׉?4ׁB!בCט{u׉׉ 7cassandra://HeuTmq-7jbjRTYUn8pfj__mwC9Uyq8fil3S6DdqxDio[` ׉ 7cassandra://et0n1dZg5ruIbA7qWvRzz_0nwcWbd-dC7BDF5UBy4gAm`S׉ 7cassandra://tPY7O3Xc8sYgyqqcBnYEltCADPZqa7ARWnsQv43_j5I%j`̵׉ 7cassandra://ju9-mRYfMjMZObmImHE8vzyHRfbrZcik9Mohgy695twaj)͠bn5saט{u׈frJ׈Ebn5sad׉E%ExPress Magazine voor gepensioneerden van VVG-PGB 7e jaargang nr. 1 mei 2022 O N A C C E P T A B E L Dit is een uitgave van De Koepel Gepensioneerden, die veel ouderenorganisaties vertegenwoordigt - waaronder VVG-PGB - had na de presentatie van de nieuwe pensioenwet maar weinig tijd nodig om te reageren: ‘Dit is onacceptabel’, klonk het ferm. Grote vraag: gaat het de gepensioneerden lukken bijstellingen af te dwingen? In dit nummer onder meer een reeks van artikelen naar aanleiding van de nieuwe wet. Veel onvrede onder ouderenorganisaties ׉ 7cassandra://tPY7O3Xc8sYgyqqcBnYEltCADPZqa7ARWnsQv43_j5I%j`̵bn5saebn5sad{בCט{u׉׉ 7cassandra://jcWiETDNZVZNKjh_eqrfg_oTNdJnGvkFNhZzODqvA5k` ׉ 7cassandra://EqJqtoXakVZJh8WKPPZ0JvkllEkDXhzS_HYiLDJ1k6c`׉ 7cassandra://Vf4fFmChMKRKP6LIHT9AsXXS3sunx8usf4HBRNgyqqoC6`j׉ 7cassandra://eED7N2iPs0N-s_odlOZoa8V8pNeJ8HcKNIRQKxv-Efk> ͢v͠ bn5saנbn5saṁ9ׁHmailto:redactie@vvgpgb.nlׁ ׁ Јנbn5saz9ׁHmailto:secretariaat@vvgpgd.nlׁ ׁ Ј׉E In dit nummer 1 2-3 Onvrede onder ouderen FOTO ANP/LAURENS VAN PUTTEN Ernst Taris en Jos van Rijsingen 4-10 De nieuwe pensioenwet, reacties en achtergronden 11-13 PensioenTrefpunt heeft veel te bieden 14-15 Ad Feller koos zijn eigen pad 16-17 Inspraakveteraan Riemer Warnar 18-19 Fondsen aantrekkelijk doelwit 20-21 Leden vragen – PGB antwoordt 22-23 Op de bres voor huisdieren 24-25 PGB wil houvast bieden 26-27 Interview bestuurslid Frans van de Veen 28-29 Op bezoek bij drukkerij Tuijtel 30-31 Hoe houden we de zorg betaalbaar? Nogmaals: indexatie en ander financieel leed Reacties, vragen, op- en aanmerkingen graag naar: secretariaat@vvgpgd.nl Eendracht geeft kracht… De eerste ExPress van 2022 ligt voor u en ik weet niet hoe het u vergaat, maar ik kijk nogal verbaasd en ook geschokt om me heen. De ene pandemie lijkt min of meer onder controle en onze maatschappij is weer uit de lockdownstand gekomen of de volgende crisis heeft zich alweer aangediend. En wat voor één. Velen van u hebben de gitzwarte bladzijden van de jaren‘40 meegemaakt en ik kan me voorstellen dat de beelden uit de Oekraïne herinneringen oproepen die we allemaal het liefste zouden willen vergeten en waarvan we dachten (en hoopten) dat deze nooit meer plaats zouden vinden in ons leven. Helaas blijkt de werkelijkheid op dit moment anders. Toch blijkt ook nu weer dat een dergelijke situatie het goede en het krachtige van de mens naar boven brengt. De hartverwarmende reacties richting de bevolking van de Oekraïne, de positieve actiestand die velen tot daden bracht die enkele weken daarvoor nog ondenkbaar leken, laten mij zien dat we naast de zorgen om mogelijke ontwikkelingen, ons vooral moeten laten leiden door dit soort signalen en niet door de waan van …….. enfin u snapt wat ik bedoel. Dit soort signalen geven mij hoop en ook kracht. De mens is in principe ‘goed’. Mocht u toch twijfelen aan mijn uitspraak, dan beveel ik van harte het boek van Rutger Bregman aan, getiteld ‘Alle mensen deugen’. Voor mij bleek dit boek een eye -opener en een hoopvol signaal voor de toekomst te zijn. cOlOFON ExPress is een uitgave van VVG-PGB. 7e jaargang nummer 1 Redactie: Theo Leoné, Ruud Peys, Tonnie Klein Hemmink, Jos van Rijsingen en Nicoline Maarschalk Meijer Eindredactie: Piet Oosthoek Vormgeving en DTP: Hans Brand Druk: Drukkerij Tuijtel Oplage: 14.500 stuks Reacties kunt u sturen naar: redactie@vvgpgb.nl 2 Jos van Rijsingen bepleit een fatsoenlijke rekenrente. FOTO MARNIX SCHMIDT ׉ 7cassandra://Vf4fFmChMKRKP6LIHT9AsXXS3sunx8usf4HBRNgyqqoC6`jbn5saf׉E*… én macht Wij moeten ons laten horen Iets anders wat mij in de huidige spannende tijd in positief opzicht opvalt, is de eendracht in de reacties van de wereld op de gebeurtenissen. Het geluid is hard, duidelijk, wordt ook gehoord en geeft onomwonden weer wat de wereld ervan vindt. Een geluid dat hopelijk krachtig genoeg is om de noodzakelijke beweging en verandering in gang te zetten. Eendracht maakt macht is een kreet die bij mij ook boven komt drijven. Als ik dan naar de komende periode kijk, denk ik dat wij als gepensioneerden in Nederland ons sterk moeten maken om gehoord te worden in de komende discussies rond de pensioenen. Wij moeten ons laten horen en duidelijk maken wat wij ervan vinden. Binnen ons bestuur maakt de werkgroep Pensioenen en hoorrecht zich sterk om niet alleen mee te kunnen praten maar om, waar nodig, ook een stevige en inhoudelijke discussie te kunnen voeren. En wij als bestuur zullen in de komende periode ons best (blijven) doen de geluiden van onze leden door te laten klinken. Ook voor ons als vereniging en als bestuur geldt: Eendracht geeft kracht, eendracht geeft macht. Ernst Taris Voorzitter bestuur VVG-PGB Ernst Taris: ‘... duidelijk maken wat wij ervan vinden...’ FOTO MARNIX SCHMIDT Goed om nog even terug te komen op het indexatienieuws begin dit jaar. De mededeling van Pensioenfonds PGB dat we (na veertien jaar) een indexatie tegemoet kunnen zien van 0,23% lokte tegengestelde reacties uit, lang niet altijd positief. Eén lid noemde het een gotspe, anderen wijzen naar de vorstelijke rendementen die op de aandelenbeurzen zijn behaald. Die reacties zijn allemaal goed te begrijpen. Het probleem is dat ons pensioenfonds niet meer mág toekennen. PGB heeft overigens wel toegezegd dat komende jaren alle ruimte zal worden opgezocht om te indexeren. Als de indexatieregels versoepeld worden, is daar serieus zicht op. En dat is belangrijk, want de overheid geeft zelf toe dat het niet alle koopkrachtverliezen gaat compenseren, niet van de laagste inkomens en al helemaal niet van de middenen hogere inkomens. De wereld van eind april 2022 ziet er echt anders uit dan die van begin dit jaar. Toen ging het nog vooral over de vraag waarom de AOW geen gelijke tred houdt met de extra verhoging van het minimumloon (die ook pas vanaf 2023 ingaat). Inmiddels heeft het kabinet nog enkele tegenvallers te verwerken, bijvoorbeeld dat de huidige belastingheffing op vermogen niet langer mag van de rechter. Dat kost de staat miljarden. Verder hadden velen al te maken met energieprijzen die de pan uitrijzen. Door de oorlog in de Oekraïne wordt dat nog veel erger. Ook de graanprijzen gieren omhoog waardoor een eerste levensbehoefte als brood wel in prijs kan verdubbelen. Inmiddels hikken we tegen een inflatie aan van meer dan tien procent. Ja, de oorlog en de gerechtvaardigde boycot van Rusland gaan ook ons pijn doen, heel veel pijn. We beseffen plotseling ook dat we onze defensie jarenlang hebben verwaarloosd. Met alle financiële tegenvallers en noodzakelijke extra uitgaven zal het kabinet al de grootste moeite hebben de laagste inkomens en de lage middeninkomens enigszins tegemoet te komen. Voor de midden- en hogere inkomens zit er niet veel meer in dan een algemene accijnsverlaging op gas en brandstof. En ja, dan komt toch die indexatie weer om de hoek kijken. Er is “Sta een verantwoorde rekenrente toe van twee à drie procent“ nu het plan om in de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel de regels te versoepelen, met indexatiemogelijkheid vanaf een dekkingsgraad van 105 procent in plaats van 110. Nog afgezien van de vraag of we van het nieuwe pensioenstelsel alle heil mogen verwachten, pleit ik er vanwege de bijzondere tijden voor dat die grens verder wordt verlaagd naar 100 procent. Een andere mogelijkheid is een fatsoenlijke (maar toch verantwoorde) rekenrente van 2 à 3 procent toe te staan. Met de reserves van de pensioenfondsen zijn deze oplossingen alleszins verantwoord. Veel pensioenfondsen zouden dan komende jaren gewoon kunnen indexeren. Zo’n maatregel kost de overheid geen cent, sterker nog het levert geld op, namelijk hogere belastingopbrengsten! De overheid kan de prioriteit leggen bij de laagste inkomens. Een hoger aanvullend pensioen komt dan uit de royaal gevulde kassen van de pensioenfondsen. Dat komt álle inkomensgroepen ten goede. Jos van Rijsingen vice-voorzitter VVG-PGB 3 bn5sagbn5saf{בCט{u׉׉ 7cassandra://7rSAfcmt9VUmgJIYzvIst_5ppC4kFEEj9URbugeLfjQ4` ׉ 7cassandra://4T02xrOcisUUPwBIVixGJuS3LMGnnpqtgcTRegEb34k`׉ 7cassandra://c_cxqSeSDTrXjXNcmB1999Kc-3G0UroeOhViXnFMwu0D`j׉ 7cassandra://tlRpi3z2AdF9z02wBv4TNb3Do7WiKQBjkCzsU2xvsKIC$(͠ bn5saנbn5saWg9ׁHhttp://rijksoverheid.nlׁ ׁ Ј׉E=Minister Schouten bij presentatie wetsvoorstel pensioenen: ‘Nederlander moet kunnen blijven rekenen op een goed pensioen’ Minister carola Schouten van Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen heeft eind maart eindelijk het voorstel ‘Wijziging Wet toekomst pensioenen’ ingediend. Daarin wordt het in 2019 afgesproken Pensioenakkoord uitgewerkt. “In het nieuwe pensioenstelsel zijn pensioenverhogingen in de regel eerder aan de orde dan in het huidige pensioenstelsel", staat te lezen. De minister wil tot de invoering van dat nieuwe stelsel – volgens de huidige planning in 2027 – alvast sommige nieuwe regels laten gelden: “Sociale partners en pensioenfondsen kunnen de transitieperiode bezien vanuit het nieuwe pensioenstelsel.” Pensioenfondsen - waaronder PGB - die over willen naar het nieuwe stelsel mogen dan vanaf juli dit jaar al bij een dekkingsgraad van 105 procent indexeren terwijl dat nu nog 110 procent is. “Hierdoor is er ook in aanloop naar de overgang op het nieuwe stelsel al meer zicht op indexatie”, stelt de minister. Adequaat inkomen De bewindsvrouw wordt bij de presentatie eind maart vergezeld door de voorzitters van de werkgevers- en werknemersorganisaties, maar zonder ook maar iemand namens de gepensioneerden. Zij benadrukt eerst dat ‘we zo’n grote modernisering niet ondernemen voor de pensioensector of voor de politiek’. “Dat doen we voor al die miljoenen Nederlanders die tijdens hun werkzame leven bouwen aan een 4 adequaat inkomen voor de oude dag. Nederlanders moeten kunnen blijven rekenen op een goed pensioen en daar ook vertrouwen in hebben. Dit wetsvoorstel draagt daaraan bij en daarom ben ik blij met deze mijlpaal. De nieuwe pensioenwet sluit aan bij de huidige arbeidsmarkt, biedt eerder perspectief op indexatie en behoudt de sterkste elementen uit het oude pensioenstelsel.” Transparanter en persoonlijker Het pensioen wordt, zo is de bedoeling, straks beweeglijker en sluit beter aan bij de economische ontwikkelingen van de afgelopen jaren. Als het goed gaat met de economie, dan gaat het verwachte pensioen of de uitkering omhoog. Gaat het economisch slechter? Dan kan het omlaag gaan. In de pensioencontracten wordt ook beter aangesloten bij de risicohouding van de deelnemers. “Jongeren hebben de tijd om meevallers en tegenvallers in de beleggingen op te vangen. Naarmate je ouder wordt, is er minder Mager vertrouwen “De aanhoudende uitholling van de koopkracht van de pensioenen en de voortdurende berichten over dreigende kortingen ondergraven het vertrouwen bij deelnemers en pensioengerechtigden dat er verstandig en zorgvuldig met hun pensioengeld wordt omgegaan. De voortdurende discussie over de verdeelregels bij pensioenfondsen en de waarderingsmaatstaf voor pensioenverplichtingen (rekenrente) heeft als gevolg dat iedereen zich te kort voelt gedaan. Pensioengerechtigden ontvangen niet het koopkrachtbestendige pensioen waar zij op rekenden, bij veel jonge deelnemers leeft ten onrechte het idee dat hun premies worden gebruikt voor de huidige pensioenen en dat er, wanneer zij met pensioen gaan, voor hen geen pensioenvermogen meer is. Het vertrouwen in pensioenfondsen is mager.’’ Bron Memorie van Toelichting ruimte om deze tegenvallers op te vangen. Daarom zorgen we ervoor dat de beweeglijkheid van de uitkering minder groot wordt als je (bijna) met pensioen bent..” Het tweede doel is om pensioen voor de deelnemers transparanter en persoonlijker te maken. Iedereen gaat pensioen opbouwen via een premieregeling. De pensioenpremie staat centraal en wordt voor alle leeftijden gelijk. Het Nederlandse pensioenstelsel is al decennia één van de sterkste van de wereld, erkent de minister. Daarom is het de bedoeling de sterke elementen te behouden. “Zo behouden we de mogelijkheid van verplichtstelling, zodat uitvoeringskosten laag blijven en we collectief risico’s kunnen delen.... Ook blijft de bestaande rolverdeling tussen de betrokken partijen behouden. De overheid stelt het wettelijk kader vast ...werkgevers en werknemers sluiten pensioenovereenkomsten en laten deze uitvoeren door een pensioenuitvoerder, terwijl DNB en AFM toezicht houden.” Geen verrassingen Het ministerie benadrukt dus dat de nieuwe pensioenregeling en het invoeren daarvan uitlegbaar moet zijn aan alle deelnemers. De gekozen pensioenregeling mag geen onverwachte verrassingen opleveren voor deelnemers en pensioengerechtigden. “Mensen verwachten dat pensioenen onzeker zijn omdat deze afhankelijk zijn van de behaalde resultaten op de financiële markten, zo blijkt uit onderzoek. Maar als de uiteindelijke uitkering veel lager is dan verwacht, zijn zij alsnog verrast. Een onverwacht veel lagere uitkering is fnuikend voor de aanvaarding van de risico’s van die pensioenregeling.” Ook moet de gekozen regeling zo veel mogelijk passen bij de mate waarin risico wordt genomen bij de beleggingen. (wat meer risico bij de ׉ 7cassandra://c_cxqSeSDTrXjXNcmB1999Kc-3G0UroeOhViXnFMwu0D`jbn5sah׉E jongeren, wat minder bij de ouderen). Een van de grote veranderingen is dat iedereen voortaan binnen het fonds als het ware over een eigen potje beschikt. Volgens de minister is het grote voordeel daarvan dat de deelnemers en pensioengerechtigden de ontwikkeling van hun eigen pensioenvermogen beter kunnen volgen. Ook zullen zij beter herkennen hoe een en ander is geregeld. Daarvan verwacht de minister dat betrokkenen het pensioenstelsel zullen ervaren als transparanter, begrijpelijker en persoonlijker. En dat moet er dan weer toe leiden dat in de samenleving het draagvlak voor het pensioen toeneemt, evenals het vertrouwen. In de woorden van de minister: “Pensioen is de omvangrijkste secondaire arbeidsvoorwaarde, op jaarbasis leggen werkgevers bij pensioenfondsen momenteel ruim Aan haar blik te zien heeft minister Schouten zelf toch ook wel twijfels. De foto is gemaakt tijdens de persconferentie over de nieuwe wet, eind maart, waarbij de minister terzijde werd gestaan door FNV-voorman Tuur Elzinga en Ingrid Thijssen van de werkgevers. € 35 miljard in aan pensioenpremie in. Hiervan wordt circa een derde op werknemers verhaald. Om hiervoor voldoende draagvlak te behouden is het noodzakelijk dat werknemers kunnen inzien wat er met die premies gebeurt en hoe financieel-economische omstandigheden in hun pensioen doorwerken. Dit wetsvoorstel creëert hiervoor de voorwaarden.” Over al deze aspecten bevat de Memorie van Toelichting uitgebreide teksten. Het document is te vinden bij rijksoverheid.nl Ruud Peys Beter uit te leggen? Een van de doelen van de stelselwijziging is dat pensioen transparanter wordt, en beter uit te leggen aan de mensen. Of dat lukt, moet nog maar blijken. Voorlopig geven de teksten in bijvoorbeeld de 363 pagina's tellende Memorie van Toelichting niet heel veel moed. Hieronder enkele letterlijk overgenomen passages. Voer voor gevorderden, zullen we maar zeggen. • Een toekomstbestendig en solidair pensioenstelsel vergt een nieuw evenwicht tussen ambitie, zekerheid en kosten. Tegelijkertijd leeft de wens om de koopkracht van de pensioenen op peil te houden, door middel van een jaarlijkse aanpassing aan de prijs- of looninflatie (indexatie). De crisis van 2008 en de ontwikkeling van de financiële markten nadien hebben duidelijk gemaakt dat de combinatie van deze behoeften, zonder een drastische verlaging van de pensioenopbouw, voor veel sectoren en ondernemingen onbetaalbaar is geworden. Ook het nieuwe pensioenstelsel is gevoelig voor ontwikkelingen op financiële markten. De hoogte van kapitaalgedekte pensioenen is immers afhankelijk van – onder meer – beleggingsresultaten en renteontwikkelingen. De nieuwe pensioenovereenkomsten bieden echter wel betere mogelijkheden om hiermee om te gaan, door een meer gerichte toedeling van het beleggings- en het renterisico. • Het oogmerk is verder om het pensioen meer persoonlijk te maken, onder meer door het verband tussen de betaalde premies, geboekte rendementen en het te bereiken pensioen te verduidelijken. “Dit gaat niet samen met de doorsneesystematiek. In een dynamischer arbeidsmarkt en in een vergrijzende samenleving is het niet meer vanzelfsprekend dat iemand bereid is om in zijn jonge jaren bij te dragen aan de ‘doorsneesubsidie’, als steeds minder zeker is dat die in dezelfde mate terugkomt zodra hij ouder is. Daarmee leidt de doorsneesystematiek niet alleen tot een herverdeling tussen levensfases, maar ook tot benadeling van sommige groepen en een afname van pensioendraagvlak.” 5 FOTO: ANP/LAURENS VAN PUTTEN bn5saibn5sah{בCט{u׉׉ 7cassandra://4ocCaCGAhnhqeE5rltOGVy0O0e9pF4dXX_2Au96ZhWox` ׉ 7cassandra://IxgsasPmystJZul0EXJJGqaRGtWG2RaU5HqTmEjyFyEe`׉ 7cassandra://1JYGyswGAe_qrkxfC7-uLu0YaDSvnBbdQ00aWMqgZ3sD`j׉ 7cassandra://-Ena3UVny3WOwEzHehbHhk3QTQbae0VtNXgwoyY408QĤ6͠ bn5saנbn5saa<̙9ׁHhttp://vertegenwoordigd.Eeׁ ׁ Ј׉E6 ׉ 7cassandra://1JYGyswGAe_qrkxfC7-uLu0YaDSvnBbdQ00aWMqgZ3sD`jbn5saj׉EGepensioneerden kunnen niet individueel bezwaar maken VVG moet het doen met hoorrecht over invoering van het nieuwe pensioenstelsel Verenigingen van gepensioneerden zoals onze VVG-PGB krijgen een hoorrecht over de manier waarop het nieuwe pensioenstelsel moet worden ingevoerd. En vooral: hoe bestaande pensioenrechten moeten worden ingepast in dat nieuwe stelsel. In pensioenjargon: een hoorrecht over het transitieplan voor het invaren van bestaande pensioenrechten naar het nieuwe stelsel. Van zo'n vereniging moet dan wel een substantieel deel van de gepensioneerden lid zijn. Daaronder wordt verstaan dat een vereniging minstens 1000 leden heeft, of, wanneer dat niet het geval is, dat minstens tien procent van de gepensioneerden lid is. VVG-PGB voldoet hieraan ruimschoots. Dat blijkt uit het wetsvoorstel voor een nieuw pensioenstelsel dat minister carola Schouten eind maart naar de Kamer heeft gestuurd. Het hoorrecht voor verenigingen van gepensioneerden komt min of meer in de plaats van het individueel bezwaarrecht dat gepensioneerden en andere deelnemers anders mogelijk zouden hebben gehad. In het wetsvoorstel ziet Schouten slechts een kleine rol voor de gepensioneerden en gewezen deelnemers (mensen die in het verleden een potje hebben opgebouwd bij een bepaald fonds maar daar nu niet meer actief zijn. In het jargon meestal slapers genoemd.). Schouten zegt dat het vooral de sociale partners zijn (vakbonden en werkgevers) die uitmaken hoe het invaren moet geschieden. Gepensioneerden en slapers hebben daar in haar ogen formeel niets over te vertellen. Om die groepen toch iets van een inbreng te geven, wordt dus voorgesteld een hoorrecht in te stellen. De minister zegt het zo: “Een vereniging van pensioengerechtigden die een substantieel aantal van de pensioengerechtigden bij het pensioenfonds vertegenwoordigt, wordt in de gelegenheid gesteld te worden gehoord of schriftelijk inbreng te kunnen geven over het transitieplan. Over in elk geval de invulling van het begrip substantieel worden in lagere regelgeving nadere regels gesteld.” Ook het Verantwoordingsorgaan speelt een rol (zie apart kader). Een vereniging van gepensioneerden – in ons geval dus VVG-PGB - die gehoord “Eventueel oordeel is niet bindend“ wil worden, moet zich melden bij de sociale partners, die dan verplicht zijn uit te leggen hoe zij tot hun keuzes zijn gekomen. En wat de gevolgen daarvan zijn voor de verschillende groepen (werkenden, gepensioneerden, slapers) binnen een fonds. Verenigingen kunnen daar dan kennis van nemen en hun oordeel geven. Bindend is dat oordeel niet; wel moet het oordeel uitgesproken worden op een zodanig tijdstip, dat aangevoerde overwegingen nog van invloed kunnen zijn op de uiteindelijke besluitvorming. De minister ziet het hoorrecht als een mes dat aan twee kanten snijdt: enerzijds biedt het de garantie dat belanghebbenden tijdig worden geïnformeerd over plannen die voor hun grote gevolgen kunnen hebben. Anderzijds zorgt het ervoor, dat standpunten en overwegingen van deze belanghebbenden kunnen worden meegenomen bij de besluitvorming.” VVG-PGB heeft, zoals eerder gemeld, een aparte deskundigencommissie Pensioenen & Hoorrecht ingesteld om met name deze nieuwe taak optimaal in te kunnen vullen. Voorzitter van die commissie is Fieneke van den Brink. Deze werkgroep helpt het bestuur van de VVG en de door de VVG voorgedragen leden in het PGB-bestuur en de benoemde leden in het Verantwoordingsorgaan, door alle pensioenontwikkelingen te volgen en gevraagd of ongevraagd advies uit te brengen aan het bestuur over de onderwerpen die voor gepensioneerden van belang zijn. R.P. Verantwoordingsorgaan wordt advies gevraagd Naast het hoorrecht voor de VVG is er nog een inspraaktraject waarlangs gepensioneerden zich kunnen laten horen. Het bestuur van het pensioenfonds moet namelijk ook het verantwoordingsorgaan (VO) advies vragen over het plan om over te stappen. Meer concreet moet daarbij worden uitgelegd hoe bij de collectieve waardeoverdracht de verschillende groepen deelnemers en gepensioneerden evenwichtig (fair) worden behandeld. Als het verantwoordingsorgaan een negatief advies uitbrengt (bijvoorbeeld omdat niet alle groepen fair worden behandeld) dan moet het fondsbestuur aan de sociale partners (werkgevers en vakbonden) vragen hun voornemen te heroverwegen en eventueel aan te passen. Als één groep van belanghebbenden (bijvoorbeeld de gepensioneerden) binnen het verantwoordingsorgaan negatief staat tegenover het voorgenomen besluit, dan moet het pensioenfonds de sociale partners óók vragen hun verzoek tot invaren te heroverwegen. Binnen de groep van gepensioneerden in het verantwoordingsorgaan van PGB is de VVG met drie zetels sterk vertegenwoordigd.Een verzoek tot heroverwegen betekent niet automatisch dat sociale partners hun standpunt aanpassen. Het zet wel druk op de ketel bij alle partijen, ook in de fase van de voorbereiding, om alle belangen – ook die van gepensioneerden – zorgvuldig mee te nemen. Jos van Rijsingen VO-voorzitter 7 bn5sakbn5saj{בCט{u׉׉ 7cassandra://Tb4xCa19p7CjEoeEe_vjLXZi-9IeHgj61zyGlW_hLsI9`` ׉ 7cassandra://cE1RVYJOukuepUz-qRXfmOVJLMDuWK8Bd7EhONNrU8E`׉ 7cassandra://u3D3-tPCSfqVkvFZJfE9aIvNDTJ5AInivsTCUuWnOKwG`j׉ 7cassandra://xrd3UP6s2DHPzcjA5m97KKfXPxuDC-DagWEAKtQPF9YͶ͠ bn5sa׉EKoepel Gepensioneerden opent de “Het wetsvoorstel voor het nieuwe pensioenstelsel is in deze vorm onacceptabel,” zegt de Koepel Gepensioneerden. Daarom heeft de Koepel besloten de strijd aan te gaan en de actiekas te openen. Dat maakt het mogelijk om, naast het intensiveren van de politieke lobby, stevig in te zetten op het informeren en mobiliseren van de achterban (de meer dan drie miljoen gepensioneerden in ons land). Ook gaat de Koepel werken aan het verder voorbereiden van een eventuele juridische procedure. Ruim 130 vertegenwoordigers van lidorganisaties van de Koepel Gepensioneerden, waartoe ook de VVG-PGB behoort, hebben dat besloten tijdens een extra Algemene Vergadering op 14 april. Die was nodig nadat de Koepel en de andere seniorenorganisaties het wetsvoorstel Toekomst Pensioenen van minister Carola Schouten als onacceptabel hadden afgewezen. Die kwalificatie werd door de aanwezigen tijdens de AV unaniem onderschreven. De bezwaren van De Koepel samengevat: het met het wetsvoorstel in het vooruitzicht gestelde koopkrachtige pensioen komt niet dichterbij, de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel blijft een sprong in het duister en de noodzakelijke zeggenschap van gepensioneerden over hun pensioen lijkt vooralsnog een lege huls. Geen draagvlak Koepel-voorzitter John Kerstens is blij met de uitgesproken steun: ‘’Die bevestigt nog eens dat het met de aanwezigheid van de vakbeweging bij het aanbieden van het wetsvoorstel gesuggereerde draagvlak in de samenleving er niet is. In ieder geval niet onder de grote groep gepensioneerden. En een nieuw pensioenstelsel zonder dat juist gepensioneerden daarin geloven, is 8 FNV-voorzitter Tuur Elzinga: ‘...veel goede dingen uit het oude stelsel behouden...’ FOTO: FNV niet iets wat de politiek zou moeten willen. Zeker niet als zij niet alleen het vertrouwen in het pensioen, maar ook in de politiek zèlf wil herstellen.’’ “Pech en geluk eerlijk met elkaar delen“ Blij is Kerstens ook met het dringende verzoek van de Algemene Vergadering om in het organiseren van een zo’n breed mogelijk front tegen het wetsvoorstel in z’n huidige vorm actief de samenwerking te zoeken met alle andere seniorenorganisaties, ook bijvoorbeeld binnen vakbeweging en politiek. Kerstens: “Het kabinet had een unieke kans om het cruciale vertrouwen in pensioen én politiek te herstellen, maar doet nu het tegenovergestelde.” Met een kluitje het riet in “Wat seniorenorganisaties vooral stoort, is dat de noodzakelijke indexatie van de pensioenen niet alleen in de periode tot het nieuwe stelsel, maar ook daarna ver weg lijkt. Daarmee loopt de koopkrachtachterstand van gepensioneerden (die al fors was) alleen nog maar verder op. De gemiddelde gepensioneerde is inmiddels de 75 gepasseerd, heeft al dik tien jaar z’n pensioen niet verhoogd zien worden en wordt nu nog langer met een kluitje het riet in gestuurd. Op die manier ontstaat een ‘verloren generatie’. Dat is absoluut onaanvaardbaar.” Uitholling Ook ouderenbond ANBO is zeer kritisch: “De koopkracht van het pensioen dreigt op een structureel lager niveau te liggen. Het vertrouwen in en draagvlak onder gepensioneerden en oudere werknemers voor het nieuwe pensioenstelsel dreigt verloren te gaan. Het perspectief op indexatie in de periode tot 2027 is geheel afhankelijk gemaakt van de uitermate wispelturige marktrente. Een kleine uitslag van tienden van procenten geeft al grote effecten op de dekkingsgraad. Daarmee ontkent het kabinet het karakter van het pensioenstelsel, dat is gebaseerd op rendementen, die gemiddeld circa zeven procent bedragen.’’ ‘’Die uitholling van de waarde van het pensioen zet zich versneld voort nu de prijsinflatie oploopt. Als het kabinet de regels niet aanpast, ׉ 7cassandra://u3D3-tPCSfqVkvFZJfE9aIvNDTJ5AInivsTCUuWnOKwG`jbn5sal׉E actiekas zal de daling van de koopkracht van het aanvullend pensioen tot 40 procent kunnen oplopen. Dat is onacceptabel. En al kan door de licht gestegen rente her en der wel worden geïndexeerd, dan nog zal de verhoging in geen verhouding staan tot de gestegen prijzen”, aldus ANBO. Gezonder naar de eindstreep Positieve reacties zijn er ook. Volgens Tuur Elzinga, voorzitter van de FNV, was het doel van FNV een toekomstbestendig en eerlijker pensioenstelsel met een beter perspectief op een geïndexeerd pensioen. “Dat is gelukt. Tegelijkertijd zijn veel goede dingen uit het oude stelsel behouden, zoals de kracht van collectiviteit en de solidariteit tussen generaties en de verplichtstelling. We zien dat eerder, al uitgevoerde afspraken uit het Pensioenakkoord, het vertragen van de verhoging van de AOW-leeftijd en eerder met pensioen bij zwaar werk, ervoor zorgen dat mensen gezonder de eindstreep halen. Dat meer mensen daarvan gaan profiteren door een permanente zwaar werk-regeling is wat ons betreft de volgende stap,” De FNV noemt overigens in haar reactie het woord gepensioneerden niet. De Pensioenfederatie, de vereniging van pensioenfondsen, verwelkomt wel de tijdelijke mogelijkheid om de pensioenen te verhogen bij een beleidsdekkingsgraad vanaf 105%. Met de oplopende inflatie wordt de roep om indexatie van pensioenen alleen maar groter. Pensioenfondsen die het verantwoord vinden om de pensioenen te laten meestijgen met de prijzen, krijgen door deze maatregel meer ruimte om dit te doen. “In het nieuwe stelsel blijven we pech en geluk met elkaar delen en behouden we daarmee een waardevol fundament. Bij deelnemers ligt de focus meer op hun persoonlijk pensioenvermogen, in plaats van een pensioenbelofte in de toekomst. Dit wordt een meer inzichtelijke en logische optelsom van de ingelegde premie en rendement”, zegt het ambtenarenfonds ABP. Bestuursvoorzitter Harmen van Wijnen: “We weten uit onderzoek dat veel van onze deelnemers hun pensioen heel ingewikkeld vinden en zich er liever niet in verdiepen. Mijn oproep aan de Tweede - en Eerste Kamer is dan ook: in het belang van de deelnemers, houdt het eenvoudig en geef fondsen de ruimte om het zo goed mogelijk voor de deelnemers in te richten. Graag blijft ABP haar expertise delen om de Wet toekomst pensioenen naar de eindstreep te loodsen..” “We verwelkomen de voorgestelde aanpassing van de grens voor pensioenverhoging. Veel van onze deelnemers wachten al erg lang op pensioenverhoging en het uitblijven daarvan is, zeker in tijden van oplopende inflatie, wrang. We hebben er de afgelopen jaren dan ook voor gepleit om de pensioenen eerder te kunnen verhogen en zijn blij als dit weer kan. Nu wordt vanaf 1 juli de minimale beleidsdekkingsgraad waarbij we mogen verhogen, waarschijnlijk verlaagd van 110 procent naar 105. Zodra we de pensioenen mogen verhogen, is het onze intentie om dit te doen: als er een mogelijkheid is om tussen 1 juli 2022 en eind 2022 te verhogen, dan zal het bestuur zich daar direct over buigen. Een eventueel besluit van het bestuur om de pensioenen te verhogen, wordt genomen op basis van een evenwichtige belangenafweging.” R.P. Koepelvoorzitter John Kerstens: ‘Hoe de overstap naar het nieuwe steslsel plaatsvindt weet niemand'. FOTO MARNIX SCHMIDT 9 bn5sambn5sal{בCט{u׉׉ 7cassandra://sGHdh497b5n_TwABDA1k48Wf8BDWaxvbkCQKeTmhzhg/` ׉ 7cassandra://NwKXBaBK6VkQyw0wRbvz1rxhVZEP5uNnRSKUyvlRops`׉ 7cassandra://9UrBfD0074DawL4suGEm176oE_toTHZEL93aC2mM4v8F'`j׉ 7cassandra://K7902lsbST0irWmad07P6F2jz6DIJPH5w4oj6tv1y-g ͠ bn5sa׉E*Raad van State waarschuwt voor pijnlijke keuzes De Raad van State waarschuwt in haar advies over de Pensioenwet dat er pijnlijke keuzes moeten worden gemaakt, die niet langer kunnen worden uitgesteld. De Afdeling advisering onderschrijft in de eerste plaats het belang en de noodzaak van de voorgestelde stelselherziening en vindt dat de sociale partners en pensioenuitvoerders voorbereidingen moeten treffen. De raad dringt aan op spoed: “Het is belangrijk dat zo snel mogelijk duidelijkheid bestaat over het nieuwe pensioenstelsel en over de stappen die moeten worden gezet om de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel mogelijk te maken.” Hoge eisen “Invoering van het nieuwe stelsel stelt hoge eisen aan de wijze waarop sociale partners, pensioenuitvoerders en interne en externe toezichthouders hun taken bij de stelselwijziging uitvoeren”, aldus de RvS. Dat geldt ook voor de wijze waarop deze partijen met deelnemers, gewezen deelnemers en gepensioneerden communiceren over deze stelselwijziging. Het wetsvoorstel moet daarom voldoende maatregelen en waarborgen bevatten om te bevorderen en zo mogelijk zeker te stellen dat de overgang voor iedereen zo evenwichtig mogelijk wordt uitgevoerd. Van belang is dat er voldoende draagvlak bestaat voor de besluiten die worden genomen in het kader van de overgang en voor de pensioenregelingen die aan het nieuwe stelsel worden aangepast. Burgers moeten daarbij op overtuigende wijze worden meegenomen”, schrijft de Afdeling advisering. Ingrijpend karakter De RvS gaat verder in op verschillende aspecten bij de besluitvorming en de conflictbeheersing. “Vanwege het ingrijpende karakter van de overgang zijn in het voorstel voorzieningen opgenomen om zoveel mogelijk draagvlak voor het nieuwe pensioenstelsel te creëren en conflicten zoveel mogelijk te voorkomen en op te lossen. Het collectieve karakter van de besluitvorming onderstreept de noodzaak dat sociale partners, pensioenuitvoerders en interne en externe toezichthouders er beter in slagen evenwichtige besluiten te nemen en alle betrokkenen te overtuigen van de redelijkheid van hun Vice-voorzitter van de Raad van State Thom de Graaf handelen. Alleen dan zullen conflicten vaker kunnen worden voorkomen.” De overgang naar het nieuwe stelsel mag geen aanleiding geven tot een verdere herverdeling tussen leeftijdsgroepen dan noodzakelijk is voor de stelselwijziging zelf, zegt de RvS. Een aantal onderdelen in het voorstel vertoont inhoudelijk geen directe samenhang met de wijziging van het pensioenstelsel, maar zijn gericht op het terugdringen van het aantal personen dat geen aanvullend pensioen opbouwt . De Afdeling advisering merkt op dat over dit probleem terecht zorgen bestaan, maar dat deze problematiek een afzonderlijke en grondigere analyse en afweging vergt van de voor- en nadelen van verschillende mogelijkheden om deze problematiek aan te pakken. R.P. Externe geschilleninstantie in de maak Bij het uitvoeren en invaren van het nieuwe pensioenstelsel komt er ook een externe geschilleninstantie. Die instantie wordt ingesteld door de minister voor armoedebeleid, participatie en pensioenen. Elke pensioenuitvoerder dient bij de externe geschilleninstantie aangesloten te zijn. De instantie gaat over geschillen over de uitvoering van het pensioenreglement. Het gaat hierbij dus niet over geschillen ten aanzien van de afspraken die door sociale partners zijn gemaakt over de inhoud van de pensioenregeling, maar over de uitvoering daarvan door de pensioenuitvoerder, in 10 ons geval Pensioenfonds PGB. Uitgangspunt voor de externe geschilleninstantie is dat eerst de interne ‘route’ bewandeld is, door gebruik te maken van de interne klachtenprocedure, aldus een toelichting van het ministerie van APP. De geschilleninstantie wordt opgericht voor in ieder geval de transitieperiode. Nadat het nieuwe stelsel is ingegaan, in principe op 1 januari 2028, wordt de instantie weer opgeheven. De komende periode zal samen met de sector gekeken worden naar de concrete invulling van de geschilleninstantie en hoe of waar deze het best kan worden ondergebracht. Daarbij kan gedacht worden aan de ׉ 7cassandra://9UrBfD0074DawL4suGEm176oE_toTHZEL93aC2mM4v8F'`jbn5san׉EBestuur VVG kiest voor een realistische koers De discussie over het nieuwe pensioenstelsel kan komende maanden ongemeen fel worden. In de Tweede Kamer (en daarna de Eerste Kamer) heeft de parlementaire behandeling plaats. Dat zal ongetwijfeld met veel publicitair geweld gepaard gaan. Ondertussen worden elders de messen geslepen. De Koepel Gepensioneerden en andere ouderenorganisaties lijken te verschuiven van een ‘ja mits’opstelling naar een ‘nee tenzij’. Onze Koepel Gepensioneerden was eerst voorzichtig positief, mits er in de definitieve wetgeving en in de overgang naar het nieuwe stelsel een aantal verbeteringen zou komen voor de gepensioneerden. Dat vertrouwen is flink op de proef gesteld, vandaar dat men niet meer wil meewerken, tenzij er alsnog aanpassingen komen. Men bereidt zich zelfs al voor op acties, publiek en juridisch. Andere partijen, zoals de Stichting Pensioenbehoud en de KBO Brabant, zijn al veel eerder op het juridische oorlogspad gegaan. Waar stond en staat de VVG? Voor ons had dat nieuwe pensioenstelsel niet gehoeven. Ons pensioensysteem is volgens internationale vergelijkingen een van de beste ter wereld. Waarom een goed stelsel volledig op de kop gooien met alle risico’s dat de invoering op grote praktische problemen stuit? Een aantal knelpunten (nabestaandenpensioen, het pensioen makkelijker meenemen bij carrièreswitches, pensioen voor zzp’ers, meer zicht op het ‘eigen potje’) hadden mogelijk ook binnen het bestaande stelsel kunnen worden opgelost. Als er daarnaast een realistischer beleid rond de rekenrente en de buffereisen zou worden gevoerd, zou er veel eerder geïndexeerd kunnen worden. En inderdaad, af en toe ook eerder gekort, net zoals in het nieuwe pensioenstelsel. Dit perspectief is echter niet realistisch. Sociale partners en (vooralsnog) een meerderheid in het parlement kiezen – na jaren van overleg en onderhandeling; overigens met minimale betrokkenheid van gepensioneerden - wél voor een nieuw stelsel. Daarin wordt immers ten opzichte van het huidige stelsel een aantal van de genoemde problemen opgelost. Als de tegenstanders hun zin krijgen en dat nieuwe stelsel weten tegen te houden, blijft vooralsnog alles bij het oude. Met rigide regels en weinig kans op indexatie. Het kan dan lang duren voordat er politiek draagvlak is om in het bestaande stelsel wijzigingen aan te brengen. Om die reden kiest het bestuur van de VVG er vooralsnog voor zich erbij neer te leggen als er een parlementaire meerderheid blijkt te zijn voor het nieuwe stelsel. Wel steunen we van harte de acties van de Koepel Gepensioneerden en andere ouderenorganisaties om verbeteringen voor elkaar te krijgen. “Voor ons had dat nieuwe stelsel niet gehoeven“ Waar zet de VVG zich voor in De gepensioneerden moeten meer invloed krijgen zowel bij de overgang naar het nieuwe stelsel als in het nieuwe stelsel zelf; bij het invaren in het nieuwe stelsel moeten de gepensioneerden zoveel als mogelijk en redelijk is gecompenseerd worden voor de opgelopen nadelen uit het verleden. En …… wat ook heel belangrijk is: we willen niet wachten tot het nieuwe stelsel er in 2026 of 2027 is. We willen dat in de jaren daar naartoe er al meer geïndexeerd wordt. Het ziet ernaar uit dat dat kan; de ontwikkeling van de rente en de versoepeling van de regels lijken daarvoor soelaas te bieden. PGB heeft aangegeven optimaal gebruik te willen maken van de indexatieruimte. Daar zijn wij het hartgrondig mee eens. Dat is voor het bestuur van de VVG voor de komende jaren een van de belangrijke speerpunten, zowel binnen PGB als landelijk via de Koepel. Gepensioneerden hebben daar direct baat bij. De actieve werknemers en de ‘slapers’ natuurlijk ook, maar bij hun komt de uitkering wat later. Namens het bestuur, Fieneke van den Brink, bestuurslid Jos van Rijsingen, vice-voorzitter Ombudsman Pensioenen, een apart onderdeel ondergebracht bij Kifid (de geschilleninstantie voor financiële dienstverleners) of het oprichten van een aparte rechtspersoon, schrijft het ministerie. Voor wat betreft onafhankelijkheid wordt aan bestuurders en medewerkers de eis gesteld dat zij in het jaar direct voorafgaand aan hun betrokkenheid bij de geschilleninstantie niet werkzaam zijn geweest bij of enige functie bekleed hebben bij een pensioenuitvoerder of een beroepsorganisatie. Hiermee wordt niet bedoeld het lid zijn van een vakvereniging of beroepsvereniging. De leden van het bestuur hebben zitting op persoonlijke titel. Dit is van belang omdat de bij een geschil betrokken partijen voldoende vertrouwen moeten kunnen hebben in een eerlijke behandeling van hun geschil. ‘Ook onafhankelijkheid ten opzichte van de overheid is van belang. Daarom past terughoudendheid bij het aanvaarden en uitoefenen van bevoegdheden van de minister in het kader van geschilleninstanties.’ Uitgangspunt is om de kosten voor de burger om een geschil aan te brengen zo laag mogelijk te houden. Die kosten moeten in elk geval lager zijn dan de kosten die gemaakt zouden moeten worden voor een gang naar de civiele rechter. Dit is een van de zaken die de minister kan toetsen bij het wel of niet aanwijzen van een geschilleninstantie. Bij Kifid is het bijvoorbeeld zo dat het aanbrengen van een geschil kosteloos is voor de consument. R.P. 11 bn5saobn5san{בCט{u׉׉ 7cassandra://G0JtXOCxST4mqKDV1Mmd_9b05Ki3V76NrsTwhCPtt98` ׉ 7cassandra://6yTAn8jdctU6y8OrQ5uZVKTVQBIoTDqT56M614LUf_Y`׉ 7cassandra://bZoy5c2jD0e8vT_B-ZKt6UZAOl6jmkqjR5rn1epk4Y0BT`j׉ 7cassandra://1THvZcgj7c0b5vW1nVlY3nfe3HWEL4HzRpBK9n4mqj0f́@͠ bn5sa׉E=PensioenTrefpunt heeft VVG-leden veel Pensioentrefpunt, het digitale forum dat de VVG-PGB samen met Pensioenfonds PGB heeft opgezet, biedt de leden van onze vereniging veel interessante mogelijkheden. “Het is een informatiebron en vraagbaak, natuurlijk primair voor alles wat met je pensioen te maken heeft, maar eigenlijk voor alle onderwerpen die gepensioneerden bezighouden. Je kan er ook op een leuke manier oud-collega’s weer ontmoeten of met anderen contact leggen om bijvoorbeeld over je vroegere werkkring, hobby’s of reizen te praten. En het is een belangrijk discussieforum over het nieuwe pensioenstelsel en wat dat betekent voor de gepensioneerden. Voor ons als VVG is die input van groot belang om onze standpunten in de nu lopende discussie over dat nieuwe stelsel te formuleren en te onderbouwen”, zegt Fieneke van den Brink, die namens het VVG-bestuur een van de initiatiefnemers van het PensioenTrefpunt is. PensioenTrefpunt VVG PGB werd officieel ‘geopend’ tijdens de algemene ledenvergadering van de vereniging, vorig jaar oktober in Amersfoort. “In korte tijd hebben zich rond de 350 mensen gemeld. Dat is veel, bij soortgelijke platforms vinden ze 100 al heel wat. We zijn daar dus heel enthousiast over. De laatste tijd is de toeloop toch wat gestagneerd en bovendien blijft het aantal écht actieve deelnemers beperkt. Dat is jammer, want ook bij PGB denken we dat het een interessant kanaal is om de mening van de gepensioneerden te horen”, zegt Marcel van Gooswilligen, die samen met Leontien Brondijk de PGB-kant voor zijn rekening neemt. Twee doelstellingen Van den Brink: “De VVG heeft twee doelstellingen. In de eerste plaats is dat het behartigen van de belangen van onze leden. Dat doen we onder meer door het benoemen van leden in het Verantwoordingsorgaan, het voordragen van bestuurders van Pensioenfonds PGB en op landelijk niveau vooral via de Koepel Gepensioneerden. Ons tweede doel 12 is nadrukkelijk ook het bevorderen van de sociale contacten met en tussen de gepensioneerden. Het PensioenTrefpunt kan beide doelen dienen, informatie verstrekken en ontvangen die van belang is voor de belangenbehartiging én onderlinge contacten leggen. Dat betekent ook dat we dat trefpunt breed zien, het gaat natuurlijk eerst en vooral om de pensioenen maar als mensen andere zaken willen bespreken dan zijn ze van harte welkom. Daar hebben we ook aparte ‘hoeken’ voor ingericht, zoals je zelf kunt zien.” Van Gooswilligen: “Het platform is digitaal, dat is tegenwoordig meestal geen probleem meer voor ouderen. Bijna iedereen werkt met een computer en de meesten hebben ook een mobiele telefoon waar ze prima mee om weten te gaan. We merken dat ook in de contacten die we als PGB hebben met gepensioneerden, verreweg het meeste gaat per email of internet. Mensen die er toch moeite mee hebben om zich voor het PensioenTrefpunt aan te melden of er mee om te gaan, kunnen ons altijd bellen, dan zorgen we voor ondersteuning. In het team hebben we bijvoorbeeld Ben Hoogendijk die alle ins en outs kent en zelf ook de handleiding heeft geschreven. En vergeet het belangrijkste niet: het PensioenTrefpunt is gratis, je hoeft je alleen maar aan te melden en je kunt direct meedoen.” Informatie Het platform biedt, zoals gezegd, veel informatie over alles wat rond pensioenen en zeker het nieuwe pensioenstelsel speelt. Dat wordt in eerste instantie verzorgd door de VVG en PGB zelf maar ook dat staat open voor iedereen die iets is tegengekomen dat interessant is om met de anderen te delen. Van den Brink: “Er zit erg veel kennis onder onze leden, sommige leden weten soms meer van de pensioenzaken dan onze bestuursleden, zou je haast zeggen. Lijkt iets ingewikkeld, stel dan vragen, die worden door de ‘plaatser’ zelf of door anderen graag beantwoord. Bovendien hebben de twee bestuursleden die namens gepensioneerden in het PGB-bestuur zitten, Ronald Heijn en Tom Vollebergh, zich ook aangemeld voor ons platform. Zij schrijven zo nu en dan iets over hun eigen ideeën, stellen vragen en maken opmerkingen. Zij zijn ook altijd bereid vragen te beantwoorden.” Van Gooswilligen voegt toe: “Als het gaat om vragen die beter bij PGB zelf thuishoren, bijvoorbeeld over iemands pensioen zelf, dan verwijzen we dat door. Om de informatie en discussie over pensioenen te verdiepen, is voor de deelnemers aan het trefpunt onlangs een eerste ‘deepdive’ georganiseerd. Daarbij wordt in een sessie, tot nu toe via Teams, dieper ingegaan op en vooral ook gediscussieerd over het gekozen thema. Van den Brink, die ook voorzitter is van de nieuwe werkgroep Pensioenen & Hoorrecht bij de VVG: “Deze eerste keer was ׉ 7cassandra://bZoy5c2jD0e8vT_B-ZKt6UZAOl6jmkqjR5rn1epk4Y0BT`jbn5sap׉E>te bieden dat indexatie, het onderwerp dat door de deelnemers van Pensioentrefpunt was aangegeven als belangrijkste thema waarover men het wilde hebben. We hadden een interessante bijeenkomst met zo’n veertig deelnemers. Die hebben de deepdive ook een hoge waardering gegeven. We gaan daar mee door, er zijn zeker in de komende tijd met de discussie over het nieuwe pensioenstelsel en het invaren daarvan voldoende onderwerpen.” Experiment Beiden benadrukken tenslotte dat het bij het PensioenTrefpunt tot nu toe nog steeds om een experiment gaat. Van den Brink: “Er gaat toch nogal wat tijd inzitten, zowel bij de VVG als bij PGB, en het kost uiteindelijk ook geld. We hopen dat veel leden van de vereniging die nu nog niet meedoen zich aanmelden. Het is echt de moeite waard, dat hebben de afgelopen maanden duidelijk aangetoond. Mensen die meedoen zijn enthousiast, kijk maar naar de resultaten van de enquête die we inmiddels hebben gehouden. Voorlopig houden we het nog beperkt tot de leden van de VVG-PGB. Als het verder aanslaat, dan zouden we het ook kunnen uitbreiden naar alle gepensioneerden. Er is voldoende aan de hand om over te informeren en discussiëren, en anders kom je om je oude collega’s te zoeken en weer eens – digitaal – tegen te komen. Wat je ook zoekt op het PensioenTrefpunt, het is zeker interessant en gewoon ook leuk.” Ruud Peys Meerderheid leden wil dat Pensioentrefpunt blijft Ruim 80 procent van de VVG-leden die de enquête over het PensioenTrefpunt hebben ingevuld, vinden dat dat platform moet blijven. Volgens hen biedt het online trefpunt de mogelijkheid om te kunnen reageren of in verbinding te blijven. Ook vinden ze dat het iets toevoegt en in ieder geval een kans moet krijgen om z’n nut verder te bewijzen. “Ik geloof in een community voor gepensioneerden”, antwoordt één van de respondenten. De enquête is ingevuld door 130 deelnemers aan het platform, dat is één op de drie mensen die zich tot nu toe voor PensioenTrefpunt hebben aangemeld. Het overgrote deel logt een enkele keer tot een paar keer per maand in, een enkeling dat doet dagelijks. Tweederde van de ‘inloggers’ doet dat om op de hoogte te blijven, anderen geven ‘interessante onderwerpen’ als reden op. Een minderheid geeft aan er onvoldoende tijd voor te hebben of te maken of er niet aan te denken. Over de hele linie krijgt het PensioenTrefpunt een 7 of 8 van de respondenten. Een bescheiden minderheid is bereid een 9 toe te kennen, maar er zijn aan de andere kant ook mensen die niet verder komen dan een 2 of een 3. Bijna een kwart van de deelnemers heeft zelf wel eens iets geplaatst, vaak om informatie met anderen te delen maar ook om zichzelf te introduceren. Protesteren In de enquête is de huidige deelnemers ook gevraagd hoe anderen aangezet kunnen worden om actiever mee te doen. De belangrijkste suggestie is interessantere onderwerpen te plaatsen of te behandelen. Ook wordt gedacht dat het platform gebruiksvriendelijker zou moeten worden. Een enkeling denkt dat het platform interessanter wordt ‘als PGB zou protesteren tegen het huidige beleid’. Met een vrolijk moment wordt tijdens de algemene ledenvergadering van VVGPGB in oktober 2021 de oprichting van PensioenTrefpunt gevierd. FOTO: MARNIX SCHMIDT Van de respondenten aan de enquête vindt 17 procent dat het PensioenTrefpunt van VVG en PGB wel kan verdwijnen, voor de meesten omdat het geen toegevoegde waarde biedt. Een deel van deze mensen vindt wel dat eerst moet worden gekeken of het trefpunt een ‘kritische massa’ kan bereiken voordat over het al dan niet voortbestaan wordt beslist. Een meerderheid vindt echter wel dat het PensioenTrefpunt voorlopig nog een kans moet krijgen. ‘Hoop dat het inhoudelijk meer ideeën oplevert,’ ‘Doorgaan en wat meer onder de aandacht brengen door VVG’ of ‘Het staat nog in de kinderschoenen, men moet eraan wennen’. 13 bn5saqbn5sap{בCט{u׉׉ 7cassandra://gpvHDz5GFpeuFimF0JElOlKiCkpk7yz11HE34zrFdmQqn` ׉ 7cassandra://w9yMQabRXzXY1KcWPiFM6t0FqpWR_Cd1Zfez6_VNp-sE`׉ 7cassandra://QuZuPk_dPH-K6SE1_5pezg1X12BMmx2EuLnmV2AyQ5AE`j׉ 7cassandra://1RFciI36qzgeNL0dB0sKyJnmrcbP1sw2rgNOT8nCVVkO^>͠ bn5sa׉E Via Spanje, Engeland en de Bijenkorf naar drukkerij Westfriesland Ad Feller ging altijd zijn eigen weg – net als opa Ontdekt Ad Feller gaandeweg dat hij een boek schrijft. Interessante man, die opa Adriaan. Eerst maar eens alles op een rijtje zetten. Steeds dieper duikt de man uit leiderdorp in de stapels documentatie die oom Pieter hem heeft nagelaten. Vier jaar later rolt een bijna zevenhonderd pagina’s dik boek van de drukpers. Uitgegeven in eigen beheer. “Al schrijvend ontdekte ik veel te lijken op mijn opa Adriaan”, zegt Ad Feller. “Een echte selfmade man. Iemand die zijn eigen weg ging – net als ik. Opa was een Brabantse jongen uit een groot gezin. Zat op kostschool, wilde weg. Kwam in Amsterdam terecht en zette een bouwbedrijf op. Adriaan, geboren in 1884, maakte intensief de oorlog mee. Bleef tot zijn 85-ste in de bouw werken.” Feller had intensief contact met zijn in 2009 overleden oom Pieter. De man bouwde in een haat-liefdeverhouding over zijn vader een heel dossier op. Samen met Pieter bezocht Ad herhaalde keren de plekken waar zijn oom als dwangarbeider had gewerkt – in Halsteren, aan de noordzijde van het Ruhrgebied. “Ik kwam al snel tot de ontdekking weinig te weten. Wel van de familie natuurlijk, ik heb mijn opa jaren meegemaakt. Maar hoe zat alles precies met dwangarbeid, de NSB en de bouwmaatschappijen? Eind 2018 was het boek klaar. Ik heb geprobeerd een uitgever te vinden maar dan moet je wel een hele goede kruiwagen hebben. Via printing on demand laat ik voor belangstellenden kleine aantallen drukken.” Opa Adriaan 14 Bondskanselier Adenauer Onderbroken door zijn militaire diensttijd, vindt de jonge Ad Feller (AmsterdamNoord, 1943) vlot werk bij de Gemeentegiro van Amsterdam. “F 984 was mijn gironummer. De F van mijn achternaam plus een getal. Zo werkte dat bij de gemeentegiro, een concurrent van de postgiro.” Het intermezzo militaire dienst opent voor Feller nieuwe horizonten. Hij wordt telexist bij de luchtmacht en raakt verzeild in het grottenstelsel onder de Cannerberg bij Maastricht. In het ondergrondse verbindingscentrum van de Navo trekt hij op met Duitsers, Engelsen, Belgen en Canadezen. Wordt tijdens zijn verblijf van vijftien maanden zelfs supervisor. Waardoor tot en met kolonels hem groeten bij hun bezoek. “Op een nacht had ik een verbinding met Bonn. Met het kantoor van Bundeskanzler Audenauer. Het duurde der Kanzler blijkbaar te lang. Ineens had ik Adenauer zelf aan de lijn. Die heb ik toen doorverbonden met Engeland.” Geproefd aan het internationale leven in Zuid-Limburg vindt Feller bij terugkeer zijn werk bij de Gemeentegiro al snel saai. Heel het leven ambtenaar blijven? Dat kan toch niet de bedoeling zijn. Hij haalt zijn geld van de bank, geeft moeder een zoen en vertrekt op de bonnefooi naar Spanje. “Een jaar eerder was ik met een dienstkameraad in Marbella geweest. Daar wilde ik wel langer naar toe. Ik liep een Zweeds meisje tegen het lijf. Zij wilde graag door naar de Verenigde Staten. Ik niet. Zoiets moet je niet vragen aan een oud-demonstrant tegen de oorlog in Vietnam. Amerika is een raar land. Niets voor mij.” Na Spanje volgt een korte episode in Engeland. Om in 1969 neer te strijken bij winkelconcern De Bijenkorf. Feller werkt zich daar op tot groepsverantwoordelijke op de centrale administratie in de Bijlmer. Dagelijks stapt hij om 6.15 uur in Sijbekarspel op de fiets om anderhalf uur later zijn kantoor in Amsterdam te ׉ 7cassandra://QuZuPk_dPH-K6SE1_5pezg1X12BMmx2EuLnmV2AyQ5AE`jbn5sar׉E *kunnen binnenwandelen. Westfriesland “Begin jaren tachtig belandde Nederland in een crisis. De Bijenkorf reorganiseerde. Van de een op de andere dag werd de postkamer opgeheven. Wat stond nog meer te gebeuren? Ik besloot te solliciteren en kon snel aan de slag bij Drukkerij/ Uitgeverij Westfriesland in Hoorn. Ik kon voortaan iedere morgen om half acht de deur uit.” Feller komt als geroepen en introduceert de computer op de administratie. Zijn voorganger werkte nog uitsluitend met papier. Bij Westfriesland, een bedrijf van een man of dertig, breken tijden van groei aan. De overname van CNV-drukker Edecea verdubbelt de personele sterkte. Halsreikend kijkt de directie uit naar uitbreiding met een rotatiepers. “Offset werd verdrongen door rotatie, zo was de mening. Begin jaren negentig vond de directeur, die zijn technisch voorman had meegenomen, een goede rotatiepers in het oosten van Duitsland. Stukken goedkoper dan in Nederland verkrijgbaar. Perfect! De pers zou uit elkaar gehaald worden en in Hoorn weer opgebouwd.” Anderhalve maand na het bezoek aan Duitsland arriveerde de aangekondigde truck met oplegger. “Tegen de begeleiders werd wat vreemd aangekeken. Ach ja, dat waren de transporteurs. Bij de opbouw van de pers riep de voorman ineens: “Maar dat is niet de pers die wij gezien hebben!” De pers was onderweg verruild voor een andere. De slecht Duits sprekende begeleiders waren waarschijnlijk Joegoslaven.” De aanschaf van de rotatiepers bleek een miskoop van jewelste. Om de machine aan de praat te krijgen moest nogmaals de waarde van de aankoop neergeteld worden. “De rotatiepers gaf in 1995 de doodklap aan Westfriesland. Einde verhaal, iedereen stond op straat.” Het leven nam voor Ad Feller een bijzondere wending na de ontmoeting met zijn tweede vrouw Gea. Zij had een zaak in lederwaren te Emmen en wilde graag weer naar het westen. De keuze viel op Leiden, waar het tweetal zeventien jaar een winkel dreef in koffers, tassen en rugzakken. “In 2014 hebben we de winkel van de hand gedaan. Ik was de zeventig al gepasseerd. Tijd voor iets anders. Wat precies? Reizen, zorgen voor onze biologische volkstuin in de Oostvlietpolder en schrijven. Ik pieker nog over een tweede boek.” Tekst en foto’s Theo leoné Ad Feller: ‘Al schrijvend ontdekte ik veel te lijken op mijn opa Adriaan.’ 15 bn5sasbn5sar{בCט{u׉׉ 7cassandra://Rvnb_85CSbVIyDxxhw07P7hrEr8t3NDfHipGKOcEcPM` ׉ 7cassandra://Yk988ZscJPzGgIudCyjH_mvMTcPhciiOKwTE3KnmqKE`׉ 7cassandra://zekOfWLF3eWwkR8h6X1vP8ButoJG2T5wCu6wjcKx3CUF[`j׉ 7cassandra://61kOSvYxlDjF4z9COQJPDoTDnriYiKXnRPsHFSAWr3g͠ bn5sa׉EOudgediende Riemer Warnar aan laatste jaar bezig ‘VO krijgt hier meer dan waar de wet recht op geeft’ Riemer Warnar is een van de twee oudgedienden van het VO die aan het eind van dit jaar afscheid nemen. Hij zou nog eens vier jaar kunnen bijtekenen, maar in lijn met de plannen van het VO om het aantal leden terug te brengen van achttien naar vijftien, stelt hij zijn werkgeversplaats ter beschikking. Toen Warnar in 2010 op voordracht van KVGO (Koninklijk Verbond van Grafische Ondernemingen) werd benoemd in het verantwoordingsorgaan, was PGB nog een honderd procent grafisch fonds en het VO een toezichtsorgaan voor werkgevers. Voor werknemers en gepensioneerden was er de Deelnemersraad om hun belangen in de gaten te houden. Pas in 2014 ontstond het VO in de huidige ‘paritaire’ vorm waarbij gepensioneerden, werknemers en werkgevers in gelijke mate vertegenwoordigd zijn om tot een evenwichtige belangenafweging te komen. Gedurende zijn VO-lidmaatschap zag Warnar PGB uitgroeien tot een multisectoraal top-10 fonds met zestien aangesloten sectoren en het PGB bestuur steeds professioneler worden. ‘Toen ik in het VO werd benoemd, werd PGB in feite geleid door de directeur Uitvoering. Het bestuur kwam zo’n drie maal per maand bij elkaar. Nu neemt een bestuursfunctie bij PGB wel drie dagen per week in beslag.’ “Ik zou meer over de keuzes achter beslissingen geïnformeerd willen worden“ ‘arbeidsvreugde’ kan omschrijven. Het is weekend, het pand is keurig in stelling gebracht voor de bedrijvigheid van de maandagochtend. Je kunt er zogezegd van de vloeren eten, maar de uitnodigende personeelsruimte, waar de corona-afstand nog met felblauwe tape op de tafel staat afgeplakt, verraadt ook een zekere artistieke ongedwongenheid. Niet voor niets verzorgt Rocka veel drukwerk en grote fotoprints voor tal van musea en kunstinstellingen in en buiten Rotterdam. Het team is klein en op elkaar ingewerkt, vertelt Warnar. ‘De rollen zijn duidelijk. Hier gaat gewoon nooit iemand weg. De oudste werknemer is 78, de jongste 23.’ Zelf houdt hij zich bezig met calculaties en de contacten met de grootste klant, hightech gigant ASML, voor wie Rocka op ware grootte constructieprints zonder afwijkingen kan verzorgen, waarop ASML, letterlijk, wereldwijd zijn machines voor de halfgeleiderindustrie kan bouwen. Als lid van de VO-commissies ‘Aansluitingen’ en ‘Jaarverslag en balansbeheer’ houdt Warnar zich bezig met toetreding van nieuwe ondernemingen en bedrijfstakken die zich aan de poort van PGB melden en met calculaties en beleggingssystemen die het pensioen op de lange termijn moeten veiligstellen en behoeden voor nadelige gevolgen van door de overheid vastgestelde rekenrentes en parameters. Hier gaat niemand weg We spreken elkaar bij Rocka, het familiebedrijf in Rotterdam-West waarover Warnar al jaren de directie voert. Bij binnenkomst proef je meteen een sfeer die je het best met het woord 16 Cijfers kloppen soms niet De ingrijpende tussenkomst van de overheid stemt Warnar niet vrolijk. ‘De voorgeschreven scenario’s kloppen niet,’ bromt hij. ‘Als particulier mag je voor je oudedagsvoorziening met een rendement van 5,7% rekenen, terwijl pensioenfondsen verplicht zijn om met een fictief rendement Nicoline Maarschalk Meijer Nicoline Maarschalk Meijer zit namens de VVG in het Verantwoordingsorgaan van Pensioenfonds PGB. In elke editie van ExPress gaat zij in gesprek met een van haar collega’s uit het VO. In deze aflevering: inspraakveteraan Riemer Warnar. van 1% te rekenen, terwijl ze in werkelijkheid al tientallen jaren meer dan 6% aan rendement halen. Dat heeft Nederlandse werknemers en gepensioneerden onevenredig veel geld gekost.’ De cijfers van de overheid kloppen wel vaker niet, zegt Warnar. ‘Toen NIBUD op basis van CBS-cijfers een koopkrachtdaling van 2,6% rapporteerde, was de Tweede Kamer in shock. Maar de werkelijkheid was veel erger: 3,7 %. Het CBS had de stijging van de gasprijs met 40% niet meegenomen. En in de inflatiecijfers had CBS alleen de huurverhoging en niet de stijging van de huizenprijzen verwerkt.’ Hij bedoelt maar: als ondernemer kun je je dit soort fouten niet permitteren! Wat Warnar bij PGB het meest waardeert is het open klimaat dat onder leiding van oud-voorzitter Ruud Degenhardt is ontstaan. ‘Het is het enige pensioenfonds waar bestuurders ׉ 7cassandra://zekOfWLF3eWwkR8h6X1vP8ButoJG2T5wCu6wjcKx3CUF[`jbn5sat׉E Warnar. ‘In het geval van beleggingen worden we al veel verder dan het VO mandaat meegenomen in het keuzeproces. Hetzelfde geldt, na een inhoudelijke discussie, over het premiebeleid en de beslissingen ten aanzien van aansluitingsverzoeken.’ ‘De cijfers van de overheid kloppen wel vaker niet’ zelf hun verhaal komen houden, al tien jaar lang. Bij de andere grote fondsen worden externe sprekers ingehuurd. PGB-bestuurders zijn voor het VO benaderbaar en bereid om ons tijdig van de juiste informatie te voorzien.’ PGB loopt daarmee in de pensioenwereld voorop, onderstreept hij. ‘We krijgen veel meer informatie en beslissingsrecht dan waar de wet ons in feite recht op geeft.’ Geen luxe Met de nieuwe pensioenwet in aantocht is dat overigens geen overbodige luxe, vindt Warnar. ‘De juridische randvoorwaarden van het invaren zijn nog niet duidelijk.’ Ook zou hij, om aan de verzwaarde taakstelling tijdens de transitie te kunnen voldoen, over de keuzes achter beslissingen geïnformeerd willen worden. ‘We moeten oordelen over beslissingen. Maar dan moet je de overwegingen kennen. Wat waren de keuzes? Links-rechts? Linksrechts-rechtdoor? Anders kan je een beslissing niet echt beoordelen.’ Van de kant van het PGB bestuur wordt steeds meer aan deze wens voldaan, vindt Alle Hens aan dek Wel maakt Warnar zich zorgen over de voorgenomen inkrimping van het VO in het licht van de komende periode. Aanleiding daarvoor was vooral dat FNV lange tijd geen kans zag gegadigden voor de vijf werknemersvacatures te vinden. Nu ze daar toch in geslaagd zijn, ziet Warnar geen reden meer om haast te maken met dit plan. ‘Het deelnemersaantal bij PGB is met veertig procent gestegen, waarom zou je dan juist nu het aantal VO-leden gaan terugbrengen? Er zijn net drie nieuwe leden toegetreden en binnenkort komen daar nog eens vijf FNV vertegenwoordigers bij, die zich nog in de complexe materie in moeten werken. Juist nu is het van cruciaal belang dat je de commissies met voldoende expertise kunt bemannen om het gecompliceerde traject van invaren zonder kleerscheuren door te komen.’ Het is niet dat hij geen afscheid van het VO kan nemen, verzekert Warnar. Ter illustratie somt hij een indrukwekkende reeks sociale activiteiten op waar hij zich met zijn actieve Rotaryclub Rotterdam Delfshaven met hart en ziel voor inzet. ‘Mijn punt is: waarom zouden we deze reorganisatie niet over de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel heen tillen en alle hens nog even aan dek houden?’ Nicoline Maarschalk Meijer 17 bn5saubn5sat{בCט{u׉׉ 7cassandra://bBpae5P0cpccSebeQHkMD8FGMb8WeRhNOQd46enR7ZY?` ׉ 7cassandra://hB3ltXl0nybn_KuOqXYyg15EOmd7cUQrUCasCydCoQA`׉ 7cassandra://L6YACMs64qAE8qeZ3j0ZHXuw8JQDCk008HKmUl8dKrcCe`j׉ 7cassandra://27zkrO2KzMwT1Uw_W5wXIaCFtewAUp-29Rh34CwLyJg%;~͠ bn5sa׉EInternetaanval op administratie groot risico ‘Pensioenfondsen zijn aantrekkelijke doelwitten’ Harry Vossebeld is sinds 10 januari chief Operational Officer (cOO) van PGB Pensioendiensten. Als cOO is hij eindverantwoordelijk voor de beveiliging en het functioneren van de geavanceerde IT-systemen die ervoor zorgen dat gepensioneerden op tijd hun pensioen ontvangen en dat de inleg van werkgevers en werknemers goed wordt verwerkt en beheerd. Geen kleinigheid voor een pensioenfonds dat circa 37 miljard euro beheert en waarbij zestien verschillende bedrijfstakken en een aantal vrijwillig toegetreden grote ondernemingen zijn aangesloten. Voor pensioenfondsen is een cybersecurity-aanval, een aanval van buiten op administratieve systemen, één van de grootste risico’s van deze tijd. Kort geleden waarschuwde toezichthouder DNB (De Nederlandsche Bank) pensioenfondsen en pensioenbeheerders om tijdens het ‘invaren’, de transitie van het pensioenvermogen van het oude naar het nieuwe pensioenstelsel, alert te zijn op hackers die met gijzelsoftware de organisatie plat willen leggen om losgeld te eisen. Pensioenfondsen, die de plicht hebben op tijd pensioenen uit te betalen, zijn aantrekkelijke Het VO moet mag niet achterblijven bij de ontwikkelingen op beveiligingsgebied. In een serie trainingen worden zelfs de digibeten onder ons geschoold om voortaan zonder kleerscheuren in de eigen digitale omgeving te werken. Voor sommigen is het, ondanks de geduldige begeleiding, niet eenvoudig zich in de nieuwe digitale wereld thuis te voelen. Af en toe leidt dat tot hilariteit. 18 “Alles wordt complexer, maar moet goedkoper en sneller. Dan sluipt onnauwkeurigheid binnen“ doelwitten voor deze aanvallers die steeds slimmer opereren. Zij azen op de grote hoeveelheid data, die ze kunnen stelen en verkopen. Vroeger kon je nog volstaan met een stevige beveiliging van de digitale poort om boeven buiten de deur te houden. Nu is het vooral zaak om aanvallers op te sporen, wat vaak niet zo eenvoudig is. Vervolgens moet je zien dat je de criminelen die door de beveiliging heen zijn gebroken zo snel mogelijk de deur uit krijgt en alle sporen van hun aanwezigheid blijvend verwijdert uit het systeem. Precisiewerk, waarbij een team van in- en externe beveiligers 24 uur per dag scherp op ieder detail moet letten. Puzzelen Gelukkig is Vossebeld niet gauw uit zijn evenwicht te krijgen. De opgewekte wiskundige is een ‘mensgericht’ leider, die in oplossingen en uitdagingen denkt in plaats van in problemen en gevaren. Bovendien heeft hij, behalve een uitgesproken voorliefde voor gecompliceerde vraagstukken, een indrukwekkende staat van dienst in de automatisering. Hij startte zijn loopbaan bij Volmac (nu Cap Gemini), waar hij zich over een groot en gecompliceerd automatiseringsproject ontfermde. Met de pensioenwereld maakte hij kennis bij PGGM, waar hij werd binnengehaald om complexe IT-systemen van uiteenlopende leveranciers te stroomlijnen, een puzzel waar menigeen niet aan zou beginnen. Vossebeld eindigde er na 18 jaar als COO. ‘Als kind hield ik al van puzzelen,’ verklaart hij zijn enthousiasme. ‘De aard van de puzzel veranderde alleen.’ ‘De creatieve uitdaging om iets totaal nieuws te bedenken’ boeit hem al zijn hele leven. Hij wordt blij als hij een oplossing kan vinden, zelf of samen met anderen. ‘En vooral niet te standaard! Juist in de aanloopfase is het belangrijk om jezelf de tijd te gunnen om na te denken.’ Volgens Vossebeld gaat het daar vaak mis. Hij leest het af aan de krantenberichten over systeemfouten waardoor organisaties slecht functioneren. ‘Alles wordt complexer, maar tegelijkertijd moet alles goedkoper en dus sneller. Dat gaat niet samen. Dan sluipt de onnauwkeurigheid binnen.’ Iets wat je in de pensioenwereld moet zien te voorkomen: ‘Pensioenen zijn complexe materie. Het is een uitdagende sector, maatschappelijk buitengewoon relevant. Bovendien gaat het om reusachtig veel geld, dus het maatschappelijk belang is ook erg groot.’ Vertraging Je moet, zegt Vossebeld, de complexiteit eerst goed doorgronden. ‘Als je er de tijd voor neemt dan lukt het beter om mooie, goedwerkende oplossingen neer te zetten.’ In dit verband is hij niet rouwig dat de invoering van het nieuwe stelsel wat vertraging heeft opgelopen. ‘We hoeven nu nog geen regelingen te implementeren waardoor we de kans hebben het voorwerk goed te doen. Er is ruimte om het nieuwe administratieplatform InAdminRiskCo, wat Pensioenfonds PGB samen met Achmea heeft aangeschaft, goed in te richten. We kunnen de datakwaliteit van de gegevens nalopen en zien welke onderdelen van bestaande regelingen we kunnen vereenvoudigen.’ De gecompliceerde digitale reorganisatie die het nieuwe pensioenstelsel met zich meebrengt, vereist focus op de continuïteit, zegt Vossebeld. ‘De machine moet blijven draaien, mensen moeten hun pensioen op tijd krijgen, de pensioencommunicatie moet op orde blijven. Beveiliging van de systemen is daar een belangrijk onderdeel van. ׉ 7cassandra://L6YACMs64qAE8qeZ3j0ZHXuw8JQDCk008HKmUl8dKrcCe`jbn5sav׉E Harry Vossebeld: ‘Criminelen steeds gewiekster’. FOTO PGB Je kunt nooit uitsluiten dat er toch iemand binnenkomt. Voor dergelijke gevallen is voorzien dat mensen de uitkering van een maand eerder ontvangen. Dat wordt dan achteraf gecorrigeerd.’ Gewiekster Criminelen worden steeds gewiekster, zegt Vossebeld. ‘Ze richten zich bij voorkeur op iets dat maatschappelijk interessant is, waardoor mensen inkomen wordt onthouden. Ze zijn zo specialistisch dat het ook voor de politie lastig te detecteren valt.’ Je weert ze niet zo zeer met nieuwe snufjes, volgens Vossebeld. ‘Het gaat om het doorlopend monitoren van alles wat op je website afkomt, van wat je op je eigen netwerk ziet. Continu updates uitvoeren. Nooit gegevens laten slingeren, goede wachtwoorden, altijd vergrendelen als je even bij je computer wegloopt.’ De aanval zit vrijwel altijd in een schijnbaar onschuldig bericht verpakt, zegt Vossebeld. Een bericht dat zo is vormgegeven dat het geen argwaan wekt. Logo’s en lettertype kunnen ze prima nabootsen. Een kunst die steeds gekkere vormen aanneemt. Vossebeld: ‘Mails van mijn bank, die vertrouw ik sowieso niet meer. Eigenlijk moet je alles wantrouwen wat iets met financiën te maken heeft. Maar het kan ook om andere, ingeburgerde diensten gaan. Nep- berichten van de parkeerservice dat je account wordt geblokkeerd omdat je niet betaald zou hebben. Of de woningbouwvereniging, dat je je lidmaatschap moet verlengen. Zoiets kan waar of niet waar zijn. En je hebt niet altijd je administratie bij de hand.’ Het is niet zo dat boeven via deelnemers het systeem kunnen binnendringen, benadrukt Vossebeld. ‘Gepensioneerden hoeven zich geen zorgen te maken dat ze het systeem ontwrichten als ze per ongeluk op een phishing e-mail hebben geklikt. Er is zo ontzettend veel technologie rondom, dat deelnemers nooit in het systeem terecht kunnen komen.’ PGB Pensioendiensten houdt het systeem weerbaar door: • Preventieve maatregelen (tegenhouden aanval) • • • • • • • • Beveiligen van ‘achterdeurtjes’ door voortdurende updates en security scans Veilige toegangsstrategie voor medewerkers Protocollen als toch phishing e-mail is gedetecteerd Trainingen medewerkers met ‘attack simulation’ Updates technische maatregelen Offline back-ups voor het geval het systeem wordt aangevallen Voortdurende ontwikkeling technische- en beheersstructuren t.b.v. informatiebeveiliging Crisis management en duidelijke protocollen voor crisissituaties 19 bn5sawbn5sav{בCט{u׉׉ 7cassandra://SGCkYNsef9GmG3lqlR61pX9hJMEMCvRIzKJaHN3IXXg1` ׉ 7cassandra://qzgz3fsENHCTXffPcpSakJen6gbxiv4UWy6Sf61ySZ0m`׉ 7cassandra://MGIHSA9yFz_cf0e0w5SK3CZx6lHRke-msAJQ--zBZ_AI`j׉ 7cassandra://Fu8xPXMpH4NnpFc7WkoI7ZRnFpP6meyDWiiMrseszs8"J͠ bn5saנbn5sa^Ё̊9ׁHhttp://mijnpgbpensioen.nlׁ ׁ Јנbn5saz9ׁH$http://pensioenfondspgb.nl/verhogingׁ ׁ Ј׉EPGB antwoordt LedenVragen, Dit jaar heeft Pensioenfonds PGB aangekondigd eindelijk weer eens een indexatie te geven. Maar het was maar 0,23%. En dat terwijl ze zoveel geld in kas hebben en er al zoveel jaren niet is geïndexeerd. Hoe kan dat? Het bestuur van Pensioenfonds PGB realiseert zich dat het om een lichte verhoging gaat. Toch is het fijn dat voor het eerst sinds 2008 een kleine verhoging mogelijk is. Doordat alles duurder wordt voor de gepensioneerden, is het logisch dat er gevraagd wordt om meer te doen. Maar dat kan helaas niet. Er zijn heel strikte wettelijke regels in het huidige stelsel waar wij ons als pensioenfonds aan moeten houden. Er moeten buffers worden aangehouden om de pensioenen zo zeker mogelijk te maken. Pas als daar nieuwe afspraken over worden gemaakt, zoals in het nieuwe stelsel gaat gebeuren, kan dat veranderen. Op pensioenfondspgb.nl/verhoging lees je meer over de regels voor het verhogen of verlagen van de pensioenen. Waarom moet het zolang duren (waarschijnlijk tot mei) voordat de indexatie ook daadwerkelijk wordt uitbetaald? Het vraagt tijd om de verhoging in onze administratie te verwerken. Vanaf de maand mei is de verhoging terug te zien op mijnpgbpensioen.nl. Het pensioen wordt dan wel met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2022 verhoogd. Dat geldt voor iedereen die 20 pensioen van ons ontvangt, bij ons opbouwt of nog bij ons heeft staan. Pensioenontvangers krijgen een nabetaling bij hun pensioenuitkering in mei. Waarom krijgen we bij PGB geen inhaalindexatie? Om gemiste toeslagen te kunnen inhalen, moet op persoonsniveau worden bijgehouden wat de gemiste toeslag is. En het administreren daarvan is moeilijk en daardoor ook kostbaar. Daarnaast is het maar de vraag of het verlenen van een inhaalindexatie evenwichtig uitpakt voor alle deelnemers, gepensioneerden en ex-deelnemers. Daarom heeft het bestuur van Pensioenfonds PGB in 2015 besloten om geen inhaaltoeslagen te verlenen. In plaats daarvan kan het bestuur een extra verhoging van 1% geven bovenop de vaste 2%. Dit kan alleen als onze financiële Tijdens de kennissessie (van PensioenTrefpunt) ging het veel over het verhogen van de pensioenen. Ook het bestuur van de VVG ontvangt hierover veel vragen. En dat er nu 0,23 procent wordt uitgekeerd, leidt ook tot de nodige vragen. Hierbij vind je een selectie met de antwoorden van Pensioenfonds PGB. situatie goed genoeg is. Op pensioenfondspgb. nl/verhoging lees je meer over de regels voor het verhogen of verlagen van de pensioenen. Ik heb begrepen dat wel/ niet kunnen indexeren en de hoogte ervan, afhankelijk is van de beleidsdekkingsgraad. Indexeren mag pas vanaf 110%. In de Tweede Kamer is eind vorige jaar een motie ingediend om dat percentage te verlagen naar 105%. Wat zou dat betekenen voor het indexatiepercentage bij PGB? Het bestuur kijkt of er later dit jaar nog iets extra’s kan worden gegeven. Daarbij kijken we als altijd zorgvuldig naar de ontwikkelingen op de financiële markten die onzeker zijn en de belangen van al onze deelnemers en de overige belanghebbenden. De wetgever lijkt hier na 1 juli 2022 ruimte voor te gaan bieden met de overgangsregels voor het nieuwe pensioenstelsel.” Ik begrijp dat Pensioenfonds PGB een maximale indexering kent van 2%, eventueel te verhogen naar maximaal 3%. Is dat niet onredelijk als de gemiddelde inflatie beduidend hoger zal zijn de komende jaren? Een vaste verhoging over meerdere jaren mag fiscaal niet meer zijn dan een ambitie van 3%. Deze 3% is gebaseerd op een lange reeks van inflatiecijfers sinds 1978. De afgelopen 10 jaar bleven de inflatiecijfers steeds onder de 3%,. Het bestuur heeft in 2015 bewust gekozen voor een vaste verhoging omdat hierdoor geen grote schommelingen in de toeslagen kunnen plaatsvinden. Dit leidt tot ׉ 7cassandra://MGIHSA9yFz_cf0e0w5SK3CZx6lHRke-msAJQ--zBZ_AI`jbn5sax׉E \n een stabielere ontwikkeling van de pensioenen. Daarnaast sloot dit besluit aan bij onze langetermijnverwachting voor de inflatie. Ook was het de verwachting dat het de eerste jaren zou leiden tot een snellere stijging van de koopkracht. Nu de inflatie omhoogschiet, pakt dit inderdaad ongunstig uit. Hieronder de inflatiecijfers van de afgelopen 5 jaar: 2021: 2,39% 2020: 0,71% 2019: 2,84% 2018: 2,08% 2017: 1,38% 2016: 0,19% 2015: 0,71% 2014: 0,96% 2013: 2,81% 2012: 2,26% n Ik heb begrepen dat als het nieuwe pensioenstelsel is ingevoerd er eerder geïndexeerd kan worden. Klopt dat? En hoe werkt dat dan? Vaak wordt nu nog een belofte gedaan over de hoogte van het pensioen. De huidige pensioenregels zijn hierop gebaseerd en hierdoor moeten verplicht hoge buffers worden aangehouden. Dit zorgt er onder andere voor dat bijna alle pensioenen al jaren niet worden verhoogd en de eerdere belofte lang niet altijd wordt waargemaakt. Als het nieuwe pensioen is ingegaan, krijg je een pensioenkapitaal. Als het goed gaat met de economie, ga je dat directer voelen omdat jouw aandeel in het collectieve pensioenkapitaal daardoor omhooggaat. Gaat het slechter, dan merk je dat ook meteen. Het pensioen wordt straks dus beweeglijker. Pensioenfondsen halen rendementen van gemiddeld 6% per jaar en dat wordt niet of nauwelijks uitgekeerd. Waar blijft al dat geld? Afgelopen jaren hebben pensioenfondsen last gehad van de sterk gedaalde rente. Deze rente moeten we gebruiken om uit te rekenen hoeveel geld er in kas moet zijn om aan alle verplichtingen te kunnen voldoen. Nu en in de toekomst. Daarnaast worden we steeds ouder. Dat is natuurlijk goed nieuws, maar het betekent ook dat er langer pensioen moet worden uitgekeerd. Dat leidt weer tot een daling in de dekkingsgraad. Verder moeten er grote buffers worden opgebouwd voordat we de pensioenen mogen verhogen. Door de goede beleggingsresultaten zijn de buffers gegroeid en hierdoor steeg de dekkingsgraad. Daardoor konden we voor het eerst sinds 2008 de pensioen weer licht verhogen. De rente stijgt dit jaar en daarmee ook de dekkingsgraad. Wat is het effect op de dekkingsgraad als de rente met 1% stijgt? Door een rentestijging van 1% hoeft er veel minder geld in kas te worden gehouden voor de toekomstige pensioenverplichtingen. Dat levert een hogere dekkingsgraad op. Tegelijkertijd neemt de waarde van onze obligaties wat af. Per saldo leveren deze twee tegengestelde ontwikkelingen een verbetering op van de dekkingsgraad van ongeveer 14%. Bij deze verbetering hielden we geen rekening met een eventuele waardedaling van de aandelenportefeuille (wat vaak voorkomt bij een rentestijging). 21 bn5saybn5sax{בCט{u׉׉ 7cassandra://ug1dpzAcCCVA6fcKggxg5BJmmgVONpgLlFqYtE7-m68