheid en het prachtige vakmanschap, de lange dienstverbanden, de wil om te innoveren en verbeteren en de unieke manier van samenwerken. Daardoor is Feadship de nummer 1 van de wereld geworden.” De werf vierde behalve de opening ook het 170-jarig bestaan. Dat betekende dat de pers zich uit de voeten moest maken vanwege het besloten feest dat volgde. www.feadship.nl DE HAL OP DE DAG VAN DE OPENING. PENDELEN TUSSEN KAAG EN AMSTERDAM De werf aan de Basisweg 60 in Amsterdam is de tweede locatie voor superjachtbouwer Royal Van Lent, die ook op Kaag actief is (en blijft). Koninklijke De Vries Scheepsbouw in Aalsmeer en Makkum, waar eveneens een nieuwe hal wordt gebouwd, vormt de andere helft van de in 1949 opgerichte jachtbouwcombinatie Feadship (First Export Association of Dutch Shipbuilders). Royal Van Lent in Kaag en Amsterdam hebben één managementteam. De 450 medewerkers pendelen tussen beide locaties. De Feadship Academy kan in een deel voorzien in de behoefte aan 150 nieuwe personeelsleden, maar de rest moet van buiten komen. VIJF JAAR De voorbereiding en bouw, onder leiding van werfdirecteur Peter van Mil, hebben in totaal vijf jaar geduurd. Het bouwmanagementteam werd gevormd door Bouwimpuls en Adcom 2000 Architecten & Ingenieurs. Er waren vier hoofdaannemers voor civieltechnisch, casco staalbouw, installatietechniek en infrastructurele werken, 17 consulting firma’s en 59 key suppliers. Op het dak liggen 2.262 zonnepanelen, die 550.00 kwH op jaarbasis kunnen leveren. Binnen en buiten is overal led-verlichting. Het gebouw is aangesloten op het Amsterdamse warmtenet, gekoppeld aan de verbrandingsinstallatie van het Afval Energie Bedrijf, zowel voor de vloerverwarming als het geavanceerde luchtbehandelingssysteem. CIJFERS De hal in Amsterdam, die wordt gebruikt voor nieuwbouw en refit, heeft een volume van 425.000 kubieke meter. Afmetingen van het dok: lengte 162 m., breedte 26 m., diepte 8,75 m. De hal is 35 m. hoog, 175 m. lang en 44 m. breed. Onderdeel van de hal zijn werkplaatsen over twee verdiepingen (lengte 182 m. en breedte 21 m.) voor hout- en metaalbewerking, een spuiterij, kantoor, vip-ruimte en een bedrijfsrestaurant. Er zijn drie liften aangebracht voor het vervoer van goederen en personeel, twee met een hefvermogen van 3.000 kilo en één van 4.800 kilo. De dokdeur is 26,5 m lang, 8,3 meter hoog en 2 meter dik, weegt 200 ton. Drie Demag bovenloopkranen overspannen 36,65 m. en kunnen een bedrijfslast aan van 2 x 12,5 ton elk. Met twee kranen en vier takels kan in tandem 50 ton worden getild. LEIDINGSTRAAT Langs de dokrand is een leidingstraat aangelegd voor de aanvoer van elektra, perslucht en industriële gassen (Acetyleen, zuurstof, Argon en Protegon). Via entreebruggen worden de leidingen naar het jacht gevoerd en vandaaruit verder verdeeld. De toegangshefdeur meet 30 x 30 meter, bestaande uit vakwerkspanten met aan twee zijden polyesterdoek, gewicht 20 ton. De Port of Amsterdam heeft nieuwe kades aangelegd langs de hal, die aan de lange zijde aan de Moezelhaven grenst en de Hornhaven aan de kant met de toegangsdeur. Momenteel wordt gewerkt aan het 88-meter Feadship-jacht dat bekend staat als Project 816. Een ander niet nader genoemd project is in gang gezet. JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 15 ׉ 7cassandra://X097Supi3WQuiV-aX-fDfbBRh9x63E1Of_EViEFuC1A(`]XE;]XE;BבCטBu׉׉ 7cassandra://jXEBkK0M_q3MEp6MuA-m6UtpzNZOF976uJCuqvJsb-c5`׉ 7cassandra://1AL94PqZrNILwCh9MMQvfrtx7mbEwQCLVu3OHoKHdaQ~~`r׉ 7cassandra://BUKdOAzxrvDRwkOYOBOfbofNVxdrBJfxIBrd5zhSeOw&`׉ 7cassandra://mRhNB7o7vAtNMVMuj_F3qa9uJND6GoI7AiQnRDeoiqoq ͠\]XE<טBu׉׉ 7cassandra://FgqkwOBwbC7hRDyaf8La1LsXp9WNlJ2-_-C8AJ4ZaCA`׉ 7cassandra://Oig3rvWEjH8-Cq5ufdeLciPEZXJ7ln0g4n58A-aNZJc̀?`r׉ 7cassandra://XZ9YrqYzDUdQCLGUgO6qd9Knh3ONAE4YVjc2AUPHpgo%`׉ 7cassandra://UY4oFo121aeON2BVZFmt-5XVz16Ob_fVPKJl90ZHPIo͐ ͠\]XE<׉E׉ 7cassandra://BUKdOAzxrvDRwkOYOBOfbofNVxdrBJfxIBrd5zhSeOw&`]XE;׉EgPLOEGEN, EGGEN, ZAAIEN EN OOGSTEN COLUMN DOOR PIETER TIMMERS, FORWARD MANAGEMENT Een burn-out voorkomen De Wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft een burn-out officieel erkend als een zelfstandige beroepsziekte. Geen krant, opinieblad of televisiekanaal laat het onderwerp onopgemerkt, dus kijkt Jachtbouw Nederland er ook naar. Ook onze bedrijfstak zal er ongetwijfeld mee te maken hebben. Nederland staat na de Scandinavische landen en IJsland op de vijfde plaats van meest gelukkige landen ter wereld. De Nederlander geeft zijn leven een 7,8. Daar kunnen we trots op zijn, maar hoe is het dan mogelijk dat in de categorie 25/35-jarigen 1 op de 6 met een burn-out thuis zit? KOSTBAAR PROBLEEM Al geruime tijd is er aandacht voor dit groeiende probleem; leveranciers van antidepressiva varen er wel bij, arbodiensten slaan alarm en de wachtkamers van psychologen zitten vol. De Arbobalans van TNO laat ons zien dat een gemiddelde burn-out al gauw 242 verzuimdagen oplevert en tussen de 62.000 en 100.000 euro kost voor de werkgever. Tevens neemt de werkdruk voor de collega’s toe en daarmee lopen die ook weer meer gevaar. Voor het bedrijfsleven is dit een ramp in een tijd waarin het moeilijk is om aan geschikte medewerkers te komen. En er gaan kansen verloren, die voor het oprapen lagen. De oorzaken, te vinden in het reilen en zeilen van onze hedendaagse maatschappij, zijn inmiddels wel bekend. Hier volgen er enkele: • De meedogenloze pr-machine, aangejaagd door social media. Op Facebook en LinkedIn laat iedereen zien hoe geweldig en succesvol hij/zij is. Wat is fake en wat is echt? • Uit een recent onderzoek blijkt dat 70% van de 25/35-jarigen zichzelf als uniek en heel bijzonder ziet. De kater komt nog zodra men inziet dat het niet zo is. • Technostress; muisklikkend door het leven gaan in een tijd van information overload, elke 3-6 minuten de smartphone of tablet checken op berichten. Dit maakt mensen overprikkeld en besluiteloos. • Een backpackreis naar Cambodja en Vietnam resulteert in doodmoe thuiskomen. • Geldgebrek als gevolg van de levensstijl, naast de studieschuld die nog afgelost moet worden. • Gebrek aan overzicht en ontbreken van ankerpunten. Men is in een vrije val en heeft geen houvast meer. • Gebrek aan zingeving en aan autonomie. HET PERFECTE LEVEN De spanning en druk worden nog eens versterkt doordat dertigers van nu voortdurend de illusie van het perfecte leven krijgen opgedrongen. Dertigers willen een groots en meeslepend maakbaar leven, zo schrijft Nienke Wijnants in haar boek ‘Het dertigers dilemma’. Nienke zegt dat dertigers niet aan keuzestress lijden, maar ze hebben een gebrek aan realiteitszin. Denken ze vandaag een waarheid gevonden te hebben, morgen dient zich een nieuwe aan. Goed nieuws voor werkgevers; burn-outs zijn lang niet altijd het gevolg van een te hoge werkdruk, maar het ontslaat de werkgever niet om de potentiële burn-out bij de werknemer tijdig te signaleren en actie te ondernemen. Wat een werkgever voor zijn personeel kan doen: Taakduidelijkheid en autonomie bieden; Voortdurend in gesprek blijven, niet slechts over het werk, en helpen te relativeren; Tevredenheid van de medewerker peilen en zo nodig actie ondernemen; Een klimaat scheppen waarin bevlogenheid en teamwork gedijen. MERITOCRATIE Een baan is een baan, maar nog geen carrière, de liefde al gauw een sleur en succes is gewoon hard werken. Je moet het voor je veertigste jaar gemaakt hebben, want daarna ben je te oud, te traag, te lelijk en is je kennis niet actueel meer. We leven nu eenmaal in een meritocratie (vrij vertaald: geregeerd door degenen die het verdienen) en dat is een maatschappijmodel waarin de sociaaleconomische positie van elk individu is gebaseerd op zijn of haar verdiensten (merites). Hierbij gaat het dus niet direct om de aanleg die men heeft, maar wat men met die aanleg doet. Alles draait om geld en niet je sociale-, maar economische waarde. Wie deze wedstrijd niet meer kan bijhouden, wordt wanhopig en belandt in een burn-out. Moeten we ons gaan verzekeren tegen de kosten van burn-outs? Nee, het kan veel goedkoper, met goed werkgeverschap kunnen veel narigheid en kosten voorkomen worden. Bronnen: Clocked!: Time and biopower in the age of algorithms; Evelyn Wan Het dertigersdilemma; Nienke Wijnants Narcisme wordt niet meer gedempt; prof. J. Derksen De BV IK; Lianne de Graaff TNO Arbobalans en CBS JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 17 Foto Rens Groenendijk ׉ 7cassandra://XZ9YrqYzDUdQCLGUgO6qd9Knh3ONAE4YVjc2AUPHpgo%`]XE;]XE;BבCטBu׉׉ 7cassandra://0WJYZk9q2r6420mFIt6R6OHiRQXtfLHfjw2XNhyag9w1`׉ 7cassandra://NS7ZAGaGi5KV3HRI0XgywQSeDO-uvO5f1oNu7TLWS58h`r׉ 7cassandra://Ka49bmcL3EbZIaOI7uFIG5VUslXrUKIgCi-dwtwwP80$`׉ 7cassandra://LfJzAWJ-wVFwncEWRvRUkwIg61Mr4cHJgVysB5PRDa8>p~͠\]XE<"טBu׉׉ 7cassandra://E3_gvznFSxLBo0K6z2h2vR9fKN9Ibx5l-2WOO1XV4cYP`׉ 7cassandra://1erVXTdDaG8DLXixUeCaheCVPp8LK6fmB1stJ62pdmE͇`r׉ 7cassandra://vfKQa94lOAJuk8VaTh5TjMOOF6GH7mXU628yL-dUepg'^`׉ 7cassandra://IhkWMSUp7LdSACuXWxZokXAUkB7oaPOi14tigu1OQc4͠\]XE<#נ]XE<̀9׉Hhttp://www.clouds.nlGׁ ׁ rנ]XE<9׉Hmailto:info@clouds.nlGׁ ׁ rנ]XE<{m9׉Hmailto:info@dictator.nlGׁ ׁ rנ]XE<̧9׉Hhttp://www.dictator.nlGׁ ׁ rנ]XE< ̩9׉Hhttp://www.energy-observer.orgGׁ ׁ rנ]XE̵9׉H"http://www.vrolijks.nl/publicatiesGׁ ׁ rנ]XE`׉ 7cassandra://YSNbO7kZdBwHtxlglWVjkiZKxgLpz8_lRIISGVkUqT4̖̓͠\]XE`]XE;]XE;BבCטBu׉׉ 7cassandra://G_fC9Urwo10EWrgPS-NbxGlS3zORUhmNZPGB6eqTZRw`׉ 7cassandra://KLh1hf90zi4ODX4kIr1r1lklazRoVq9rfnjwTvNZTuAj `r׉ 7cassandra://Bx-jq1UQQoc70PMFPIIjXiS0k9_7P7Kgjt7qlDhl3DE `׉ 7cassandra://t7OPbuGKecVGGBmMZlQu6v3eDN8XFawJtSSN57lvGI0͠\]XE͠\]XE<נ]XE<|ԁ̟9׉Hhttp://www.steeleryachts.comGׁ ׁ rנ]XE<J̘9׉Hhttp://www.boarnstream.comGׁ ׁ rנ]XE<69׉Hhttps://www.metstrade.com/Gׁ ׁ r׉E@NIEUWS VAN DE NEDERLANDSE JACHTWERVEN Boarnstream 1440 CS: breeduit slapen Volgens werf De Boarnstream is de nieuwe Elegance 1440 met 14,40 x 4,60 meter de grootste ‘Center Sleeper’ ter wereld onder 15 meter. Ga dat maar eens checken! De centrale hut is gesitueerd in het hart van het schip op het laagste dek, en dat is tevens het breedste punt van het schip. TECHNISCHE SPECIFICATIES Lengte: 14,40 m. Breedte: 4,60 m. Diepgang: 1,20 m. Doorvaarhoogte: 3,48 m. Slaapplaatsen: 5 Dieseltank: 1.600 l. Watertank: 950 l. Vuilwatertank: 400 l. CE-klasse: A. Motor: Volvo Penta D4-180 180 pk/132 kW Motor optie: 2 x Volvo Penta D4-180 De centrale hut heeft een ruim vrijstaand bed, grote hangkasten en/of legkasten, loungezit aan zowel BB als SB, een grote badkamer met douche en twee wastafels aan BB en aparte toiletruimte aan SB. Deze ruimte is geheel afgesloten van de rest van het schip, wat optimale privacy garandeert. Voorin is de gastenhut met een vrijstaand bed, eigen douche/toiletruimte en veel opbergmogelijkheden. De derde hut kan gebruikt worden als kantoor, maar is ook voorzien van een éénpersoonsbed. Op het salondek is gekozen voor twee zitgedeeltes. De eettafel met een Steeler sportjacht: de Flyday Steeler Yachts weet telkens verrassende modellen te presenteren. Denk maar aan de eigenzinnige Panorama Flatfoor 46, European Powerboat of the Year in 2014. Nu heeft de werf de opvallende FD55 S Performance, projectnaam Flyday, onthuld. Het nieuwe ontwerp, van Steeler en Vripack, oogt als een powerboat. Toch is het meer dan dat, want het schip biedt accommodatie voor zes opvarenden, die riant uitzicht hebben door de rompramen van gehard glas. Het woord ‘compromis’ is niet op z’n plaats, daarvoor is dit ontwerp te uitgekiend. AFWIJKENDE DEKINDELING De dekindeling op dit schip is anders, met een splitlevel dek, inclusief flybridge. Het traditionele hoofddek en het lagere dek zijn gecombineerd tot één verdieping. Daardoor is de flybridge minder hoog gesitueerd dan bij een gangbare hoogteverdeling met drie dekken. Verder zijn er een panoramalounge van 45 vierkante meter, een ruime kuip met 50 JACHTBOUW NEDERLAND JUNI 2019 VARIABELE INDELING Er zijn drie indelingsvarianten leverbaar: • Eigenaren: een grote woonkamer en lounge met een bar/keuken en een eigenaarshut met gescheiden toilet en douche en een aparte gastentoilet. • Familie: kombuis, slaapkamer met toilet en douche, en dubbele gastenhut met toilet. • Family & Friends: woonkamer, kitchenette, slaapkamer met douche, twee dubbele gastenverblijven en toilet. Als standaard voortstuwing is gekozen voor het Volvo Penta IPS 800 systeem. In combinatie met de gepatenteerde S-design-romp van de werf haalt de Flyday daarmee een topsnelheid van 40 knopen. De bouw is dit voorjaar begonnen. www.steeleryachts.com EEN DOORSNEDE IN DE LENGTE GEEFT EEN GOED BEELD VAN DE AFWIJKENDE DEKINDELING U-vormige bank aan SB en aan BB een loungebank. Dankzij een beweegbare rugleuning kan dit ook bij het achterdek worden betrokken. Op dit niveau is een riante keuken met al de nodige apparatuur (vaatwasser, 4-pits kooktoestel, grote koelkast, afzuigkap en grote oven). De Elegance 1440 is een stalen rondspant met een slank, diep voorschip en met een mooie tumblehome in het achterschip. Een ideale rompvorm, die het schip een uitstekend vaargedrag oplevert en tevens een brandstofbesparing ten opzichte van knikspant schepen. De Elegance 1440 wordt uitgerust met het nieuwe Canopeasy-systeem. De ruime kuip kan volledig worden afgesloten met een tent die op een speciale en eenvoudige manier kan worden gesloten en opgeborgen in de geïntegreerde bergruimte in de opbouw. www.boarnstream.com AL KAN DE FLYDAY 40 KNOPEN HALEN, HET IS TOCH GEEN ‘POWERBOAT’. glazen schuifpui naar de loungeruimte, en groot zonnedek op het voordek. Het is een walkaround voor gemakkelijk en veilig afmeren. TECHNISCHE SPECIFICATIES Lengte:16,50 m. Breedte: 4,70 m. Diepgang: 1,20 m. Waterverplaatsing: 16.000 kg. Brandstof: 2.200 liter. Motorisering: 2x Volvo Penta IPS800. CE-klasse: B. Constructie: aluminium Concept & Design: Steeler Yachts. Design details/3D line design: Vripack. ׉ 7cassandra://igK2DaWHucm7Vbogm9ze2KbiYLFIrzza_cx8AzaepA8&`]XE;׉EHTHE WORLD’S LARGEST MARINE EQUIPMENT TRADE SHOW The METSTRADE Show is the world’s largest marine equipment trade show and the only truly international B2B exhibition. With excellent networking opportunities, a broad range of showcased innovations and located in one of the most beautiful cities in the world, the METSTRADE Show is an unmissable event for every professional in the marine industry. METSTRADE FEATURES 19 - 20 - 21 NOVEMBER 2019 RAI AMSTERDAM THE NETHERLANDS ORGANISED BY POWERED BY MEMBER OF OFFICIAL METSTRADE MAGAZINE OFFICIAL SYP MAGAZINE OFFICIAL MYP MAGAZINE ׉ 7cassandra://M4ji8N2FMHJ2MA71Ku2Cg53CCJaO-eMETPjX3VSjqS8#N`]XE;Ձ]XE;ԁBבCטBu׉׉ 7cassandra://HyzuY4AMe4iHtY2I14uvnUO8IPQTGBkGUEWZe1p7HG4`׉ 7cassandra://pW_rpxU7VznVrdDpk5Zg8utFphaDzKhHmaU0XiBs9SUK`r׉ 7cassandra://Q2c-2EkaXp40A3t9mqQ9Vfv_s7cryF1cie9c7wjK8-U`׉ 7cassandra://vvmHY0etLawWlgTertC6b581yIgoCLDT0UIgKII2egI؄͠\]XE<נ]XE<iH*9׉Hhttp://www.coverworks.nlGׁ ׁ r׉EProud supplier of From sketch to endproduct • 3D design • Robot milled shaping CNC cutting and stitching • Endless upholstering possibilities www.coverworks.nl CoverWorks Perfection ׉ 7cassandra://Q2c-2EkaXp40A3t9mqQ9Vfv_s7cryF1cie9c7wjK8-U`]XE;׈E]XE;ׁ]XE;ցB)*Jachtbouw Nederland nr3 juni 2019 digitaal Op de cover het 88 meter lange superjacht Project 816. Bij de opening van de nieuwe bouwhal van Royal Van Lent in Amsterdam, op 16 mei door koningin Máxima, lag dit schip in aanbouw binnen. De werf uit Kaag vierde na de opening ook het 170-jarig bestaan. Een reportage. Verder: • We gingen op bezoek bij het testcentrum van Volvo Penta in Zweden, waar onder meer de nieuwe generatie D4 en D6 diesels werd gepresenteerd. De motoren zijn zuiniger, krachtiger en goedkoper in onderhoud geworden. • De bedrijfsschool van De Vries Scheepsbouw in Makkum helpt te voorzien in de behoefte aan vakkundig personeel. Het refitten van een oud De Vries-kruisertje was een mooi project voor leerlingen. Samen met ROC Friese Poort in Sneek wordt de bedrijfsschool verder uitgebouwd met de Yachtbuilders Academy. • Een bedrijfsportret over werf Super Lauwersmeer, die het 50-jarige bestaan luister bijzet met een jubileummodel van de Discovery 47 AC. • De catamaran Energy Observer heeft een installatie om zelf waterstof te maken en als brandstof te gebruiken. Tijdens het bezoek aan Amsterdam werden er twee revolutionaire vleugelzeilen op gemonteerd. • Van Vossen Engineering in Giethoorn, pionier in aluminium sloepen met elektrische voortstuwing, ziet in de nabije toekomst ook kansen voor waterstof als alternatief voor fossiele brandstoffen. • SRF Shipbuilding bouwt een tweede schip voor de Stichting Vaarwens. Daarbij een eerbetoon aan ontwerper Jan Visser, die vorige maand plotseling overleed. • Het Agentschap Telecom gaat onderzoek doen naar het verstoren van AIS en marifoon door led-verlichting. De Amerikaanse kustwacht heeft hiervoor reeds gewaarschuwd. • De NJI constateert veel belangstelling voor de korte cursussen van OOM, het opleiding- en ontwikkelingsfonds metaalbewerking. Bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, dat een consultatieronde houdt over het boordtoilet, heeft de NJI het advies neergelegd de afvoer niet te verzegelen, maar een vignet in te voeren. • In een extra lange rubriek 'Nieuws van de Nederlandse jachtwerven' onder meer aandacht voor de uitbreiding van Oceanco naar Zwijndrecht, Royal Huisman die van de gemeente Amsterdam de voormalige werf Holland Jachtbouw in Zaandam voor lange tijd huurt en verder berichten over de groei van de superjachtbouw, Ventis, Steeler, De Boarnstream, Moonen, Feadship, Matez, Amels, Damen, Dutch Classic Boat Design & Engineering, Sichterman, Van der Valk en Wajer.]X䰏f