׉?ׁB!בCט  u׉׉	 7cassandra://AQeBAHPJma80b4KvX4hmZ_W4ldUNJB9H5TUugHjFEPw :`׉	 7cassandra://Gq0mcVbrkjrZO31tGJdFj3oAGkOUfkGC7nlPE0KD_pQ\`R׉	 7cassandra://9wIb8HMhz09sU7RMqJF7trPxw7dAo-fZ5bJ50Ge8dWg!`̴ ׉	 7cassandra://gwISjT3LuQjA3hE5O4dX2JEm5duiKctMvsHGdTREvdo M ͠Y䰼mW2ט   u׈         נY䰼mW2 }O9׉Hhttps://www.google.nl/url?sa=i&rct=j&q=&esrc=s&source=images&cd=&cad=rja&uact=8&ved=0ahUKEwjcrL_cuJDWAhVMb1AKHXcHBqcQjRwIBw&url=https://zh.wikipedia.org/wiki/File:Echmiatsin_Cathedral_front_view.jpg&psig=AFQjCNEiUkpaG1vQVmvJN7MQDg1BeHyRwQ&ust=1504783235382840Gׁׁr׈EY䰼mW2׉EOktober 2017
׉	 7cassandra://9wIb8HMhz09sU7RMqJF7trPxw7dAo-fZ5bJ50Ge8dWg!`̴ Y䰼mW2Y䰼mW2vבCט   u׉׉	 7cassandra://zxvpcDuA4B-rx2dh2Rf_seJujCo8NeZCrPJzi8MNHgQ `׉	 7cassandra://l46TGQZG6ZZBpZK87UcAew3_PqhPXvc4VRzq4Af1RXYz`R׉	 7cassandra://sm0UlNjBcDbvExzZlAJPKKLnBbObG9soWEOjlS_1_zI$B`̴ ׉	 7cassandra://6ggC4ZIND6Bs873_lmXPB5uEHR2yl2jLCmyHGSUEAi0 ^ ͠Y䰼mW2ט  u׉׉	 7cassandra://-gX7blOnS0dWCede3iL7JK2fLMl6oG5dkJIVZHPSLDU oF`׉	 7cassandra://purX93a4fHU8OeEFD4B4qhrulgKT6SjkRn2YG6Z0X0MI`R׉	 7cassandra://axsUbLufkoXNNfmpZqWQh_SOhtRB8bqo89RXLLwMLsA`̴ ׉	 7cassandra://gzk8-zahukmZu91z09r6Ct19s611D445V8w4bTYTIVUʠ ͠Y䰼mW2׉E0Symbolen
Als je de kerk binnenloopt zie je bovenaan de kerkdeur een lam staan. Waar
staat dit voor? Waarom is de lam belangrijk voor de kerk?
De lam is één van de belangrijkste symbolen in de kerk. In de Bijbel zien we
op verschillende plekken staan dat Jezus het lam van God is. In Johannes 1:29
staat bijvoorbeeld: ‘De volgende dag zag hij Jezus naar zich toe komen, en hij
zei: ‘Daar is het lam van God, dat de zonde van de wereld wegneemt’.’
In de tijd van het oude testament zien we dat zondes alleen vergeven konden
worden door het offeren van een dier. Het doel van offeren is het goed maken
van de relatie tussen God en de mens. De offers van dieren waren
betekenisloos geworden, omdat mensen slecht bleven leven. Zij waren
overtuigd dat als zij slecht bleven leven en hiervoor bleven offeren, dat hun
relatie wel goed bleef met God.
Hierdoor kwam Jezus Christus naar de aarde. Hij leert ons dat het anders is.
Hij is het ultieme offer, het lam van God, Hij stierf voor onze zonden. Daarom
is het niet meer nodig om te offeren, de grootste offer is gedaan.
De reden waarom je een lam afgebeeld ziet staan in de kerken is dus om ons
zo eraan te blijven herinneren dat Jezus het lam van God is en dat we alleen
door Hem van onze zonden verlost kunnen worden, om zo de relatie tussen
mens en God goed te maken.
2
׉	 7cassandra://sm0UlNjBcDbvExzZlAJPKKLnBbObG9soWEOjlS_1_zI$B`̴ Y䰼mW2׉EInhoudsopgave
Badarak
‘Diptiek’
Preken
1 oktober 2017
8 oktober 2017
15 oktober 2017
22 oktober 2017
29 oktober 2017
Wist je dat & vraag en antwoord
Pagina 4
Pagina 6
Pagina 6
Pagina 12
Pagina 16
Pagina 19
Pagina 21
Pagina 25
‘Wat is Heilig verklaring en wanneer wordt iemand Heilig
verklaard door de kerk?’
‘Wist je dat Krikor Lusavorich de eerste Kathedraal van de
Armeense Apostolische kerk heeft laten bouwen?’
Gebeden van St. Nerses de Begaafde
(Nerses Shnorhali)
Wie zijn wij?
3
Pagina 26
Pagina 28
׉	 7cassandra://axsUbLufkoXNNfmpZqWQh_SOhtRB8bqo89RXLLwMLsA`̴ Y䰼mW2Y䰼mW2vבCט   u׉׉	 7cassandra://0YjuDFEjKDkK_62Aj7iT4C7I2AI0MU-2gMTIoEq2lr0 b`׉	 7cassandra://9pLEvcmJMKsOoZKFb4pFLSy_9bMCLbXaQEC5K8oq4cI͏s`R׉	 7cassandra://LHb_E93Tr1IzZzFO9mHvbh3aN0Dj6pNOL_iyZjeSsgw&`̴ ׉	 7cassandra://B9hsTNHVMA-Om7olIz7RtfR1Q_Y398CaN4yiMgdEfdg6 ͠Y䰼mW2ט  u׉׉	 7cassandra://SpAel5wEkFyicLTNaY7cJqkWeqNg1Sr5uQPKb45C48g `׉	 7cassandra://6UXPmZwKFUA-AvT5G9OVlfZX8VB93WrVXPBOBp5XLmU:`R׉	 7cassandra://YKDBuoN1cwU8rkZqgplo9soGRNvt2UqBV6o9oPA1T1w\`̴ ׉	 7cassandra://OLmy-VG4q4UOR03NBga8xw-4n5S2TWjmys9mVGM3HoE  ͠Y䰼mW2׉EBadarak
Tijdens de dienst gaan de diakenen op een gegeven moment met zijn allen aan
de linkerkant van het altaar staan en zeggen zij een aantal dingen, waarna zij
met zijn allen weer aan de rechterzijde gaan staan om nog een aantal dingen te
zeggen. Wat voor betekenis heeft dit? Wat zeggen zij precies?
Alle gelovigen vormen samen het Lichaam van Christus waar Hij het hoofd
van is. Hierdoor bidt de kerk ook voor alle gelovigen die in dit lichaam zitten.
Het Lichaam bestaat uit twee stukken. Zo heb je de strijdende kerk (de
levende mensen, zij hebben het doel nog niet bereikt, namelijk bij Christus
zijn) en de overwinnende kerk (de doden die de strijd, namelijk het leven,
hebben overwonnen).
Wanneer de diakenen aan de linkerkant staan, staan zij aan de noordelijke kant
van het altaar. Hier vragen zij de Christelijke Apostelen, Heiligen, Martelaren,
Koningen en Prinsen die overleden zijn in de naam van Christus om
bemiddelaren te zijn voor de levenden. Hier vragen de diakenen dus aan de
overwinnende kerk om bemiddelaar te zijn voor de strijdende kerk.
Aan het einde van dit stukje kussen alle diakenen, één voor één het altaar en
nemen zij dezelfde positie aan, maar dan allemaal aan de zuidelijke kant van
het altaar, de rechterkant dus. Hier bidden zij voor de strijdende kerk. Vooral
voor de leiders van de kerk, dat zij het goede leer van God over mogen
brengen naar de gelovigen. Op dit moment wordt de naam van de Katholikos
genoemd, namelijk Katholikos Karekin II en de hoofd van de twee
patriarchen, namelijk Patriarch Norhan van Jeruzalem en Patriarch Mesrop
van Istanbul. In Nederland wordt ook bisschop Vahan uit Frankrijk genoemd,
omdat hij Patriarchale Delegaat is van West-Europa, dus ook van Nederland.
Dit stukje, wat Diptiek (Hishadagoetyoenk, Հիշատակութիւնք) wordt
genoemd, omvat de hele Christelijke kerk (het Lichaam van Christus), met de
generatie van het verleden en het heden. Dit stukje wordt weergegeven met de
naam ‘Diptiek’ in de tijdlijn.
4
׉	 7cassandra://LHb_E93Tr1IzZzFO9mHvbh3aN0Dj6pNOL_iyZjeSsgw&`̴ Y䰼mW2׉E5
׉	 7cassandra://YKDBuoN1cwU8rkZqgplo9soGRNvt2UqBV6o9oPA1T1w\`̴ Y䰼mW2Y䰼mW2vבCט   u׉׉	 7cassandra://y5NFMCHkUsH1OaiONcYc9VfI2RIwJ3YS-Durv-bDNEc .`׉	 7cassandra://TRYymgAtmHnZe6lk7IVMH8DgVZNyt3a771yvPLhjzS0͇o`R׉	 7cassandra://mE_tZTEf6-2nw2o--E-_UDvLdvI8VYXVwN5Yppr-B-c$"`̴ ׉	 7cassandra://iQRRO0H8lwTznZ3oSMu5L-uVp1q-_jfBmbYf0r-JHis۟ ͠Y䰼mW2ט  u׉׉	 7cassandra://WZCqo-PuMdQFPGU925OetrLK7VRkE-K9QNLsuEUKbCc %H`׉	 7cassandra://BfZig2JjzMfaj5I57Yg1b5f7MZk2tGc5D-r268ZBVyI͞`R׉	 7cassandra://oNPHEdql07R7l-Ooj7s9y_sfsWq3ghW7_8VpRIhOxsA(`̴ ׉	 7cassandra://Qf97bAv2H6mtUWApfkzymCuuYeXG3hbhPzmHbDr1Lb82 ͠Y䰼mW2׉E3Preken
1 oktober 2017
"Onmiddellijk na de verdrukking van die dagen zal de zon verduisterd
worden, de maan zal zijn licht niet geven, de sterren zullen van de lucht vallen
en de krachten van de hemel zullen geschud worden".
Onze Heer en Verlosser Jezus Christus, die door het heilige mysterie van de
verlossing, de mensheid bevrijdde van de zonde en de dood. Na de verlossing
vaarde Hij, met Zijn gerezen Lichaam, op ten Hemel en zat aan de rechterhand
van Zijn Vader. Maar Hij beloofde om terug te keren om de wereld te
oordelen. De twee verschenen engelen zeiden beide: “Jezus, die uit jullie
midden in de hemel is opgenomen, zal op dezelfde wijze terugkomen als jullie
Hem naar de hemel hebben zien gaan” (Handelingen 1:11), tegen de
verbijsterde apostelen. Onze geloofsovertuiging is dat onze Heer en Verlosser
Jezus Christus “zal komen in dezelfde heerlijkheid en zegening van Zijn
Vader, wiens rijk geen einde zal hebben, om over de levenden en de doden te
oordelen.”
Voordat Hij, voor de zondige mensheid, Zijn vreselijke martelingen en
Golgotha zou aangaan, beantwoorde Hij de vraag van de discipelen "Wat zal
het teken zijn van Uw komst en van het einde van deze wereld?”, door te
praten over Zijn komst en zijn voorafgaande tekens. Hij zei: "Jullie zullen
berichten horen over oorlogen en oorlogsdreiging, overal zullen er
hongersnoden uitbreken en zal de aarde beven en er zullen talrijke valse
profeten komen die velen zullen misleiden. En doordat de wetteloosheid
toeneemt, zal bij velen de liefde bekoelen. Maar wie standhoudt tot het einde,
zal worden gered” (Mattheüs
24:6-13).
De Heer beschrijft in detail de tekenen van Zijn wederkomst. Hij zegt dat er te
zijner tijd "een tijd zal zijn van enorme verschrikkingen, zoals er sinds het
ontstaan van de wereld tot nu nooit geweest zijn en er ook niet meer zullen
6
׉	 7cassandra://mE_tZTEf6-2nw2o--E-_UDvLdvI8VYXVwN5Yppr-B-c$"`̴ Y䰼mW2׉E	komen (Mattheüs 24:21)”. Christus kwam de eerste keer op een nederige
wijze de verlossing van de mensheid realiseren, maar Zijn tweede glorieuze,
Goddelijke komst zal voor iedereen zichtbaar zijn, want "zoals een
bliksemschicht vanuit het oosten weerlicht tot in het westen, zo zal ook de
Mensenzoon komen (Mattheüs 24: 27)”. Wederom, volgens St. Movses
Khorenatsi is de eerste komst van Christus “Groot en Prachtig”, en zal Zijn
tweede komst zowel "groot", als "verschrikkelijk" zijn, want, want deze keer
zal de Heer komen om de volkeren te oordelen, allen die veracht hebben dat
God Zijn heilige bloed heeft vergoten voor hun redding doordat zij een
zondaarsleven hebben geleidt, hebben zij hem “wederom gekruisigd” door
hun zondes. Hij, die de vernederende dood aan het kruis nam, voor de redding
van ieder zondig mens. Hierover schrijft de heilige apostel: “en u, die nu
onderdrukt wordt, samen met ons van alle last bevrijden wanneer Jezus, de
Heer, vanuit de hemel verschijnt. Dan komt hij in een vlammend vuur en
omringd door engelen, door wie hij zijn macht manifesteert; dan straft hij hen
die God niet erkennen en het evangelie van onze Heer Jezus niet
gehoorzamen. Ze zullen voor eeuwig worden verstoten, ver van de Heer en
van zijn kracht en majesteit (II Thessalonicenzen 1:7-9)”.
De eerder genoemde tekenen voor tweede komst betekenen echter nog maar
het begin van de moeilijkheden, omdat "Meteen na de verschrikkingen van die
dagen zal de zon verduisterd worden en de maan geen licht meer geven, de
sterren zullen uit de hemel vallen en de hemelse machten zullen wankelen"
(Mattheüs 24:29, Jeho 2:10). Over die verschrikkelijke dag hebben bijna alle
heiligen van het Oude Testament geschreven, om een poging te doen om de
angst en vrees van de “de grote dag” te beschrijven. "De dag van de Heer
brengt duisternis, geen licht" (Amos 5:18), "Een dag van angst en
benauwdheid, rampspoed en onheil, duisternis en donkerheid, dreigende
donkere wolken ..." (Sefanja 1:14-16). Dan zal aan de hemel het teken
zichtbaar worden dat de komst van de Mensenzoon aankondigt, en alle
stemmen op aarde zullen zich van ontzetting op de borst slaan als ze de
Mensenzoon zien komen op de wolken van de hemel, bekleed met macht en
grote luister (Mattheüs 24:30). Volgens St. Grigor Tatevatsi: “Dan zal het
7
׉	 7cassandra://oNPHEdql07R7l-Ooj7s9y_sfsWq3ghW7_8VpRIhOxsA(`̴ Y䰼mW2Y䰼mW2vבCט   u׉׉	 7cassandra://-7_QL6pzMUoBu4ieMspM9-YE6lDteUnga2SVBfow-54 y`׉	 7cassandra://pElLzLz1bIvIiWprcWeGrI1DMFxBbELEWh6JQF6yksAͤl`R׉	 7cassandra://PQzJ-BouJ3R6iQzqyilp2ko_BjJkXfDfXXL74bLAvEc)`̴ ׉	 7cassandra://Aq6baxhuBG-MAdTm6BcqOoJ_ud33amysEQxzsqCZOYc ͠Y䰼mW2ט  u׉׉	 7cassandra://Ks1IEMctJqoSz2mRDxF5ZvfvjgkKLE7GtAQM836zvnY 3E`׉	 7cassandra://5kp7j1ZWkwCm4aayiawIdkvzNEmhPe0d2sj6lTCkaS4͟`R׉	 7cassandra://EHwTP1TSTUA1ctmWyqotayFhuFtvrU9gUow0i4bOaqM)`̴ ׉	 7cassandra://ZGnVuRZm_6qxdXpiBYctO1wXmUh4IY2hGV-QavuAQ4M ͠Y䰼mW2׉E	hemelse verlossingskruis tevoorschijn komen en zal op Golgotha staan waar
hij gekruisigd is. Dan zullen in de hemel de gereedschappen verschijnen
waarmee de Heer geleden heeft; spijkers, speer, riet, kroon van doornen, azijn
en gal, bloed, speeksel, de klappen, banden waarmee Hij vastgebonden was,
de scheuren aan Zijn zijdes en de plekken van de spijkers, omdat: "Hij komt te
midden van de wolken, en dan zal iedereen hem zien, ook diegenen die hem
doorstoken hebben" (Openbaring 1: 7). "Op die dag zal het menselijk ras zich
schamen, dat ze het teken van het kruis hebben ontkent”.
Alle zondaars en ongelovigen zullen rouwen, want zij zullen spijt krijgen van
hun ongerechtigheden en misdrijven. Ze zullen spijt krijgen dat ze niet in God
en Zijn beloften geloofden en plezier vonden in ongerechtigheid. Het boek van
de Openbaring, waarin de verschrikkingen van de oordeelsdag worden
beschreven voor de hele mensheid, vertelt hoe de onboetvaardige zondaar “tot
de bergen en rotsen zullen roepen: Val op ons neer, en tot de heuvelen: Bedek
ons, want nu is de grote dag van hun toorn aangebroken, en wie kan die
doorstaan?” (Openbaring 6:16-17 en Hosea 10:8). Alle profeten die spreken
over deze grote dag benoemen het volgende: "De Heer zal komen in een vuur,
met zijn wagens als een wervelstorm ... want de Heer zal over al wat leeft een
oordeel vellen, te vuur en te zwaard" (Jesaja 66: 15-16). Tevens: "Hun
voorhoede is een verterend vuur, hun achterhoede een verzengende vlam"
(Joël 2: 3). Daarnaast: "Goud noch zilver kan hen redden als de toorn van de
Heer hen treft, als het vuur van zijn woede de aarde verteert en hij al haar
bewoners een gruwelijk einde bereidt” (Sefaniah 1:18). Heilig Paulus schrijft
dat "maar de tegenwoordige hemel en aarde worden door datzelfde woord
bewaard om de dag van het oordeel, waarop de goddelozen ten onder zullen
gaan, te worden prijsgegeven aan het vuur" (II Petrus 3:7) evenals dat
"wanneer de Mensenzoon komt, in gezelschap van zijn engelen en bekleed
met de stralende luister van zijn Vader, dan zal hij iedereen naar zijn daden
belonen"(Mattheüs 16:27). Of we het geloven of niet, de komst en de dag des
oordeels van de Heer is onontkoombaar voor ons, want "eens moeten mensen
sterven en daarna volgt het oordeel” (Hebreeën 9:27). Echter alvorens de dag
van het oordeel, zal er een universele opstanding plaatsvinden, de gesloten
graven zullen worden geopend, en de doden zullen ontwaken bij het horen van
8
׉	 7cassandra://PQzJ-BouJ3R6iQzqyilp2ko_BjJkXfDfXXL74bLAvEc)`̴ Y䰼mW2׉E	3het geroep van Christus. Zoals het wordt gezegd in het evangelie van
Johannes: “Wees hierover niet verwonderd, er komt een moment waarop alle
doden zijn stem horen en uit hun graf zullen komen: wie het goede gedaan
heeft staat op om te leven, wie het slechte gedaan heeft staat op om
veroordeeld te worden"(Johannes 5:28-29). De hele mensheid zal op dat
moment met geest en lichaam voor het oordeel komen te staan .
"Wanneer de Mensenzoon komt, omstraald door luister en in gezelschap van
alle engelen, zal hij plaatsnemen op zijn glorierijke troon. Dan zullen alle
volken voor hem worden samengebracht en zal hij de mensen van elkaar
scheiden zoals een herder de schapen van de bokken scheidt…”(Mattheüs
25:31-32). Vardan Aygektsi zegt dat tijdens de komst van de Heer zelfs de
hemelen leeg zullen blijven van het oneindig licht, want de Heer zal in al Zijn
heerlijkheid, engelen en heiligen komen. En de boeken zullen worden
geopend. “Toen werd er nog een geopend: het boek van het leven. De doden
werden op grond van wat in de boeken stond geoordeeld naar hun daden ... En
iedereen werd geoordeeld naar zijn daden"(Openbaring 20: 12-13 en Daniël
7:9). Dan zal aan de gehele mensheid, de hemelse legers en heiligen zichtbaar
worden wat onze daden, gedachten en bedoelingen zijn. "Houd dus op de
oordelen en wacht de tijd af dat de Heer komt, omdat hij het is die aan het
licht zal brengen wat in het duister verborgen is en zal onthullen wat de
mensen heimelijk beweegt …” (I Kor. 4:5). Wat een schaamte en schande,
want tijdens dat verschrikkelijke oordeel zal bekend worden wat wij in het
geheim en duisternis hebben gedaan. Op die vreselijke dag "zal ieder die
hoogmoedig is en trost, tegen ieder die zich verheven acht, vernederen”
(Jesaja 2:12), zegt de profeet. Ze zullen berouw tonen voor hun slechte daden
en hun leven, maar het zal te laat zijn. God is alleen vergevingsgezind en
goedaardig tegen de zondaars tijdens dit leven. Hij is alleen tijdens dit leven
bereid om de werkelijk berouwvolle zondaar zijn berouw te aanvaarden, maar
daar, op dat vreselijke plein, is Hij een onpartijdige rechter.
Niets zal onrechtmatige en slechte mensen redden: noch rijkdom, noch roem
waarop ze vertrouwden, zoals de profeet zegt. " Goud noch zilver kan hen
redden als de toorn van de Heer hen treft …” (Sefanja 1:18). De mond van de
9
׉	 7cassandra://EHwTP1TSTUA1ctmWyqotayFhuFtvrU9gUow0i4bOaqM)`̴ Y䰼mW2Y䰼mW2vבCט   u׉׉	 7cassandra://VowqAyK50ROxiC2R8SlYviGjRHUJVOe7EQJ1VC8ulxk `׉	 7cassandra://lDEE5sRqqV7eD5EovoWTtu4_7hlDVt9L8B6u7vTrswM͗`R׉	 7cassandra://f-i598iogOvyYPACtKIRfI4Dhv3rN9gbB_fH8XbobsM'*`̴ ׉	 7cassandra://OPs27dOAWNs1W6vsi8FHiTtsf7sJ3i11u_-oHEJ5N4Uޒ ͠Y䰼mW2ט  u׉׉	 7cassandra://TfeJBS1e9gIhF-YKWtV6g2GrQvHzPf95dN9FWgcK_E0  `׉	 7cassandra://e7gpzfS5l0PJch8NsKGZ_Eqq8bva46RIiSN4fMPrTp4͖`R׉	 7cassandra://52AwlYqPItrHO6Epi-tCDUg6EHgTCiOTCDLpNGRAgGI&`̴ ׉	 7cassandra://C-qz7f5g1BTy7Ccd4nq4qSG1LtpMroOWxNukc-miqTM ͠Y䰼mW2׉Emens zal tegenover het altaar stil zijn en alle schepsels zullen beven, want
"van elk nutteloos woord dat mensen spreken, zullen ze op de dag van het
oordeel rekenschap moeten afleggen. Want op grond van je woorden zul je
worden vrijgesproken, en op grond van je woorden zul je worden veroordeeld"
(Mattheüs 12: 36-37). Wat kunnen we zeggen op die vreselijke dag, als wij
ons tijdelijk leven besteden aan luiheid en toegeeflijkheid, zonder
verwachtingen te hebben van de redding? Op die dag zullen wij rekenschap
moeten afleggen aan Hem voor deze korte tijd van onze nalatigheid en zal ons
zeggen: "Voor jullie ben ik geïncarneerd op aarde, voor jullie heb Ik in
levende lijve gelopen op aarde, voor jullie heb Ik pijn geleden, klappen
gekregen, voor jullie ben Ik gekruisigd, voor jullie heb Ik azijn gedronken op
het houten kruis zodat Ik jullie heilig en hemels kan maken. En heb jullie Mijn
Koninkrijk gegeven… En jullie, zondaren en stervelingen, welke leed zijn
jullie ondergaan voor jullie Heer?” (St. Ephrem de Syriër).
O wee aan de zondaren, die op dat moment spijt van zijn daden zullen hebben
en daardoor niets kunnen zeggen. Zij zullen zichzelf verwijten en zeggen: “Hij
heeft mij onsterfelijkheid beloofd en ik ben in deze dood. Hij riep mij naar
boven naar de hemel en ik kwam in de afgrond van de hel. Hij maakte een
prachtig paradijs en ik koos de gekneusde doornen. Hij heeft het eeuwige
leven en de glorie voorbereid en ik heb Hem met mijn schuld gedood.” (St.
Johannes Mandakuni).
Dan zullen alle volken voor hem worden samengebracht en zal hij de mensen
van elkaar scheiden zoals een herder de schapen (de rechtvaardigen) van de
bokken (de schuldigen) scheidt (Mattheüs 25:32). En de rechtvaardigen die
aan Zijn rechterhand zullen komen te staan, zal zeggen: "Komt, gij gezegende
van Mijn Vader, beërft het Koninkrijk, dat voor u bereid is sinds het begin van
de wereld" en aan de schuldigen die aan zijn linkerhand zullen zijn, zal de
eerlijke Rechter zeggen: "Vervloekten, ga ver van Mij naar het eeuwige vuur
toe, dat bereid is voor de duivel en zijn engelen”. "Hun staat een eeuwige
bestraffing te wachten, de rechtvaardigen daarentegen het eeuwige leven
(Matt. 25:46).
10
׉	 7cassandra://f-i598iogOvyYPACtKIRfI4Dhv3rN9gbB_fH8XbobsM'*`̴ Y䰼mW2׉Ex"En hij, wiens naam niet gevonden werd geschreven in het boek des levens,
werd geworpen in de poel van het vuur" (Openbaring 15), dat het laatste
redmiddel zal zijn voor alle onbekeerde zondaars, "de worm die aan hen
knaagt zal niet sterven, en het vuur waarin ze branden zal niet doven (Jesaja
66:24), want het lijden is eeuwig. En als onberouwvolle zondaars voor eeuwig
gepijnigd worden in de poel van het vuur, "de dood zullen zoeken en het niet
vinden"voor eeuwig zullen verbranden en geen as zullen worden, zullen de
rechtvaardigen in tegenstelling genieten van het eeuwige onuitputtelijke
rijkdom met diens goedheden van het koninkrijk van God. En vanwege hun
goede levensstijl tijdens hun tijdelijke leven om de Heer te behagen, Hem
hebben bijgestaan tijdens Zijn leed, zullen de beloofde goedheden hen
tegemoet komen en zullen zij deelnemen in het Koninkrijk, omdat "Hij zal alle
tranen uit hun ogen wissen. Er zal geen dood meer zijn, geen rouw, geen
jammerklacht, geen pijn, want wat er eerst was is voorbij"(Openbaring 21: 4).
Dus die dag zal het begin zijn van de eeuwige klaagzang en rouw van de
zondaren, van de rechtvaardigen het begin van de eeuwige rust.
Evangelie: Mattheüs 24:30-36
30Dan zal aan de hemel het teken zichtbaar worden dat de komst van de
Mensenzoon aankondigt, en alle stammen op aarde zullen zich van ontzetting
op de borst slaan als ze de Mensenzoon zien komen op de wolken van de
hemel, bekleed met macht en grote luister. 31Dan zal hij zijn engelen
uitzenden, en onder luid bazuingeschal zullen zij zijn uitverkorenen uit de vier
windstreken bijeenbrengen, van het ene uiteinde van de hemelkoepel tot het
andere. 32Leer van de vijgenboom deze les: zo gauw zijn takken uitlopen en in
blad schieten, weet je dat de zomer in aantocht is. 33Zo moeten jullie ook
weten, wanneer je dat alles ziet, dat het einde nabij is. 34Ik verzeker jullie: deze
generatie zal zeker nog niet verdwenen zijn wanneer al die dingen gebeuren.
35Hemel en aarde zullen verdwijnen, maar mijn woorden zullen nooit
verdwijnen.
36Niemand weet wanneer die dag en dat moment zullen aanbreken, ook de
hemelse engelen en de Zoon niet, alleen de Vader weet het.
11
׉	 7cassandra://52AwlYqPItrHO6Epi-tCDUg6EHgTCiOTCDLpNGRAgGI&`̴ Y䰼mW2Y䰼mW2vבCט   u׉׉	 7cassandra://5FCicibic3zP0Ad_lcskrg7GmUpZx7gB2Meei3vvsio ,`׉	 7cassandra://MlOe-ibbnPQiNFV0wp8JxHUGiIiJMXZR6kZtWWiEILM͑`R׉	 7cassandra://AH4BrhN11_kwh_t597jKuPeKyJycPaRySEaMIqMa_6k'`̴ ׉	 7cassandra://ETrCPCnNyNbuCIUQsf1i-XbARx4PN1jo53Yo6Zf3xHk9 ͠Y䰼mW2ט  u׉׉	 7cassandra://zuHoVJ3acnuVq56rY4Tb59FvGlpc8xYDvao14ZIu8PQ <`׉	 7cassandra://09SWETt4fKkNJllz6kLY6IIWj9lDH2VPTu2fQxAuVYA͖`R׉	 7cassandra://y4w3uyi2x9n4e4s29sHl8Sr_UT_XYZErsVuxVGLr0KI&`̴ ׉	 7cassandra://iY-NYDcVTtrHzuwMfrBhaMqF2ZqjIsi03hzU7DYdAJg ͠Y䰼mW2׉E8 oktober 2017
"Op grond van welke bevoegdheid doet u die dingen? Wie heeft u recht
gegeven om zo te handelen?" (Markus 11:28).
Het begin van de redding van de mensheid is de angst voor God. Geestelijke,
vrome en heilige mensen leren de waarheid uit de bron van de waarheid.
Echter de vijanden van de waarheid, die de voorkeur hebben aan de
duidelijkheid, verkiezen de meester van vroomheid. Hier is wat de
hogepriesters, schriftgeleerden en oudsten deden in het onderstaande
Evangelische gedeelte.
Zij kwamen naar onze Heer Jezus Christus in de tempel van God, nadat de
kind van God uit de tempel van zijn Vader wegtrok en degenen daar handel
dreven en aan het winkelen waren. ‘’Ze kwamen in Jerusalem. Hij ging de
tempel binnen en begon iedereen die daar iets kocht of verkocht weg te jagen;
hij gooide de tafels van de geldwisselaars en de stoelen van de
duivenverkopers omver, en hij liet niet toe dat iemand voorwerpen over het
tempelplein droeg.’’(Markus 11: 15-17). Zonder angst naderden ze hem, niet
zoals de dienaren die hun Heer benaderen, of zoals mensen God benaderen, en
ook niet zoals de discipelen bij hun Meester. De vijanden van de waarheid
hebben geprobeerd de bron van wijsheid te verleiden door middel van de
sluwheid van de mens. "Op grond van welke bevoegdheid doet u die dingen?
Wie heeft u het recht gegeven zo te handelen?" (Markus 11:28) Zij vroegen
dit, maar tegelijkertijd wisten zij het antwoord op hun eigen vraag, zoals de
Heilige Schrift zegt. ‘’Zo was er een farizeeër, een van de Joodse leiders, met
de naam Nikodemus. Hij kwam in de nacht naar Jezus toe. ‘Rabbi,’ zei hij,
‘wij weten dat u een leraar bent die van God gekomen is, want alleen met
Gods hulp kan iemand de wondertekenen doen die u verricht.’(Johannes 3: 12).
Maar ze zijn opstandig.
De vraag "Met welke autoriteit doe je dat?" moesten ze stellen aan de
verlamde die genezen was. Met welke autoriteit stond die op uit de dood.
(Mattheüs 9: 2-8). Ze moesten vragen over de wonderen, niet over Zijn gezag,
12
׉	 7cassandra://AH4BrhN11_kwh_t597jKuPeKyJycPaRySEaMIqMa_6k'`̴ Y䰼mW2׉E‘Wie heeft deze wonderen verricht?’. Maar God heeft hen niet geantwoord,
omdat Hij het onwaardig vind hen te antwoorden die gedreven door het
kwaad vroegen: ‘Daarop riepen de hogepriesters en de farizeeën het Sanhedrin
bijeen: ‘Wat moeten we doen? Deze man doet veel wondertekenen, en als we
hem zijn gang laten zien, zal iedereen in hem gaan geloven. Straks grijpen de
Romeinen in; dan zullen ze onze tempels en ons volk vernietigen.’’ (Johannes
11: 47-48). In plaats daarvan antwoordde Christus met een vraag op zijn
vraag: "Doopte Johannes in opdracht van de hemel of in opdracht van
mensen? Antwoord mij." (Markus 11:30). Hierop heeft Christus geobserveerd
dat Zijn autoriteit afkomstig is van dezelfde bron, waaruit "macht" aan
Johannes de Doper werd gegeven. Daarom, wat voor antwoord de Farizeeën
ook zouden geven met betrekking tot de vraag over Johannes de Doper, zou
hetzelfde ook voor Jezus Christus moeten worden begrepen. Zo leidden
religieuze leiders voor een probleem of vraagstuk. Als zij ‘van de hemel’
hadden geantwoord en gezegd, zouden ze zich tegen zichzelf hebben
aangevoerd dat zij niet in Johannes geloofden, en ontkennen dat Hij van God
gestuurd waren (Markus 11:31). Maar als zij ‘van mensen’ hadden
geantwoord en gezegd, dan zou Johannes niet door God gezonden zijn, maar
ze waren bang voor de menigte, want zoals Markus in de Bijbel citeerde:
“Maar als we zeggen: ‘Van mensen,’ wat dan?’ Ze waren namelijk bang voor
de menigte, want iedereen hield Johannes voor een echte profeet.” (Markus
11:32). Daarom was het alleen voor hen om te zeggen dat ze het antwoord niet
wisten, en in dat geval was Jezus niet meer verplicht om hen te antwoorden
(Markus 11:33).
Dit is het Woord van God: Wanneer Hij ziet dat de ziel slecht en sluw is, laat
Hij hem, omdat Hij het onwaardig vindt om met de Goddelijke goedheid en
waarheid te benaderen. De Joden vroegen heel vaak, maar ze kregen nooit
antwoord omdat ze het met kwaadheid vroegen. Het zwijgen van de Verlosse
verbitterde in zo'n mate hun zielen, dat ze tegen Hem zeiden: ‘’Hoe lang houdt
u ons nog in het onzekere? Als u de Messias bent, zeg het ons dan ronduit’’
(Johannes 10:24).
13
׉	 7cassandra://y4w3uyi2x9n4e4s29sHl8Sr_UT_XYZErsVuxVGLr0KI&`̴ Y䰼mW2Y䰼mW2vבCט   u׉׉	 7cassandra://sNbjNfp59MVVhCqI7Ar_c0cH3JHYR9hseeq0WwM8TYU %`׉	 7cassandra://-9FmWeoD2qo-5l8Od3D3u8gGD2ub1mvM2aPgXc3wuqM͜`R׉	 7cassandra://OaHrOOcoQZ9NgyOI1GFYONus4C2lFe3zl8KCtz9SHKQ(`̴ ׉	 7cassandra://vfj6EAlvHkoJ5m9Q5W1USbfac0t0aOXbr49zCgtR_xA` ͠Y䰼mW2ט  u׉׉	 7cassandra://yDlUWYP0po974UffRTzeY5lPXQljV5x7NUIZvmo0RL8 `׉	 7cassandra://8o49x-_cRZ_CLit4hqx3Cv5S2TAwznF-XuDixx1-dkMh`R׉	 7cassandra://u7ivoJozwLmJHNVywp7caNEkn6wUyn9a8DSC61osf-o`̴ ׉	 7cassandra://CHj1O9vmc7oywcVFSt8n6Zbxg040CZelMPE3HyF29gIj ͠Y䰼mW2׉E	7Maar zelfs zonder daar rekening mee te houden heeft Hij hen niet beloond met
Zijn antwoord. In plaats daarvan zei de Verlosser: ‘’Dat heb ik u toch al
verteld,’ zei hij, ‘maar u luistert niet! Wat wilt u nog meer horen?’’ (Johannes
9:27). ‘’Jezus antwoordde: ‘Dat heb ik u al gezegd, maar u gelooft het niet.
Wat ik namens mijn Vader doe getuigt over mij’’ (Johannes 10:25). Zo
verklaart de Heer Zijn wil om vragen te stellen over de daden, niet over de
autoriteit van de daden. De Joden vragen: "Hoe lang zal je onze zielen werpen,
als je Christus bent, vertel het ons dan vrijmoedig." En Jezus Christus verdrijft
niet hun onzekerheid, omdat ze het niet vroegen om het te weten, maar om te
oordelen. “De hogepriesters en de schriftgeleerden hoorden wat er gebeurd
was en zochten naar een mogelijkheid om hem uit de weg te ruimen; ze waren
bang voor hem, omdat het hele volk in de ban was van zijn onderricht”
(Markus 11:18). De hogepriester stond op en vroeg hem: “Ik bezweer u bij de
levende God, zeg ons of u de Messias bent, de Zoon van God”(Mattheüs
26:63). Jezus antwoordde: ‘U zegt het’ (Mattheüs 26:64). Zo heeft Christus
Zijn stilte onderbroken door te laten zien dat Hij de eed respecteerd, maar
tegelijkertijd niet tegen hun kwaad heeft opgegeven en zijn afkeer tot bedrog
laat zien. Hij heeft Zijn wijsheid niet gedeeld met degenen die met kwaadheid
vroegen, zodat we de waarheid van de Heer met een duidelijk, puur en nederig
hart naderbij moeten komen en Zijn gezag accepteren. En daarnaast de
volgende woorden van de apostel Johannes herinneren: ‘’Niemand neemt Mijn
leven, Ik geef het zelf. Ik ben vrij om het te geven en om het weer terug te
nemen – dat is de opdracht die Ik van Mijn Vader heb gekregen’’(Johannes
10:18).
Dit is wat de lezing verteld over het incident dat 2000 jaar terug plaatsvond.
Wat is Zijn les, wat zegt Hij vandaag? Hoe onderscheiden wij ons van de
ongelovigen diegenen die de Heer beproeven? Benaderen we Hem eigenlijk?
Wanneer we onwetend of onzeker zijn over de kracht van Christus, of
wanneer we onze lasten en schulden niet overgeven aan Hem om bepaalde
redenen, is het dan niet hetzelfde als wanneer we het vragen aan de Heer. "Met
welk gezag is het dat U me zal genezen, met welke kracht gaat U mij vrede
gegeven, heeft U eigenlijk wel genoeg gezag en macht?".
14
׉	 7cassandra://OaHrOOcoQZ9NgyOI1GFYONus4C2lFe3zl8KCtz9SHKQ(`̴ Y䰼mW2׉EGeliefden laten we lijken op de hoofdman die de genezing van zijn knecht
vraagt (Mattheüs 8:5-10), de Heer benaderen en Hem onvoorwaardelijk
vertrouwen, omdat van Hem het Koninkrijk is, en de kracht en de heerlijkheid
tot in de eeuwigheid.
Evangelie: Marcus 11:27-33
Confrontatie met hogepriesters, schriftgeleerden en oudsten
27Ze kwamen weer in Jeruzalem aan. Toen Jezus zich in de tempel ophield,
kwamen de hogepriesters, de schriftgeleerden en de oudsten van het volk naar
hem toe
28en vroegen hem: ‘Op grond van welke bevoegdheid doet u die
dingen? Wie heeft u het recht gegeven om zo te handelen?’ 29Jezus
antwoordde: ‘Ik zal u een vraag stellen; als u me daarop antwoord geeft, zal ik
u zeggen op grond van welke bevoegdheid ik zo handel. 30Doopte Johannes in
opdracht van de hemel of in opdracht van mensen? Antwoord mij.’ 31Ze
overlegden met elkaar en zeiden: ‘Als we zeggen: “Van de hemel,” zal hij
zeggen: “Waarom hebt u hem dan niet geloofd?” 32Maar als we zeggen: “Van
mensen,” wat dan?’ Ze waren namelijk bang voor de menigte, want iedereen
hield Johannes voor een echte profeet. 33Dus zeiden ze tegen Jezus: ‘We weten
het niet.’ En Jezus zei tegen hen: ‘Dan zeg ik ook niet op grond van welke
bevoegdheid ik die dingen doe.’
15
׉	 7cassandra://u7ivoJozwLmJHNVywp7caNEkn6wUyn9a8DSC61osf-o`̴ Y䰼mW2Y䰼mW2vבCט   u׉׉	 7cassandra://182tIuac4JsTrW6SQigE6xm8kd_kUNsc_f_tit8ftvE ,`׉	 7cassandra://iTw83nwTL59CjujCN1Kq3SHLbC8e1cKET_GQnGLxii8ͅ`R׉	 7cassandra://MvuhwoHQmrebbR3tuJM8MlLE5p9EB_6wvQ6-eND2RRo#`̴ ׉	 7cassandra://RM64mFH7keEWti1T7PztvRQ8YJUd6xlS5cwed544sTw ͠Y䰼mW2ט  u׉׉	 7cassandra://elCVxz1mJgWdWV6BcQvJteoA_QS01fUe1kuYy5X1fDM 0c`׉	 7cassandra://hRm4_JaEeZpTNy0HYXayR6lzULmWtiAPiaVKdbAPDYcͅl`R׉	 7cassandra://9gyQCgAnuWLHyu7Q0H5kGeMoewgMSHhFzCHv5FOwkJA%`̴ ׉	 7cassandra://IB2k5_Uavd6PuN96n1Q4wSKVo_g7DanZ7b6IVQd0Y3MͿ ͠Y䰼mW2׉E215 oktober 2017
‘’Ik verzeker jullie: deze arme weduwe heeft meer gegeven dan alle anderen’’
(Lucas 21:3).
Dit evangelische verhaal heeft daadwerkelijk plaatsgevonden in de
aanwezigheid van Christus en werd gewaardeerd door de Heer. De offerkist
werd ingesteld door de profeet Mozes. In de tijd van Christus had de offerkist
van de tempel dertien verschillende openingen aan de buitenkant. Elke
opening was voor een bepaalde behoefte van de tempel of een bepaalde
ceremonie. De pelgrim doneerde, in zijn mate, in iedere opening zijn gift.
Samen met iedereen nadert een arme, zielige en moegestreden vrouw met
enkel twee koperstukken en werpt deze in de offerkist.
De twee koperstukken die door de weduwe werden gegeven, werden meer
gewaardeerd door Christus dan de giften van de rijken, waarvoor Christus zei:
‘3 Ik verzeker jullie: deze arme weduwe heeft meer gegeven dan alle anderen.
4 Want de anderen hebben iets van hun overvloed geofferd, maar zij heeft van
haar armoede alles gegeven wat ze nodig had voor haar levensonderhoud. ’
Onoprechtheid is onaanvaardbaar voor Christus. Hij zag de tegenstrijdige
levenswijze van de Joodse leiders. Van buiten deden ze heilig, rechtvaardig en
hielden zich aan de wet maar van binnen onoprecht, wetteloos en
wetsovertreders. Jezus zegt: ‘1Let op dat jullie de gerechtigheid niet beoefenen
voor de ogen van de mensen, alleen om door hen gezien te worden. Dan
beloont jullie Vader in de hemel je niet...
dan je linkerhand niet weten wat je rechterhand doet.
3Maar als je aalmoezen geeft, laat
4Zo blijft je aalmoes in
het verborgene, en jullie Vader, die in het verborgene ziet, zal je ervoor
belonen.’
God leeft in mensen die goede daden verrichten. Salomon zegt: 'Zoon, als je
weg wilt blijven van de ellende van dit leven, geef de Heer een deel van je
eerlijke verdiensten.’
16
׉	 7cassandra://MvuhwoHQmrebbR3tuJM8MlLE5p9EB_6wvQ6-eND2RRo#`̴ Y䰼mW2׉E,In geestelijke zin moet deze raad op de volgende manier worden begrepen: De
eerlijke verdiensten zijn de goede daden, zoals het vasten, bidden,
barmhartigheid, moed enzovoorts. De wortels van de vruchten staan voor het
geloof, hoop en liefde.
Barmhartigheid is een soort deugd, die ons richting God brengt en ons de
erfgenaam van het koninkrijk der hemelen maakt. Barmhartigheid laat ons ook
lijken op God. Christus zegt: "Alleen dan zijn jullie werkelijk kinderen van je
Vader in de hemel" (Mattheüs 5:45).
Om barmhartig ofwel genadig te zijn, moet een persoon eerst de genade van
God begrijpen en inzien hoe genadig God naar de mens is. Pas dan zal hij zijn
genade en liefde kunnen tonen, tegenover zijn vriend. Christus kwam naar de
wereld als de belichaming van genade, als voorbeeld van genade en als
wetgever van de genade.
Een gift of offer is ook een vorm van het opvoeden van het sociale leven. In de
omgang, op alle niveaus, creëren offers een gezonde sfeer, een sfeerwaar
beschaving, cultuur en kunst wordt ontwikkelt. Daarom is het offer, wat in de
wereld van vandaag wordt genoemd als vrijwillig iets doen, een fenomeen dat
mensen met elkaar verbindt. Ook hier, als juist voorbeeld, hebben we het
leven van Christus, die zijn leven ter wille van de mensheid heeft geofferd en
dezelfde boodschap aan ons allemaal geeft.
Deze boodschap van toewijding moet vanaf een zeer jonge leeftijd worden
overgebracht. Dit bewustzijn moet ontwikkeld worden in het gezin, op school
en in alle instellingen waar het kind wordt gevormd.
Met andere woorden, het geven is een spirituele noodzaak. Christus zag deze
geestelijke behoefte in de gift van de arme weduwe. Ze gaf wat zij had.
Iedereen moet in zijn leven zijn bijdrage leveren aan God en aan mensen. Het
onlosmakelijke kenmerk van het christelijke leven is het schenken en het
17
׉	 7cassandra://9gyQCgAnuWLHyu7Q0H5kGeMoewgMSHhFzCHv5FOwkJA%`̴ Y䰼mW2ŁY䰼mW2āvבCט   u׉׉	 7cassandra://6pKEopamC5B5PlU6qB1JRoOrPB379JzouVCTi7gauYs g`׉	 7cassandra://kwl3G_slosvxf2NQhry9FjhgCs0OoDYVjJD4X69zy-Ut`R׉	 7cassandra://Q22DBLvNSTqFw7Ok65y_CIk5yyV8FLt2kInIHGXglUc `̴ ׉	 7cassandra://meGxv0XBigPi7_O9i8zj6qC-uWwJwcKdWf6e6sgOT7g ͠Y䰼mW2ט  u׉׉	 7cassandra://ihkyolY0uXZjs_LW8scybo8-_q0rKxaC_hpwT53ozdY `׉	 7cassandra://UfE1W8OjtB7Zl7-t-L_rZ6l0zEQqvfmA9ST26Zk-21U͕`R׉	 7cassandra://OVJ3e5coX1hA-kHL0HSgcEuUVr4owtjqPMyg6gFP_nM'E`̴ ׉	 7cassandra://gRG99TBq7_awm9MIH6Z4N3S2Beiu75sBKx5z-KJ3XRwԳ ͠Y䰼mW2׉Egeschenk van toewijding. Dit is ook de evangelische les, belichaamd in
Christus.
Evangelie: Marcus 12:35-44
Onderricht in de tempel
35Jezus vroeg de mensen bij zijn onderricht in de tempel: ‘Hoe kunnen de
schriftgeleerden beweren dat de messias een zoon van David is? 36Zelf heeft
David, geïnspireerd door de heilige Geest, gezegd: “De Heer sprak tot mijn
Heer: ‘Neem plaats aan mijn rechterhand, tot ik je vijanden onder je voeten
heb gelegd.’” 37David noemt hem Heer, hoe kan hij dan zijn zoon zijn?’ De
talrijke aanwezigen luisterden graag naar hem.
38Tijdens zijn onderricht zei hij: ‘Pas op voor de schriftgeleerden die zo graag
in dure gewaden rondlopen en eerbiedig begroet willen worden op het
marktplein, 39en een ereplaats willen in de synagogen en bij feestmaaltijden:
40ze verslinden de huizen van de weduwen en zeggen voor de schijn lange
gebeden op. Over hen zal strenger worden geoordeeld dan over anderen!’
41Hij ging tegenover de offerkist zitten en keek hoe de mensen er geld in
wierpen. Veel rijken gooiden veel geld in de kist.
weduwe, die er twee muntjes in gooide, ter waarde van niet meer dan een
quadrans.
43Hij riep zijn leerlingen bij zich en zei tegen hen: ‘Ik verzeker
jullie: deze arme weduwe heeft meer in de offerkist gedaan dan alle anderen
die er geld in hebben gegooid; 44want die hebben gegeven van hun overvloed,
maar zij heeft van haar armoede alles gegeven wat ze had, haar hele
levensonderhoud.’
42Er kwam ook een arme
18
׉	 7cassandra://Q22DBLvNSTqFw7Ok65y_CIk5yyV8FLt2kInIHGXglUc `̴ Y䰼mW2׉EZ22 oktober 2017
‘Wil iemand zich op iets beroemen, laat hij zich op de Heer beroemen’ (1
Korintiërs 1:31).
De apostel Paulus schrijft deze regels door voorbeelden te brengen uit zijn
ervaringen en zijn leven door te schrijven dat de wijsheid van God als
dwaasheid gezien word op deze wereld. De wijsheid van God is een verleiding
in deze wereld en daarom is het dwaze van God wijzer dan mensen. En de
conclusie van de Heilige Apostel is, dat als iemand zich op iets wil beroemen,
hij zich op de Heer moet beroemen. Wie zich op iets wil beroemen, laat het
dan beroemen met het kruis van Christus.
Voor de mens is het bestaan van God soms zeer vreemd. De aanwezigheid van
God voelen wij soms niet en langzamerhand worden we egocentrisch, worden
we mensgericht. Hier bevestigen de woorden van apostel Paulus dat de
wijsheid van God als dwaasheid wordt gezien door de mensen op deze wereld.
Wij willen niet naar onszelf kijken om in te zien dat Gods wijsheid als
dwaasheid wordt beschouwd op aarde. Hierdoor zien we niet het bestaan van
God en deze prachtige wereld die Hij ons geeft.
‘Wil iemand zich op iets beroemen, laat hij zich op de Heer beroemen.’ Wat
wil de apostel hiermee zeggen? De apostel Paulus bevestigde dat er niets
eeuwig is in de wereld waarin een persoon zijn hoop kan vestigen, en dat die
hoop uiteindelijk rechtvaardig zal zijn. Hierdoor benadrukt de apostel in een
van zijn brieven, dat we ons niet moeten schamen voor de hoop in God.
Vragen wij ons eigenlijk wel af wat onze roem is wat we hebben, ons geld,
onze glorie, onze titel, onze tijdelijk bezette positie, aan het einde van ons
leven? Als we onze hoop hebben gevestigd op dergelijke dingen, dan zitten we
fout. Maar we weten natuurlijk dat ieder van ons zijn innerlijke kruis ontdekt,
ontdekt om de Heer te zien en het genot om de Heer te spreken en te
ontmoeten. Zo is een ware christen. Het voorbereidende mysterie van het
Oude Testament, die eindigde met de belichaming van onze Heer, toont het
mysterie van Zijn openbaring. De wil van God om met de mensen te zijn, en
wij geloven dat onze God met ieder van ons leeft en ademt. Onze Heer is in
19
׉	 7cassandra://OVJ3e5coX1hA-kHL0HSgcEuUVr4owtjqPMyg6gFP_nM'E`̴ Y䰼mW2ɁY䰼mW2ȁvבCט   u׉׉	 7cassandra://tDrZuAYAMScSKHozV5BTI-7bJbzqAFOZOwNe0QNH5Us `׉	 7cassandra://9FMmekfhPIyM4cuTaY8Yp3B_YgEkOXJNi2cbje6ZAOM͒A`R׉	 7cassandra://ExFHcykMI7xbg8YgzKa16iyyldvGhjXP84jM9avFC5o&<`̴ ׉	 7cassandra://syxXQ8CtStrmh9STt4SHDph8ciKHDJNpAmSrobahBlY ͠Y䰼mW2ט  u׉׉	 7cassandra://z2454cpDe3I1zp5kec3viuG_66wpF1EkwdsOPHnxFLQ P`׉	 7cassandra://5vWdhBzh2JuboIWRIjJraRTLM-wjWg-7eI-rWyMMjd8͌`R׉	 7cassandra://DbGk-GFf9HzLOumQIwMol2TZ2BA79oWbnxNyyTHv6sc%`̴ ׉	 7cassandra://kYaHFFogtSY4r_WHHUcUZEowVh_CtWcFtz49gyWyr1g ͠Y䰼mW2͒נY䰼mW2ʁ ̊9׉H 'http://ter-hambardzum.net/archives/3258GׁׁrנY䰼mW2ˁ X9׉H 'http://ter-hambardzum.net/archives/8485Gׁׁr׉Edeze tempel en in alle tempels en woont en werkt met ons in ons dagelijks
leven. Wij moeten als individuen en als gemeenschap toestaan dat God in ons
leeft, zodat we trots kunnen zeggen: mijn roem is niets meer dan mijn eigen,
werkzame God.
Evangelie: Korintiërs 1: 18-31
De ware wijsheid
18De boodschap over het kruis is dwaasheid voor wie verloren gaan, maar voor
ons die worden gered is het de kracht van God. 19Er staat namelijk geschreven:
‘Ik zal de wijsheid van de wijzen vernietigen, het verstand van de verstandigen
zal ik tenietdoen.’ 20Waar is de wijze, waar de schriftgeleerde, waar de
redenaar van deze wereld? Heeft God de wijsheid van de wereld niet in
dwaasheid veranderd? 21Want zoals God in zijn wijsheid bepaalde, heeft de
wereld hem niet door haar wijsheid gekend, en hij heeft besloten hen die
geloven te redden door de dwaasheid van onze verkondiging.
vragen om wonderen en de Grieken zoeken wijsheid,
23maar wij verkondigen
een gekruisigde Christus, voor Joden aanstootgevend en voor heidenen dwaas.
24Maar voor wie geroepen zijn, zowel Joden als Grieken, is Christus Gods
kracht en wijsheid, 25want het dwaze van God is wijzer dan mensen, en het
zwakke van God is sterker dan mensen.
26Denk eens aan uw roeping, broeders en zusters. Onder u waren er niet veel
die naar menselijke maatstaf wijs waren, niet veel die machtig waren, niet veel
die van voorname afkomst waren. 27Maar wat in de ogen van de wereld dwaas
is, heeft God uitgekozen om de wijzen te beschamen; wat in de ogen van de
wereld zwak is, heeft God uitgekozen om de sterken te beschamen; 28wat in de
ogen van de wereld onbeduidend is en wordt veracht, wat niets is, heeft God
uitgekozen om wat wél iets is teniet te doen.
29Zo kan geen mens zich
tegenover God op iets beroemen. 30Door hem bent u één met Christus Jezus,
die dankzij God onze wijsheid is geworden. Door Christus worden wij
rechtvaardig en heilig en door hem worden wij verlost,
zoals geschreven staat: ‘Wil iemand zich op iets beroemen, laat hij zich op de
Heer beroemen.’
20
31opdat het zal zijn
22De Joden
׉	 7cassandra://ExFHcykMI7xbg8YgzKa16iyyldvGhjXP84jM9avFC5o&<`̴ Y䰼mW2׉E29 oktober 2017
Omdat Zijn volledige Godheid hem behaagt, en door Hem alle dingen worden
verzoend met Hem, door vrede stichten, met zijn bloed aan het kruis, voor al
hetgeen op aarde en in de hemel.
Na de kruisiging en opstanding was de lege begraafplaats en het kruis van
Christus zichtbare voorwerpen van Christus en een deel van de concentratie,
respect en zorgen van de christenen werd hierop gevestigd.
Volgens de traditie ging de vrouw van de Romeinse keizer Claudius (41-54),
Plautia, een christen, ging op pelgrimstocht naar Jeruzalem, waar hij de eerste
bisschop van Jeruzalem ontmoette, Apostel Jacobus. De keizerin stond te
popelen om het graf en het kruis van Christus en Golgotha te zien waar Jezus
volgens de evangeliën is gekruisigd. De apostel Jacobus houdt haar op de
hoogte dat de Joden het kruis van Christus samen met de twee kruisen van de
dieven in de aarde bedekten en verboden om daar in de buurt te komen.
Met de interventie van de keizerin wordt het heilige kruis uit de grond gehaald
en om te bepalen welke van Christus is, wordt een dood meisje erheen
gebracht. Vervolgens wordt het meisje levend door het aanraken van het Kruis
van Christus. De apostel Jacobus laat het aan iedereen zien en als troost. Hij
verhoogt het kruis in de tempel van Jeruzalem en, als traditie, zingt hij de
sharakan: ‘Ik aanbid Uw kruis, Christus’. In de kerktraditie is dit het eerste
geval wanneer het kruis wordt opgeheven, verheerlijkt door de
gelovigen. Velen van hen zijn ook getuige van heldere licht dat op hout
verschijnt. Op verzoek van de keizerin geeft Jacobus een deel van het kruis
mee die de keizerin mee naar Rome neemt. Dit onbetaalbare relikwie van het
kruis wordt later doorgegeven aan haar familielid Hripsime, die het met haar
meeneemt naar Armenië.
Na de dood van Claudius en Plautia vermoordden de Joden Jacobus en
begraven het Kruis van Christus met de andere kruisen op een plaats in de
21
׉	 7cassandra://DbGk-GFf9HzLOumQIwMol2TZ2BA79oWbnxNyyTHv6sc%`̴ Y䰼mW2ρY䰼mW2΁vבCט   u׉׉	 7cassandra://G1siXcxsGR_GdKAfWz_M9vQmcV8bpxXxg_TvaNMqGPs w`׉	 7cassandra://6Xzu9B_X6F3c-A4Ua_pamStPGPSj9sRyfkA_kaWar7s͕<`R׉	 7cassandra://_rFqlIbQhaOGm4SA192mtYikaPpEhh__GIWvTzdiBXo&~`̴ ׉	 7cassandra://v3xOmz1qEczhjrOrTZdnWrjToZRQaVdzKjlStBqggAk< ͠Y䰼mW2ט  u׉׉	 7cassandra://5VQ7MKwm_3QWZL3NPo58metg8Fa_RsAwZH4qEPiC89s `׉	 7cassandra://r2vQYhahU32kCi1vK1r2uhfRms3Ps7U1x-E1pplfP6Aͅ`R׉	 7cassandra://EbQJufTH36Tg8VmY2INCSW8pZfq0UeD0VxJ10bq2eDI#5`̴ ׉	 7cassandra://YiLfc4YhCcZevzfPyT0AzwUYZ0u6Ac7q7YgY5PwbSuw ͠Y䰼mW2׉E@buurt van Golgotha, verzamelde vuilnis daarop en veranderde het tot een
stortplaats. In 313 geeft keizer Constantijn de Grote (305-337) opdracht dat
het christendom vrij belijd kan worden.
De moeder van de keizer, Helena (327) komt naar Jeruzalem en wil met veel
moeite het kruis van Christus vinden. De plaats van het kruis was alleen
bekend bij een Jood genaamd Judas, die volgens de tradities van zijn
voorouders wist het kruis begraven was. Na zich 6 dagen te verzetten door op
de bodem van een uitgedroogde put te blijven, laat hij uiteindelijk de plaats
van het kruis zien. Na het opgraven haalden ze onder de vuilnis zelfs het bord
dat boven het hoofd van Jezus hing. En opnieuw wordt het kruis van Christus
bepaald door een wonder. Door een aanraking van het kruis is een dode
jongen opgestaan uit de dood en is een stervende vrouw genezen van
ziektes. Door deze wonderen bekeren velen zich tot het christendom,
waaronder Judas, een martelaar in naam van Christus. Door Helena de
koningin (in 335) wordt in Golgotha de Tempel van Verrijzenis gebouwd,
waar het kruis van Christus wordt geplaatst, die voor de tweede keer zo wordt
verheerlijkt.
De koningin Helena vond in de diepte van de grond het historische kruis van
Christus en bracht het weer op aarde. Dit heeft zijn historische en actuele
betekenis. Tijdens de eerste drie eeuwen werd het christendom vervolgd en
had het een verborgen leven. In de eerste eeuw verzamelden christenen zich in
catacomben, die ondergronds waren, dit waren ondergrondse gangen en
dienden als begraafplaatsen. Keizer Constantijn gaf in 313 een opdracht
waardoor het christendom uit zijn ondergrondse leven kwam.
In de
daaropvolgende eeuwen, toen het christendom vrijheid ontving, werden haar
interne conflicten intensiever en ontstond er verdeeldheid uit tussen kerken.
Vandaar dat gelijk nadat het christendom als staatsgodsdienst verkondigd
werd, werd het kruis van Christus gevonden. Daarmee wilde Hij zeggen: 'Je
moet niet stoppen met het hebben van een kruis, het kruis moet altijd bij je
zijn en ook tijdens je vrije levensstijl, net als tijdens de vervolging.
22
׉	 7cassandra://_rFqlIbQhaOGm4SA192mtYikaPpEhh__GIWvTzdiBXo&~`̴ Y䰼mW2׉E/Dit geldt ook voor ons leven. Ons kruis is altijd bij ons, ongeacht het niveau
van het leven waarin we ons bevinden. De vervolgde christen droeg zijn kruis,
en zo moet ook de vrije christen van vandaag zijn kruis met zich dragen. De
noodzaak om onze onderdanigheid te verzetten is universeel en die rijk en arm
niet kent. Elk persoon, elke klasse, heeft zijn eigen zwakte, die voorafgaat
door christelijke moed en strijd.
De viering van het kruis stimuleert en vraagt iedereen: ‘Vind je bewustzijn,
verhoog jezelf van de moeilijkheden van het leven en vind de moed om je
mentale en morele vrijheid te bezitten.’
Evangelie: Mattheüs 24:27-36
27Want zoals een bliksemschicht vanuit het oosten weerlicht tot in het westen,
zo zal ook de Mensenzoon komen. 28Waar een lijk is, daar zullen de gieren
zich verzamelen.
29Meteen na de verschrikkingen van die dagen zal de zon verduisterd worden
en de maan geen licht meer geven, de sterren zullen uit de hemel vallen en de
hemelse machten zullen wankelen. 30Dan zal aan de hemel het teken zichtbaar
worden dat de komst van de Mensenzoon aankondigt, en alle stammen op
aarde zullen zich van ontzetting op de borst slaan als ze de Mensenzoon zien
komen op de wolken van de hemel, bekleed met macht en grote luister.
zal hij zijn engelen uitzenden, en onder luid bazuingeschal zullen zij zijn
uitverkorenen uit de vier windstreken bijeenbrengen, van het ene uiteinde van
de hemelkoepel tot het andere.
32Leer van de vijgenboom deze les: zo gauw
zijn takken uitlopen en in blad schieten, weet je dat de zomer in aantocht is.
33Zo moeten jullie ook weten, wanneer je dat alles ziet, dat het einde nabij is.
34Ik verzeker jullie: deze generatie zal zeker nog niet verdwenen zijn wanneer
al die dingen gebeuren.
35Hemel en aarde zullen verdwijnen, maar mijn
woorden zullen nooit verdwijnen.
31Dan
23
׉	 7cassandra://EbQJufTH36Tg8VmY2INCSW8pZfq0UeD0VxJ10bq2eDI#5`̴ Y䰼mW2ӁY䰼mW2ҁvבCט   u׉׉	 7cassandra://92CTQtyyEsXTeLN5FFHQOfcdwLBZ6GMiB9v-3wbghaA `׉	 7cassandra://FNT2Osxvn_I_34aBrJwN1GmisNANXL1vr8hvIU39UF0-`R׉	 7cassandra://0j-lglo62Mw6jJGYESJqlB_KqMZZ_XYu_Q9fWfF8EWA`̴ ׉	 7cassandra://4hc6ub93AouFkMrq731EmD5VouXP1XXT8RiAg7D3Ggoͩ ͠Y䰼mW2ט  u׉׉	 7cassandra://L9pggcBmD1d2iGwFj229FdXmMPRv7zipFWss7bOxBn0 `׉	 7cassandra://uedAUFOSui-yY5YbxzjcwICVklsySHTnm6w7j_PHifk͒(`R׉	 7cassandra://oPOIkzwLO5eYPLJ26FmswG6cMbtD_CycQb4-2wby4TQ&`̴ ׉	 7cassandra://SuT-rM9zE7A_0WnzPGno0__XC3-e_jabmWH7_uS5O4M͠Y䰼mW2֒נY䰼mW2ԁ F9׉H  mailto:khorhurd@ajo-amsterdam.nlGׁׁrנY䰼mW2 !G9ׁH  mailto:khorhurd@ajo-amsterdam.nlׁׁЈ׉E 36Niemand weet wanneer die dag en dat moment zullen aanbreken, ook de
hemelse engelen en de Zoon niet, alleen de Vader weet het.
24
׉	 7cassandra://0j-lglo62Mw6jJGYESJqlB_KqMZZ_XYu_Q9fWfF8EWA`̴ Y䰼mW2׉EWist je dat & vraag en antwoord
Wat is Heilig verklaring en wanneer wordt iemand Heilig verklaard door
de kerk?
De Heiligverklaring betekent het erkennen, accepteren en verklaren van de
geestelijke daden van iemand. Deze geestelijke daden kunnen zijn: Iemand die
een Heilig leven leidde, iemand die is gemarteld door hun geloof, iemand die
uitzonderlijk kan prediken over het Woord van God, iemand waarbij
gedurende hun leven, of na hun dood, wonderen hebben plaatsgevonden. De
kerk kent 2 vormen van Heiligverklaring, namelijk individuele en collectieve
Heiligverklaring. De kerk maakt geen onderscheidt tussen deze twee
Heiligverklaringen, omdat zij samen één Kerk vormen. Het individu is een
onderdeel van het collectief en het collectief bestaat uit individuen.
Wist je dat Krikor Lusavorich de eerste Kathedraal van de Armeense
Apostolische kerk heeft laten bouwen?
Krikor Lusavorich is de eerste Katholikos van de Armeens Apostolische kerk.
Krikor Lusavorich werkte onder de toenmalige koning Tridates. Toen hij
weigerde mee te doen aan de viering van godin Anahit werd hij gevangen
genomen. 13 jaar lang werd hij gevangen gehouden in een put. Naast deze put
is later een kerk gebouwd, de Krikor Lusavorich kerk, waar veel gelovige
mensen hedendaags nog heen gaan. Toen de Koning ziek was, zag zijn zus in
een droom dat Krikor Lusavorich de koning kon genezen door voor de koning
te bidden. De koning werd gezegend en gedoopt door Krikor Lusavorich en
nadat hij beter werd verklaarde hij het christendom tot staatsgodsdienst in
Armenië. Tussen het jaar 300 en 303 laat Krikor Lusavorich de eerste kerk
bouwen, namelijk Surp Asdvadzadzin in Echmiadzin. Dit doet hij nadat hij in
een visioen de opdracht van Jezus Christus krijgt om deze kerk te laten
bouwen. Dit is de eerste en oudste kathedraal van de Armeens Apostolische
gemeenschap.
Heb jij vragen die je graag beantwoord wilt hebben? Stel ze dan aan ons via de
mail: khorhurd@ajo-amsterdam.nl.
25
׉	 7cassandra://oPOIkzwLO5eYPLJ26FmswG6cMbtD_CycQb4-2wby4TQ&`̴ Y䰼mW2؁Y䰼mW2ׁvבCט   u׉׉	 7cassandra://idoJZKqC3l7DrnokAslPrtYHMs1cOc0nEqDyTecxkwY `׉	 7cassandra://ZpzZngGB_q9fwwdtuTE7obJiDYEqWz69auqf4wgjlVsb`R׉	 7cassandra://6dej2kQ5LpFYPStvL1b1HgXzMigJDGE9O6V6YUckYko`̴ ׉	 7cassandra://MvTAcGVYDkXI_A4dDmVLV1EU2ldj3cms2dxy69LfShE|͠Y䰼mW2ט  u׉׉	 7cassandra://qFYwqzSzqCwhlTN8nQK_h4SG0xaO5beYdZ2pDL6TiAY -`׉	 7cassandra://QCq3Jhw9CWmla2YlYz8kxoTq7Lvc63K0NpLhIXbFVHgoa`R׉	 7cassandra://ZAdqAtkyS2HRN3TJ0LFPtnZrX88oalFgRjAiwg8DWlQ`̴ ׉	 7cassandra://7Tt8RI7FFloIDd97TjC_U3SM1-RYo57VnWBB2Nh2pkIgl͠Y䰼mW2׉EGebeden van St. Nerses de Begaafde (Nerses Shnorhali)
Խարհաբար
Հաւատով խոստովանիմ
եւ երկիր պագանեմ քեզ,
Հայր եւ Որդի եւ Սուրբ Հոգի.
Անեղ եւ անմահ բնութիւն.
Արարիչ հրեշտակաց եւ
մարդկան
եւ ամենայն եղելոց.
Եւ ողորմեա քո արարածոց
եւ ինձ՝ բազմամեղիս:
Kharhapar
(Latijnse letters)
Hawadowkhosdowanim
Yew yergirbakanemkez,
Hayr yew Worti yew SoerpHoki.
Anegh yew anmahpnoetyoen.
Ararichhreshdagats yew
martgan
yew amenaynyeghelots
Yew woghormyakoararadzots
yewindzpazmameghis.
ԱշԽարհաբար
Հավատով խոստովանում
և երկրպագում եմ Քեզ,
Հա՛յր և Որդի՛ և Սո՛ւրբ Հոգի,
անե՛ղ և անմա՛հ բնություն,
արարի՛չ հրեշտակների,
մարդկանց
և բոլոր արարածների.
ողորմի՛ր Քո արարածներին
և ինձ՝ բազմամեղիս:
Nederlands
Met geloof belijd ik
en aanbid ik U,
Vader, Zoon en Heilige Geest,
Ongeschapen en Onsterfelijk Wezen,
Schepper van de engelen en
de mensheid,
en van alles wat bestaat.
Ontferm U over Uw schepselen,
en mij, een groot zondaar.
26
׉	 7cassandra://6dej2kQ5LpFYPStvL1b1HgXzMigJDGE9O6V6YUckYko`̴ Y䰼mW2׉EԽարհաբար
ԱշԽարհաբար
Հայր երկնաւոր Աստուած
ճշմարիտ,
Որ առաքեցեր զՈրդիդ քո սիրելի
Ի խնդիր մոլորեալ ոչխարին.
Մեղայ յերկինս եւ առաջի քո.
Ընկալ զիս
որպէս զանառակ որդին.
Եւ զգեցո ինձ
զպատմուճանն առաջին՝
Զոր մերկացայ մեղօք,
Եւ ողորմեա քո
Արարածոց
Եւ ինձ՝ բազմամեղիս:
Kharhapar
(Latijnse letters)
HayryergnaworAsdwadz
cshmarid,
WoraraketserzWortitkosireli
I khntirmoloryalwochkharin.
Meghahergins yew araciko.
Ngalzis
worbeszanaragwortin.
Yew zketsoindz
zbadmoedzannaracin
Zormergatsameghok,
Yew woghormyako
araradzots
Yew indzpazmameghis.
27
Հա՛յրերկնավոր, Աստվա՛ծ
ճշմարիտ,
որ առաքեցիր Քո սիրելի Որդուն՝
մոլորյալ ոչխարիս փնտրելու
համար. մեղանչեցի երկնքի և
Քո առաջ:
Ընդունի՛ր ինձ,
ինչպես անառակ որդուն,
և հագցրո՛ւ ինձ
առաջին պատմուճանը,
որից մերկացա մեղքի
պատճառով.և ողորմի՛ր
Քո արարածներին
և ինձ՝ բազմամեղիս:
Nederlands
Hemelse Vader,Waarlijk
God,
die Uw geliefde Zoon stuurde
om de verloren schaap
te zoeken,
ik heb gezondigd tegen de Hemel
en tegen Uaccepteer mij
zoals de verloren zoon,
en kleed mij het voormalige gewaad
die mij werd ontnomen door
de zonde.
En ontferm U over Uw schepselen,
en mij, een groot zondaar.
׉	 7cassandra://ZAdqAtkyS2HRN3TJ0LFPtnZrX88oalFgRjAiwg8DWlQ`̴ Y䰼mW2܁Y䰼mW2ہvבCט   u׉׉	 7cassandra://kdxHME4WqkyZbyYBrS_wbnZMrdkT42fOfUSr53WGbV8 B`׉	 7cassandra://S8MgZKtMl7MsYA-xw_2kLLjiV961DcHU8L9uS6V_l5sd`R׉	 7cassandra://6gO6wik3TCYe4mBx-FzSN9BlGQs8VIL7uDJ0fB7eh0k`̴ ׉	 7cassandra://7M3QjqPgSk0SzPh4_7xJXGjE9plj7AVtFvwTA9UgAb0щ͠Y䰼mW2ߒנY䰼mW2݁ 89׉H  mailto:khorhurd@ajo-amsterdam.nlGׁׁrנY䰼mW2ށ w?9׉H "http://www.onlinetouch.nl/khorhurdGׁׁr׉ETWie zijn wij?
Wij zijn het redactieteam Khorhurd van AJO Amsterdam (Armeense Jongeren
Organisatie). Wij horen vaak dat mensen, wanneer zij naar de kerk komen,
bepaalde delen van de dienst niet begrijpen. Dit zijn bijvoorbeeld de preken,
omdat zij het Armeens niet verstaan, of de eeuwenoude symboliek van de kerk
niet begrijpen.
Hierop vonden wij een oplossing, namelijk het boekje Khorhurd. Dit is een
maandelijks boekje waarin de dienst (badarak) wordt uitgelegd. Ook worden
de preken (karozner) die de priester geeft, vertaald naar het Nederlands.
Verder wordt de symboliek van de kerken nader uitgelegd, veel gestelde
vragen beantwoord en nog veel meer.
Wij hopen hiermee meer inzicht te geven op deze onderwerpen. Ook jij kan
een bijdrage leveren aan dit boekje. Heb jij vragen die je graag beantwoord
zou willen hebben of andere opmerkingen, dan kan je ons mailen:
khorhurd@ajo-amsterdam.nl
Onze eerdere edities bekijken? Dat kan via www.onlinetouch.nl/khorhurd
Groetjes het team:
Ani Manukjan
Armenoehie Alaverdyan
Adrine Bandari
Grigor Ayvazyan
Laetitia Demirbacak
Nova Markarian
Serge Demirbacak
28
׉	 7cassandra://6gO6wik3TCYe4mBx-FzSN9BlGQs8VIL7uDJ0fB7eh0k`̴ Y䰼mW2׈EY䰼mW2Y䰼mW2v)Khorhurd oktober 2017Y䰹4-