׉?ׁB! בCט  {u׉׉	 7cassandra://2a0BtEm7katw4VhX98YiVOFq2gTdqoJ7QGnd8_Z6Cho `׉	 7cassandra://IWD_4ZGp1yEQ6tCF3XdaQhEVB2R5rJXZ8-ry83jEWWw̓s`׉	 7cassandra://NJr0U7a2K37UtZGT0rFUu295yyo2nxoapcgU_hh3D9E+` ׉	 7cassandra://0UHOfVzikUH0R5k__6uuSy9WqpcFrKHvuxOz5VBwR0E V ͠\^fW,kċP׈E^fW,kċ׉E DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE | 2018-2019
‘Sense serveert
met de glimlach
een rijk palet aan
horeca-beleving,
met vakmanschap
en sociaal talent.’
׉	 7cassandra://NJr0U7a2K37UtZGT0rFUu295yyo2nxoapcgU_hh3D9E+` ^fW,kċ^fW,kċ{בCט   	{u׉׉	 7cassandra://ODhOeFuyyIxC81V5GiMkQsQHK6b-KZTf6GvqA7eN454 `׉	 7cassandra://CNv6r1w3oggWoUCS67JdCUwz0ZIHM_R3bZJlcWPKG7Ed`P׉	 7cassandra://9dzEDCFORdVZSSsXmzy3-nTbdwjN8aMaXLjCNYaG_YY"` ׉	 7cassandra://Pz2JrWiW4_n7qPMyzTa675pah-9X9mkAFmWxjmWzYD4 4͠E^fW,kċUנ^fW,kċS Q"̬9׉H %mailto:info%40metsense.be%20?subject=Gׁׁrנ^fW,kċT Q:̩9׉Hhttp://www.metsense.be%20Gׁׁrנ^fW,kċY Q@̤9ׁHhttp://www.metsense.beׁׁЈנ^fW,kċX Q(̧9ׁHmailto:info@metsense.beׁׁЈ׉E
Hoe lees ik dit
duurzaamheidsverslag?
Beste
lezer,
Fijn dat u ons duurzaamheidsverslag leest. Graag
helpen wij u om uw weg te vinden doorheen alle
informatie.
Het verslag telt zeven hoofdstukken, de start
van ieder hoofdstuk wordt aangegeven met een
dubbele gekleurde pagina.
De kern van ons verslag zijn de twaalf ingrediënten
van ons duurzaamheidsbeleid (vanaf p.12).
Langs de ene zijde vindt u het thema terug, een
beschrijving van het topic en de gelinkte SDG’s.
Aan de andere zijde bundelen we onze
gerealiseerde initiatieven en onze ambities voor
de komende twee jaar.
Sense
Mechelsesteenweg 128-136 (6de verdieping)
2018 Antwerpen
03 226 04 91
info@metsense.be
www.metsense.be
Duurzaamheidsverslag 2018-2019
Hebt u een gedrukt exemplaar in handen? Dit
is gedrukt op Munken Pure Rough. Munken
is EU Ecolabel en FSC® FSC-C020637
gecertificeerd ongestreken, kwaliteitspapier.
Het is milieuvriendelijk en vrij van
optische witmakers. Ecologisch zonder
compromissen!
׉	 7cassandra://9dzEDCFORdVZSSsXmzy3-nTbdwjN8aMaXLjCNYaG_YY"` ^fW,kċ׉E 'DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE | 2018-2019
^fW,kċ^fW,kċ	{בCט   {u׉׉	 7cassandra://mNgqVYOSgOj40kM6x7-TFNh0sRvSqXXbsJ735QI_xlg n`׉	 7cassandra://2TeM8DmV6Ynta_7euwyeat0C3bDZOBjg7BqpnFDmJmIJ(`׉	 7cassandra://1yF-LHNgOJ6qa01Wu1GuExBf1XJU5x5B7R2agWsF82A`j ׉	 7cassandra://JpBmS8eCe464Jix4r7zPJHHEdFPrTYAAGZm_5DoUmBoZo ͠	^fW,kċZ׉E1
2.3
2.1
Voorwoord
(p.8 )
Duurzame
producten -
waardevolle
diensten
(p. 12)
Ingrediënten
van ons duurzaamheidsbeleid
(p.10
)
Efficiënte
processen -
goede resultaten
(p. 16)
organisatie
voor en door
mensen
(p. 28)
Een
2.2
2
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 6
׉	 7cassandra://1yF-LHNgOJ6qa01Wu1GuExBf1XJU5x5B7R2agWsF82A`j ^fW,kċ׉E 3
7
5
Over Sense
(p. 36)
Conclusie
(p. 50)
GRI-index
(p. 52)
Sense in
cijfers en
structuur
(p. 44)
Dankwoord
(p. 51)
6
4
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 7
^fW,kċ^fW,kċ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://5Ui1vxaocdUd5T1uK1OCZ0xqz4WU4rf4jAc4_YoqLvg )B`׉	 7cassandra://0Q-edQsq4DK17n-EY3fuJviLo1srDLKZK4J0t37YzW0͔`׉	 7cassandra://R8jBa2ATY_748ivsEedi3BSpa-7pRt4BACVv6uQFS5E.`j ׉	 7cassandra://0AOJXFX_9sjuI8lCXAN-vRwC2i03nsrD05CbXwlCbNg ,͠	^fW,kċ\׉E|1 | Voorwoord
Beste lezer,
Met alle energie die in ons lijf zit, kruipen wij deze dagen uit corona-modus, op zoek naar een nieuw evenwicht, naar
onze klanten, naar een hernieuwd ritme in het nieuwe ‘normaal’ met onze gewaardeerde collega’s die elke dag het
beste van zichzelf geven.
Voor u ligt vandaag echter ons lijvig en overtuigend duurzaamheidsverslag van de voorbije twee jaar (2018-2019).
We nodigen u uit om mee terug te kijken naar een zorgeloze (?) tijd met stabiele partnerrelaties en vlotte services voor
onze klanten.
Duurzaamheidsthema’s zijn niet langer ‘side-projects’, maar maken ondertussen een volwaardig deel uit van de
strategische keuzes van het bedrijf.
Symbool daarvoor staat ons traject dat we, met vertegenwoordiging uit alle geledingen van het bedrijf, liepen rond
het thema ‘het bedrijfsrestaurant van de toekomst’, met maximale duurzaamheidskeuze’s. Een beetje dromen mag,
sterke ideeën daaruit oppikken en vormgeven vinden wij een ‘must’. We lieten ons daarbij begeleiden door Switchrs
(procesbegeleider rond duurzaamheidsthema’s): een aanrader!
Vele projecten werden in de steigers gezet om de realiteit van de ecologische impact van ons bedrijf te realiseren.
We mogen fier zijn op ons ‘veggie-project’. Meer en meer kon de vegetarische keuken ingang vinden bij onze chefs,
en zo bij al onze klantgroepen, zelfs in onze ondertussen tien buurtrestaurants. We dragen ons steentje bij, mogen we
hopen.
We zijn/waren wederom erg gegroeid. Nieuwe partnerships leidden tot nieuwe projecten. Ze hebben ons bedrijf
opnieuw een mooie extra uitstraling gegeven. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan onze exploitatie in de kathedraal. Maar
ook onze aanwezigheid aan de westkant van Brussel (Halle en Dilbeek), met ineens twee succesvolle buurtrestaurants
is niet ongemerkt voorbijgegaan.
We beheren ondertussen een twintigtal exploitaties, en ondertussen zijn al onze keukens Smiley-gecertifieerd,
waarmee we illustreren dat we een zeer hoge kwaliteitsstandaard hanteren, en externe auditors (in dit geval SGS) ons
daarin bevestigen.
We namen echter ook afscheid van enkele exploitaties. Het beheer van Elzenveld, seminarie/hotel in Antwerpen, werd
stopgezet. De site werd immers verkocht aan een investeerder, die er een highlevel boetiek-hotel zal openen. Een
terechte keuze, gezien de investeringen die nodig waren in de historische gebouwen, maar toch met spijt in het hart.
Ondernemen en groeien is natuurlijk prima, maar is de manier waarop niet nog meer wezenlijk? De genen van het
bedrijf zijn horeca-ondernemen, maar nooit zonder het maximaal faciliteren van mogelijkheden om mensen te laten
groeien in hun job en carrière. We kiezen immers voor een activeringsverhaal! We zijn daarnaast ook bijzonder fier
op het groeipad van onze MIA’s (Medewerkers in Activering). Succesvolle doorstroomverhalen werden veelvuldig
geschreven. Intern zetten we ook een managementsprogramma op voor onze anderstalige medewerkers. Zodat
ook zij meer verantwoordelijke functies in het bedrijf kunnen waarmaken, met succes! Verschillende van onze
assistent chefs (voormalige MIA’s) beheren vandaag onder de vleugels van Sense, met een grote/groeiende mate van
zelfstandigheid één van onze kleinere horeca-exploitaties, onze satellieten.
We wensen jullie veel, ook inspirerend, leesplezier.
Jan Van Roie
directeur Sense
Johan De Muynck
voorzitter raad van bestuur Sense
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 8
׉	 7cassandra://R8jBa2ATY_748ivsEedi3BSpa-7pRt4BACVv6uQFS5E.`j ^fW,kċ ׉E ) Bistro De Plek, kathedraal Antwerpen
^fW,kċ!^fW,kċ {בCט   {u׉׉	 7cassandra://QYhJkEvdTterLc0RsMhXhQejbLXIqNoBmVE1J4RDiZE U`׉	 7cassandra://MUPSI2kUL-h_OJyYphSXpARRg8v7xKm-SiRDT-GzNPwͬ,`׉	 7cassandra://EbBOC75YnQm-2_TOY0y_lAbos-yWMtXnAxAS5eJBpNc5`j ׉	 7cassandra://546ECRsAS2pukQCHcK0DBRg-kwS4UJJogrM6JBGjgX8 cY8͠	^fW,kċ_׉E92 | Ingrediënten van ons duurzaamheidsbeleid
Om een antwoord te kunnen bieden op de globale trends en uitdagingen en om de strategie in meer detail vorm te
geven, stelden we in 2019 een materialiteitsmatrix op van onze duurzaamheidsuitdagingen. De matrix is een mapping
naar belang om te verzekeren dat we niets uit het oog verliezen.
In een eerste fase werden hiervoor de Sustainable Developments Goals voor Sense gedefinieerd. De Sustainable
Development Goals staan beschreven in de Agenda 2030 voor Duurzame ontwikkeling (2015). Hiermee engageerden
de lidstaten van de Verenigde Naties zich om samen een reeks maatregelen te nemen om duurzame groei te rijmen
met een gezonde en veilige leefomgeving. De SDG’s zijn erg ruim opgesteld, waardoor iedereen zijn bijdrage kan
leveren om de doelen te bereiken en bieden overheden, social en non-profit organisaties, bedrijven en burgers een
eenvormig en vergelijkbaar kader voor de eigen ambities en doelstellingen. Sense wenst graag zijn steentje bij te
dragen aan deze globale uitdagingen en gebruikte met deze reden het kader om ons beleid aan op te hangen.
Zo gingen we van de zeventien alom bekende doelstellingen naar volgende lijst van ingrediënten op maat van onze
bedrijfscontext:
1. Horecabeleving
2. Circulaire verpakkingen
3. Voedselveiligheid
4. Energie- en waterbeheer
5. Financiële gezondheid
6. Slimme mobiliteit
7. Voedselverlies en afvalbeleid
8. Kwaliteitsmanagement
9. Talent- en organisatieontwikkeling
10. Horeca-exploitaties op maat van een activeringscontext
11. Samen ondernemen
12. Welzijn en veiligheid
Via een bevraging werden vier dimensies voor ieder thema bepaald, namelijk het belang van het topic voor de
stakeholders, het belang voor Sense, het aantal initiatieven die reeds genomen worden rond dit thema en de mate
waarin het thema bepalend is voor het DNA van Sense.
Op de x-as wordt het belang van het topic voor Sense weergegeven. Thema’s die het voortbestaan van de organisatie
bepalen scoren hoog, zaken die losstaan van de essentiële bedrijfsvoering scoren uiteraard lager. Belangrijk is dat alle
gekozen topics relevant zijn en dat we dus niet willen spreken van ‘onbelangrijk’ maar van ‘minder belangrijk’.
Op de y-as geeft de materialiteitsmatrix het belang van een bepaald thema voor de stakeholders weer. Stakeholders
zijn personeel/eigen medewerkers, eindklanten, business partners en overheidsorganisaties. Sense deed zelf
de oefening om het belang van de thema’s te bepalen op basis van de input die we kregen uit het strategische
stakeholderoverleg, eveneens in 2019 georganiseerd.
Doel van de materialiteitsbepaling is om de dialoog met stakeholders gaande te houden en input voor overleg
te brengen. De ambitie leeft om in de toekomst de oefening na verloop van tijd over te doen samen met alle
stakeholders.
De grootte van de figuur bepaalt de mate waarin reeds initiatieven werden opgestart gelinkt aan dit thema. Het is
makkelijk te verklaren dat de thema’s die voor Sense belangrijk zijn, reeds continue aandacht hebben gekregen in het
verleden. Toch is het ook essentieel het belang voor stakeholders in het oog te houden en indien nodig te accelereren
binnen enkele topics.
De kleur van de figuur geeft aan of het thema louter een operationeel belang heeft (transparant) of bepalend is voor
het DNA van Sense (oranje).
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 10
׉	 7cassandra://EbBOC75YnQm-2_TOY0y_lAbos-yWMtXnAxAS5eJBpNc5`j ^fW,kċ"׉EfBelang voor de stakeholders
 Buurtrestaurant Bakboord, Linkeroever
Materialiteitsmatrix
Belang voor Sense
Twaalf ingrediënten
De twaalf ingrediënten van ons duurzaamheidsbeleid
werden onderverdeeld in drie thema’s:
 Duurzame producten - waardevolle diensten
Horecabeleving
Circulaire verpakkingen
 Efficiënte processen - goede resultaten
Voedselveiligheid
Energie- en waterbeheer
Financiële gezondheid
Slimme mobiliteit
Voedselverlies en afvalbeleid
Kwaliteitsmanagement
 Een organisatie voor en door mensen
Talent- en organisatieontwikkeling
Horeca-exploitaties op maat van een activeringscontext
Samen ondernemen
Welzijn en veiligheid
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 11
Legende
De grootte van de cirkel staat
symbool voor het aantal
initiatieven gelinkt aan het thema.
Topics die het DNA van Sense
bepalen.
Topics met een operationeel
belang.
^fW,kċ#^fW,kċ"{בCט   {u׉׉	 7cassandra://beeKDAEFowA4wKROTHKxgBYUacuYsR194mN3ZZs_9_U `׉	 7cassandra://9HYJix8_go7-f2uv0enA-IdijaQe_8n67Gttt259Wt8ܓ`׉	 7cassandra://MKFgLhE0pJ2_WFE_2_DaRzdw0byNz80y3QM8cr2O-lkB[`j ׉	 7cassandra://VhXsWoGsj_3ivo-dLx3Zf7Txk8Hqs0Ajga8v6dWqgpU M'͠	^fX,kċb׉E2.1 | Duurzame producten - waardevolle diensten
Horecabeleving
Duurzame,
gezonde en kwalitatieve
horecaservice, gastvrij
beleefd in een aangename
setting.
 Cijfers
Aantal
locaties
met gratis
kraantjeswater
(2019).
2019
2018
Veggie-maaltijden/
totaal aantal
verkochte maaltijden
buurtrestaurants.
 SDG’s
WAARDIG
w Aan het woord
 Thema
Duurzame producten,
waardevolle diensten
“Via deze weg wou ik ook nog het team
complimenteren dat de broodjesbar doet. Ik word
er blij van hoe ik ’s morgens door hen aangesproken
word (ik denk bv. aan de twee dames). Ze zijn
super, super vriendelijk en doen hun werk erg goed!
Kleine dingen die een stempel drukken op het
globale beeld van een werkdag.” - een tevreden klant
 Bistro De Plek, kathedraal Antwerpen
׉	 7cassandra://MKFgLhE0pJ2_WFE_2_DaRzdw0byNz80y3QM8cr2O-lkB[`j ^fW,kċ$׉EZ Gerealiseerd 2018-2019
Fooddesk
Fooddesk
is
een
menumanagementsysteem
waarin onze menu’s beheerd
worden. De basis is een uitgebreide ingrediëntendatabase,
gekoppeld aan onze leveranciers en
voorzien van alle
allergenen- en calorieën-info.
Dit geeft onze chefs de mogelijkheid om op een
slimme en efficiënte manier menu’s samen te
stellen. Tegelijkertijd wordt er vanuit Fooddesk
gecommuniceerd naar klanten over zowel het
aanbod als over allergenen en voedingswaarden.
Het Fooddesk-verhaal is gestart in het Restaurant
van Den Bell en wordt verder uitgerold over andere
exploitaties.
Vegetarisch project EY Onder begeleiding van
onze partner EY, rolden we in 2019 een ‘vegetarisch
project’ uit over heel Sense. Het uitgangspunt is de
overtuiging dat een verminderde vleesconsumptie
essentieel is in een duurzame en toekomstgerichte
omgang met voeding. Daarnaast is de kwaliteit van
het vegetarische aanbod cruciaal in de slaagkansen
van dit verhaal. Met andere woorden: om klanten
vaker voor het vegetarische alternatief te laten
kiezen, moet het aanbod excellent zijn en het
niveau van een uitgedroogde vegetarische burger
overstijgen. Hiertoe hebben we met een uitgebreide
groep van chefs een aantal signatuur-vegetarische
gerechten ontwikkeld, onder de deskundige
begeleiding van onze chef in de Heerlijckyt van
Elsmeren, waar het vegetarisch koken al jarenlang
op topniveau wordt neergezet. Dit heeft geleid
tot een vegetarisch kookboek waar alle locaties
intussen
uit
putten. In onze buurtrestaurants
is het dagmenu sinds de zomer van 2019 elke
eerste dinsdag van de maand vegetarisch. We
hebben hierover naar onze eindklant bewust niet
gecommuniceerd, omdat we vinden dat het eten
zelf overtuigend moet zijn, niet de communicatie
erover.
Gratis kraantjeswater in elke locatie Al vele jaren
bieden we de klanten van onze buurtrestaurants
gratis kraantjeswater aan. In 2019 hebben we
beslist dit door te trekken naar al onze exploitaties.
Overal waar u in onze Sense-exploitatie komt, is er
gratis kraantjeswater ter beschikking.
Artisanaal lokaal (duurzame catering) We willen
Catering met Sense, onze cateringploeg, in de
komende periode sterk ‘verduurzamen’, zowel
wat betreft aanbod als wat betreft verpakkingen,
recipiënten, afval of voedseloverschotten. De
Vlaamse Vlarema 7-wetgeving zet hier ook de
nodige krijtlijnen voor uit. We laten ons hierbij
adviseren door Switchrs.
Four
seasons
maaltijden) In de toekomst
without meat (% vegetarische
zullen we nog
meer inzetten op het versterken
van
ons
seizoensgebonden aanbod met minder vlees- en
zuivelproducten. We blijven hier
vegetarisch
eerder kiezen
voor subtiele ‘nudging’ dan voor expliciete
communicatie of marketing-acties. In navolging
van het traject waarbij een aantal chefs in groep
tot een
signatuur-kookboek is
gekomen, start hetzelfde traject in 2020 met een
nieuwe groep chefs. Door dit geregeld te herhalen,
versterken we enerzijds onze chefs in hun kennis
en vaardigheden rond vegetarisch koken, en
houden we het ook bij hen hoog op de agenda.
Sense Farm Met het project Sense Farm willen
we onderzoeken
in
hoeverre
Sense
zowel
eigen verse producten kan kweken (kruiden,
groenten, fruit,…), alsook eigen producten kan
vermarkten (honing, bier,…). Vermits het lokale
aspect hierbij van belang is, bekijken we dit in de
eerste plaats in de context van stadslandbouw.
Sense Labo Sense Labo wil een testplatform zijn
voor nieuwe duurzame ontwikkelingen op het vlak
van voeding, koken, catering, interieur en andere
horeca-gerelateerde aspecten. Door een Senseopleidingskeuken
en pop-up verbruikszaal in de
markt te zetten, creëren we een testruimte waar
we zowel nieuwe recepten als concepten kunnen
uittesten, als nieuwe horeca-formules kunnen
valideren met potentiële klanten. Dit project valt of
staat met (het vinden van) een geschikt pand, qua
oppervlakte en indeling, maar vooral qua ligging in
functie van bereikbaarheid.
Groei in aantal locaties met Fooddesk De ambitie is
om al onze restaurant-exploitaties te laten werken
met het Fooddesk-systeem. Zo realiseren we ten
volle het voordeel-effect van onze schaalgrootte,
en worden er in soortgelijke exploitaties dezelfde
ingrediënten aangekocht en gebruikt. Dit komt niet
alleen de kwaliteit en de aankoop- en verkoopprijs
ten goede, maar zorgt er ook voor dat er correct
en volledig kan worden gecommuniceerd met de
eindklant over allergenen en voedingswaarde.
Bovendien kunnen er eenvoudiger keuzes gemaakt
worden als
het
gaat over (de aankoop van)
duurzame producten.
 Ambities komende twee jaar
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 13
^fW,kċ%^fW,kċ${בCט   {u׉׉	 7cassandra://A4BIIxjUR5UDEW9h-LADLDs_QOFaj7SfOttme7w7wtM ~`׉	 7cassandra://GqNQ1hDBMDiH2xqTxzx_7zhgFljPwBnp8KfLIeOl3tob`׉	 7cassandra://HJ4p8FKam9yIsu71-uY4wzeHMj22eYg0psyI5BW5lGo;`j ׉	 7cassandra://4tPV6j1t4i_0LK-odDzc-0AI8CVo14hickMDREQDf4I ͠	^fX,kċd׉EZ Gerealiseerd 2018-2019
Afschaffen placemats Jarenlang
we voor elke klant
in
gebruikten
elk buurtrestaurant een
papieren placemat. Tijdens een brainstorm rond
duurzaamheid en zogenaamde ‘quick wins’ hierin,
werd het afschaffen van de placemats geopperd.
Na een test in twee locaties hebben we besloten
nergens nog placemats bij te bestellen. De papieren
placemats sterven dus langzaam uit in al onze
exploitaties.
Afschaffen plastic zakjes & lancering herbruikbare
zakken Begin 2019 schaften we in één beweging
de plastic wegwerpzakjes af in al onze locaties en
werden ze vervangen door bio-afbreekbare zakjes
of door een herbruikbare jute Sense-zak. De klanten
van de buurtrestaurants, die de wegwerpzakjes het
vaakst gebruikten voor de meeneemmaaltijden,
kregen
allemaal
een
herbruikbare
Take my Sense away In vele van onze locaties
zijn gerechten ook in take away verkrijgbaar. Het
project ‘Take my Sense away’ gaat op zoek naar een
assortiment herbruikbare meeneem-verpakkingen
ter vervanging van single-use verpakkingen: bv.
een Sense-cup, foodbox, soepbeker,… die in al
onze restaurants kunnen gebruikt worden. Een
motiverende korting, statiegeld-systeem of andere
financiële verleider zal gebruikt worden om klanten
te overtuigen.
Sense-zak
cadeau. Nadien werden deze zakken te koop
aangeboden. Deze switch werd zonder enige
weerstand aanvaard en sterkt ons in de overtuiging
dat er bij alle lagen van de bevolking intussen
een ‘Sense of urgency’ leeft om op een duurzame
manier met de dingen om te gaan.
Aankoop wijn in bulk In onze buurtrestaurants
hebben we alle glazen flessen wijn vervangen
door wijn in bulk. Dit heeft een positief effect
in het aanleveren van de voorraad, waarbij de
bulkverpakkingen minder zwaar zijn en minder
volume innemen dan de glazen flessen. Maar
ook onze collega’s zijn tevreden omdat de
bulkverpakking minder handelingen vraagt in de
bediening en minder gesleur vereist. Bovendien
is de sterk verbeterde kwaliteit van de wijn in
deze bulkverpakkingen een extra reden om deze
overstap te maken.
Dranken 2.0 Ook hier speelt de Vlarema 7-wetgeving
een motiverende rol. In overheidsomgevingen,
zoals bv het bedrijfsrestaurant van Den Bell,
mogen niet langer dranken aangeboden worden in
wegwerpverpakkingen. Daarom rollen we hier het
project ‘Dranken 2.0’ uit, waarbij we niet alleen de
verpakking van de dranken in de scope nemen, maar
er tegelijk voor kiezen om ons aanbod aanzienlijk
gezonder te maken. Er wordt volop gewerkt aan
een aanbod dat de conventionele
frisdranken
in PET vervangt door een gezonder alternatief,
verpakt in een duurzaam recipiënt. Een uitdagende
oefening die gelukkig de volle steun krijgt van onze
partners en opdrachtgevers. Dit project rolt ook uit
in samenwerking met Switchrs.
Bulkverpakkingen De
verpakkingen
en
het
bijhorende afval die het aanleveren van grondstoffen
en producten met zich meebrengen, zijn een doorn
in het oog van vele van onze collega’s. In navolging
van het wijn-verhaal, willen we intensief verder
onderzoeken waar hier nog mogelijkheden liggen
om in overleg met onze leveranciers de nodige
stappen te zetten. Minder afval betekent minder
transport en minder handelingen, kortom: alleen
maar voordelen voor mens en milieu.
 Ambities komende twee jaar
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 14
׉	 7cassandra://HJ4p8FKam9yIsu71-uY4wzeHMj22eYg0psyI5BW5lGo;`j ^fW,kċ&׉E2.1 | Duurzame producten - waardevolle diensten
Circulaire
verpakkingen
Het vermijden van overbodige
verpakkingen en het vervangen
van single used plastics door
duurzame alternatieven (voor
onbewerkte grondstoffen en
klaargemaakte
maaltijden).
 Cijfers
Aantal bestelde
placemats
(2018 + 2019)
Uitgespaard
papier (in kg)
de komende
twee jaar.
 Inspiratie
Inspiratie voor
herbruikbare
bekers vonden we
bij Billie Cup. Scan
de QR-code!
w Aan het woord
“Sinds de invoering van de herbruikbare
Sense-zak gebruik ik deze steeds voor
het afhalen van mijn maaltijden in buurtrestaurant
De 7 Schaken. Gemakkelijk ook
om boodschappen te doen!” - klant De 7 Schaken
 Thema
Duurzame producten,
waardevolle diensten
 SDG’s
 Herbruikbare Sense-tas
^fW,kċ'^fW,kċ&{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Mkx9qYXC6CStORWQqaO6X01fa8WqDmEOUnLiAsLAtd8 h`׉	 7cassandra://QELVAHTlOsLEc05Q4TA5WjNKGHckt6-rXE4Y_2Zy3n8͘`׉	 7cassandra://okSSwH4eTJyAqlpee5E1oaZez4m8dEbtvJIz0fYhcoI4`j ׉	 7cassandra://gwrkAIQZtuphbahM8T6Ky8TRbQB0n3icgZdiRaBysRU  &͠	^fX,kċfנ^fX,kċh >E9ׁHhttp://Kom.EEׁׁЈ׉Ec2.2 | Efficiënte processen - goede resultaten
Voedselveiligheid
Strenge
(hygiëne-)
normen om de veiligheid van
het voedsel te garanderen,
volgens erkende standaarden
en systemen.
 Cijfers
 SDG’s
In Fooddesk
Restaurant
Den Bell
 Thema
Efficiënte processen,
goede resultaten
 Buurtrestaurant Kom.EET, Deurne
locaties
met een
Smiley!
(2019)
׉	 7cassandra://okSSwH4eTJyAqlpee5E1oaZez4m8dEbtvJIz0fYhcoI4`j ^fW,kċ(׉E(Z Gerealiseerd 2018-2019
Smiley op elf locaties Met het Smiley-label erkent
het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de
Voedselketen (FAVV) dat een restaurant een goed
hygiënesysteem toepast. De audits gebeuren door
een erkend controle-orgaan, in ons geval SGS. Op
dit moment hebben elf van onze locaties een Smiley
behaald. Dit bewijst dat onze exploitaties stuk voor
stuk voldoen aan de strengste hygiëne-normen.
Het behalen van de Smiley in Het Moment was geen
sinecure omdat er een aantal nieuwe complexiteiten
opdoken waar we nog geen ervaring mee hadden:
de bakkerij, de abdijwinkel, de bierbrouwerij en
de kaasrijperij. Dit heeft ons uitgedaagd om nog
breder in de context van voedselveiligheid te leren
werken.
Fooddesk (allergenen) In het Fooddesk-systeem
(zie ook onder ‘Horecabeleving’) is van elk product
de allergenen-info opgenomen. Dit laat ons toe om
op een correcte manier te communiceren over de
allergenen, zoals wettelijk voorgeschreven.
Autocontroles Ons
aan de controles
intern HACCP-team
zijn
voert
jaarlijks op elke locatie minstens twee HACCPautocontroles
uit. Deze controles
identiek
die door het FAVV worden
uitgevoerd, en gebeuren door een interne auditor.
Via een digitale tool op de smartphone worden alle
data ingegeven, waardoor een snelle rapportage
mogelijk is. Hieruit komen telkens actieplannen
die intern worden opgevolgd. Ook de eigenaar
van de infrastructuur wordt vanuit deze controles
en actieplannen op zijn verantwoordelijkheden
gewezen.
 Ambities komende twee jaar
Smiley op elke locatie Het behalen van het Smileylabel
is een sterk statement als het gaat om de
waarde die we hechten aan voedselveiligheid en
keukenhygiëne. Daarom is het onze ambitie om
voor elk van onze exploitaties een Smiley-label te
behalen. Gezien het tempo waarin we de voorbije
jaren hieraan gewerkt hebben, is het realistisch om
dit binnen de twee volgende jaren te realiseren.
Aangezien er elke drie jaar een herkeuring nodig
is, was dit in 2019 voor de eerste locaties die een
Smiley haalden al aan de orde.
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 17
^fW,kċ)^fW,kċ({בCט   {u׉׉	 7cassandra://UaZ1FRic36XYGcGqs2zZzhuyfxEkTM02Dq2ShMwucb8 1`׉	 7cassandra://CcaBwOj9cXw8BTM4rPGEcJKt_4bcwi_woj5Gnep7490͒`׉	 7cassandra://iGFUtxkJ1OL9X30H1Rm6V6OVeTBhCDGoqheYTxOa8_g0`j ׉	 7cassandra://Y1-F1W4MvoWGdAxojq5vvtFWdIYI0excX8Pgb80WdBE ͠	^fY,kċi׉E	<Z Gerealiseerd 2018-2019
Energie-manager per locatie Om de stijgende
bewustwording
rond
Waterbesparing Aangezien Sense in geen enkele
van zijn exploitaties ook de eigenaar is van het
gebouw, hangen we in bijna alle gevallen af van
de infrastructuur die aanwezig is en de eventuele
inspanningen die de eigenaar of ‘huisbaas’
wil
leveren
wat
maatregelen. Wat
betreft
het
gebruik
energie-besparende
betreft van bv.
toestellen, kunnen we natuurlijk wel de nodige
inspanningen
leveren. Zo werd
in
2019
het
schoonmaken van onze soepketels volgens een
nieuwe procedure aangepakt. Waar er vroeger op
de meeste locaties de vuile soepketels vol water
werden gezet, kozen we als alternatief voor het
uitspoelen van de ketels. Aangezien de soepketels
tussen de 80 en de 200 liter volume hebben,
besparen we hiermee jaarlijks een aanzienlijke
hoeveelheid water.
Verwarming ondersteunende diensten In 2018
werden
de
bureaus
van
de
ondersteunende
diensten gerenoveerd. Bij het plaatsen van het
nieuwe verwarmingssysteem, werd ervoor gekozen
om een algemene timer te installeren die zorgt
voor het automatisch
terugschakelen
van de
temperatuur op het einde van de werkdag. Op die
manier blijven ‘vergeten’ verwarmingselementen
niet de ganse nacht aan staan.
Energie-audit Averbode Het Moment heeft een
grondige, energievriendelijke renovatie achter
de rug in 2016. Toch hebben wij partner Efika
Engineering in de arm genomen om ons uit te
dagen op dit domein in de vorm van een energieaudit.
Een aantal technische aanpassingen aan
de HVAC-installatie
zijn
hierin
voorgesteld en
uitgevoerd, zodat dit alles nog optimaler en energievriendelijker
is afgesteld en gebruikt wordt.
energieverspilling
nog
concreter op te volgen, stellen we voor elke
exploitatie een energie-manager aan. Hij of zij
houdt de focus van zichzelf, de collega’s en de
klanten op het zoveel mogelijk vermijden van
energieverspilling. Vaak kunnen eenvoudige acties
een grote impact hebben, maar voelt niemand zich
echt verantwoordelijk. Door de aanstelling van de
energie-managers willen we hier een antwoord op
bieden. Zij worden geacht centrale acties uit te
dragen als ambassadeurs, maar ook voorstellen te
doen voor specifieke lokale acties. Bovenal hebben
ze de focus op energie-gebruik en houden ze het
thema ‘warm’.
 Ambities komende twee jaar
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 18
׉	 7cassandra://iGFUtxkJ1OL9X30H1Rm6V6OVeTBhCDGoqheYTxOa8_g0`j ^fW,kċ*׉E 2.2 | Efficiënte processen - goede resultaten
Energie &
waterbeheer
Besparing van
energie- en waterverbruik
in combinatie met slimme
bronkeuze.
 SDG’s
 Thema
Efficiënte processen,
goede resultaten
 Outfort, Hoboken
^fW,kċ+^fW,kċ*{בCט   {u׉׉	 7cassandra://3zMenm6Ch6KAvmnohE7WNK1XksAbrsd_R9EKMiw6BbE ׳`׉	 7cassandra://KtfHbN6BBy8M5lOvs80tkz4YTuNuSIeRQbnPZ6cdo2kͧ`׉	 7cassandra://cdys6j3W9jUObtzTENeHysL25bfVzCDovgmQtoDolvg9`j ׉	 7cassandra://27u5RJRU9MzJXx8kYPGx1Qe_-h5n-8eHeg9mldQYEk0 .JS͠	^fY,kċl׉E 2.2 | Efficiënte processen - goede resultaten
Financiële
gezondheid
Groei, innovatie en
balans tussen sociale
waarde en winst.
 SDG’s
WAARDIG
 Thema
Efficiënte processen,
goede resultaten
 Bistro De Plek, kathedraal Antwerpen
׉	 7cassandra://cdys6j3W9jUObtzTENeHysL25bfVzCDovgmQtoDolvg9`j ^fW,kċ,׉EZ Gerealiseerd 2018-2019
Strategische keuzes Sense heeft in de keuze voor
groei en ontwikkeling
altijd
een
strategische
van nieuwe exploitaties
aanpak
gehanteerd.
Daarbij worden diverse parameters gehanteerd:
geografische ligging, volume, mogelijke activering
van MIA’s, soort partnerschap, financiële
haalbaarheid, complexiteit van de operaties, enz.
Ook
bestaande
exploitaties
worden
geregeld
getoetst aan deze parameters. Nieuwe exploitaties
werden opgestart, andere werden stopgezet. In
de voorbije twee jaar zijn volgende exploitaties
stopgezet, om diverse redenen: Eetcafé Opnieuw
& Co (Mortsel), Hotel & Seminarie Elzenveld
(Antwerpen), Outfort (Hoboken). Volgende locaties
kwamen erbij: Buurtrestaurant ’t Vondel (Halle),
Buurtrestaurant Nieuwenbos (Dilbeek), Bistro De
Plek (Kathedraal Antwerpen), Buurtrestaurant
’t Dorp (Schoten), Buurtrestaurant Cogelshof
(Schoten), Resto & huis voor de buurt De Populier
(Mortsel).
Aankoopbeleid
Zie Voedselverlies en afvalbeleid (p. 25)
Groei Sense groeit graag, mede om de diversiteit
van de klantenportefeuille te bewaren, zodat
onze MIA’s op diverse inhoudelijke thema’s en op
diverse werkvloeren kunnen worden uitgedaagd
en opgeleid. Bovendien is een diverse waaier aan
exploitaties, zowel geografisch als naar concept,
interessant in functie van spreiding van risico. En
uiteraard is enige ambitie ons niet vreemd: we
zijn ervan overtuigd dat we binnen ons concept
van ‘horeca in een activeringscontext’ intussen
de nodige expertise en professionaliteit hebben
opgebouwd, die we graag inzetten op zoveel
mogelijk locaties en exploitaties. Waar we tot nu de
ambitie hadden om elk jaar minstens één nieuwe
exploitatie te openen, zou dit in 2020 wel eens in
een kleine
stroomversnelling kunnen geraken.
Begin 2020 openden we immers al drie nieuwe
exploitaties (twee buurtrestaurants in Schoten en
een in Mortsel), en er zitten nog enkele projecten
‘in de pijplijn’.
 Ambities komende twee jaar
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 21
^fW,kċ-^fW,kċ,{בCט   {u׉׉	 7cassandra://HyJU-OoajmqlaRDYGZ5UH7dVfuuKJcYmsKNCcGI_1lo p`׉	 7cassandra://mk9zin75plmd3mU1dIVuQD2xWKP6m9ECQZz-6Sb6jEoͥ1`׉	 7cassandra://aXa8NzrgM61apbtPvL6w815Nn1RuvVxUfSgdidtXnIM3`j ׉	 7cassandra://kM7lWvr4SCd3tMACcnCKPcLclOCNUcoWH6l0qUvC5yc Xv͠	^fY,kċn׉EzZ Gerealiseerd 2018-2019
Aankoop CNG-auto’s De voorbije jaren
heeft
Sense volop ingezet in het ‘verduurzamen’ van
zijn wagenpark. Oude auto’s zijn systematisch
vervangen door CNG-wagens, en dankzij een
subsidie van de Vlaamse overheid hebben we hier
zelfs versneld op kunnen inzetten. In het kader van
de Antwerpse lage emissie-zone, was deze steun
zeker welkom en nodig. Op dit moment rijden er
negen Sense CNG-auto’s rond, tegenover tien auto’s
die nog op benzine of diesel rijden.
Jammer genoeg stellen we vandaag vast dat er
kritische studies zijn met betrekking tot het gebruik
van CNG als brandstof. Dit ondanks het duidelijk
sturende en ondersteunende beleid van de Vlaamse
overheid van de jongste jaren.
Bakfietsen Ook dankzij een mobiliteits-subsidie,
konden we de voorbije periode twee keer twee
bakfietsen aankopen, alsook twee plooifietsen.
De bakfietsen worden ingezet om vanuit
exploitaties leveringen van soep en broodjes te
doen naar nabijgelegen klanten. De twee recentste
bakfietsen zijn elektrisch aangedreven, waardoor
de actieradius en het gebruiksgemak aanzienlijk
verhogen. De plooifietsen zijn beschikbaar voor
de collega’s op de ondersteunende diensten voor
verplaatsingen
tijdens de uren. Deze worden
meestal gebruikt in combinatie met een treinreis.
Dankzij de plooifietsen wordt er vaker de trein
genomen voor afspraken op verplaatsing.
Skype-project EY Aangezien Sense steeds vaker
buiten Antwerpen actief is, neemt ook het aantal
tijdrovende en energieverspillende verplaatsingen
van collega’s tussen locaties toe. In samenwerking
met EY werd in een klein project een analyse
gemaakt van de mogelijkheden van Skype for
business binnen Sense en de drempels die hiervoor
moesten worden weggewerkt. Dit resulteerde in
een handleiding op maat voor het gebruik van
Skype binnen Sense, gekoppeld aan een opleiding
voor het management, inclusief traject naar een
substantieel meergebruik van deze tool. Het zou
overdreven zijn om te stellen dat Skype intussen
volledig ingeburgerd is bij Sense. Toch zien we de
reflex tot een Skype-overleg als alternatief voor
een verplaatsing en het gebruik van Skype in het
algemeen steeds meer toenemen.
Sense beweegt Sense beweegt is één van de
concepten die weerhouden zijn in het Switchrsproject
van 2019. Bedoeling is om in 2020 onder
de loep te nemen hoe we het transport van zowel
onze leveranciers, eigen mensen als leveringen
aan klanten kunnen verduurzamen. Dit kan via drie
uitgangspunten: optimalisatie (hoe kunnen we
bestaande logistieke stromen duurzamer maken
of verminderen);
combinatie
(welke
stromen kunnen we eventueel
logistieke
combineren);
strategie (welke regels hanteren we voor onze
mensen en leveranciers).
Track and trace Het interne transport
tussen
locaties, ondersteunende diensten en klanten
van Sense is de voorbije jaren steeds complexer
geworden. We willen in de komende periode inzetten
op een digitalisering van de chauffeurstoeren. We
gaan ervan uit dat dit gekoppeld zal moeten worden
aan een track and trace-systeem. Zo kunnen we
de chauffeurstoeren zo ‘lean’ en dus zo duurzaam
mogelijk organiseren.
 Ambities komende twee jaar
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 22
׉	 7cassandra://aXa8NzrgM61apbtPvL6w815Nn1RuvVxUfSgdidtXnIM3`j ^fW,kċ.׉Em2.2 | Efficiënte processen - goede resultaten
Slimme
mobiliteit
Besparing in
kilometers en optimale keuze
in transportmiddelen voor
alle betrokkenen.
 Cijfers
Aantal CNGwagens.
(2019)
Aantal
plooi- +
deel- + vervoerfietsen
(deels
elektrisch
aangedreven).
(2019)
 SDG’s
 Thema
Efficiënte processen,
goede resultaten
 Antwerp Harbour Hotel, Antwerpen
^fW,kċ/^fW,kċ.{בCט   {u׉׉	 7cassandra://TdIb64ek3A6M7zeI1mtUANLaMR1WRRFH-YU0A__fBNY +`׉	 7cassandra://NfZZN6TF-b-Z4FFiaJl8PNTWAKju1d2psxgR1hzQZWs͕Y`׉	 7cassandra://otcHw3pwa4MgZoqUl951JVmH38qmpciBg0AwsfI9q08-`j ׉	 7cassandra://2JHytLRN57w1U6BUAcTNiH_CmD8Vah6hlOwtvGotYig N ͠	^fY,kċp׉E2.2 | Efficiënte processen - goede resultaten
Voedselverlies
en afvalbeleid
Afval vermijden en
voedselverlies tegengaan
in de filosofie van
circulaire horeca.
 Inspiratie
Tijdens een
inspiratiedag
in Amsterdam
bezochten we
Spirit, waar u
 SDG’s
betaalt volgens het
gewicht van uw
bord. Scan de
QR-code!
 Thema
Efficiënte processen,
goede resultaten
 Bedrijfsrestaurant Den Bell, Antwerpen
׉	 7cassandra://otcHw3pwa4MgZoqUl951JVmH38qmpciBg0AwsfI9q08-`j ^fW,kċ0׉E~Z Gerealiseerd 2018-2019
Foodwin-project In Het Restaurant van Den Bell,
het bedrijfsrestaurant van de Stad Antwerpen,
loopt er sinds eind 2019 een traject voor het
verminderen van voedselverspilling.
Dit
traject
wordt begeleid door Foodwin en is onderverdeeld
in fasen: opzetten en uitvoeren van een meting
van voedselverspilling, analyse van de resultaten,
een
participatieve
innovatieworkshop
en
het
implenteren van acties. Al onze medewerkers van
Den Bell worden hier intensief bij betrokken.
Duurzaam aankoopbeleid/ bestelsystemen In 2019
werd binnen Sense een aankoopteam geïnstalleerd,
waarin verschillende collega’s vertegenwoordigd
zijn: boekhouding, management en operaties. Zij
hebben het aankoopbeleid van Sense verder vorm
gegeven en gestroomlijnd, zodat alle chefs weten
welke productlijnen bij welke leveranciers kunnen
aangekocht worden. Door dit goed te organiseren,
kunnen we niet alleen nog meer genieten van
volumekortingen, maar hebben we ook garanties
op kwaliteit én op zo weining mogelijk verspilling.
Fooddesk In het concept van het centrale
aankoopteam, is Fooddesk een belangrijke tool.
In Fooddesk worden alle menu’s ingevoerd,
gekoppeld aan de gebruikte ingrediënten. Deze
zijn op hun beurt gekoppeld aan de leveranciers
waar ze besteld kunnen worden. Tot slot zijn er
per ingrediënt, en bij uitbreiding dus per menu,
allergenen
en
voedingswaarden
onze
gekoppeld.
Zo kunnen we Fooddesk niet alleen gebruiken
als efficiëntie- en kwaliteitstool, maar ook als
communicatiemiddel naar
eindklant.
In
Het Restaurant van Den Bell kunnen klanten bv.
via Fooddesk het menu raadplegen, inclusief de
bijhorende allergenen- en voedingswaarde-info.
Meten
voedselafval
Een
vast
onderdeel
van
de kwaliteitaudits (p. 26) is het meten van ‘de
vuilnisbak’: er wordt gewogen hoeveel eten er
terugkomt op de borden van de klanten, én hoeveel
eten er gemaakt maar niet verkocht is. Op basis
hiervan kan er zowel bijgestuurd worden op de
portionering van de borden als op de globale
hoeveelheid bereid eten. In onze buurtrestaurants
heeft dit in het verleden al geleid tot het verkleinen
van de basisporties, met de mogelijkheid voor de
klant om bij te vragen. Zo mikken we op zo veel
mogelijk lege borden en dus zo weinig mogelijk
voedselafval.
Sorteereiland Het project Recycle Roadway binnen
het Switchrs-traject gaat over het installeren van
een sorteereiland dat op een interactieve manier
zorgt dat alle
reststromen worden gescheiden.
Verschillende stromen voedsel en verpakkingen
moeten zo in de juiste container geraken. Naast het
gebruikelijke restafval, PMD, glas en papier kan zo
ook worden gescheiden op bio-plastics en gekookt
of rauw voedsel. Ambitie is om het concept van het
sorteereiland te ontwikkelen en op minstens drie
locaties te realiseren in de komende twee jaar.
Kilo Met het project Kilo binnen het Switchrs-traject,
willen we het probleem rond voedselverspilling
verder aanpakken. Klanten beslissen zelf welk
volume ze opscheppen en ze betalen aan de kassa
het gewicht van hun bord, aan de hand van slimme
weegschalen, waardoor er op het einde van de dag
minder wordt weggegooid.
 Ambities komende 2 jaar
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 25
^fW,kċ1^fW,kċ0{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Td_jUqb4HbPz5Ns1oCMz_RcwHGTzsu6nLRRlMIFgapk [`׉	 7cassandra://2Zw2DrjDexcJPNIct0ujquFFSQR2OopiK4c2251vTeI͓`׉	 7cassandra://NOm3vyVpn7XwxX1NZfXGD8-oIzjoLMnwNL1IXIKmeKQ.`j ׉	 7cassandra://8DH_jrc8z5x2F3gJqsqjr3GyC87XjggTUVrPepHd4Fs T
͠	^fZ,kċrנ^fZ,kċt Ue9ׁHhttp://Booking.comׁׁЈ׉E
Z Gerealiseerd 2018-2019
Kwaliteitsaudits In elke exploitatie
wordt
tweemaal
per
jaar
een
van Sense
kwaliteitsaudit
uitgevoerd. Dit is een interne audit, uitgevoerd
door twee vaste collega’s. Zij scoren volgens
een gestandaardiseerde vragenlijst een resem
onderwerpen. Op basis van het rapport wordt er
een actieplan opgemaakt om de negatieve scores
zo snel mogelijk aan te pakken. Door jaarlijks
vanuit dezelfde methodiek te werken, kunnen we
per locatie ook mooi de evoluties in kwaliteitsvol
werken volgen en bijsturen waar nodig.
Klantenfeedback We
monitoren
de
feedback
van onze klanten op diverse manieren. Jaarlijks
nemen we in al onze locaties minstens één
klantentevredenheidsenquête af. Dit kan zowel
digitaal als op papier zijn, naargelang de locatie.
Deze vragenlijsten worden verwerkt en vanuit de
resultaten worden er actieplannen gemaakt om
de mindere scores aan te pakken. Ook hier werken
we systematisch met dezelfde vragenlijsten,
om vergelijkingen door de jaren heen mogelijk te
maken.
Op een aantal locaties is er een permanente vorm
van klantenfeeback in de vorm van social media.
Via reviews en recensies op Facebook, Tripadvisor,
Booking.com, Google Reviews, Resengo, enz. zijn
we permanent ‘in contact’ met onze klanten. De
ambitie is om dit zo nauw mogelijk op te volgen
en te reageren op elke recensie, met focus op de
minder positieve. Dit is in de stroom aan berichten
vaak een hele uitdaging.
Vanuit ons klachtenmanagement wordt er op elke
schriftelijke klacht ook systematisch en zo snel
mogelijk gereageerd. Want klachten zijn evengoed
kansen!
Sensify Het Sensify-project komt ook uit ons
Switchrs-traject. Doel is om duurzaamheidscriteria
voor onze menu’s, producten en leveranciers
samen te stellen. We baseren ons hiervoor op de
SDG’s en vertalen deze naar minimumcriteria die
voor ons als organisatie van toepassing zouden
moeten zijn. Eens bepaald, kunnen we analyseren
hoe onze huidige producten en/of leveranciers
hieraan voldoen (audit), of deze toepassen bij de
selectie van nieuwe aankopen.
Project kwaliteitslabel 2021 Vanuit de Vlaamse
overheid worden de maatwerkbedrijven verplicht
om tegen september 2021 een kwaliteitslabel
te behalen. Het traject naar het behalen van het
kwaliteitslabel laten we begeleiden door het team
van Prof. Dr. Hans Verboven van de Universiteit
Antwerpen.
De minimale uitdaging die we ons opleggen is
het
sociale
kwaliteitslabel Q4WSE voor alle
economiebedrijven
binnen
(ISO
Sense.
uitbreiding streven we naar een hoger gewaardeerd
kwaliteitssysteem
of EFQM) voor deze
organisaties. En uiteraard heeft het implementeren
van deze systemen ook een impact op de nietsociale
economiebedrijven in ons beheer.
 Ambities komende twee jaar
erkende
Bij
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 26
׉	 7cassandra://NOm3vyVpn7XwxX1NZfXGD8-oIzjoLMnwNL1IXIKmeKQ.`j ^fW,kċ2׉E"2.2 | Efficiënte processen - goede resultaten
Kwaliteitsmanagement
Efficiënt
en klantgericht
handelen met oog
voor totale kwaliteit van de
voeding, de service en de
processen.
 SDG’s
WAARDIG
 Thema
Efficiënte processen,
goede resultaten
 De Heerlijckyt van Elsmeren, Geetbets
^fW,kċ3^fW,kċ2{בCט   {u׉׉	 7cassandra://qqigPekQtQdyQDxeUTKz1kZjh7nYvpS5rKZX5wAOLEE !+`׉	 7cassandra://7aHoMyvDu8B3R_o5QREtcReGz0_YCWzHG5SKJqZEWbM`׉	 7cassandra://6x5I37QiqDOP4oeeX5GkOdn7yRMo-bb-89HRtH8JfzUAc`j ׉	 7cassandra://xXLGrJ3iD2EjEIgEvI4LnHqDmlh4AVgeRwecW00wj7Q 8T͠	^fZ,kċu׉E2.3 | Een organisatie voor en door mensen
Talent- en
organisatieontwikkeling
Systematische
en
gestructureerde opleiding
van al onze medewerkers en
coaching om eigen talenten
en de organisatie verder
te ontwikkelen.
 Cijfers
MIA’s
3319u
2140u
MIA: Medewerker in Activering
 SDG’s
Omkadering
Totaal aantal
opleidingsuren.
Op locatie +
individuele
trainingen.
(2019)
w Missie Sense Academy
“Sense is een bedrijf waar vorming, training en opleiding
(VTO) behoort
 Thema
Een organisatie voor
en door mensen
tot de core business. Zo zorgen we voor
een optimale kwaliteit in de dagelijkse service voor onze
klanten. Onze medewerkers in activering worden tegelijk
klaargestoomd tot ze klaar zijn voor een nieuwe stap in hun
carrière. Voor onze omkadering is het opleidingsbeleid
een belangrijke meerwaarde in hun job bij Sense.”
 Huisbakkerij Het Moment, Averbode
O
p
l
e
i
d
i
n
g
s
u
r
e
n
׉	 7cassandra://6x5I37QiqDOP4oeeX5GkOdn7yRMo-bb-89HRtH8JfzUAc`j ^fW,kċ4׉E;Z Gerealiseerd 2018-2019
Sense Academy 2.0 Sense heeft een eigen intern
opleidingskanaal, de Sense Academy. Hierin
worden alle
en aangestuurd.
opleidings-inspanningen gebundeld
elke exploitatie worden er
In
opleidingen op maat van de locatie gegeven, in
een vast ritme, onder de noemer ‘Sense Academy
op locatie’. De opleidingen die hier aan bod komen
zijn zeer divers: technische keukenopleidingen
(bv. snijtechnieken), hygiëne (HACCP), attitude
(klantvriendelijkheid), zaalopleiding, Nederlandse
les, enz. Dit wordt nog aangevuld met individuele
opleidingen op maat voor elke medewerker.
Een greep uit dit aanbod: PIVA-opleiding basis
keuken (ieder jaar hebben we twee ‘eigen’ PIVAopleidingen),
rijbewijs, enz. Streefdoel is dat elke
medewerker tien dagen opleiding krijgt per jaar.
Naast deze fysieke opleidingen op maat biedt
Sense zijn omkadering ook de mogelijkheid zich te
ontwikkelen via het online leerplatform Goodhabitz.
Het platform bevat meer dan 100 trainingen die
men overal kan volgen: thuis, op het werk, buiten in
de tuin of gewoon vanuit uw zetel. Deze opleidingen
gaan breder dan het eigen werkveld. Dit omdat
persoonlijke ontwikkeling en groei belangrijk zijn en
we ervan overtuigd zijn dat dit onrechtstreeks ook
de werkprestaties stimuleert.
BYPS In 2019 lanceerden we Begeestert! Young
Potentials
voor begeesterd
leidinggeven
(BYPS). Het klassieke Sense-traject
(Begeestert!)
is
hier vertaald in een specifiek kansentraject voor
twaalf ‘young potentials’ binnen Sense. Deze
collega’s worden op een breed palet aan domeinen
uitgedaagd en opgeleid, proeven van verschillende
aspecten van het leiding geven binnen Sense en
kunnen zo groeien in de richting die hen het beste
ligt.
BAPS Gelijkaardig aan BYPS is er BAPS, ofwel
‘Begeestert! Anderstalige Potentials. Dit is
eenzelfde traject, maar specifiek gericht op acht
collega’s die het Nederlands niet als moedertaal
hebben. Zij worden meer uitgedaagd en getraind
in communicatie-skills en Nederlands, maar ook
andere opleidingen die hen kunnen versterken in
hun rol als leidinggevende komen aan bod. Zowel
het BYPS- als het BAPS-traject lopen over een
periode van twee jaar.
Vliegwiel Onder de noemer Vliegwiel vormen de
geranten en het management-team van Sense een
‘denktank’ rond rollen en verantwoordelijkheden
van het leidinggevend kader van Sense. Tijdens
een aantal werksessies in 2018 en 2019 is er
gewerkt rond vragen als: Wie is waar precies
verantwoordelijk voor? Waar begint en eindigt de
rol als leidinggevende?
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 29
De term Vliegwiel is niet toevallig gekozen: eens in
gang, blijft een vliegwiel draaien met een minimum
aan extra energie. Of zoals Wikipedia zegt: ‘als
het eenmaal draait, is het moeilijk af te remmen’.
Dit staat mooi symbool voor de kracht van een
organisatie en alle individuen hierin. Ook in 2020
wordt het Vliegwiel-traject levend gehouden.
POP-boekje Elke
binnen
Sense
Medewerker In
heeft
Activering
een POP of persoonlijk
ontwikkelingsplan dat uitgewerkt en geregistreerd
staat in een persoonlijk POP-boekje. Dit is onze
manier om het leer-en ontwikkelingstraject van een
medewerker in kaart te brengen én op te volgen.
Een POP-gesprek gebeurt één keer per jaar. Een
verslag hiervan wordt in het VDAB-dossier van de
medewerker geplaatst. De overheid volgt dit traject
mee op. Het gesprek gebeurt tussen de medewerker
en de leidinggevende, met de ondersteuning van de
HR-medewerker.
Opleidingskeuken
We willen in de toekomst
in een centrale keuken onze medewerkers nog
beter trainen en klaarstomen voor hun job op de
werkvloer bij Sense, en bij uitbreiding dus voor hun
verdere carrière in het reguliere arbeidscircuit. In
afwachting van deze keuken, starten we in 2020
al met een vaste opleidingsvloer in een van onze
huidige locaties. Elke maand zullen vijf nieuwe
collega’s van verschillende locaties gedurende één
week intensief worden opgeleid in deze keuken.
De focus zal hierbij liggen op technische (keuken-)
vaardigheden, maar ook de zogenaamde soft skills
zullen aan bod komen.
Sense Academy 3.0 Alles kan altijd beter. Onder
de noemer Sense Academy 2.0 gaven we ons
opleidingsverhaal een nieuwe boost. In de komende
periode willen we dit niet lossen, integendeel: meer
dan ooit zal het opleiden en trainen van mensen een
voorwaarde zijn om succesvol te zijn als bedrijf.
Ook om aantrekkelijk te blijven als werkgever,
is het noodzakelijk om een kwalitatief en helder
opleidingskader te hebben. Met de introductie van
het online leerplatform GoodHabitz hebben we
hier recent een nieuwe stap gezet. We willen op
ditzelfde elan blijven doorgaan.
 Ambities komende twee jaar
^fW,kċ5^fW,kċ4{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Pcr5Nlcn4sDkosXFmvmOwhR--zpB2GydZ8Bu-MNA84o U`׉	 7cassandra://8wkGy4y7c1fIRmv03c2r82j1plNh4J7VcSf0MCBxbIc`׉	 7cassandra://zv_WjFkTVJtrwdbLj60WDQVkKTWqqT77OIiWBWn7RzE?(`j ׉	 7cassandra://Z0lX6is3vcK3PHfmdH0D3-cPCUuNlQE-_LZ3B-NOjJQ 'q͠	^fZ,kċwנ^fZ,kċy xE9ׁHhttp://Kom.EEׁׁЈ׉ExZ Gerealiseerd 2018-2019
Vereenvoudigen administratie en werksystemen
ambitie
Een
Tewerkstelling van personen met een afstand
tot de arbeidsmarkt De rode draad door alle
horeca-activiteiten van Sense is het activeren van
mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Dit blijven we doen in de volle overtuiging van de
maatschappelijke meerwaarde van het opleiden
van mensen tot ze klaar zijn voor een nieuwe stap
in hun carrière.
Maatwerkafdeling Naast
een
maatwerkbedrijf
als
en lokale diensteneconomie-initiatieven, haalden
we in 2019 ook onze eerste erkenning
maatwerkafdeling, voor onze uitbating Het Moment
in de Abdij van Averbode. We werden hier erkend
voor vijf medewerkers in activering, die vanaf
de zomer van 2019 het team van Het Moment
versterken. Naast deze werkvormen, blijven we ook
samenwerken met verschillende OCMW’s voor het
activeren van mensen in Art.60-statuut.
Kwaliteisvolle interne
communicatie In
onze
continue zoektocht naar een optimale interne
communicatie, lanceerden we begin 2019 het
sociale intranet Plek. Iedereen van de omkadering
heeft via deze online tool persoonlijke toegang
tot zowel formele als informele communicatie.
Alle belangrijk bedrijfsinfo wordt hier aangeboden
onder het thema Wiki Sense. Plek heeft intussen
zijn belang bewezen in een bedrijf waar er steeds
meer exploitaties komen die ook geografisch
steeds meer verspreid
zijn.
Via
Plek
blijven
collega’s op de hoogte van wat er overal speelt
en kan er op een directe en eenduidige manier
met mekaar gecommuniceerd worden. Dit
komt de betrokkenheid van collega’s bij Sense
sterk ten goede, wat ook blijkt uit de jaarlijkse
medewerkerstevredenheidsenquête.
Tournée Générale Sinds 2017 organiseren we in
de maand februari een Tournée Générale, waarbij
elke exploitatie bezoek krijgt van een delegatie van
het management en de ondersteunende diensten
om samen de status van het voorbije jaar op te
maken en de ambities en noden van het nieuwe
jaar te bespreken. Een interessant concept van tijd
maken voor elkaar dat intussen een fijne traditie is
geworden.
continue
van
Sense
is om de
administratieve belasting van collega’s tot een
absoluut minimum te beperken. Ook in de toekomst
blijven we kritisch kijken naar de administratieve
taken van collega’s op alle niveaus en hoe deze via
verbeterde systemen en digitalisering zo efficiënt
mogelijk
ingevuld kunnen
worden. Concrete
voorbeelden van projecten van digitalisering zijn
Online Werkrooster voor personeelsplanning en
tijdsregistratie en het menu-managementsysteem
Fooddesk.
De beste werkgever
zijn Sense wil de best
mogelijke werkgever zijn. Niet alleen om de huidige
collega’s te behouden en zo goed mogelijk te laten
functioneren, maar ook om een aantrekkelijke
werkgever te zijn en te blijven in de ‘war for
talent’. In 2020 plannen we in dit licht een grote
rondvraag, waarin elke collega van de omkadering
van Sense in persoonlijk gesprek gaat met een
lid van het directie-team, om dieper in te gaan
wat voor de collega in kwestie Sense tot de beste
werkgever ooit zou maken. We hebben dit de 5 x 15
gesprekken gedoopt. In de tweede helft van 2020
moet dit leiden tot een aantal concrete initiatieven.
Doorstroom Het idee van ons activeringsbeleid
is gebaseerd op het geven van zinvolle arbeid
aan mensen binnen een omgeving waar eenieder
de mogelijkheid heeft en wordt uitgedaagd om
te groeien. Het uiteindelijke doel is doorstroom
(het bekomen van een vaste job) naar een stabiel
contract bij een andere werkgever. Vanuit de MIA
zelf wordt vanaf de start van zijn traject nagedacht
rond de droomjob – het jobdoelwit – waarnaartoe
gewerkt wordt. Door ondersteuning van Sense in
deze wordt een realistisch doelwit afgesproken
en wordt het groeitraject van een MIA opgemaakt
in functie van dit jobdoelwit. Collectief
heeft
Sense de ambitie om een samenwerking aan te
gaan met een (privé-)partner waarbij doorstroom
vanuit Sense kan instaan voor stabiele instroom
bij het partnerbedrijf. Verscheidene sporen werden
hierrond reeds verkend. Als ambitie voor 2020
wordt vooropgesteld dat tien procent van de vaste
MIA’s binnen Sense stabiel doorstroomt.
 Ambities komende twee jaar
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 30
׉	 7cassandra://zv_WjFkTVJtrwdbLj60WDQVkKTWqqT77OIiWBWn7RzE?(`j ^fW,kċ6׉E2.3 | Een organisatie voor en door mensen
Horecaexploitaties
op
maat
De medewerker als
cruciale factor in het
activeren van personen
met een afstand tot de
arbeidsmarkt.
 Cijfers
MIA’s
Sense
2019
2018
2017
2016
9
9
9
5
MIA’s
OCMW
(Art. 60)
55
30
19
MIA: Medewerker in Activering
 SDG’s
w Aan het woord
“Het onthaal en de vriendelijkheid van het personeel was zeer
aangenaam. Het eten voor onze groep verliep vlot en was
zeer verzorgd en lekker. Zeker een aanrader en een volgend
bezoek in de toekomst waard.” - een tevreden klant (Het Moment)
WAARDIG
 Thema
Een organisatie voor
en door mensen
Doorstroomcijfers
 Buurtrestaurant Kom.EET, Deurne
Doorstroomcijfers
^fW,kċ7^fW,kċ6{בCט   {u׉׉	 7cassandra://10LXN_SFizAdiz4d8U5RFEQV67RCmsS30sCfjNCD6JU @`׉	 7cassandra://vQ6ZnmEUWLbpq9l-bXfDeke0hCWFIDprVnX3CwJq628ͥ'`׉	 7cassandra://pydY51qhY3U6fpxvDMHRNt2pjCkinVI7X0jDywidxPo5c`j ׉	 7cassandra://n-i0NfdMvUpS7me8JKVObqQ72j-DtVQkN7z6tVaOoH0 ͠	^fZ,kċz׉E 2.3 | Een organisatie voor en door mensen
Samen
ondernemen
Partnerschappen aangaan en
uitdiepen in functie van groei
in exploitaties en
kwaliteit.
 SDG’s
 Thema
Een organisatie voor
en door mensen
 Openingsevenement Bistro De Plek
׉	 7cassandra://pydY51qhY3U6fpxvDMHRNt2pjCkinVI7X0jDywidxPo5c`j ^fW,kċ8׉EgZ Gerealiseerd 2018-2019
Stakeholderoverleg
In 2018 brachten we een
groep stakeholders van Sense samen om onze
langetermijnstrategie af te toetsen en om ons te
inspireren. Tijdens twee boeiende werksessies
gingen we met deze groep aan de slag, wat leidde
tot
vaak geanimeerde gesprekken en nieuwe
ideeën. Een fijn en bedoeld neveneffect van deze
stakeholderdialoog was dat een aantal mensen en
organisaties dichter betrokken werd bij Sense.
Samenwerking met andere maatwerkbedrijven
Waar we kunnen, werken we graag samen met
andere maatwerkbedrijven, of maken we gebruik
van hun diensten. Zo wordt de schoonmaak van
de bureaus van de ondersteunende diensten door
Manus gedaan, verzorgt ‘t Waske de was van
onze uniformen en gebeurt het groenonderhoud
in de Heerlijckyt van Elsmeren door De Winning en
zijn er taalcoachingtrajecten door Groep Intro en
Werkvormm. Van 2016 tot 2019 hadden we een
samenwerking met Opnieuw & Co in Mortsel, in de
vorm van de uitbating van een Eetcafé in een van
hun vestigingen.
Sense verwent In 2019 nodigden we voor de derde
keer onze stakeholders (opdrachtgevers, relaties,
leveranciers, enz.) uit op ‘Sense verwent’. Deze
editie vond plaats in De Plek in de Kathedraal van
Antwerpen. Een honderdtal genodigden werden
uitgebreid in de watten gelegd met een rondleiding
achter de schermen in de Kathedraal en uiteraard
de nodige culinaire verwennerijen. Elke aanwezige
ging naar huis met een ‘Sense-belevingsbon’ in een
van onze exploitaties.
Nieuwe projecten / partnerschappen Sense heeft
de ambitie om te blijven groeien en is steeds op zoek
naar nieuwe opportuniteiten en partnerschappen.
Continu liggen er ‘ijzers in het vuur’, die als alles
goed gaat gesmeed worden tot nieuwe banden
en exploitaties. Dit is een intensief maar boeiend
proces, soms van lange adem maar altijd met de
finaliteit om tot een kwaliteitsvolle, stabiele en
onderbouwde samenwerking te komen. Het ziet
ernaar uit dat 2020 wel eens een groeispurt voor
Sense kan opleveren: waar we de ambitie hebben
om elke jaar minstens één nieuwe exploitatie te
openen, zouden dat er in 2020 wel eens een aantal
meer kunnen zijn. Bij het afsluiten van de teksten
waren er al drie nieuwe telgen in de Sense-familie:
de buurtrestaurants Cogelshof en ’t Dorp in Schoten
en De Populier in Mortsel.
20 in 2020 In de loop van 2019 spraken we de
voorzichtige droom uit om in 2020 onze twintigste
exploitatie
te openen. We slaagden hier
al
in
begin 2020, met de opening van de drie nieuwe
buurtrestaurants.
Sense event bij lanceren van duurzaamheidsverslag
in nieuwe locatie Ook in 2020 willen we
graag onze stakeholders in de watten leggen en
bedanken voor het vertrouwen in Sense. Het idee
is om naar aanleiding van de lancering van ons
tweede duurzaamheidsverslag, een klantevent te
organiseren in wat dan onze nieuwste exploitatie
is.
 Ambities komende twee jaar
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 33
^fW,kċ9^fW,kċ8{בCט   {u׉׉	 7cassandra://YhlMtV1ePipgxi6Ecfccefi4Yn_h5G28DPE1NTaeHbY ?`׉	 7cassandra://U6FBQRAdxF7vTNp9frEQ-vxFvipE6p-iS-YX1hgkOZË́`׉	 7cassandra://dYovO99wjgxeDn3nGQUr3eKxOC2CpHyDM4eONz0MffU+`j ׉	 7cassandra://k4eFRwf0rU08vZ6aLiC929srci0jaGn7gMWigm2lock X}͠	^f[,kċ|נ^f[,kċ~ ̲D9ׁHhttp://Kom.EEׁׁЈ׉EZ Gerealiseerd 2018-2019
Zie JAP en GPP CPBW In onze Jaar Actieplan
(JAP) en Globaal Preventieplan (GPP) zijn
Herinrichting bureau OD Vanuit een permanente
aandacht voor een kwalitatieve werkomgeving,
kreeg het bureau van de ondersteunende diensten
(OD) in 2018 een grondige make-over, wat de
‘leefbaarheid’ sterk ten goede kwam. Een nieuw
verwarmings- en klimatisatiesysteem zorgde niet
alleen voor een efficiëntere en duurzamere regeling
van de omgevingstemperatuur, maar verhoogde
ook aanzienlijk het comfort.
Thema’s CPBW Via diverse acties, waaronder een
vaste rubriek in onze personeelskrant NoNonsense,
werken we continue aan het bewustzijn rond
veiligheid op de werkvloer en het vermijden van
arbeidsongevallen. Dit thema wordt ook nauwgezet
opgevolgd vanuit het Comité voor Preventie en
Bescherming op het Werk (CPBW).
Werkdruk
De
jaarlijkse
medewerkerstevredenheidsenquête
bracht het thema werkdruk
vooraan op de agenda. Zowel in 2018 als in 2019
werden hier diverse acties rond ondernomen,
zoals verhoogde aandacht voor een evenwichtige
planning, extra inzet op vorming en opleiding,
betrokkenheidsacties rond interne communicatie,
enz. In de tevredenheidsenquête van 2019 zagen
we de positieve effecten van deze acties, ook al zijn
we nog niet waar we willen zijn. Verdere inzet op dit
thema staat dan ook op de planning van 2020.
Nieuwe keukens Onze exploitaties De 7 Schaken /
Bilzenhof en Kom.EET kregen in 2019 een nieuwe of
vernieuwde keuken. Dit zorgt voor een optimalisatie
van de werking en de flows en voor een verbeterde
ergonomie voor onze collega’s. Nieuwe toestellen
hebben ook een positieve impact op het verbruik
van water, gas, elektriciteit.
alle
thema’s en acties rond een veilige werkomgeving
op korte en lange termijn opgelijst. Deze worden
in het CPBW besproken en opgevolgd. Een aantal
thema’s die aan bod komen in de komende periode
zijn: werkdruk en de 5x15-gesprekken (p. 30).
 Ambities komende twee jaar
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 34
׉	 7cassandra://dYovO99wjgxeDn3nGQUr3eKxOC2CpHyDM4eONz0MffU+`j ^fW,kċ:׉Eg2.3 | Een organisatie voor en door mensen
Welzijn en
veiligheid
Aandacht voor het mentaal
en fysiek welzijn van de
medewerkers.
 Cijfers
OmMIA’s
Sense
2019
2018
2017
2016
18
24
20
6
kadering
Sense
8
1
6
6
MIA:
Medewerker in Activering
 SDG’s
WAARDIG
 Thema
Een organisatie voor
en door mensen
 Personeelsfeest, UGC Antwerpen
Arbeidsongevallen
^fW,kċ;^fW,kċ:{בCט   {u׉׉	 7cassandra://vmanrJDWh7HtqqCo9RZEY78eebSIHDQPyTB36C3TN_0 `׉	 7cassandra://poIu143BT2cOPhHRR1Xedl3jOApu5Lnjc6RO77R6RuQpy`׉	 7cassandra://UipO_g0aBtoWgdsgkxwY00SoFXKoWG5mcg8DH_nb-Lg%`j ׉	 7cassandra://RTrKmTO0f68Ad2p46wxIbviAxEjow6aAEV4nnIWLPI8 S͠	^f[,kċ׉E3 | Over Sense
w Onze missie
“Sense serveert met de glimlach
een rijk palet aan horeca-beleving,
met vakmanschap en sociaal talent.”
w Onze waarden in één zin
“Samen Klantgericht Ondernemen
met Goesting, Professionele groei en
Maatschappelijk engagement.”
c
De waarden hebben we
verder geconcretiseerd en
omgezet in een gedragskompas.
De waarden zeggen waarheen
de reis gaat. Gedragsgerichte
zinnen tonen ons
de weg.
U
Waarden
uitgelicht
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 36
׉	 7cassandra://UipO_g0aBtoWgdsgkxwY00SoFXKoWG5mcg8DH_nb-Lg%`j ^fW,kċ<׉E?3.1 | Missie & Waarden
Samen
• We werken samen op een respectvolle manier.
• We delen kennis.
• We gaan in dialoog om mekaars inzichten te kennen.
• We zoeken steeds naar manieren om open te communiceren met elkaar.
• We helpen elkaar om doelstellingen te bereiken.
• We springen in waar nodig.
Klantgericht
• We genieten van wat we waarmaken/klaarmaken.
• Met hart en ziel zetten we ons in om klanten een aangename ervaring te bezorgen.
• We leveren kwaliteit met een glimlach.
• We zijn (ook op piekmomenten) op een rustige en professionele manier aanwezig.
• We luisteren naar de klant en vertalen zijn wensen naar een mooi resultaat.
Ondernemen
• We nemen initiatief en moedigen dit aan bij anderen.
• We meten om inzicht te krijgen, evalueren en stellen onze acties bij.
• We zijn gemotiveerd om doelstellingen te halen, binnen het budgettaire kader.
• We lossen problemen snel en efficiënt op wanneer ze zich voordoen.
• We kijken slim vooruit en zetten proactief de juiste stappen om
problemen te voorkomen.
Goesting
• We zijn enthousiast en maken anderen enthousiast.
• Ook bij tegenslagen blijven we positief.
• We geven elkaar complimenten.
• We vieren successen.
• We smijten ons in ons werk en durven te falen.
Professionele groei
• We staan open voor feedback en leren uit onze fouten.
• We helpen anderen om het beste uit zichzelf te halen.
• We stimuleren onze medewerkers in activering om Sense als opstap
te zien naar een nieuwe carrière.
• We zorgen voor tijd, ruimte en structuur om zelf te groeien en anderen te laten groeien.
• We nemen de kansen die Sense Academy biedt.
Maatschappelijk engagement
• We zijn enthousiast over de diversiteit onder collega’s en klanten.
• We gaan voor een duurzame manier van ondernemen.
• We investeren graag in mensen en teams.
• We hebben bijzondere interesse in projecten waarmee maatschappelijk kwetsbare
groepen worden bereikt.
• We geven kansen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt om hun
professionele carrière opnieuw op te pikken.
 Buurtrestaurant Nieuwenbos, Dilbeek
^fW,kċ=^fW,kċ<{בCט   {u׉׉	 7cassandra://o6A1y0vjLeWYcbL75F5us_YFCzSkmw8QCvyK9YJZ8SA Y`׉	 7cassandra://jHriIEmLil9ixbo3_nkbbeTzK0w-deAMqgkeEZ-NTHA͋$`׉	 7cassandra://ISjZI8txMj_2S7ZhnJ8ryncRZ9iYtwFiVfDQjLAbC2g0%`j ׉	 7cassandra://_OjmmrUGD-eScdv4bj_D_elqbp8Yd2mum_LmRdwNiYA lh͠	^f[,kċנ^f[,kċ E9ׁHhttp://Kom.EEׁׁЈ׉E3.2 | Korte historiek
Start opleidingsproject
‘De 7 Schaken’ voor een
10-tal personen binnen
de structuur van BOM
vzw, met steun van de
Broeders van Liefde en
het OCMW-Antwerpen.
Tevens start van de
uitbating van ons eerste
sociale restaurant in
Antwerpen.
‘96
‘99
Opening
Overname Foyer van
vergadercentrum
De Stroming,
ACW-Antwerpen
Oprichting CAS vzw,
erkenning als sociale
werkplaats.
‘03
‘07
Overname Eet- en leescafé
Permeke Kubus bij
de centrale openbare
bibliotheek Antwerpen.
Sluiting taverne
Lunch & co in
Bedrijvencentrum NOA.
bedrijfsrestaurant
Den Bell van
Stad Antwerpen
(30 november).
Opening
buurtrestaurant
Bakboord,
Linkeroever
(4 december).
‘09
‘02
‘08
‘98
Overname
Start opleidingsproject
‘de Pollepel’
voor nog eens een
5-tal personen, en
meteen ons tweede
buurtrestaurant.
taverne Lunch & co
in Bedrijvencentrum
NOA.
Start Outfort: feest-,
teambuilding- en
seminarie-locatie
in Hoboken.
Opening
bedrijfsrestaurant
Mangerie Clara
voor het
OCMW-Antwerpen.
‘06
Uitbreiding
uitbating Foyer ACW
met het aanbod van een
buurtrestaurant.
Opening re
De Garde, P
Oudaan (29
Overname
seminariece
hotel Elz
(1 decem
‘1
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 38
׉	 7cassandra://ISjZI8txMj_2S7ZhnJ8ryncRZ9iYtwFiVfDQjLAbC2g0%`j ^fW,kċ>׉ExOpening Shop &
Bistro De Piekuur,
Mortsel (25 maart).
Uitbating pop-up
Zomercafé Hoboken,
van 1/5 tot 30/9.
Pop-up restaurant
Opening
buurtrestaurant
Kom.EET, Deurne (mei).
‘13
‘11
‘15
‘17
Grand Café De Hoorn in
Leuven gedurende drie
maanden.
Opening
buurtrestaurant
De Plataan,
Mortsel (13 juni).
Partner in de
exploitatie van de
Heerlijckyt van
Elsmeren in Geetbets
(1 januari).
Opening Bistro De Plek,
kathedraal Antwerpen
(24 april).
Einde uitbating Eetcafé
Opnieuw & Co, Mortsel
(30 april).
Verkoop exploitatie
Outfort, Hoboken
(31 december).
‘19
‘12
‘16
10
estaurant
Politietoren
29 maart).
me beheer
centrum en
zenveld
ember).
Opening
bedrijfsrestaurant
Digipolis (september).
Overname en beheer
Internationaal
Zeemanshuis
Antwerpen,
renovatie en opening
Antwerp Harbour Hotel
(november).
‘14
Uitbating pop-up
Zomercafé Hoboken, van
mei tot september.
Opening Grand Café
De Hoorn, Leuven
(eind september).
Opening belevingscentrum
Het Moment,
Abdij van Averbode
(1 mei).
Opening Eetcafé in
Opnieuw & Co, Mortsel
(25 november).
Uitstap uit
partnerschap uitbating
Grand Café De Hoorn,
Leuven (31 december).
‘18
Opening Buurtrestaurant
& Cultuurcafé ‘t Vondel in
Halle (27 augustus en 27
september).
Opening Buurtrestaurant
Nieuwenbos in Dilbeek
(1 oktober).
Einde uitbating hotel
en seminariecentrum
Elzenveld (17 december).
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 39
^fW,kċ?^fW,kċ>{בCט   {u׉׉	 7cassandra://xeQgOWjy6kp6WogK-rWYxUDno2nOLZUCuDN8Q7axbes z`׉	 7cassandra://EbGXJtNXM7fArote1c-EASCpSJDZPAIIGC24L6vsq_0gf`׉	 7cassandra://xghwzGKpQ-c1WA2hfjI6DXqtiG88SjujGJaBkOPRJ6g$e`j ׉	 7cassandra://crA06nKDdaAUzb3RKWKMATAD-5ZgZZA6qmRH5ZEdDXM y͠	^f[,kċנ^f[,kċ >mE9ׁHhttp://Kom.EEׁׁЈ׉E ;3.3 | Onze uitbatingen
 Buurtrestaurant Kom.EET, Deurne
׉	 7cassandra://xghwzGKpQ-c1WA2hfjI6DXqtiG88SjujGJaBkOPRJ6g$e`j ^fW,kċ@׉E‘Voor iedere klant wat wils!’
Onze uitbatingen kunnen gegroepeerd worden naargelang het type. We zijn graag innovatief en zoeken de uitdagingen
op. Hoe meer verschillende opleidingscontexten we kunnen aanbieden aan onze medewerkers in activering, hoe beter.
Sense overkoepelt een rijk palet aan horeca-exploitaties. Hier wordt u in de watten gelegd door onze enthousiaste
medewerkers. We geven zinvolle arbeid aan mensen met weinig kansen, zodat ze weer deel uitmaken van de
maatschappij en van een sociaal netwerk. Elk van deze plekken is uniek en heeft een eigen gezicht, uitstraling, logo en
(huis)stijl. We voegen het ‘Sense-tabje’ hier telkens subtiel aan toe, zeg maar als een kwaliteitslabel.
Onze buurtrestaurants brengen mensen samen die anders vaak alleen thuis de dag doorbrengen. Ze eten bij ons voor
weinig geld en krijgen er gratis sociaal contact bovenop. Bovendien brengen die restaurants leven in de buurt.
Onze bedrijfsrestaurants zorgen voor een pauze, voor even weg zijn van het computerscherm, voor sociaal contact
met de collega’s. Lekker eten brengt zo meer welzijn op het werk.
Ook als we een eventlocatie exploiteren, al dan niet met catering of overnachting, dan heeft dat altijd een sociale
functie. Of het nu gaat om een seminarie, een bedrijfsevenement, een communie- of huwelijksfeest, we werken altijd in
een sfeer die mensen samenbrengt.
Hieronder een overzicht:
Onze
uitbatingen
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 41
^fW,kċA^fW,kċ@{בCט   {u׉׉	 7cassandra://jMVSun5xWgsANJHyer2qQHYShYvWizIrWP_oFCIt6qI Y`׉	 7cassandra://FPA-uH4187PyaWvlXwd3cbsI9f-Y1T7BxM4bEUktyGo;`׉	 7cassandra://bXHvL5I5OhIhoOnccRzomejysV5uMkHQwuSfctVTDSA<`j ׉	 7cassandra://YmN4rGLp5zXBliMXOIkA7AhBbKDQBJm6nYy8cddLj5s͠	^f[,kċנ^f[,kċ i9ׁHhttp://Beweging.netׁׁЈנ^f[,kċ UCD9ׁHhttp://Kom.EEׁׁЈ׉E Buurtrestaurants
‘t Vondel bevindt
In onze buurtrestaurants willen we klanten een
gezonde maaltijd aanbieden tegen een heel
scherpe prijs. Mensen die het financieel wat
moeilijker hebben, weten dit te appreciëren.
Senioren of mensen met een OCMW-pasje eten
nog goedkoper. We hebben tien buurtrestaurants
in beheer: vier in Antwerpen, twee in Mortsel,
twee in Schoten, één in Halle en één in Dilbeek.
De samenwerking met de lokale besturen zorgt
ervoor dat we onze sociale functie succesvol
kunnen vervullen.
De 7 Schaken in woonzorgcentrum Bilzenhof is het
oudste buurtrestaurant van Antwerpen. Het heeft
een speciaal verhaal. De 7 Schaken is de naam van
een stripverhaal van Suske en Wiske dat de jeugd
van Willy Vandersteen in de Seefhoek beschrijft.
Kom gerust eens kijken en zoek de verwijzingen
naar de gelijknamige strip in ons interieur. We
werken hier nauw samen met het Zorgbedrijf
Antwerpen: de keuken van De 7 Schaken bedient
zowel de bijna honderd bewoners van het
woonzorgcentrum Bilzenhof als de vele bezoekers
van het buurtrestaurant, en dit zeven op zeven!
Bakboord, hoe kan het ook anders, is ons
buurtrestaurant op Linkeroever – de bakboordzijde
van de Schelde. Het is een oase van rust met
een modern interieur. Ook hier zetten we onze
keukeninfrastructuur optimaal in. De keukenploeg
kookt immers elke dag ook nog voor de bewoners
van woonzorgcentrum ’t Zand van het Zorgbedrijf
Antwerpen.
Kom.EET in Deurne heeft een mooi retro-interieur
en door de open keuken voelen de mensen zich
in dit buurtrestaurant direct thuis. Er heerst een
familiale sfeer. Net zoals in onze andere restaurants
staan hier mensen uit de hele wereld in de potten te
roeren.
Foyer De Stroming ligt pal in het centrum van de
stad. Het maakt deel uit van het vergadercentrum
De Stroming van Beweging.net. Het pand telt een
tiental zalen, waaronder een groot auditorium. Het
team van Foyer De Stroming zorgt voor de culinaire
toets van vergaderingen, feestjes of events en
schenkt bezoekers graag een drankje. Het fungeert
zo als bedrijfsrestaurant voor het vergadercentrum.
‘s Avonds toveren we Foyer De Stroming om tot een
buurtrestaurant.
De Plataan in Mortsel was het
eerste buurtrestaurant
buiten Antwerpen. De naam verwijst
naar de platanen die vroeger op de Liersesteenweg
stonden. In het interieur en in de herinnering van de
vele bezoekers zijn de bomen nog steeds aanwezig.
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 42
zich
in
het
gebouw van
Cultuurcentrum ‘t Vondel. In een vorig leven was
dit de uitvalsbasis van de brandweer van Halle.
Aan de muren van het buurtrestaurant hangen
sprekende foto’s uit de oude doos die herinneren
aan
dit
roemrijke
verleden. We
leggen
onze
buurtrestaurant-klanten elke middag in de watten,
van maandag tot zaterdag. Op sommige dagen
wordt het buurtrestaurant een heus cultuurcafé. De
bezoekers van het Cultuurcentrum kunnen er voor
en na voorstellingen genieten van een drankje.
Nieuwenbos bevindt
zich
in
de
gelijknamige
Welzijnscampus in Dilbeek. Klanten kunnen er van
maandag tot vrijdag elke middag genieten van een
gezonde en betaalbare maaltijd.
‘t Dorp bevindt zich in het gelijknamige lokale
dienstencentrum in Schoten. Jong en oud kan hier
terecht voor een middagmaal of voor een koffie
tijdens het lezen van de krant.
Cogelshof bevindt
zich
eveneens
in
het
gelijknamige lokale dienstencentrum in Schoten.
Ook hier combineren we een buurtrestaurant met
een gezellige cafetaria.
De Populier, Resto & Huis voor de buurt, een plek
waar iedereen welkom is voor het avondeten, maar
ook om er deel te nemen aan allerlei activiteiten, in
voor- en namiddag. Of om zomaar binnen te lopen
voor een babbel of om de krant te lezen. Een huis én
thuis voor de buurt dus. Deze locatie is het tweede
buurtrestaurant in Mortsel.
׉	 7cassandra://bXHvL5I5OhIhoOnccRzomejysV5uMkHQwuSfctVTDSA<`j ^fW,kċB׉E (Bedrijfs)restaurants
 Hotel, events & beleving
Een bedrijfsrestaurant moet de cultuur van het
bedrijf uitademen. We zetten onze ervaring
hiervoor graag in om een concept op maat
te maken voor de klant. Daarom zijn deze
restaurants allemaal verschillend. Of toch niet
want één zaak hebben ze gemeen: u eet er altijd
lekker en gezond.
De Nieuwe Garde is het bedrijfsrestaurant van de
Antwerpse Politie. U kan er van op aan dat onze
medewerkers hier elke dag hun best doen. Anders
vliegen ze gegarandeerd op de bon.
Restaurant Den Bell is het bedrijfsrestaurant van de
Stad Antwerpen in de gelijknamige toren op ’t Zuid.
In Den Bell hebben we verschillende inspanningen
gedaan rond gezond eten. We bieden er elke dag
een ander fitness veggie menu aan en serveren
er dagelijks heerlijke broodjes. Er is een saladbar
en een kruidentuin waar de klanten zelf kruiden
kunnen plukken. We verwelkomen er gemiddeld
zo’n 700 klanten per dag.
Digipolis is het restaurant van het IT-bedrijf van de
Stad Antwerpen. Elke werkdag komt er hier een
gevarieerd lunchmenu op het bord. Digipolis is een
satellietuitbating van Foyer De Stroming.
Kubus Permeke is het Eet- en Leescafé aan de
Permeke Bibliotheek in Antwerpen. Al bladerend in
één van onze kranten of tijdschriften geniet u van
een verzorgde snack of dagschotel met dagverse
seizoensproducten. Op de eerste verdieping is er
een gezellige lounche-ruimte, mét kinderhoek. Op
de tweede verdieping is er plaats voor een receptie
of vergadering met een lunchformule op maat.
De Piekuur is de Shop & Bistro in het GZA Sint-Jozef
in Mortsel. U kan er ontbijten of later op de dag uw
keuze maken uit slaatjes, pasta’s, belegde broodjes
en originele boterhammen. In de shop is er een
beperkt aanbod van cadeautjes, fruitmanden, enz.
Deze locatie is een satelliet van Buurtrestaurant De
Plataan.
Catering met Sense heet onze cateringploeg. Ze
verwent gasten op events allerhande, gaande van
(feestelijke) recepties tot (walking) dinners.
Bistro De Plek, in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal
van Antwerpen. Deze parel bevindt zich in de
voormalige Sint-Janskapel, naast de sacristie in
de kathedraal. U bent van harte welkom in De Plek
voor een drankje, een kleine hap en een gezellige
babbel.
Bijna al onze hotel-, event-, belevings-uitbatingen
bevinden zich in historische sites. Hier bieden we
totaal-formules voor events, feesten, congressen
of gewoon stimulerende teammeetings. Of kom
gewoon langs voor een unieke beleving op een
nog uniekere plaats.
Antwerp Harbour Hotel zet de mooie traditie van
het Internationaal Zeemanshuis Antwerpen verder.
Zeelieden krijgen korting in het hotel dat 94 kamers
telt.
Het Moment is het belevingscentrum van de Abdij
van Averbode. U kan er binnen de muren van de
abdij genieten van eigen kaas, brood en peperkoek.
En om de keel te smeren, is er het Averbode-bier.
De producten worden met liefde en vakmanschap
gemaakt. In de huisbrouwerij en de bakkerij kan u
dat met eigen ogen zien. De abdijwinkel biedt een
groot assortiment voor geest en lichaam.
De Heerlijckyt van Elsmeren is een buitengewoon
kasteeldomein in Geetbets, op de grens van
de provincies Vlaams-Brabant en Limburg.
heeft
naast
uitgebreide
faciliteiten een overnachtingscapaciteit
Dit
prachtige en veelzijdige domein voor meerdaagse
seminaries
totaal 70 bedden. De innerlijke mens komt tot rust
in het landschapspark van 23 hectare en wordt er
verder gesterkt door een ‘heerlijcke keuken’.
seminarievan
in
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 43
^fW,kċC^fW,kċB{בCט   {u׉׉	 7cassandra://--Vz-1BFkn83kSEI2pI8PnIOsx2E7PEuXZJmQusW6lQ `׉	 7cassandra://hF_7N0Iws26sfMEGqOBMQhCwaDvsw5ZgkCGHJqO8RS0ͅ`׉	 7cassandra://_iUP271ihbphK737mm55VeRkAk2tj4XHShvvwDA0B8M0`j ׉	 7cassandra://dGQDYJdEwXBta3wrzVarpylBTNSBBCLgW_KdXI1uRoU :t͠	^f\,kċנ^f\,kċ =9ׁHhttp://Kom.EEׁׁЈ׉E d4 | Sense in cijfers & structuur
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 44
 Het Moment, Averbode
׉	 7cassandra://_iUP271ihbphK737mm55VeRkAk2tj4XHShvvwDA0B8M0`j ^fW,kċD׉E4.1 | Juridisch
Sense bestaat uit diverse juridische structuren. Het beheer van al deze structuren is overkoepelend samengebracht in
metSense cvba-so.
Bedrijfsrestaurant Den Bell
metSense
cvba-so
Bilzenhof / Buurtrestaurant De 7 Schaken
Buurtrestaurant Kom.EET
Buurtrestaurant ‘t Dorp
Buurtrestaurant Cogelshof
‘t Zand / Buurtrestaurant Bakboord
Buurtrestaurant Nieuwenbos
ZET U vzw
Sense
Mortsel vzw
Buurtrestaurant ‘t Vondel
Buurtrestaurant
‘t
Vondel
vzw
De Drie
Provinciën nv
Antwerp Harbour Hotel
Antwerp
Harbour Hotel
bvba
Heerlijckyt
van Elsmeren
cvba
IZA vzw
Heerlijckyt van Elsmeren
Belevingscentrum Het Moment
Buurtrestaurant De Plataan
Buurtrestaurant De Populier
Shop en Bistro De Piekuur
Bedrijfsrestaurant De Nieuwe Garde
Bedrijfs- en buurtrestaurant Foyer De Stroming
Bedrijfsrestaurant Digipolis
Eet- en leescafé Kubus Permeke
Bistro De Plek
Catering met Sense
CAS vzw
(situatie op 31/01/2020)
^fW,kċE^fW,kċD{בCט   {u׉׉	 7cassandra://h16F4m87Xk7D-vESDbR5l_s9OPSa90lukeE3S_qB1C4 `׉	 7cassandra://CvtBWxQQ0dyCUEB7BtD5Iozrkvlp2ydQ-iMF2e90VYQͅr`׉	 7cassandra://20vbWEgTpeWQNp57IaiHOZGZsP_4AUWcML55IoqTlMw,`j ׉	 7cassandra://WeizFhtbg5Wi6UV4DWQwGrBqI5D6ZfSvnZEvbbnXCIg͈
͠	^f\,kċ׉E4.2 | Financieel
2016
2018
Aandeel eigen omzet ‘16: 79%
Aandeel omzet contracten ‘16: 7%
Aandeel loonsubsidies ‘16: 14%
2017
Aandeel eigen omzet ‘17: 80%
Aandeel omzet contracten ‘17: 7%
Aandeel loonsubsidies ‘17: 13%

Totale omzet
2016: €13 986 625
2017: €15 818 267
2018: €16 616 704
2019: €15 083 714

Totale eigen omzet
2016: €11 044 761
2017: €12 702 897
2018: €13 241 798
2019: €11 386 416

Totale loonsubsidies
2016: €1 940 062
2017: €2 003 180
2018: €2 028 806
2019: €2 291 449
Aandeel eigen omzet ‘18: 80%
Aandeel omzet contracten ‘18: 8%
Aandeel loonsubsidies ‘18: 12%
2019
Aandeel eigen omzet ‘19: 75%
Aandeel omzet contracten ‘19: 9%
Aandeel loonsubsidies ‘19: 15%

Totale omzet contracten
2016: €1 001 802
2017: €1 112 190
2018: €1 346 100
2019: €1 405 849
(situatie op 31/12/2019)
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 46
׉	 7cassandra://20vbWEgTpeWQNp57IaiHOZGZsP_4AUWcML55IoqTlMw,`j ^fW,kċF׉ED4.3 | Personeel

Totaal aantal medewerkers

Medewerkers in
Activering
2016: 180
2017: 191
2018: 221
2019: 227

Horeca-professionals
2016: 23
2017: 31
2018: 33
2019: 32
2016: 263
2017: 294
2018: 336
2019: 333

Omkadering
2016: 60
2017: 72
2018: 82
2019: 74
2016
 Aantal nationaliteiten
Medewerkers in activering
Omkadering
Horeca-professionals
 Aantal vrouwen
Medewerkers in activering
Omkadering
Horeca-professionals
 Aantal mannen
Medewerkers in activering
Omkadering
Horeca-professionals
 Gemiddelde leeftijd
Medewerkers in activering
Omkadering
Horeca-professionals
13
4
1
56
22
14
124
38
9
43
43
45
2017
17
4
1
57
35
21
134
37
10
40
41
45
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 47
2018
31
5
2
74
39
23
147
43
10
38
42
48
2019
35
5
2
87
31
23
140
43
10
39
44
49
(situatie op 31/12/2019)
 Cijfers personeel
^fW,kċG^fW,kċF{בCט   {u׉׉	 7cassandra://-71Gt1jrL5-Vhgc5tQh0_GBV5mA__GaFtAoJIv7tc3E `׉	 7cassandra://ais2qJeUwqFwilJiaQ0W8-xeKpz-2ymyc2AZ4UwjQv4}s`׉	 7cassandra://etZmVN2mWZDJdjFFLhqlVpXY2iL0uHZm8HmAmVvtE3w+`j ׉	 7cassandra://xLLLlGYrlKQ7j_wlhd8k2xcGE8v2d6Ptf--gbmFke2M N͠	^f\,kċנ^f\,kċ d9ׁHhttp://Beweging.netׁׁЈ׉EY4.4 | Bestuurders
Bestuurders
metSense
cvba-so
Bestuurders
in de exploitatiestructuren
Johan
De Muynck
Michel Brabants
Marco Laenens
Lucas Marain
Bernard Fornoville †
Christian Roos
Marc Nuytemans
Carl Van Dijck
Philip Heylighen
Christophe Merckx
Eric Seghers
Filip Nicasi
Fons Geeraerts
Goele Custers
Herman Gorremans
Herman Janssens
Hugo Tricot
Jacques Kerkhof
Jan Henderieckx
Jan Van Roie
Johan Peeters
Karen Peirens
Kurt Tuerlinckx
Luc Verheijen
Ludo Keunen
Lut Gabriëls
Paul Goetstouwers
Peggy Masien
Rino Huijsmans
Rony Ceustermans
Sabine De Veilder
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 48
׉	 7cassandra://etZmVN2mWZDJdjFFLhqlVpXY2iL0uHZm8HmAmVvtE3w+`j ^fW,kċH׉EC4.5 | Partners
Lokaal bestuur Antwerpen
Zorgbedrijf Antwerpen
Beweging.net
Politie Antwerpen
Digipolis
Havenbedrijf Antwerpen
Provincie Antwerpen
Lokaal bestuur Mortsel
Gasthuiszusters Antwerpen
Heerlijckyt van Elsmeren
Abdij van Averbode
Milcobel
Vondelmolen
Brouwerij Huyghe
La Lorraine Bakery Group
Heide Atelier
Emino
Departement Werk en Sociale Economie
MVO Vlaanderen
VDAB
Lokale OCMW’s
Nationale Loterij
BelOrta
Herwin
Lokaal bestuur Halle
Lokaal bestuur Dilbeek
Lokaal bestuur Schoten
Sustacon
EY
Switchrs
Foodwin
Kathedr
en z
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 49
^fW,kċI^fW,kċH{בCט   {u׉׉	 7cassandra://y25H3bQdd4tPN7brSfPHZKbdkI1aclQniNjQbgZaM2I 
`׉	 7cassandra://syXYX8IC-X_mX5G48DjuLlAHXg2NWP7XP5Op-D0pU3g`׉	 7cassandra://TLs5-6tM45c2_WZnxCSSgM2rlgN4LSjHnQA9c2BZyJoA0`j ׉	 7cassandra://aQ76bAskobD3eAVfeO7Slj0s2rKNc0OTAtuZ-EhnqJI NL͠	^f\,kċ׉E5 | Conclusie
Mogen we fier zijn?
We denken van wel. Vele projecten werden uitgerold en duurzaam geïmplementeerd.
Toch hebben jullie kunnen lezen dat er vele projecten worden benoemd onder de noemer ‘ambities’. Een kritische lezer
zal zich ongetwijfeld de vraag stellen naar de haalbaarheid van dit programma. Dat is terecht. Ambitie moet, maar we
zullen ongetwijfeld rekening moeten houden met de omstandigheden.
We komen binnen enkele jaren graag bij u terug, om ons rapport voor te leggen. We hebben een sterk team dat volop
gelooft in dit verhaal, dat een breed draagvlak heeft in het bedrijf. Spontaan denken we daarbij aan Hashmat, één
van onze voormalige MIA’s ondertussen doorgestroomd naar assistent chef, die mede ‘drager’ was van het project
Foodwin (zie p. 25). Al deze collega’s zijn ambassadeur van de cultuur van ons bedrijf.
De corona-periode zal de degelijkheid van het gevoerde beleid ongetwijfeld uitdagen. Hoe en hoe sterk blijven wij en
onze projecten overeind? Hoe duurzaam zijn onze projecten, onze (managements)reflexen, hoe wendbaar zijn we als
organisatie? Het is nog te vroeg voor conclusies, maar als we rondom ons kijken wat er vandaag gebeurt, staan de
indicatoren alvast goed.
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 50
׉	 7cassandra://TLs5-6tM45c2_WZnxCSSgM2rlgN4LSjHnQA9c2BZyJoA0`j ^fW,kċJ׉E6 | Dankwoord
… aan onze klanten
Jawel. Een sociaal-economiebedrijf als het onze is voor meer dan 80% afhankelijk van zijn trouwe klanten. Gelukkig
hebben we die in groten getale, in al onze exploitaties. Gelukkig dagen ze ons uit om altijd beter te doen, en we hopen
dat we goed naar hen luisteren!
… aan onze stakeholders
Jawel. Gelukkig hebben we sterke partnerschappen. ‘In tijden van nood kent men zijn vrienden’, zegt men wel eens.
In coronatijden blijkt dit overduidelijk. Dank voor de feedback, de inspiratie, het gedeelde ondernemersschap, de
toekomstplannen.
… aan onze bestuurders
Jawel. De verrassende inzichten, de slimme vragen, de uitdagende opdrachten en de kritische blik. Hoe dankbaar kan
een organisatie en zijn directie zijn om in alle vertrouwen te mogen werken en ondernemen?
… aan onze collega’s
Jawel, last but not least! Meer dan 300 collega’s werken samen, in een gedeelde en gedragen missie, aan dit bedrijfje
dat Sense heet. We nemen samen vele uitdagingen op, tonen ons wendbaar in de complexiteit van de tijden, brengen
elk onze specifieke vakkennis in, en dat in een stiel waar we van houden: klanten verwennen met een eerlijk en
kwaliteitsvol product!
DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 51
 Sense-dag 2019, Antwerpen
^fW,kċK^fW,kċJ{בCט   {u׉׉	 7cassandra://SGKqSmV1_lzmhvGXTvT_a-DWhPg_VBLyji0Jgy9T4Vc `׉	 7cassandra://jNdWtkLZSOdasfKKmmkPqoIuF-jPln1ORsKi2kBKhFs}F`׉	 7cassandra://YVjRQThNNWgNF_hel9E2dbyb6tw4jMBWCX-94ix6BHI%o`j ׉	 7cassandra://8cMbEnEDwgzcof11pwbcJbMFgNml4F5sgZdr4F0CHV4 k͠	^f\,kċ׉E	7 | GRI-index
Organisatieprofiel
102-1
102-2
102-3
102-4
102-5
102-8
Strategie
102-14
Ethiek & integriteit
102-16
Governance
102-18
Stakeholder-engagement
102-40
102-42
102-43
Verslaggevingspraktijk
102-47
102-50
102-55
Economische materie
GRI 201
Milieu materie
GRI 301
GRI 302
GRI 305
GRI 306
Personeelsmaterie
GRI 403
GRI 404
Diversiteitsinformatie
GRI 405
Sociale materie
GRI 413
GRI 416
Beschrijving
Naam organisatie
Activiteiten, merken, producten en
diensten
Vestiging hoofdkantoor
Locatie van activiteiten
Locatie
Sense in cijfers en structuur, p. 45
Onze uitbatingen - voor elk wat wils, p. 41-43
Colofon, p. 4
Efficiënte processen - goede resultaten p. 21;
Onze uitbatingen - voor elk wat wils, p. 41-43
Eigenaarsstructuur en juridische vormen Sense in cijfers en structuur, p. 45, p. 48
Informatie over medewerkers
Beschrijving
Waarden, uitgangspunten, standaarden
en gedragsnormen
Beschrijving
Bestuursstructuur
Beschrijving
Lijst stakeholdergroepen
Identificatie en selectie van
belanghebbenden
Benaderingswijze voor betrokkenheid
van belanghebbenden
Beschrijving
Lijst materiële thema’s
Rapporteringsperiode
GRI Tabel
Beschrijving
Economische prestaties
Beschrijving
Materialen
Energie
Emissies
Afvalwater en afval
Beschrijving
Veiligheid personeel
Training en opleiding
Beschrijving
Diversiteit van de werknemers en het
bestuur
Beschrijving
Lokale impact van de activiteiten
Veiligheids- en gezondheidsimpact van
het aanbod voor de klanten
Sense in cijfers en structuur, p. 45
Locatie
Verklaring hoogste beslissingsbevoegde Voorwoord, p. 8-9
Beschrijving
Locatie
Over Sense, p. 36-37
Locatie
Sense in cijfers en structuur, p. 48
Locatie
Sense in cijfers en structuur, p. 49
Ingrediënten van ons duurzaamheidsverslag, p. 10;
Een organisatie voor en door mensen, p. 33
Ingrediënten van ons duurzaamheidsverslag, p. 10;
Efficiënte processen - goede resultaten, p. 26-27;
Een organisatie voor en door mensen, p. 33
Locatie
Ingrediënten van ons duurzaamheidsverslag, p. 11
Colofon, p. 4
GRI-index, p. 52
Locatie
Financieel, p. 46
Locatie
Duurzame producten - waardevolle diensten, p. 12-15
Efficiënte processen - goede resultaten, p. 18-19
Efficiënte processen - goede resultaten, p. 18-19; p.
22-23
Efficiënte processen - goede resultaten, p. 18-19; p.
24-25
Locatie
Een organisatie voor en door mensen, p. 34-35
Een organisatie voor en door mensen, p. 28-29
Locatie
Personeel, p. 47
Locatie
Een organisatie voor en door mensen, p. 30-31
Duurzame producten - waardevolle diensten, p. 12-13;
p. 16-17
 Heerlijckyt van Elsmeren
׉	 7cassandra://YVjRQThNNWgNF_hel9E2dbyb6tw4jMBWCX-94ix6BHI%o`j ^fW,kċL׉E *DUURZAAMHEIDSVERSLAG SENSE 2018-2019 | 53
^fW,kċM^fW,kċL{בCט   {u׉׉	 7cassandra://Sl884vbVFkV6RukfQcBtMUJG3WQa5oCy88AjnjQCGxQ` ׉	 7cassandra://Ys5QxWOR2WraxnWWgrVPuPC5fWAT2vEvEaB2SzOJ_sc`S׉	 7cassandra://VuYSfWtRFGF2AMS89mN0P3WTb6YjRjP-zxSQa6oDTEA`̵ ׉	 7cassandra://3jqUgYCodDQMR2PhAezrZqJR8jYvyJ_nhCcyPbtClik,͠^f\,kċנ^f\,kċ ̬9׉H "mailto:info%40metsense.be?subject=Gׁׁrנ^f\,kċ ̤9׉Hhttp://www.metsense.beGׁׁrנ^f\,kċ ̤9ׁHhttp://www.metsense.beׁׁЈנ^f\,kċ ̧9ׁHmailto:info@metsense.beׁׁЈ׉E mSense
Mechelsesteenweg 128-136 (6de verdieping)
2018 Antwerpen
03 226 04 91
info@metsense.be
www.metsense.be
׉	 7cassandra://VuYSfWtRFGF2AMS89mN0P3WTb6YjRjP-zxSQa6oDTEA`̵ ^fW,kċN׈E^fW,kċO^fW,kċN{) 5Duurzaamheidsverslag Sense 2018-2019 juni 2020 online^fVbb0