׉?ׁB! בCט  {u׉׉	 7cassandra://GbDj31g0n5n6gKWKrVmS4Aa1odlZLjI7zmo6obQC9hQ C`׉	 7cassandra://rvIZAFTmmNAwAGTr1ax9O0-TO3k1kSj1ONYX6m0-FrUf`S׉	 7cassandra://GycNCpHPunUeXbyeJ-NwezTHP9B4DW9zzSzbArNQcMw$`̵ ׉	 7cassandra://dVA98cXmO3zC8IQ9FIR8vR7kEsjShZv_iB7_AwGnpFw 24͠d!&M8׈Ed!&M8a׉E!DIT NUMMER
WERKGEVERS, HR EN COACHES EN
HUN ROL IN PREVENTIE EN WELZIJN
20
04
13
De HR-invalshoek bij coaching
Verstopte kansen voor coaching bij werkgevers
Zorg voorkomen
met preventie
- interview met huisarts Elseline Verheul
Coach. Hét magazine over coaching
JAARGANG 14
NUMMER 1 2023
׉	 7cassandra://GycNCpHPunUeXbyeJ-NwezTHP9B4DW9zzSzbArNQcMw$`̵ d!&M8bd!&M8a{בCט   {u׉׉	 7cassandra://7JJBBMgYRa1uliUdpLviFlDX4CxvSQcBi7fyUlB74qg p`׉	 7cassandra://cOLMz_pHRUoGrSiPgWLePjohOSQNAgWtp3pTBR-kY2E\`S׉	 7cassandra://a_F_IWshqJLFWFrpF01Kj4nrXxLfKGSDu4JpZBD5JhIe`̵ ׉	 7cassandra://ppmaa8IPdA9mFk4BbUWOpmVSThggG38OKkfD-1-Bvcs H5͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://edaeQ07bG15cEwkhaBv3jI91cpPvSk14je9gmU-HoAk 7`׉	 7cassandra://ObR7W-H86xttT3hczX0Kg7O0WRCRtIVEKp1u5fef42cG`S׉	 7cassandra://Ery2ZuDuaXqdmtXunV5psgDtH-MMGfWjDtSTl8HLw9U`̵ ׉	 7cassandra://NQmBU3QY44pBHNBoDf7VA2dqpWT8W7xL6GtoX4c8B84n͠d!&M8șנd!&M8 rn9׉Hmailto:info@nobco.nl%0DGׁׁrנd!&M8 t9׉Hhttps://www.nobco.nl/Gׁׁrנd!&M8Á A9׉H Shttp://www.facebook.com/Nederlandse-Orde-van-Beroepscoaches-NOBCO-1976783739243921/Gׁׁrנd!&M8ā 9׉Hhttp://www.twitter.com/NOBCOGׁׁrנd!&M8Ł   9׉H %http://www.instagram.com/nobco_coach/Gׁׁrנd!&M8Ɓ _9׉H <https://www.linkedin.com/company/nobco/?originalSubdomain=nlGׁׁrנd!&M8́ l9ׁHhttp://www.nobco.nlׁׁЈנd!&M8́ yj9ׁHmailto:info@nobco.nlׁׁЈנd!&M8ˁ Gz9ׁHhttp://mos-net.nlׁׁЈ׉E+Inhoud
03 Voorwoord Marieke Jellema
04 De HR-invalshoek bij coaching
07 Coachingcultuur in organisaties
10 Duurzaam HRM – interview met
hoogleraar Judith Semeijn
13 Verstopte kansen voor
coaching bij werkgevers
15 Nederland mentaal gezonder maken: het
Nationaal Preventieakkoord
18 Blijf op de hoogte met de artikelen van
Boom Coaching Collectie en Professioneel
begeleiden
20 Zorg voorkomen met preventie –
interview met huisarts Elseline Verheul
24 Wetenschap – Coaching en mentale
gezondheid van werknemers
29 NOBCO in de Media
30 NOBCO in het Nieuws
32 Agenda – haak aan bij de NOBCO-events
De HR-invalshoek
bij coaching
Pagina 04
Verstopte kansen voor
coaching bij werkgevers
Zorg voorkomen
Pagina 13
Pagina 20
Coach. Hét e-magazine over coaching verschijnt vier keer per jaar,
Jaargang 14, nummer 1
NOBCO,
Colofon
Redactie: Geeske te Gussinklo, Miriam Oude Wolbers,
Eefje Rondeel, Mariska Verduijn.
Grafische vormgeving: Vincent Stolk –
Concept & Ontwerp, IJmuiden
Het eerstvolgende nummer met als thema: Opleiden,
verschijnt in juni 2023. Heb je kopij voor de redactie?
Aanleveren kan tot en met 14 april 2023. via redactie@
mos-net.nl.Overname van artikelen is toegestaan na
voorafgaande toestemming van de hoofdredacteur en
met bronvermelding. De meningen in dit blad zijn niet
vanzelfsprekend gelijk aan de opvattingen van de uitgever.
De Nederlandse Orde van Beroepscoaches is de
grootste beroepsorganisatie voor professionele
coaching in Nederland. Wij zijn het platform
voor professionele coaching in Nederland.
Onze visie is dat professionele coaching een
wezenlijke bijdrage levert aan het welzijn en de
ontwikkeling van mensen en organisaties.
Nederlandse Orde
van Beroepscoaches
Postbus 1167
3860 BD Nijkerk
033-247 34 28
info@nobco.nl
www.nobco.nl
met preventie –
interview met huisarts Elseline Verheul
׉	 7cassandra://a_F_IWshqJLFWFrpF01Kj4nrXxLfKGSDu4JpZBD5JhIe`̵ d!&M8i׉E
voorwoord
Beste lezer,
In een relatie zijn er minimaal twee partijen, een
grotere open deur is er niet. En toch is het voor
beroepsorganisaties niet vanzelfsprekend om zo te
denken. Ons coaching-vak krijgt betekenis als anderen
ons kennen en weten van de waarde van coaching.
Gek genoeg weet nog niet iedere werkgever dat
coaching het verschil kan maken. En ook de overheid
geeft soms liever geld uit aan een tastbare training
dan aan een coachgesprek. Ik kan u een paar redenen
noemen waarom coaching relevant is, juist in deze tijd:
- De wereld is complex geworden, de keuzeruimte enorm
en mensen moeten meer dan vroeger zelf hun koers
bepalen. Combineer dat met een gangbare gedachte
dat alles goed en fijn moet zijn, en het is voorspelbaar
dat mensen vastlopen en hun opvattingen en keuzes
tegen het licht willen houden.
- Coaching draagt bij aan de duurzame inzetbaarheid
van mensen. In een tijd van arbeidskrapte is de
werkdruk groot, de veranderingen zijn een constante en
dat vraagt dat mensen voortdurend hun beslissingen
moeten bijstellen. Omgaan met druk en spanning lukt
beter als je leert waarop je kunt terugvallen en stress
leert reguleren.
- Organisaties met een lerende cultuur, waarbij coaching
en coachende vaardigheden een onderdeel zijn van
de bedrijfscultuur, zijn succesvoller dan organisaties
waarin dat geen aandacht krijgt.
- Mentaal welzijn is belangrijk en vragen van mensen
hierover worden snel opgevat als een ‘zorgvraag’. Als
coaching ergens een bijdrage kan leveren,
dan is dat aan het welzijn van mensen.
Tijdige aandacht kan de druk op het zorgsysteem
op een later moment verminderen.
- Studenten zijn de werknemers en leiders van
de toekomst. We leven in een tijd waarin jonge
mensen zich oefenen in een mooie buitenkant, ook
als het niet goed met ze gaat en ze ogenschijnlijk
alles mee hebben. Dat werkt als zand in de ogen
van beleidsmakers. Het wordt tijd dat we door de
buitenkant heen kijken en aandacht geven aan het
welzijn van jongeren. ‘NOBCO helpt studenten’ is er
niet voor niets.
In dit e-magazine delen we verhalen over impact van
coaching, horen we verschillende invalshoeken en kun je
de mogelijkheden van coaching ontdekken.
NOBCO is dit jaar 20 geworden. Voor ons is dat een
feestje waard. Inmiddels worden we gekend als de
grootste professionele beroepsorganisatie voor coaching.
Daarvoor hebben heel veel mensen zich ingespannen
en niet in de laatste plaats de wetenschappers,
onderzoekers en opleiders die met visie en een kritische
blik het coaching-vak hebben ontwikkeld, uitgeplozen en
mensen hebben opgeleid. Geniet daarom ook mee met
de winnaar van de NOBCO Quality Award 2022!
Veel leesplezier en tot ziens bij NOBCO.
Met hartelijke groet,
Marieke Jellema
3
׉	 7cassandra://Ery2ZuDuaXqdmtXunV5psgDtH-MMGfWjDtSTl8HLw9U`̵ d!&M8jd!&M8i{בCט   {u׉׉	 7cassandra://IUZQLR_BA3Ut3oulWLyfUBDa7WX31vqJEYeZ9OSYVP4 "`׉	 7cassandra://18Je6JefJT3bYUvUbMbo9On4Q654754aXkWr76JwfSwb1`S׉	 7cassandra://-0EK8pHwc4XnnzKmzNIv6h8HCENp8BUZVNN4Q11Rk34!`̵ ׉	 7cassandra://KWOZK-mRCPv9KpxT1uc0YIFYEKOe6IvzqLBS0d_la6Q Np͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://mSOBavLpvWImRIPIiC__SFBCHJwiuoH3jnpH-_wBv7I ` ׉	 7cassandra://k6lMkzRCwaaFr6KkNVIpPSvdJdiGNpprAJ03a892Onkjx`S׉	 7cassandra://o8Rz7joftdOK9r9Y901Wy-9HsXIsLVoPCgzs7TQY6g8`̵ ׉	 7cassandra://MyC5x1InK7urN9yHSNKP7CzVyyyVzALWQ2LQ-SJF1G4C:͠d!&M8׉EDe HR-invalshoek
bij coaching
In het jaar van het platform kijken we als NOBCO naar buiten en gaan we in gesprek met
verschillende partijen in het coaching landschap in Nederland. Een belangrijke partij zijn de
HR-managers die in organisaties vaak een spil zijn op het gebied van coaching.
NOBCO-bestuurslid Miriam Oude Wolbers ging in gesprek met Irene Oerlemans, als vervolg op haar
interessante presentatie tijdens de NOBCO-nieuwjaarsbijeenkomst in Apeldoorn afgelopen januari.
Irene is voorzitter van NVP, het netwerk voor HR-professionals. Sinds vorig jaar is NOBCO als
kennispartner bij deze onafhankelijke HR-vereniging betrokken.
Tekst: Miriam Oude Wolbers, NOBCO-bestuurslid
׉	 7cassandra://-0EK8pHwc4XnnzKmzNIv6h8HCENp8BUZVNN4Q11Rk34!`̵ d!&M8k׉E‘Medewerkers zoeken steeds
vaker een antwoord op
individuele vragen en dit vergt
een individuele aanpak’
Wat is volgens jou de verklaring voor de
toegenomen interesse voor coaching in
organisaties?
“Daar zijn verschillende verklaringen voor. Zoals de
toenemende druk op organisaties die ook individuele
medewerkers voelen en waarbij deze medewerkers zich
afvragen hoe ze een betere werk-privébalans krijgen.
Ook vragen medewerkers zich vaker af hoe ze zich kunnen
ontwikkelen en zicht krijgen op hun carrièrekansen.
Daarnaast is er maatschappelijk meer aandacht voor
persoonlijke ontwikkeling. Medewerkers zoeken steeds
vaker antwoord op individuele vragen en dit vergt een
individuele aanpak. Dat past minder in een collectief
programma zoals cursussen of trainingen. Ook hechten
organisaties zelf meer belang aan vitaliteit van medewerkers
en hebben ze hier ook coaching budgetten
voor.”
Welke rol zie jij voor HR-professionals
op dit gebied?
“Allereerst ondersteuning bij het selecteren van een
passende coach, door een helder zicht op de coach
thema’s. Gaan de vraagstukken van werknemers vooral
over loopbaan, werk-privébalans of over de manier van
leidinggeven? Door goed op de hoogte te zijn kan HR
van daaruit een goede pool aan coaches opbouwen.
HR-professionals moeten weten wat er aan coaching te
halen is in de markt, welke coaches goed passen bij hun
organisatie. Ze houden deze coaches op de hoogte van
de organisatiecontext en wanneer nodig helpen ze de
coach op weg.
Daarnaast geeft de HR-professional de coachees soms
een duwtje in de rug en vertelt waar ze op moeten letten
bij het kennismakingsgesprek. Kortom, de HR-professional
ondersteunt leidinggevende en medewerker
bij de start van het coachtraject. De samenwerking van
organisaties met een coach is nu vaak adhoc, zonder
een goed doordacht stappenplan. Het zou mooi zijn
als HR-professionals zich nog meer bewust zijn van de
manieren waarop coaches kunnen worden ingezet. Dus
meer beleid op dit gebied en duidelijkheid welk budget
hiervoor beschikbaar is.”
Welk advies heb jij aan de NOBCO-coaches?
“Blijf je vooral goed verbinden aan de coachee, maar
verdiep je ook in de organisatiecontext. Afhankelijk
van het traject kan de coach zich afvragen of er een
link moet worden gelegd naar HR of de leidinggevende.
Op welke manier krijg ik de context duidelijk? De
coachvraag zit vaak in een bepaalde context en dan
is het belangrijk om te weten welke cultuuraspecten
een rol spelen. Ook is het wenselijk dat de coaches
extra informatie op anonieme basis kunnen teruggeven
aan HR. Dit kan waardevolle input opleveren voor het
HR-beleid”
Welke onderwerpen bevorderen volgens
jou het creëren van een coachingcultuur
in organisaties?
“Ik denk dat een aantal HR-instrumenten erg bijdragen.
Het begint met een goede performance development
cyclus. Het hebben van een aanpak om regelmatig met
een team of leidinggevende in gesprek te gaan over de
doelen, hoe je die kan bereiken. En dat je vooruitkijkt
welke projecten er komen en welke vaardigheden
nodig zijn. Ook feedback is als instrument belangrijk,
omdat het inzicht geeft in wat iemand op individueel
niveau nodig heeft. Een omgeving waarin het vragen
van feedback van nature gebeurt, bevordert de
coachingcultuur.”
5
׉	 7cassandra://o8Rz7joftdOK9r9Y901Wy-9HsXIsLVoPCgzs7TQY6g8`̵ d!&M8ld!&M8k{בCט   {u׉׉	 7cassandra://P5CGKXyeH0gKskIQ2pbeuggQBmAZBZjrxk4ck16vFss :)`׉	 7cassandra://e4NNsFWhbxx6VwjF2toRxF9dDnXpVKcIA0dc2jtFz7MN`S׉	 7cassandra://btCMaFzfzD0ZIV9DExd6fIIN_mcnOFmv7dqw8_lDL3g,`̵ ׉	 7cassandra://DVzmcN0BkoCKWGExG8Cgq6djkYGN0lrTHefI417ib0s ̊͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://6s0Zapjt40ClWUb9l0G13VIEgPUg1pVouc24s0dLOJY Pm`׉	 7cassandra://FbH5NJBqUprZt1cQRtMOsA6Q4tORPfoAcQEuorGN68IaP`S׉	 7cassandra://tBZ_q1bD8XyP51XysqKAsQudhpVNqKFJRjq0moM4R-o`̵ ׉	 7cassandra://TbBsBVE48bFVgi-hcWzbiEKsf2myBN0CJIS2zBla_zwNV͠d!&M8ӑנd!&M8с 939׉H Ghttps://www.nobco.nl/coach/615d81d95041b703c53b8773/geeske-te-gussinkloGׁׁr׉EKWat zouden coaches en HR-professionals
van elkaar kunnen leren?
“HR kan van de coach leren hoe je aandacht hebt voor
het individu, echt luisteren. Een kenmerk van een coach
is dat deze niet direct tot oplossingen komt. De gemiddelde
HR-manager is vaak erg resultaatgericht en wil
zaken graag direct oplossen. Doorvragen en luisteren
zijn vaardigheden die HR van een coach kan leren. Het
gesprek op een coachende manier voeren en er echt
zijn voor de medewerker. Sommige onderwerpen vragen
niet meteen om actie. De coach kan van HR leren
om te denken in een groter systeem en te onderzoeken
wat er nog meer in de organisatie aan de hand is. Het
denken in de context zit wat meer in het denkkader van
de rol van de gemiddelde HR-professional. De coach
is van nature meer geneigd om het individu centraal te
zetten. Ik denk dat het efficiency-denken, focus op het
organisatiebelang, wat meer bij HR zit, en iets hiervan
zou ook bij de coach moeten zitten”.
Over Irene Oerlemans
Irene is partner en consultant bij Bunchmark,
innovatief HR Adviesbureau in Amsterdam.
Zij ondersteunen groeibedrijven hun
ambities waar te maken. Dat doen ze door
innovatieve HR strategieën en instrumenten te
ontwikkelen. Daarnaast is Irene voorzitter van
de NVP, Netwerk voor HR Professionals.
‘Doorvragen en luisteren
zijn vaardigheden die HR van
een coach kan leren’
׉	 7cassandra://btCMaFzfzD0ZIV9DExd6fIIN_mcnOFmv7dqw8_lDL3g,`̵ d!&M8n׉E	vCoachingcultuur
in organisaties
We hebben te maken met een krappe arbeidsmarkt en een generatie jongeren die persoonlijke
ontwikkeling buitengewoon belangrijk vindt. Tegelijkertijd toont recent onderzoek aan dat veel
medewerkers zich ziekmelden omdat ze er mentaal doorheen zitten. Hoe ga je als organisatie
met dit alles om? Hoe trek je talent aan en verbind je ze duurzaam aan je organisatie en hoe
doen onze samenwerkingspartners dat? We gingen in gesprek met twee NOBCO-partners.
Tekst: Miriam Oude Wolbers, NOBCO-bestuurslid
Steeds meer medewerkers melden zich ziek vanwege
hun mentale gezondheid. Het vergroten van persoonlijke
veerkracht is essentieel om de mentale gezondheid
van medewerkers te verbeteren. Duurzame inzetbaarheid
is belangrijker dan ooit. Ook voor de jongere
generatie, voor wie persoonlijke ontwikkeling sowieso
een belangrijk criterium is voor het wel of niet kiezen
voor een werkgever.
Organisaties spelen in op
persoonlijke ontwikkeling
Dat doen ze onder andere door het creëren van een
coachingcultuur. Er is sprake van een coachingcultuur
binnen een organisatie als er een klimaat is waarin
mensen oog hebben voor ieders potentieel en elkaar
aanspreken op waarden, ambities en talenten. De focus
ligt op de ontwikkeling van medewerkers en het stimuleren
van elkaars welbevinden. Leidinggevenden geven
op een coachende manier leiding en voor iedereen in de
organisatie is er ondersteuning mogelijk door mentoren,
buddies en zowel interne als externe coaches zijn voor
iedereen beschikbaar. Van doorslaggevend belang is
de steun vanuit het topmanagement voor coaching
en inbedding hiervan in de HR-processen. Coachend
leiderschap vraagt een meer coachende benadering dan
een beoordelende houding op resultaat. Een verschuiving
van grip naar begrip.
Hoe gaan onze samenwerkingspartners
met deze uitdagingen om?
Vanuit NOBCO zijn we benieuwd hoe organisaties deze
ontwikkeling zien en hoe ze erop inspelen. We gingen
in gesprek met twee NOBCO-partners: Nationale
Politie en Rijksoverheid. Beide organisaties hebben
een interne coachpool en werken met NOBCO samen
om de interne coachpools verder te professionaliseren.
Interne coachpools zijn een belangrijk element van een
coaching cultuur omdat het laagdrempelige coaching
voor iedereen in de organisatie beschikbaar maakt.
7
‘Het vergroten van persoonlijke veerkracht
is essentieel om de mentale gezondheid van
medewerkers te verbeteren’
׉	 7cassandra://tBZ_q1bD8XyP51XysqKAsQudhpVNqKFJRjq0moM4R-o`̵ d!&M8od!&M8n{בCט   {u׉׉	 7cassandra://ABlCB91Ov-G2TodccXOW2peaJtQu0QaEcEqjZ2qjU2Y \`׉	 7cassandra://zKu-Q7y8ifGFLbqljRgzXDDsSw2H1gkSuts1tNECcLcO%`S׉	 7cassandra://AODAOwzegsgGU5Bv2CytR8LlxZ3gBAzXiTY3R7zRcEs`̵ ׉	 7cassandra://8GHXOtBLelfVRPGKgmi_H9TYuGhfkQ4_n6KEp8OJbtM͈̈͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://q_ixDLPAE3tY4a_o0mVyxXtzrhLGkvxEPkKKVTFKFa4  `׉	 7cassandra://4avHqt9WLYMYblQoj472Rpm0WpaieagpBbHdmBpe6QAf(`S׉	 7cassandra://Tgle3yuo_jtJw4fUZADwT-Jk0FTZ8hnoG6sPh7BJyj8.`̵ ׉	 7cassandra://G4pcBoXAW2GOUV2zVIgnMlDPom35fBGbWzzY00p5HWg ̠͠d!&M8בנd!&M8Ձ >9׉H Fhttps://www.nobco.nl/files/pages/2022/10/Facsheet-coaching-cultuur.pdfGׁׁr׉EJanet de Vries, plaatsvervangend
diensthoofd HRM
bij de Nationale Politie:
“De Nationale Politie zet zich al jaren met
een breed HR-instrumentarium in voor de professionele
ondersteuning van al haar medewerkers. Specifiek
voor individuele coaching is daartoe binnen de politie
de Landelijke coachpool opgericht, als overkoepelende
en coördinerende organisatie voor coaches werkzaam
binnen de afzonderlijke coachpools in de verschillende
geografische eenheden van de politie. Deze HR dienstverlening
is beschikbaar voor ruim 65.000 collega’s in
alle lagen van de organisatie. Individuele coaching is
binnen de politie een krachtig en effectief HR-instrument
gebleken, zoals blijkt uit een onlangs uitgevoerde
landelijke evaluatie onder politiemedewerkers. Niettemin
is sprake van een voortdurend intern proces van
verbetering van de kwaliteit van coaching en coaches.
De coaches werken ook nauw samen met alle andere
ondersteunende disciplines binnen de organisatie. Zo
nodig vindt onderling doorverwijzing plaats. Ik ben trots
dat dit coachingnetwerk zo stevig staat, de dienstverlening
van professioneel hoog niveau is, laagdrempelig
van aard en daardoor breed toegankelijk voor alle
collega’s in het land. “
Nationale Politie
‘ Vooral de
Sinds 2022 is de interne Coachpool van de Nationale Politie
aangesloten bij NOBCO. “Veel politiecoaches waren persoonlijk al
bekend met of aangesloten bij NOBCO. Door de recente aansluiting
van de coachpool bij NOBCO hebben alle politiecoaches nu de
mogelijkheid gebruik te maken van verschillende faciliteiten, zoals
de NOBCO-kennisbank en de NOBCO Coaching Monitor. Vooral de
mogelijkheid om expert-kennissessies en landelijke bijeenkomsten bij
te wonen, zal veel politiecoaches inspireren. De Landelijke coachpool
Nationale Politie staat open voor samenwerking, kennisuitwisseling
en deskundigheidsbevordering. De mogelijkheden om via NOBCO in
contact te komen met andere organisaties en coaches en ervaringen
uit te wisselen, zal zeker bijdragen aan het versterken van de kwaliteit
van onze coaching.” - Aldus Ria Deurloo - coördinator Landelijke
Coachpool Nationale Politie.
mogelijkheid
om expertkennissessies
en
landelijke
bijeenkomsten
bij te wonen,
zal veel
politiecoaches
inspireren’
׉	 7cassandra://AODAOwzegsgGU5Bv2CytR8LlxZ3gBAzXiTY3R7zRcEs`̵ d!&M8q׉EMarc Allessie is directeur Ambtenaar en
Organisatie binnen de DGDOO (Directoraat
Generaal Digitalisering en Overheidsorganisatie)
van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. Marc kreeg de opdracht
om te zorgen voor een modern werkgeverschap
dat inspeelt op veranderingen op de arbeidsmarkt en
uitgaat van hoogwaardig ambtelijk vakmanschap, en te
zorgen voor doorontwikkeling van de personele functie
(HRM) van en in de rijksdienst. Zodoende ontstond
InterCoach: het overheidsbrede interne coachnetwerk.
“Vijfentwintig jaar geleden leerde een coach mij om
boven mijn persoonlijke situatie uit te stijgen en met een
helikoperblik te kijken naar wat er gaande is. Het ’van
bovenaf’ kunnen beschouwen van een situatie heeft
mij in mijn hele carrière enorm geholpen. Ik besefte
dat coaching een heel mooi instrument was. Dat wilde
ik ook doen. Ik ben de basisopleiding tot coach gaan
volgen. Zo’n 2 à 3 keer per jaar krijg ik een coachee toegewezen
en dat is heel leuk om te doen. En laat ik het
maar zeggen: het is heel erg leuk om aan het einde van
zo’n coachingtraject terug te horen dat coachees zich
geholpen voelen. En ik realiseer me dat ik keer op keer
leer van ieder gesprek. Wanneer coachees iets vertellen
over hun situatie, dan heb ik toch de associatie ‘hoe zit
dat bij mij en bij mijn club?’. Zo leer ik steeds dingen
over mezelf, mijn eigen functioneren en het functioneren
van de organisatie. Coaching maakt mij een betere
leidinggevende, omdat ik via mijn coachees met heel
veel verschillende situaties word geconfronteerd.”
InterCoach
InterCoach, de coachpool van de Rijksoverheid is al een aantal jaren
aangesloten bij NOBCO. “Met de aansluiting bij NOBCO geeft
InterCoach een impuls aan de verdere professionalisering van de
interne coachpool. Binnen de overheid staan persoonlijke ontwikkeling
en coaching hoog op de agenda, wat resulteert in een uitgebreide
pool van 425 collega-coaches (2023). Het is mooi om te zien dat niet
alleen de coachees beter worden van een coachingtraject, maar ook
de coaches zelf, zoals onder meer blijkt uit voorgaande uitspraken van
dhr. Allessie. De kennis en samenwerking met NOBCO helpt daarbij.”
- Aldus Jacqueline Hendriks, Manager InterCoach
‘ Naast coachees
worden ook
coaches beter
van een coachingtraject.
De
kennis en
samen werking
met NOBCO
helpt daarbij’
Op alle niveaus
Organisaties met een coachingcultuur zijn vaker high
performing organisaties en zij slagen er beter in om
talenten aan zich te binden. De generatie Z die nu de
arbeidsmarkt betreedt ziet coaching als noodzakelijke
arbeidsvoorwaarde. Doorslaggevend in een goede coachingcultuur
is dat alle niveaus van de organisatie zich
ervoor inzetten en inzicht hebben in wat coaching doet.
NOBCO draagt hierin bij met kennis, instrumenten en
een netwerk. We werken met elkaar aan de ontwikkeling
van een coachingcultuur en spelen in op behoeften
van individuen, teams en organisaties. Verder lezen?
Check de factsheet Coaching Cultuur.
׉	 7cassandra://Tgle3yuo_jtJw4fUZADwT-Jk0FTZ8hnoG6sPh7BJyj8.`̵ d!&M8rd!&M8q{בCט   {u׉׉	 7cassandra://-LQYGZB2medl3OHoCb6d8nAuldbc-h7jIEdI_fe5qDk `׉	 7cassandra://93AWB6GWccZk8KkR-ftOVjvMKqK6WaMU3ha5ZkrNQO0J`S׉	 7cassandra://tk9NW7hPfwItmrv3NIJPiwK_cFZ-ZDGMdqyFYOwmDOw`̵ ׉	 7cassandra://LacTTN--SMjUcQM8l6QdEXfFwb7q4_5SMW_WB2g2zWU t͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://5Zllsk9boBnoQfap85rsQUFOSzfpiE5zJPv4nOeTC1c $` ׉	 7cassandra://uGzF1ecl5GN7PH_N8z-kmzMpd5CGkcl50ewqvx3yLbop `S׉	 7cassandra://Z-A9E0_hxxe-N7hySpWG6Xw2VaMR3o-QRlQsfjop4oA`̵ ׉	 7cassandra://5GTx_Icqfr7S0-BOPYTGtd-ltJTdn0xjgN_ZOuNcW2sLY:͠d!&M8ܑנd!&M8ځ /9׉H Zhttps://unsdg.un.org/latest/videos/5ps-sdgs-people-planet-prosperity-peace-and-partnershipGׁׁr׉E=Duurzaam HRM
Wat is duurzaam werken? En hoe zorgen organisaties voor gezonde en gelukkige medewerkers,
nu en in de toekomst? Vragen die centraal staan voor Judith Semeijn, hoogleraar aan de Open
Universiteit. Sinds 2018 bekleedt Judith de leerstoel Duurzaam HRM. Vanuit die rol zet ze zich in
voor duurzaam personeelsbeleid. “Duurzaam HRM gaat verder dan alleen de economische belangen
van een organisatie. Het probeert ook de andere belangen te integreren, die van de mensen
en de planeet.”
Interview en tekst: Rosita Driessen
* bron: UN Sustainable Development Group
׉	 7cassandra://tk9NW7hPfwItmrv3NIJPiwK_cFZ-ZDGMdqyFYOwmDOw`̵ d!&M8t׉E‘Bedrijfseconomische belangen
staan niet langer voorop’
Bij traditionele HRM staan de economische belangen
vaak voorop, organisatiebelangen in financiële termen.
Bijvoorbeeld de term ‘human resource’: de mens als
middel voor de organisatie om te presteren. Tegelijkertijd
heeft de opkomst van duurzaamheid er volgens
Judith toe geleid dat HRM ook andere doelen scherper
boven water haalt. “Duurzaam HRM draagt bij aan
maatschappelijke opgaven in termen van welbevinden
en langere termijn houdbaarheid. In het maatschappelijke
debat komen drie P’s naar boven: people, planet en
profit. Waarbij profit inmiddels is vervangen door prosperity*.
Het gedachtegoed dat deze drie in evenwicht
moeten zijn, of anderszins gecombineerd moeten worden,
heeft zich ook vertaald richting HRM. Duurzaam
HRM bouwt hierop voort en gaat nog een stap verder.
Namelijk, dat je niet één van de p’s voorrang geeft, maar
aan allemaal belang hecht. En hierin tot goede afwegingen
komt voor beleid.”
Aandacht voor mensen
Duurzaam HRM betekent dus dat er niet alleen wordt
gekeken naar het bedrijfseconomische aspect van HRM,
maar ook naar de waarden voor mens en planeet. “Het
meest in het oog springende hiervan is de omgeving,
dat doen bedrijven nu al. Denk aan bedrijfsvoering die
vanuit beleid een duurzame bijdrage levert aan een
betere wereld. Het is belangrijk dat dit duurzaamheidsbeleid
nu ook wordt vertaald naar de eigen organisatie
en medewerkers.”
Duurzame inzetbaarheid als doel
van duurzaam HRM
Kijkend naar duurzaamheid en werknemers, dan gaat
het er ook om of iemand gedurende het werkzame
leven gezond, veilig en prettig productief kan blijven,
op een manier die hem of haar past. Hoe verhoudt deze
zogenoemde duurzame inzetbaarheid zich volgens
Judith tot duurzaam HRM? “Duurzaam HRM heeft duurzame
inzetbaarheid als een van haar doelen. Duurzame
inzetbaarheid kijkt vaak op individueel niveau naar
hoe iemand zich verhoudt tot de arbeidsmarkt, met de
focus op vitaliteit, werkomstandigheden en persoonlijke
ontwikkeling. Het is al meer ingeburgerd en je ziet dat
organisaties ermee aan de slag zijn gegaan. Maar vaak
ontbreekt daarin een geïntegreerde visie of strategie. En
juist dat is wat duurzaam HRM nastreeft: een geïntegreerde
totaalaanpak, vanuit het bestaansrecht en DNA
van een organisatie.”
Winst voor aandeelhouders
wordt ondergeschikt
Een organisatie waarbij sprake is van duurzaam HRM,
is volgens Judith een organisatie die constant bezig is
met haar bestaansrecht. “Zo’n organisatie stelt zichzelf
de vraag wat haar toegevoegde waarde is”, licht Judith
toe. “Maar voordat je die vraagt kunt beantwoorden,
zul je als organisatie eerst naar jezelf moeten kijken.
Wat is ‘goed doen’ of iets waardevols doen voor onszelf
en onze mensen? In het hele bedrijfs-DNA zit het
antwoord op de vraag wat de organisatie bijdraagt aan
de wereld en de mensen die bij je werken. Winst voor
de aandeelhouders wordt dan ondergeschikt. Dat heeft
ook alles te maken met de waarden die in de praktijk
worden gebracht. Het is een proces, waarbij de organisatie
bewust stilstaat bij de koers en of die koers nog
wel de juiste is. Dat gaat dus verder dan kijken naar de
kwartaalcijfers.”
Strategisch HRM met andere prioriteiten
De tijd waarin je als organisatie alleen stuurt op cijfers
is volgens Judith naar de toekomst toe onhoudbaar:
“Werkenden en vooral ook de werkenden van de
toekomst zoeken meer en meer naar werkgeluk en
zingeving. Vier dagen werken wordt bijna de norm en
salaris is allesbehalve bepalend. Wil je als organisatie
overeind blijven, dan zul je daarin moeten meegaan.
In die zin is duurzaam HRM dus ook een strategische
keuze. Maar het is niet langer het strategische HRM van
11
׉	 7cassandra://Z-A9E0_hxxe-N7hySpWG6Xw2VaMR3o-QRlQsfjop4oA`̵ d!&M8ud!&M8t{בCט   {u׉׉	 7cassandra://lBrEJrbOZYhhOqFzQgu7K3A6v4UFJ52AYPt6uZTudqE ` ׉	 7cassandra://-dC53gn4rT0jvDj8KEi4Z5lkr9ya4SGA-y6MrRMtmyIh`S׉	 7cassandra://wRK4q1M2cwK_pz2dDbZwVl5Gf6I7Gkg4Aqv-TKRsfro`̵ ׉	 7cassandra://AoaDJls4vq-w3wDB4WVb15qiBPDmX9xTDzPBJEZH1woQ7̠͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://xXf09NVZnnNwOaMvdIfTHNyfzX0uKErGCkcF8XeZgr0 E`׉	 7cassandra://DlMGdmB6U_bs-ytcqkLCZ5fxI4jERop26pJrHLfS-XkPc`S׉	 7cassandra://1H4fszKgMH2V340GJw6TdDCsDXozXJfGGyfOzU0q0Pot`̵ ׉	 7cassandra://GS-_7dAFBDR34PtvnqQBmbruGYJ4bV32jP6hhZSmwak͠d!&M8׉Evroeger, waarbij het gekoppeld werd aan performance,
marktaandeel en winst. Nu draait het met een nieuwe
afweging in prioriteiten ook om geluk, gezondheid en
veiligheid van mensen en de planeet.”
Zinnig en zinvol werk is
belangrijker dan geld
Duurzaam HRM draagt volgens Judith bij aan het
welzijn van mensen, want werknemers worden bij
duurzaam HRM meer betrokken in het beleid en de
uitvoering. Dat heeft een geweldig effect op de motivatie
en het werkgeluk. Ook hier benoemt ze de jongere
generatie, waarvoor zinnig en zinvol werk belangrijker
is dan geld. “Maar de stap naar duurzaam HRM is
spannend,” beaamt ze, “want je laat een heel belangrijk
doel, vooral winst, los en kiest voor een andere visie.
Bovendien is het lastig, omdat we het niet gewend
zijn. En er is een gebrek aan kennis en ervaring in hoe
je dit aanpakt. Het vraagt samen verantwoordelijkheid
nemen, open communicatie en ook samen durven ontwikkelen.
Dat staat best haaks op het traditionele model
dat we gewend zijn.”
De rol van de coach
Het traditionele groeimodel, groei door geld, is aan het
veranderen. Bedrijven die daaraan vasthouden, zullen
volgens Judith te maken krijgen met leegloop omdat
bestaande en nieuwe werknemers op zoek gaan naar
zingeving in plaats van geld. “Organisaties met zo’n
traditioneel groeimodel zullen naar het personeelsbeleid
moeten kijken, ook voor het aantrekken van nieuwe
mensen. Dat zijn concrete vragen en volgens mij kan de
beroepsgroep van coaches hierin een mooie bijdrage
leveren en bedrijven helpen en ondersteunen. Wat ik
ervan zie en meekrijg, is dat coaches dat ook willen. De
vraag hoe we met mensen willen omgaan, houdt ons
allemaal bezig. Een coach werkt weliswaar vaak 1-op1,
maar je hebt toch ook te maken met de context waarin
een coachee zich bevindt. Zeker als coaching vanuit
een werkgerelateerde setting plaatsvindt. Dan kun je
als coach voorzichtig aftasten of je iets met of voor die
context kunt doen. Bijvoorbeeld binnen de organisatie,
beroepsgroep of arbodienst.”
Bewustwording
Meer duurzaam HRM binnen organisaties vraagt volgens
Judith een heroverweging van rollen en doelen.
“Binnen HRM, maar eigenlijk binnen de hele maatschappij,
is het verbinden van verschillende belangen
terug. Het gaat niet alleen maar om bijdragen aan
bedrijfsmatige efficiency en effectiviteit in termen van
financiën. Het gaat ook om hoe we er met elkaar voor
moeten zorgen dat we op een gezonde manier, gezond
voor onszelf, het bedrijf en de wereld om ons heen, zo
lang mogelijk aan het arbeidsproces kunnen blijven
deelnemen. We zijn samen aan het leren en oplossen.
Hoofdrollen zijn weggelegd voor de organisaties en
mensen zelf, maar ook overheid, samenwerkingsverbanden,
sociale zekerheidsinstanties, brancheverenigingen
en netwerkgroepen. Daar hoort de beroepsgroep
van coaches wat mij betreft zeker bij.”
Over Judith Semeijn
Prof. dr. Judith Semeijn is hoogleraar Duurzaam
HRM, en voorzitter van de vakgroep Organisatie,
verbonden aan de faculteit Management van
de Open Universiteit. “Mijn persoonlijke ambitie
is gericht op hoe de energie van mensen beter
gewaardeerd en volledig benut kan worden op het
werk, in organisaties en in de samenleving, om een
duurzame toekomst te ondersteunen.”
‘Duurzaam HRM draagt bij aan
maatschappelijke opgaven en
individueel welbevinden’
׉	 7cassandra://wRK4q1M2cwK_pz2dDbZwVl5Gf6I7Gkg4Aqv-TKRsfro`̵ d!&M8v׉E13
Verstopte kansen voor
coaching bij werkgevers
Raymond Puts, algemeen directeur van de Algemene Werkgeversvereniging Nederland (AWVN),
was een van de drie gastsprekers tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van NOBCO. De AWVN heeft
meer dan 765 leden in alle sectoren. Raymond sprak over kansen voor coaching, een aansprekend
onderwerp voor een grote groep coaches.
Tekst: Geeske te Gussinklo, bestuurslid NOBCO
׉	 7cassandra://1H4fszKgMH2V340GJw6TdDCsDXozXJfGGyfOzU0q0Pot`̵ d!&M8wd!&M8v{בCט   {u׉׉	 7cassandra://dlGt6-E-SBzElFjdgJXdYvAgaMGufowNjjQyRZZHelM @[`׉	 7cassandra://mkjR7LZbeCcK8QSyXDgUXf2pI00ZaA3Dt4R75JwVqAgl`S׉	 7cassandra://uEoz4GbdRpMkFpiv_um1oQArFL62ajGUeiP2dIj5X7UC`̵ ׉	 7cassandra://09J4IzUPTqn2Lif2R4JKbmbSJ7690XhrbPU5mqyN_co͗r(͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://dy4T72KohSUic5Ll0mpzPRWte2LcQ2VUCabw9LqRJUc 4`׉	 7cassandra://0pKV9DvFIlA8rRa7Y8-2WaDAjw6PAAoVhQF1iXgG6g8W`S׉	 7cassandra://cV_OOU9p7f0p5Wp8Dxp1Vl6ed9s0nGyTSJM3wDHy_sI`̵ ׉	 7cassandra://8Nyduyb4mm7RnSYVO6mg1kQavQjFBBeJIm8hUvAKOKoSZ͠d!&M8׉EuDrie werkgevers thema’s
De werkgeversvereniging is betrokken bij het tot stand
komen van cao’s en heeft vanuit daar goed zicht op
relevante thema’s in werkgeversland. Raymond Puts
noemt drie belangrijke thema’s binnen de afgesloten
cao’s: geen talent onbenut laten, meer aandacht voor
de werk-privé balans en leren en ontwikkelen voor alle
werkenden.
Initiatief bij de werknemer?
Opvallend is het volgens Raymond dat welbevinden
wel vaak genoemd wordt in de cao’s, maar coaching
nog niet. Terwijl hij wel voordelen ziet van de inzet van
coaches bij bovenstaande onderwerpen, en ook bij
het bevorderen van vitaliteit van medewerkers. In zijn
presentatie benoemde hij dat er een groot bedrag aan
scholingsbudget beschikbaar is via de cao’s, maar dat
dit niet altijd wordt benut. Volgens Raymond kan dit bedrag
bij uitstek voor coaching worden ingezet in het belang
van werknemer en werkgever. De vraag is echter
wie het initiatief zou moeten nemen om de beschikbare
gelden in te zetten voor coaching: de werkgever of de
werknemer? Het kan immers om verschillende vraagstukken
gaan. Werknemersvraagstukken, zoals duurzame
inzetbaarheid, schuldenpreventie en mantelzorg, en
werkgeversvraagstukken, zoals hybride werken en een
veilige werkcultuur.
In 2023 verder met talenten benutten
De digitale transitie en vergrijzing vragen om aanpassingsvermogen
en maken dat we alle talenten in de
arbeidsmarkt moeten benutten. Werknemers en werkgevers
moeten zich tot dit alles verhouden. Wat betekenen
de verschillende transities voor onze organisatie,
hoe gaan we hiermee om, welke waarden en normen
vinden wij hierin belangrijk en hoe is dit voor onze medewerkers
als individu? Volgens Raymond zitten hierin
verschillende kansen verstopt voor coaches. Loopbaancoaching
en budgetcoaching worden al gemakkelijker
ingezet binnen organisaties, de energiecrisis en de
situatie rondom corona hebben dat versterkt. Met
coaching worden talenten van medewerkers beter
benut en gaan medewerkers aan de slag met hun professionele
en sociale vaardigheden. Voor de toekomst
ziet Raymond dat coaches werknemers kunnen helpen
zich voor te bereiden op de toekomst van werk, ook
als dat bijvoorbeeld begeleiden bij reorganisaties betekent
of een vorm van loopbaanontwikkeling. Andere
onderwerpen waarvoor coaching volgens Raymond
kan worden ingezet zijn: teamontwikkeling, veilige
werkomgeving, hybride werken, werkgeluk en vitaliteit
van medewerkers.
Kortom, een verhaal met kansen voor medewerkers,
werkgevers en coaches. Kansen die we in 2023 zeker
gaan oppakken met het platform en onderzoeken hoe
we die kunnen gaan benutten. Het jaar 2023 is namelijk
‘het jaar van het platform’. Een jaar waarin we samen
met alle partners in het veld ons gaan inzetten voor nog
verdere professionalisering van het vak en de beschikbaarheid
van professionele coaching voor de maatschappij.
Door het organiseren van regiobijeenkomsten,
onderzoeken van partnermogelijkheden en nog veel
meer. Samen ontwikkelen we het vak.
werkgeluk en vitaliteit van medewerkers’
voorbereiding van werknemers op de
toekomst van werk, teamontwikkeling,
veilige werkomgeving, hybride werken,
‘Coaching kan ingezet worden voor
׉	 7cassandra://uEoz4GbdRpMkFpiv_um1oQArFL62ajGUeiP2dIj5X7UC`̵ d!&M8x׉E
MNederland mentaal gezonder maken:
het Nationaal Preventieakkoord
Tijdens de NOBCO nieuwjaarsbijeenkomst kwam het Nationaal Preventieakkoord aan de orde.
Daarin staan de plannen van de overheid beschreven met als doel Nederlanders voor 2040
gezonder te maken. Wij zetten de belangrijkste punten op een rijtje.
Tekst: Mariska Verduijn
Het Nationaal Preventieakkoord:
Nederlanders gezonder maken
Het Nationaal Preventieakkoord is niet nieuw. In 2018
is de rijksoverheid samen met maatschappelijke organisaties
tot een akkoord gekomen om Nederlanders
gezonder te maken. Het gaat hier om het terugdringen
van roken, problematisch alcoholgebruik en overgewicht,
die bij elkaar de grootste oorzaak van ziekten in
Nederland zijn.
Ook aandacht voor mentale gezondheid
Het voorkómen van mentale gezondheidsproblemen is
door de huidige regering toegevoegd aan het Nationaal
Preventieakkoord. Aanleiding vormt de gevolgen van
de coronacrisis, al wordt ook genoemd dat de mentale
gezondheid van de Nederlandse bevolking al langer
onder druk staat.
Een onderzoek vormt de basis voor de aanpak van
gezondsheidsproblemen. Dit onderzoek - de Volksgezondheidstoekomstverkenning
- noemt de druk op de
mentale gezondheid zelfs een van de grootste gezondheidsrisico’s
van de toekomst. Na twee jaar coronacrisis
is er een toename van burn-out klachten, eenzaamheid,
depressiviteit en slaapproblemen.
Een goede mentale gezondheid loont. Zo wordt hiermee
de levensverwachting met 15-20 jaar vergroot. Mentaal
gezonde mensen herstellen onder andere sneller van lichamelijke
ziekten, voelen zich beter en voelen zich ook
meer verbonden met elkaar. Ze zorgen in het algemeen
beter voor hun kinderen, zijn productiever en spelen
een actievere rol in hun omgeving en maatschappij.
De uitwerking van de preventieaanpak gaat verder
dan alleen mentale begeleiding. Ook fysieke activiteit
bevorderen hoort hierbij. Het akkoord noemt ook beweging
als middel om risico’s op lichamelijke, maar ook
geestelijke gezondheidsproblemen te verkleinen. Er is
speciale aandacht voor jongeren en jongvolwassenen,
werkenden en inwoners in een kwetsbare positie.
Wat is nu mentale gezondheid?
De meningen zijn verdeeld over wat mentale gezondheid
nu precies is. Daarom hebben het RIVM en Trimbos
instituut de opdracht gekregen om door middel van
een Delphistudie (een onderzoek onder sleutelfiguren
uit onderzoek, praktijk, beleid en doelgroep jongeren en
volwassenen) te komen tot een overeenstemming over
de belangrijkste bouwstenen van mentale gezondheid.
‘De druk op de mentale gezondheid wordt
zelfs een van de grootste gezondheidsrisico’s
van de toekomst genoemd’
15
׉	 7cassandra://cV_OOU9p7f0p5Wp8Dxp1Vl6ed9s0nGyTSJM3wDHy_sI`̵ d!&M8yd!&M8x{בCט   {u׉׉	 7cassandra://4yPSX5OFOu8ScIfThA0HyVXhEyTQeMo8_1Ia1adVmyo h`׉	 7cassandra://nma19KD5TDBT4Dq28mTl4uM-J-9mzI5KwOZR9h2eMWEI`S׉	 7cassandra://WpSmNmZ07Tv4quJBWA9VRobresG9h3gnFwzlpvzMwUY`̵ ׉	 7cassandra://-gZqJ3V4KywYPx4EljuUz3ptXwKpmxRUNIgir4OzF9s }P͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://pmkCE5bbAUGGJoWz9j2WkVrqOwU2iyZFZIuO7F77WIc [J`׉	 7cassandra://LR-oy4VSBinxYiuAcuxt-6zIzKt3cw7Qfu2UhdUssnUe[`S׉	 7cassandra://fJMmi2sRFHCn-g3StEvvaO0AouGnU4hUCZFz2caevt0`̵ ׉	 7cassandra://X3tS_YI6Jnajz4RslJYDp4a4a8qLgnQBrZ2Fu_ahLyk ͠d!&M8נd!&M8 	ā9׉H Uhttps://open.overheid.nl/documenten/ronl-84b80f0db5e565b19a1e8c782911202bcedcead7/pdfGׁׁrנd!&M8 	܁;9׉H Uhttps://open.overheid.nl/documenten/ronl-84b80f0db5e565b19a1e8c782911202bcedcead7/pdfGׁׁrנd!&M8 	
:9׉H [https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/gezondheid-en-preventie/nationaal-preventieakkoordGׁׁrנd!&M8 	"9׉H [https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/gezondheid-en-preventie/nationaal-preventieakkoordGׁׁrנd!&M8 	P\9׉H Uhttps://open.overheid.nl/documenten/ronl-b64d05c4bdc4cb66ded33c2ad2420b1551945ea0/pdfGׁׁrנd!&M8 	hX9׉H Uhttps://open.overheid.nl/documenten/ronl-b64d05c4bdc4cb66ded33c2ad2420b1551945ea0/pdfGׁׁrנd!&M8 	>9׉H Uhttps://open.overheid.nl/documenten/ronl-b64d05c4bdc4cb66ded33c2ad2420b1551945ea0/pdfGׁׁrנd!&M8 	?9׉H Uhttps://open.overheid.nl/documenten/ronl-b64d05c4bdc4cb66ded33c2ad2420b1551945ea0/pdfGׁׁrנd!&M8 	F9׉H Uhttps://open.overheid.nl/documenten/ronl-b64d05c4bdc4cb66ded33c2ad2420b1551945ea0/pdfGׁׁr׉E‘Coaches kunnen het onderwerp
bespreekbaar en zichtbaar
maken voor coachees’
Uit de studie zijn vier componenten van mentale
gezondheid naar voren gekomen. Dat zijn:
- Persoonlijke component: De wijze waarop een
individu zich verhoudt tot zichzelf
- Sociale component: De wijze waarop een individu zich
verhoudt tot anderen
- Functionele component: De wijze waarop een individu
handelt, zich gedraagt of opstelt in het dagelijks leven
- Perceptieve component: De wijze waarop naar mentale
gezondheid wordt gekeken en hoe hieraan persoonlijk
en in de maatschappij betekenis wordt geven
De componenten zijn verder uitgewerkt in bouwstenen
zoals te zien in onderstaande figuur.
Bron: Van Bon-Martens e.a. (2022).
Plannen om te komen tot mentaal gezond Nederland
׉	 7cassandra://WpSmNmZ07Tv4quJBWA9VRobresG9h3gnFwzlpvzMwUY`̵ d!&M8׉E	Met input van veel partijen, zoals lokale overheden en
maatschappelijke organisaties zijn er zijn vijf actielijnen
gemaakt: mentaal gezonde maatschappij, mentaal
gezonde buurt, mentaal gezond onderwijs, mentaal
gezond aan het werk en mentaal gezond online. Iedereen
zag de behoefte aan een samenhangende aanpak
waarbij rekening wordt gehouden met al bestaande
initiatieven en waar een extra impuls nodig is op de
korte termijn.
Met deze vijf actielijnen gaan partijen werken aan de
volgende doelen:
- Bespreekbaar en zichtbaar maken van mentaal gezond
zijn en blijven
- Versterken van mentale gezondheid en bieden van
laagdrempelige ondersteuning
- Bieden van handvatten om met de eigen mentale
gezondheid aan de slag te gaan en ook oog te hebben
voor mentale gezondheid van anderen.
Coaches en een mentaal gezond Nederland
Wat kan een coach bijdragen aan Mentaal Gezond Nederland?
Veel bouwstenen van de definitie van mentale
gezondheid zullen coaches al bekend voorkomen vanuit
de coachpraktijk. Naast coaches die een actieve rol spelen
bij thema’s als stress en mentale gezondheid kunnen
ook andere coaches het onderwerp bespreekbaar
en zichtbaar maken, zowel voor de coachee in relatie tot
de coachvraag als in het belang van een organisatie. Als
laatste kan het Nationaal Preventieakkoord ook relevant
zijn als richtlijn voor de mentale gezondheid van de
coach zelf. In hoeverre voldoe je als coach bijvoorbeeld
zelf aan de norm gezond bewegen?
Waarom een aanpak voor
mentale gezondheid?
‘Onze samenleving is steeds ingewikkelder
vormgegeven en stelt hoge eisen aan mensen.
Er ligt een grote nadruk op prestaties en
zelfredzaamheid. Tegelijkertijd neemt de sociale
cohesie af en neemt de druk op de arbeidsmarkt
toe, waardoor er minder personeel is om zorg en
ondersteuning te bieden We hebben 24 uur per
dag toegang tot internet en sociale media. Daar
bovenop lijkt het of het leven altijd perfect moet
zijn. Als gevolg hiervan kunnen mensen druk
ervaren om dit te evenaren, wat kan leiden tot
mentale problemen.’
Bron: Rijksoverheid (z.d-a)
Bronnen:
17
• Rijksoverheid (z.d.-a) Aanpak ‘Mentale
gezondheid: van ons allemaal’. Rijksoverheid.
• Rijksoverheid (z.d-b). Maatregelen Nationaal
Preventieakkoord. Rijksoverheid.
• Van Bon-Martens, M, Kleinjan, M, Hipple Walters,
B Shields-Zeeman, L & Van den Brink, C. (2022).
Delphi-studie ‘Definitie Mentale Gezondheid.
Resultaten van een consensusprocedure met
verschillende perspectieven. Trimbos-Instituut.
׉	 7cassandra://fJMmi2sRFHCn-g3StEvvaO0AouGnU4hUCZFz2caevt0`̵ d!&M8d!&M8{בCט   {u׉׉	 7cassandra://V_MXKGKeCbEmUYZv8YfncAPtH8g6U4sEnoduhyYUbdo ` ׉	 7cassandra://M39j-LtMh1xChAXnUHNVzG2SaiAOHJg7HduX6Iij3_kg`S׉	 7cassandra://UseuXOVHuFxXlJZGAVTL0kA9kJOYYDN2373UoPviTGAL`̵ ׉	 7cassandra://6eNuCzQ5qivAWmvdznhN0ouFshm_DSRsuo55LoeurCkj͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://dCUccbG3cKeEGQ_FNLAl3C96Jowr1KMzIx2sztQSGwM ͇`׉	 7cassandra://XhhVy-XF1vUwEu8aFYdekTwB7JkoVewQDuXehfE8BU8r`S׉	 7cassandra://ZlvCEfeb6Krxe4pGMO344nVduhzvwJUC5gVwPXd9kr8#$`̵ ׉	 7cassandra://l0Qf2f_iENH49a4vmKH3Z5vF4ETpYNuROxxdUqONgUk ͠d!&M8נd!&M8 t:7 9׉H :https://boomcoaching.nl/artikel/coachen-in-de-organisatie/Gׁׁrנd!&M8 tf7 9׉H ^https://boomcoaching.nl/artikel/organisaties-adviseren-over-de-aanpak-van-overmatige-werkdruk/Gׁׁrנd!&M8 tځ7 9׉H xhttps://boomcoaching.nl/artikel/coaching-op-een-kruispunt-hoe-je-met-coaching-een-bijdrage-kan-leveren-aan-organisaties/Gׁׁrנd!&M8 D8**9׉H :https://boomcoaching.nl/artikel/coachen-in-de-organisatie/Gׁׁrנd!&M8 Dd**9׉H ^https://boomcoaching.nl/artikel/organisaties-adviseren-over-de-aanpak-van-overmatige-werkdruk/Gׁׁrנd!&M8 D؁**9׉H xhttps://boomcoaching.nl/artikel/coaching-op-een-kruispunt-hoe-je-met-coaching-een-bijdrage-kan-leveren-aan-organisaties/Gׁׁrנd!&M8 '/l 9׉H Nhttps://www.professioneelbegeleiden.nl/een-omgeving-die-bijdraagt-aan-florerenGׁׁrנd!&M8 (l 9׉H _https://www.professioneelbegeleiden.nl/liefde-en-zelfcompassie-als-bron-van-veerkracht-en-gelukGׁׁrנd!&M8 -**9׉H Nhttps://www.professioneelbegeleiden.nl/een-omgeving-die-bijdraagt-aan-florerenGׁׁrנd!&M8 **9׉H _https://www.professioneelbegeleiden.nl/liefde-en-zelfcompassie-als-bron-van-veerkracht-en-gelukGׁׁrנd!&M8 xǁ̜9׉H 5https://www.boomcoachingcollectie.nl/werkvormenboekenGׁׁrנd!&M8 Q̯9׉H Thttps://www.boomcoachingcollectie.nl/catalogus?t=database-article&o=publication_dateGׁׁr׉EVArtikelen over ethiek en mentaal welzijn in
relatie tot werk en coaching in BoomCoaching
en Professioneel begeleiden
Coachen in de organisatie
Margreet Steenbrink, Miriam Oude Wolbers
In dit artikel bespreken Steenbrink en Oude
Wolbers de verschillende manieren waarop
coaching binnen organisaties is geregeld.
Daarna focussen ze op individuele coaching en
gaan ze dieper in op het verschil tussen interne
en externe coaching. Ze beschrijven specifieke
vormen van coaching in organisaties, zoals
agile coaching en coaching bij zelfsturende
teams.
Lees meer
Organisaties adviseren over de
aanpak van overmatige werkdruk
Annita Rogier
Hoe kunnen coaches organisaties adviseren over
de aanpak van overmatige werkdruk? Werkdruk
gerelateerd ziekteverzuim is in veel gevallen te
vermijden door stress vroegtijdig aan te pakken.
In dit artikel vind je een overzicht van voorbeelden
van maatregelen op organisatieniveau.
Lees meer
Coaching op een kruispunt: hoe
je met coaching een bijdrage kan
leveren aan organisaties
Peter Hawkins
Hoe je met coaching een bijdrage levert aan een
organisatie is een uitdaging voor CEO’s, HRdirecteuren,
directeuren Coaching, interne en
externe coaches, managers, coach-opleiders en
onderzoekers. Hawkins nodigt ze allemaal uit voor
een zoektocht die draait om de vraag ‘Wat kan
coaching specifiek betekenen voor de wereld van
morgen?’.
Lees meer
Een omgeving die bijdraagt
aan floreren
Matthijs Steeneveld
Wat is eigenlijk een vruchtbare voedingsbodem
om mensen te helpen floreren? Vanuit de
psychologie kunnen we helpen om een
(werk)omgeving te creëren die menselijk
welzijn faciliteert, door te kijken naar de
psychologische basisbehoeftes. Dit artikel is
beschikbaar t/m eind april.
Lees meer
Liefde en zelfcompassie als bron
van veerkracht en geluk
David Dewulf
Hoe kan je als coach liefde en zelfcompassie
aanbrengen als bron van welzijn en geluk?
Hoe kan je mensen helpen bevrijden uit de
gevangenis van boosheid? Hoe kan je hen
helpen het ‘ onvergefelijke’ te vergeven?
Vernieuwende praktische inzichten en
oefeningen helpen je op weg! Dit artikel is
beschikbaar t/m eind april.
Lees meer
׉	 7cassandra://UseuXOVHuFxXlJZGAVTL0kA9kJOYYDN2373UoPviTGAL`̵ d!&M8׉EmBoom Coaching Collectie
(voorheen Coachlink)
Met Boom Coaching Collectie
(voorheen Coachlink) krijg je
toegang tot de inhoud van meer
dan 300 coachingsboeken die je
in een handomdraai doorzoekt; de
nieuwste coachingstitels, maar ook
de vertrouwde standaardwerken. Ze
bieden je relevante en actuele kennis,
expertise en tools om je verder
ontwikkelen en je vaardigheden
te verbeteren. De boeken lees je
online, ze kunnen niet worden
gedownload. Wel kun je downloads
maken van bijvoorbeeld een oefening
om te delen met je coachee. Als
je op het printericoontje klikt, kun
je de betreffende pagina plus de
vier daarop volgende pagina’s
downloaden.
In de Collectie vind je ook meer
dan 500 werkvormen, waarmee
je direct aan de slag kunt.
Verbinden met je vakgenoten
doe je dankzij de profielen van
andere NOBCO-coaches. Ben je
op zoek naar een gevatte quote,
inspiratie of korte bespiegelingen?
Boom Coaching Collectie geeft
je ook nog eens toegang tot de
inhoud van alle jaargangen van de
Coachingskalender.
Boomcoaching is gratis bescikbaar
voor NOBCO-coaches (niet-leden
betalen € 21,25 per maand).
19
Professioneel
begeleiden
Alle NOBCO-coaches met een
EIA-certificering hebben vanaf dit
jaar toegang tot het kennisplatform
Professioneel begeleiden. Dit platform
ontsluit vele vakbladen en archieven
zoals Tijdschrift voor Coaching,
LoopbaanVisie en Tijdschrift Positieve
Psychologie.
׉	 7cassandra://ZlvCEfeb6Krxe4pGMO344nVduhzvwJUC5gVwPXd9kr8#$`̵ d!&M8d!&M8{בCט   {u׉׉	 7cassandra://I7JznetCL3yf-FjFUEi2KrGhJanSSZd-52aRQC48AjU `׉	 7cassandra://ayr1FytSm97SpRzWSWNZ1fsG9E_w1MgTS1rWndev3TIY\`S׉	 7cassandra://zOcccsdjZMhmKc2ArQUpOX_LxrvvUYZmY4NKEXO3hhcf`̵ ׉	 7cassandra://cGmk_ehBVIxxpz226BY59973m7ASOrEnWUZgO9ZMbdQ̀f͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://Nko-c3FHi9U4MBaS5qQ4KhmAhg2fYwn7vO7AgQmIioE w` ׉	 7cassandra://n6iFVBJ00_yH6dJhm2DZs5VVuIroXSH5cV_ISprnLn8^3`S׉	 7cassandra://-1A4mpSo2VHBcnjk4TSSTeGfj5T2OGyvTjZGzC7Yx44`̵ ׉	 7cassandra://onbvdeFFDIkIyrn3pGGc4g1-3CsrNmlKI1nHFCSQrBE>:͠d!&M8׉EZorg voorkomen
met preventie
Elseline Verheul heeft al 21 jaar een huisartsenpraktijk in Den Bosch. Als dochter van een
veearts wist ze op jonge leeftijd dat ze het huisartsenvak in wilde. De levensloop van mensen
fascineert haar, net als het systeem waarin we ons als mens begeven. In haar praktijk ziet ze op
dit moment een toenemende groep jongeren die worstelt met mentaal welbevinden. NOBCObestuurder
Geeske te Gussinklo sprak haar en vroeg welke rol ze voor de beroepsgroep van
coaches ziet weggelegd.
Interview: Geeske te Gussinklo - Tekst: Rosita Driessen
Elseline ziet zowel meer jongeren als hun ouders.
Cliënten in leeftijd 10-20 jaar en 45-55 jaar, oftewel
gezinnen met opgroeiende kinderen. Het zorgaanbod
past ze daarop aan. “Vooral de toename van jongeren
is opvallend. Een groot verschil ook, als je kijkt naar de
periode voor of tijdens corona. Deze groep kreeg in de
coronaperiode niet zoveel aandacht. Ze zaten niet in
een examenklas en hobbelden eigenlijk een beetje met
de meute mee. Nu komen ze in het laatste schooljaar en
lopen ze met terugwerkende kracht tegen problemen
aan. Ze zijn structuur kwijtgeraakt of worstelen met
de vraag wie ze zijn. Veel jongeren zijn gelukkig
veerkrachtig, maar er is ook een groep die somber
is, een eetstoornis ontwikkelt of waar sprake is van
automutilatie.”
Zichtbaarheid en tijdsgeest
De impact van corona speelt hierin een rol, maar dat is
volgens Elseline niet het enige. Ook de combinatie van
meer zichtbaarheid en de tijdsgeest is van belang. “De
maatschappij verandert en jongeren ervaren veel druk.
Dat zie je bijvoorbeeld in het onderwijs. Persoonlijke
ontwikkeling lijkt steeds minder centraal te staan. De
basis ‘wie ben ik en wie mag ik zijn’, daar is weinig
aandacht voor, in elk geval in het onderwijs. Het gaat
veel over prestaties en minder over de vraag wat je nu
eigenlijk wilt. Daar staat wel tegenover dat mentaal
welzijn meer bespreekbaar is geworden, zeker onder
jongeren. Het is ook meer zichtbaar, bijvoorbeeld op
social media en tussen vrienden onderling. Jongeren
praten erover met elkaar en niemand kijkt raar op als je
naar een psycholoog gaat.”
“Door op de juiste
manier en met
het juiste aanbod
in te spelen op
sleutelmomenten,
kun je voorkomen
dat een mentaal
probleem zorg
wordt.”
׉	 7cassandra://zOcccsdjZMhmKc2ArQUpOX_LxrvvUYZmY4NKEXO3hhcf`̵ d!&M8׉E<‘In de GGZ, maar ook bij
huisartsen, wordt veel gedacht
in ziektes en weinig in preventie
en normaliseren’
Systeem
Mentaal welzijn hangt volgens Elseline ook samen met
het systeem waarin iemand leeft. Als dat niet lekker
draait, bijvoorbeeld door een scheiding of ziekte bij een
ouder, dan wordt de kwetsbaarheid van jongeren hoger.
“Dat zie ik overigens wel als preventietool, die we beter
kunnen benutten. Als er scheidingen zijn, of het gaat
om kinderen van ouders met een psychiatrische ziekte,
dan weet je dat er een hogere mate van kwetsbaarheid
is. Helaas zie ik op dit moment niet zo goed dat
het gezin, als systeem, wordt meegenomen in de
behandeling van de ouders. Als een ouder bijvoorbeeld
wordt behandeld voor een psychiatrische ziekte, of
beide ouders zitten in relatietherapie, dan wordt het
kind vaak vergeten. Dat het niet of niet goed lukt om dat
bij elkaar te brengen, dat frustreert mij enorm.”
Zorg voorkomen
Hierop aansluitend vertelt Elseline over een publicatie
van het Trimbos-instituut in 2021, met daarin adviezen
om bij te dragen aan het mentaal welbevinden van
mensen. Die adviezen zijn: pak mentale problemen aan
bij de bron, benut sleutelmomenten in de levensloop en
zet in op een mentaal gezonde leefomgeving. Elseline
licht toe: “Eigenlijk moet je voorkomen dat mensen met
mentale problemen in de zorg belanden. Een kind met
ADHD, bijvoorbeeld, dat is geen aandoening. Als je dat
goed begeleidt en het hele gezin hierin meeneemt, dan
kun je geweldig bijdragen. Je helpt zo’n kind de juiste
keuzes te maken, sluit aan op behoeften en zorgt ervoor
dat het wordt opgevoed op een manier die bij hem of
haar past.”
Sleutelmomenten
Volgens Elseline zijn veel zaken te voorspellen.
Ouderen gaan zorg nodig hebben, vrouwen komen
in de overgang, kinderen gaan puberen. Hierin
ziet ze de sleutelmomenten, waarover het Trimbos
adviseert. “Een voorbeeld hiervan is de aanpak van de
verloskundigenpraktijk bij ons in het pand. Zij zagen
cliënten met twijfels rondlopen en zoeken in hoe ze
met het aanstaande ouderschap moeten omgaan. Dat
sleutelmoment is aangepakt door stellen, die in dezelfde
periode van de zwangerschap zitten, aan elkaar te
koppelen. Het begon met avonden georganiseerd
vanuit de verloskundigenpraktijk, maar de groep bleef
na de bevalling contact houden. Nu helpen ze elkaar
tijdens slapeloze nachten, bespreken problemen met
voeding en andere onzekerheden. Een zwangerschap
is dus een heel mooi sleutelmoment, waarop je met
preventie kan voorkomen dat iets op een later moment
zorg wordt.”
Kansen voor werkgevers
Wanneer is de kans het grootst dat iemand aanhaakt
op een specifiek aanbod? Met die centrale vraag
houdt Elseline zich geregeld bezig. Door op de
juiste manier en met het juiste aanbod in te spelen
op die sleutelmomenten, kun je voorkomen dat een
mentaal probleem zorg wordt. Zoals een ingewikkeld
21
׉	 7cassandra://-1A4mpSo2VHBcnjk4TSSTeGfj5T2OGyvTjZGzC7Yx44`̵ d!&M8d!&M8{בCט   {u׉׉	 7cassandra://-itROPINK__a6f2WtWUPn7TVFW3SFqEdstVvyNfnF0Y )` ׉	 7cassandra://TQsrujcSVUISRiAR8WBJoH6Em2uF-3sn1taeyvqMGiU\`S׉	 7cassandra://tlz5Bu0aJslOqf02zctXHp3OiEhK_RYnWh71jcW4Ymk`̵ ׉	 7cassandra://1D1x9QJdoR1FAoiBPe-QJ_stR8-MawTV2DyUkBJfYnE9D͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://GICOfB5wcxrF2rpVBTxEATO_MGFmvjJSfYnld-CAIIQ Q`׉	 7cassandra://xxXRYBihMC9BoIujnEl_ZE3FLm72wAtpLoCUNwMPqdkGP`S׉	 7cassandra://L26O6PWsHPStNmrvYaas09dfOK8TW9VZ1IUcebfW6Uo`̵ ׉	 7cassandra://7jijmlUwtxSWA4kBOl46TWTRcATjWOI1V3KBQgMulP4͔͠d!&M8נd!&M8 n9׉Hhttp://www.nobco.nlGׁׁrנd!&M8	 n9ׁHhttp://www.nobco.nlׁׁЈ׉Erelatieprobleem, angststoornis of depressie. “Hierin
liggen ook kansen voor werkgevers”, vertelt Elseline.
“Bijvoorbeeld vrouwen die in de overgang komen, die
vaak ook te maken hebben met puberende kinderen
en mantelzorg voor ouders. Dat zijn kwetsbare
momenten in het leven, waarbij je als organisatie kunt
onderzoeken of je daarin iets kunt aanbieden. Denk aan
laagdrempelige hulp in de trant van ‘hoe pak je dit aan
of hoe ga je ermee om’ of informatieverstrekking over
voeding en overgang. Dat kan niet elke werkgever, maar
je kunt hierin ook de samenwerking met arbodiensten
of andere organisaties opzoeken.”
Begeleiding bij werkhervatting
Samenwerking tussen coach en arbodienst kan volgens
Elseline op meerdere manieren vruchten afwerpen,
bijvoorbeeld op het gebied van werkhervatting. “Als
een werknemer door bijvoorbeeld ziekte na een paar
maanden thuis weer terugkomt op het werk, dan kan
dat van alle kanten ingewikkeld zijn voor hem of haar.
Denk aan systemen die anders werken, maar ook de
bagage die iemand meeneemt van een periode ziek
zijn. Ik zie soms dat werkgevers daar niet altijd genoeg
oog voor hebben. Het zou zo fijn zijn als dat anders is
en een coach kan hierin een rol spelen. Werkhervatting
gaat om meer dan je oude taken oppakken.”
Meer en beter zichtbaar
Begrip voor en kennis van het coachvak komen hierbij
om de hoek kijken. Dat is er nog niet genoeg, vindt
Elseline, en ze doet een appel op de beroepsgroep
om zich meer en beter zichtbaar te maken. “In mijn
ogen zou iedereen die zich bezighoudt met het welzijn
van iemand, en zeker als het gaat om preventie en
aanhaken op sleutelmomenten, aan tafel moeten
zitten op het moment dat het gesprek daarover gaat.
Coaches dus ook. In de GGZ, maar ook bij huisartsen,
wordt veel gedacht in ziektes en weinig in preventie
en normaliseren. Neem bijvoorbeeld iemand die
een heftige therapie heeft gehad in de GGZ, die zou
daarna nog goed geholpen kunnen worden met een
coachtraject. Daar liggen kansen voor een coach, om bij
te dragen. Met elkaar zetten we ons in voor het mentaal
welbevinden van mensen.”
Lange wachtlijsten
Het verschil tussen GGZ en coaching draait ook om
een stuk financiering. Hoe kijkt Elseline daar tegenaan?
“Dat is lastig, want je hebt bijna altijd te maken met
financiering en schotten. Bij alle preventie zie je dat er
weinig geld beschikbaar is. Je komt dan toch uit bij de
vraag of het via zorg gaat of via de werkgever, meer is
er eigenlijk niet. Een traject bij een coach is kostbaar en
niet iedereen heeft het ervoor over of kan het betalen.
Van daaruit zie je dat dingen nu vrij snel terechtkomen
in de zorg, waar wachtlijsten zijn. Mensen moeten
ontzettend lang wachten op een GGZ-behandeling, dat
zorgt voor enorme schade qua uitval maar ook aan de
mensen zelf en aan gezinnen. Eerder interveniëren met
coaching, waardoor mensen wel verder kunnen, levert
de maatschappij en de mens als individu enorm veel
op.”
‘Het is ontzettend belangrijk dat
duidelijk wordt wát een goede
coach precies’
׉	 7cassandra://tlz5Bu0aJslOqf02zctXHp3OiEhK_RYnWh71jcW4Ymk`̵ d!&M8׉E	QOnnodig op een wachtlijst
Politiek gezien is het belangrijk dat er ruimte komt om
te bewijzen dat coaching zin heeft. Dat is ingewikkeld,
want hoe bewijs je dat iemand door coaching niet
depressief is geworden? “Maar het is wel ontzettend
belangrijk,” vervolgt Elseline, “want daarmee kun
je de waarde van coaching bewijzen en voorkomen
dat mensen onnodig lang op een wachtlijst voor een
GGZ-behandeling staan. Ik denk namelijk oprecht dat
nu veel dingen in de GGZ zitten, die heel goed door
een coach opgepakt kunnen worden. Dat is niet alles,
specifieke of zwaardere diagnostiek hoort niet altijd bij
een coach. Maar een professionele coach, met de juiste
achtergrond, voldoende kennis, weet en herkent dit.
Certificering
Bij NOBCO hebben we richtlijnen. Aangesloten coaches
bouwen een trackrecord op met bewezen coach-uren,
er is een intervisieplicht en er geldt een minimum aan
opleidingsuren. Dit valt onder de nieuwe strategie
van NOBCO, waarmee we kwaliteit en transparantie
borgen. “Het is inderdaad goed als NOBCO hierin
een rol pakt en werkgevers op die manier bijstaat.
Zij krijgen de zekerheid dat de juiste coach wordt
ingehuurd. Dat kan een arbodienst ook doen, waarbij
een coach zich dan aansluit. Van alle kanten is het dus
belangrijk dat duidelijk wordt wát een goede coach
precies doet en dat er gecertificeerde coaches zijn,
bijvoorbeeld aangesloten bij NOBCO. Daarmee kunnen
we met elkaar nog beter werken aan preventie en het
welbevinden van mensen.”
Coach Radio: de podcast
Welbevinden, stress en burn-out zijn thema’s
die geregeld terugkomen bij coaches en binnen
NOBCO. Onlangs maakten we bij Coach Radio
de podcast ‘Aflevering 20: Stress en burn-out’.
Psycholoog en NOBCO-bestuurslid Geeske te
Gussinklo was daarin te gast, samen met Arboarts
Marieke van Hoffen en Carolien Hamming,
directeur CSR Expertisecentrum stress en
veerkracht. Carolien vertelde: “Coaches kunnen
een grote rol spelen in het voorkomen van stress
en burn-out. Kennis over de psychologische en
fysiologische kanten van stress helpt daarin.”
Carolien ontwikkelde in samenwerking met
NOBCO een specifieke lessenserie met drie
masterclasses over dit onderwerp, aangeboden
via de NOBCO-academie en beschikbaar voor
aangesloten coaches. Je vindt de podcast van
Coach Radio op YouTube en in de podcastapp en
informatie over de lessenserie op www.nobco.nl.
23
Aflevering 20
׉	 7cassandra://L26O6PWsHPStNmrvYaas09dfOK8TW9VZ1IUcebfW6Uo`̵ d!&M8d!&M8{בCט   {u׉׉	 7cassandra://BzA3hCnNZUFDbBB2yRkwkJ4Y7gwQMZP89ej1XKPtgTw '`׉	 7cassandra://Av6Wg4NIGPXZuVhA3HSJhfoq2A_2KrOmXgFxvjEuLcwX`S׉	 7cassandra://Sxg5zJAEBqEaD6xJitmQvNzsueyMDwUMfXp4hFLcvbA`̵ ׉	 7cassandra://QrzmWEaUr4_a_uF9HYTu68tGBFall-W-onBjTvYhiSc Rq̔͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://3-SYqrjQ2-yuFA0fQd9_c1o9Rt8FpqFWAmcA0cFUGv4 ` ׉	 7cassandra://l83Wm_KN-3SbVK0ducDE5YSJHgP5hQT32EBi70f-sJUo`S׉	 7cassandra://tihk6ePXyHyjq0aeggVy1iPLwIfR9vWvnIiW46uQu0I%`̵ ׉	 7cassandra://OZIWJki18zW-P18gqDncUHHzgnX9rnwrKSSX1BF_19oO͠d!&M8
׉EWetenschap
Coaching en mentale
gezondheid van werknemers
We horen het steeds vaker: collega’s van een uitgevallen werknemer vangen het werk op en
doen hun best alle ballen in de lucht te houden. De organisatie is al een tijdje op zoek naar een
vervanger, maar ja, het is tegenwoordig lastig om nieuwe mensen te vinden. Intussen wordt de
werkdruk steeds hoger. De collega’s beginnen geïrriteerd op elkaar te reageren en voelen zich
steeds vermoeider. Het zal niet lang duren voordat de volgende collega zich ziekmeldt. Het is
een herkenbaar beeld en illustreert hoe de mentale gezondheid van werknemers onder druk kan
komen te staan door de krapte op de arbeidsmarkt. Kan coaching soelaas bieden?
Tekst: Eefje Rondeel
׉	 7cassandra://Sxg5zJAEBqEaD6xJitmQvNzsueyMDwUMfXp4hFLcvbA`̵ d!&M8׉ERecent wetenschappelijk onderzoek
laat zien dat coaching bij kan
dragen aan het verminderen van
burn-out klachten
In Nederland hebben maar liefst 1,3 miljoen
werknemers last van burn-out klachten. Althans, dat
blijkt uit onderzoek van TNO uit 2019 en 2020. Aan
het onderzoek deden meer dan 58.000 werknemers
mee die reageerden op stellingen als “Ik voel me
emotioneel uitgeput door mijn werk” en “Ik voel me moe
als ik ’s ochtends opsta en geconfronteerd word met
mijn werk”. In totaal gaf 17% van de ondervraagden
aan dat zij vaker dan 1 keer per maand last heeft van
dergelijke klachten. Uit het onderzoek bleek daarnaast
dat werknemers in totaal 11 miljoen dagen niet aan
het werk zijn als gevolg van werkstress. 37% van
de werknemers geeft aan dat een hoge werkdruk
of werkstress de reden is voor hun verzuim. Uit het
onderzoek bleek tevens dat 10% van de werknemers
een disbalans ervaarde tussen werk en privé. Cijfers
uit een ander onderzoek (NEMESIS-2) laten een
vergelijkbaar beeld zien als het gaat om burn-out
klachten: 14,9% van de werkenden zou een milde
vorm van emotionele uitputting ervaren, en 2,3% een
ernstige vorm.
Onderscheid tussen burn-out en
burn-out klachten
Volgens het Nederlands Instituut van Psychologen
(NIP) zijn er tegenwoordig betere vragenlijsten
beschikbaar om burn-out klachten in kaart te brengen,
zoals de BAT, de Burn-out Assessment Tool. Toch
geven bovenstaande cijfers een indicatie van hoe
werknemers hun eigen situatie inschatten. Wel is het
belangrijk om een onderscheid te maken tussen burnout
klachten en een daadwerkelijke burn-out. Iemand
die burn-out klachten ervaart hoeft namelijk nog geen
burn-out te hebben. Bij burn-out is er sprake van
extreme vermoeidheid, zijn cognitieve en emotionele
processen ontregeld en heeft iemand mentaal afstand
genomen van het werk. Er is als het ware een te grote
disbalans ontstaan tussen de eisen van het werk, en
de dingen die juist energie geven, de zogenaamde
energiebronnen. Een daadwerkelijke burn-out is dus
meer dan klachten die wijzen op emotionele uitputting,
zoals die in kaart werden gebracht met het onderzoek
van TNO en NEMESIS-2. Vooralsnog zijn er echter geen
cijfers beschikbaar over alle aspecten van burn-out
klachten, of voor burn-out an sich. We zullen het dus
voorlopig moeten doen met de beschikbare cijfers.
Coaching en burn-out klachten
Dat veel werknemers klachten ervaren met betrekking
tot hun mentale gezondheid is ook terug te zien in het
NOBCO marktonderzoek van 2020. Maar liefst 64%
van de deelnemende coaches aan het marktonderzoek
gaf aan dat coachees bij hen kwamen met een
coachvraag over stress of burn-out (NOBCO, 2020).
Maar zijn mensen wel aan het goede adres bij een
coach als het gaat om stress en burn-out (klachten)?
Recent wetenschappelijk onderzoek laat zien dat
coaching inderdaad bij kan dragen aan het verminderen
van burn-out klachten. Zo onderzochten Dyrbye en
collega’s of coaching burn-out klachten zou kunnen
verminderen bij artsen in de Verenigde Staten. In totaal
deden 88 artsen mee aan het onderzoek. Een deel van
de artsen ontving zes telefonische coachsessies van
gecertificeerde coaches. Het andere deel ontving geen
coaching, en vormde de zogenaamde controlegroep.
Tijdens de coachsessies lag de nadruk op het stellen
van doelen, het maken van actieplannen en het
opvolgen van die actieplannen. Voorafgaand aan de
coachsessies en na afloop vulden alle deelnemers
vragenlijsten in. Die vragenlijsten gingen over
uiteenlopende onderwerpen, waaronder burn-out
25
׉	 7cassandra://tihk6ePXyHyjq0aeggVy1iPLwIfR9vWvnIiW46uQu0I%`̵ d!&M8d!&M8{בCט   {u׉׉	 7cassandra://EmHJ14J50Y9q_Mh7sKuvKftGbJoEyy2_IcZJ_PPClH4 %` ׉	 7cassandra://GZZ7Se6TRnyPs_hfKnzNvzVTmw3I7v-YRT3kIbU_d4Ud`S׉	 7cassandra://J7Jmf_ytg6J9roiwSpUMBPuETfu-W_V0Wx3o5_dsaO0h`̵ ׉	 7cassandra://Vem91Ybe1yXdl0D4q_hE93EnVhajzhZ0-KP7QiAkTX0=$͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://QRpjZn8bxY9tDHepiNhFx8f4SOoB6Prum-Q6Qb5sCK0 {`׉	 7cassandra://a2Z6I8GzkJqRBWXuPVPElD1v-szPSOJ1SBzfAjeXszU͇C`S׉	 7cassandra://lkG4bwv0mQSHX20Wcx95VwjH1rNrkw7m75bBDeup9Tg$i`̵ ׉	 7cassandra://5PnVnE4joVJqY0-KkgqHIaQoUIlwvZvIv7teTIlqsqQ n͠d!&M8׉Eklachten en veerkracht. De artsen die gedurende 5
maanden waren gecoacht bleken na afloop minder
burn-out klachten te ervaren dan voorafgaand aan
de coaching, terwijl de burn-out klachten bij de
andere groep (die geen coaching kreeg) juist waren
toegenomen. Meer specifiek ging het om minder
emotionele uitputting bij de gecoachte artsen, één van
de aspecten van burn-out klachten.
In een ander onderzoek onder Amerikaanse artsen,
uitgevoerd door McGonagle en collega’s, werd voor een
andere invulling gekozen van de coaching. De nadruk
van de coachsessies lag op technieken gebaseerd op
de positieve psychologie, zoals het in kaart brengen van
iemands kernkwaliteiten of dankbaarheidsoefeningen.
De resultaten laten zien dat ook coaching op basis van
deze technieken effectief was voor het verminderen
van burn-out klachten. De effecten waren bovendien
van langere duur: zes maanden na afloop van de
coachsessies bleken de artsen nog steeds minder burnout
klachten te ervaren.
Coaching van Nederlandse artsen
Ook in Nederland is onderzoek gedaan naar de
effectiviteit van coaching bij artsen. Solms en collega’s
onderzochten of zes face-to-face sessies met een
ervaren en professioneel opgeleide coach zou leiden
tot (onder andere) minder burn-out klachten bij
kinderartsen. De invulling van de coachsessies stond
van tevoren niet vast, coach en coachee konden daar
zelf over beslissen. Coaching bleek positieve effecten
te hebben voor de gecoachte groep kinderartsen,
in vergelijking met de controlegroep die geen
coaching kreeg. Emotionele uitputting daalde, net
zoals baanonzekerheid en conflicten tussen werk en
thuissituatie. Aan de andere kant stegen zaken als
autonomie en zelfcompassie. Die laatste worden ook
wel hulpbronnen genoemd, en kunnen een belangrijke
rol spelen bij het voorkomen van burn-out klachten.
Iemand die immers bronnen kan aanboren voor het
omgaan met hoge werkeisen zal minder snel negatieve
effecten ervaren van die hoge werkeisen.
Een belangrijke opmerking bij bovenstaande
onderzoeken is dat ze niet gaan over een
daadwerkelijke burn-out maar over burn-out klachten.
Ook beperken de onderzoeken zich vooralsnog tot
artsen. Gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek
waarin de effectiviteit van coaching werd onderzocht
om een daadwerkelijke burn-out te behandelen is niet
voorhanden. Omdat er in die situaties vaak sprake is
van ernstigere klachten kan het zijn dat coaching niet
afdoende is, en andere professionele hulp zoals een
psycholoog meer toereikend is.
Coaching en (werk)stress
Coaching lijkt dus doeltreffend als het gaat om
burn-out klachten. De resultaten met betrekking tot
stress zijn echter minder eenduidig. Dat blijkt uit een
overzichtsartikel van Grover en Furnham uit 2016,
waarin zij verschillende onderzoeken naar coaching en
(onder andere) stress op een rijtje zetten. In sommige
onderzoeken leidde coaching tot het ervaren van
minder stress, in andere onderzoeken bleef dat effect
echter uit. Er wordt in deze onderzoeken echter vaak
gekeken naar stress in algemene zin, en niet altijd
specifiek naar werkstress of werkdruk. Wanneer
meer specifiek wordt gekeken naar werkdruk en
‘Stress is een complex en veelzijdig
begrip, waaronder zowel lichamelijke als
meer cognitieve aspecten vallen’
׉	 7cassandra://J7Jmf_ytg6J9roiwSpUMBPuETfu-W_V0Wx3o5_dsaO0h`̵ d!&M8׉E{werkstress (in tegenstelling tot stress in algemene
zin) lijkt coaching effectief te kunnen zijn, zo blijkt
bijvoorbeeld uit het onderzoek van Ladegård uit 2011.
In dit onderzoek werd naast werkstress ook gekeken
naar ervaren werkeisen en de mate waarin mensen
goed waren in het plannen van hun werk. Op basis van
de resultaten vermoedt de onderzoeker dat coaching
ervoor zorgt dat mensen beter leren plannen, waardoor
de ervaren werkeisen afnemen en men minder
werkstress ervaart. De invulling van de coaching stond
in dit onderzoek niet vast, we weten dus niet wat er
precies voor heeft gezorgd dat coachees beter leerden
plannen.
Tenslotte lijkt voor het verminderen van werkstress
één specifieke coachmethode veelbelovend, namelijk
de zogenaamde Rational Emotive Occupational
Health Coaching. In verschillende studies tonen
onderzoekers aan dat deze methode effectief was
voor het verminderen van werkstress bij verschillende
doelgroepen, zoals docenten, academici en
politiemensen. De coachsessies vonden in deze studies
plaats in groepsverband. Een belangrijk kenmerk van de
gebruikte coachmethode is het uitdagen van irrationele
overtuigingen die betrekking hebben op het werk van
de coachee. Een overtuiging als “dit lukt me nooit”
wordt bijvoorbeeld uitgedaagd, en vervangen door een
meer realistische en behulpzame gedachte zoals “ik
mag best een keer iets fout doen”.
Stress als veelzijdig begrip
Bovenstaande onderzoeken geven dus aanwijzingen
dat coaching effectief zou kunnen zijn voor het
verminderen van werkgerelateerde stress. Toch is er
ook onderzoek dat geen effect vond van coaching
op werkstress, namelijk het eerder genoemde
onderzoek van McGonagle en collega’s bij artsen,
waarbij gebruik werd gemaakt van technieken uit de
positieve psychologie. Het kan zijn dat de gebruikte
coachmethode bepalend is voor het uiteindelijke succes,
maar het kan ook liggen aan de manier waarop stress in
kaart wordt gebracht. Stress is immers een complex en
veelzijdig begrip, waaronder zowel lichamelijke als meer
cognitieve aspecten vallen. Zo kan de mate van stress in
kaart worden gebracht door te vragen naar lichamelijke
ervaringen, zoals hoofdpijn of geïrriteerdheid. Maar
stress kan ook worden gemeten door te vragen of
iemand nog om kan gaan met de eisen uit de omgeving.
Daarnaast gaan bovenstaande onderzoeken veelal over
milde klachten van (werk)stress en niet over ernstige of
chronische vormen van stress.
Van actieplannen tot positieve psychologie
Wetenschappelijk onderzoek laat dus zien dat coaching
bij kan dragen aan het verminderen van burn-out
klachten. Er kan voor coaching dus een relevante rol
zijn weggelegd als het gaat om de mentale gezondheid
van werknemers. De coachmethoden- en technieken
die in de onderzoeken werden gebruikt waren divers:
variërend van een focus op doelen en actieplannen
tot technieken uit de positieve psychologie. Deze
coachmethoden- en technieken lijken dus zinvol om
verder te verkennen en in te zetten als het gaat om
het coachen van werknemers met klachten die wijzen
op zaken als emotionele uitputting. Een terugkerend
thema in veel van de onderzoeken was overigens
ook de aandacht voor een goede relatie tussen coach
en coachee tijdens de coachsessies. Over stress zijn
vooralsnog nog geen harde conclusies te trekken,
hoewel een coachmethode waarin aandacht is voor het
vervangen van irrationele overtuigingen veelbelovend
lijkt voor het verminderen van werkstress.
27
׉	 7cassandra://lkG4bwv0mQSHX20Wcx95VwjH1rNrkw7m75bBDeup9Tg$i`̵ d!&M8d!&M8{בCט   {u׉׉	 7cassandra://pYU4pk_qjbC1MAL23A0avZdHXSh0IR04_VvI1i9lzBc "z`׉	 7cassandra://uUJzlP46LSiz4ZtEih-gKOCvtI4II93RCD5PoHSUbcMYn`S׉	 7cassandra://4XjjWxsU48l5ckKXYeW0dwPgnQIcE2WZ1TrQOFYRfMA(`̵ ׉	 7cassandra://jgIsjoyXscbTFvICKtAk0W8Zr5yw9eNPUryqkSCjzSIǜ̠͠d!&M8ט  {u׉׉	 7cassandra://3UcKXxPuYs4LL2EafHMlplL4Jq9i79zHsMyKb29LcxM p` ׉	 7cassandra://h9lO6RMUjYAsC9olOx7YAbqJefqsD7PZ_3RaLpG7N4U`T`S׉	 7cassandra://ssejwjbcSH_DBzjsmFRukfQR9PP7sMmC8ormkf9Fbg8N`̵ ׉	 7cassandra://45uszJQRzNpiNrr-U6mMILtaOBym2oT8u5Cd8gPebO4o͠d!&M8 נd!&M8 o9׉Hhttps://www.nobco.nl/vaksectiesGׁׁrנd!&M8 D̹9׉H  https://www.nobco.nl/vaksecties.Gׁׁrנd!&M8 o9׉Hhttps://www.nobco.nl/vaksectiesGׁׁrנd!&M8 f9׉H Shttps://psynip.nl/wp-content/uploads/2022/04/NIP_whitepaper_BurnOut_oktober2020.pdfGׁׁrנd!&M8 9׉H Vhttps://psynip.nl/wp-content/%20uploads/2022/04/NIP_whitepaper_BurnOut_oktober2020.pdfGׁׁrנd!&M8 9׉H Vhttps://psynip.nl/wp-content/%20uploads/2022/04/NIP_whitepaper_BurnOut_oktober2020.pdfGׁׁrנd!&M8 _9׉H Vhttps://psynip.nl/wp-content/%20uploads/2022/04/NIP_whitepaper_BurnOut_oktober2020.pdfGׁׁrנd!&M8 /79׉H <https://www.nobco.nl/onderzoek/kennisbank/benchmark-coachingGׁׁrנd!&M8 \9׉H <https://www.nobco.nl/onderzoek/kennisbank/benchmark-coachingGׁׁrנd!&M8 *s9׉H <https://www.nobco.nl/onderzoek/kennisbank/benchmark-coachingGׁׁrנd!&M8 S9׉H dhttps://wp.monitorarbeid.tno.nl/wp-content/uploads/2020/11/Factsheet-Week-van-de-werkstress-2020.pdfGׁׁrנd!&M8 I9׉H dhttps://wp.monitorarbeid.tno.nl/wp-content/uploads/2020/11/Factsheet-Week-van-de-werkstress-2020.pdfGׁׁrנd!&M8 ̡9׉H dhttps://wp.monitorarbeid.tno.nl/wp-content/uploads/2020/11/Factsheet-Week-van-de-werkstress-2020.pdfGׁׁrנd!&M8* S9ׁH "https://wp.monitorarbeid.tno.nl/wpׁׁЈנd!&M8) \9ׁH .http://www.nobco.nl/onderzoek/kennisbank/benchׁׁЈנd!&M8( 9ׁHhttps://psynip.nl/wpׁׁЈ׉E‘Het is belangrijk dat een coach goed kijkt naar de aspecten
die een rol spelen bij de klachten en op welke aspecten de
coachee vervolgens zelf invloed kan uitoefenen’
Persoon en omgeving
Tot slot is het belangrijk om te realiseren dat er bij
het ontstaan van zaken als burn-out klachten en
stress verschillende factoren een rol spelen. Bij burnout
klachten gaat het bijvoorbeeld vaak om een
combinatie van persoonlijke factoren en de omgeving.
De werknemer die het werk moet opvangen van een
uitgevallen collega zal minder snel ernstige burn-out
klachten ervaren wanneer deze veel steun ontvangt van
de leidinggevende of in het weekend kan opladen door
tijd te besteden aan een favoriete hobby. Maar stel dat
die leidinggevende geen steun biedt, en het weekend
in het teken staat van de voetbaltrainingen van de
kinderen en mantelzorg. Dan worden persoonlijke
hulpbronnen extra belangrijk: hoe zit het met
zelfcompassie, of met veerkracht en zelfvertrouwen?
Het is dus belangrijk dat een coach goed kijkt naar
de aspecten die een rol spelen bij de klachten en op
welke aspecten de coachee vervolgens zelf invloed
kan uitoefenen. Wat overigens niet wil zeggen dat de
verantwoordelijkheid voor de mentale gezondheid van
een werknemer enkel bij de werknemer zelf ligt, ook
voor de werkgever is er uiteindelijk werk aan de winkel.
Vaksectie Burn-out
NOBCO heeft sinds kort een aparte vaksectie voor
Vitaliteit, Stress en Burn-out. De missie van deze
vaksectie is het uitdragen van een breed scala aan
kennis, inzichten en trends over vitaliteit, stress en
burn-out. De vaksectie Vitaliteit, Stress en
Burn-out (VVSB) organiseert elk jaar diverse
aansprekende bijeenkomsten en deelt actuele
trends en ‘nieuwe’ kennis rondom vitaliteit, stress
en burn-out. Op die manier hoopt de VVSB
coaches die werken met vitaliteit, stress en burnout
te informeren, inspireren én professionaliseren.
De vaksectie bestaat op dit moment uit Greet Vonk,
Wendelyn Leenheer en Sarah Hendriks. Wil je
meer weten over de vaksectie? Kijk dan op
www.nobco.nl/vaksecties.
Meer weten over
burn-out (klachten)?
Het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP)
bracht in 2020 een whitepaper uit over burn-out
met daarin meer achtergrondinformatie over het
begrip. Het whitepaper is te vinden via de volgende
link.
׉	 7cassandra://4XjjWxsU48l5ckKXYeW0dwPgnQIcE2WZ1TrQOFYRfMA(`̵ d!&M8׉EOver Eefje Rondeel
Dr. Eefje Rondeel (1982) werkt als zelfstandig
docent voor verschillende onderwijsinstellingen
en is als gastdocent verbonden aan de Radboud
Universiteit. Vanuit NOBCO is ze redactielid
van het e-magazine en tevens betrokken als
co-promotor bij het dissertatieonderzoek naar
effectieve bestanddelen van coaching. Samen met
sociaal psycholoog Pieternel Dijkstra schreef ze het
boek Evidence-based Coachen.
Ladegård, G. (2011). Stress management through
workplace coaching: The impact of learning experiences.
International Journal of Evidence Based
Coaching & Mentoring, 9(1), 29-43.
NIP(2020). Whitepaper burn-out. Meer dan
een individueel probleem. Geraadpleegd op 8
februari 2023, van https://psynip.nl/wp-content/
uploads/2022/04/NIP_whitepaper_BurnOut_oktober2020.pdf
NOBCO
(2020). NOBCO Benchmark 2020/2021.
Geraadpleegd op 14 december 2022, van https://
www.nobco.nl/onderzoek/kennisbank/benchmark-coaching.
Gebruikte
bronnen:
Dyrbye, L. N., Shanafelt, T. D., Gill, P. R., Satele, D.
V., & West, C. P. (2019). Effect of a professional
coaching intervention on the well-being and distress
of physicians: a pilot randomized clinical trial.
JAMA internal medicine, 179(10), 1406-1414.
Ene, C. U., Ugwuanyi, C. S., Ejimonye, J. C., Ani, M.
I., Eneogu, N. D., Ikeh, F. E., ... & Nwachukwu, V. N.
(2021). Effects of rational emotive occupational
health coaching on work stress among academic
staff of science and social science education in
Nigerian universities: A randomised trial evaluation.
Medicine, 100(34), e26963.
McGonagle, A. K., Schwab, L., Yahanda, N., Duskey,
H., Gertz, N., Prior, L., ... & Kriegel, G. (2020).
Coaching for primary care physician well-being: A
randomized trial and follow-up analysis. Journal of
occupational health psychology, 25(5), 297.
Grover, S., & Furnham, A. (2016). Coaching as a developmental
intervention in organisations: systematic
review of its effectiveness and the mechanisms
underlying it. PloS one, 11(7), e0159137.
Nwokeoma, B. N., Ede, M. O., Nwosu, N., Ikechukwu-Illomuanya,
A., Ogba, F. N., Ugwoezuonu, A. U.,
... & Nwadike, N. (2019). Impact of rational emotive
occupational health coaching on work-related stress
management among staff of Nigeria police force.
Medicine, 98(37), e16724.
Ogba, F. N., Onyishi, C. N., Victor-Aigbodion, V.,
Abada, I. M., Eze, U. N., Obiweluozo, P. E., ... &
Onwu, A. O. (2020). Managing job stress in teachers
of children with autism: A rational emotive occupational
health coaching control trial. Medicine, 99(36),
e21651.
Solms, L., Van Vianen, A., Koen, J., Theeboom, T.,
De Pagter, A. P., & De Hoog, M. (2021). Turning
the tide: a quasi-experimental study on a coaching
intervention to reduce burn-out symptoms and
foster personal resources among medical residents
and specialists in the Netherlands. BMJ open, 11(1),
e041708.
TNO (2020). Factsheet week van de werkstress
2020. Geraadpleegd op 14 december 2022, van
https://wp.monitorarbeid.tno.nl/wp-content/
uploads/2020/11/Factsheet-Week-van-dewerkstress-2020.pdf
29
׉	 7cassandra://ssejwjbcSH_DBzjsmFRukfQR9PP7sMmC8ormkf9Fbg8N`̵ d!&M8d!&M8{בCט   {u׉׉	 7cassandra://aE_zCXr2cekdzQiEsK16fSV15WfCeC6dlOmqvTqxC0Y '`׉	 7cassandra://3S7f_fkThpAAkMVltjY_wN2JF1CiBHS64cWV1MadmhEm,`S׉	 7cassandra://zDI5KiRkHomqnBIAMNgAgsx74acHkuZ-dvhPr9n6484!`̵ ׉	 7cassandra://Lw08yWOfLI-KR2omV0NQQk9HyZ7L1ykB7JbtJ0gyRoô͠d!&M8'ט  {u׉׉	 7cassandra://vriBZ2uVy-7HmMdYIhm3M9bXERbhrEtkkNL0ScPF0wk Y'`׉	 7cassandra://9I9VVuM3JUpKpCnyIjLV3HK_mTjVd3Z_W0XD4DTbLA8V`S׉	 7cassandra://tDdt5VqmLF_hVFdrs9GanNEdkN-80V2IZMbDYRp5O4M=`̵ ׉	 7cassandra://1oaJfnbKIjk7Z3LKnq48aLNPNOmflLDbrtzkcngCVqE 4N͠d!&M8+נd!&M8 ]9׉H Chttps://www.raisin.nl/raisin-insights/hoeveel-coaches-in-nederland/Gׁׁrנd!&M8  un9׉H Ghttps://www.pwnet.nl/42182/hoe-vind-ik-een-passende-professionele-coachGׁׁrנd!&M8! 9׉H https://www.ad.nl/amersfoort/waarom-er-meer-leefstijlcoaches-dan-huisartsen-zijn-in-amersfoort-trots-op-zijn-in-plaats-van-schaamte~abd00c20/Gׁׁrנd!&M8" L*9׉H 1https://www.nobco.nl/files/downloads/Scan-nvp.pdfGׁׁrנd!&M8# uJ9׉H 1https://www.nobco.nl/files/downloads/Scan-nvp.pdfGׁׁrנd!&M8$ ̼9׉Hhttp://www.dagvandecoach.nlGׁׁrנd!&M8% i̊9׉Hhttp://www.nobco.nl/podcastsGׁׁrנd!&M81 i̎9ׁHhttp://nobco.nl/podcasts.ׁׁЈ׉E	NOBCO-media/nieuws
De afgelopen maanden is NOBCO veelvuldig in de media geweest.
We zien als NOBCO dat voor steeds meer organisaties coaching een
belangrijk thema is. Een coach kan medewerkers ondersteunen bij hun
ontwikkeling en ook helpen bij de preventie van ziekteverzuim binnen
de organisatie. Bestuurslid Miriam Oude Wolbers spreekt in diverse
media over het belang van een coachingcultuur binnen organisaties
en wat daar voor nodig is. “Organisaties met een coachingcultuur
zijn vaker high-performingorganisaties”, aldus Oude Wolbers in het
PW-magazine Lees ook dit artikel in AD en deze column in het NVPmagazine,
het netwerk voor HR-professionals.
Dag van de Coach
Professionaliteit en positionering staan centraal op de 17e Dag van de Coach op 6 juni in de Reehorst
in Ede. Wie ben jij als coach? Wat doe je wel en wat doe je niet? Welk signaal straal je uit en hoe zorg
je dat je herkenbaar bent in een markt die rijkelijk gevuld lijkt te zijn met coaches?
Met een aantal aansprekende keynotes waaronder NOBCO-voorzitter Marieke Jellema, een groot
aantal breakout sessies en een afsluiting met humor belooft de Dag van de Coach een dag te worden
vol inspiratie en handvatten. NOBCO is hoofdsponsor van de Dag van de Coach. NOBCO-coaches
ontvangen daarom € 30 korting (op het aanmeldformulier kruis je aan ‘Ja, ik kom in aanmerking voor
€ 30,00 korting). Meer informatie vind je op www.dagvandecoach.nl
Ien van der Pol winnaar
NOBCO Quality Award 2022
NOBCO heeft uit drie genomineerden Ien van der Pol uitgeroepen
tot winnaar van de NOBCO Quality Award 2022. Met deze prijs wil
NOBCO personen en organisaties eren die op een buitengewone
manier hebben bijgedragen aan de professionalisering van het
coachvak.
Ien van der Pol is een gepassioneerd opleider met veel liefde
voor mensen en voor het coachvak. Ze is meer dan 20 jaar actief
geweest als coach en trainer en heeft een aantal succesvolle boeken
geschreven, zoals het veel gelezen ‘Coachen als professie’ en het
boek ‘Coaching essentials for managers’. Ze is oprichter van de Albaacademie,
de eerste erkende EQA-opleiding, waar inmiddels veel
coaches succesvol zijn opgeleid. Ien van der Pol reageerde verrast op
het winnen van de prijs. “Niemand kan een ander helen. We kunnen
als coach alleen maar steunen, helpen en er zijn voor de coachee; deze
heeft al de antwoorden al in zich.”
V.l.n.r: Yvonne Burger (jurylid NQA),
Martin Heynen (genomineerde
NQA 2022), Ien van der Pol
(winnaar NQA 2022), Judith Budde
(genomineerde NQA 2022) en
Marijke Lingsma (jurylid NQA).
׉	 7cassandra://zDI5KiRkHomqnBIAMNgAgsx74acHkuZ-dvhPr9n6484!`̵ d!&M8׉ECoach-Radio Podcast
over Supervisie
Luister nu op onze website naar een nieuwe aflevering van de Coach-Radio Podcast.
Deze aflevering staat in het teken van supervisie. Met dank aan Marieke Jellema, Geeske
te Gussinklo, Jeannette Vermeulen, Anouk Romkes en Jelle Westendorp. Luister direct
via nobco.nl/podcasts.
31
Succesvolle campagne
voor HR-professionals
Om de naamsbekendheid van NOBCO bij HR-professionals te vergroten heeft er
gedurende acht weken een multimediale NOBCO-campagne gelopen.
Met een radiocommercial op BNR en NPO2, een grote digitale advertentie
op het scherm langs de A2 bij Vianen, en online advertenties en banners op
diverse nieuwssites en in HR-tijdschriften trok NOBCO de aandacht. Alle
traffic werd naar een speciale HR-campagnepagina geleid waar de ‘vind een
coach’-functionaliteit en informatie over de EIA-certificering te vinden was.
We kijken terug op een succesvolle campagne waarbij we veel nieuwe HRprofessionals
met onze boodschap en missie hebben bereikt.
׉	 7cassandra://tDdt5VqmLF_hVFdrs9GanNEdkN-80V2IZMbDYRp5O4M=`̵ d!&M8d!&M8{בCט   {u׉׉	 7cassandra://7ESjsp2Q5FsSkx5dnyTsBraF054fF7mZUUb8HHBo1XM G`׉	 7cassandra://oZLX_PnP6MtJfyp-exssvLnQRPKa0gUeOhoBHJCtE4ka`S׉	 7cassandra://pmQ9MXfNOa2kT7PECNr7WNozhnIcZLNs2F2IkCmi9FA!`̵ ׉	 7cassandra://x_15isRI-qcQJag_BUHI7zk2szOvmC8JD6Ej8P_DHN0 \͠d!&M82ט  {u׉׉	 7cassandra://_olbo1V6Dd-7stsEfRGK7n-YVUKuyDgDQ3BqxoGwq80 `׉	 7cassandra://jMVyKOzlZuFX7hvLnOsclTax0sv_OODS7e3jnokVl8Ib|`S׉	 7cassandra://f6_diJ8JIoVj1Rh3A2L_8o5INNA-H3U-ff6W8zw7VgY `̵ ׉	 7cassandra://EYxmpTKcHr93cet5urdeWXKjZtgUQUR6smthX-3YjDY /i
͠d!&M83נd!&M8- ̋9׉H :https://www.nobco.nl/over-nobco/activiteiten/bijeenkomstenGׁׁrנd!&M8. 'k9׉H https://www.nobco.nl/over-nobco/activiteiten/bijeenkomsten/232/webinar-nobco-vaksectie-vitaliteit-stress-burn-out-burn-out-en-polyvagaal-theorieGׁׁr׉ENieuwjaarsbijeenkomst
met veel perspectief voor
het coachvak!
Op 13 januari waren we met NOBCO in de Apenheul bijeen en trapten we met de
nieuwjaarsbijeenkomst ‘het jaar van het platform’ af. Voorzitter Marieke Jellema sprak over de
relevantie van coaching in de maatschappij, de professionaliteit van het vak en coaches die helpen om
de standaard hoog te houden. Dit alles in het jaar dat Nederlandse Orde van Beroepscoaches (NOBCO)
20 jaar bestaat.
Directeur van werkgeversvereniging AWVN Raymond Puts benadrukte hoezeer werkgevers het
belang van welzijn inzien en hoe vaak dit inmiddels terugkomt in CAO’s. Voorzitter NVP, het netwerk
voor HR-professionals, Irene Oerlemans, nodigde coaches uit om HR en leidinggevenden meer te
betrekken als het om coaching gaat, met inachtneming van vertrouwelijkheid en de ethische code. Hoe
maken we ons samen hard voor de goede zaak en een veilige en gezonde context? Frederieke Vriends
van MIND Us zet zich in voor het welzijn van jongeren. Vanuit NOBCO gaven we dit vorm via ‘NOBCO
helpt studenten’. We dachten met elkaar na hoe coaches kunnen blijven bijdragen aan het welzijn van
jongeren en studenten.
׉	 7cassandra://pmQ9MXfNOa2kT7PECNr7WNozhnIcZLNs2F2IkCmi9FA!`̵ d!&M8׉EAgenda
In onze agenda vind je alle geplande bijeenkomsten.
Kijk welke bijeenkomst jou aanspreekt en meld je gelijk aan!
Voor een aantal bijeenkomsten opent de inschrijving circa zes weken voorafgaand aan de bijeenkomst.
Ook geldt soms een maximaal aantal deelnemers. Met jouw aanmelding ben je verzekerd van deelname.
17 april 2023
Webinar NOBCO Vaksectie Vitaliteit, stress, burn-out:
‘Burnout en Polyvagaal theorie’
In dit webinar gaat Dr. Luc Swinnen, psychosociaal therapeut en coach, met name in op burn-out en hoe
je gebruik makend van de kennis over de polyvagaal theorie stress- en angstklachten kunt verminderen.
Deelname is voor alle NOBCO-coaches en is gratis. Meld je hier aan.
14 juni
NOBCO Innovatiedag
Ben jij er ook bij op 14 juni in Kinepolis te Utrecht? Tijdens de Innovatiedag zijn er presentaties, workshops en
korte pitches. Ook kun je er netwerken en veel informatie opdoen op het NOBCO Beursplein.
Gratis voor NOBCO-coaches. Ben je geen lid, maar wil je wel deelnemen? Dat kan; de kosten zijn
€ 150 excl. btw voor niet-leden.
33
Je vindt alle bijeenkomsten op de NOBCO-website. Lees meer informatie of Meld je direct aan!
׉	 7cassandra://f6_diJ8JIoVj1Rh3A2L_8o5INNA-H3U-ff6W8zw7VgY `̵ d!&M8d!&M8{בCט   {u׉׉	 7cassandra://i2qvPus-kd5J55_z1NbgobdoOarGGhX56YMhDhIQweQ @`׉	 7cassandra://HkzmSBGN94hZuz1tSvwJivkChs95_lfph9m6iM_u_5EP`S׉	 7cassandra://S5epoJvSwr5A9ApGJJEA_hW9sqyEZavB64yqgsoZ1-YF`̵ ׉	 7cassandra://l0_4juqiNGexOmP07XAcqbZYa9qbw3y-09SNpnAU8cc}1b͠d!&M88נd!&M85 ̐"9׉H 3https://www.nobco.nl/keurmerk/eia-keurmerk-coachingGׁׁrנd!&M86 :@"9׉Hhttp://www.emccouncil.org/Gׁׁrנd!&M87 p'9׉H Rhttps://www.nobco.nl/ik-ben-een-coach/aansluiten-bij-nobco/mogelijke-aansluitingenGׁׁr׉EWil jij jouw professionele
ontwikkeling stimuleren?
Sluit je dan aan als NOBCO-coach
of NOBCO-communitylid bij NOBCO!
Hét platform voor professionele coaching in Nederland
• Voor iedereen die beroepsmatig met coaching bezig is.
• € 320,- excl. BTW per jaar.
• Toegang tot alle reguliere NOBCO-activiteiten.
• Mogelijkheid tot het behalen van het keurmerk voor coaches: EIA.
• Begeleiding bij het halen van een EIA-keurmerk (European Individual Accreditation).
• Automatische aansluiting bij de Europese koepelorganisatie EMCC |
European Mentoring & Coaching Council.
• Aanzienlijke korting op een beroeps- en aansprakelijkheidsverzekering.
• Een persoonlijk coachprofiel via ‘Vind een coach’ met meer dan 240.000
bezoekers per jaar.
• Kosteloos gebruikmaken van het online evaluatie-instrument Coaching Monitor.
• Kosteloos toegang en gebruik van Boom Coaching Collectie (voorheen
Coachlink), met toegang tot ruim 300 coachingsboeken.
• Gebruikmaken van de door de Belastingdienst goedgekeurde DBA-verklaring
voor coachingsgerelateerde diensten.
Wil je meer weten over alle voordelen van een aansluiting
als NOBCO-coach of NOBCO-communitylid? Klik hier
׉	 7cassandra://S5epoJvSwr5A9ApGJJEA_hW9sqyEZavB64yqgsoZ1-YF`̵ d!&M8׈Ed!&M8d!&M8{)ׁ2ׁ> ׁ3 o ```  NOBCO e-magazine Coach. #1 2023d!@16