׉?ׁB!בCט  {u׉׉	 7cassandra://Q8U6StL7xPUu2aCJWrO-xkNXV0HxcLbkDR0o_H6Xe18 O`׉	 7cassandra://okKq1N_6ypeSxCen6sJ4Y4sPR0Hr1hwo_b4MMCK4360yL`S׉	 7cassandra://Coau_mc7jaYSrqNN-dYcxqrX4CfEbsPGzXJ-ckbT-Ts$`̵ ׉	 7cassandra://5uNVqdJXbF_5acYwP7M-tADbOMnNMHWvXvVSre1_4nU͉*͠Z䰉/2׈EZ䰉/2׉ECJAARGANG 12 | NUMMER 1 | MAART 2018
Nieuwsbrief Openbare Gezondheidszorg
Het vraagstuk van personen met verward gedrag staat
hoog op de politiek-bestuurlijke agenda. We lezen steeds
meer in het nieuws over personen met verward gedrag
en het aantal incidenten rond overlast lijkt toe te nemen.
Dagelijks komen burgers en politie in aanraking met
deze problematiek. Reden voor de landelijke overheid om
gemeenten op te dragen om uiterlijk 1 oktober 2018 een
sluitende aanpak, persoonsgericht en domein overstijgend,
te realiseren voor mensen met verward gedrag. Doel hiervan
is om personen met verward gedrag tijdig in beeld te
krijgen en hen passende hulp te bieden, waardoor ervaren
overlast, zoals een onveilig gevoel, tot een minimum
wordt beperkt.
GGD Kennemerland, GGD Hollands Noorden en GGD
Zaanstreek-Waterland hebben gezamenlijk op verzoek
van de burgemeesters in Noord-Holland een integrale
aanpak van personen met verward gedrag ontwikkeld.
Deze aanpak gaat uit van zes pijlers, waaronder preventie,
triage en vervoer, samenwerking GGZ en politie en verbinding
publieke zorg en sociaal domein. Van deze laatste
pijler vindt u een goed voorbeeld terug in deze nieuwsbrief:
de start van een pilot om de samenwerking in de
wijk rondom mensen met verward gedrag te verbeteren.
Ook bieden we de training Mental Health first aid (eerste
hulp bij psychische problemen), gericht op het herkennen
en bespreekbaar maken van mensen met verward gedrag.
Inspelen op actuele vragen en thema’s doen we vanzelfsprekend
ook op andere terreinen binnen de preventieve
gezondheidszorg. Zo leest u in deze nieuwsbrief hoe de
Jeugdgezondheidszorg aan de slag is gegaan om het
aanbod aan zorg flexibeler te organiseren. Hierdoor
kunnen we meer maatwerk leveren
op geleide van de behoefte
van gezinnen en kinderen. Ieder
kind en elke ouder kan tenslotte
een andere behoefte hebben aan
ondersteuning en informatie. Door
vraaggericht te werken en met een
flexibele opstelling, staan we niet
boven, maar naast ouder en kind.
Ferdinand Strijthagen
Directeur
FOTO: © MONIQUE KOOIJMANS
Aanpak ‘Gezonde Kinderopvang’ van start
in Zaanstad
De 4 grote kinderopvangorganisaties van Zaanstad,
Bambino, Freekids, Tinteltuin en Boefje, de gemeente
Zaanstad en de GGD hebben de ambitie uitgesproken in
2018 van start te gaan met de Gezonde Kinderopvangaanpak.
Met de Gezonde Kinderopvang-aanpak werkt
een kinderopvangorganisatie structureel aan de gezonde
leefstijl van kinderen en aan de deskundigheid hierin
bij de medewerkers. In 2019 volgen de 21 vrijgevestigde
kinderopvanglocaties. De GGD coördineert het project
en adviseert en begeleidt de stafmedewerkers en pedagogische
medewerkers van deelnemende kinderopvang -
organisaties.
Gezonde Kinderopvang gaat verder dan de kwaliteitseisen
voor kinderopvang over veiligheid en gezondheid.
Gezonde leefstijl wordt hiermee écht onderdeel
van de dagelijkse praktijk in de kinderopvang. Een
kinderopvangorganisatie die werkt met deze aanpak,
kiest een of meer gezondheidsthema’s waarmee ze
aan de slag gaat, zoals: voeding, bewegen, sociaalemotionele
ontwikkeling, dagritme en mediaopvoeding.
De organisatie voert vervolgens een actief beleid
rondom het thema en betrekt de ouders daar bij.
De voordelen van het bevorderen van de gezondheid van
jonge kinderen zijn groot. Opvoeding en ervaringen in
de kindertijd bepalen voor een groot deel (on)gezonde
gewoontes. Ongezond gedrag op jonge leeftijd leidt ook
op latere leeftijd tot gezondheidsproblemen. Bovendien
hebben gezonde mensen over het algemeen een betere
kwaliteit van leven. Het aanleren van gezond gedrag kan
dan ook het beste zo jong mogelijk beginnen.
De aanpak Gezonde Kinderopvang is nieuw voor
Zaanstad. Er zijn in het land ruim 160 coaches Gezonde
Kinderopvang getraind. Deze coaches hebben vervolgens
in de eigen organisatie de scholing gegeven aan de
pedagogisch medewerkers. Alle belangrijke organisaties
׉	 7cassandra://Coau_mc7jaYSrqNN-dYcxqrX4CfEbsPGzXJ-ckbT-Ts$`̵ Z䰉/2Z䰉/2{בCט   {u׉׉	 7cassandra://c1er13rykppSIsW6hVLc8zFg8FnC52XDqwzdoSIPXRA ז`׉	 7cassandra://OX1VisA4Xd2WyW3F2QXOEKn8fHZLuXI4h2Qr9AogeGU͂`S׉	 7cassandra://YCayWAQml7ktCMa3S0U4dpkoeLe2CSuXzdQwvdmRxy0%`̵ ׉	 7cassandra://gO5mRy1iL9EZOOI79BHpiYk9xRvVyI2yGSXM9ZCgxhQ wj̄͠Z䰉/2ט  {u׉׉	 7cassandra://Y9gt74bQZklOk2Te9Ia2RbuGC-t-5Jm6fORzrrvsrJc `׉	 7cassandra://FRGNPUYqRi5k8ekpMVyp2ujSikBQ1__E8wQHG1Mz-JMzG`S׉	 7cassandra://Pwfs43rieMtvHDJk_jEb6I9Nmk_qUr_nuYqbF7IDd0k$x`̵ ׉	 7cassandra://GEN1HY2HwUbCtv2SkO9xJKLSaM3HeXJydV6NQHL4oO4ͬ/̀͠Z䰉/2נZ䰉/2 ʁ̼9׉Hhttp://www.gezondeschoolzw.nlGׁׁrנZ䰉/2 9׉H !http://www.gezondekinderopvang.nlGׁׁrנZ䰉/2 7w9׉H %mailto:mwicherink%40ggdzw.nl?subject=GׁׁrנZ䰉/2 e~9׉H &mailto:ybarendregt%40ggdzw.nl?subject=GׁׁrנZ䰉/2 ? i9׉H #mailto:iboerema%40ggdzw.nl?subject=GׁׁrנZ䰉/2 "l9׉H #mailto:iboerema%40ggdzw.nl?subject=GׁׁrנZ䰉/2 (G9׉H -http://www.vng.nl/personen-met-verward-gedragGׁׁrנZ䰉/2 'i9ׁHmailto:IBOEREMA@GGDZW.NLׁׁЈנZ䰉/2߁ 0G9ׁHhttp://www.vng.nl/personenׁׁЈ׉Ein de kinderopvang zijn betrokken geweest bij
het opzetten van het project, waaronder BOinK
(Belangenvereniging van Ouders in de Kinderopvang),
de Brancheorganisatie, GGD GHOR NL
en een aantal kinderopvangorganisaties. Het project
wordt dan ook breed gedragen. Gezonde Kinderopvang
sluit naadloos aan bij Gezonde School
www.gezondeschoolzw.nl, dat al eerder in het
onderwijs van start is gegaan. Meer informatie:
www.gezondekinderopvang.nl
CONTACTPERSOON:
MATHILDE WICHERINK, MWICHERINK@GGDZW.NL
GGD presenteert nieuwe tuberculose
screenmethode
Op dinsdag 12 december 2017 presenteerde de GGD de
eerste resultaten van een nieuwe manier van screenen
op tuberculose bij immigranten uit risicolanden. Dit deed
de GGD tijdens een jaarlijks Tuberculose symposium in
het Onze Lieve Vrouwen Gasthuis in Amsterdam. Met de
nieuwe screeningsmethode worden meer tuberculose
infecties opgespoord.
Immigranten uit risicolanden voor tuberculose (meer dan
50 gevallen op 100.000) worden hierop bij binnenkomst
in Nederland gescreend. Tot 1 januari 2017 werd dit gedaan
door middel van een longfoto, één of vijf keer in twee jaar
afhankelijk van het land van herkomst. Vanaf 1 januari
2017 scant de GGD alle immigranten op tuberculoseinfectie
door middel van een Mantouxtest (huidtest). Op
deze manier hoeft een immigrant
uit een hoog risico land niet
meerdere keren voor een longfoto
te komen, maar is de screening
binnen één week afgerond,
mits de Mantoux negatief is.
Wanneer er een tuberculoseinfectie
wordt aangetoond volgt
behandeling. Hiermee wordt het
ontwikkelen en verspreiden van
tuberculose voorkomen.
CONTACTPERSOON:
YVONNE BARENDREGT, YBARENDREGT@GGDZW.NL
Steeds meer mensen getraind in suicïdepreventie
De gemeenten en de GGD zetten zich in voor een daling
van het aantal suïcides door intensievere samenwerking
van partijen binnen én buiten de zorgsector. Onderdeel
van deze aanpak is het trainen van mensen die een
sleutelrol kunnen vervullen in het begeleiden van mensen
met zelfmoordgedachten naar professionele hulp. Deze
zogenaamde suïcidepreventietraining is bijvoorbeeld relevant
voor medewerkers van thuiszorg, wijkteams, ambulance,
politie of andere beroepsgroep waar je met (soms
kwetsbare) mensen te maken hebt. Er is veel interesse
voor deze training die gericht is op:
• het vergroten van kennis en vaardigheden in het
identificeren van gedachten aan suïcide;
• het inschatten hoe ernstig die gedachten zijn;
• grip te houden op de situatie;
• zo nodig te verwijzen naar professionele hulp.
Vooral bij docenten en wijkteams is de suïcidepreventietraining
in trek en ook de eerste huisartsen
werden onlangs getraind. Om aan de toenemende
interesse voor een training te kunnen voldoen, was het
nodig het aantal trainers uit te breiden. Met een trainde-trainer-programma
in februari is het aantal trainers
met zeven mensen uitgebreid tot in totaal elf trainers.
De nieuwe trainers gaan nu zelf aan de slag om hun
collega’s te leren hoe je signalen van iemand met suïcidale
gedachten herkent en hoe je vervolgens hierover in
gesprek kunt gaan.
Zaanstreek-Waterland is één van de zes regio’s waar
voor een proefperiode van twee jaar een proeftuin
suïcidepreventie is gestart. Dit initiatief wordt gesteund
door alle acht gemeenten in deze regio. In de proeftuinen
bundelen zorg, onderwijs, gemeenten, politie, spoorsector,
GGD, kerken, (sport)verenigingen en andere partijen
de krachten om het aantal suïcides te verminderen. De
stichting 113Zelfmoordpreventie ondersteunt de regio’s
bij de aanpak die bestaat uit vier pijlers. Naast het trainen
van professionals zijn dit: het inzetten op risicogroepen,
het ontwikkelen van een sluitende keten en het voeren
van een publiekscampagne.
CONTACTPERSOON:
INA BOEREMA, IBOEREMA@GGDZW.NL
׉	 7cassandra://YCayWAQml7ktCMa3S0U4dpkoeLe2CSuXzdQwvdmRxy0%`̵ Z䰉/2׉E Start pilot Samenwerken in de wijk rond de
opvang van mensen met verward gedrag
Z-Wwweetjes
Meer lezen over de landelijke aanpak
mensen met verward gedrag; zie:
www.vng.nl/personen-met-verward-gedrag
In november 2017 is, met subsidie van ZonMw, een pilotproject
gestart met als doel de signalering, preventie en
opvang van verwarde personen in de wijk te verbeteren.
Aanleiding is de toename van het aantal overlastgevende
incidenten door mensen met verward gedrag. Als gevolg
van landelijk beleid blijven mensen met psychische
problemen vaker zelfstandig wonen. Een verslechtering
van de situatie van deze kwetsbare mensen komt
hierdoor soms te laat in beeld. Er is aandacht nodig voor
de ondersteuning, opvang en zorg voor deze mensen,
zodat op tijd passende hulp geboden kan worden en de
overlast voor anderen wordt beperkt.
Het pilotproject gaat van start in vier wijken (twee in
Zaanstad en twee in Purmerend). In de pilot worden de
taken rondom een casus en wie deze uitvoert in overleg
met het wijkteams vastgelegd in een begeleidingsplan.
De wijkteams worden ondersteund door een pilot team
van sociaal psychiatrische verpleegkundigen, preventiewerkers
en ervaringsdeskundigen. Zo wordt de kennis
bij de wijkteams vergroot over problematiek bij mensen
met verward gedrag, hoe hierop te anticiperen, dit te
herkennen en passende zorg te bieden. De escalatie
van psychosociale problematiek kan hierdoor worden
voorkomen.
De wijkteams en het pilotteam worden getraind en
gecoacht in deze nieuwe manier van werken. Aan het
einde van de pilot (eind 2019) wordt aan de gemeenten
een advies gegeven over de manier waarop de uitkomsten
geborgd kunnen worden. In de pilot werken samen: REAKT,
Parnassia/Dijk en Duin, Regionaal Cliënten Organisatie
(RCO) de Hoofdzaak/Team Ervarings Deskundigen (TED)
team, DOCK, het samenwerkingsverband Leger des Heils,
Leviaan en Odion, de gemeenten Purmerend en Zaanstad
en de GGD.
CONTACTPERSOON:
INA BOEREMA, IBOEREMA@GGDZW.NL
Jeugdgezondheidszorg in beweging
In het najaar van 2017 is de GGD gestart met het
flexibiliseringstraject Jeugdgezondheidszorg, “JGZ in
beweging”. Het is één van de directe uitwerkingen van de
nieuwe visie op de jeugdgezondheidszorg die de GGD in
Z-Wwweetjes
De GroeiGids app is hét platform dat (aanstaande)
ouders inzicht geeft bij de ontwikkeling, gezondheid
en opvoeding van hun kind. De jeugdgezondheidszorg
implementeert, als aanvulling op de papieren GroeiGids,
deze populaire app in het tweede kwartaal van
2018. Het is dan mogelijk regionale pushberichten
aan ouders te sturen, naast leeftijdsspecifieke pushberichten.
JGZ-professionals zullen in hun contact
met ouders actief verwijzen naar informatie die in de
GroeiGids app te vinden is.
2017 heeft opgesteld. Doel van de jeugdgezondheidszorg
is en blijft zorgen dat kinderen en jeugdigen gezond en
veilig kunnen opgroeien en kunnen participeren in de
maatschappij.
De flexibilisering betekent aanpassing van het
takenpakket aan de verschillende wensen en vragen van
kinderen/gezinnen, het aanwezig zijn waar de doelgroep
is en een nog hechtere samenwerking met partners
binnen het sociaal domein. GGD en gemeenten staan
in deze ontwikkeling naast elkaar. Inmiddels worden de
eerste stappen gezet om de plannen tot uitvoering te
brengen.
Flexibel zijn houdt ook in dat professionals in de
jeugdgezondheidszorg in overleg met de ouders kijken
wat het kind nodig heeft en samen met de ouder/
verzorger bepalen wanneer en hoe het volgende
contactmoment gaat plaatsvinden. Dat kan verschillen
per wijk, school of per individu. Zo bestaat de mogelijkheid
׉	 7cassandra://Pwfs43rieMtvHDJk_jEb6I9Nmk_qUr_nuYqbF7IDd0k$x`̵ Z䰉/2ÁZ䰉/2{בCט   {u׉׉	 7cassandra://G-qySUZXlKizWR3YLZeuORyHJ7RE9C2KHUWovyac_iA `g` ׉	 7cassandra://DqSgF7Q_JtEncdNDZY1KEr12lXjZw8lbpglEfWmR7Mcg`S׉	 7cassandra://kHr5tgB8sEvvnSl53MTxWtC8bBTzRBo-WlipuNOzHRM`̵ ׉	 7cassandra://2It2-W-QZk8UMhfQQjR9tcnIpShe3Ks2OLHAiJtJYz0Y͠Z䰉/2ʖנZ䰉/2ā no9׉H Rmailto:info%40ggdzw.nl?subject=Redactie%20Nieuwsbrief%20Openbare%20GezondheidszorgGׁׁrנZ䰉/2Ł ƁJ9׉Hhttps://twitter.com/GGDZWGׁׁrנZ䰉/2Ɓ o9׉H Rmailto:info%40ggdzw.nl?subject=Redactie%20Nieuwsbrief%20Openbare%20GezondheidszorgGׁׁrנZ䰉/2ǁ Sh9׉H #mailto:lvolkers%40ggdzw.nl?subject=GׁׁrנZ䰉/2ȁ ̴9׉H $http://www.cursusbureauzaanstreek.nlGׁׁrנZ䰉/2Ɂ Y5n9׉H #mailto:clammers%40ggdzw.nl?subject=Gׁׁr׉Evoor aanvullende contactmomenten voor kinderen
en ouders die dit nodig hebben. En is er ruimte om de
contactmomenten anders in te richten. Dit alles uiteraard
gebaseerd op en binnen de landelijke richtlijnen, de eisen
van de inspectie en het landelijk professioneel kader.
Preventie staat hierbij voorop.
Flexibilisering vereist ook een andere manier van werken
van de JGZ-medewerkers om optimaal de kennis en kunde
in te kunnen zetten. Preventie, kijken wat het kind nodig
heeft en ‘dichtbij’ zijn, vormen de basis van de nieuwe
werkwijze. Medewerkers zijn actief betrokken bij de
doorontwikkeling van de jeugdgezondheidszorg.
Er zijn al voorbeelden van flexibilisering zichtbaar,
waaronder in de gemeente Purmerend. Eind december
heeft de gemeente een impuls aan de flexibilisering
gegeven, waardoor deze versneld ingevoerd kan worden.
Artsen en verpleegkundigen hebben bijvoorbeeld meer
tijd gekregen om zichtbaar te zijn in het onderwijs en de
wijk. In dit traject gaat de GGD intensief met de gemeente
samenwerken.
CONTACTPERSOON:
LIESBETH VOLKERS, LVOLKERS@GGDZW.NL
Cursusbureau Zaanstreek:
brengt vraag en aanbod van cursussen samen
Het Cursusbureau Zaanstreek is de plek waar (aanstaande)
ouders, kinderen, jongeren en professionals
terecht kunnen voor een cursus of themabijeenkomst
over opvoeden en opgroeien. Het is sinds januari 2017
onderdeel van de Centra Jong en de Jeugdteams in de
Zaanstreek.
Het cursusaanbod biedt maatwerk waar nodig en is
flexibel georganiseerd op verschillende plekken in de
regio. Ook voorkomt het bureau overlap in het aanbod en
worden lacunes in het aanbod aangevuld/opgevuld. Door
het cursusaanbod stedelijk aan te bieden kan er snel een
groepsgerichte activiteit aangeboden worden en is een
grote pool aan deskundige trainers beschikbaar. Preventie
en hulpverlening gaan hand in hand.
Op de website www.cursusbureauzaanstreek.nl staat het
complete aanbod van cursussen en bijeenkomsten. De
preventieve ondersteuning en hulpverlening is gericht
op empowerment van de doelgroepen. Aanmelden kan
via de website door zowel ouders als professionals. Voor
de meeste cursussen is geen verwijzing nodig. Uit de
evaluaties blijkt dat de cursussen en themabijeenkomsten
goed gewaardeerd worden door de deelnemers. Een
reactie van een ouder: ‘ik heb meer kennis gekregen over
het puberbrein en begrijp het gedrag van mijn zoon nu
beter. De communicatie met hem is verbeterd en daardoor
is het veel gezelliger thuis’.
Scholen, kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en andere
instellingen die een themabijeenkomst willen organiseren
voor ouders, kunnen hiervoor een aanvraag doen bij het
cursusbureau. Jaarlijks verzorgen de pedagogen van het
Centrum Jong en de medewerkers van de Jeugdteams
in Zaanstad 120 themabijeenkomsten. Thema’s die vaak
aangevraagd worden zijn social media, positief opvoeden
en weerbaarheid. De thema’s kunnen op maat gemaakt
worden.
CONTACTPERSOON:
CHRISTEL LAMMERS, CLAMMERS@GGDZW.NL
Colofon
Adresgegevens
GGD Zaanstreek-Waterland
Postbus 2056, 1500 GB Zaandam
Tel. (0900) 254 54 54
Fax. (075) 616 30 16
Redactie
Sevgi Extra
Janneke van der Made
Diana Nierop
Ghislaine van Nooijen Kooij
Voor opmerkingen en vragen
over de nieuwsbrief kunt u
mailen naar info@ggdzw.nl
o.v.v. Redactie Nieuwsbrief
Openbare Gezondheidszorg.
Volg ons ook op Twitter
via @GGDZW
Ontwerp en drukwerk
Aranea Grafimedia, Zaandam
www.ggdzw.nl
De nieuwsbrief wordt verspreid onder
bestuurders van GGD ZaanstreekWaterland
en tevens onder ambtenaren,
raadsleden, zorg- en welzijnsinstellingen in
de regio Zaanstreek-Waterland en GGD’en
van buiten de regio. De nieuwsbrief is ook
beschikbaar op www.ggdzw.nl.
Mocht u geen prijs stellen op het
ontvangen van de nieuwsbrief dan kunt
u zich afmelden via info@ggdzw.nl
o.v.v. Redactie Nieuwsbrief Openbare
Gezondheidszorg.
׉	 7cassandra://kHr5tgB8sEvvnSl53MTxWtC8bBTzRBo-WlipuNOzHRM`̵ Z䰉/2׈EZ䰉/2́Z䰉/2ˁ{)NOG nieuwsbrief 03-2018Z7@