׉?ׁB!בCט  u׉׉	 0s3://2XViCzkNhh9NqUG0KEjl_u2z-jr2RWa8m-VrLJiDsNQ `׉	 0s3://c6irJ9SJpVFiGKYpcDooIobQmTyfOLi-4ZPXM00O3kwͭ`R׉	 0s3://gXq7nNvH7hNN9gPmvrhPJRvKSonRsIlD3xxFZMKOEmg5S`̴jI~,$-M֗ט   u׈   s  ׈EjI~,$-M֗׉E Hseptember 2026
Bekijk ons
nieuwe thema
Kerkelijk
overzicht
op pagina 16
׉	 0s3://gXq7nNvH7hNN9gPmvrhPJRvKSonRsIlD3xxFZMKOEmg5S`̴jI~,$-M֗jI~,$-M֗vבCט   vu׉׉	 0s3://YAo2v7mVzzw1MGzd5ks6xnyGFaY2px3cck3b44AFIxs Q`׉	 0s3://n-YPf45kDSTxH9_CYEmLIZni_5v2yvka0en3cTzhX2kN`׉	 0s3://gkPAOFDX7TouB0Vd1zc0vIjmS3JaHF2cigOgMe5IOvER`i jI~,$-M֗נjI~,$-M֘ p9ׁH #http://www.onlinetouch.nl/khorhurd.ׁׁЈנjI~,$-M֘  O̳9ׁHmailto:ajo.amsterdam@gmail.comׁׁЈ׉EColofon
Khorhurd is een maandelijkse uitgave van de Armeens
Apostolische Kerk Surp Hoki dat wordt verzorgd
en samengesteld door de Khorhurd Commissie
onder leiding van priester Taron Tadevosyan en
het bestuur van Surp Hoki Amsterdam.
Khorhurd streeft ernaar de gelovigen te informeren
over de Heilige Liturgie, kerkgeschiedenis en
kerktradities. De algemene kennis te verbreden en
de preken toegankelijk te maken voor alle gelovigen.
Dit redactieteam is opgericht door gelovigen voor
gelovigen. ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest
en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn
allen van één Geest doordrenkt, of we nu Joden of
Grieken zijn, of we nu slaven of vrije mensen zijn.’
(1 Korintiërs 12:13)
Voor vragen, suggesties en/of bijdragen kun je
contact opnemen via ajo.amsterdam@gmail.com.
Je kunt Khorhurd ook online lezen via de
sociale platformen van Surp Hoki Amsterdam
en via www.onlinetouch.nl/khorhurd.
Redactie
Seda Abgarian
Armenuhi Alaverdyan
Grigor Ayvazyan
Adrine Bandari - Markarian
Laetitia Demirbacak
Serge Demirbacak
Alwina Gulian
Vormgeving
Shake Moutafian
2 Khorhurd
Raffi Kazorian
Ani Manukjan
Ana Mgrdichian
Ani Nazari
Suzi Sjabazjan
André Yaghyazaryan
׉	 0s3://gkPAOFDX7TouB0Vd1zc0vIjmS3JaHF2cigOgMe5IOvER`i jI~,$-M֗׉EI nhouds
o p g ave
Preken
Preek 6 september 2026
Preek 13 september 2026
Preek 20 september 2026
Preek 27 september 2026
Kerkelijk overzicht
Overzicht september
De betekenis van het feest Kruisverheffing
(Khachverats)
Gebed
Heilige Gregorius van Narek
4
7
10
12
16
17
18
jI~,$-M֗jI~,$-M֗vבCט   vu׉׉	 0s3://FOzuENOYg1f1GfaR_VIzXqJuE20vghBGJO4NmVPtxTc `׉	 0s3://3_Bp9780JBCC38uaqZpcPQFVN1In7weYJ6YGBUtOOPo`׉	 0s3://LiZMfM-KOW00cVMZxe7e74bA7fU3RGTZGT21488u7ts5U`i jI~,$-M֘׉EQPreek
6 september 2026
“De mensen waren geweldig onder de indruk en zeiden:
‘Alles wat Hij doet is goed: zelfs doven laat Hij
horen en stommen laat Hij spreken.”
– Marcus 7:37
De heilige evangelielezing van vandaag
brengt ons opnieuw naar de gezegende
oevers van Galilea, waar zich opnieuw
een wonder van goddelijke liefde en
barmhartigheid voltrekt. De evangelist
Marcus vertelt ons over een man die doof
was en moeilijk kon spreken. Barmhartige
mensen brachten hem naar de Heer Jezus
Christus en smeekten Hem Zijn goddelijke
hand op de zieke te leggen. De menslievende
Zoon van God nam hem apart van de menigte,
zuchtte diep, hief Zijn blik ten hemel en
genas hem van zijn ernstige kwaal door Zijn
almachtige aanraking. De evangelist beschrijft
dit op veelzeggende wijze: “Daarop gingen
zijn oren open, zijn tong kwam los en hij kon
normaal spreken.” (Marcus 7:35)
In één ogenblik hervindt deze lijdende
mens de vreugde van een volwaardig leven.
Christus gebiedt hem te zwijgen en aan
niemand te vertellen wat er is gebeurd. Hierin
ligt een van de grootste geheimen van het
christelijk geloof verborgen: God zoekt geen
aardse eer, want de enige drijfveer achter
Zijn handelen is de oneindige, zichzelf niet
zoekende liefde. Ook wij zijn, als aangenomen
kinderen van onze hemelse Vader, geroepen
om Zijn volmaaktheid na te volgen. Zoals
de Heer zegt: “Wees dus volmaakt, zoals
jullie hemelse Vader volmaakt is.” (Matteüs
5:48) Al onze goede daden, gebeden en
barmhartigheid behoren in stilte te worden
verricht, gedreven door belangeloze liefde
en niet om door mensen gezien te worden.
4 Khorhurd
׉	 0s3://LiZMfM-KOW00cVMZxe7e74bA7fU3RGTZGT21488u7ts5U`i jI~,$-M֗׉E
mZoals de heilige Antonius van de Woestijn ons
waarschuwt: “Wees nooit trots op je daden,
wat ze ook zijn.” Nederigheid is de enige
weg die ons ver houdt van de vernietigende
valstrikken van hoogmoed.
Dit evangelieverhaal gaat echter niet alleen
over lichamelijke genezing; het is ook een
spiegel voor de ziel van ieder van ons.
God heeft de wereld geschapen met een
onbeschrijfelijke schoonheid en met ontelbare
gaven: van de rustgevende klanken
van de natuur tot het slaapliedje van een
moeder en het gelukkige lach van een kind.
Voor iemand die lichamelijk niet kan horen,
is het een groot verdriet daarvan verstoken
te zijn. Maar nog angstaanjagender en
vernietigender dan lichamelijke doofheid
is geestelijke doofheid en stomheid.
Helaas worden wij maar al te vaak volkomen
doof en stom tegenover onze hemelse
Vader. God houdt geen moment op tot
ons te spreken: door de wonderen van de
natuur, door de boodschap van de Heilige
Schrift, door de dienaren van de Kerk en
door onze naasten. Hij klopt voortdurend
aan de deur van ons hart. Maar de luidruchtige
verleidingen van de wereld, de
eindeloze zorgen en de zinloze bezigheden
overstemmen ons geestelijk gehoor.
Onze tong wordt gesloten voor gebed en
zegen, terwijl onze ziel, geschapen naar
Gods beeld, zich terugtrekt in haar eigen
schulp en haar hemelse roeping vergeet.
Een duidelijk bewijs hiervan is dat velen
van ons jarenlang naar de kerk gaan en
deelnemen aan de sacramenten, maar
toch onveranderd blijven. Zachtmoedigheid,
nederigheid en barmhartigheid blijven
slechts lege woorden. Als er in ons leven
geen geestelijke vernieuwing plaatsvindt,
hebben wij Gods woord slechts met onze
lichamelijke oren gehoord en zijn wij in ons
handelen stom en onvruchtbaar gebleven.
De eerste stap om van deze geestelijke
ketenen bevrijd te worden, is dat wij
onze eigen zonden en zwakheden onder
ogen zien en erkennen. Daarbij komt het
heilige sacrament van de oprechte biecht
en het berouw ons te hulp. De Kerk is het
geestelijke ziekenhuis waar Christus ons
door Zijn gewijde dienaren bevrijdt van de
banden van de zonde, overeenkomstig Zijn
eigen belofte: “Ik verzeker jullie: al wat jullie
op aarde bindend verklaren zal ook in de
hemel bindend zijn, en al wat jullie op aarde
ontbinden zal ook in de hemel ontbonden
zijn.” (Matteüs 18:18)
Laten wij daarom zonder uitstel onze hartstochten
en zwakheden voor Christus brengen.
Wij zijn geroepen om standvastig te strijden,
maar God is de enige die geneest en heiligt.
Ik bid dat, door de voorspraak van de Heilige
Moeder van God en van onze vader in het
geloof, de heilige Gregorius de Verlichter, ons
geestelijk gehoor en onze spraak geopend
Khorhurd
5
jI~,$-M֗jI~,$-M֗vבCט   vu׉׉	 0s3://n6235Ws3W4P1S10d-yaIKNDKcT8blKJ6QixbqQ6_yfw ؀`׉	 0s3://16QveQtZIdUAZA30BSFf4ovShzvgSz3-muYjBCXNGM4`׉	 0s3://_7drrWWGfKX7v4EGvN2eWDyPv7DxVtXRBC_jhCx-fM0<q`i jI,$-M֘׉E7mogen worden. Mogen de mensen, wanneer
zij onze goede en lichtgevende daden zien,
onze hemelse Vader verheerlijken en zeggen:
“Alles heeft Hij goed gedaan: Hij laat de
doven horen en de stommen spreken.”
Evangelie: Marcus 7:31-37
Hij vertrok weer uit de omgeving van Tyrus
en ging via Sidon naar het Meer van Galilea,
dwars door het gebied van de Dekapolis.
Daar werd iemand bij Hem gebracht die doof
was en gebrekkig sprak, en men smeekte
Hem om deze man de hand op te leggen.
Hij nam de man apart, weg van de menigte,
6 Khorhurd
stak zijn vingers in diens oren en raakte
met speeksel zijn tong aan. Hij sloeg zijn
blik op naar de hemel, zuchtte diep en zei
tegen hem: ‘Effata!’, wat betekent: ‘Ga
open!’ Daarop gingen zijn oren open, zijn
tong kwam los en hij kon normaal spreken.
Hij beval de omstanders om aan niemand
te vertellen wat er gebeurd was; maar hoe
strenger Hij het hun verbood, hoe meer
ze het rondvertelden. De mensen waren
geweldig onder de indruk en zeiden: ‘Alles
wat Hij doet is goed: zelfs doven laat Hij
horen en stommen laat Hij spreken.’
׉	 0s3://_7drrWWGfKX7v4EGvN2eWDyPv7DxVtXRBC_jhCx-fM0<q`i jI~,$-M֗׉EPreek
13 september 2026
Kruisverheffing viering (Khachverats)
“Door de kracht van Uw heilig Kruis, o Christus,
Gij die hebt gestaan voor de verlossing van de wereld,
moge dit ons bewaren voor allerlei beproevingen.”
Het feest van de Kruisverheffing herinnert ons
niet alleen aan de openbaring van het Kruis
van de Heer, maar ook aan de triomfantelijke
terugkeer ervan naar Jeruzalem. In het jaar 614,
toen de Perzen Jeruzalem innamen, namen zij
ook het Hout van het Heilig Kruis mee. Enkele
jaren later versloeg de Byzantijnse keizer
Heraclius de Perzen en bracht hij het Kruishout
terug. Volgens de overlevering werd de weg
naar Jeruzalem, toen het Kruis met grote
plechtigheid werd teruggedragen, door het
volk versierd met geurige basilicum. Daarom
is het feest van de Kruisverheffing in onze Kerk
nauw verbonden met de mooie traditie van
de zegening van de basilicum.
Vóór de kruisiging van Christus werd het kruis
beschouwd als een symbool van schande en
doodstraf. Door Zijn offer heeft Christus het
echter gemaakt tot een teken van verlossing,
overwinning en leven. Daarom is het kruis
niet slechts een symbool, maar het levende
getuigenis van ons geloof, het teken van Gods
liefde en van de verlossing van de mens.
Khorhurd
7
jI~,$-M֗jI~,$-M֗vבCט   vu׉׉	 0s3://i7gx09vaVOaP7Qa4wyZ6USeX0Op0swxpvlunp0J4ck0 \Z`׉	 0s3://t0q26g5OXnTWYXN83CyzJ11Ihhp3rhJPTBRFGsU9UP4`׉	 0s3://GflZFGoma132Ol5OpeYmPd_el2ZdjQzpDE3xfhKc2c06`i jI,$-M֘׉EOok de geschiedenis van het Armeense volk
is een kruisweg. Eeuwenlang heeft ons volk
gestreden voor zijn geloof en zijn identiteit.
Aan de vooravond van de Slag bij Avarayr
werden de woorden van onze voorouders het
fundament van ons voortbestaan: “Niemand
kan ons scheiden van ons geloof, noch het
zwaard, noch het vuur…” Dankzij dit geloof
heeft ons volk zijn kruis kunnen dragen en
de hoop nooit verloren.
De heilige Gregorius van Tatev leert dat de
vier armen van het kruis de vier grote gaven
van God symboliseren: de bovenste arm
wijst op de opening van het Koninkrijk der
hemelen, de onderste op de overwinning op
de hel, de rechter op de uitdeling van Gods
genadegaven, en de linker op de vergeving
van de zonden. Tegelijkertijd herinnert het
kruis ons aan Gods macht, Zijn oneindige
liefde, Zijn geduld en Zijn uiteindelijke
overwinning.
De Heer leert ons ook dat niet elk lijden een
straf is. Toen de leerlingen Hem vroegen naar
de man die blind geboren was, antwoordde
Jezus: “‘Hij niet en zijn ouders ook niet,’
was het antwoord van Jezus, ‘maar Gods
werk moet door hem zichtbaar worden.”
(Johannes 9:3). Vervolgens richtte Hij Zich tot
ons allen met de woorden: “Wie achter Mij
aan wil komen, moet zichzelf verloochenen
en dagelijks zijn kruis op zich nemen en Mij
volgen.” (Lucas 9:23). Dat betekent dat een
gelovige niet wegvlucht voor moeilijkheden,
maar deze met Gods hulp omvormt tot een
weg van geestelijke groei en overwinning.
Een christen is een geestelijke soldaat. Hij
verheugt zich niet in de strijd zelf, maar in de
overwinning die hij met Gods hulp behaalt op
de zonde en het kwaad. Dan kan hij samen met
de apostel Paulus zeggen: “Maar ik heb de
goede strijd gestreden, de wedloop volbracht,
het geloof behouden.” (2 Timoteüs 4:7).
8 Khorhurd
׉	 0s3://GflZFGoma132Ol5OpeYmPd_el2ZdjQzpDE3xfhKc2c06`i jI~,$-M֗׉E
Het kruis leert ons dat er zonder zelfopoffering
geen liefde is, zonder geduld
geen overwinning, en zonder het kruis geen
verrijzenis. Wanneer wij onze blik richten
op de gekruisigde Christus, ontvangen wij
kracht om alle moeilijkheden van het leven
te overwinnen. Zijn kruis blijft voor ons een
bron van hoop, liefde, moed en verlossing.
Moge dit heilige feest van de Kruisverheffing
ons geloof in Christus vernieuwen en ons
leren de kruisen van ons leven met vertrouwen
te dragen, in de wetenschap dat zonder het
kruis geen verrijzenis is en dat door de kracht
van het Kruis iedere beproeving kan worden
omgevormd tot verlossing en overwinning.
Evangelie: Matteüs 24:27-35
Want zoals de bliksem de hemel van oost
tot west verlicht, zo zal de Mensenzoon
komen. Waar een lijk is, daar verzamelen
zich de gieren.
Meteen na die tijd van verdrukking zal de
zon verduisterd worden en de maan geen
licht meer geven, de sterren zullen uit
de hemel vallen en de hemelse machten
zullen wankelen. Dan zal het teken van de
Mensenzoon verschijnen aan de hemel, en
alle volken op aarde zullen zich van ontzetting
op de borst slaan als ze de Mensenzoon
zien komen op de wolken van de hemel,
bekleed met macht en grote luister. Dan zal
Hij zijn engelen uitzenden, en onder luid
bazuingeschal zullen zij zijn uitverkorenen
uit de vier windstreken bijeenbrengen, van
het ene uiteinde van de hemelkoepel tot het
andere. Leer van de vijgenboom deze les: zo
gauw zijn takken uitlopen en in blad schieten,
weet je dat de zomer in aantocht is. Zo
moeten jullie ook weten, wanneer je dat alles
ziet, dat Hij in aantocht is en heel dichtbij. Ik
verzeker jullie: deze generatie zal zeker nog
niet verdwenen zijn wanneer al die dingen
gebeuren. Hemel en aarde zullen verdwijnen,
maar mijn woorden verdwijnen nooit.
Khorhurd
9
jI~,$-M֗jI~,$-M֗vבCט   vu׉׉	 0s3://oeDJUsNGYRe1Q70dy_1PlM8z6AlyiSRNoxEbV0v2Oc0 `׉	 0s3://XX52GKgxugGU03gc0uhSdeGBQ2Q1QZK2JpareRryms8Ҭ`׉	 0s3://u-GQJEM3ZTJrDIZayIgoLumwUL0uc8AzjJC7sJ5zwxA6`i jI,$-M֘
׉EPreek
20 september 2026
“In deze woorden schuilt een groot geheim,
ik betrek ze op Christus en de kerk.”
– Efeziërs 5:32
Het huwelijk is niet louter een fysieke
of wereldse regeling, maar een door
God ingesteld verbond waardoor twee
afzonderlijke individuen, man en vrouw,
een hemelse zegen ontvangen en één lichaam
en één ziel worden. Het is de innigste
en diepste band die tussen twee mensen
kan bestaan, en overstijgt elke andere
relatie van verwantschap of vriendschap.
Volgens de leer van onze heilige Kerk is
het christelijk gezin een afspiegeling van
het Koninkrijk van God op aarde en een
leerschool van de liefde in de praktijk.
Hier leert de mens zelfopoffering, nederigheid
en ware liefde, deugden die zich
vervolgens uitbreiden en verspreiden
naar de samenleving als geheel.
Wil deze verbintenis echter sterk zijn en
goddelijke genade waardig, dan moet zij
gegrondvest zijn op geestelijke en lichamelijke
gepastheid, geworteld in wederzijdse liefde,
eenheid van geloof, fatsoen en onverbrekelijke
trouw. Ontbreekt de geestelijke doelstelling
in het huwelijk, dan wordt het slechts een
vluchtig gebeuren, beheerst door vleselijke
begeerten en wensen.
10 Khorhurd
׉	 0s3://u-GQJEM3ZTJrDIZayIgoLumwUL0uc8AzjJC7sJ5zwxA6`i jI~,$-M֗׉E
De apostel Paulus vergelijkt het christelijk
huwelijk met de intieme verbondenheid
tussen Christus en de Kerk. Zoals Christus
de Kerk heeft liefgehad en Zichzelf voor
haar heeft opgeofferd, zo is ook de man
geroepen om zijn vrouw lief te hebben
en voor haar te zorgen als voor zijn eigen
lichaam. En zoals de Kerk gehoorzaam is aan
Christus, zo dient ook de vrouw haar man
met eerbied en respect te bejegenen. Deze
gehoorzaamheid is geen dienstbaarheid,
maar een uiting van volmaakte liefde,
gelijkwaardigheid en eenheid van hart.
Christus Zelf bevestigde het eeuwige
karakter van dit verbond met de woorden:
“Ze zijn dus niet langer twee, maar één.
Wat God heeft verbonden, mag een
mens niet scheiden” (Mattheus 19:6).
Het huwelijk wordt aangegaan met een
gelofte van levenslange trouw, en de
Kerk staat de ontbinding van een huwelijk
dat zijn genade heeft verloren slechts
in uiterste, uitzonderlijke gevallen toe,
zoals bij morele of geestelijke dood en
beschermt daarmee het geestelijk leven
van de benadeelde partij.
Beste pasgetrouwden, zet deze belangrijke
stap in jullie leven met een heilig en oprecht
geloof. Bedenk dat jullie gezin geroepen
is om het Koninkrijk van God te dienen.
Moge jullie verbintenis sterk zijn en gevrijwaard
blijven van wereldse verleidingen en
kwade neigingen.
Wij bidden dat de Allerhoogste God
dit nieuwe verbond zegent met Zijn
overvloedige genaden en jullie vrede,
een lang leven en standvastige liefde
schenkt, opdat onze Moederkerk door
jullie voorbeeld verheerlijkt moge worden.
Evangelie: Marcus 10:1-12
Twistgesprek met farizeeën
Hij vertrok daarvandaan naar Judea en het
gebied aan de overkant van de Jordaan, en
de mensen verzamelden zich weer in groten
getale om Hem heen; Hij onderwees hen
zoals Hij gewoon was te doen. Er kwamen
ook farizeeën op Hem af. Ze vroegen Hem
of een man zijn vrouw mag verstoten. Zo
wilden ze Hem op de proef stellen. Hij vroeg
hun: ‘Hoe luidt het voorschrift van Mozes?’
Ze zeiden: ‘Mozes heeft de man toegestaan
een scheidingsbrief te schrijven en haar te
verstoten.’ Jezus zei tegen hen: ‘Hij heeft
u dat voorgeschreven omdat u halsstarrig
bent. Maar al bij het begin van de schepping
heeft God de mens mannelijk en vrouwelijk
gemaakt; daarom zal een man zich losmaken
van zijn vader en moeder en zich hechten
aan zijn vrouw, en die twee zullen één
lichaam zijn, ze zijn dus niet langer twee,
maar één. Wat God heeft verbonden,
mag een mens niet scheiden.’
In huis stelden de leerlingen Hem hier
weer vragen over. Hij zei tegen hen: ‘Wie
zijn vrouw verstoot en met een ander trouwt,
pleegt overspel; en als zij haar man verstoot
en met een ander trouwt, pleegt zij overspel.’
Khorhurd
11
jI~,$-M֗jI~,$-M֗vבCט   vu׉׉	 0s3://4cxEoc0y2Wik2ns0Qp1MtxjbdezFT8m3aLAjlm-1ffE `׉	 0s3://7LDkx-SKSvBJQ_N1JHIqSYU9ZJe46a95hdRbnXzxueAΕ`׉	 0s3://xQE3R8Xtsydqgg8NXZ9HBZvOLSPEm9Tw3-uPjAhKZ_k;`i jI,$-M֘׉E	Preek
27 september 2026
Viering van de Heilige Kruis van Varag
“Laat Uw Kruis onze Toevlucht zijn, Heer Jezus.”
Vandaag viert de Heilige ArmeensApostolische
Kerk op plechtige wijze
het feest van het Heilig Kruis van Varag,
het laatste van de vier feesten die gewijd
zijn aan het Heilig Kruis van de Verlossing.
Terwijl de andere drie feesten gewijd aan
het Kruis door alle christelijke kerken worden
gevierd, is dit feest exclusief Armeens, nauw
verbonden met onze geschiedenis, ons land
en het heilige verleden van ons volk.
Deze feestdag is gebaseerd op een wonderbaarlijk
verhaal dat ons terugvoert naar het
einde van de 3e eeuw. Op de vlucht voor de
wrede vervolgingen van keizer Diocletianus
vonden de heilige maagden van Hripsime hun
toevlucht in de Armeense wereld. De heilige
Hripsime droeg een heilige relikwie van het
Kruis van de Heer om haar nek. Toen de golf
van vervolging ook Armenië bereikte, verborg
zij de heilige relikwie in een van de rotsen van
de berg Varaga om deze te beschermen tegen
ontheiliging. Eeuwenlang waren de Armeniërs
zich ervan bewust dat er een heilig symbool
in het hart van de berg werd bewaard, maar
niemand wist de exacte locatie.
Eeuwen later, in het jaar 653, vestigden een
kluizenaar genaamd Theodik en zijn discipel
Hovel zich op de berg Varaga. Ze leefden
in voortdurend gebed en vasten, met één
grote wens: de relikwieën van het kruis van
de Heer te aanschouwen. En op een nacht,
terwijl ze diep in gebed waren, verscheen er
een buitengewoon licht, helderder dan de
zon, op de bergtop in de vorm van een kruis,
en de hele omgeving werd gevuld met een
hemelse geur. Met angst en beven naderden
de kluizenaars de bron van het licht en zagen
de heilige relikwie van het kruis van Christus.
Na het nieuws van dit wonder werd, op bevel
van Nerses III, Catholicos van Taiets, besloten
om het feest van het Heilige Kruis van Varaga
jaarlijks te vieren, en het beroemde Varagavankklooster
werd gebouwd op de plek van de
relikwie. Deze heilige relikwie bleef eeuwenlang
de beschermer van ons volk, totdat hij tijdens
de Grote Genocide van 1915 uit de kerk van
Van verdween. De exacte locatie ervan is tot
op de dag van vandaag onbekend.
Hoewel de fysieke locatie van het relikwie
vandaag de dag onbekend is, hebben de
geestelijke kracht en het licht van het Kruis het
leven van het Armeense volk nooit verlaten.
Het Feest van het Heilige Kruis is een
prachtige gelegenheid om het Kruis van de
12 Khorhurd
׉	 0s3://xQE3R8Xtsydqgg8NXZ9HBZvOLSPEm9Tw3-uPjAhKZ_k;`i jI~,$-M֗׉E› Dit is het 11e eeuwse Varagavank Klooster, gefotografeerd in 1913, voor de verwoesting in 1915.
Heer opnieuw te verheerlijken en gesterkt
te worden in ons geloof.
De kruisiging van Christus is de volmaakte
uitdrukking van Gods liefde voor de
mensheid. Het Kruis, dat voorheen een
instrument van vernedering en lijden was,
werd geheiligd door het vergieten van
Christus’ onschuldige bloed en werd een
teken van verlossing en een wapen van
overwinning. Christelijke Armeniërs vereren
het kruis al eeuwenlang. Omdat ze hun
identiteit en bestaan erin zagen, hielden
de Armeniërs zoveel van het kruis dat ze
de bergen en valleien van hun thuisland
ermee bedekten en een heelal van biddende
kruisstenen creëerden. We worden soms
“kruisvereerders” genoemd. Maar we
vereren het kruis niet omdat we het materiële
(hout of steen) vereren, maar omdat we de
Gekruisigde Verlosser vereren die aan dat
Kruis is verheven. Voor een ware christen
staat de betekenis van het kruis boven alle
materiële zaken.
“Toen zei Jezus tegen zijn leerlingen:
‘Wie achter Mij aan wil komen, moet
zichzelf verloochenen, zijn kruis op zich
nemen en Mij volgen.” (Matteüs 16:24).
Khorhurd
13
jI~,$-M֗jI~,$-M֗vבCט   vu׉׉	 0s3://indys-f_r0BgmaOPgGu4Cjy6D7KXyfGAL9tXhDcZVuY I`׉	 0s3://Ghe3nxkVmCQKT86PO8vW0NmaFfD7RU1gTQHjWoK-2xcS`׉	 0s3://xQDqTWiKWi8EYAs7NR_O-VOhg70fL1n58BZbZNOqtE0;`i jI,$-M֘׉EIn dit leven heeft ieder van ons zijn eigen
kruis, onze eigen beproevingen, ziekten,
moeilijkheden en verantwoordelijkheden. Het
dragen van een kruis is een offer, en alleen
zij die liefhebben zijn in staat tot opoffering.
Wanneer we het kruis van ons leven met
liefde en gehoorzaamheid dragen, getuigen
we daarmee van onze liefde voor God en voor
onze medemens. In deze wederzijdse liefde
ligt het geluk van de mens, en juist door de
standvastigheid van dit geloof zullen we het
eeuwige leven verdienen.
Menselijkerwijs gesproken lijkt het ons vaak
alsof het kruis op onze schouders te zwaar is en
dat we de kracht niet meer hebben om het te
dragen. Vandaag de dag, met zoveel zorgen
om ons heen, nu de wereld en ons vaderland
in beroering zijn, raken we vaak wanhopig.
De apostel Paulus troost ons echter door ons
eraan te herinneren dat God ons niet boven
ons vermogen laat beproeven. God houdt van
ons en Hij wil ons nooit ten gronde richten.
Wanneer je vermoeid bent, wanneer je gebukt
gaat onder de zorgen van het leven, roep
dan Christus aan om hulp. Hijzelf is naar berg
Golgotha gegaan, Hij weet wat het is om het
kruis te dragen. Hij zal onze gebeden nooit
onbeantwoord laten, Hij zal komen, ons bijstaan,
onze last verlichten en onze levensreis bekronen
met Zijn zegen.
Vertrouwend op het Heilige Kruis van Verlossing,
“onwrikbaar gegrondvest in de hoop die
het evangelie brengt” (Colossenzen 1:23).
14 Khorhurd
׉	 0s3://xQDqTWiKWi8EYAs7NR_O-VOhg70fL1n58BZbZNOqtE0;`i jI~,$-M֗׉EiMoge het glorieuze licht van het Heilige
Kruis van Varaga, dat eeuwen geleden de
berg Varaga verlichtte, vandaag opgaan
in onze families, in onze zielen en in ons
hele vaderland. Moge het Heilige Kruis
van Verlossing, door zijn goddelijke kracht,
onze beschermer en toevlucht zijn, ons
behoeden voor alle kwaad en ellende, en
moge het licht dat ervan uitstraalt de loop
van ons leven verlichten, nu en voor altijd.
Evangelie: Matteüs 24:30-36
Dan zal het teken van de Mensenzoon
verschijnen aan de hemel, en alle volken op
aarde zullen zich van ontzetting op de borst
slaan als ze de Mensenzoon zien komen op
de wolken van de hemel, bekleed met macht
en grote luister. Dan zal Hij zijn engelen
uitzenden, en onder luid bazuingeschal zullen
zij zijn uitverkorenen uit de vier windstreken
bijeenbrengen, van het ene uiteinde van de
hemelkoepel tot het andere. Leer van de
vijgenboom deze les: zo gauw zijn takken
uitlopen en in blad schieten, weet je dat de
zomer in aantocht is. Zo moeten jullie ook
weten, wanneer je dat alles ziet, dat Hij in
aantocht is en heel dichtbij. Ik verzeker jullie:
deze generatie zal zeker nog niet verdwenen
zijn wanneer al die dingen gebeuren. Hemel
en aarde zullen verdwijnen, maar mijn woorden
verdwijnen nooit.
Niemand weet wanneer die dag en dat
moment zullen aanbreken, ook de hemelse
engelen en de Zoon niet, alleen de Vader
weet het.
Khorhurd
15
jI~,$-M֗jI~,$-M֗vבCט   vu׉׉	 0s3://PLDRuRUScm__KAL1CCXU17Peu7QS_4rSd144ylYwZEg }`׉	 0s3://98LReNIchWL8w4go7U4quYM1En4I03coUEGSNimzESUͰ`׉	 0s3://RxcSqEIGsVSYxnlYYClkPYP7xRxDOyzRK6R1CzFLRDM2:`i jI,$-M֘׉EKerkelijk
overzicht september
Mededelingen - Heilige Liturgie - Heilige Dagen
Heilige Liturgie
Surp Badarak
Zaterdag 5 sept 11:00-13:00
Middenweg 248
1701 GH Heerhugowaard
Zondag 6 sept 10:00-12:00
Krom Boomssloot 22
1011 GW Amsterdam
Zaterdag 12 sept 11:00-13:00
Nolensweg 10
3317 LE Dordrecht
Zondag 13 sept 10:00-12:00
Krom Boomssloot 22
1011 GW Amsterdam
Zondag 20 sept 10:00-12:00
Krom Boomssloot 22
1011 GW Amsterdam
Zaterdag 26 sept 11:00-13:00
Kerklaan 22
3828 EB Amersfoort
Zondag 27 sept 10:00-12:00
Krom Boomssloot 22
1011 GW Amsterdam
Heilige Dagen
3 sept
5 sept
6 sept
8 sept
12 sept
13 sept
14 sept
14-18-19
15-16-17
20 sept
26 sept
27 sept
16 Khorhurd
Dag van Heilige Johannes de Doper
Herdenking van de 318 kerkvaders van het
Heilige Concilie van Nicea (325 na Christus)
Begin vastenperiode voor
de Kruisverheffing (Khachverats)
Viering van de geboorte van
de Heilige Moeder Gods Maria
Viering van de Heilige Kerk en
het Voorfeest van het Heilige Kruis
Viering van de Kruisverheffing (Khachverats)
Dodenherdenking
Heilige Kruis dagen
Heilige Kerk dagen
Begin vastenperiode voor
het Heilige Kruis van Varag
Dag van Heilige Kevork de Krijger
Viering van de Heilige Kruis van Varag
׉	 0s3://RxcSqEIGsVSYxnlYYClkPYP7xRxDOyzRK6R1CzFLRDM2:`i jI~,$-M֗׉EDe betekenis van het feest Kruisverheffing
(Khachverats)
De Kruisverheffing van het Heilige Kruis,
in het Armeens Khachverats (Խաչվերաց),
is het laatste van de vijf grote feesten van
de Armeens Apostolische Kerk. Op deze
bijzondere dag staat het Heilige Kruis van
Christus centraal.
Het feest is verbonden met de terugkeer van
het Heilige Kruis naar Jeruzalem. In 614 werd
Jeruzalem door de Perzen veroverd en werd
het Heilige Kruis meegenomen naar Perzië.
Onder leiding van de Byzantijnse keizer
Heraclius werd het Kruis later teruggewonnen
en in 628–629 teruggebracht richting
Jeruzalem. Deze gebeurtenis werd een
belangrijk moment in de geschiedenis van
de verering van het Heilige Kruis.
Het Kruis, dat ooit een teken van lijden
en dood was, werd door Christus een
teken van verlossing, overwinning en hoop.
Daarom wordt het in de Armeense Kerk
met grote eerbied verheven en vereerd.
Na de Heilige en Goddelijke Liturgie vindt
traditioneel een plechtige processie plaats
waarbij het Heilige Kruis wordt gedragen
en verheven. Het Kruis wordt versierd met
basilicum en tijdens de Antasdan-dienst
worden de vier windrichtingen gezegend,
als teken van Gods zegen over de gehele
wereld.
Rond dit feest bestaat in veel Armeense
gemeenschappen ook de eeuwenoude
traditie om harissa te bereiden en met
de gelovigen te delen. Deze maaltijd staat
symbool voor gemeenschap, dankbaarheid
en het delen van Gods zegeningen.
Moge het Heilige Kruis voor ons allen
een blijvend teken zijn van geloof, hoop,
liefde en verlossing, en moge Christus ons
en onze families blijven zegenen.
Շնորհաւոր Սուրբ Խաչի Վերացման Տօնը։
Gezegend feest van de Kruisverheffing!
Khorhurd
17
jI~,$-M֗jI~,$-M֗vבCט   vu׉׉	 0s3://MJkoAdyzMDkV0qfImWHHBSNe5NZVK6FinHJRnnddstw ~`׉	 0s3://6nf72U_jgXeGGbJDF6DhrwlRbT2RSMqsf0nb4msA4Acp`׉	 0s3://RL-EsNibBE8ucAIFOBXlZ7Gkx4DFql7kLU3sw52mDE0'`i jI,$-M֘׉E=Gebed
Heilige Gregorius van Narek
– Het Boek der Klaagzangen
Gebed om Ontferming
Heer van erbarmen, bron van ontferming, overvloed van goedheid, Zoon van de
Allerhoogste, Heer Jezus Christus, ontferm U, red en bemin ons mensen. Zie neer op
mijn nood. Aanschouw mijn gebroken hart. Sla acht op mijn ellende. Zie de verwarring
van mijn aanhoudende angst. Kom mij te hulp in dit uur van doodsnood. Raak mij aan
en genees mijn allerellendigste kwalen. Leen een goedgunstig oor aan mijn armzalige
zuchten. Luister naar de stille kreten uit de diepten van het duistere graf. Moge de stem
van mijn bezwijkend lichaam in gebed uw alhorende oren bereiken, en aangezien de
belofte van de verlossing van mijn leven onvergankelijk is, laat ook uw liefde standvastig
zijn. Help mij zachtmoedig, verzwakt door ziekte als ik ben.
18 Khorhurd
׉	 0s3://RL-EsNibBE8ucAIFOBXlZ7Gkx4DFql7kLU3sw52mDE0'`i jI~,$-M֗׈EjI~,$-M֗jI~,$-M֗vבCט   u׉׉	 0s3://ODbNCokBrtkTt1FcdihzsRM5AgbXn6DB16o7vY7lQjw `׉	 0s3://H_2c_C5md8LOTs-nZw4vAaWp-otoiT_NOKXmOo9AUqQʹ`R׉	 0s3://mNf7csPInpCJdhn-aAmnkw2pbHBhQvrwd8fLlydclpY5`̴jI,$-M֘׉E׉	 0s3://mNf7csPInpCJdhn-aAmnkw2pbHBhQvrwd8fLlydclpY5`̴jI~,$-M֗׈EjI~,$-M֗jI~,$-M֗v)Khorhurd september 2026jI}s7