׉?ׁB!בCט  u׉׉	 7cassandra://LAl1aNnSbrz95L1iVOB7bfUNjqrGE3R7ZklFWGHgbYk b-`׉	 7cassandra://64l3zU1M_6xHEZnEWy6fku1qebwnGwJbr1tBj2zBSnU\[`V׉	 7cassandra://lrxB3A7HEqoFkmwYvDl6glRCdMcTxtmDRTWJO7ZCH8Y`̷ ׉	 7cassandra://bp37IJEFoHJCwdQ-cQAWYSeBSHqzZDEQdvntOxufJWU z"͠bG*[~q[ט   u׈   frJ  נbG*[~q[ ;49׉H Ohttps://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sheila_Lintott&action=edit&redlink=1GׁׁrנbG*[~q[ ;S9׉H Mhttps://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sherri_Irvin&action=edit&redlink=1Gׁׁr׈EbG*[~q[׉E	… in de schrijfresidentie - interview Stef Duron -
18 tot 31 december ‘21
Hans Maes,
dr in de wijsbegeerte
hoofddocent geschiedenis en kunstfilosofie
bio
Hans Maes
°1975
land. Sindsdien heeft hij zijn onderzoeksgebied
uitgebreid met
esthetiek en kunstfilosofie.
Daarna volgden een aantal buitenlandse
omzwervingen. Hij werkte
een tijdje in Finland als postdoctoraal
medewerker. Daarna een periode
in Maryland in de Verenigde
Staten waarna hij een job in Engeland
vond, in de University in Kent,
waar hij ondertussen reeds 15 jaar
actief is als hoofddocent geschiedenis
en kunstfilosofie.
Hij heeft artikelen geschreven
over een breed scala aan onderwerpen
in esthetiek en de filosofie
van kunst en cultuur, waaronder
de rol van intentie bij de interpretatie
van kunst, de aard van portretten,
melancholie als een esthetische
emotie, de rol van sexiness
in de hedendaagse cultuur, en de
relatie tussen kunst en pornografie.
Opgegroeid
in Tessenderlo, een
gemeente in Limburg tegen de
grens van Antwerpen en Brabant.
Ik voel me eerder meer Kempenaar
als Limburger.
Hij studeerde aan de Universiteit
van Leuven en behaalde er naast
zijn licentie ook een doctoraat in
de filosofie. Zijn proefschrift, gericht
op problemen in de ethiek en
morele psychologie, werd als boek
gepubliceerd in België en Neder©
foto - Sarah Van Looy
De handelseditie van zijn proefschrift
verscheen in 2005, met als
titel Bescheidenheid, trots en ijdelheid:
Een analytisch-filosofische
kijk op de verhouding tussen zelfwaardering
en waardering van
anderen.
In 2019 verscheen het tweede
Nederlandstalige boek van Maes.
In Wat is sexy? onderzoekt hij
wanneer een bepaalde persoon
‘sexy’ wordt genoemd. Gelden
dezelfde normen voor mannen en
vrouwen? Hoe moeten we als
maatschappij omgaan met de
toenemende druk om er hot uit te
zien?
1
Maes gaat in discussie met de
Amerikaanse filosofen Sheila
Lintott en Sherri Irvin. Ze verdedigen
wat zij noemen een
‘feministische terugvordering’ van
sexiness.
Tegenover de objectivering van
een persoon door er de kwaliteit
‘sexy’ aan toe te kennen (of niet),
plaatsen zij een nieuw begrip. Namelijk
dat van ‘seksuele authenticiteit’.
Maes onderzoekt of hun
tegenvoorstel steekhoudend is.
Hij analyseert de zwakke punten
van dit begrip, en breekt een lans
voor betere pornografie.
׉	 7cassandra://lrxB3A7HEqoFkmwYvDl6glRCdMcTxtmDRTWJO7ZCH8Y`̷ bG*[~q[bG*[~q[בCט   u׉׉	 7cassandra://1xgo_07XrCVVSVVu7feoqx_-jS9lCUq2B0dmI69NiM0 8`׉	 7cassandra://0S0pq7tSptV-vYzxvOPA7Ycgc45pB_08jsff7LpCPWY|]`V׉	 7cassandra://yfjmLq3rhUoCNb_25uFvonu4iNzhkxyA_pP2QZj_xwg"`̷ ׉	 7cassandra://spRJu3OMvU4sLBh5UBLoTEhvsYx9xkySjxDozVAlvts ! ͠bG*\~q[ט  u׉׉	 7cassandra://qxWz_1Ymw5dBj9JtQZPZPbLpDblM-jHSIXsxDpT4tsg `׉	 7cassandra://NS6jOWJMuqynyPe-YxF6RKuNe3wgXT7fN855KdrTamcy`V׉	 7cassandra://RY4sANYM3FA1AMhltG_2PnNbBvyDEzYUTd2J_CGXl70"`̷ ׉	 7cassandra://gcov1dVKy5-ywJcMozUvZ06kIOMmkRY9GcJfY1VrbkE {6͠bG*\~q[׉EDonderdagnamiddag, de op één
na laatste dag van 2021.
Afspraak met Hans Maes in de
schrijfresidentie waar hij me opwacht
voor een interview.
Na een korte kennismaking en wat
meer info over de Beauvoordse
dorpsgazette neemt hij een boek
van de schouw dat hij onlangs
kocht bij Johan in ’t Ezelsoortje op
de benedenverdieping van zijn
verblijf.
“De Vlaschaard”, zonder twijfel
de meest bekende roman
van Stijn Streuvels, een werk
dat hem als lezer terugbrengt
in de sfeer van vroeger.
“De
geïsoleerde dorpen die op hun
eigen bestonden, waarbij roddel,
nijd en achterklap tot de slechte
aspecten behoorden. Al waren er
ook wel schone elementen aanwezig,
…
Dat er hier een dorpskrant wordt
uitgegeven, betekent dat er hier
toch wel een gemeenschapsgevoel
is, een identiteit. Dat vind ik
benijdenswaardig.
Ik kom hier heel graag in de Westhoek.
Het is een heel bijzondere
streek. Ik ben er al op verschillende
plekken op bezoek geweest. Ik
heb er nooit gewoond, maar wel
verbleven.
Zelf ben je hier nog niet in de
residentie geweest?
Ik niet, maar wel mijn echtgenote,
Katrien Schaubroeck. Zo heb ik
het hier leren kennen.
Ach zo, wat een aangename
verrassing. Jullie zijn allebei
in de wijsbegeerte bezig.
Ja, maar wel in een verschillend
vakgebied. Zij in de ethiek en ik in
de kunstfilosofie.
En, … delen jullie dezelfde
meningen?
Ja, dat is wel fijn dat je zo dezelfde
gemeenschappelijke interesses
hebt. Dat je met elkaar over
filosofie kunt praten. Ja, we komen
in de meeste zaken wel overeen.
Uiteraard
gaat het niet constant
over filosofie.
Welke lesmodules bied je
aan als hoofddocent geschiedenis
en kunstfilosofie
aan de Universiteit in Kent?
Elk jaar heb ik andere onderwijsopdrachten.
Er zijn cursussen die
ik al een tijdje geef. Eén ervan is
media-ethiek, andere zijn ‘kunst
van het portret’, ‘inleiding tot de
kunstfilosofie en esthetica’.
De laatste tijd geef ik ook nieuwe
modules, bijvoorbeeld over de digitale
cultuur en thema’s als seksualiteit
en gender.
Dat sluit aan bij mijn ander werk
binnen kunstgeschiedenis rond
erotische kunst en het verschil
tussen erotische kunst en pornografie.
Dat
is mijn lesopdracht als academicus.
Ik ben ook betrokken bij
professionele gezelschappen en
verenigingen – zowel in GrootBrittanië
als België en Nederland -
bestaande uit docenten en professoren
binnen de kunstgeschiedenis
en esthetica die een aantal
keer per jaar samenkomen.
In het Nederlands Gezelschap
voor Esthetica ben ik lang voorzitter
geweest. En sinds ik werk in
Groot-Brittanië heb ik mij ook geëngageerd
in the Britisch Society
of Esthetics en daar ben ik trustee
geworden, m.a.w. bestuurslid en
organiseer daarbij de jaarlijkse
conferenties in London of in Oxford.
Daarnaast
kan je als trustee beurzen
toekennen en aanvragen doen
om een onderzoekbeurs te krijgen.
Is de werking van het academische
wezen in GrootBrittanië
anders dan in België?
Ik
heb zelf gemerkt dat dit anders
is. Ieder land doet dit op z’n eigen
manier. De titels, de bestuursorganen,
de manieren van lesgeven
en het toekennen van cijfers en
letters zijn bij elk land anders, wat
wel wat tijd vraagt om daarin je
weg te vinden.
2
Wat mij sterk interesseert
is je proefschrift dat in 2005
verscheen met als titel
‘Bescheidenheid, trots en ijdelheid’,
die een analytischfilosofische
kijk is op de verhouding
tussen zelfwaardering
en waardering van anderen!
Los van ons geslacht willen we
allemaal behagen, bij de groep
horen …
Mensen willen ‘pleasen’.
Naar de buitenwereld tonen we
ons van onze ‘beste’ kant door
ons uiterlijk en onze houding
ideaal voor te stellen.
De zelfwaardering en waardering
van anderen: ik denk dat
we dit tonen en verdienen door
onszelf te zijn als persoon? Of
is het een combinatie van het
innerlijke en het uiterlijk vertoon?
Ook
een vergiftigd geschenk
kan je mooi verpakken
met een mooie
strik errond, niet …?
Elk van ons is niet ongevoelig voor
de erkenning van anderen. Dat
doet ons deugd en op een bepaald
niveau is dat iets waar we nood
aan hebben.
Daarentegen kan onze hang of
verlangen naar erkenning te groot
zijn of kan er iets mislopen in de
manier waarop we ons verhouden
tot andere mensen.
‘IJdelheid’ bijvoorbeeld: iemand
is ijdel wanneer hij te zeer
en te rechtstreeks bezig is met het
feit hoe anderen of wie dan ook
over hem denken. Ik denk daarbij
hoe iemand voortdurend in de
spiegel kijkt om te zien of hij/haar
er al dan niet goed genoeg uitziet
en zijn of haar verschijning zal
bevallen bij de mensen die hij of
zij zal ontmoeten.
׉	 7cassandra://yfjmLq3rhUoCNb_25uFvonu4iNzhkxyA_pP2QZj_xwg"`̷ bG*[~q[׉ETrots of té trots zijn
zoals boer Vermeulen in de
Vlaschaard van Streuvels.
Trots is iemand die onvoldoende
geeft om de erkenning van anderen.
Zich als ongevoelig, trots
opstelt. Hij voelt zich meer waard
dan anderen.
Die twee, samen met
onbescheidenheid
waarbij iemand zelfingenomen is,
die altijd over zichzelf praat in lovende
termen, vormen samen de
drie termen van het boek.
En dan komen we tot de filosofische
vraag: Wanneer loopt
het precies mis en wat is
een goede manier om je
te verhouden tot de
waardering van anderen
of om jezelf te waarderen?
En
dan valt er daar veel over te
zeggen en … kan j’ er een boek
over schrijven.
Eigenlijk zou je nooit mogen bekommerd
zijn over de erkenning
van anderen, zo niet kom je van
zelf in het straatje van zelfingenomenheid,
ijdelheid of onbescheidenheid.
Maar
dat lijkt me niet juist te zijn.
Niet alleen niet haalbaar. Het
drijft ons allemaal wel en we zijn
daar allemaal mee begaan.
Er is niks mis mee met plezier
scheppen omdat je iets goeds
hebt gedaan en als anderen dat
zeggen.
Asymmetrie is een term die
regelmatig valt in mijn boek.
Er is een asymmetrie tussen wat
je over jezelf kunt zeggen en wat
anderen over je kunnen zeggen.
Erkennen moet je denken in termen
van een geschenk.
Iemand is onbescheiden wanneer
hij die asymmetrie niet respecteert.
Het
boek daarover dat in 2005
verscheen, zou ik graag actualiseren
omdat in tijden van facebook,
twitter, tinder en instagram dit
actueler dan ooit is geworden. Ik
zit zelf niet op sociale media. Ik
ben daar dus geen expert in. Er
gebeuren wel interessante dingen
op facebook. De normen op facebook
en instagram liggen anders
dan in het echte leven. Op facebook
wordt dat sneller getolereerd
wanneer je iets goed zegt over
jezelf. Het is interessant om daarover
onderzoek te verrichten.
© foto - Sarah Van Looy
Zelf ben ik met andere zaken bezig
en kan ik geen tijd vrij maken
om dit te doen.
Er is daar trouwens nog niet veel
over gepubliceerd.
Wat is de relatie tussen
kunst en pornografie,
waarover je
reeds twee essaybundels
publiceerde?
Spontaan denk ik hierbij
aan de schilderijen van
Rubens waar veel naakte
figuren in voorkomen.
Zie je hier een bewuste
keuze om de mens pornografie
aan te bieden
met als doel de belangstelling
voor seksuele
dingen op te wekken?
Dit geldt niet voor alle naakten,
maar voor veel naakten wel. Bvb.
‘De verkrachting van de dochters
van Leucippus’ is een schilderij
van Rubens waar om een ontvoering/verkrachting
gaat en de naakten
zodanig zijn belicht dat dit
zeker deels de bedoeling is van
een zinnelijke prikkeling en erotische
interesse opwekt. Wat niet
betekent dat dit geen kunst meer
zou zijn. (afb. onderaan)
Bij pornografie is dit de enige bedoeling:
lust opwekken en heeft
de afbeelding voor het overige
geen waarde. Dan kan je niet bij
Rubens zeggen.
Zowel in het domein van de kunst
als in de pornografie zijn er gradaties
te zien.
Heel verschillend hoe alles expliciet
wordt voorgesteld, voor welke
bedoeling ze gemaakt zijn.
‘Joint the line’ was oorspronkelijk
de titel van mijn eerste boek.
Kunnen we een lijn trekken
tussen het een en
het andere?
Je zou denken van wel omdat
kunst gezien wordt als het hoogtepunt
van onze beschaving: kunst
wordt verzameld en getoond in
musea. Kunstenaars krijgen
standbeelden, worden vereerd.
Hun naam blijven we onthouden.
Kunst wordt gedoceerd op universiteiten.
Als
je daar pornografie tegenover
stelt. Over pornografie mag niet
gesproken worden. Pornografie
wordt niet gezien als het hoogte3
׉	 7cassandra://RY4sANYM3FA1AMhltG_2PnNbBvyDEzYUTd2J_CGXl70"`̷ bG*[~q[bG*[~q[בCט   u׉׉	 7cassandra://zrrgwDyepdVMXuIYikAub2iO_5WTOt1bQU8ttSDmxoA `׉	 7cassandra://u49cJJz0rHq90IInGS3CSRQRL9prsIMoZxskYGIbNNQ`V׉	 7cassandra://hjxQOmkZv0GbpGXpBvexXebWIFjSeItByXOixQLiNJE$3`̷ ׉	 7cassandra://HLjZkDoP4Qi_GRG2FiN9Ra0770JTcJFSzl3sBlQCPlA \͠bG*]~q[ט  u׉׉	 7cassandra://Dv-0uCHKQB97iobK6bZXyZgHURewhbJah4ig7urMXq8 }`׉	 7cassandra://InEx2LQdYqNQqVHbp1AD5JbUV50diKxamT7o4vEqbXg͂`V׉	 7cassandra://NtY-U61Ia65hNEdGVKAwptG1KCqF5jS9c3L4Ksne8No$`̷ ׉	 7cassandra://ezINKMQI0qwapI2zU2doGvJ03gleCd53mLXac4Bk3PU͡(͠bG*]~q[׉Epunt van onze maatschappij, onze
beschaving, maar dikwijls als een
taboeonderwerp. Het laagste
van de mens wordt daarin
getoond.
Dat contrast lijkt erop te wijzen
dat er toch een of meerdere absolute
verschillen tussen de beide
domeinen te vinden zijn. Je moet
daar toch een lijn kunnen trekken.
Waar wordt die lijn getrokken?
Waar is het verschil tussen de
kunst die we vereren en de pornografie
die we verzwijgen?
Hoe meer je daar over nadenkt,
hoe meer je ziet dat je die lijn niet
kunt trekken.
Er is wel een verschil
tussen erotische kunst
en pornografie, een verschil
dat nooit absoluut
is.
Daar komen wel nog veel andere
dingen bij kijken. De sociale klasse
speelt daar een rol in.
Voor de adel waren dit heel mooie,
grote schilderijen met prachtige
kleuren.
De lagere sociale klasse moest
het dan dikwijls stellen met goedkope
etsen. Het ene was pornografie
en het andere was kunst.
De lijn kan dusdanig niet zo duidelijk
getrokken worden.
Er is ook een onderscheid te maken
op morele gronden. Kunst
beeldt liefde af en bij pornografie
gaat het om lust of seks. Pornografie
toont liefde, passie en emoties,
zeker nu – de laatste decennia
– zijn er allerlei subgenres zowel
in gayporn als in feministische
pornografie.
En omgekeerd: er is zoveel kunst
die totaal geen liefde, passie of
genegenheid tussen partners afbeeldt.
Er zijn heel veel afbeeldingen
van verkrachtingen.
Er zit veel misogynie
(vrouwenhaat, ziekelijke afkeer
voor vrouwen) en seksisme
aan vast. Dit hangt wel tegen
onze museummuren.
Dat is één van de motivaties
om daarover te
schrijven.
Titiaan wordt aanzien als één van
de grootste kunstschilders van
erotische werken tijdens de Renaissance.
Heel wat naakten van
Titiaan zijn besteld door de graaf
van Urbino (de Venus van Urbino),
bedoeld om opgehangen te worden
in de slaapkamer.
(zie afb. hierboven - © Wikipedia)
Die hadden wel degelijk de bedoeling
om prikkelend te zijn, net zoals
de pornografie gebruikt wordt.
Er werd een mythologische saus
overgegoten, maar het ging hem
duidelijk om een naakte vrouw af
te beelden.
De bedoeling van die kunst van
toen was niet zo verschillend als
de bedoeling van pornografie.
Pornografie wordt heel vaak bekritiseerd.
Terecht, zowel vanuit
conservatieve als vanuit feministische
hoek. Vrouwen worden gebruikt
en afgebeeld als objecten
en bijzonder vrouwonvriendelijk.
En dat is juist voor het gros van de
pornografie.
Maar … daarop blijft de kunst veel
te vaak buiten schot.
Omdat dit in de kunstgeschiedenis
ook allemaal gebeurd is. Het
gaat niet om één of twee schilderijen,
maar om ongelooflijk veel.
Ik wil niet gezegd hebben dat Rubens
en Titiaan geen kunstenaars
zijn, integendeel.
Het is interessant om na te denken
over de schilderijen en te vergelijken
met bepaalde pornografische
afbeeldingen.
Er is veel misogynie in
de westerse kunst.
Dat uit zich op verschillende manieren.
4
Heel
veel naakten zijn liggend en
slapend afgebeeld. Als een ‘inert
object’. De ‘body integrity’ van de
vrouw wordt niet gerespecteerd.
Afbeeldingen van nimfen die aangeraakt
of verkracht worden door
mythologische wezens (the rape
of Europ).
(afb. © wikipadia - Titiaan - 16de eeuw)
Honderd jaar geleden waren er
bijzonder weinig vrouwelijke kunstenaars.
Ze werden niet toegelaten
tot de kunstenaarsgilde of
werden niet aangespoord om zich
in de kunst te ontwikkelen.
Vrouwen werden dan wel afgebeeld
in kunstwerken maar heel
vaak op een denigrerende of objectiverende
manier. Toen werd
dit niet echt als een objectiverende
manier gezien, maar eerder
verkocht als een hulde aan het
vrouwelijke lichaam. Dat is het
ook tot op zekere hoogte.
De vrouw wordt in de kunst vaak
op een objectiverende manier afgebeeld.
Er
zijn ook mannelijke
naakten.
‘De denker’ van Rodin waar het
nadenken wordt benadrukt of de
‘David’ van Michelangelo wordt
sterk en vol zelfvertrouwen afgebeeld
als iemand die vol vertrouwen
de toekomst tegemoet ziet.
(afb. op volgende pagina - © wikipdia - ‘De denker’
en ‘David’)
Zo worden vrouwen heel zelden
afgebeeld. Wel nederig, kwetsbaar,
niet denkend, …
׉	 7cassandra://hjxQOmkZv0GbpGXpBvexXebWIFjSeItByXOixQLiNJE$3`̷ bG*[~q[׉E(te kijken. Het is iets opwindendst,
iets angstig. Dat is een ambivalent
gevoel, dit is het sublieme.
Een ander voorbeeld zijn woeste
bergketens. Je midden een
woest, onherbergzaam gebied
bevinden is heel wat anders dan
kijken naar een lieflijke vallei, die
schoon en mooi is. Een bergketen
overweldigt je, is subliem. Het is
esthetisch fascinerend maar niet
gewoon aangenaam. Er is iets
positief en negatief aan.
De kunstwerken die mij
het meeste aanspreken
zijn bitterzoet van aard.
Naast de kunst zit er ook
veel objectivering in
hoofde van de persoon,
zoals de heksenverbranding
en uitsluiting en
minachting van vrouwen
in de maatschappij.
Daarbij vergeet ik ook de
slavernij niet?
De laatste decennia is daar meer
aandacht voor en onderzoek naar
gevoerd.
Heksen waren vrouwen die zich
niet wilden schikken in de patriarchale
maatschappij. Die alleen
gingen wonen en die zelf ook een
kennis ontwikkelden.
Nu is er een her-evaluatie. Vroeger
waren heksen het toonbeeld
van het slechte, van het kwade.
Nu begint men meer en meer te
zien dat dit zelfstandige, interessante,
geleerde vrouwen waren,
die men op een bepaalde manier
onder de knoet wilde houden. Die
zelfstandigheid van de vrouwen
werd vroeger niet getolereerd.
Slavernij is hier ook heel relevant.
Als persoon zijn wij nooit eigendom
van iemand anders. Indien je
een ander persoon als je bezit
beschouwt, dan ontken je daarmee
zijn menselijkheid. En het is
daar waar slavernij op neer komt.
In een relatie tussen man
en vrouw als koppel zie
je soms eenzijdige dominantie.
In
de kunstgeschiedenis zie je dat
ook. Schilderijen van harems
(slavernij van vrouwen) behoren
ook de objectiverende manier om
vrouwen af te beelden.
Zoals je hier leest is dit
eindeloos …
Het onderwerp waarin ik
nu wel geïnteresseerd
ben en dat wel een link
heeft met de Westhoek
is Esthetische melancholie.,
een bitterzoete reactie
dat kunst kan teweegbrengen.
Soms
kan kunst ambivalente (er
zit iets positief en iets negatief in)
gevoelens teweegbrengen.
Dat kan als heel waardevol ervaren
worden. Het beste voorbeeld
daarvan is ‘het sublieme’ in de
kunst.
In filosofie wordt er al van oudsher
een onderscheid gemaakt tussen
schoonheid en het sublieme.
Het schone is wat behaagt, wat
aangenaam is om naar te kijken
maar er zijn ook fenomenen die
ons esthetisch aangrijpen, die
naast het positieve en het aangename
ook angst kunnen inboezemen.
Een
klassiek voorbeeld is een
storm die buiten woedt terwijl je
zelf veilig binnen zit. Die kracht
kan enorm fascinerend zijn en je
jezelf daar niet van wegtrekken.
Je blijft kijken. Maar het is niet
bepaald aangenaam om daarnaar
5
Met muziek kan je dit ook ervaren.
Muziek maakt emoties los. Je
merkt dat je droevig bent en tegelijkertijd
geniet je ervan. Er komt
een sterk bitterzoet gevoel naar
boven.
Je kunt dit dus ervaren bij het bekijken
van kunst, van films of bij
het lezen van literatuur.
Persoonlijk lees ik daarom graag
Russische en Engelse literatuur uit
de 19de eeuw.
Dat interesseert me en daar ben ik
de laatste jaren mee bezig en over
aan ‘t schrijven. Ik probeer te duiden
van hoe moeten we dat precies
verstaan.
Zijn er verschillende
soorten bitterzoet gevoel?
En
melancholie wordt vaak verstaan
als een stemming, een depressie,
een ziekte. Boeken daarover
zijn wel heel verhelderend,
maar ik wil het hebben over een
gevoel dat je hebt dat bitterzoet is
maar dat je ook naar waarde
schat. Het is iets waardevol.
Het is geen ziekte. Het is geen
psychologische aandoening. Dat
wil ik melancholie noemen.
Bij een melancholisch gevoel
word je geconfronteerd met een
existentiële waarheid, die tamelijk
bitter kan zijn. Door de sterfelijkheid
te ervaren bij de Russische
schrijvers leer je ook het hier en
nu waarderen.
Je beseft dat je sterfelijk bent,
maar daardoor geniet je des te
meer van een mooie zonsondergang.
Of van de schoonheid van
de muziek die je beluistert.
׉	 7cassandra://NtY-U61Ia65hNEdGVKAwptG1KCqF5jS9c3L4Ksne8No$`̷ bG*[~q[bG*[~q[בCט   u׉׉	 7cassandra://DoU8KnmORSmi6PT5pFxdA1-k6UTqhyvT1WB9dcmlEX0 `׉	 7cassandra://eGUW0iYx8BQVgNDinYVivY3jildwKFdMtlGDN6ki59c̀j`V׉	 7cassandra://KA2CtxjHlIMLwv5SvmX5Z7AiM97TyPcPS2sVYJhcelg&`̷ ׉	 7cassandra://j4kw20OUt24iUehTD86AE_NqL3AA1UEIMQ233skwFPM n͠bG*^~q[׉E}In de Westhoek ervaar ik dat dikwijls. Hier heb je iets dat je bvb. niet in Antwerpen hebt, niet in Limburg
hebt. Je hebt die weidse horizon die uitnodigt tot reflectie. Er zijn minder objecten in je onmiddellijke omgeving
die je aandacht vragen. Dat is heel anders dan in een stad wandelen.
Hier is het een streek die gedompeld is in de geschiedenis. Als je vanaf Het Blauwhuis het dorp ziet, dan zie je
de kerk, een beeld dat er zoveel honderden jaren ook was. Je voelt je als een deel van die geschiedenis.
In een stad is dat niet zo gemakkelijk om dat gevoel te hebben: het is een mengeling van een hedendaagse en
een historische omgeving.
En als je hier rondfietst in de Westhoek zie je dat er hier oorlog geweest is, zie
je de kerkhoven. En de oorlog doet je denken aan de verschrikkelijke dingen die
er gaan gebeuren. Bij mij wordt hier in de Westhoek die melancholie zo gemakkelijk
opgeroepen. Door het fietsen in dit schitterende landschap kom je op
een plek met een oorlogskerkhof waar je aan die verschrikking wordt herinnerd.
Daardoor koester je misschien het heden des te meer.
Het is een schommeling: van het bittere en het zoete …
Dit en het zicht op dit kerkhof van Wulveringem maakt deze streek voor mij zo
uitzonderlijk en perfect voor het onderwerp waar ik nu over aan ’t schrijven ben,
een artikel over destijdse melancholie.
Interview
Stef Duron
© foto - Robin Van den Bossche
6
׉	 7cassandra://KA2CtxjHlIMLwv5SvmX5Z7AiM97TyPcPS2sVYJhcelg&`̷ bG*[~q[׈EbG*[~q[bG*[~q[) "DG lentenummer 40 1 2022 Hans-MaesbG*WfrJĬ