׉?ׁB! בCט  {u׉׉	 7cassandra://-6aR1befg5KkOm3-n1a4ChXrfubvULjl3pnHJBwM054 `׉	 7cassandra://heck9yPp0pJxJQOy7RPlnzOxwWS0Ewp6WXPwj9UKAXoM4`S׉	 7cassandra://UsgVFtjVLzxbGcFyzH6Obu-pprHOIH6LvsOtAgNhSEAz`̵ i+3NJo3ט   {u׈   b  ׈Ei+3NJo׉E HISWA
magazine
magazine voor
02 | april 2026 | jaargang 33
de watersportbranche
Waterrecreatie
Houseboat: boot of bungalow
op het water?
Energievoorziening in
jachthavens
CWO koersvast
naar toekomst
׉	 7cassandra://UsgVFtjVLzxbGcFyzH6Obu-pprHOIH6LvsOtAgNhSEAz`̵ i+3NJoi+3NJo{בCט   {u׉׉	 7cassandra://sgp6EKgLdkQEvYMa8w8yLZ3XdYc_mf_cilN4XEVNqpU q`׉	 7cassandra://wPx9hi0Nw98P-57lBNZtm477Qyuh0PDIsabX5eG4Ntc͆`S׉	 7cassandra://gVvrPPv5IYnSv7FdJ1Jco6yejTMqm9Yv8opikUFU3qE,M`̵ i+3NJo6ט  {u׉׉	 7cassandra://1XQXebeUSo7csAN9zmaRwOc4awux_qWs2vXmyxg9Mlk z`׉	 7cassandra://yFJqy8LqFCV4Qnzd-F0HaEjreh6sfdOXIcFVgCLo1RwR`S׉	 7cassandra://-wpLSOAokNhXOEIcChJ95pWGn_8INzR4u5ImEg0c5hQ`̵ i+3NJo7נi+3NJo= |9ׁHhttp://www.hiswarecron.nl/ׁׁЈנi+3NJo< M<̡9ׁHmailto:martijn@dock35media.nlׁׁЈנi+3NJo; Mā9ׁH "mailto:communicatie@hiswarecron.nlׁׁЈ׉EjDé specialist in de bouw van sanitaire units van hoge kwaliteit
Maatwerk dat volledig aan uw wensen voldoet
Volledige ontzorging van ontwerp tot sanitaire installatie
Innovatieve milieu- en energiebewuste oplossingen
Onderhoudsvriendelijke en duurzame materialen
Units zijn schakelbaar, fl exibel en verplaatsbaar
mobielbouw.nl biedt u nog veel meer informatie
׉	 7cassandra://gVvrPPv5IYnSv7FdJ1Jco6yejTMqm9Yv8opikUFU3qE,M`̵ i+3NJo׉Ecolofon
voorwoord
HISWA Magazine is het relatie magazine
van HISWA-RECRON.
Het blad profileert zich als het toonaangevende vakblad
van de watersport industrie. Het blad verschijnt zes keer
per jaar en wordt verspreid onder watersport bedrijven
en stakeholders in de watersportbranche.
Uitgever
HISWA-RECRON
Storkstraat 24
3833 LB Leusden
033 - 303 97 00
communicatie@hiswarecron.nl
Advertentieverkoop
Dock35 Media
Martijn Penning
0314 - 355 826
martijn@dock35media.nl
Aan dit nummer werkten mee
Hans Buitelaar, Lisette Vos, Klaas Wiersma
Hoofdredacteur
drs. Liane Jansen
Redactiesecretariaat
Rianne Hartog
Foto cover
CWO
Vormgeving
Dock35 Media B.V.
Druk
Senefelder Misset Doetinchem
Partners in business
Liane Jansen
Hoofdredacteur
Digitalisering
Mijn dochter gaat binnenkort een tijdje backpacken in Azië.
Afgelopen week hadden we een heuse farewell party voor
familie en vrienden. Mijn zusje vroeg aan mij: ‘Is het een
leuk idee als ik een Lonely Planet – de reisgids voor elke
reiziger in boekvorm – voor haar koop?’ Ik antwoordde:
‘Nou, bespaar je de moeite, ze doet echt alles digitaal.’ Social
media als TikTok en Instagram, ChatGPT, Dutchies
(de WhatsApp-groep voor Nederlandse reizigers) en
Nomads (een soort ‘dating app’ voor globetrotters)
vormden haar kompas. Zonder smartphone geen route,
geen tips, geen reisplan.
Ook in de watersportsector voltrekt zich in rap tempo een
digitale transformatie. Van online reserveringsplatforms en
geautomatiseerde toegangssystemen tot energiebeheer
en klantcommunicatie via apps: de haven digitaliseert. Zo
constateerde het platform I-Marina een grote toename van
digitale zelfboekingen. In 2025 boekte 26,5 procent meer
passanten hun overnachting zelf. Op pagina 18 duiken we
wat dieper in de cijfers van jachthavens in Zeeland.
Ook Jorin Bijl van het jachthavennetwerk Port Adhoc ziet
digitalisering als de ontwikkeling met de grootste impact
op hoe jachthavens tegenwoordig worden gemanaget. Op
pagina 20 vertelt hij hoe zij hun eigen
havenmanagementsoftwarepakket maakten. Van CRM tot
facturatie, van ligplaatsadministratie tot het bijhouden van
de kraanagenda’s en van het volledig managen van de
jachtservice tot terreinbeheer: het omvat alles wat er in een
jachthaven gebeurt. Met als doel: medewerkers efficiënter
te laten werken en klanten te ontzorgen.
Verderop in de rubriek TechTalk onderzoeken we hoe de
overbelasting van het centrale elektriciteitsnetwerk kan
worden opgelost door over te schakelen naar een
decentraal systeem met lokale netwerken. En waarom
jachthavens een ideale proeftuin voor zulke lokale
gelijkstroomnetwerken vormen. Op pagina 22 vind je de
inzichten van de pioniers Auke Hoekstra en Harry Stokman
op dit vlak.
Kennispartners
Veel relevante content dus in dit ‘jachthavennummer’. Een
nummer dat je misschien nog gewoon met een kop koffie
aan tafel doorbladert. Maar je kunt HISWA Magazine ook
online lezen. En steeds vaker vind je een QR-code bij een
artikel of bericht, die bijvoorbeeld naar de Kennisbank op de
website van HISWA-RECRON linkt. Digitalisering zit daarmee
niet alleen in de verhalen, maar ook in de manier waarop
we ze bij jou brengen.
ADVOC AT UUR
P.S. HISWA Magazine lees je online via www.hiswarecron.nl/
actueel/magazines
02 2026 | HISWA MAGAZINE 3
׉	 7cassandra://-wpLSOAokNhXOEIcChJ95pWGn_8INzR4u5ImEg0c5hQ`̵ i+3NJoi+3NJo{בCט   {u׉׉	 7cassandra://S_HdVh4J8b8HU-7i1xkncuIz56UxSGOe7MoukSDYW-A `׉	 7cassandra://XkTU5ZyscHHHyt7-VKOipwA92CWx6wMrDFJvo4GWxyIo`S׉	 7cassandra://H10uW1ijtRQHzRBRycTh3HSJOGiB01CvT6Xe-yQqlOQ&+`̵ i+3NJo>ט  {u׉׉	 7cassandra://pkeV8eyl9SlGB9Ht7mvwTUYIC9OFSot4IrCOO6I6iEg #`׉	 7cassandra://WV4C6FoZWom3djerjw2TF27tcptEyR4WhkYgKoG7Y18Qa`S׉	 7cassandra://b8eYn4XARTgd9i5nxVIfmnR3AYnYFdbky6eqyXKOAHY`̵ i+3NJo?נi+3NJoD ہ9ׁHhttp://www.dock35media.nlׁׁЈנi+3NJoC Ł̔9ׁHmailto:martijn@dock35media.nlׁׁЈ׉E׉	 7cassandra://H10uW1ijtRQHzRBRycTh3HSJOGiB01CvT6Xe-yQqlOQ&+`̵ i+3NJo׉Einhoud
Kwaliteit en continuïteit
12 Commissie Watersport Opleidingen
koersvast naar toekomst
Erwin Schippers en Femke Dijkstra zetten zich, na het vertrek
van het Watersportverbond, in voor de toekomst van de CWO.
14 Houseboat: boot of bungalow
op het water?
Een houseboat lijkt sterk op een woonboot. Maar daarvoor
gelden strenge regels. Wat mag er wel en niet in een
jachthaven?
18 Inzicht in Zeeuwse jachthavens
Vanuit drie invalshoeken wordt de ontwikkeling van
jachthavens in Zeeland bekeken.
Ruimte en beleid
20 Het Portret
Dit keer: Jorin Bijl van Port Adhoc Nederland.
Duurzaam en innovatief
22 TechTalk: De haven als onafhankelijk
energienetwerk
Jachthavens vormen een ideale proeftuin voor lokale
gelijkstroomnetwerken.
Elk nummer
07 Op Stapel
08 Ondernemersnieuws
27 Vraag & Antwoord
27 Column Paul van Well
28 Nieuws I Mens & Bedrijf
30 Nieuws I Innovatie
34 HISWA-RECRON Business Club Nieuws
ADVERTEREN
IN MEDIA VAN
HISWA-RECRON?
Neem contact op met
Martijn Penning
T +31 (0)314 355 826
E martijn@dock35media.nl
I www.dock35media.nl
02 2026 | HISWA MAGAZINE 5
RECREACTIE
8 | december 2024
magazine over
recreatie en toerisme
HISWA
magazine
magazine voor
04 | augustus 2024 | jaargang 31
de watersportbranche
ordt
assen
en
t
Ameland blijft afhan
van de veerpon
Ameland blijft afhankelijk
eerpont
an safaritent tot goed doordacht luxeconcept
27-11-202
HISWA te water
Update Nederlandse
jachtbouw
Verwerking van
composiet boten
Nieuwe eigenaar
bij BestBoats
d 1
08-08-2024 11
׉	 7cassandra://b8eYn4XARTgd9i5nxVIfmnR3AYnYFdbky6eqyXKOAHY`̵ i+3NJoi+3NJo{בCט   {u׉׉	 7cassandra://XTDkcBzffE_g8HNAIGKLtcKqbyL3vqtf5TqsCDfeJO4 `׉	 7cassandra://x4TwoxnYdTbtUvPUhnsYapMeB6Q--Cj_qcYFQFwN7s4^`S׉	 7cassandra://L5NZzE1qQc7_-WWbJxHUPmrJjo1H4_4ymu-F3u097CY$@`̵ i+3NJoBט  {u׉׉	 7cassandra://c3zFRVSlLawdqohiL9EfnmQRc1mNHofaR9oSUgB4GvM y`׉	 7cassandra://TE1LFuDZFac3cEVflEwasWqg5Uf8znE_NCy9iSh42tkW8`S׉	 7cassandra://nVrC4Gb8F0NtGT42MoFKUTj_fERUFBJEzIDHI_nGqNU.`̵ i+3NJoEנi+3NJoJ > ~
9ׁHhttp://www.bootakkrum.nlׁׁЈ׉EbManagement Systeem
ISO 9001
VCA*
www.dekra-seal.com
i
f
ÉÉN PARTNER VOOR
VOOR UW HAVEN
• Volledige haveninrichting en installatie
• Elektra, water, toegangscontrole en nog veel meer
• Gecertificeerd partner voor onderhoud, inspecties en service
• Betrouwbare kwaliteit voor maximale continuïteit.
Kijk op seijsener.com
g
d
e
r
c
e
e
r
c
t
i
e
׉	 7cassandra://L5NZzE1qQc7_-WWbJxHUPmrJjo1H4_4ymu-F3u097CY$@`̵ i+3NJo׉Euitgelicht
Op Stapel
Whaly 6.20
Op Stapel
www.bootakkrum.nl
Specificaties
Lengte: .............................................. 6.20 m
Breedte: ............................................. 2.28 m
Hoogte:............................................... 1.10 m
Diepgang: .......................................... 0,25 m
Gewicht: .............................................600 kg
Materiaal: ...........................................HDPE
Maximaal motorvermogen: .....................80pk
De Whaly 6.20 is het nieuwste en grootste model binnen de Whaly-serie. Deze Whaly biedt
uitstekende stabiliteit, een hoog laadvermogen, betrouwbaar en voorspelbaar vaargedrag. Hierdoor
is de Whaly 6.20 zeer geschikt voor zowel professioneel als recreatief gebruik. Het is een robuuste,
onderhoudsvriendelijke en multifunctionele boot. Dankzij verschillende indelingsmogelijkheden en
motoropties kan het model naar wens worden geconfigureerd. De constructie is vervaardigd uit één
geheel. Hierdoor is de boot bijzonder sterk, slijtvast en bestand tegen intensief gebruik.
Whaly-boten worden volledig in Nederland geproduceerd. Boot Akkrum is een van de dealers.
02 2026 | HISWA MAGAZINE 7
׉	 7cassandra://nVrC4Gb8F0NtGT42MoFKUTj_fERUFBJEzIDHI_nGqNU.`̵ i+3NJoi+3NJo{בCט   {u׉׉	 7cassandra://3YYL82COhw-r6CWXRB8mzcg-O-lSoSEAexwASsXYyjk `׉	 7cassandra://UljVpyT41oJ1OzynAqYawzaztivFIMOBN1uTn3amdFMT!`S׉	 7cassandra://cs81rvCIOSyTM36_hfLdYFAQfociX8Np4z_j768i5No.`̵ i+3NJoIט  {u׉׉	 7cassandra://KQoCgF9MhX8M_Spml-f99MhAOHj3MnrP3_odvyJB50s `׉	 7cassandra://TUdkHazAWT9cjBNA6pEthHkK6jfsRBNl1LonW_C-7sYZ`S׉	 7cassandra://yGrQ1ZZVn5br0T1baI5JyhSXkbLGT7_DupUvvT5Vug4`̵ i+3NJoKנi+3NJoW ̘9ׁHmailto:j.heuvel@hiswarecron.nlׁׁЈנi+3NJoV ̖9ׁH  http://www.hiswarecron.nl/agendaׁׁЈנi+3NJoU ̖9ׁH !mailto:m.steenhoff@hiswarecron.nlׁׁЈ׉E	nieuws van HISWA-RECRON
Ondernemersnieuws
HISWA-RECRON telt 4 nieuwe leden
• Promarine
www.promarine.nl
• Stichting Zwembad Blankershove
(geen website)
• De Zeeuwse Polder
www.dezeeuwsepolder.nl
• Amorgos
www.amorgos.nl
Netcongestie: regel aansluiting
op tijd
Uitspraak: jachthavens en
verenigingen niet verschillend
belasten
Het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch oordeelde dat de
gemeente Maasgouw jachthavens en watersportverenigingen
niet ongelijk mag behandelen bij de watertoeristen belasting.
De vrijstelling voor watersportverenigingen is in strijd met
het gelijkheidsbeginsel en daarom ongeldig. De opgelegde
aanslag aan een jachthaven is vernietigd. De zaak draaide om
een jachthaven die bezwaar maakte tegen een aanslag watertoeristenbelasting,
terwijl watersportverenigingen in
dezelfde gemeente waren vrijgesteld. Volgens het hof zijn de
situaties van jachthavens en watersportverenigingen feitelijk
vergelijkbaar. In beide gevallen gaat het om ligplaatsen en
verblijf op het water. De gemeente onderbouwde onvoldoende
waarom leden van watersportverenigingen geen
toeristen zouden zijn.
Deze uitspraak kan ook relevant zijn voor andere gemeenten
die vergelijkbare vrijstellingen hanteren. Ondernemers die
watertoeristenbelasting betalen terwijl vergelijkbare partijen
zijn vrijgesteld, kunnen mogelijk bezwaar maken of hun
situatie laten beoordelen. Heb je vragen over je eigen situatie
of wil je weten of bezwaar zinvol is, neem dan contact op met
de juridische afdeling van HISWA-RECRON via
info@hiswarecron.nl.
Netcongestie raakt steeds meer bedrijven. Door de snelle
groei van elektrificatie neemt de vraag naar capaciteit op het
elektriciteitsnet sneller toe dan het netwerk kan worden uitgebreid.
Gevolg: wachttijden lopen op. Medio 2025 stonden
al zo’n 14.000 bedrijven in de rij voor een (zwaardere) aansluiting
en dat aantal groeit. De Autoriteit Consument
& Markt (ACM) stelde daarom een prioriteringskader vast.
Partijen die bijdragen aan het verminderen van congestie, of
die cruciaal zijn voor veiligheid en basisvoorzieningen,
krijgen voorrang. Bedrijven in de recreatie- en watersportsector
vallen hier niet onder en komen dus op de wachtlijst.
Voor grootverbruikers geldt dit kader al. Vanaf 1 juli 2026
ook voor kleinverbruikers. Dat betekent dat het verkrijgen of
verzwaren van een aansluiting in veel gevallen pas mogelijk
is als het regionale net wordt uitgebreid.
Heb je (op termijn) meer capaciteit nodig, dien dan zo snel
mogelijk een aanvraag in bij jouw netbeheerder. Alleen met
een aanvraag kom je in de wachtrij. Daarnaast kun je zelf
stappen zetten om je afhankelijkheid te verkleinen. Denk
aan slimmer energiegebruik (spreiden van pieken), investeren
in energiemanagement, lokale opwek en opslag, of
samenwerking met andere bedrijven in de omgeving.
8 HISWA MAGAZINE | 02 2026
׉	 7cassandra://cs81rvCIOSyTM36_hfLdYFAQfociX8Np4z_j768i5No.`̵ i+3NJo׉E,Trainingen van start: gas, tuigage,
hijsen en heffen
Watersport als sector erkend in
Europese Maritieme Strategie
De Europese Industriële Maritieme Strategie markeert een
belangrijke doorbraak: de watersportsector wordt voor het
eerst expliciet erkend als strategisch onderdeel van de
Europese maritieme maakindustrie. HISWA RECRON heeft
zich hier hard voor ingezet. De strategie biedt concrete aanknopingspunten
voor verdere ontwikkeling van de watersport-
en jachtbouwsector. Denk aan:
• Innovatie en energietransitie
De focus op schone voortstuwing, elektrificatie en digitalisering
sluit direct aan bij de innovatieagenda van de sector. De
aangekondigde evaluatie van de Richtlijn Pleziervaartuigen
(RCD) biedt een cruciaal moment om regelgeving toekomstbestendig
te maken.
• Toegang tot financiering
Europese instrumenten zoals InvestEU, het Innovation Fund
en Horizon Europe bieden kansen om investeringen in verduurzaming
en innovatie te versnellen, ook voor het mkb.
• Circulaire economie
De erkenning van bestaande sectorinitiatieven (zoals de roadmap
van de European Boating Industry) onderstreept de
leidende rol van de sector. Dit moet worden vertaald naar
concrete ondersteuning binnen de aankomende EU Circular
Economy Act.
• Toerisme en regionale ontwikkeling
De koppeling met de EU Sustainable Tourism Strategy bevestigt
de rol van de watersportsector als motor voor duurzaam
toerisme en regionale economieën.
• Arbeidsmarkt en vaardigheden
De verwachte uitstroom van vakmensen vraagt om gerichte
investeringen in onderwijs, omscholing en sectorale
samenwerking.
HISWA-RECRON is nauw betrokken bij de verdere uitrol van de
strategie. “We zijn blij dat het gelukt is dat ‘onze’ maakindustrie
en toelevering nu aan de strategie zijn gevoegd. Onze lobby
heeft zijn vruchten afgeworpen”, aldus Michaël Steenhoff,
manager jachtbouw bij HISWA-RECRON.
Meer informatie: m.steenhoff@hiswarecron.nl.
HISWA-RECRON organiseert komende periode diverse
trainingen voor ondernemers en medewerkers in de watersport.
Praktisch, actueel en direct toepasbaar in jouw dagelijkse
werk. Je kunt deelnemen aan trainingen zoals:
• Veilig rijden en heffen met de heftruck
• Veilig hijsen
• Keuren van gasinstallaties
• Tuigages aan boord van pleziervaartuigen
• AI toepassen in je bedrijf
• Aantrekkelijk werkgeverschap
• BHV
De trainingen zijn gericht op het versterken van jouw kennis
en vaardigheden. Zo kun je beter inspelen op ontwikkelingen
in de sector en je bedrijf verder professionaliseren. Bekijk het
actuele aanbod in de agenda en meld je direct aan.
www.hiswarecron.nl/agenda
Duidelijkheid over dossiers DCI
Na de plotseling beëindiging van de activiteiten van Dutch
Certification Institute (DCI) in Joure vorig jaar zomer,
ontstond onzekerheid over de technische dossiers van jachtbouwers
en importeurs. Toezichthouder IL&T heeft inmiddels
alle papieren en digitale dossiers van DCI in Nederland in
bewaring genomen. De MED-dossiers zijn inmiddels teruggeleverd
aan de betreffende opdrachtgevers. Voor de
RCD-dossiers geldt dat deze bij IL&T beschikbaar zijn en op
korte termijn kunnen worden opgehaald. HISWA-RECRON is
hierover in overleg met IL&T om de procedure zorgvuldig te
laten verlopen. Heb je met spoed jouw dossier nodig? Neem
dan contact op met Jeroen van den Heuvel:
j.heuvel@hiswarecron.nl.
02 2026 | HISWA MAGAZINE 9
׉	 7cassandra://yGrQ1ZZVn5br0T1baI5JyhSXkbLGT7_DupUvvT5Vug4`̵ i+3NJoi+3NJo{בCט   {u׉׉	 7cassandra://4RjdRV90qRs7r2tNE0VlPmjhfNZJYTqEG1-ACuV6dA4 `׉	 7cassandra://_AmVdapVdBkKgGNLc_QqmFcp6TM58DNk7N2lB1whBmwS`S׉	 7cassandra://U37Xq7qJVb5qAFlg858WYV8KUDTkoJg4IaEjNn7zMJ8t`̵ i+3NJoQט  {u׉׉	 7cassandra://V73StQmIruwZK5jyXqNzMIx2xDIIw60K05xHPANZrGE `׉	 7cassandra://ftmVpWtbMZiX1ys6CpoNqlY2KOjHNn7sxofjppHUINkZj`S׉	 7cassandra://0rfa9v7icVtjOqByC6cp_fiisvMbX_ZQ2-WZfpUWcJA`̵ i+3NJoRנi+3NJo\ q̅9ׁHmailto:j.ybema@hiswarecron.nlׁׁЈנi+3NJoZ I5{
9ׁHhttp://www.kennisbank.nlׁׁЈ׉E
"nieuws van HISWA-RECRON
Gebruik het HISWA-logo
Als lid van HISWA-RECRON mag je de exclusieve titel HISWA
Erkend Bedrijf (voor watersport en jachtbouw) voeren. Dat
staat bij de consument voor kwaliteit en zekerheid en geeft je
een streepje voor op andere bedrijven. Goed dus om dat op
allerlei manieren aan je klanten en gasten te tonen. Dat kan
door middel van: logo, gevelschild, baliebordje, raamsticker
en vlag.
Het HISWA-logo vind je in de kennisbank
van HISWA-RECRON:
https://www.hiswarecron.nl/hiswalogo
Paul van Well in ICOMIA
Marinas Group
Het schild, stickers en vlaggen bestel je
in de webshop:
www.hiswarecron.nl/lidmaatschap/
webshop.
Paul van Well, manager waterrecreatie bij HISWA-RECRON,
neemt namens HISWA-RECRON zitting in de ICOMIA
Marinas Group (IMG) Committee Board. Deze internationale
commissie richt zich op kennisdeling en samenwerking rond
de ontwikkeling en het professioneel beheer van jachthavens,
botenstallingen en bijbehorende watersportinfrastructuur.
De ICOMIA Marinas Group zet zich in voor het
verbeteren van de kwaliteit en toekomstbestendigheid van
recreatieve vaarfaciliteiten wereldwijd. Daarbij ligt de focus
op veilige en toegankelijke jachthavens, efficiënte haveninfrastructuur
en het delen van best practices tussen havenbedrijven,
toeleveranciers en andere betrokken partijen.
Binnen de IMG wordt actief samengewerkt aan technische,
milieu- en marktgerelateerde vraagstukken. Ook fungeert de
commissie als internationaal platform voor het uitwisselen
van kennis en ervaringen. Overleg met overheden over het
economische belang en de maatschappelijke waarde van
watersportvoorzieningen en jachthavens komt ook aan de
orde in de commissie.
Meer over ICOMIA in de Kennisbank.
Nieuwe verplichtingen voor gebruik van styreen
Per 1 juli 2025 is styreen in Nederland op advies van de Gezondheidsraad geclassificeerd als CRM-stof in
de Arbowet. CRM staat voor kankerverwekkende, mutagene en reprotoxische stoffen. Dit betekent dat
werkgevers moeten kijken naar vervanging, bronaanpak en structurele reductie van de blootstelling aan
styreen volgens het ALARA principe: As Low As Reasonably Achievable. En onderbouwen waarom het
gebruik van styreen noodzakelijk is. Styreen is een stof die wordt gebruikt om onverzadigde polyesterharsen
goed verwerkbaar te maken en wordt in de jachtbouw veel toegepast. De belangrijkste uitstoot
van styreendamp vindt plaats bij toepassing in open processen. HISWA-RECRON is in overleg met de
composietenbranche om met een gezamenlijke aanpak emissie van styreen in het bouwproces te
reduceren.
10 HISWA MAGAZINE | 02 2026
׉	 7cassandra://U37Xq7qJVb5qAFlg858WYV8KUDTkoJg4IaEjNn7zMJ8t`̵ i+3NJo׉ENieuwe HISWA Algemene
Voorwaarden
De HISWA Algemene Voorwaarden zijn geactualiseerd. De
Consumentenbond trok zich per 2026 terug uit de voorwaarden
in alle sectoren en dus ook uit de HISWA Algemene
Voorwaarden. Dat gaf aanleiding om de voorwaarden voor
te leggen aan onze leden. Met de opmerkingen en verbeterpunten
die daar uit voort kwamen, zijn de voorwaarden
voorzien van een update en uiteindelijk eind vorig jaar definitief
vastgesteld. De ANWB is namens de consument wel
betrokken geweest bij de herziening van de HISWA voorwaarden.
De wijzigingen zijn over het algemeen niet zeer
zwaarwegend. Daarnaast is een ruime overgangstermijn
van een jaar aangehouden. In mei 2026 komt er een webinar
waarin de nieuwe HISWA Algemene Voorwaarden worden
toegelicht.
De voorwaarden staan in de Kennisbank:
www.kennisbank.nl.
Zienswijze voor beheerplan
Zuidlaardermeer
HISWA-RECRON diende een zienswijze in op het Ontwerp
Natura 2000 Beheerplan Zuidlaardermeergebied dat deels in
Groningen en Drenthe ligt. Rondom dit meer bevinden zich
diverse watersport- en recreatiebedrijven die belang hebben
bij een goede bevaarbaarheid op en recreatief gebruik
rondom het Zuidlaardermeer. Het valt HISWA-RECRON op
dat het gebruikersbelang steeds verder onder druk komt te
staan ondanks de goede instandhouding van de hier aanwezige
vogels.
Meer informatie bij Jan Ybema: j.ybema@hiswarecron.nl.
Samenwerking watersportsector en ministerie van I&W
Op 12 maart was er op het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een kennisbijeenkomst watersport. Het doel daarvan was om
kennis en ervaringen uit te wisselen tussen de brede vertegenwoordiging van de watersportsector, de dossierhouders van de verschillende
dossiers binnen I&W en andere stakeholders zoals provincies en waterschappen. De onderwerpen duurzaamheid,
vaarveiligheid en de hinderplanning door werkzaamheden aan sluizen en bruggen stonden op de agenda. HISWA-RECRON kijkt
terug op een effectieve middag. Een aantal acties ligt bij de sector, een aantal bij de andere aanwezigen.
02 2026 | HISWA MAGAZINE 11
׉	 7cassandra://0rfa9v7icVtjOqByC6cp_fiisvMbX_ZQ2-WZfpUWcJA`̵ i+3NJoi+3NJo{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Fu_NCPWz8Uc14inPFWYHFy16ArnLQhJbxpQcYXU0XNw e`׉	 7cassandra://6fv1awTfrRX2QLV6zdSeLJjW60q__Q03f0Mup3iLJJkW`S׉	 7cassandra://i3Wlyuz9mbRpFH8R-5SBRgrd1eRaZBffufY0Isiw4l4)`̵ i+3NJo[ט  {u׉׉	 7cassandra://G6kIDVWsp_YEExYNZo-s_-MB1a5-F9uHpRTerv4PYkU As`׉	 7cassandra://12PgA8HAr7ebmsj-KL63a5IYgZByGafh5e0CHcRDH8QZe`S׉	 7cassandra://VJUhyClTWOWinregzwZkIOob2gJxfmz5i_aUc2wimrU`̵ i+3NJo]׉E
waterrecreatie
column
Commissie Watersport Opleidingen koersvast naar toekomst
‘CWO is de kraamkamer
voor zeilers’
Alle zeilscholen die lid zijn van HISWA-RECRON, zijn aangesloten bij de stichting Commissie Watersport
Opleidingen (CWO). Cursisten en instructeurs ontvangen na hun opleiding een erkend diploma dat staat
voor kwaliteit en veiligheid op het water. Bestuursleden Erwin Schippers en Femke Dijkstra zetten zich, na
het vertrek van het Watersportverbond, in voor de toekomst van de CWO, met ondersteuning van
HISWA- RECRON.
Tekst: Lisette Vos
Op alle zeilscholen van HISWA-RECRON is het logo van de stichting
Commissie Watersport (CWO) te zien. Al dertig jaar is dat een
garantie voor de kwaliteit voor de opleidingen van de cursisten én
hun instructeurs. ‘Als je een CWO-diploma hebt behaald, weet je
wat je kunt,’ vertelt Erwin Schippers van zeilschool De Bird in
Heeg. Femke Dijkstra, eigenaar van zeilschool De Stipe in Balk,
vindt dat de CWO een sterk merk is, in de volle breedte. ‘De kracht
ligt in de samenwerking tussen zeilscholen en verenigingen en in
de kennis vanuit de praktijk.’
De CWO heeft een uniform diplomasysteem voor vaaropleidingen.
Zeilscholen en verenigingen met dit keurmerk moeten voldoen aan
eisen op het gebied van veiligheid, instructiekwaliteit en materiaal.
Instructeurs worden opgeleid en gecertificeerd binnen hetzelfde
systeem, waardoor de kwaliteit van lessen consistent blijft. De CWO
was tot voor kort een samenwerkingsverband tussen HISWARECRON
en het Watersportverbond, tot het Watersportverbond
koos voor de oprichting van de Watersport Academy.
Modules
Sinds een jaar zetten Schippers en Dijkstra zich als bestuurslid van
de CWO in voor de toekomst van de stichting. Ze blijven koersvast,
CWO is een heel sterk merk. De kracht ligt
in de samenwerking tussen zeilscholen
en verenigingen en in de kennis vanuit
de praktijk.
omdat ze het belang inzien van één diplomalijn die iedereen in
de watersport erkent. De zeilschool, waar Schippers werkt, is
vanaf de start van de CWO bij de stichting betrokken. Hij is
hierdoor nog meer gemotiveerd om de CWO als sterk merk te
behouden.
Het bestuur van de CWO gaat door met de vernieuwing van de
diplomalijn, van onderop, met zeilscholen en verenigingen die
meedenken. Volgens Dijkstra moeten de opleidingen voor
cursisten en instructeurs meer van deze tijd worden. ‘Dat houdt
bijvoorbeeld in dat we de opleidingen flexibeler maken, met
modules. In sommige vaargebieden heb je bepaalde vaardigheden
bijvoorbeeld niet nodig, die hoef je dus niet altijd te leren.
Ook kijken we beter naar de leeftijd. Sommige zeilers beginnen
al op zo’n jonge leeftijd, dat ze moeten wachten tot ze de stap
naar de volwassenen kunnen maken. Dat kan anders.’:
Femke Dijkstra
Erwin Schippers
12 HISWA MAGAZINE | 02 2026
׉	 7cassandra://i3Wlyuz9mbRpFH8R-5SBRgrd1eRaZBffufY0Isiw4l4)`̵ i+3NJo׉ESamenwerken zeilscholen en verenigingen
Schippers en Dijkstra organiseerden in de afgelopen periode veel
bijeenkomsten voor de achterban, zeilscholen en verenigingen.
De uitkomst: verenigingen willen graag bij de CWO blijven, een
concurrerende diplomalijn vinden zij niet gewenst. Het bestuur
gaat bovendien op zoek naar een bestuurslid dat de verenigingen
vertegenwoordigt. Dijkstra: ‘Zeilscholen en verenigingen werken
in de praktijk vaak samen. Zo wisselen ze bijvoorbeeld instructeurs
uit. Dat is juist de kracht van de CWO, dat we met zijn allen
staan voor de watersport.’
Volgens Paul van Well, manager waterrecreatie bij HISWARECRON,
heeft de stichting een belangrijke functie voor de watersport
die verder gaat dan opleiding van cursisten en instructeurs.
‘Voor zeilscholen is zeilen ‘a way of life’. De CWO speelde in de
afgelopen 30 jaar een grote rol in de ontwikkeling van het zeilonderwijs.
De opleidingen zijn een kraamkamer voor zeilers. En
er is een cultuur gecreëerd waarin veilig, verantwoord en met
plezier varen centraal staat.’
Ondersteuning
HISWA-RECRON ondersteunt de stichting CWO richting de toekomst.
Zo behartigt de vereniging de belangen van de leden die
bij de CWO zijn aangesloten en vindt het secretariaat van de CWO
bij HISWA-RECRON onderdak. ‘We vinden dit heel waardevol om
te doen. We zijn ook onder de indruk van de bevlogenheid van de
bestuursleden die zich vrijwillig inzetten. Het gaat echt ergens
over,’ stelt Van Well.
Voor de zeilscholen en verenigingen staat het vaarseizoen weer
voor de deur. Volgens Schippers en Dijkstra lopen de boekingen
voor cursussen weer binnen. ‘Zoals ieder jaar kijken we er weer
naar uit om cursisten te ontvangen. Zij willen maar één ding: een
goed en erkend diploma halen.’
02 2026 | HISWA MAGAZINE 13
׉	 7cassandra://VJUhyClTWOWinregzwZkIOob2gJxfmz5i_aUc2wimrU`̵ i+3NJoi+3NJo{בCט   {u׉׉	 7cassandra://DVm7n_YGWHMFo_nbHPZFcwrhr8Wz2g_8W5g-7Qij8kM `׉	 7cassandra://yt7UibBFXhOV1pDxLHubQ05gU0oWrWcJeTu_Lm-q-_oQF`S׉	 7cassandra://gRIp7k3Rt4U2bocl1Nv5SZl8Pkw308LKw8gEOyIMyD8`̵ i+3NJo_ט  {u׉׉	 7cassandra://VhWdWIiyVdqaHOSymnvr-__B-WK1vOnur9R_8ORiYrQ `׉	 7cassandra://TPsG-JAkXld1oa9eKrBcjSq0JnG-nABCxgKUX2vrl1AX`S׉	 7cassandra://m0iK5Vh42F9dLkgPGNaBQPnjkPhDdIJWMnv9Ggt5uRIz`̵ i+3NJo`׉E	waterrecreatie
Houseboat: boot of
bungalow op het water?
Wie regelmatig op het water is, heeft er vast wel eens een zien varen, een woonboot met stuurinrichting,
een zogenaamde houseboat. Een houseboat lijkt sterk op een woonboot. Maar daarvoor gelden strenge
regels. Wat is het verschil en wat zijn de juridische consequenties?
Tekst: Klaas Wiersma
Vrolijk vertelt Joep Beerlage, directeur van La Mare Houseboats,
een anekdote over zijn eerste houseboat en de gemeenteambtenaar.
“Een aantal jaar geleden kwam in onze toenmalige jachten
verkoophaven, de IJsseldelta Marina in Hattem, een
houseboat te liggen. Ik heb hem toen expres goed zichtbaar bij de
weg gelegd en ja hoor, binnen een week stond er een ambtenaar
van ruimtelijke ordening op de stoep. ‘Wat is dat voor schuurtje,
heb je er wel een vergunning voor?’. Ik heb de beste man meegenomen
aan boord van de houseboat en we hebben samen een
rondje door de haven gevaren. Toen moest hij wel toegeven dat
het echt een varend schip was en geen woonark.”
Bij Delta Marina in Kortgene ligt het komend seizoen voor het
eerst een houseboat op een van de vaste ligplaatsen. “Ik heb er
geen buikpijn van”, zegt Monica de Vast, directeur van de haven.
“De vergunningen zijn in orde. Natuurlijk heb ik wel bij
Gemeente Noord-Beveland uitgelegd dat het om een houseboat
gaat, een pleziervaartuig.” Aan de ligplaatshouder, Martien van
der Valk van Revolution Houseboats, maakte Monica duidelijk
dat hij de houseboat niet mag verhuren. Van der Valk is blij met
de locatie in de haven. Op de website van Revolution Houseboats
Toen moest hij wel toegeven dat
het echt een varend schip was
en geen woonark.
lezen we dat het bedrijf 6 unieke exclusieve houseboats ontwerpt
en bouwt voor Delta Marina.
Definitie houseboat
De term houseboat wordt gebruikt voor een varende woonboot.
Op een frame met drijvers in de lengterichting staat een rechthoekige
accommodatie met de inrichting van een kleine chalet:
vaak een gecombineerde keuken- en zitgedeelte, natte cel en
achterin een of meerdere slaapkamers. Voorop is een verandaachtig
dek met een stuurstand. De houseboat heeft een of meerdere
motoren, doorgaans lichte buitenboordmotoren en vaak
een eenvoudige boegschroef. Er is een stuurinrichting. Zicht
naar achter gaat via een camera en een scherm. Tot windkracht
vier kan er gevaren worden, daarboven vangt de opbouw te veel
wind.
Joep Beerlage
Monica de Vast
14 HISWA MAGAZINE | 02 2026
׉	 7cassandra://gRIp7k3Rt4U2bocl1Nv5SZl8Pkw308LKw8gEOyIMyD8`̵ i+3NJo׉EVoor het varen met een houseboat is geen vaarbewijs nodig.
Ervaren watersporters beamen dat vooral afmeren met het vaartuig
anders is dan met een gewone boot. Het vergt wat oefening.
Zo is bijvoorbeeld bij het huren van een houseboat bij Otter Easy
Houseboats in Roermond een schipperstraining van een uur verplicht,
ook voor vaarbewijshouders. Joep Beerlage: “Steeds vaker
kiezen watersporters voor een houseboat als moederschip of als
drijvend vakantiehuis. Het is ook nog steeds een unieke waarde
van de watersport, je vaart met je hele huishouden naar een
prachtige plek in de natuur of naar het centrum van een grote
stad om er meerdere dagen te verblijven. Voor een fractie van de
prijs van een bungalow of een hotel lig je op zo’n bijzondere locatie.
En als je er genoeg van hebt vaar je weer verder. Houseboats
spelen perfect in op dit aspect van de watersport.”
Jurisprudentie aangescherpt
In het position paper van HISWA-RECRON staat beschreven hoe
een houseboat gekwalificeerd wordt als een pleziervaartuig.
Daarbij spelen de volgende kenmerken een rol:
• De vorm van het casco en het materiaalgebruik
• De bedoeling waarmee de boot oorspronkelijk is of wordt
gemaakt
• De aanwezigheid van een voortstuwing of aandrijving (al dan
niet indirect)
• De aanwezigheid van een stuurinrichting
• De zichtlijn vanuit de stuurinrichting
• Of de boot gebruikt mag worden om mee te varen op grond van
de Binnenvaartwet
De jurisprudentie rondom houseboats is aangescherpt. In de
position paper staat: ‘Wordt er in het geheel niet met de houseboats
gevaren of worden houseboats verankerd met stalen kabels
of anderszins dan worden deze houseboats niet meer als een
pleziervaartuig aangemerkt maar als bouwwerk.’
Het begrip bouwwerk is cruciaal in het onderscheid tussen een
woonark en een houseboat. Sinds 2018 geldt in Nederland de Wet
verduidelijking voorschriften woonboten, de Wvvw. Met de
invoering van deze wet worden de meeste woonboten juridisch
aangemerkt als ‘bouwwerken’. Dit heeft grote gevolgen.
Woonboten moeten voldoen aan de technische eisen uit het
Bouwbesluit, denk aan regels voor brandveiligheid, ventilatie en
isolatie. Ook is sindsdien een omgevingsvergunning nodig bij het
bouwen, verbouwen of vervangen, net als bij een regulier huis.
De wet regelt bovendien dat een woonboot alleen mag liggen op
een door de gemeente aangewezen officiële ligplaats. Deze vergunning
is vaak persoons- of bootgebonden en de vergunningen
worden beperkt uitgegeven. In het gemeentelijke bestemmingsplan
moet een ligplaats voor een woonboot expliciet zijn
bestemd als ‘wonen op het water’ of als ‘ligplaats voor woonschepen’.
In iedere gemeente geldt een Woonschepenverordening.
Hierin staan eisen over afmetingen, welstandseisen en de verplichting
om aangesloten te zijn op nutsvoorzieningen zoals riolering,
water en elektriciteit. Elke gemeente heeft bovendien een
exact aantal ligplaatsen voor woonboten. Als iemand ergens op
eigen initiatief een woonboot neerlegt om op te gaan wonen is
het aan de gemeente om handhavend op te treden. Bij Joep
Beerlage duurde het een week voordat de gemeente poolshoogte
kwam nemen.
Er is dus nogal een groot verschil tussen de regels voor een
houseboat die gezien wordt als pleziervaartuig aan de ene kant
en een woonboot aan de andere kant.
02 2026 | HISWA MAGAZINE 15
׉	 7cassandra://m0iK5Vh42F9dLkgPGNaBQPnjkPhDdIJWMnv9Ggt5uRIz`̵ i+3NJoi+3NJo{בCט   {u׉׉	 7cassandra://vP7_-tmE66TL1pdku0J0qcInyNnr-1L6Fy2Ctbq3kfU `׉	 7cassandra://HOF1D9bkKK5ihIjlfpifdsnxiLUSStwFmDLm-ZlAH2c\h`S׉	 7cassandra://69R3BL3modbopUL8VgY8OpNY5-UWghu-62y4pHxnF-0`̵ i+3NJobט  {u׉׉	 7cassandra://5SCkU9m5VPYjBqHQY666sfWRQPJ0urPYgGLPjHOTbtc `׉	 7cassandra://jHVKaIwuhSr8PA0huF_JORLDzSPXAZ9AoBmTu-pnyng\`S׉	 7cassandra://s8zkrpEqDcF4Wtu6OTNB2RKTc5rOBAWtE-6VQIG_dgUM`̵ i+3NJocנi+3NJog Qց9ׁHhttp://www.vanemstedeslager.nlׁׁЈנi+3NJof 9ׁH  mailto:edwin@vanemstedeslager.nlׁׁЈנi+3NJoe ̄9ׁHhttp://www.doublecoat.nlׁׁЈ׉EVARIOPOX
Finishing Filler T5
NIEUW
5˚C
VARIOPOX FINISHING FILLER T5
is een lage temperatuur uithardende twee componenten epoxy afwerkplamuur,
ontwikkeld met de nieuwste beschikbare technologie. Deze witte
afwerkplamuur is al toepasbaar vanaf 5ºC en is geschikt voor het opvullen van
gaatjes en oneffenheden, ook onder de waterlijn. De twee componenten hebben
een iets andere kleur om nauwkeurig mengen gemakkelijk te maken. Variopox
Finishing Filler T5 is al snel goed schuurbaar en bevat geen oplosmiddelen.
Voor meer informatie zie: www.doublecoat.nl.
Nautisch advocaat
Nautische advocaten
legal support in stormy times
Van Emstede & Slager Advocatuur
Ad
nautical lawyer | HISWA-RECRON Kennispartner
Emmalaan 9, 1075 AT Amsterdam
+31 (0)20 675 94 94 | edwin@vanemstedeslager.nl
www.vanemstedeslager.nl
Sinds 1987 gespecialiseerd in juridische kwesties
waarmee de ondernemer in de waterrecreatiebranche
geconfronteerd kan worden, daaronder begrepen
algemene voorwaarden, bouw en verkoop van
vaartuigen, reparatie/renovatie, jachthaven- en
jachtverhuurkwesties, het opstellen van diverse
contracten én incasso.
Vele leden van HISWA-RECRON en de
Nederlandse Jachtbouw Industrie kozen
reeds
Van Emstede & Slager Advocatuur
als hun huisadvocaat.
׉	 7cassandra://69R3BL3modbopUL8VgY8OpNY5-UWghu-62y4pHxnF-0`̵ i+3NJo׉Ewaterrecreatie
Martien van der Valk
Permanente bewoning
Toch is het een publiek geheim dat in bijna elke jachthaven wel
een of meerdere boten permanent bewoond zijn. Havenmeesters
staan dit oogluikend toe. In de praktijk ontstaat permanente
bewoning meestal geleidelijk. Beheerders hebben het vaak pas
na enige tijd in de gaten dat een veel geziene klant geen ander
adres meer heeft en permanent aan boord verblijft.
Gemeenteambtenaren hebben er nog minder zicht op als er een
illegale situatie aan het ontstaan is. Het beleid is meestal dat een
enkeling wordt toegestaan zo lang er maar geen precedentscheppende
werking vanuit gaat. Flevo Marina in Lelystad en
Jachthaven Naarden, beide onderdeel van de Port Adhoc Groep,
gaan zeer strikt om met permanente bewoning. Marieke Verhaar
van Flevo Marina legt uit: “Ik ken het verschijnsel maar wij staan
dit absoluut niet toe. Door onze contracten met
Rijksvastgoedbeheer is permanente bewoning onder geen enkele
voorwaarde toegestaan. Niet alleen vanwege het feit dat deze
gasten zich rechten zouden kunnen toe-eigenen, maar vooral
omdat dit simpelweg niet toegestaan is in onze pachtovereenkomst.”
Waar bijna alle havens, net als recreatieparken niet in
faciliteren is het voorzien in een postadres en bijbehorende
inschrijving in de betreffende gemeente.
Verhuur als pleziervaartuig of als
vakantiewoning
Zo lang de varende woonboot wordt gebruikt als plezierjacht is er
niks aan de hand. Maar de vaak nieuwe en strak ingerichte
houseboats lenen zich er uitstekend voor om te verhuren.
Daarbij zijn er twee scenario’s: de houseboat wordt verhuurd als
houseboat, dus als pleziervaartuig. Of de houseboat wordt verhuurd
aan de steiger.
Met het eerste geval heeft Joep Beerlage ervaring opgedaan. Hij
charterde een tijdje naar tevredenheid met enkele houseboats
maar merkte dat die formule relatief veel tijd in beslag nam.
“Charteren kost tijd en aandacht, zeker met houseboats. Als er
problemen zijn verwachten huurders dat je ze komt helpen. Je
ziet altijd dat ze op het voor jou meest onhandige moment ergens
tegenaan gevaren zijn of met lege accu’s liggen.” We kennen allemaal
de verhalen van de airfyer en de haarföhn die mee aan
boord gaan. La Mare Houseboats werkt nu samen met Otter Easy
Permanente bewoning in een houseboat
staan wij absoluut niet toe.
Houseboats in Roermond. Daar liggen verschillende La Mare
Houseboats klaar om de Maasplassen mee te verkennen.
Het andere scenario zien we steeds vaker. Houseboats hebben
een vaste plek aan de steiger en worden verhuurd voor een kort
verblijf. Klanten komen binnen via platforms als Booking,
AirB&B of een eigen verhuurwebsite. De houseboat heeft de
functie van een recreatiewoning. Op de website van OLAV
Houseboats rekent directeur Julian Entrop zijn klanten voor dat
met een investering in een houseboat van 130.000 euro een rendement
behaald kan worden van tussen de acht en tien procent.
Investeerders worden daarbij volledig ontzorgd. Beerlage herkent
de cijfers en ziet dat klanten, jachtenhaveneigenaren of
projectontwikkelaars substantieel hogere rendementen behalen
zodra ze de boekingen, schoonmaak en service in eigen beheer
organiseren. “En vaak is dit heel makkelijk te implementeren is
omdat er al een receptiefunctie en schoonmaak aanwezig is.”
De markt voor houseboats is goed voorzien. Diverse ondernemers
leveren de boten die relatief in opdracht snel te bouwen
zijn. In ons volle landje is het vinden van een ligplaats een veel
grotere uitdaging. ‘Uw ligplaatsen zijn goud waard’, lezen we dan
ook op diezelfde website van OLAV Houseboats. Bestaande infrastructuur
voor pleziervaart, met name jachthavens of kades van
particulieren komen het meest in aanmerking.
Grijs gebied
In steeds meer jachthavens is een van de steigers vrij gemaakt
voor een rijtje houseboats die worden verhuurd door een externe
partij. Voor de havens betekent het een extra stroom van inkomsten.
Kijken we naar de bestemmingsplannen van deze jachthavens,
dan worden houseboats niet genoemd. Wel zien we dat
er bij het definiëren van het jachthaventerrein melding wordt
gemaakt van bijvoorbeeld ‘maximaal 20 camperplaatsen’,
‘5 trekkershutten’ of ‘18 recreatieappartementen’. Toch lijken
gemeentes de houseboats voorlopig te gedogen. Martien van der
Valk van Revolution Houseboats noemt het een grijs gebied.
02 2026 | HISWA MAGAZINE 17
׉	 7cassandra://s8zkrpEqDcF4Wtu6OTNB2RKTc5rOBAWtE-6VQIG_dgUM`̵ i+3NJoi+3NJo{בCט   {u׉׉	 7cassandra://DkwFtQEA85amLUBKiRp2_uK7qjA0-imAQGsU3Avuzjg .!`׉	 7cassandra://BvQ-ggBxsfUmNp6kdBCDr3bGORAsS8-iNFW8t7GpdfwOC`S׉	 7cassandra://MzhMrxsrCdfrAKUKL5MgDskG0PavfycQdRWg7rWZiAA`̵ i+3NJohט  {u׉׉	 7cassandra://h_CsPCI1I1-DmROd7frrTNUgOTKySIxLgGk4U6jHSBY  `׉	 7cassandra://oSX5xwVUp8w2gAuHyohiKCa6CY2zyzPSFnBdi3mP7rkU\`S׉	 7cassandra://PdY8-a2AdEyYagvQNNMELdWzgWEHB-EX8Ceko8O7u_w`̵ i+3NJoi׉E
waterrecreatie
Inzicht in Zeeuwse
jachthavens
Data, beleving en ondernemersvertrouwen
De vraag hoe jachthavens er tegenwoordig voor staan, laat zich niet eenduidig beantwoorden.
Betrouwbare data op gebiedsniveau ontbreken vaak en ondernemers baseren hun oordeel veelal op
omzet, bezettingsgraad, passantenomzet of ervaring. Door echter verschillende databronnen en
onderzoeken te combineren, ontstaat meer inzicht in de ontwikkeling van de watersport. In dit artikel
zoomen we vanuit drie invalshoeken in op de ontwikkeling van de jachthavens in Zeeland.
Tekst: Paul van Well (HISWA-RECRON), Volker Meuzelaar
(i-Marina) en Rob Vrolijks (Vrolijks | Blue Progress)
Ontwikkeling aankomsten en
passantenovernachtingen
Cijfers van i-Marina tonen aan dat in de periode 2023-2025 de jachthavens
in de regio Zeeland een duidelijke verschuiving lieten zien in
zowel het gebruik als het boekingsgedrag van passanten. Het aantal
aankomsten in Zeeuwse jachthavens nam toe met 3,5 procent. Deze
groei wijst op een blijvende aantrekkingskracht van Zeeland als
vaarbestemming. Factoren zoals de geografische ligging, de kwaliteit
van de nautische infrastructuur en het brede aanbod aan voorzieningen
blijven Zeeland positioneren als een populaire regio voor
zowel nationale als internationale watersporters.
Daar tegenover staat een daling van het totaal aantal passantenovernachtingen
met 1,85 procent in dezelfde periode. Dit duidt erop dat
passanten gemiddeld minder nachten per bezoek in de jachthavens
verbleven. Watersporters kiezen klaarblijkelijk vaker voor kortere
stops of doen meerdere bestemmingen aan binnen één reis.
Een andere opvallende ontwikkeling in de periode 2023–2025 is de
toename van digitale zelfboekingen. In 2025 boekten 26,5 procent
Een must: inspelen op kortere
verblijven en investeren in digitale
dienstverlening.
meer passanten hun overnachting zelf via het platform i-Marina ten
opzichte van 2023. Deze groei onderstreept het belang van digitalisering
binnen de jachthavenbranche. Passanten verwachten inzicht in
beschikbaarheid en het gemak van online boeken.
Voor havenexploitanten ligt er dus een duidelijke opgave: inspelen
op kortere verblijven en tegelijkertijd investeren in digitale dienstverlening
om aan te sluiten bij de verwachtingen van de moderne
watersporter.
Beleving van Zeeland
Vrolijks | Blue Progress deed in 2025 een onderzoek naar de beleving
van de Zeeuwse watersporters, met specifieke aandacht voor de in
2024 gewijzigde bedieningstijden van de Zeelandbrug. Met 600 respondenten
en een goede verdeling over de havens ontstond een
In 2025 boekten 26,5 procent meer passanten hun overnachting
via het platform i-Marina.
De aangepaste bedieningstijden van de Zeelandbrug hadden
geen grote invloed op het vaargedrag.
18 HISWA MAGAZINE | 02 2026
׉	 7cassandra://MzhMrxsrCdfrAKUKL5MgDskG0PavfycQdRWg7rWZiAA`̵ i+3NJo׉E
Haven van Veere.
mooi beeld van wat Zeeuwse watersporters van hun vaargebied
vinden. De waardering is hoog, met een gemiddelde score van 4,34
(op 5). Ruim 75 procent van de respondenten waardeert Zeeland als
(veel) aantrekkelijker dan andere gebieden. Tegelijkertijd zijn zij
kritisch op de aangepaste bedieningstijden en verwachten respondenten
dat dit negatieve invloed heeft op het vaargedrag rond de
Zeelandbrug.
Met de verwerking van brugpassages in de eerste 10 maanden van
2025 lijkt dat niet zo. Tussen 2023 en 2024 daalden de passages door
de geopende brug. Echter in 2025 was er vanwege het mooie weer
sprake van een forse stijging, hoger dan geheel 2023. Dat sluit aan bij
de ervaringen vanuit het havenmanagementsysteem van i-Marina.
Hieruit bleek dat in 2025 sprake was van meer aankomsten in
passantenhavens en van een kortere verblijfsduur.
Stijgende omzet
Binnen de Bedrijfsgroep Jachthavens van HISWA-RECRON overheerst
een positief beeld. Uit de recente conjunctuurenquête blijkt
dat het merendeel van de jachthavens uitgaat van een stabiele tot
stijgende omzet. Slechts een beperkt aantal ondernemers verwacht
een omzetdaling. Ook over de komende periode zijn jachthavens
relatief optimistisch. Ze verwachten een stabiele tot licht stijgende
vraag vanuit ligplaatshouders en passanten. De meerjarige structuur
van ligplaatscontracten en het seizoensgebonden karakter van de
watersport dragen bij aan dit vertrouwen.
De omzetstructuur van jacht havens, die grotendeels bestaat uit
Maxine Steketee, regiomanager
Zeeland bij HISWA-RECRON: “Regie op
bruggen en sluizen is cruciaal.
Langdurige sluitingen
of onduidelijkheid raken niet
alleen de doorvaart, maar ook het
vertrouwen in Zeeland als
watersportprovincie.”
seizoensinkomsten en langdurige contractuele afspraken, zorgt voor
een solide en voorspelbaar fundament. Dit vertaalt zich ook in het
ondernemersvertrouwen, dat in deze bedrijfsgroep duidelijk hoger
ligt dan bij andere bedrijfsgroepen.
Zorgen
Jachthavenondernemers maken zich wel zorgen over de toekomstbestendigheid
van de nautische infrastructuur. Het vele onderhoud
aan sluizen en bruggen - en daardoor storingen, beperkte bediening
of langdurige werkzaamheden - vormt een groeiend aandachtspunt.
Deze infrastructuur is van groot belang voor de bereikbaarheid van
vaargebieden en daarmee voor het functioneren van jachthavens.
De beschikbare data en onderzoeken onderstrepen het belang van
tijdig en voorspelbaar onderhoud, zodat de toegankelijkheid van de
Zeeuwse vaarwegen ook op de lange termijn geborgd blijft.
02 2026 | HISWA MAGAZINE 19
׉	 7cassandra://PdY8-a2AdEyYagvQNNMELdWzgWEHB-EX8Ceko8O7u_w`̵ i+3NJo i+3NJo{בCט   {u׉׉	 7cassandra://9mSYWyRri88km-_2NpTdWBdge3UOoDdU7GP5bfTV2nM `׉	 7cassandra://gR10wg0eNajuh97iJtxCMvsvqWHV5yB2tC35EMkEkhEZ`S׉	 7cassandra://W2xYH8XEwaXAfJivPrG_OFaS0qcDX3LNyboWFNRi2xU!`̵ i+3NJokט  {u׉׉	 7cassandra://5RHYhNGyrR4ah5ZuwvT0AU6BwlR0hPIvZhXXqmFjeUo /`׉	 7cassandra://GjskaLqQAxmfuw2TVDSr3Drn8Nm4-cFTJRMaLEBP3Gwe`S׉	 7cassandra://einnNSzTZ-oKybV-VxkoFyAsoAROGbvUsboGSO7dd5MI`̵ i+3NJol׉E
Ahet portret
rubriek
Jorin Bijl
In de rubriek Het Portret zetten we een persoon in de spotlights die op dat moment in
de actualiteit is of verband houdt met het thema. In dit nummer met waterrecreatie als
thema is dat Jorin Bijl, managing director van Port Adhoc Nederland.
Tekst: Liane Jansen
Op welke mooie ontwikkeling bij Port Adhoc
ben je als het meest trots?
“Het meest trots ben ik op de gezamenlijke groei die we als groep
hebben gemaakt in de afgelopen jaren. In 2023 bestond de
Nederlandse groep uit vier havens en inmiddels zijn dat er acht.
De samenwerking met de Franse, Zweedse en nu ook Duitse
collega’s is geïntensiveerd om te leren van elkaars uitdagingen.
We zijn er hierdoor in geslaagd om groeipijnen het hoofd te bieden.
En we hebben nu veel kennis in huis, waardoor we gecompliceerdere
regelgeving en marktuitdagingen kunnen pareren.
De voordelen voor onze ligplaatshouders breiden we jaarlijks uit
door goed na te denken over de toekomst van de waterrecreatie
en de daarbij horende implicaties voor ons als groep. De groei
van de groep in zowel kwaliteit, aanbod als dienstverlening,
zorgt ervoor dat we relevant zijn voor een brede doelgroep. We
geven oprechte aandacht aan onze gasten, medewerkers en de
natuur om ons heen.”
Welke innovatie — technologisch, organisatorisch
of duurzaam — heeft volgens jou de
grootste impact gehad op hoe jachthavens
vandaag de dag worden gemanaget?
“Dan noem ik: digitalisering. Bij Port Adhoc hebben we hier fors
op ingezet. Zo hebben we ons eigen havenmanagementsoftwareBij
Port Adhoc hebben we fors ingezet
op digitalisering.
pakket geschreven, genaamd Younav, dat alles omvat. Van CRM
tot facturatie, van ligplaatsadministratie tot het bijhouden van
de kraanagenda’s en van het volledig managen van onze jachtservice
tot terreinbeheer. Daarnaast namen we alle IT-systemen
volledig in eigen beheer en creëerden we wifi-netwerken en
slimme toegang voor onze ligplaatshouders tot de havens, slagbomen,
sanitairgebouwen en stallingsloodsen. Zo slagen we erin
om onze medewerkers efficiënt te laten werken en belangrijker
om onze gasten te ontzorgen.”
Bezoekers zien goed georganiseerde havens,
maar wat zijn volgens jou de meest onderschatte
uitdagingen in het dagelijkse beheer
van een jachthaven?
“De krapte op de arbeidsmarkt. Gelukkig zijn we door onze
groepsgrootte in staat om medewerkers in meerdere havens in te
zetten. Deze flexibiliteit maakt ons wendbaar en voorkomt
problemen in de operatie in geval van ziekte of overmacht. Maar
ook de toenemende regeldruk, kostenstijgingen en de huidige
geopolitiek.”
20 HISWA MAGAZINE | 02 2026
׉	 7cassandra://W2xYH8XEwaXAfJivPrG_OFaS0qcDX3LNyboWFNRi2xU!`̵ i+3NJo!׉EZStel dat je een jachthaven ter wereld een
week lang zou mogen runnen — welke zou
dat zijn en wat zou je veranderen of juist
laten zoals het is?
“Natuurlijk ben ik geneigd namen te noemen zoals de Victoria
Harbor in Hong Kong, Port Hercule in Monaco of misschien wel
een industriële haven als die van Guangzhou in China. Maar om
eerlijk te zijn, bijt ik mij liever vast bij een internationale
organisatie met een verscheidenheid aan locaties, aanbod en
uit dagingen. Ik haal voldoening uit het laten groeien van teams,
het intensiveren van samenwerkingen en het samen creëren van
meerwaarde: financieel, kwalitatief en op het vlak van werkgeverschap.
Met aandacht voor de directe omgeving en het
milieu.”
Is het traditionele jachthavenmodel nog
toekomstbestendig, of moet het concept
fundamenteel veranderen?
“Binnen de jachthavensector zien we enerzijds vergrijzing.
Jongeren nemen niet meer het varen automatisch over van de
vorige generatie. Zij willen recreëren op een boot en ambiëren
het bezit van een boot veel minder. Anderzijds merk ik dat veel
individuele jachthaveneigenaren geen opvolging hebben. Door
kostenstijgingen, toenemende regeldruk en krapte op de
arbeidsmarkt wordt het steeds ingewikkelder om kleine havens
rendabel te houden. Ik verwacht daarom een afname van het
aantal jachthavens. Op dit moment is het aanbod van ligplaatsen
ruwweg de helft van het aantal boten in Nederland. Er is dus
momenteel een buffer en ik verwacht dat die blijft bestaan door
een vermindering van absolute aantallen jachthavens, ondanks
dat we mogelijk minder booteigenaren behouden. Het wordt
Een grote verandering die ik voorzie is
dat de markt zich zal consolideren..
daarom nog belangrijker om je te onderscheiden in de markt. En
juist daarop focussen we ons bij de Port Adhoc Group: gastvrije
teams, jaarlijkse training en scholing op alle vlakken van veiligheid,
stevige investeringen om kwaliteit en veiligheid op niveau
te houden en continu streven naar het verbeteren van onze
dienstverlening door interactie met onze ligplaatshouders en
medewerkers.
Een andere grote verandering die ik voorzie is dat de markt zich
zal consolideren. We hebben dit effect sterk gezien in de landrecreatie
en in Nederland is die markt zeer volwassen geworden.
Er is een klein aantal grote spelers die een aanzienlijk deel van
die markt domineren. Gezien het stabiele en voorspelbare
businessmodel van een jachthaven is onze sector zeer interessant
voor investeerders. Dat stelt de toekomstzekerheid voor de
grotere jachthavens in Nederland veilig.”
Biografie
Jorin Bijl, 46 jaar, getrouwd en twee kinderen, is een ervaren directeur
in de recreatie- en jachthavenbranche. Zijn achtergrond ligt in de
hospitality, finance en operationeel management. Bij Port Adhoc
Nederland werkt hij als managing director aan groei,
professionalisering en vernieuwing van het havennetwerk.
02 2026 | HISWA MAGAZINE 21
׉	 7cassandra://einnNSzTZ-oKybV-VxkoFyAsoAROGbvUsboGSO7dd5MI`̵ i+3NJo"i+3NJo!{בCט   {u׉׉	 7cassandra://hr5XYnzrWjKM1scVrZDKPI-3f-nvVIpErlSpG_R0mrI `׉	 7cassandra://Nm4IZyULwOQXXb9Qhhp4AG0KkMl8Ld-EBOPC7ZXjEwoUz`S׉	 7cassandra://jXoYHB5bigOiD2ITzdkRPMoMgrYwVyMhXLDg0VwDoeU`̵ i+3NJonט  {u׉׉	 7cassandra://HbygrlQ-6VorARRlCzIWGyR90evVcKV049Dij9ZCGQc IL`׉	 7cassandra://sZZ5yxt0aHLo6sPWjZCu8gosSueIC2lJD9k1LXgLswwf`S׉	 7cassandra://UbKK3qmmiaHM3umYQdaw8P-4ZkcEXAZ1r73_CbeO2Sg$`̵ i+3NJoo׉Eatechtalk
De haven als
onafhankelijk
energienetwerk
Een lokaal netwerk van zonnepanelen en accu’s kan autonoom zijn voor de behoefte aan elektrische
energie. De overbelasting van het centrale elektriciteitsnetwerk kan worden opgelost door over te
schakelen naar een decentraal systeem met lokale netwerken, die in de energievoorziening autonoom
zijn, maar gekoppeld aan het netwerk wel kunnen leveren of ontvangen. Jachthavens vormen een ideale
proeftuin voor zulke lokale gelijkstroomnetwerken.
Tekst: Hans Buitelaar
Auto’s, kookplaten, spelletjes en communicatie: heel veel van wat
we dagelijks gebruiken is elektrisch geworden. Dat geldt in
toenemende mate ook de aandrijving van plezierboten. Dit leidt
tot scherpe pieken in de vraag naar elektrisch vermogen: in een
jachthaven op zondagmiddag als de schippers met hun elektrische
sloepen terugkomen van een weekeinde varen. De bemanning
koppelt de accu voor de voortstuwing aan de lader en zet
meteen met gebruik van de walstroom een kopje thee met de
waterkoker.
Het landelijke (en Europese) elektriciteitsnetwerk met hoogspanningskabels
en transformatorstations is overbelast. Nieuwe
bedrijventerreinen kunnen niet meer zomaar worden aangesloten
op het netwerk om de benodigde elektrische energie te
krijgen.
Jachthavens moeten hun capaciteit uitbreiden om aan de toegenomen
behoefte aan elektrisch vermogen te voldoen nu de vloot
elektrisch aangedreven jachten groeit. Inclusief, inderdaad, de
toegenomen hoeveelheid elektrische apparaten aan boord van
de jachten waarin nog een verbrandingsmotor ligt. In regio’s met
Het is slim om alle accu’s van de
sloepen die aan het lokale netwerk
zijn gekoppeld, te gebruiken als
energiebuffer. Dat kan met een lokaal
netwerk op gelijkstroom.
een overbelast netwerk – netcongestie in het jargon – is het voor
havenbeheerders niet mogelijk om een aansluiting met meer
vermogen te krijgen.
Auke Hoekstra
Harry Stokman
Lokale netwerken
Oplossingen zijn voorhanden. Auke Hoekstra van de Technische
Universiteit Eindhoven en Harry Stokman van stichting Current/
OS zijn beide pleitbezorgers voor netwerken waarin batterijen
een actieve rol spelen. Dankzij accu’s is er beschikking over opgeslagen
energie die kan worden ingezet als het nodig is. Niet alle
gevraagde energie hoeft dan onmiddellijk via een kabel en een
transformatorhuisje vanaf het netwerk te worden geleverd, maar
is lokaal beschikbaar. “Jachthavens zijn een goede omgeving om
een lokaal netwerk op gelijkstroom te demonstreren”, vindt
Stokman. “Veel havenmeesters hebben te maken met een tekort
aan elektrisch vermogen. Maar zelf investeren in grote oppervlakten
aan zonnepanelen en enorme accu’s loont niet. De investering
is groot, de prijs die mensen gewend zijn te betalen voor
een kilowattuur elektriciteit is te laag om die terug te verdienen.
Veel slimmer is om al die accu’s van de jachten en sloepen die
aan het lokale netwerk zijn gekoppeld, te gaan gebruiken als
energiebuffer. Dat kan met een lokaal netwerk op gelijkstroom.
In plaats van de wisselstroom die nu via de gebruikelijk stekkers
over de steigers loopt naar de ligplaatsen, komt een netwerk van
gelijkstroom. Accu’s, USB-stekkers, warmtepompen, bilgepompen
– ze werken allemaal met gelijkstroom. Als het netwerk
wisselstroom is en de acculader een transformator, kan een accu
niet terugleveren aan het netwerk. Met een slim gelijkstroom22
HISWA MAGAZINE | 02 2026
׉	 7cassandra://jXoYHB5bigOiD2ITzdkRPMoMgrYwVyMhXLDg0VwDoeU`̵ i+3NJo#׉E}netwerk kan dat wel. Op jachthavens staan meestal loodsen. Op
het dak passen veel zonnepanelen. Die leveren vermogen op,
maar dat kan op een gegeven moment niet meer aan de accu of
aan het nationale grid worden geleverd. De gezamenlijke accu’s
op de gekoppelde boten bieden die opslagcapaciteit wel. En ze
leveren het buffervermogen voor een piekbelasting.”
Onderhoud
Booteigenaren hebben belang bij het koppelen van hun accu aan
een dynamisch netwerk. Heel vaak halen accu’s aan boord het
einde van hun potentiële levensduur bij lange na niet. Stokman:
“Zeker moderne lithium batterijen hebben een berekende
levensduur die net zo lang is als de boot waarin ze zijn aangesloten.
Maar lithium accu’s vergen een geregeld batterijmanagement.
De cellen moeten gebalanceerd zijn: in iedere cel van een
accu moet dezelfde mate van lading en ontlading zijn. Een accu
die een winter lang wordt weggezet, gaat in conditie hard achteruit.
Er moet regelmatig stroom uit de accu worden gehaald en de
accu moet regelmatig worden opgeladen. Dan blijven de cellen
in balans. Koppeling aan een collectief havennetwerk zorgt daarvoor.
Een haven kan de koppeling aan het lokale
gelijkstroomelektriciteitsnet aanbieden als onderhoudsdienst
voor de batterijen. Hiermee kunnen de kosten van de investering
in zonnepanelen worden gedekt.”
Wisselstroom 230 volt op Jachthaven ‘t Loo.
Collectiviteit
Bij dit plan worden booteigenaren deelnemer in een collectief
energienetwerk. Hun accu’s zijn opslag voor zonnestroom, vermogensbuffer
voor pieken in de stroomvraag en worden onderhouden
en opgeladen. Hetzelfde geldt voor wijken die op een
02 2026 | HISWA MAGAZINE 23
׉	 7cassandra://UbKK3qmmiaHM3umYQdaw8P-4ZkcEXAZ1r73_CbeO2Sg$`̵ i+3NJo$i+3NJo#{בCט   {u׉׉	 7cassandra://8EA4iZmvHS20v2tKaEDDKBqpwEOJejdmMFjIp3JeIqM `׉	 7cassandra://uIcEkt8uFUMPO6BInUONzGB1D7ni5bcdSZt2yyOTNCAsl`S׉	 7cassandra://UDbcCs5Lbu8xURfugjHYkmZzmOaZMqYHCupUInsyNZQ&f`̵ i+3NJoqט  {u׉׉	 7cassandra://amZSZZajRqhVkrSJYjGIiQkg5R56TmSIkk5VgpQSzjs `׉	 7cassandra://mNw_IhNQ-Fnb2p7s95OKT-EQDKZWzWc2NSbJmxXny0gX`S׉	 7cassandra://J4G-JCEM17CD01qK0-BLSoyHGmExl3wKIwZGHjXU8wM`̵ i+3NJorנi+3NJox C̫9ׁHmailto:p.vanwell@hiswarecron.nlׁׁЈ׉EyONTDEK DE KANSEN IN DEZE BLOEIENDE MARKT!
VAN HET VINDEN VAN DE PERFECTE LOCATIE TOT HET BEGELEIDEN VAN
DE TRANSACTIE TOT EEN SUCCESVOL EINDE. WIJ STAAN U GRAAG BIJ.
DÉ RECREATIE BEDRIJFSMAKELAAR
Buiskappen als verdienmodel
Perfect Boat Cover levert de originele buiskappen
van Fred Schot Zeilmakerij. Voor de meest populaire
sloepen hebben we nieuwe buiskappen gewoon op
voorraad. De kappen worden volledig digitaal gesneden en
geassembleerd, dus een perfecte pasvorm. Wij verzorgen
de montage bij jou op locatie en hebben daar ongeveer
1,5 uur voor nodig. Voor branchegenoten die de kappen
verkopen of monteren, bieden we een aantrekkelijke
marge. Geen gedoe met wachttijden of vertraging – alleen
rendement.
PLAATS UW
VACATURE
IN HISWA
MAGAZINE
HISWA
magazine
magazine voor
04 | augustus 2024 | jaargang 31
de watersportbranche
Word verkooppunt en/of montagepartner!
Mail of bel ons:
info@perfectboatcover.nl
of bel 0172-604742.
HISWA te water
Update Nederlandse
jachtbouw
Verwerking van
composiet boten
Nieuwe eigenaar
bij BestBoats
Neem contact op met
Martijn Penning
T +31 (0)314 - 355 826
E martijn@dock35media.nl
I www.dock35media.nl
׉	 7cassandra://UDbcCs5Lbu8xURfugjHYkmZzmOaZMqYHCupUInsyNZQ&f`̵ i+3NJo%׉Etechtalk
Een haven kan de koppeling
aan het lokale
gelijkstroomelektriciteitsnet
aanbieden als onderhoudsdienst
voor de batterijen.
vergelijkbare manier een lokaal netwerk hebben. Met zonnepanelen,
eventueel windmolens en een netwerk aan thuisbatterijen,
is een wijk in principe helemaal zelfvoorzienend. Zo’n
lokaal netwerk is een collectief bezit. Sociaal gezien zou het een
verbindende factor in een wijk kunnen zijn. Hoekstra ziet het als
verreweg de goedkoopste en feitelijk de enige manier om de
overbelasting van het nationale elektriciteitsnetwerk op te
lossen. “We lopen in Nederland voorop met het aantal
elektrische auto’s in het wagenpark. We hebben de meeste
zonnepanelen per inwoner. Maar we zijn ook wereldkampioen
netcongestie”, zegt hij in de podcast Groene Nerds. “We moeten
de netbeheerders helpen ‘out of the box’ te denken. Mensen willen
wel de controle houden over wanneer en hoeveel hun thuisbatterij
wordt ontladen en hoeveel, wanneer ze hun auto snel
willen laden. In een lokaal netwerk heeft dat geen gevolgen voor
het grid. Wat we wel nodig hebben zijn heel goed ontwikkelde
energiemanagementsystemen.”
Aanmelden proefproject
“Er zijn ongeveer 1.100 jachthavens in Nederland”, schetst
Paul van Well, manager waterrecreatie bij HISWARECRON.
“Daar liggen tussen de 250.000 en 275.000
pleziervaartuigen. Op dit moment is ongeveer 5 tot 10
procent daarvan elektrisch aangedreven. Maar dat aandeel
groeit.” Stokman wil nog dit jaar demonstratieprojecten
uitvoeren op jachthavens met het
gelijkstroomnetwerk dat hij voor ogen heeft. “Ik denk aan
jachthavens in de regio Amsterdam. Rond zo’n grote stad
is netcongestie. Bovendien zijn er veel elektrische boten
omdat je niet meer met een verbrandingsmotor door de
grachten mag varen. Zo’n haven vormt een goede proeftuin.
Ook wil ik graag een proefproject doen in een haven
die afgelegen ligt, zoals Den Oever. Daar kan dan heel
goed de autonomie worden gedemonstreerd.” Van Well
weet dat er nog geen havens zijn geselecteerd maar denkt
wel dat het mogelijk is om met de juiste partijen in 2026
een test te doen. Geïnteresseerde jachthavens kunnen
zich melden voor deelname aan dit proefproject bij Paul
van Well: p.vanwell@hiswarecron.nl.
02 2026 | HISWA MAGAZINE 25
׉	 7cassandra://J4G-JCEM17CD01qK0-BLSoyHGmExl3wKIwZGHjXU8wM`̵ i+3NJo&i+3NJo%{בCט   {u׉׉	 7cassandra://jxpmtlR0uzDue4DTA_5HLJk2XVIHZo0rZh88fAhC20A k`׉	 7cassandra://rwyUdJqAVLuxn_J30PO19RU85nqwYke16GjraUD1MFc]{`S׉	 7cassandra://6Hb6j07FBITRI-VQ8tL9DPjcQiWx3I57jyqVGDYr1S4 `̵ i+3NJowט  {u׉׉	 7cassandra://qwm_YB7A7h3ZmF6EZk4_5K19gHpNDZz3GSQNvbXbpw0 <`׉	 7cassandra://XIsuDa1hN_0yy2dyFAppwCEZ8J7kbQBoI9TqNkwmYtwW`S׉	 7cassandra://6CRVVAWlMJSrHGvQuzy7ZF2ME-g4nZCOdYCElNFpT0kG`̵ i+3NJoyנi+3NJo| B0̎9ׁHhttp://COUNTUS.NLׁׁЈנi+3NJo{ B̧9ׁH "mailto:recreatie-horeca@countus.nlׁׁЈ׉E=Box 3 en vakantiewoningen
Moet je straks
jaarlijks
belasting
betalen over
waardestijging?
De nieuwe box 3-regels zorgen voor veel vragen. Wat betekenen
ze voor vakantiewoningen? En moet je straks belasting betalen
over de waardestijging van je vakantiehuis?
Zo zit het nu
Op dit moment valt een vakantiewoning in box 3 als vermogen.
Je betaalt belasting op basis van een fictief rendement over de
WOZ-waarde, niet over de werkelijke opbrengst of waardestijging.
Dat betekent; geen belasting over daadwerkelijke huurinkomsten,
geen directe belasting over jaarlijkse waardestijging en alleen de
waarde van de woning (peildatum 1 januari) telt mee.
En straks?
Voor eigenaren van vakantiewoningen gaat er veel veranderen,
maar een jaarlijkse belasting op waardestijging is er nu nog
niet. Het systeem schuift wel op richting belasting betalen op
basis van het echte rendement, dus wees al wel voorbereid op
de gevolgen.
Neem contact op
Meer weten? Het Expertiseteam Recreatie & Horeca geeft je
graag meer informatie.
Expertiseteam Recreatie & Horeca
recreatie-horeca@countus.nl
COUNTUS.NL
׉	 7cassandra://6Hb6j07FBITRI-VQ8tL9DPjcQiWx3I57jyqVGDYr1S4 `̵ i+3NJo'׉E,vraag & antwoord
column
Vraag en antwoord
Soms komt het voor dat een mankement aan een boot wordt
vastgesteld nadat de boot uit de winterstalling komt.
Ondertussen kan de garantieperiode zijn afgelopen. Houdt
het dan op voor de koper?
Nee, niet helemaal. Artikel 10 lid 3 van de HISWA Algemene
Voorwaarden voor Aanneming, Verkoop en Levering bepaalt:
“Geldt voor een vaartuig een garantietermijn van 6 maanden of
minder en wordt het vaartuig binnen deze termijn een tijd niet
gebruikt wegens winterstalling, dan wordt de garantietermijn
verlengd met de periode van de winterstalling.”
Contractuele garantie
Bij garantie - dat is altijd gebaseerd op een afspraak/contract -
zal veel afhangen van de wijze waarop de garantie is geregeld en
geformuleerd. In ieder geval zal garantie, zoals in de HISWA
Algemene Voorwaarden, altijd beperkt zijn in de tijd. Ook als die
contractuele garantie is verstreken, betekent dat echter nog
steeds niet dat het ‘einde oefening’ is voor de koper van een
boot.
Conformiteitsrecht
Los van het recht op een garantie die contractueel is afgesproken,
heeft een koper namelijk op grond van artikel 7:17 van het
Burgerlijk Wetboek ook recht op een zaak die de eigenschappen
bezit die de koper op grond van de overeenkomst mocht
verwachten. Dit wettelijke recht is in artikel 9 van de HISWA
Algemene Voorwaarden nader uitgewerkt, maar de exacte
betekenis hangt altijd af van de specifieke omstandigheden
van het geval.
Het conformiteitsrecht is dus opgenomen in de HISWA
Algemene Voorwaarden, maar ook als die niet zou gelden dan
volgt het conformiteitsrecht nog steeds uit de wet. Het recht op
conformiteit kan bij consumenten zelfs niet worden uitgesloten
en een consument heeft dit recht dus altijd.
Dit antwoord kwam tot stand met medewerking van Edwin Slager van Van
Emstede & Slager Advocatuur (Kennispartner van HISWA-RECRON).
Paul van Well
manager waterrecreatie
Watergebruik
Water op aarde is ongelooflijk oud. Een groot deel van het
water dat vandaag de dag door onze rivieren stroomt of in onze
meren ligt is waarschijnlijk net zo oud als het zonnestelsel zelf.
Wetenschappers denken dat water deels ontstond toen de
jonge aarde gassen uit haar binnenste uitstootte. Een ander
deel kwam later met kometen en planetoïden mee naar
onze planeet.
Het water waar wij vandaag op varen kan dus al miljarden
jaren rondgaan. En het bijzondere is hoe simpel het eigenlijk
begint. Twee waterstofatomen en één zuurstofatoom. H₂O.
Meer is het niet. Soms zit een watermolecuul een paar dagen
in een wolk voordat het weer als regen naar beneden valt.
Soms duizenden jaren in de oceaan. Soms nog veel langer vast
in ijs. Het molecuul blijft hetzelfde maar de vorm verandert
steeds. IJs, water, damp. Daarna begint de reis weer opnieuw.
Misschien zit daar ook wel een vergelijking met de watersport.
Want ook de watersporter verandert steeds een beetje van
vorm. Vroeger ging het vaak over bezit. Een eigen boot, een
vaste ligplaats en een vaarseizoen dat er elk jaar ongeveer hetzelfde
uitzag. Tegenwoordig is het anders. Mensen huren een
boot, delen een boot of gaan gewoon een dagje het water op.
De ene keer met een sloep, de andere keer op een SUP, in een
kano of op een zeilboot. Waterrecreatie is veel breder
geworden dan alleen varen.
Misschien moeten we ons daarom ook andere vragen gaan
stellen. Welke vorm van water heeft de zelfredzame babyboomer
straks nodig? Wat wil de Gen-X’er die nog steeds graag
zeilt maar ondertussen ontdekt dat een elektrische sloep best
comfortabel is? De millennial die liever een boot reserveert via
een app dan een winterstalling regelt?
En ergens staat Gen-Z op een board met een foil onder zijn
voeten, en vraagt zich waarschijnlijk af waarom wij het allemaal
zo ingewikkeld maken. Een generatie die graag actief
blijft, het water kent, maar niet meer per se een grote boot wil
onderhouden. Zij zoeken gemak. Een boot die klaar ligt. Een
ADVOC AT UUR
dag varen zonder gedoe. De vorm verandert. Maar de behoefte
om op of bij het water te zijn blijft hetzelfde.
Wel wordt datzelfde water steeds vaker opgeslokt door andere
zaken. Natuurdoelen, waterplanten, beschermde gebieden,
woningbouw langs oevers. Het water ligt er nog steeds, maar
het voelt af en toe wel een beetje krapper. Misschien moeten
we onszelf als watersporters af en toe een simpele vraag
stellen: hoe gebruiken wij dat water eigenlijk? Want dat water
waar we vandaag de dag op varen heeft ijstijden meegemaakt,
overstromingen, droogtes en hele continenten zien veranderen.
Het is er al miljarden jaren. Het zou mooi zijn als wij er
nog een tijdje verstandig mee blijven omgaan.
02 2026 | HISWA MAGAZINE 27
׉	 7cassandra://6CRVVAWlMJSrHGvQuzy7ZF2ME-g4nZCOdYCElNFpT0kG`̵ i+3NJo(i+3NJo'{בCט   {u׉׉	 7cassandra://sHgJdLcez4QtrwQqR3ivYp_p8Zcr4Z_yEqHdSgVo9-U ~`׉	 7cassandra://JZmG6MR4Qqfh2yz9DmKny5ohL5CS5Tywj0g9lTcX3bka!`S׉	 7cassandra://IIdVwxdmbYTkyt3ZsTuPeRHXR_tFdeRXS2dNDsBTeM0~`̵ i+3NJo}ט  {u׉׉	 7cassandra://pMGPLGYJFUXdNnVGkxTrXHHxD06PL7i2DpD9lyEkiWc 0^`׉	 7cassandra://WkaLln40kSB2aNGjtLN5dVWMCAwhrFlIaBfc9JG6VDAQ`S׉	 7cassandra://ThkCHyBgxMW59AYAoP3Dz_bTJXx255Op5LtkaB2k428B`̵ i+3NJo~נi+3NJo h
9ׁHhttp://www.curveworks.nlׁׁЈנi+3NJo I)p
9ׁHhttp://www.nhlstenden.comׁׁЈנi+3NJo ̒9ׁH !http://www.seaportsaiingyachts.nlׁׁЈנi+3NJo Hr
9ׁHhttp://www.lekkerboats.comׁׁЈ׉E	Pnieuws
NIEUWSMENS&BEDRIJF
Verkoop en keuring gekoppeld
Jachtmakelaar Pim van Putten van Connect Yachtbrokers is
tegenwoordig ook beschikbaar voor aankoopkeuringen. Naast
zijn makelaarswebsite afficheert hij zich nu online met de site
www.theyachtsurveyor.com. Hij is daarvoor als ‘associate’
gecertificeerd door het Europen Maritime Certification
Institute (EMCI).
www.theyachtsurveyor.com
HISWA te water bij beurzenclub
De watersportbeurs HISWA te water sloot zich aan bij de
International Federation of Boat Show Organisers de IFBSO.
Deelnemers van deze club delen kennis over het organiseren
van beurzen, het trekken van bezoekers, de ontwikkelingen
in de watersportsector en het bestendigen van relaties met
vaste exposanten. Beursdirecteur Arjen Rahusen hoopt van
andere organisatoren te kunnen leren en denkt ook iets te
kunnen bijdragen aan de federatie.
www.ifbso.com
Van boot naar baan
Sailwise organiseert ‘Van boot naar baan’ – een project om
mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te helpen met
het vinden van een geschikte baan. Deelnemer gaan het water
op in zeilboten om te ontdekken waar hun krachten en talenten
liggen. Vanuit die positieve instelling zoeken ze een
passende functie waar ze zich verder kunnen ontwikkelen. Er
volgt een intensief begeleidingstraject. Het project is bedoeld
voor mensen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken
vanwege een lichamelijke, zintuiglijke of verstandelijke
beperking, chronische aandoening of niet-aangeboren
hersenafwijking. Deelname is gratis dankzij sponsoring.
Wessem krijgt een nautische boulevard
In Wessem, gelegen tussen Maasbracht en Roermond aan de
westoever van de Maas, omringd door de Maasplassen, wordt
de bestaande plezierhaven uitgebreid tot een nautische boulevard.
De jachthavens Schippersdok en die van Kuyk Yachting
in de kom van de Prins Mauritshaven worden omringd door
nieuwe bedrijven die actief zijn in de watersport. Zoals winkels,
servicebedrijven en horeca. Het gebied is ongeveer 5.000
vierkante meter groot en ligt direct aan het water. In de plannen
is ook ruimte gereserveerd voor extra functies, zoals steigers,
boothuizen, aanlegplekken of andere voorzieningen die
handig zijn voor mensen met een boot. De gemeente
Maasgouw heeft voor het gebied een nieuw bestemmingsplan
vastgesteld.
www.gemeentemaasgouw.nl/nautische-boulevard
www:sailwise.nl
28 HISWA MAGAZINE | 02 2026
׉	 7cassandra://IIdVwxdmbYTkyt3ZsTuPeRHXR_tFdeRXS2dNDsBTeM0~`̵ i+3NJo)׉E	Amsterdams aluminium naar Amerika
De collectie open aluminium motorboten van de
Amsterdamse werf Lekker Boats is sinds hun eerste model
Damsko flink gegroeid. De luxueuze jachten zijn vooral in trek
bij eigenaars en bemanningen van grote jachten als bijboot of
chase boat. De jachtmakelaars van Ikonic Yachts uit Tampa,
Florida, tekenden onlangs een contract om de Nederlandse
open jachten aan de man te brengen in Amerika. Ikonic
Yachts profileert zich als een adviesbureau voor families die
superjachten kopen om het hele pakket van jacht, bemanning,
bijboten, service contracten en ligplaatsen te regelen.
Lekker Boats tekende de overeenkomst tijdens de Palm Beach
Boot Show.
www.lekkerboats.com
Sloveense raspaardjes naar IJmuiden
Seaport Sailing Yachts is sinds kort de Noord-Europese
dealer voor Pegasus Yachts. Pegasus Yachts uit Ljubljana is
een relatief nieuwe werf, opgericht in 2019. Hun eerste zeiljacht,
de Pegasus 50 van bijna 15 meter lang is een snelle en
luxueuze cruiser-racer. Inmiddels wordt een volgende
model van 67 voet ontwikkeld (20,46 meter).
www.seaportsaiingyachts.nl
Maritieme opleidingen
gaan samenwerken
Het Maritiem Instituut Willem Barentsz (MIWB) en het
Koninklijk Instituut voor de Marine (KIM) gaan kennis en
docenten delen. Studenten van het MIWB krijgen toegang tot
het marine-opleidingsvaartuig Van Kinsbergen. Docenten
met specifieke kennis uit beide scholen gaan over en weer
lessen verzorgen. Beide opleidingen bekijken wanneer het
nuttig kan zijn om van elkaars locaties gebruik te maken.
Samen willen de scholen een associate degree oprichten,
waarbij afgestudeerde studenten van maritieme mbo-opleidingen
door kunnen leren op hbo-niveau. De scholen werken
ook samen aan het ontwikkelen van
simulatie-omgevingen.
www.nhlstenden.com
Makers instelbare mallen
bundelen krachten
Curveworks uit Alphen aan den Rijn kocht samen met
Bespline uit Canada het intellectueel eigendom en de machines
van het Deense bedrijf Adapa op. Adapa ontwikkelde als
pionier in de ontwikkeling van instelbare mallen veel kennis.
Toch ging het in 2025 failliet. Curveworks en Bespline zorgen
er nu voor dat die kennis en kunde niet verloren gaat.
Curveworks – dat veel gekromde panelen aan jachtbouwers
levert – richtte hiervoor een nieuw dochterbedrijf op:
Morphing Technologies. Dit bedrijf gaat nieuwe technieken
aanbieden voor het maken van driedimensionaal gebogen
structuren, gebruikmakend van de nieuwste technologie.
www.curveworks.nl
02 2026 | HISWA MAGAZINE 29
׉	 7cassandra://ThkCHyBgxMW59AYAoP3Dz_bTJXx255Op5LtkaB2k428B`̵ i+3NJo*i+3NJo){בCט   {u׉׉	 7cassandra://zEzpI079KWe4ufQGqmEsislK3XUgaKVzPNVw_t-1Z18 `׉	 7cassandra://WV0mLJoaZyDkheMIMvzd29JR2KSg9FB0xLy4Qs03s0sT`S׉	 7cassandra://809RLHF4Cw0NX3DW9CJaJGTszFEFLArqCMaZIICvFf4U`̵ i+3NJoט  {u׉׉	 7cassandra://RaGjC-IYcAyafYIJDBwmcmKmTBegG1rhZ474aI81ZK8 `׉	 7cassandra://eSdYmWazQ93_xQoh9JdzpXqRqvPY6mCGilmNEF8HP3UZ`S׉	 7cassandra://OeCJothRtDKp9gHDfBvkotluaqI7I59o96cN0sL7iDs`̵ i+3NJoנi+3NJo a9ׁHhttp://www.flussguard.nlׁׁЈנi+3NJo I\9ׁHhttp://www.nuvera.comׁׁЈנi+3NJo j9ׁHhttp://www.structeryx.comׁׁЈנi+3NJo GW	9ׁHhttp://www.musto.comׁׁЈ׉E
nieuws
NIEUWSMENS&BEDRIJF
Personalia
Havenmeester Steven
Klatte van Delta Marina
Kortgene is overleden. Hij
was voor velen een vertrouwd
gezicht op de
haven. Delta Marina laat
weten: “Zijn betrokkenheid,
humor en gastvrijheid
maakten hem
bijzonder. Hij zal enorm
gemist worden.”
Amerikaanse dealer voor Steeler Yachts
HMY in Florida wordt het verkoopkantoor voor Steeler Yachts
uit Steenwijk. De werf bouwt stalen motorjachten van 50 tot
85 voet lang (15 tot 26,5 meter). HMY is nu de exclusieve
dealer voor de Amerikaanse oostkust van Newfoundland tot
Panama, inclusief de Caribische Zee. Het grote jachtmakelaarsbedrijf
stelde Marc Welch aan als Brand Manager
voor Steeler Yachts.
www.steeleryachts.com
Robert Holmes, voormalig regiomanager
bij HISWA Vereniging, is op 15 februari
2026 op 51-jarige leeftijd overleden.
Geert Dijks, directeur van HISWARECRON:
“Robert was een bijzonder
veelzijdig mens. Hij stond bekend
als zeiler, dichter en filosoof, maar
ook als ondernemer, bestuurder en
inspirator. In alles wat hij deed klonk
zijn liefde voor het water, zijn brede belangstelling
en zijn onafhankelijke geest door.
In 1989 richtte hij Haringvliet Jachtverhuur en Zeilschool in
Hellevoetsluis op. Later was hij als regiomanager verbonden
aan HISWA Vereniging. In die periode was hij ook betrokken
bij NORT, een programma ter ondersteuning van ondernemers
in de watersport, horeca en recreatie. Onze gedachten
gaan uit naar zijn twee kinderen, zijn vriendin en zijn familie
en vrienden. Wij wensen hun veel sterkte toe bij het dragen
van dit grote verlies.” Robert is bij zijn geliefde Maasvlakte het
water ingegaan met de bedoeling niet meer terug te keren.
Tot op heden heeft de zee zijn lichaam niet teruggegeven.
De Japanse motorenfabrikant
Yanmar
International met het
hoofdkantoor in Almere
benoemde Maarten
Zwikker tot Director of
Operations, een nieuwe
functie binnen het
bedrijf.
Week van de Duurzame Waterrecreatie
Van 28 mei tot en met 3 juni 2026 vindt voor de vierde keer
op rij de Week van de Duurzame Waterrecreatie plaats, een
initiatief van Waterrecreatie Nederland. Tijdens deze week
staan verschillende kennisonderwerpen op het gebied van
duurzame waterrecreatie in de schijnwerpers. De afgelopen
jaren groeit het duurzaam bewustzijn gestaag onder watersporters.
Schoon oppervlaktewater krijgt steeds meer prioriteit.
Evenals het verkleinen van de ecologische en
CO2
-voetafdruk. Ook natuurinclusieve waterrecreatie wordt
steeds belangrijker en biedt kansen voor nieuwe initiatieven.
Het programma staat in het teken van het vergroten van
bewustwording en acties op het gebied van duurzame
waterrecreatie.
www.duurzamewaterrecreatie.nl
30 HISWA MAGAZINE | 02 2026
׉	 7cassandra://809RLHF4Cw0NX3DW9CJaJGTszFEFLArqCMaZIICvFf4U`̵ i+3NJo+׉ENIEUWSINNOVATIE
Nieuwe kleding voor openbootzeilers
Het Britse merk Musto lanceerde een nieuwe serie kleding
voor wedstrijdzeilers in open boten onder de naam
Championship Collection. Deze serie is special gericht op
jongere zeilers. De serie bestaat uit neopreen pakken met
‘longjohns’ (mouwloze pakken van enkels tot schouders),
wetsuit tops, hiking broeken met verstevigingen, wetsuit
broeken, capuchonjassen en smocks (jacks zonder rits). Ze
zijn ontwikkeld om warmte te bieden en zoveel mogelijk
bewegingsvrijheid te laten.
www.musto.com
Zelfherstellend composiet
Dankzij het toevoegen
van een
extra laag thermoplastisch
materiaal
kan
vezelversterkt
laminaat een
veel grotere
bescherming
Mobiele waterstofaggregaat
tegen scheurtjes en barsten krijgen en bovendien zelfherstellend
worden. Dit is het resultaat van een project voor
mate riaalontwikeling door de Universiteit van de North
Carolina State University in de Verenigde Staten. Een dunne
laag speciaal bewerkte koolstof wordt met een 3D-printer aan
het laminaat toegevoegd. Dit maakt het composiet al meteen
veel beter bestand tegen delaminatie. Delaminatie is het proces
dat optreedt als de samenstelling van vezels en hars keer
op keer onder spanning wordt gezet door bijvoorbeeld golven.
Dan kunnen de lagen en materialen in het composiet van
elkaar los raken en verliest het zijn sterkte. Het thermoplastisch
materiaal dat nu is ontwikkeld, smelt als er een elektrische
stroom loopt door de vezels. Door het smelten binnenin
het laminaat, worden de interne scheuren en haarscheurtjes
vanzelf opgevuld met nieuwe hars en heeft het laminaat weer
zijn originele sterkte zodra dat weer stolt. De onderzoekers
van de universiteit hebben hun patent ondergebracht bij het
bedrijf Structeryx. Hier wordt de nieuwe technologie productieklaar
aangeboden aan vliegtuigbouwers, autofabrikanten,
civieltechnische bedrijven en scheeps- en jachtbouwers.
Zelfherstellend laminaat kan de levensduur van vliegtuigen,
boten en andere constructies tientallen malen langer maken,
stellen de ontwikkelaars – tot wel 500 jaar.
www.structeryx.com
Nuvera uit de Amerikaanse staat Massachusetts ontwikkelde
het mobiele laadstation HydroCharge waarmee onafhankelijk
van het stroomnetwerk overal elektrisch vermogen beschikbaar
komt. Een flinke aanhanger bevat een brandstofcel en
waterstof als energiedrager om overal waar de aanhanger
heen wordt gereden, ter plekke elektrisch vermogen te leveren
voor het opladen van accu’s van elektrische voertuigen –
ook boten – en ook wisselstroom te leveren, zoals op het
elektriciteitsnetwerk en uit stopcontacten. De generator kan
ook zonder wielen worden geleverd als vaste installatie voor
autonome energievoorziening.
Piepkleine waterzuiveringsinstallatie
Spoelwater uit het boordtoilet
wordt schoon water via de
FlussGuard. Deze compacte
machine maakt de inhoud van een
zwartwatertank weer schoon water
dat volgens alle normen kan
worden geloosd op het oppervlaktewater.
De FussGuard weegt 15 kilogram en is 45 bij 29 bij 36
centimeter groot. De pompen om het water aan te zuigen en af
te voeren zijn al geïntegreerd. De zuiveringsbox werkt op 230
volt, dus een omvormer of walstroomaansluiting zijn vereist.
www.nuvera.com
www.flussguard.nl
02 2026 | HISWA MAGAZINE 31
׉	 7cassandra://OeCJothRtDKp9gHDfBvkotluaqI7I59o96cN0sL7iDs`̵ i+3NJo,i+3NJo+{בCט   {u׉׉	 7cassandra://NV-UPKXKVY-Ct1FMgNck_gtWLq-Hn92NdZ9VmqYuLB8 Wv`׉	 7cassandra://sQc5Tx_SrtXdRh1Cv8akJrKL8jjuvb5LmkHP8pnyvMAq`S׉	 7cassandra://JPzuIcgOpaIw3xDVmIWWLoJZaBI0M8iutooeMw1y57A(V`̵ i+3NJoט  {u׉׉	 7cassandra://V7jVYiJBhIm8vUpBi2rFVYAw1lMQ-kzBhL87CQIegUE Tk`׉	 7cassandra://koBkAzww-2_Pc3nb82lqfA16FdkqZVsGBXoxvKyEaCgU`S׉	 7cassandra://LKCfd6whK7RKj767rE8b0XTwxatQg1dSyw0S5cbkffA`̵ i+3NJoנi+3NJo h9ׁHhttp://www.safetyraft.comׁׁЈנi+3NJo Id
9ׁHhttp://www.vanclaes.comׁׁЈנi+3NJo [	9ׁHhttp://www.airmar.comׁׁЈנi+3NJo HIi9ׁHhttp://www.epropulsion.nlׁׁЈ׉E Dé makelaar
voor watersportgebonden
bedrijven
en onroerend goed
MULLERMAKELAARDIJ.NL
Blijf op de hoogte
linkedin.com/company/muller-makelaardij
De keuze van professionals
www.roodberg.com
The Original
׉	 7cassandra://JPzuIcgOpaIw3xDVmIWWLoJZaBI0M8iutooeMw1y57A(V`̵ i+3NJo-׉E
nieuws
NIEUWSINNOVATIE
Nieuwe elektrische buitenboordmotor
De Spirit 2 van
E-propulsion is de volgende
stap in de voortgaande
ontwikkeling van
compacte elektrische
buitenboordmotoren.
Deze motor is ontwikkeld
om langer te kunnen
varen met een acculading,
snellere respons te
geven op commando’s via de gashendel en meer trekkracht te
leveren. Het 2000 watt vermogen is vergelijkbaar met 3 pk. De
accu is geïntegreerd, kan op de motor worden gekoppeld
maar ook eraf gehaald om de motor met minder gewicht te
verplaatsen of om hem op te laden. Deze buitenboordmotor is
geschikt voor boten tot ongeveer 1500 kilogram leeggewicht.
www.epropulsion.nl
Robuuste CAN-bus kabels
Het NMEA-netwerk maakt het mogelijk dat alle instrumenten
en sensoren aan boord op de juiste manier met elkaar
communiceren. De aansluitingen zijn allemaal met dezelfde
vorm stekkers. Airmar, de grootste producent van sensoren
voor diepte, snelheid, temperatuur en meer, ontwikkelde
nieuwe kabels en stekkers die sterker zijn dan de vorige
modellen. De nieuwe stekkers en kabels zijn beter bestand
tegen water en impact van slingerende spullen.
www.airmar.com
Lanceerwagen voor boothellingen
VanClaes Boottrailers uit Alphen aan den Rijn ontwikkelt zelfrijdende
hellingkarren waarmee boten via een helling of een
strand te water kunnen worden gelaten. Het patent voor deze
lanceerwagens ligt bij het Nieuw-Zeelandse bedrijf Tectrax.
VanClaes gaat de elektrisch aangedreven wagens zo maken dat
ze perfect passen op een trailer achter een auto zonder dat die
auto het extra vermogen hoeft te hebben om de boot op een
gladde en steile helling te kunnen rijden en manoeuvreren.
Voor havens met een helling waar een boot op de kant staat, is
de Tectrax een uitkomst want hier is een autotrailer helemaal
niet nodig. De Tectrax rijdt met de 48 volt elektromotor zelf
naar de stallingsplek. De Nieuw-Zeelandse fabrikant heeft
VanClaes aangewezen als de exclusieve constructeur van hun
lanceerkarren voor de Benelux. Sales manager Matt Forbes
(links op de foto) van Tectrax en directeur Stian Duijvelaar
van VanClaes tekenden onlangs een overeenkomst daarvoor.
Eenpersoons reddingvlot
Wie in koud water valt, moet er snel weer uit om niet onderkoeld
te raken. Met die gedachte ontwikkelde het bedrijf PSJ
Safety Control hun Safety Raft, een eenpersoons reddingvlot.
Zeelui in koude streken dragen het vlot in een rugzak terwijl
het met een polsband aan hen vast zit. Zo is het vlot na opblazen
altijd in de buurt. Te water blaast het vlot zichzelf op.
Mocht dat mislukken, dan is er (net als bij een reddingvest)
een trekkoord om de CO2
ren. Stikstof wordt gebruikt in echt koude streken, waar de
druk van CO2
kan wegvallen.
www.vanclaes.com
www.safetyraft.com
-cilinder of stikstofcilinder te active02
2026 | HISWA MAGAZINE 33
׉	 7cassandra://LKCfd6whK7RKj767rE8b0XTwxatQg1dSyw0S5cbkffA`̵ i+3NJo.i+3NJo-{בCט   {u׉׉	 7cassandra://d9bjz7DNS5h1KkpbiN3RAFbAFmOH_0nr-vEZK3ZITFg u`׉	 7cassandra://EbDdaW29mhYabrk1dUD6mAVYuS7wzDRg3DeYta_Azpo]7`S׉	 7cassandra://sRJG-Qz7Z06xxrVMeBeaVisypeHHpIYHlakNjtV1d9M`̵ i+3NJoט  {u׉׉	 7cassandra://ejzFUIjfSfQXjtfTnGZcKFJVgCUB-RMpYkFv4TARks8 /`׉	 7cassandra://LqkbOM0iUFS-mswokt2LGqENjC2Ymq1tXUJ7puInStMj`S׉	 7cassandra://NK0505rnqNqI2eKwpPrF0V9YKaXi8_8fqgH0qwcSckQ&`̵ i+3NJoנi+3NJo W8.9ׁHhttp://www.icy.nlׁׁЈ׉E
nieuws
HISWA-RECRONBUSINESSCLUBNIEUWS
In de rubriek HRBC Nieuws lees je nieuws van de leden van de HISWA-RECRON Business Club.
Wil je ook lid worden? Er zijn diverse partnerships mogelijk: Partner in Business,
Kennispartner of TOP Supplier. Kijk voor meer informatie op www.hiswarecron.nl/hrbc.
Nieuwe leden van de HISWA-RECRON Business Club
De HISWA-RECRON Business Club telt 2 nieuwe leden:
• Crippacampeggio
www.crippaconcept.com
• Matrix
www.matrix.nl
Jaarlijkse bijeenkomst bij nieuw pretpark
Bommelwereld
Op 26 mei 2026 is de jaarlijkse bijeenkomst voor alle leden van de
HISWA-RECRON Business Club. De dag vindt plaats bij het
nieuwe attractiepark Bommelwereld in Groenlo.Edwin Bomers,
directeur en eigenaar van Marveld Recreatie, deelt hoe Marveld
zich ontwikkelde tot een toonaangevend bungalowpark, camping
en hotel én waarom hij ervoor koos om het gloednieuwe indoor
pretpark Bommelwereld te realiseren. Meld je aan voor deze
inspirerende dag via www.hiswarecron.nl/agenda.
Samenwerking i-Marina en Seijsener
I-Marina/Sudum (TOP Supplier van HISWA-RECRON) en
Seijsener (Partner in Business van HISWA-RECRON) bundelen
de krachten. Samen bieden zij jachthavens een complete, toekomstbestendige
totaaloplossing van fysieke infrastructuur tot
volledig digitaal beheer. De verbindende factor? Het softwareplatform
van i-Marina.
Seijsener zorgt voor de betrouwbare basis: duurzame, hoogwaardige
haveninrichting, waaronder betrouwbare water- en
elektriciteitsaansluitingen. Sudum tilt het havenbeheer vervolgens
naar een hoger niveau met i-Marina. Het platform centraliseert
ligplaatsbeheer, passantenreserveringen, contractbeheer,
energieverbruik en facturatie in één overzichtelijk systeem. Het
resultaat is maximale controle, minder administratieve handelingen
en meer rendement per ligplaats.
www.seijsener.com
www.i-marina.eu
Jachthavens: betaal niet teveel energiebelasting
Bij veel jachthavens is energiebeheer goed geregeld, maar blijft financieel voordeel vaak
onbenut. Zeker bij complexe situaties met meerdere aansluitingen wordt dan te veel
energie belasting betaald. Dat bleek bij Jachthaven De Biesbosch. Energie Belastingbesparen
(TOP Supplier van HISWA-RECRON) pakte dat aan. Door de bestaande structuur te analyseren
en beter in te richten richting de Belastingdienst, werd een aanzienlijke teruggave
gerealiseerd. De conclusie: het voordeel zit er vaak al in, maar is nog niet zichtbaar gemaakt.
Energie Belastingbesparen kan bij elke jachthaven vrijblijvend een check doen.
€
www.energiebelastingbesparen.nl
34 HISWA MAGAZINE | 02 2026
׉	 7cassandra://sRJG-Qz7Z06xxrVMeBeaVisypeHHpIYHlakNjtV1d9M`̵ i+3NJo/׉ExStart het seizoen zonder
storingen en verrassingen
Direct bij de start van het seizoen
volledige controle over stroom en
comfort op de hele jachthaven?
Dat kan met ICY Marina Management!
Daarnaast voorkom je hiermee
piekverbruik tijdens het koude
voorseizoen, verlaag je energiekosten
en bespaar je tijd.
Zo houd je meer tijd over voor wat
echt telt: tevreden gasten.
ICY Marina Management in het voorseizoen:
ment in het voorseizoen:
• Minder tijd in de meterkast, meer tijd voor de gast
• Vanaf de start grip op gebruik en verbruik van str
giepieken voorkomen bij een koud begin van het seizoen
• Vanaf de start grip o
• giepieken voor
, meer tijd voor de gast
uik en verbruik van str
bij een koud begin van het seizoen
Geen ruimte in de
kast voor modules?
We hebben voor
iedere situatie een
oplossing!
www.icy.nl
Meer weten?
Scan de QR.
Grip op
stroomverbruik
en piekbelasting
׉	 7cassandra://NK0505rnqNqI2eKwpPrF0V9YKaXi8_8fqgH0qwcSckQ&`̵ i+3NJo0i+3NJo/{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Qa2hG2Bbm7I3kY5PAGYjyc76gjQgQkpOVFWCq6o5gjo `׉	 7cassandra://qWaVx3aDkDqkkG0dlhveWVU7DxTT9QNN5HGStNe9ork^A`S׉	 7cassandra://zYvNyCQkjH81iLgMi8UjcSaWUMdaDpuYWkpYA-1n_qM"``̵ i+3NJo׉E 3Wij weten veel van
boten, omdat we
zelf ook varen.
׉	 7cassandra://zYvNyCQkjH81iLgMi8UjcSaWUMdaDpuYWkpYA-1n_qM"``̵ i+3NJo1׈Ei+3NJo2i+3NJo1{)HISWA Magazine nr. 2 - 2026i+b{B