׉?ׁB! בCט { {u׉׉	 7cassandra://h4UZnmiM8kIBm9zYpbOZ6SFelLlPAo0Qu5NK-hyiATY G`׉	 7cassandra://4o3Wit74Yh2awZvOn7Awz9qgm_yabmUDpdsUhlQEJBAW`׉	 7cassandra://AYXzGid-yBIUxovpP06qgVVYIHfPxEst7_VSs69AxBs` ׉	 7cassandra://9hHZCpLccMp3AUagyXjIgp1wkwmd17P7InfYOQLCiPU ͠p\X\䰒R@=׈E\X\䰒R@<׉E !JOHAN SIJTSMA
DROMEN DENKEN
DOEN
׉	 7cassandra://AYXzGid-yBIUxovpP06qgVVYIHfPxEst7_VSs69AxBs` \X\䰒R@<ˁ\X\䰒R@<ʁ
בCט   {u׉׉	 7cassandra://vQTmdrB1YY9rh0FIVLDdTzM6b-uDgwITswklgwC2tZI IJ`׉	 7cassandra://pvxSsIHoSoichiAyklEb2pyEPHfBdX_u29y0WhxUfpcW`׉	 7cassandra://633aTn2FuUK7zn1WKML4h2XQiGWcTKeLJh3r0TJASZU` ׉	 7cassandra://cZCJEWhx4YHJzzXlvEVi5ihbPhbcfFPajOyxUwKqPic (͠p\X\䰒R@=ט { {u׉׉	 7cassandra://qzFQm4kSOKUM0-3gkANOkBR6-hY8A1mYuis4gN3g-7w ME`׉	 7cassandra://cOPSO8KaHtOkJqQqp4URuIo0u2wmn5loRYNUvFFv7BY3`׉	 7cassandra://eMKFE1Y7BLQ6-XJN5B2HDHQXSvdSZZQXuLXmSVQ3KUo` ׉	 7cassandra://3A8Akoz9jQQcVS-m_O7Asw9FwgW9h9zSX8BQyT27D0o͙GJ͠p\X\䰒R@=ۘנ  ČC   1BE[9 ׉I\X\䰒R@<G׉ׁ
default style נ #C  
 1E[9 ׉I\X\䰒R@=G׉ׁ
default style נ UC   1E[9 ׉I\X\䰒R@=LG׉ׁ
default style נ xC   1xE[9 ׉I\X\䰒R@=dG׉ׁ
default style נ VC   1݁E[9 ׉I\X\䰒R@=G׉ׁ
default style נ C   1IE[9 ׉I\X\䰒R@=G׉ׁ
default style נ C   1E[9 ׈IG׉ׁ
default style נ  SC   1̾Fv9 ׉I\X\䰒R@<΁G׉ׁ
default style ׉E !JOHAN SIJTSMA
DROMEN DENKEN
DOEN
׉	 7cassandra://633aTn2FuUK7zn1WKML4h2XQiGWcTKeLJh3r0TJASZU` \X\䰒R@<׉E1
2
3
4
Visie en architectuur
pag.
Woningbouw | Particulier
Woningbouw | Projectmatig
Woongebouwen
5
6
7
Bedrijfsgebouwen
Kantoorgebouwen
Verbouw | renovatie | restauratie | herbestemming
8
Dienstverlening
4
pag. 45
pag. 73
pag.
131
pag. 155
pag. 183
pag. 205
pag. 247
3
׉	 7cassandra://eMKFE1Y7BLQ6-XJN5B2HDHQXSvdSZZQXuLXmSVQ3KUo` \X\䰒R@<́\X\䰒R@<́
בCט   {u׉׉	 7cassandra://1xd4Qaw9jjT7cMLuMH-Ua5i2UHEYSCRzKz3KMYrPkpE `׉	 7cassandra://Lrd6iUo0uGjIyhp9ganNMOypoLXjTcXbXX4Or9QDZ9M͚`׉	 7cassandra://9adFPAfUgNhFOsj7HX3SUox_SibXREr7HeXmDsPmxGE3,` ׉	 7cassandra://_qakKOR_oKQRl5xNr7Vvj4nI7khxPys6szNNldNzYpA !#͠p\X\䰒R@=ט { {u׉׉	 7cassandra://8SWdb7zV69Df9r5WHFn3WtQuMeZEJ12CAUyzpTAAPJs k`׉	 7cassandra://7bkGBt9LhmyMi-ks2vbsT37rtI-_BJFclFVpCNgZ6IEͷ`׉	 7cassandra://1ysfWrbbulMV6kNVvaNQu-WwhlOhMu2_jjYr1xGvMrw8%` ׉	 7cassandra://IqL2zW9zza1SPXuGaqPaj2lqKx8h_DYmjQBO1Bc6dLo 6͠p\X\䰒R@=׉EONZE EIGEN HUISVESTING
In 1987 startte ik mijn architectenbureau in Tytsjerk. Na een tussenstop op een bovenverdieping
aan de Emmakade in Leeuwarden, verhuisden we in 1991 naar de Spanjaardslaan.
Dit prachtige pand renoveerden we volledig en heeft lang een fijne huisvesting geboden
aan ons bureau en ons gezin. Toen het bureau meer ruimte nodig had kochten we in 2006
het
voormalige
drinkwaterpompgebouw aan
de
Harlingerstraatweg.
Dit
pand,
dat we
van de sloop redden, hebben we volledig gerestaureerd en gerenoveerd tot een prachtig
onderkomen voor ons bureau. In 2015 verhuisden we ons architectenbureau naar de
boerderij in Jelsum.
2007 - 1991
׉	 7cassandra://9adFPAfUgNhFOsj7HX3SUox_SibXREr7HeXmDsPmxGE3,` \X\䰒R@<׉E “ OP ‘E PLEATS “
Na een intensieve renovatie biedt onze stelpboerderij ons nu een prachtige huisvesting.
Dicht bij de stad, aan de rand van de terp van het historische dorpje Jelsum en omgeven
door landelijke rust, ruimte en vergezichten.
2015
5
׉	 7cassandra://1ysfWrbbulMV6kNVvaNQu-WwhlOhMu2_jjYr1xGvMrw8%` \X\䰒R@<ρ\X\䰒R@<΁
בCט   {u׉׉	 7cassandra://QcfBTfXxH4S5ZJ0dyf22BWVlh0eDv_KsEckaNVOLXxoͳ`׉	 7cassandra://H5VTHlg9Ci4u8XkdDHlKhw62mh-g-qM8bA05RqqgvRo`׉	 7cassandra://oYElQ-Eo-ODannPUVIkGWi0zhyjqjsZfxjBU92gBlzE
` ׉	 7cassandra://y0fXERT6UeTWvk04PTwAUt1Toak2tfj9d4dzJsfgPZ0͏͠p\X\䰒R@=ט { {u׉׉	 7cassandra://OQr4QwsbpI-9k-DFinrQH7SN7k_bTTeUbotoekaN4wU ub` ׉	 7cassandra://m423mTwPPDKiX6E2su0BQWqp1VNE9ZgLG-iWDwE0xaY@(` ׉	 7cassandra://n7ss95tdxY_3mrsmPfwCsSukPnDEMichO9WQ5zpFbcE` ׉	 7cassandra://KL62OwKsTlcXgKLofIpT3LtcAUtUsGrMkhXWeLdfFFY< ͠p\X\䰒R@=׉E6
׉	 7cassandra://oYElQ-Eo-ODannPUVIkGWi0zhyjqjsZfxjBU92gBlzE
` \X\䰒R@<׉E“Architectuur en Bouwen”, 30 jaar zelfstandig werken aan mijn
passie. Van verbouwingen tot woningbouw- en utiliteitsbouwprojecten.
Mijn werk gaat over mensen, ruimte en emotie.
Over “dromen, denken en doen” en over “ruimte voor idealen”.
Het gaat over bouwkunde en bouwkunst. Over ontwerpen, tekenen,
rekenen, beschrijven. Over plannen en organiseren, toezichthouden
en leidinggeven. Architectuur en Bouwen. Mijn werk; dit boek
geeft een indruk. Ik heb het ingedeeld in categorieën. De bouwstenen
die bij elkaar de cirkel van mijn logo vormen. Elke bouwsteen
een eigen kleur. Samen de kleuren van de regenboog. Onderaan
de pagina’s staan nummers, bijvoorbeeld 914-2010, dat is
het werknummer met het jaar van realisatie. Deze nummers maken
mijn werk traceerbaar in de tijd. De tijd heeft grote invloed op
mijn werk. Stromingen komen en gaan. Ik vond het fijn dit boek te
maken. Voor mijn gezin, familie, vrienden en voor iedereen waarvoor
ik mocht bouwen en waarvoor ik hoop nog te gaan bouwen.
Johan Sijtsma Architect AVB BNA
7
׉	 7cassandra://n7ss95tdxY_3mrsmPfwCsSukPnDEMichO9WQ5zpFbcE` \X\䰒R@<с\X\䰒R@<Ё
בCט   {u׉׉	 7cassandra://DjhE8k1NCTdWfgA8Lc0kuoX6L8HBCIm5akBZzqc3fwY `׉	 7cassandra://0GcZLCsU1rfNIowRC6_3FsB69947EMMAu7Rb7TcmewkW`׉	 7cassandra://FMdFnoaYabF79FqTXQTqsmhkvswUoIEhHEzrlWdFU1Q` ׉	 7cassandra://EwQPbFORPmyIkJfksEKaF4VSt5zz8dZvZHYfd4dAzb4 V͠p\X\䰒R@=ט { {u׉׉	 7cassandra://y6-6kW2a7KmL4gfmR2b90DNtDcBiV8-e1fEASiUfLSU `׉	 7cassandra://GcDgFH6GpI-u5Ot3J_-zx8zXJURHQLt8EKHL5-ob_C0[`׉	 7cassandra://K56BbXnmve0ptpoPiWN5nP2-HqmwrFGqNBOxyXXAr4A` ׉	 7cassandra://ash4SpujkI3A1Au0ewdcf18REFWJplCtZ_QiYoHeCS4 ?(͠p\X\䰒R@=׉E8
׉	 7cassandra://FMdFnoaYabF79FqTXQTqsmhkvswUoIEhHEzrlWdFU1Q` \X\䰒R@<׉E9
׉	 7cassandra://K56BbXnmve0ptpoPiWN5nP2-HqmwrFGqNBOxyXXAr4A` \X\䰒R@<Ӂ\X\䰒R@<ҁ
בCט   {u׉׉	 7cassandra://8QAMIRFNDk0smeqWB96rBjE4EIUm_fVswcvDvh_Y_ZE U`׉	 7cassandra://gXDkcL5kVEQ8eQaT6fl6DpITacuRCr-GU7oEGTsyyrEͥ`׉	 7cassandra://CyUJLslXdqYwI_HxYGCophxra00Kzlc0iu5Wne7ohrg6` ׉	 7cassandra://dBVYsRePSqq2OfnohMQyD8Gp9xZKCKubyW7O_JoNHPI ^(͠p\X\䰒R@=ט { {u׉׉	 7cassandra://BpbFk0EOFQSMkx46fpr7hPu8txTsQiAiv96twmF3VZ0 ;`׉	 7cassandra://Q0EPJlF7-tnEUBzzABEKlPivOKo8pJ1xmHXF3yewXhU͈E`׉	 7cassandra://VuXdEsK_MtB595LgM71d4XvYOnZ8Ey8F3neVhDkZJpE,w` ׉	 7cassandra://5KbBvZzcthsDN8_Ztty436WU9kx8jug0rlEdUy6KhPM ͠p\X\䰒R@=׉E׉	 7cassandra://CyUJLslXdqYwI_HxYGCophxra00Kzlc0iu5Wne7ohrg6` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://VuXdEsK_MtB595LgM71d4XvYOnZ8Ey8F3neVhDkZJpE,w` \X\䰒R@<Ձ\X\䰒R@<ԁ
בCט   {u׉׉	 7cassandra://IitobMv53h2nO2hob6v_WDIpSSjDh28N0zHxMb--_aI `׉	 7cassandra://Ag13bhQ82h_ddwyh_RHsXezU-L3eKDbx3vJvm1taB2U͂J`׉	 7cassandra://qNxrSovSUGHSFRngTNeKKI9GRl3ri0m-iC1HQQxvQuc(` ׉	 7cassandra://RDEDvEMELKMGy36Cn5FttbveHqm7YaLPXIc-Sb-5ipY I͠p\X\䰒R@=ט { {u׉׉	 7cassandra://WSKdJDIeVvhieSr7YuwIzp7I2oT2RtIrDequPWrtUAw `׉	 7cassandra://T-spZjFLSdvpIKlB1Iss-0o5wHsGJTr7YQfMaTfPO08ͩC`׉	 7cassandra://lni5MVfX_TBTXIOAh78u5cFaZ1u0Sr893hqEFyxlQqI3` ׉	 7cassandra://rwhXTR3AH0cLZpfrw9NlbX6n3LqGKAyMdsA7DXBdanw ͠p\X\䰒R@=׉E׉	 7cassandra://qNxrSovSUGHSFRngTNeKKI9GRl3ri0m-iC1HQQxvQuc(` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://lni5MVfX_TBTXIOAh78u5cFaZ1u0Sr893hqEFyxlQqI3` \X\䰒R@<ׁ\X\䰒R@<ց
בCט   {u׉׉	 7cassandra://vFyulR0cpHUdBfiTW54JhsA-cMu71J_-z0aOTdY4XZM *`׉	 7cassandra://dnuLiT1Lq9CX-YoDkwnUcX5i1WisF-d1vOwvrST9hRIͧU`׉	 7cassandra://TfqQ10kQb_iVHhyHQO_G5LZ0Cf3qoQPIemxnWtnaXYE3` ׉	 7cassandra://Z2FoHWgHoGlH5Hsqhw3F-eguglIX1YmSNkDuOhNcNcI W͠p\X\䰒R@=ט { {u׉׉	 7cassandra://yFA9AmteSaf5yu0gWXlvxN4877F_50agUB1QV3by-7A )`׉	 7cassandra://Tnr-XKo4t7KqYrwTIzM_vmH5hI3o7JjuTXmS3bSCWm4ͳ`׉	 7cassandra://FG4aDMPRyhu3ECt9UdTHHTALUCqr67TpW4X9u1cYFoM7` ׉	 7cassandra://CRTVmyP3wQvu9eB0_9UgBKOfjnsX8HXJ-M1k2obsN00 |L͠p\X\䰒R@=׉E׉	 7cassandra://TfqQ10kQb_iVHhyHQO_G5LZ0Cf3qoQPIemxnWtnaXYE3` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://FG4aDMPRyhu3ECt9UdTHHTALUCqr67TpW4X9u1cYFoM7` \X\䰒R@<ف\X\䰒R@<؁
בCט   {u׉׉	 7cassandra://7-rzjxu-q7lr4sILUPhDnguvQosxKGIXeujj-vpZMcY `׉	 7cassandra://DfKnDkZ8sc5pYnCZ2GMBopLMj-1Ypo-MXwDUXFWHqvkX`׉	 7cassandra://33XUcZQdgxEQ0ofqsXWs1yxyZ6vLZXcnXooCDGEfxUM,` ׉	 7cassandra://UyG31llvoU3Gn0qSGvgJpyMDHIVHgv8K6Sy3OPn6CwU I͠p\X\䰒R@=ט { {u׉׉	 7cassandra://qebZzvcLIMKexe51xq9pljhP_6w6PXaOEXKyPBHfVxQ h%`׉	 7cassandra://kVv068YAZuAoc3gGT95_oV2Gvza_fQLPQHxmgIBS_jId`׉	 7cassandra://CTT3shtHx0w6sVGoZTwnflornPp7SHwxKEF_HEIwFA0#.` ׉	 7cassandra://LR4W42igfbUsU7x-0ZNFNYeo53_p4UnDQMlhFV2AysQ e͠p\X\䰒R@=׉E׉	 7cassandra://33XUcZQdgxEQ0ofqsXWs1yxyZ6vLZXcnXooCDGEfxUM,` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://CTT3shtHx0w6sVGoZTwnflornPp7SHwxKEF_HEIwFA0#.` \X\䰒R@<ہ\X\䰒R@<ځ
בCט   {u׉׉	 7cassandra://jtLRRlQm70vHvcXl4IE_tebGBNaHUScWu2xjyUPJXAA ~c`׉	 7cassandra://m9YuvVl7O32Eb9QQAEbzY6ql8fd2QXmGM0RraQZCs2ccA`׉	 7cassandra://EHgERNbaNPM_Wwx8A52u64qdH1Qf8_wv4Om6xm22a24 R` ׉	 7cassandra://P80WOt-fdsV5cJ4-eQ7vLXhJVzY54MJ5sKims7CIdro ͠p\X\䰒R@=ט { {u׉׉	 7cassandra://75hZCTBQ_pDr0VQbHGrsH9ebi-aoX5tviYOrnoU1AJE `׉	 7cassandra://u8n9EC50WrIUuiYOyU50bkv2q3vWIcunYUMJ3VQ2tLs͂z`׉	 7cassandra://l-33x5d0jvyUgZkRWnFTiaWbleZCScNAaEof0Vj-SeM(` ׉	 7cassandra://3A0lXdYzZO7rOIJg-lKCDug3nb4xBZXwpZMFun75ldA ͠p\X\䰒R@=׉E18
׉	 7cassandra://EHgERNbaNPM_Wwx8A52u64qdH1Qf8_wv4Om6xm22a24 R` \X\䰒R@<׉E19
׉	 7cassandra://l-33x5d0jvyUgZkRWnFTiaWbleZCScNAaEof0Vj-SeM(` \X\䰒R@<݁\X\䰒R@<܁
בCט   {u׉׉	 7cassandra://OiDX6KQ6ZAk_R2x_7QFUr-VghmlrF6ZpsffIWqz0x_g `׉	 7cassandra://Dd3jRyGKkE1Vnp283bfJ2k5P-pxk4SzMDcetnfA97-Ap%`׉	 7cassandra://e6hRkFHLaZ-FEJpJuMKwFfdUKoIh4sQsUTqbJMy2lP4&` ׉	 7cassandra://QvuG17ZGygNSEiRQiOVw4wxP1kiR3orpYG3Wzbu-Jr0 p͠p\X\䰒R@=ט { {u׉׉	 7cassandra://_qFav0FzU9EJVWRkbooMHB3VHcvdWozdVO6MeBrZQVk $i`׉	 7cassandra://oHrIV-01y177dIR-iivcUxEx0AKcg2fwrh-w2yd-hXMT `׉	 7cassandra://OeJvkYXc95QBokrTzUUwLi7ITfCjn3NZw7cv2bdHyOQF` ׉	 7cassandra://Jsgt9ri1R1xO3HcQF2_c37-fbEsGTnyUJnCJjFtBgiw C͠p\X\䰒R@=׉E׉	 7cassandra://e6hRkFHLaZ-FEJpJuMKwFfdUKoIh4sQsUTqbJMy2lP4&` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://OeJvkYXc95QBokrTzUUwLi7ITfCjn3NZw7cv2bdHyOQF` \X\䰒R@<߁\X\䰒R@<ށ
בCט   {u׉׉	 7cassandra://Cx0nHtAeewm4j5UlyzDhqbqbb3o9xpkeF9RizjQc6Z8 `׉	 7cassandra://OTW8SgCe_0EYT16Blgf7urBIUe23FEbxSRmQPJ49vgIͅX`׉	 7cassandra://HgSvbkD3l19rV86dSU_IHMj4VHpQk6RqnPvTK1S4j98%{` ׉	 7cassandra://0co98_z8EW0Hvof7LicbDx1FCG6SREH9XqTnzhiHOJU ͠p\X\䰒R@=ט { {u׉׉	 7cassandra://Dcx2EVdau2Tj6pGH9tefwlV8WvgcakXNKWlrnAYt92g `׉	 7cassandra://8ZIg51h5o6R1I6Ungc0JoTyCwVAXKkk_KawZfbiaR7c͏``׉	 7cassandra://tHnZ_H3vFio1SyQeyrzy-2Js52T6KNK5w2gLHIqji9A)U` ׉	 7cassandra://lT7CAmmWgYmVtQmHUZLqLrA17EAYz3Lfrd6sYY76Hck n͠p\X\䰒R@=׉E׉	 7cassandra://HgSvbkD3l19rV86dSU_IHMj4VHpQk6RqnPvTK1S4j98%{` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://tHnZ_H3vFio1SyQeyrzy-2Js52T6KNK5w2gLHIqji9A)U` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://wBx-rt5LJyP53UZw9ZO9T922Tp1LKQcWTXCLlNwuO3w `׉	 7cassandra://0sfHJQqCG67fjRkFKt5PV3M-r_0XJjT87Zsw3vHr2b8͈`׉	 7cassandra://A73Tb-RiOF-oPPNil13cg5MCiUr-stW1IuxUygPdlqI&` ׉	 7cassandra://kdhG2eAnE7e6aa7-lLriL2xFrjomtPXU_OlDz2C_HgM I͠p\X\䰒R@=ט { {u׉׉	 7cassandra://zwj82pUUKp3317L81bW0Bbrz3dr8lblnbyQeHuj8gZo  `׉	 7cassandra://BlZOI7fPz3ytW9Hvlmy7Qn9e8jXOUyB7d3leesa9tqM͈`׉	 7cassandra://ti-p4JOvQlf7f8yl-oMMplnsYbowPm6SdPMZaSrvjKM'?` ׉	 7cassandra://_96Qh82myi54BJAWiQ-7aIVbyYCY7FRFjFxU2MwN2rE ͠p\X\䰒R@=׉E׉	 7cassandra://A73Tb-RiOF-oPPNil13cg5MCiUr-stW1IuxUygPdlqI&` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://ti-p4JOvQlf7f8yl-oMMplnsYbowPm6SdPMZaSrvjKM'?` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://_Mlt_mEC0f-FqRKWkYgTGGPCBG6-iIzvHOhmduB4G7w `׉	 7cassandra://MYaNLF4_2mwEXS2fiK9i7okmQDOKcGM66hwGNVl5u7Y͉`׉	 7cassandra://TAKL6jc4RJo8FqwmPHF0aHl1AKQCRqn-IrGEt2EU3F8'` ׉	 7cassandra://RHUlHf9f39mPQWMhnNFglK4jlXMCb9xcJP4sSFH9_ck E4͠p\X\䰒R@=ט { {u׉׉	 7cassandra://XGeEfI4M5fRRexrqLPW0sPdm1HqK5IkS8Y6o2qyxv9s `׉	 7cassandra://MNWZzz2WBSS7wyHP0_u8TOraTD5LHW4vvmqxoyxSvpQa?`׉	 7cassandra://ho0saT3K9NvfekJ5MurOugZvQ7OIB9bfobdehFCVVBg6` ׉	 7cassandra://9HkWFsTFVCYWEqiSP6i9FGOxruFlWaSFKv35IyB8zEU K`͠p\X\䰒R@> ׉E׉	 7cassandra://TAKL6jc4RJo8FqwmPHF0aHl1AKQCRqn-IrGEt2EU3F8'` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://ho0saT3K9NvfekJ5MurOugZvQ7OIB9bfobdehFCVVBg6` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://-b7LX-mRRBEUNLp2hKvMIbMuuGDC8CCZNt3WEu6K2Wg 1`׉	 7cassandra://FKo2gCl_1ERSBYjovWB5G1qLdryM3WuQMhj_C4_6Ld4́`׉	 7cassandra://buW-snYgWsbnshW6daFmIUPksOA9X_RFDFRXSbmRJ_I&d` ׉	 7cassandra://bWJXRTyTOJfQ7CJnscIf7BKWQC9VkQLdq65_euGYp9E H͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://-wZLGxAbdolH2NLQ3f2U0QIdNrpBhj3IR1xZ0bItMEM `׉	 7cassandra://-Uzp6pdhZWdEawVmJ6NVsJlTM3CtDObo-mDa_f-jlogn`׉	 7cassandra://8aMBeXqAZIaS7zlNVGTKr2My4Jox6GYGFnY7hT0Ib5U!` ׉	 7cassandra://cSKiSMF9hgNu2aFd6401LzubhBEkVUihYnSWmDKRXg0 
e͠p\X\䰒R@>׉E׉	 7cassandra://buW-snYgWsbnshW6daFmIUPksOA9X_RFDFRXSbmRJ_I&d` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://8aMBeXqAZIaS7zlNVGTKr2My4Jox6GYGFnY7hT0Ib5U!` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://njBMVp-VvSKnpqL3Ymh9fMSjMle_aL4Fs7HLp3YXUDw z`׉	 7cassandra://KSDgJuje5g5CLwJxO95tReIiIMzSXb37r7JBYhZ8P8UͰ`׉	 7cassandra://pnR3nT8DUKzSwS1ZpppxyDWV2R0P6Qv95bxIaDEj-os5`` ׉	 7cassandra://SEHOCdj9gmYy1K1WjPDP0ES4DBBe8YQST9zg3E_wRFo {͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://cnnYGYRbOw6KM5jSqIhUMGYzmjkZPe3Se4QHbMCN8yA j`׉	 7cassandra://d_EdIre-zFY7mEqYk5ktifUsIr3XPLySZnyIYsIDCUE͔7`׉	 7cassandra://2CMUVFpbnwxb9ZHggYPcuvpNiGGcE9EUzxhKGbG3mSg+;` ׉	 7cassandra://V1_-0gw6s3uRdQl-cZmF4FGl3LihzyYvW-qHmjb1jRc ͠p\X\䰒R@>׉E׉	 7cassandra://pnR3nT8DUKzSwS1ZpppxyDWV2R0P6Qv95bxIaDEj-os5`` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://2CMUVFpbnwxb9ZHggYPcuvpNiGGcE9EUzxhKGbG3mSg+;` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://B9vUwV4YACb1OcfdnPS59wWBWfo-FqE3T-7mnoy3rHs t`׉	 7cassandra://YPdQQXexarbdxiPdS0bB0WppOzu4uM4w3Jh6kY-zIsUP`׉	 7cassandra://w193IwIYBRxImU_9leR1vU0lqlh2rN4tuIsHTIdWBwQ8d` ׉	 7cassandra://conKOVzwhsssAinf_R59g1pXtzsz9qATjci6BQgK5-U ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://EfQMiijDpO7JA0eRN0Crrtm099GxkQalebV7aL-xmzk ~`׉	 7cassandra://YxnbQYwqQy-j0jGZSG-pbG3DX8BXrCIswwxzJQS-jck͋`׉	 7cassandra://fPc0rJjJ4lzJBSJ2IvUZKqY5iY782oDvN8fowYbtNgk*` ׉	 7cassandra://Xke3PvZLBg-4K7lYJH2qB8-DQOatQ_G8NtfT0-gUMTk ͠p\X\䰒R@>	׉E׉	 7cassandra://w193IwIYBRxImU_9leR1vU0lqlh2rN4tuIsHTIdWBwQ8d` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://fPc0rJjJ4lzJBSJ2IvUZKqY5iY782oDvN8fowYbtNgk*` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://iX7BEPV06WnX74Fwtq-pKpjktUKs3wCzjyNv88cYQIM R`׉	 7cassandra://XOObemhYu1aoO3jb9vWpU137MSEOFpez3bdBbLuIBMQh`׉	 7cassandra://DYcI_9hidcaZDlZLSlf9v8B6e2fSn5iTBf5SUbbq2nMh` ׉	 7cassandra://-IDoUfI3n2JW_KfKhxSZswtJWvHnrQ0jM0WdY4nnAaY L͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://XhcZbzG0Aaz1NkvrSL6aQe_DyQHrSVRJ3JoIA8nnqqs I`׉	 7cassandra://RRPzMjJYZLXCEK6rD5IXdsh_sq9j_j2YyJo5uAM1rBoͣN`׉	 7cassandra://jDjYMVhHYr5khyj9qBRwV93v2gejfgPHpVI88_HACkw2` ׉	 7cassandra://7FKSLMZjYyNjZnACTkYOlZIagQZWCLPA8oTxSpsh104 =͠p\X\䰒R@>׉E׉	 7cassandra://DYcI_9hidcaZDlZLSlf9v8B6e2fSn5iTBf5SUbbq2nMh` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://jDjYMVhHYr5khyj9qBRwV93v2gejfgPHpVI88_HACkw2` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://ynMkeuFndZowHmqRnQMicF43kewRjB1KNbIgGl6X2ok e&`׉	 7cassandra://1CLyxMNcqlrh8_M_ahd-UwNkWNRlTDTSep34Xk_41_Aͪ`׉	 7cassandra://T6d1fNFV3uQ6JTu_fByl7AU1HyTsmaNFIIVQqEvL1K423` ׉	 7cassandra://LXBJ7QVvgOlnjj_m5OhjUVIE3R0-unlETgwG3bAonJw Y͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://1R7f_vhyQF1ga7KvhJcLm4EuNq6vfFk0ccyx980o_5w #p`׉	 7cassandra://Zb67CbjmUyGATVb0n227ggw2y82QrWVQJSXMO6rebsE͋`׉	 7cassandra://9flotHrnwbZlRocWrk0gLjx4qBpoLPyVKlLm-ODZfgg,9` ׉	 7cassandra://fwAPcireuQc-zqiV-R49DFn8Sb7ofjcysOoxZ_EV0Iw 3͠p\X\䰒R@>׉E׉	 7cassandra://T6d1fNFV3uQ6JTu_fByl7AU1HyTsmaNFIIVQqEvL1K423` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://9flotHrnwbZlRocWrk0gLjx4qBpoLPyVKlLm-ODZfgg,9` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://lRm7YpRQ4FzxDDFfydBSMX6fMsbtM4N5peAkWsgsOTo I`׉	 7cassandra://Ce6Cvfymbdqwx8E3a3ZrkI7ZRIL0cTkH7pXKqv4LTFU`׉	 7cassandra://7CykoxbAn5IQLU_ebv8BjaV6KKiEtQU_j4VsPE5vb5wA` ׉	 7cassandra://yJGBZuZR8kebp3kRw3eP2216v_cxYpcJxqu13PxkuGw K͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://oq2NZkWpFCmmCK8_A3MnETbHSxRuiYXrseqXBiO_ZXk 
w?`׉	 7cassandra://MzC_J4N9fc7EH9-OIWkSZ-W69tAdRmvjaipolwgwVLg `׉	 7cassandra://sM_TDMNIDAkaHyRa42GpTI3B1iymABLYz2NgiD5O_y8K` ׉	 7cassandra://8RW6rh2YyIDFB7BUykSnU1lAaA0cUGqhDuqArlQhMVo 	9͠p\X\䰒R@>׉E׉	 7cassandra://7CykoxbAn5IQLU_ebv8BjaV6KKiEtQU_j4VsPE5vb5wA` \X\䰒R@<׉E׉	 7cassandra://sM_TDMNIDAkaHyRa42GpTI3B1iymABLYz2NgiD5O_y8K` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://upX4MRllQHpmN-esa49-uFpPfVwiljTdwJRI1ByiAcE 'G` ׉	 7cassandra://zkEUt8d3AiAlf7K9Qd2tkaFs8SMWuVN9eSf6q1yTypoo`׉	 7cassandra://xdwBDTWYLecNFD_QTaJczi6jy26fHoG5-mMULOnIlIc` ׉	 7cassandra://P_iuivvNP2RrBd1XPsGJ9xVQgFUwLYEBqVBYWuhI-nE; ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://PG3xH6jRR4EaAEGwWa9REFtRs5hxy6B-dt3thwQg4eE ` ׉	 7cassandra://TORjPyJ0Xy9ydjVSfPaGM3Yu8GJgxIY37nztZGx6deYa`׉	 7cassandra://fAROEzaKtHeYFD4llEpOogVCKNykJNONTh6wvW3Jqns2` ׉	 7cassandra://6kwGwwVM9XllEbO8z3ItrXUUPoTXyfJ3-0u7FYXHjHUN͠p\X\䰒R@>נ\X\䰒R@> 	C59ׁHhttp://1056.DeׁׁЈ׉EVoor mij is architectuur de kunst van het bouwen
op een wijze die bijdraagt aan geluk. De kunst
van ruimtelijk, doordacht, beter en mooier bouwen.
Het is de gebonden kunst die bouwen haar
meerwaarde geeft.
De afgelopen 30 jaar heb ik samen met een fijn
team een breed palet aan werk mogen realiseren.
Van verbouwingen tot grote en complexe utiliteitsen
woningbouwprojecten. Als architect maak ik
de ontwerpen, geef vorm aan de bouwtechniek
en begeleid het team dat de bouwtekeningen,
beschrijvingen en berekeningen maakt voor de
bouwuitvoering. Op een fijne manier hebben Rob
Hennekens, Richard Lambrechts, Frank Hylkema,
Jan Willem Verbeek, Matthias Noordhuis, Rutmer
Mekenkamp, Egon van der Meulen, Tom Smits,
David van Geest, Ivar ten Cate, Chris Pekel, Klaas
Waterlander, Cathrien Leegstra, Geeske Hoff
en de HTS stagiaires door de jaren heen met mij
mooie projecten gerealiseerd.
Architectuur en stedenbouw zijn tijd en context
gebonden. Wat 30 jaar geleden modern was oogt
nu gedateerd. Mijn architectuur veranderde ook
met de tijd. In deze portfolio is dat afleesbaar.
Mijn uitgangspunten bleven wel gelijk. Ik maak
contextuele architectuur met een voorkeur voor
eenvoud aan de andere kant van complexiteit.
Met het diploma van de MTS en de HTS op zak
ging ik in 1983 werken bij bouwbedrijf Kats in
Leeuwarden en daarna bij Grunstra Architecten in
Bolsward. Stages had ik daarvoor gelopen bij “Das
Staatliche Hochbauambt” in Stuttgart, bij de gemeente
Ameland en bij bouwbedrijf Westerbaan bij
de uitvoering van het toenmalige nieuwe provinciehuis.
Met mijn architectenstudie begon ik direct na
het behalen van mijn HTS diploma. De 6 studiejaren
aan de Academie van Bouwkunst in Groningen
waren mooie tropenjaren, studie en werk combineerde
ik. Aan het einde van mijn derde studiejaar
werd ik namens de academie geselecteerd om deel
te nemen aan de Archiprix, de landelijke competitie
voor de beste studentenplannen. Een hele eer.
Op 1 december 1987 ging mijn architectenbureau
van start. Ik had een aantal jaren ervaring en het
was onvermijdelijk, ik begon voor mezelf. In de
zomer van dat jaar ben ik ook begonnen aan mijn
tweejarige afstudeerproject aan de academie.
Mijn bureau ben ik toen gestart onder de naam
Sijtsma & Feekes architectuur c.a. Op de eerste
dag van mijn zelfstandige bestaan begon ik aan
een opdracht voor de gemeente Groningen. Ik
mocht de stedenbouwkundige tekeningen maken
van de plannen, die Rem Koolhaas en professor
Kleihus gemaakt hadden voor De Verbindingskanaalzone
in Groningen.
Mijn afstudeerwerk deed ik bij professor-stedenbouwkundige
Bekkering en architect-ingenieur
Klausen. In twee jaar tijd maakte ik onder hun begeleiding
de ontwerpen voor twee woongebouwen
in Den Haag. In juli 1989 studeerde ik af en met mijn
diploma van de Academie van Bouwkunst op zak
en met 6 jaar werkervaring mocht ik mij architect
noemen. Na mijn afstuderen in 1989 veranderde ik
de naam in “Sijtsma Feekes Architecten AVB b.i.”
Mijn bureau had ik gevestigd in Tietjerk, in het kantoor
van mijn goede vriend Ruud Feekes; hij was een
van mijn docenten geweest op de HTS en we konden
het samen goed vinden. Hij was gepensioneerd en
vond het fijn mijn mentor te zijn. We maakten heldere
afspraken. Ik begon een nieuw bureau en was
verantwoordelijk voor alles. Veel steun en vriendschap
heb ik ervaren door Ruud zijn aanwezigheid.
We hadden fijne gesprekken en tekenden soms samen
aan projecten tot het te druk werd en ik mijn
eerste medewerker Rob Hennekens in dienst nam.
Ik had een missie, wilde laten zien dat voor hetzelfde
geld meer mogelijk was bij de realisatie van
woonhuizen dan tot dan toe het geval was. Om de
daad bij het woord te voegen pakte ik zelf de ontwikkeling
op van een aantal woningbouwprojecten.
Mijn bureau floreerde.
In 1989 betrok ik de bovenverdieping van een kantoor
aan de Emmakade in Leeuwarden. Hier groeide
het bureau tot 4 man.
Mijn echtgenote Cathrien verzorgde inmiddels de
bureauadministratie. We wilden graag wonen en
werken combineren in een mooi en daarvoor geschikt
pand. Dat vonden we in 1991 op de Spanjaardslaan
in Leeuwarden. Mooie jaren hebben we
gehad op de Spanjaardslaan. Onze drie dochters
groeiden er op. Eerst op nummer 11 en toen het
bureau het hele pand nodig had, op nummer 13.
Toen het bureau te groot werd voor het pand aan
de Spanjaardslaan splitsten we wonen en werken
en kochten we in 2006 het voormalige drinkwaterpompgebouw
aan de Harlingerstraatweg, dat we
daardoor redden van de sloop. Het gebouw was
prachtig, van een bouwval hadden we het getrans40
׉	 7cassandra://xdwBDTWYLecNFD_QTaJczi6jy26fHoG5-mMULOnIlIc` \X\䰒R@<׉EMformeerd naar een heerlijk kantoor. Het bureau
bestond uit 9 mensen en was in het jaar 2000
ISO 9001 gecertificeerd. We hadden veel werk,
een mooi team van kundige mensen, we wonnen
veel prijsvragen, konden goed met elkaar
overweg en hadden geen verloop in ons team.
Bij de verhuizing naar het pompgebouw heb ik de
naam Sijtsma Feekes architecten BNA B.V. veranderd
in Johan Sijtsma ArchitectenTeam B.V. Ruud
Feekes was al enige tijd overleden en ik raakte
t.g.v. naamsverwarring werk kwijt aan het bureau
Feekes en Kolijn in Utrecht (geen familie van Ruud
Feekes).
De periode in het drinkwaterpompgebouw was
fijn. Het gebouw en het team waarmee ik werkte
voelde als een droom die uitgekomen was. Op de
Spanjaardslaan hadden we nog net de realisatie
van het gemeentehuis van Weststellingwerf afgerond.
In het pompgebouw werkten we aan nog
meer prestigieuze projecten zoals de drijvende
woningen en veel andere grote bouwprojecten
zoals woongebouwen, kantoren, bedrijfsgebouwen
en zorggebouwen. Johan Sijtsma ArchitectenTeam
draaide op volle toeren. We realiseerden
veel en mooi werk. We haalden het beste
uit elkaar, inspireerden elkaar en waren een betrouwbare
partner voor onze opdrachtgevers.
Maar, niets is voor altijd. De economische crisis
openbaarde zich in volle omvang in de architectenbranche.
De helft van de Nederlandse architectenbureaus
stopte of ging failliet. Het was een
compleet slagveld. Een tijdlang dacht ik dat de crisis
mijn bureau niet zou raken, maar uiteindelijk
moest ook ik dierbare mensen ontslaan. Het is een
akelige periode in mijn werkzame leven geweest.
Trouwe mensen moeten ontslaan is
vreselijk.
Aanvankelijk hadden we met 9 mensen het
pompgebouw betrokken en voor de groei waren
3 extra werkplekken gerealiseerd, maar uiteindelijk
waren we nog met z’n vieren. Het bureau
had weliswaar de crisis overleefd, maar
voor mij persoonlijk was het plezier weg. Ik was
klaar met de crisis, zocht naar nieuwe optimistische
wegen en wilde vooruit. Energie had ik
volop en ik wilde een nieuwe droom realiseren.
Al een tijdje had ik een bungalowtje in Jelsum waar
ik kon nadenken en tot rust kwam door de omringende
natuur en door er in de tuin te werken.
Toen in hetzelfde dorpje een boerderij te koop
kwam was ik er snel uit. Dát werd in 2015 de
nieuwe plek voor het bureau. Met veel zorg en
liefde hebben we de boerderij opgeknapt en
geschikt gemaakt voor de combinatie van wonen
en werken. De boerderij is prachtig geworden.
Een fijne plek dicht bij de stad en de natuur.
Een plek om me te verdiepen, nieuwe oplossingen
te bedenken, nieuwe wegen te ontdekken.
Nu werk ik aan het ontwerp voor de nieuwbouw
van Verkley, werknummer 1056.De boerderij had
werknummer 1000. Dat kan geen toeval zijn.
Het architectenvak is na de economische crisis
veranderd. Met mijn bureau beheerste ik altijd
alle facetten van het vak: de theorie én het ambacht.
We begeleidden in de rol van regisseur het
hele bouwproces, van ontwerp tot realisatie. Bijna
alles in het vak is nu veranderd. De architect als
bouwmeester – architect, ingenieur, kunstenaar
én ambachtsman – bestaat vrijwel niet meer.
Meebewegen met de tijd is een voorwaarde voor
het kunnen blijven leveren van een waardevolle
bijdrage. De projecten teken ik nu virtueel in
3D en de uitwisseling van informatie met partijen
vindt ook digitaal plaats. Tekeningen maken op
het tekenschot is verleden tijd, maar schetsvaardigheid
blijft. Er is geen methode die een betere
verbinding legt tussen emotie en beeld dan een
schetsende hand. Al schetsend met mijn opdrachtgevers
om tafel vertaal ik mensen-wensen.
“Zolang ik mijn fantasie kan bouwen
ben ik architect.”
Johan Sijtsma
41
׉	 7cassandra://fAROEzaKtHeYFD4llEpOogVCKNykJNONTh6wvW3Jqns2` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://Auxko4nZC8C7UzGL_60OuvSLPBrBNqaipGEho9xaLdM `׉	 7cassandra://4ZcZJqAysQNWRbFwXAXXmXiv84SiRFSR90SHbvfos3gd`׉	 7cassandra://ccyF2Ir8w1735S69c4uMWDhjVczAxeKCACCrr5xJpqg#` ׉	 7cassandra://ZJki7OY9WHh06OfjZ8iGcRnA5OypmjBMa8tsoo8IkzM / ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://pbeVZC9b4w3rE_TiJEKU3s872w3l28UWetpz9zM-PCM 

` ׉	 7cassandra://ZIW6mmCQEz_dnNqOfF_j5Haqx1ajIbY8g0yYGvD_EJEQ`׉	 7cassandra://st2KuTerdCtHiTw4ClAEfk15P-Exf9H0RKBZSP0vy-4E` ׉	 7cassandra://TcO89sKZ3gGrUC4TmQjIgJS4CqHpdbtN8XtpGLyO1tk+c ͠p\X\䰒R@>׉E42
׉	 7cassandra://ccyF2Ir8w1735S69c4uMWDhjVczAxeKCACCrr5xJpqg#` \X\䰒R@<׉EEPILOOG
“Dromen Denken Doen” staat er voor op de omslag
van dit boek. Het is een foto van een duwboot achter
en een sleepboot voor twee woningen uit een
droomproject van me. “Het Blauwe Hart”, een project
met drijvende woningen in Leeuwarden. Het
was een primeur waarvoor landelijk en internationaal
veel belangstelling bestond. Op de foto varen
de eerste twee, in Hoorn compleet afgebouwde drijvende
woningen, aan elkaar gekoppeld over het IJsselmeer
naar hun eindbestemming in Leeuwarden.
Een duwboot er achter en een sleepboot er voor.
De tekst bij de foto had ook kunnen zijn “Duwen en
trekken”. Behalve dromen, denken en doen is dat
ook een essentieel onderdeel van mijn werk. Zonder
duwen en trekken komt er geen goed werk tot
stand. Bouwen is complex, er zijn veel partijen in
een lange aaneenschakeling nodig voor het bereiken
van een resultaat dat uitstijgt boven de middelmaat.
Bovendien is architectuur de meerwaarde
die bereikt wordt als bouwen meer is dan slechts de
ordening van ruimte en bouwmateriaal. Waar een
gedicht haar waarde ontleent aan een bijzondere
ordening van woorden, is architectuur de meerwaarde
die ontstaat door de bijzondere ordening van
o.a. ruimte, materiaal, constructie, kleur, textuur
en licht. Het bereiken van de meerwaarde van architectuur
vergt bijzondere inspanningen. Van mij,
van de mensen om mij heen, van de adviseurs en
van de mensen die het uiteindelijke werk bouwen.
Ik heb mij altijd ingezet voor het bereiken van
meerwaarde zonder verspilling, zonder elitarisme,
zonder onnodige toevoegingen. Puur en
contextueel. Mijn werk, het is ook wie ik ben;
architect, ingenieur, bouwkundige en stedenbouwer.
Het is mijn passie, mijn liefde, mijn vak.
Soms lukt een werk goed, soms iets minder.
Het succes van het resultaat ligt eigenlijk altijd
al besloten in de opgave en haar context. Soms
leent de opgave zich voor succes, soms minder.
Omdat ik een architect ben die van elke opgave het
beste probeert te maken zijn er ook werken waarin
mijn opvattingen over eigentijds, puur en oprecht
bouwen minder naar voren komen. Het vak is
meestal dienstbaar zijn aan je opdrachtgever en de
omgeving waarin je bouwt; je werk zo goed mogelijk
doen en anderen proberen in je visie mee te krijgen.
Dicht bij mezelf blijven, goede ontwerpen realiseren,
anderen motiveren met mij het beste te geven
binnen de mogelijkheden van de context, dat is wat
ik nog lang hoop te doen. Alleen en samen; kennis
en talent combineren. Teamwerk leveren, denken,
leren, verbeteren, aanpassen.
Het is mijn wereld: architectuur en bouwen, exterieur,
interieur, licht, kleur, materiaal, bouwtechniek
en constructie. Na dit boek gaat er een
nieuw boek open. Hoop gezond te blijven en mijn
kennis en ervaring in te zetten voor allen die met
mij willen bouwen aan goed en mooi werk. Het
beste uit mezelf, is wat ik wil geven. Na 1056 werken
wil ik verder op weg om idealen te realiseren,
van waarde te zijn voor mensen en omgeving.
Meer dan in het verleden zal ik aandacht vragen
voor mijn eigen idealen. Meer aandacht voor eenvoud,
echtheid en duurzame waarde. Mensen én
mijzelf laten genieten van mijn passie, dat is wat
ik nog heel lang hoop te doen.
ARCHITECTUUR EN BOUWEN
MENSEN, RUIMTE, EMOTIE
43
׉	 7cassandra://st2KuTerdCtHiTw4ClAEfk15P-Exf9H0RKBZSP0vy-4E` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://aAPZTIvDeXPyiSGn1Y-OXdCi2vgufT17ZffigEwLgsA` ׉	 7cassandra://oDeK_mmqAbY6jwd7nvkwU8BFFpgp_5DKlgNvxKI958w/` ׉	 7cassandra://vLKpEH7H28Bi5yJbT-JLqerkd32y9UQ7y1NbFoDSOk4`  ׉	 7cassandra://dBjo38uiMwCzqke-ECehpQYz4YD8htLmL5sdn-fVGnEA̎͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://6bYVkVfvV0v4wAaTdS4LomDk7hCyWIhUaMFHjvxHlhc *`׉	 7cassandra://f2mj4I3CKiooWWB8DjertyYT-MzIlEL7Yl-4f-bloSk͝`׉	 7cassandra://S5EmWeyLnb2OO8abxcCg74XRtE1Q5xH2qhZOKgJBQCI-`` ׉	 7cassandra://BOEKJeDei8CJp8bEfMpsQAG9oLnQhcwM91QyK-0k0Fk 2͠p\X\䰒R@>׉E2
׉	 7cassandra://vLKpEH7H28Bi5yJbT-JLqerkd32y9UQ7y1NbFoDSOk4`  \X\䰒R@<׉EWONINGBOUW | PARTICULIER
45
׉	 7cassandra://S5EmWeyLnb2OO8abxcCg74XRtE1Q5xH2qhZOKgJBQCI-`` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://8FzW4XSWkAqqqzpf2_pLhGy_8SunbkMq-yNxhrN8EgM 4`׉	 7cassandra://GSjtGuZJedT040U71W9qdgmx0TueRWHBEADJGc0EnOEp@`׉	 7cassandra://PK4MfOPkvff46EJVnWS1EAc_zDmPnEFpXMG2CF0Hz3I(Q` ׉	 7cassandra://CrG7MFl7-Rynkscc5taI8mFONK2l3OC84y6GbpREl4M #͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://u_Eii_yai6Vj64oE3gaPy_LOLuZZk22jc2DyKACcU50 `^` ׉	 7cassandra://pDgtd0rycO1jzyzXYUrXQB2AEvRvRW_5qcVPWBwe6xY7`׉	 7cassandra://o33Slo2w-kxYftRvvADofh1CRMqiZAKCQRw-fBtqCFU` ׉	 7cassandra://xzHZ2svpATjFH9yNOnV3cDmKdwtQGuowL1oLMFG7_Sw =͠p\X\䰒R@>׉E46
׉	 7cassandra://PK4MfOPkvff46EJVnWS1EAc_zDmPnEFpXMG2CF0Hz3I(Q` \X\䰒R@<׉EJOUW EIGEN HUIS
Waar komt de zon op, waar gaat de zon onder.
Waar is het uitzicht mooi. Waar wil je
wakker worden, hoe ga je om met je kinderen,
vind je koken belangrijk, wil je één
of meerdere zithoeken. Hoeveel ruimte wil
je / heb je nodig. Wat vind je mooi, hoe wil
jij je huis inrichten. Welke kleuren en materialen
spreken je aan. Wat zijn de voorschriften
waaraan we moeten voldoen.
Vanuit dergelijke vragen ontwierp ik mijn woningen.
Maatwerk. “Precies zoals jij het gehad
had willen hebben, maar nooit gedacht
dat het ook zó kan”.
Alles kan, niets hoeft. Ik ging de weg van de
onbeperkte mogelijkheden en probeerde op
die manier originele huizen te maken met
duurzame waarde voor de bewoners en hun
omgeving.
Overleggen, schetsen, onderzoeken, tekenen,
rekenen. Ideeën
vertalen in ruimte,
materiaal en constructies. Inventief, functioneel,
ruimtelijk, compact en duurzaam.
Beleving en waarde realiseren met beperking
van materiaal en middelen.
47
׉	 7cassandra://o33Slo2w-kxYftRvvADofh1CRMqiZAKCQRw-fBtqCFU` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://99chcuwf5q0_Mk0CmBuT8btLDR45dac6pSa-LF67WA4 `׉	 7cassandra://JjHHLytkOIS-gWAHqmhWbCkpMVArGD-P1vqjLNOpNW0z1`׉	 7cassandra://yVe021iawVaenhbVel-W9RQfVcQ4qJkfxge4jr1KcTQ(` ׉	 7cassandra://quoJ8rMIf_5FAPgL0TuA6BKaSu7pWdztTnGHjQ9Sf6U O͠p\X\䰒R@>!ט { {u׉׉	 7cassandra://yUy66Q2QtDcR_xty2sLfoft43B-G24rdn2Fqmer2gIE `׉	 7cassandra://gYHFnQ2uxauiOgb3qlYPdGpqmQKgQPKJPueoLAsf-9Ed`׉	 7cassandra://F1lpWwmRJMHpCcbC5GtNAkKQQJYJqs7iQJ7TBoM7DFY!d` ׉	 7cassandra://TK5mYuDg58Zopd2Q_I48pxbDp1gokse6kZJw-C2297k L͠p\X\䰒R@>"׉EcSIJTSMA FEEKES ARCHITECTEN BNA B.V.
Dit was de naam van mijn architectenbureau tot de
verhuizing naar mijn drinkwaterpompgebouw in 2007.
Ruud Feekes, architect en ingenieur, is tot zijn dood in
2002 mijn goede vriend, inspirator en mentor geweest.
Op 1 december 1987 startte ik mijn bureau. Onafhankelijk,
vrij en vol ideeën. Ik vestigde mij in het kantoor van
Ruud, die toen al een tijdje met pensioen was. Na mijn
eerste opdracht voor de gemeente Groningen, direct
bij de start van mijn bureau, richtte ik mij vooral op de
realisatie van betaalbare fijne particuliere woonhuizen.
De “Quadro” woning hierboven en de “Dali” woning
hieronder zijn ontwerpen uit de beginperiode van mijn
bureau. Voorbeeldwoningen om mijn denkrichting voor
de architectuur van particuliere woonhuizen te duiden.
Ze zijn gebouwd op diverse locaties in Friesland.
45-1988 44-1988
׉	 7cassandra://yVe021iawVaenhbVel-W9RQfVcQ4qJkfxge4jr1KcTQ(` \X\䰒R@<׉EMIJN EERSTE HUIS
Hiernaast een afbeelding van het eerste
particuliere woonhuis dat ik realiseerde.
Het was voor de familie Venema in
Bolsward. Een creatief huis met een
ruimtelijk interieur met slapen beneden,
een woonkamer deels open tot
het dak, met een vide en een galerij
naar de slaapkamers op de verdieping.
Zonder dogma’s, creatief en vrij de wensen
van mijn opdrachtgevers vertalen op
de locatie. Dat is wat ik deed bij de realisatie
van mijn woonhuizen. Vrijheid voor
de opdrachtgever, vrijheid voor mij, leefhuizen
om lang van te genieten. Op maat
gemaakt, naar wens, budget en context.
Zo goed mogelijk afgestemd op de locatie
en compleet voorbereid en begeleid.
Snel na de realisatie van het eerste huis
volgden er meer. Altijd vormden de wensen
van de opdrachtgever, het budget
en de bouwlocatie de basis voor een vrij
ontwerp. Mijn eerste projectmatige particuliere
project
realiseerde ik in Burgum.
De basis daarvoor vormde het onderstaande
ontwerp. Het type “Lumina”.
2-1988 62-1990
49
׉	 7cassandra://F1lpWwmRJMHpCcbC5GtNAkKQQJYJqs7iQJ7TBoM7DFY!d` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://Vxw1pJTuZZsPFH8c54aXRDv29s0mFI9ceDXmA-y_RyM `׉	 7cassandra://2PASJYaTAwRgaUBURXZJOvAX3k2ZCXxEMDluslOiXEEb[`׉	 7cassandra://AGB3_hhtTQhwpiSQzcEkuyfv2ZkbvXTAwj83rcZcof0%c` ׉	 7cassandra://REa3SL0PMy_SQk6tWlEu95iu5I_BynjuFpUZxcfRHE0 /n0͠p\X\䰒R@>$ט { {u׉׉	 7cassandra://EXCKuJVch6PhLEFS90xYleDd0mhvCVc110NsS1qh5kY I`׉	 7cassandra://x3pnJRnlkLZFikrDcnReArKpsvdeiwJJBRK3emJNtfMfi`׉	 7cassandra://tcJ2_F7EHaGIFCtlNIu-3EUJLJuc6e75c1LRr56qOAk&q` ׉	 7cassandra://K7rSCG1Au3xb1j0bUKhoBJ9rRaBCg2NL4JXcSk1WYX0 }(͠p\X\䰒R@>%׉E50
׉	 7cassandra://AGB3_hhtTQhwpiSQzcEkuyfv2ZkbvXTAwj83rcZcof0%c` \X\䰒R@<׉E51
׉	 7cassandra://tcJ2_F7EHaGIFCtlNIu-3EUJLJuc6e75c1LRr56qOAk&q` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://Uan2Cg0-V6lXAP17smFsp_NYDzPdOl3tHTeMG-4FLEo z`׉	 7cassandra://UlcsiwX2xHgHB_KvY5BGcVnWRT8U8OTOyBUxSP6kvXcl`׉	 7cassandra://jn2b-hCgqPcEGvr12yxC3JQ6Vu_9Jr6FHWhVf1mXu7M%?` ׉	 7cassandra://fbM2Pwd0cRV0oSkzPfZvqP_k7qLf8QZb8HXh9VNfNO4 Q͠p\X\䰒R@>'ט { {u׉׉	 7cassandra://Aq-bC_a7E1sKs93AmOmeMVTyGx0lVFNh-_QXbdXjywI D`׉	 7cassandra://3t1YuUQ4cgGSXucK3vWafprLsSROiXM084oj9rBD00Ml5`׉	 7cassandra://Gs6Tbs6KfcZBhpVhNN6ed-7QKV7b4QiacXKLx-rXDkQ'` ׉	 7cassandra://HGNC0TK7AHO9DFdvN0_4B1wwQddOsouLLViynIrajiY kv͠p\X\䰒R@>(׉EMooi optimistisch ontwerpen is wat ik graag doe. Fijne inspirerende
ruimtes maken en plekken creëren om fijn te
kunnen leven. Lichte, warme, comfortabele en inspirerende
woningen maken is wat me boeit. Goed luisteren
naar wat mijn opdrachtgevers willen en dat vertalen in een
goed plan dat deze wensen realiseert. Ik doe dit binnen
het mij opgedragen budget en de planning. Graag ben ik
met mijn bureau verrassend, inspirerend en betrouwbaar!
52
׉	 7cassandra://jn2b-hCgqPcEGvr12yxC3JQ6Vu_9Jr6FHWhVf1mXu7M%?` \X\䰒R@<׉E53
׉	 7cassandra://Gs6Tbs6KfcZBhpVhNN6ed-7QKV7b4QiacXKLx-rXDkQ'` \X\䰒R@<\X\䰒R@<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://5gb20JdqaBK7K2v4YOqgBLoe7chfsFpRsseGqmu9FAc H`׉	 7cassandra://whA0OYTTTuXQF8a9X9BaIDP_vmzb6eMwbKFKBMuuIfwg`׉	 7cassandra://MFmmuduGMLu4gJjZ-XIo9NSqYgb2bTXzx9zHocEVSXA$` ׉	 7cassandra://H_QIXNDl3s4CijfyUd-2FkTpOJX6uKzv2PitTS15CCo w͠p\X\䰒R@>*ט { {u׉׉	 7cassandra://9vPZjf3rgq1AFD8UCz5VJ9cWw-y4IZU-FgzEEYDCRiQ us`׉	 7cassandra://9g--De26sKYEzti71NIEm3OTjEen5jnN4qZ0vkiA7PUke`׉	 7cassandra://eg44wLCNJAl5Me9G-EFa4h_Yw9BIusT8Si8kkNM8qF0'` ׉	 7cassandra://uWcgDZLYXb1D71q94wrX-ceTzBSin5rPZYnglwmb_Iw t͠p\X\䰒R@>+׉E54
׉	 7cassandra://MFmmuduGMLu4gJjZ-XIo9NSqYgb2bTXzx9zHocEVSXA$` \X\䰒R@= ׉E55
׉	 7cassandra://eg44wLCNJAl5Me9G-EFa4h_Yw9BIusT8Si8kkNM8qF0'` \X\䰒R@=\X\䰒R@= 
בCט   {u׉׉	 7cassandra://dELCqJg8sAq1fa6CWbsIFOXg8pJXh-Xr4cETZ8HPrmA `׉	 7cassandra://cxpioq5f2iYPsqFmBht226XmWsJTzQNLuJ5K_IJjlDkm`׉	 7cassandra://zXT5Tdr1e2eLF5_N_aALppJC7TNBN_DOlRsv3rWmW5c&` ׉	 7cassandra://PSUA4KHsLZclzaBhXWp9UOK0tazHas_Ptq5A2FzIujU O͠p\X\䰒R@>-ט { {u׉׉	 7cassandra://WRwKJam8kyU1hdQNIBdQeQc17tGJXSsDOJh1ieDHV98 `׉	 7cassandra://9mo80irLW2MHx-Tz4AmlZPtndlbFn_nRT5KjhhO3_SQuf`׉	 7cassandra://3PYBHt1rDAaGQB7Vj-JS6NmNpb8fKDSLyAia1YEa0Ns%` ׉	 7cassandra://kyhUvSkfytXJA9oqkTPpBijYHYahVAWbROWvyQeqwao @͠p\X\䰒R@>.׉E56
׉	 7cassandra://zXT5Tdr1e2eLF5_N_aALppJC7TNBN_DOlRsv3rWmW5c&` \X\䰒R@=׉EIn het midden van de jaren negentig van de vorige eeuw konden opdrachtgevers in elke stad of groter dorp terecht voor een bouwkavel. Er waren strenge voorschriften
en regels waaraan je moest voldoen en er was (gelukkig) een strenge welstandscommissie die plannen keurde. Als je binnen die regels wist te ontwerpen, was er veel
mogelijk. Er was veel vrijheid voor het realiseren van persoonlijke wensen en ideeën. Ook was “wit” bouwen nog toegestaan. Zorgvuldig en precies heb ik in die tijd
veel dromen vertaald voor mensen. Bijgaand twee voorbeelden. Beide met een volledig woonprogramma op de begane grond en logeergelegenheid op de verdieping.
57
׉	 7cassandra://3PYBHt1rDAaGQB7Vj-JS6NmNpb8fKDSLyAia1YEa0Ns%` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://sVOtIEtAo--eZLkGh0APsnFIRGAsONdVEvXpkn1_tsI `׉	 7cassandra://kg3T21gwVhnzeTt-XqTDJrITyz680xvMDzNtmH3VSCw<z`׉	 7cassandra://xRPM0H0KsrNFrFy5fMWYK2MxSG2BFk5lkWu4g40IXpU` ׉	 7cassandra://qncheSDM8dVsnh9s1UxMinKuRBpg_eqH7WfkHpRUBuU ,͠p\X\䰒R@>0ט { {u׉׉	 7cassandra://P5NMHxhnbTy2Dv1maZu3DTTaTsZz55VRfVwN26iijnc F`׉	 7cassandra://Pu_cQYQ_Tx43z24h_oTqlAajQoW-4v0H8xroShpKRNkGc`׉	 7cassandra://bT6KVgzJyuToz5EilVejciVxZ8B-bELFk0IQY6CbAbo` ׉	 7cassandra://dzvwfYyfj8QS1zICZJLlSflZ_PCC6ahDsty6_3qRPP8 6͠p\X\䰒R@>1׉E58
׉	 7cassandra://xRPM0H0KsrNFrFy5fMWYK2MxSG2BFk5lkWu4g40IXpU` \X\䰒R@=׉EHet samenspel en de logica van plattegronden,
doorsneden, het invallende
licht, de details en de materialen met
hun kleuren en tactiele eigenschappen
bepalen de bruikbaarheid, de
ruimtelijkheid en de belevingswaarde.
Het interieur moet een fijne, warme
en ruimtelijke ervaring bieden. Het
moet stimuleren en een gevoel van
welbehagen geven.
De relatie tussen interieur en exterieur,
de verbinding met het uitzicht en
het licht zijn belangrijk. Een ontwerp
is een complex samenspel van factoren
die allemaal moeten kloppen om
een gevoel van welbevinden te geven.
Het exterieur communiceert met de
omgeving, het legt de relatie met de
buitenwereld en drukt uit waar de
opdrachtgever voor staat.
59
׉	 7cassandra://bT6KVgzJyuToz5EilVejciVxZ8B-bELFk0IQY6CbAbo` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://VPXahEm-jtoADKNDYDJXH88P3SguUpkAXCfert4OgTs z` ׉	 7cassandra://yQIMwZp0AtrmysZSiqmQ4qKftBUqsv2Nbyip4uS5DaE͊
`׉	 7cassandra://VOUvnyL_YVsU-nTOXWX2luTkg5uSKL7su0cd11E6_3M#` ׉	 7cassandra://PWHgavWrOhmnHuv1WtF5v7UwPLHN5Oi0jG4yPQuVGXs<f ͠p\X\䰒R@>3ט { {u׉׉	 7cassandra://p3j55mJRDqg5JYYs4oZSaJ5luWKu9kCPG8dPdCKXLi4 Rl`׉	 7cassandra://wQGJASdwUyHqnk4lY5YBWJLi_ZeOMo53s3LAE-Drb1UK`׉	 7cassandra://XpCsEoIPnSm2P0cc85EjvL3OHuHrzWrTMSxkiR8SRdEx` ׉	 7cassandra://QnF9butXokuYnO1dovgVa9wnagzYDzx10zjoxdelm3E ~͠p\X\䰒R@>4׉E MIJN MANIER VAN WERKEN
STOPPEN EN OPNIEUW BEGINNEN
De buitenkant van een huis moet aansluiten bij
de karakteristieken van de plek, ze is beeldbepalend
voor de omgeving en representeert de eigenaar.
De binnenkant van een huis is voor mij net zo
belangrijk. Vanuit gebruik en waarde werk ik naar
vorm. Er moet harmonie zijn tussen binnen en buiten.
De verhoudingen tussen het één en het ander
moeten kloppen. Ik hecht de binnenzijde zo optimaal
mogelijk aan de kwaliteiten van de buitenruimte,
de zonnestand, het uitzicht, de windrichting.
Ik hecht waarde aan een aansprekende ruimtelijke
beleving. In mijn architectuur gaat het om evenwicht
tussen functionaliteit en belevingswaarde. Goed
menselijk functioneren staat voorop. De routing in
een huis moet logisch zijn, verloren ruimtes en onlogische
looplijnen probeer ik te voorkomen. Ruimtes
moeten fijn, functioneel en goed bruikbaar zijn.
Mijn architectuur maak ik constructief logisch en
bouwkundig goed en duurzaam te realiseren. Niet het
bouwsysteem is voor mij bepalend voor de indeling,
of de vormgeving en materialisering van een woning,
maar de wensen van de opdrachtgever en de eisen van
de context. Mijn architectenbureau is ongebonden en
kan beschikken over elk denkbaar bouwsysteem. Onafhankelijkheid,
kennis en ervaring geven keuzevrijheid.
Ook het borgen van de bouw- en investeringskosten,
het verkrijgen van de vergunningen, de selectie
van de juiste aannemer, de bouwbegeleiding en het
verzorgen van de oplevering en de nazorg zijn zaken
die ik op me neem als resultaatverantwoordelijke
namens de opdrachtgever.
Veel uiteenlopende woningen heb ik samen met
mijn team en externe adviseurs mogen realiseren.
Altijd volgens de wensen van de opdrachtgever,
passend op de plek waar ze gebouwd zijn en gerealiseerd
binnen het gestelde budget en planning.
Met een hecht team wil ik een inspirerende én betrouwbare
partner voor onze opdrachtgevers zijn.
Hiervoor heb ik beelden getoond van gerealiseerde
woningen. Op het moment van schrijven
heb ik 318 particuliere woningen gerealiseerd.
Toen de economie op haar hoogtepunt was, in de jaren
voorafgaand aan de economische crisis, ben ik
gestopt met het maken van particuliere woonhuizen.
Ik had geen naam opgebouwd als een bouwer van
dure villa’s, maar van fijne woningen voor iedereen.
Duur of groot of luxe is voor mij nooit een selectie
noch een uitsluitingscriterium geweest. Ik maakte
met net zo veel plezier een woonhuis voor een klein
budget als voor een groot budget. Ik stopte in de tijd
dat wit bouwen werd gedegradeerd tot “witte schimmel”.
Witte woningen bouwde ik veel, maar mijn woningen
behoorden niet tot de “schimmelcategorie”.
Toch deed de verkettering zeer en het had invloed
op mijn beoogde opdrachtgevers. Moderne mensen
durfden / mochten niet meer “mooi wit” te bouwen.
Het was ook in de tijd dat de economische crisis in
de lucht hing en de hang naar vroeger opkwam. Het
mocht niet meer eigentijds, optimistisch, licht en
creatief, maar het moest zoals het vroeger was, met
donkere stenen en met roeden en retrodetails. Niet
de kwaliteit van de indeling was belangrijk, maar de
grootte van het huis. Het was ongeveer de tijd waarin
wijken werden opgezet met te grote huizen, met
te weinig kwaliteit en te dicht op elkaar gebouwd.
Mijn idealen voor fijn particulier wonen kon ik niet
meer kwijt en ik besloot er mee te stoppen.
Maar, het bloed stroomt waar het niet gaan kan, ik wil
graag woningen bouwen. Het is prachtig werk om voor
leuke mensen een droom te realiseren; met mijn vak
bij te dragen aan het geluk van mensen. Nu kan ik dat
natuurlijk ook met mijn andere werk, maar een woonhuis
is een heerlijke opgave waar ik graag aan werk.
Ik pakte de draad weer op, met dezelfde idealen als
voorheen. Er kwamen in de periode van de economische
crises diverse opdrachtgevers langs die een
mooi groot en modern huis wilden. Helaas ging de
bouw ervan om uiteenlopende redenen niet door.
Gelukkig lag het niet aan de ontwerpen die ik maakte,
de opdrachtgevers waren enthousiast. Meestal was
de droomkavel die gedacht was niet te verwerven.
Ook lag het aan de beschikbare budgetten en gestegen
bouwprijzen waardoor de gedroomde wensen
niet binnen het budget gerealiseerd konden worden.
Jammer, maar het waren wel mooie kansen om te laten
zien hoe een woning van nú er uit kan zien. Anders
dan de woningen die ik eerder in dit boek liet zien.
Bijzonder is die onoverbrugbare kloof tussen wat
“toen” modern was en dat nu (juni 2018) helemaal niet
meer is. Zo zie je hoe sterk vormgeving bepaald wordt
door tijd en omstandigheden.
De opkomst van “plaatjes sites” op het “Word Wide
Web” heeft veel invloed op de keuzes die mensen
maken. Er worden plaatjes uitgezocht van mooie buitenkanten.
De vraag “wat past bij ons” wordt minder
gesteld. Een ontwikkeling die vaak niet leidt tot een
duurzaam passend huis.
Ik blijf graag de wensen van mensen vertalen naar de
context. Zonder commerciële toeters en bellen. Puur
het vertalen van mensen wensen. Dat is waar ik voor
ga. Ik blijf me inzetten voor mooi particulier wonen.
Eerlijk, betaalbaar en voor lang woonplezier.
KADER IN HET LANDSCHAP
Op de pagina hiernaast een droomvilla aan het water
die ik ontwierp. Het bleef een droom. Het was een
prachtige ontwerpopdracht en we konden onze 3D
renderkwaliteiten testen. De opdrachtgever kon de
kavel helaas niet bemachtigen.
Het ontwerp is een rechthoekig volume dat, zo
laag mogelijk in het landschap gelegen, het wonen
omsluit. Bijna rondom is er contact met het
landschap. De gevels zijn zo veel mogelijk van glas,
er is zonwering in het dak en een veranda rondom.
Interieur, exterieur en omgeving zijn in harmonie
verbonden. Modern, comfortabel en duurzaam. Eerlijk
beton, driedubbel glas en puur hout. Het dak is
bekleed met zonnecellen die de energie voor het
huis leveren. Een droomhuis op een droomlocatie.
Heel speciaal voor locatie en opdrachtgever.
60
׉	 7cassandra://VOUvnyL_YVsU-nTOXWX2luTkg5uSKL7su0cd11E6_3M#` \X\䰒R@=׉E61
1035-2016
׉	 7cassandra://XpCsEoIPnSm2P0cc85EjvL3OHuHrzWrTMSxkiR8SRdEx` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://7PN0Xf5FSwttC8w6tyEcPWVWCfM_4dsqeIB1EqKiAe0 `׉	 7cassandra://b7a_jL3oSuxHt9zZeOPnp2LsLmOBk9pHRqYNg98v_Ucͅ`׉	 7cassandra://kU6AwdtuYf_biLPFfL7Y0w0DuFN85531p5_iMvd23Bg+` ׉	 7cassandra://enMOYVzFTm1pwvm5bC-ftKvi_MaBcx8GfSZuxeVXfDw ͠p\X\䰒R@>6ט { {u׉׉	 7cassandra://YcQrkfkUkEgV_pJ4bHZHd5LpeWrXpY8QAc2F3FRhCCA X`׉	 7cassandra://QwmdOtlVMB0HBgTRvACRhRpuHhrbGW5w-wzB31HDUC4w.`׉	 7cassandra://AedZ0Z-dYqUl6mgNZeqhsGxTJrMslKgA-r07dFy8tFo*L` ׉	 7cassandra://OF9NuLHesdDZy-31Nz6I1woZoB3vck67hz13aoag_q8 I͠p\X\䰒R@>7׉EwKEUZEVRIJHEID VOOR DE OPDRACHTGEVER
Op de vrije kavel staat een schuurtje, er is uitzicht rondom, de
vaart loopt langs het huis, het meer is dichtbij. De opdracht
was te onderzoeken hoe daar een royale woning met slaapen
badgelegenheid en logeerruimte op de begane grond
gerealiseerd kon worden.
Voor het bestaande schuurtje heb ik een woonhuis in één bouwlaag
ontworpen. Woonkamer, keuken met kookeiland, twee
slaapkamers met een eigen badkamer, bergruimte en een
dubbele garage. Rondom het huis een royaal houten terras.
Eén ontwerpvariant bestaat uit en volledig glazen volume
dat begrensd wordt door een royaal overstekend elegant
dak, dat gedragen wordt door slanke stalen kolommen.
Minimaal materiaalgebruik is kenmerkend voor dit ontwerp.
Een andere ontwerpvariant bestaat uit een rechthoekig volume
in zichtbeton met veranda’s rondom en gevels van
afwisselend glas en hout.
׉	 7cassandra://kU6AwdtuYf_biLPFfL7Y0w0DuFN85531p5_iMvd23Bg+` \X\䰒R@=׉ESCHUURHUIS
De opgave heb ik ook vertaald in de vorm
van een schuurhuis met gebeitste houten
gevels, oranjerode traditionele dakpannen
en veel glas. Een kloeke buiten- en binnenhaard
met een opvallende schoorsteen
is een belangrijk onderdeel in het geheel.
De drie verschillende ontwerpen hebben
ongeveer dezelfde inhoud maar elk een
totaal verschillende expressie.
Dit is een voorbeeld van de mogelijkheden
die ik opdrachtgevers biedt om te kiezen.
Het zijn drie architectonische richtingen
rondom dezelfde plattegrond.
׉	 7cassandra://AedZ0Z-dYqUl6mgNZeqhsGxTJrMslKgA-r07dFy8tFo*L` \X\䰒R@=	\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://DWOfA3F6-8RZ-ONf21pxzsLBIK9Om04EQ-u7ki44mSo 6`׉	 7cassandra://O_sdsbRmN2l16OiKLMiFjFSbNciCigmvOHaqgcTR7w8``׉	 7cassandra://g_CypACGfYM1jCZWOXRGln0URNvR9dZAYrtFyjYop_k H` ׉	 7cassandra://YuWaE5RN1-7cv4V7vtcuLKUf3evmAB_g0q1uKXDUxgk r͠p\X\䰒R@>9ט { {u׉׉	 7cassandra://tIpwT1aOCgbucVpfmBwVFrNaZXdzvV7i1CYxAnFEQPc `׉	 7cassandra://YtFqOHAkWGnJ8ApZ-LQEJnw6FTEtBV8VOiQq5_7ZqL0W`׉	 7cassandra://ovOxWZ10H_nh3d5yx3_iR_C98ZQA1Hi9tSD43gB5GzoW` ׉	 7cassandra://GLQw0y_ohOy3_CPJLvB52TFbnyBXI9qNBOTPwodMmZo Wz͠p\X\䰒R@>:׉ESTOERE LESSENAAR
En dan nog een droomhuis. Eén met een lessenaarskap. De begane grond is transparant
met een hal/entree van zichtbeton. De verdieping is uitgevoerd in gepatineerd
zink.
Het huis is gesitueerd op een royale kavel, aan het water, met veel
privacy. De plattegrond heeft royale leefplekken en veel licht. De wolken zijn zichtbaar
door het dak. Een elegant maar stoer huis. Ook dit huis had ik graag willen
bouwen, maar ook deze kavel bleek niet te bemachtigen voor de opdrachtgever.
2016
׉	 7cassandra://g_CypACGfYM1jCZWOXRGln0URNvR9dZAYrtFyjYop_k H` \X\䰒R@=
׉EWOONHUIS PEINDER MIEDEN
Een voorbeeld van een luxe villa, midden in
de natuur. In het unieke woonplan “De Peinder
Mieden”, gelegen tussen de houtwallen
van de Friese Wouden. Met recht een villa.
Een royaal woonprogramma verdeeld over
twee verdiepingen, vormgegeven in een
modernistische architectuur. Keuken, eten,
zitten zijn gegroepeerd langs een glazen
gevel met uitzicht op de omliggende natuur.
In zonwering is voorzien door automatisch
op de zonintensiteit reagerende zonneschermen,
die als ze niet gebruikt worden mooi
weggewerkt zijn. Slapen, baden en kleden zijn
in een beschut gelegen zijvleugel gesitueerd.
Op de verdieping zijn gastenverblijven gesitueerd,
samen met een werkruimte en een
sportruimte met sauna.
Het is een duurzaam ontworpen villa welke
in haar eigen energiebehoefte voorziet door
zonnepanelen die het volledige platte dakvlak
bedekken. Ze zijn keurig aan het zicht
onttrokken.
De begane grond en de verdieping worden
verwarmd en gekoeld middels een inventief
in de vloer verwerkt systeem van verwarmen,
koelen en ventileren.
Een luxe moderne villa waarin het wonen in
combinatie met de natuur op een prachtige
wijze beleefd kan worden, maar waar ook
ingezet is op duurzaamheid en efficiëntie.
65
1028-2018
׉	 7cassandra://ovOxWZ10H_nh3d5yx3_iR_C98ZQA1Hi9tSD43gB5GzoW` \X\䰒R@=\X\䰒R@=

בCט   {u׉׉	 7cassandra://jAZY1-vwUAa_N0Srcdt5_1esSNm4lNLrF2fqQ5_oac4  `׉	 7cassandra://aLf0HlWnmgzmEmJAt5dBtfhieZKz5pSYQ0nIup2FEGEo`׉	 7cassandra://sxWPDpGrOVuvhuTJviIr3CuxGaSxyRuMi0Um4ogyKXc#` ׉	 7cassandra://rzAnzuRLMyFExV4FNPaSRzXSP7Qhs1gFtd6Y6vd2CBQ t͠p\X\䰒R@><ט { {u׉׉	 7cassandra://lGoMG6qBwubDTYdd1d1h0ALWj0dbumSlwvmFd9AkoBI k`׉	 7cassandra://LX40Me8Hh_zVKUmiS0NJVDgX1fBJUd310yPRsXOuvjEM`׉	 7cassandra://32EP1UBcUZFYbARju57kHiBcxLgawStJnfetZvxdcVI` ׉	 7cassandra://cL4mBN3C8EmPHxwFG7BKde52sarD5zQlTKL4q_cyhfE ͠p\X\䰒R@>=׉EWOON EN WERK GEZINSHUIS
Een woon en werk gezinshuis voor vader, moeder en drie
opgroeiende kinderen. Er is een grote eetkeuken en een
royale woonkamer die middels schuifdeuren van elkaar
gescheiden kunnen worden. Een ruime bijkeuken is bereikbaar
via de keuken en vanuit de hal is een kantoor bereikbaar.
Een vaste trap leidt naar de verdieping waar vier grote
slaapkamers zijn gesitueerd, een badkamer en een aparte
wc. Via een vaste trap is de zolderverdieping bereikbaar.
Het huis is efficiënt, ruimtelijk en compact vormgegeven.
Er is veel zorg besteed aan de verhoudingen van de ruimtes.
Het is een minimalistisch huis. Vanuit het credo “wat
er niet aan zit kan ook niet kapot gaan”, is alle overbodigheid
vermeden. De goten zijn achter het metselwerk weggewerkt.
Naast het huis is een carport en garage-berging.
Het huis is gesitueerd op een royale kavel aan het water. De
gemeente schreef donkere gevels voor. Lichte kleuren waren
niet toegestaan. Een licht accent in stucwerk mocht wel.
Dit is een voorbeeld van een rationeel stoer huis waar elke
overweging een rationele was. Het is een woning die de tijd
kan trotseren. Het is misschien té rationeel. Als ruimte voor
fantasie ontbreekt wordt architectuur misschien te dominant.
Ook dit huis is niet gebouwd. De economische crisis
was voorbij, aannemers hadden het razend druk, de prijzen
van onderaannemers stegen explosief. De inschrijving was zo
hoog dat deze het budget te boven ging. Voor het eerst in bijna
30 jaar gebeurde dit. Onvoorzien. Bouwen is erg conjunctuurgevoelig.
Dit is een voorbeeld van een droom die werd
verstoord door niet te voorziene prijsstijgingen in de bouw.
Zolder
Begane grond
Verdieping
66
1044-2017
׉	 7cassandra://sxWPDpGrOVuvhuTJviIr3CuxGaSxyRuMi0Um4ogyKXc#` \X\䰒R@=׉EEEN EIGEN HUIS
Dromen over het bouwen van een eigen huis heb ik zelf ook gehad. In welke stijl
bouw je voor jezelf? Een moeilijke keuze, als alles kan. De weg van de onbeperkte
mogelijkheden van nieuwbouw voor jezelf bewandelen is lastig. Voor mezelf heb
ik veel verbouwd. Herenhuizen, een bungalow, een pompgebouw en een boerderij.
Mijn eigen ideeën vertalen in bestaande gebouwen heeft me veel voldoening gebracht.
Nieuwbouw is er niet van gekomen. Zeg niet nooit, maar waarschijnlijk zal
het niet gebeuren. Bovenstaande tekening laat het huis zien zoals ik dat ooit voor
mijn gezin ontworpen heb. Het is een nuttig onderzoek geweest, maar “De Pleats”
in Jelsum en De Spanjaardslaan in Leeuwarden zijn de plekken waar we “geland”
zijn en waar we nog lang van hopen te genieten.
67
2016
׉	 7cassandra://32EP1UBcUZFYbARju57kHiBcxLgawStJnfetZvxdcVI` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://7i8o1eUuYGOHs5i4tFQ0d94bjCtnpo50j3P97Oy_HbE W` ׉	 7cassandra://Ti30z0AvFll72C4n1snBQSJJa4V3u1cxgAecz07rk9IU` ׉	 7cassandra://xQPpeoY_MNOBekwL-V49WLDlNUw4kMPfc_GHRe1xGFM5` ׉	 7cassandra://oPe3yT8JUmNM_MD2Oq-SXWzVpZw7dhU7JP0lFlWaCFk.'͠p\X\䰒R@>@ט { {u׉׉	 7cassandra://JpSqjoN9pK2CF29qw89jZyI01QrcS4DVb4e6qGyaohI "` ׉	 7cassandra://tIP_ySj7EXXr5JqVGX39gzzvMRP2jyccqO06V9O2wjQC`׉	 7cassandra://wg3VlGd9TC3vOqvDdAKi1L4sK7xFhUsjyngNTI_ugI0v` ׉	 7cassandra://0J4jNE0vCRp5uvdD797qjRavdsYa2UCtlS9Iyz29TQw-A͠p\X\䰒R@>A׉E	WONINGBOUW | PARTICULIER
Nr.
1002
09..
0945
0875
0882
0873
0864
0863
0844
0829
0788
0779
0770
0738
0728
0725
0722
0713
0702
0685
0684
0683
0677
0675
0672
0666
0664
0663
0662
0654
0639
0636
0635
0634
0631
0628
0625
0621
0613
0612
0491
0490
Werk
Plaats
Nijenhuis
Roorda
Boor Casemier
Lont
Kruidhof
Hoekstra
Dotinga
Buist
Hoekstra
Tio
Rumpff
Kruyf De
Horbeek
Straten Van
Balen P. van - Aydin
Bovenkamp - Van Balen
Hondius
Spijkervet - Faber
Dijkstra T.
Siebenga - Emanuels
Mulder
Tasta Bouw Groep - Fam. Becker
Tasta Bouw Groep - Fam. Adema-Kitz
Kerstholt - Postma
Bijlsma - Koopmans
Scheffer
Pomeren Van
Meer Van der
Stavorinus
Sluis - Cnossen Van der
Born H.
Bakker - De Jong
Eijk Van
Meinema - De Vries
Cazemier
Oudendag
Molen Van der
Schuitmaker
Anrooij Van
Dijkstra (Witzens)
Maurits - Dijkstra
Boogholt
Ter Idzard
Leeuwarden
Leeuwarden
Goutum
Leeuwarden
Leeuwarden
Sneek Oudvaart
Buitenpost
Wolvega
Barendrecht
Ureterp
Leeuwarden
De Hoeve
Heerenveen
Leeuwarden
Leeuwarden
Leeuwarden
Amsterdam
Franeker
Heerenveen
Lopik
Leeuwarden
Leeuwarden
Hurdegarijp
Burgum
Drachten
Zoetermeer
Oude Bildtzijl
Veenwouden
Dwingeloo
Leeuwarden
Franeker
Kockengen
Ternaard
Dokkum
Leeuwarden
Rottevalle
Leeuwarden
Bontebok
Franeker
Leeuwarden
Stiens
Nr.
0605
0603
0602
0598
0593
0590
0585
0584
0578
0577
0575
0573
0566
Werk
Bijl J.J.
Akker Van der
Voskuil - Ten Brinke
Wissmann Dolf
Marrum Van - Wiersma
Wijnstra - De Mooy
Haringsma
Giezen
Meer Van der
Helmus - Visser
Postma
Hoeber
Hilverda
0561 Boomsma (VDM)
0560
0558
0557
0556
0551
0545
Renema
Veltman
Ceelen
Bosch Van der
Dijkstra - Veenstra
Postma
0543 Walinga - Zaadstra
0541
0535
0532
0531
0527
0524
0521
0520
0510
0509
0508
0507
0506
0505
0504
Hoogeboom
Kramer
Penninga Kooilanden
Engelsma
Noordbruis - Van Vossen
Sibma
Koster
Jong De
Steunebrink H-23
Zijl - Veffer Van der H-10 + H-11
Peeringa H-21
Bücking W-5
Buith H-8
Littooy H-17
Spoelstra
0501 Wallast
0497
0494
0493
0370
0368
Rademakers
Smit
Jutte - Hoekstra
Bouma
Smaal
Plaats
Leeuwarden
Goutum-Noord H
Bolsward
Sexbierum
Franeker
Dokkum
Goutum - Noord H-12
Goutum - Noord H-18
Dokkum
Dokkum
Hallum
Drachten
Hempens - Teerns
Heerenveen
Akkrum
Goutum
Goutum
Hurdegaryp
Mantgum
Goutum - Noord H
Franeker
Goutum - Noord H
Stiens
Dokkum
Bolsward
Franeker
Dokkum
Echtenerbrug
Stiens
Goutum - Noord
Goutum - Noord
Goutum - Noord
Goutum - Noord
Goutum - Noord
Goutum - Noord
Goutum - Noord
Sneek
Emmeloord
Oranjewoud
Dokkum
Bolsward
Harlingen
68
׉	 7cassandra://xQPpeoY_MNOBekwL-V49WLDlNUw4kMPfc_GHRe1xGFM5` \X\䰒R@=׉ENWONINGBOUW | PARTICULIER
Nr.
0489
0481
0478
0472
0471
0469
0468
0467
0459
0457
0456
0455
0454
0453
0452
0451
0447
0444
0443
Werk
Plaats
Bruin De
Sterk
Ljocht It
Buith - De Vries
Modder - Hof
Smeltink
Kuitert
Wijnia
0464 Werf van der mw, Lo.
0461
Roorda - Huitema
Wissmann
Wietsma
Winia
Vries De
Pee De - De Laat
Kloosterman
Sikkema
Huinink
0450 Waltje - Van der Berg
0449
Baars - Aikema
Homminga - Smit
Spijksma
Miedema
0426 Woldring
0425
0414
0409
0407
0404
0399
0398
0394
0393
0392
0391
0390
0389
0388
0383
0377
Kerkhof
Vermeulen
Amerongen Philipse van
Mantingh
Bakker
Martens
Leyten
Jonkers
Falkena
Dijkstra
Dijksman
Bouritius
Bary
Marrum Van Wietze
Jong De
0422 Waagemans
0418
Jongejan - Bakker
Vries De
Stiens
Oosterwolde
Wirdum
Goutum - Noord
Berlikum
Groningen
Dokkum
Harlingen
Sneek
Sneek
Sexbierum
Kollum
Ameland
Herbayum (Van Marrum)
Goutum-Noord
Oranjewoud
Franeker
Lioessens
Drachten
Drachten
Franeker
Dokkum
Franeker
Kollum
Kollum
Hardegarijp
Dokkum
Gorredijk
Oldeholtpade
Harlingen
Leek
Almere
Harderwijk
Goutum
Goutum
Goutum
Goutum
Goutum
Goutum
Goutum
Drachten
Stiens
Nr.
Werk
0365 Waringa - Koopmans
0364
Kramer
0361
0358
0354
0353
0352
0351
0350
0349
0347
0344
0343
0341
0340
0338
0337
0334
0333
0331
Loonstra - Kloosterman
Hoffer
Heide Van der
Karsten
Dupon
Verhulst
Jansen
Bergsma
Hilverda
Kuiper
Reitsma
Reitsma
Bosch - De Boer
Postma
Blijleven
Boer De
Zetteler - Timmer
Pruis
0325 Boomsma
0322
0320
0319
0318
0317
0315
0314
0313
0312
0311
0310
0309
0308
0307
0306
0303
0301
0300
0299
0297
0295
Veenstra
Huizenga
Terpstra - Huizenga
Asten Van
Heide Van der
Wieringa
Haan De
Hooghiemstra
Ziere
Winters
Vries De
Schreurs
Rolf
Sybesma
Elzinga
Molen Van der
Boer De
Kooistra
Engels
Nijeholt A.
Jong S.J. de
Plaats
Haskerdijken
Harlingen
Rottum
Oentsjerk
Dokkum
Haren
Dokkum
Dokkum
Dokkum
Franeker
Almere
Vianen
Deinum
Tijnje
Nijbeets
Burgum
Franeker
Oranjewoud
St. Annaparochie
Burgum
Goutum-Noord
Hardegarijp
Drachten
Goutum-Noord
Leek
Leek
Hardegarijp
Goutum-Noord
Goutum-Noord
Goutum-Noord
Goutum-Noord
Wommels
Hardegarijp
Goutum-Noord
Franeker
Opeinde
Rottevalle
Leeuwarden
Franeker
Leek
Joure
Hylaard
69
׉	 7cassandra://wg3VlGd9TC3vOqvDdAKi1L4sK7xFhUsjyngNTI_ugI0v` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://FRMJcGJYpdJQ9k4L5Cw1SgX8Jkg71D1QOvAgqzuJ_6w ` ׉	 7cassandra://qiIIGVQ3m9-R4xmt_JzRy7J8bndKuhZk2vRZZAKnRrYN` ׉	 7cassandra://lobhpOp20Ok1tiM3rBe3bAfA0cyMwBT441Aig7vESTo` ׉	 7cassandra://miMLiUPSSZAp3uvsxZiYQHFcTeC19Uua-N10jvx9S1s,͠p\X\䰒R@>Cט { {u׉׉	 7cassandra://DUqV3iTWL96sKYtcbnQcCycPBGtTE1N37qVY1c5Qdwo ` ׉	 7cassandra://BQFZAyah_6j5NuQANE4siz7y1fUcSyg9Czwm9kH5lg0BB` ׉	 7cassandra://G4gSpu6odXAvMVGGVkUCmtuawF4xhQlibD4EvnxDaUQ*` ׉	 7cassandra://rsgHcuBUG6nHJtm-1m28gwoqEOqn1TpJrvB09O6N6DU+͠p\X\䰒R@>D׉EWONINGBOUW | PARTICULIER
Nr.
Werk
Plaats
Nr.
Werk
Plaats
0294
0292
0290
0287
0285
0284
0283
0282
0281
0280
0278
0277
0275
0274
0273
0272
0271
0269
0268
0266
0263
0261
0260
0257
0255
0253
0252
0250
0249
0248
0247
0246
0243
0242
0241
0240
0239
0236
Hoekstra
Scheffer
Goutum
Leek
Reindersma - Formsma
Heide Van der
Tilon - Kingma
Borgesius - Ondersteijn
Vranken - Van der Iest
Kooistra
Rinsma
Nolles
Jorritsma
Sjollema - De Kramer
Jong De - Ytsma
Brummelen Van
Wijk Van der - Veenhorst
Feenstra
Iedema
Groot De - Vijn
Raven
Rijpkema
Zoethout
Kooistra
Slagter
Pruik Van der
Hofstra
Terpstra
Sijens – Rasser
Strikwerda
Straten Van
Jong J. de
Assen Van
Buwalda
Dijkstra
Benedictus
Rutgers A.
Dijkstra
Uitvlucht
Bruinsma
0235 Hommes
0234
0231
0230
Delies
Pranger - Pousma
Hagenouw - Veenstra
Ureterp
Burgum
Grouw
Goutum - Noord
Goutum - Noord
Achlum
Midlum
Joure
Dokkum
Giekerk
Franeker
Hempens
Leek
Hylaard
Lioessens
Oldeboorn
Bolsward
Oppenhuizen
Goutum
Oudeschoot
Bolsward
Burgum
Franeker Van Marrum
Leek
St. Annaparochie
Wommels
Hempens
IJsbrechtum
Kollumerzwaag
Franeker
Hantumhuizen
Heerenveen
Baflo
Leeuwarden
Leek
Drachten
Dokkum
Dokkum
Harlingen
Leek
0229
0228
0227
0226
0225
0223
0222
0221
0218
0217
0216
0215
0213
0211
0210
0209
0208
0207
0201
0200
0199
0198
0197
0195
0194
Foeken Van
Groot De - Dijkstra
Molenaar A. - Ligthart
Govaert - De Kramer
Pol
Folkertsma
Bouwer
Harinxma Van Thoe Slooten
Meulen Van der
Boer De -Visser
Schaafsma
Rooks
Eekma
Bakker B.
Althuisius
Okkinga
Rooks
Groensma
0205 Wesseling
0202
Koiter C.
Hoekstra A.
Buiter
Rijpkema
Kropman
Prins
Witte Van de
Holvast - De Vries
0193 Wester
0191
0190
0188
0187
0186
0185
0184
0177
0176
0175
0174
0172
Tijsma
Louwerse
Bakker N.
Lei
Wielsma
Rekelhof
Hiemstra J.
Dijk Y. van
Smits E.
Hofstra
Scheper - Siebenga
Fokkens
Akker Van der
0171 Welling
0170
Giekerk
Burgum
Joure
Joure
Franeker
Heerenveen
Joure
Joure
Tytsjerk
Oosthem
Franeker
Dokkum
Nijehaske
Heerenveen
Franeker
Reduzum
Oosterwolde
Heerenveen
Joure
Warga
Franeker
Dokkum
Oppenhuizen
Leeuwarden
Leek
Burgwerd
Dokkum
Franeker
Beetsterzwaag
Oppenhuizen
Dokkum
Bolsward
Joure
Leeuwarden
Franeker
Leeuwarden
Joure
Heerenveen
Wolvega
Joure
Joure
Terschelling
70
׉	 7cassandra://lobhpOp20Ok1tiM3rBe3bAfA0cyMwBT441Aig7vESTo` \X\䰒R@=׉EWONINGBOUW | PARTICULIER
Nr.
Werk
Plaats
Nr.
Werk
Plaats
0168
0165
0164
0162
0161
0156
0154
0151
0144
0143
Smeltink
Scholtens - Kats
Hiemstra
Roelants
Groensma
0160 Wesseling
0159
Pols
Smit S.
Greidanus
Sinnege
Koopman - De Vries
Wierdsma
0142 Wester
0137
0135
Roo De
Tjalma
0134 Weerstra - Van der Veen
0133
0130
0129
0127
0126
0121
0120
0118
0113
0112
0111
0110
0107
Riebeek
Dijkstra R.
Koree
Kuipers
Eissens
Houtstra
Hoekstra
Boer de N.
Zijlstra W.
Brouwer
Dijkstra R.
Bakker
0105 Wagenaar
0103
0097
0091
0090
0085
0082
0078
0077
Miedema
Sietsma
Feenstra
Horbeek - De Vries
Scheenstra
Dijkstra
Zijlstra
0075 Woude Van der
0072 Buma
0068
0067
Huitema
Scholtens
Keuning - Kuiken
Osinga
Groningen
Sneek
Leeuwarden
Leeuwarden
Heerenveen
Joure
Dokkum
Heerenveen
Franeker
Joure
Leeuwarden
Dokkum
Warmenhuizen
Zuidhorn
Veenwouden
Leeuwarden
Koudum
Hardegarijp
Anjum
Joure
Roden
Leeuwarden
Tijnje
Leeuwarden
Burgum
Hardegarijp
Hardegarijp
Stiens
Dokkum
Stiens
Dokkum
Deinum
Drachten
Burgum
Drachten
Burgum
Heerenveen
Hardegarijp
Groningen
Franeker
Hardegarijp
Burgum
0064
0063
0062
0061
0060
0056
0055
0050
0049
0048
0047
0046
0045
0042
0040
0039
0038
0035
0025
0017
0016
0015
0003
0002
Reitsma
Leystra
Cnossen - Lumina
Edema
Wind Sanne
Buursma - Dekker
Baars G.
Tanis
Boer De
Beelen
Meer De
Bijlsma
Bey De
Postma
Vries De
Zadelhoff
Hoogterp
Lezenne Coulander
Valliga - Wielsma
Borger - Van Dijk
Vegt Van der
Bosma
Visser
Veenema
Tijnje
Witmarssum
Burgum
Burgum
Offingawier
Franeker
Franeker
Franeker
Franeker
IJsbrechtum
Franeker
Franeker
St. Annaparochie
Bolsward
Burgum
St. Annaparochie
St. Annaparochie
Leeuwarden
Bolsward
Veenwouden
Burgum
Bolsward
Boornbergum
Bolsward
71
׉	 7cassandra://G4gSpu6odXAvMVGGVkUCmtuawF4xhQlibD4EvnxDaUQ*` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://VxnNnc7s0f9a8qU3IxSKlaupfiWc_dQmn8bUOulyzDw` ׉	 7cassandra://pkxYWRwnvccXa5WpqfFUArrSqOjXUMcd23seB0i3dJ4t` ׉	 7cassandra://aMRyXfCPDdiWGE34l_dVKiyRcebgw4SRr3Hc7ArjVVY`  ׉	 7cassandra://Vna-Af3UWzb2N7EvTNOyzIr7TF0M0DSuAvY5150N3xo͠p\X\䰒R@>Fט { {u׉׉	 7cassandra://FQNQypWhH9AZ0LKAZwhWVuGWglDKIZm6qZ6itsEhq6w `׉	 7cassandra://hrs0vxEoCWGlLuz3Ae1sYUeuqV8IZ8rGobv2V0tk3Kg͛`׉	 7cassandra://crVpCNO-JqIad3FBaI2AuLp1QugM-HfFQG_6qXT0reQ2` ׉	 7cassandra://cSg0N5TEHdT-06kh1vR6FLpGuRLBoGW-sDfjEKwBCWw a͠p\X\䰒R@>G׉E3
׉	 7cassandra://aMRyXfCPDdiWGE34l_dVKiyRcebgw4SRr3Hc7ArjVVY`  \X\䰒R@=׉EWONINGBOUW | PROJECTMATIG
73
׉	 7cassandra://crVpCNO-JqIad3FBaI2AuLp1QugM-HfFQG_6qXT0reQ2` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://DhdlxVof7jzyi78SYCsI3jbhvf9LmBLx3vq7xrh6XMs `׉	 7cassandra://1gYOCey-Hcb4-fmWtnyGBPsHDFJzFNIRn4rpZzK7LZgb`׉	 7cassandra://heZ99MkufN7HH_FAFi4Kf6W8P6dJXTS_xJMSdWUmf2E$~` ׉	 7cassandra://P1ZBkIESjXgz0-Wn1F6dJQSZ2Wi7vFL7_VS_ncfEU9o DL͠p\X\䰒R@>Iט { {u׉׉	 7cassandra://Pwx24UBgoN_KJOOcPV2hkTeMSE8NNVz23n1lDZuWHUA vT`׉	 7cassandra://kydjWSbQw6okzlfrf2FBs0Xe96BUBZLYxdje1cCPs_Ad`׉	 7cassandra://y6pARfV9aCdhBBcMoESe3l8nWmuTKDEByznRD8TXG2A"` ׉	 7cassandra://zJuTw2LdSyIrxCwXHTK6r7f2AW0Kk1bzh41rdEP7wA4 G͠p\X\䰒R@>J׉E OBeetgumermolen
Apeldoorn
Wolvega
Meppel
74
801-2007 808-2006 841-2007 840-2008
׉	 7cassandra://heZ99MkufN7HH_FAFi4Kf6W8P6dJXTS_xJMSdWUmf2E$~` \X\䰒R@=׉E“LUMINA” IN BURGUM EN RUG AAN RUG IN GRONINGEN
Mijn eerste projectmatige woningen, van het type “Lumina”, bouwde ik
in Burgum. Het waren wijzigbare woningen met ook een slaapkamer
en een badkamer op de begane grond. De naam ontleenden de woningen
aan hun trappenhuis dat met een erker bekroond was en veel licht
in het hart van de woning bracht. Het was een clustertje van 5 woningen,
waarbij elke woning aangepast was aan de wensen van de koper.
In de beginperiode van mijn bureau realiseerde ik ook met en voor
de gemeente Groningen een project met 18 rug aan rug premie A
woningen. Het was een bijzonder woningtype dat we realiseerden in
het nieuwbouwplan De Hunze in Groningen.
Op deze pagina staan verder afgebeeld de twee-onder-één kap woningen
die we realiseerden in Sneek en Buitenpost, de woningen van het
type “Het Hollandse Huis” die we realiseerden in Rutte en hieronder
de voorbeeldwoning die ik tekende voor betaalbaar, compact en energiezuinig
bouwen. Het was een initiatief van de Leeuwarder Courant
die 5 architecten uitnodigde te laten zien hoe zij als tegenhanger tegen
de veelheid van standaardwoningen die op de markt waren, om
zouden gaan met dat thema.
75
62-1990 726-2007 499-1998
׉	 7cassandra://y6pARfV9aCdhBBcMoESe3l8nWmuTKDEByznRD8TXG2A"` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://WnsGTOjtccUOoH_zVvti4xZCb37bgRX67eMR_hSzLdY 1'`׉	 7cassandra://QJmLzwWZ0PJTiUbyoCH_jtcAh0dERED54l-WAaAWAUo_=`׉	 7cassandra://MzF31_u6AWHGiN-_6KOKmem30rlLSPHCvDlXhktT9Jg` ׉	 7cassandra://lSnQC8-hyZ8cNo-9mijHcN35Qe0VklwwaKulBolkrPM ͠p\X\䰒R@>Lט { {u׉׉	 7cassandra://ST5PAraDU2bGwioUi7nlKc8kDK00kl3jTlrKAPHt570 1`׉	 7cassandra://NcIBYVLcwolZtA69ZOHIyMm9NIvFVYgU1m-vwMq4TfIv`׉	 7cassandra://htEvNOmVSR09BbhWQqP4Z7pE0BIqorTMTF1kkjqmxdw'A` ׉	 7cassandra://uDKKL1Lp6Dz9A_gf9WMiMrf1tPlrRu32Qzoo2j5k5pI <͠p\X\䰒R@>M׉E26 WONINGEN FENNEPARK DRACHTEN
In het Fennepark in Drachten realiseerden we 26 woningen
in twee verschillende typen. Eén met een ronde kap
en een doorlopend balkon op de tweede verdieping en
één type met een zadeldak en een balkon aan de hoofdslaapkamer
op de eerste verdieping. Mooie optimistische
woningen in een lichte steenkleur met mooie details.
We maakten deze woningen voor Bouwfonds Zwolle.
76
291-1996
׉	 7cassandra://MzF31_u6AWHGiN-_6KOKmem30rlLSPHCvDlXhktT9Jg` \X\䰒R@=׉EVOOR STELWAGEN REALISEERDEN WE MOOIE PROJECTEN
Stelwagen was een ondernemer met een bijzondere interesse in architectuur en bouwen. We hebben
met elkaar veel plezier beleefd aan het maken van mooie ontwerpen en het realiseren daarvan. De
tekening boven betreft een serie schakelwoningen die ik ontwierp voor een locatie in Hurdegaryp.
Ook bedachten we een project met 7 vrijstaande woningen
als hierboven en hieronder afgebeeld. Het was een ontwerp
dat we per koper aanpasten aan de individuele wensen. Projectmatig
particulier opdrachtgeverschap zogezegd. Mooie
ruime woningen en met veel vrijheid in indeling en gebruik.
De scheve dakrand is een typisch element uit die tijd.
408-1996
׉	 7cassandra://htEvNOmVSR09BbhWQqP4Z7pE0BIqorTMTF1kkjqmxdw'A` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://QEcyX4Hi8jUctAP5h2X357VBx9vdReGne1ePWDd8YJI E`׉	 7cassandra://_vNhjAdzm3xWwACauXs_apMpuWWBEXh1Js0FFy95QjEeo`׉	 7cassandra://udiHp7dbE46DWkASWVkaMpjbAgQh2rjatjfFRnubboU 3` ׉	 7cassandra://YtN1eUZCL1CMAjPAojtBj3T0Ym2IJSA_ULrJ7ykCF_0 ľ͠p\X\䰒R@>Oט { {u׉׉	 7cassandra://IYy7Iwo7QJeh3Wgx_RLbuZ9S62oZ9dJtm0PvBP1T8qc `׉	 7cassandra://aWY6O4MR9aDEFjaG9TE703oIiAzIEaah_rN-MdzREOwd`׉	 7cassandra://upmDLp6Tws9kCIF6SDQ0jGed2_iiiw_9YdfpmJ_7LSE ` ׉	 7cassandra://A2Hd9pdlSl_hOmwKbKAynhVY1SUVW2c-KIc9GwPoF7k L͠p\X\䰒R@>P׉E 8Het Havankpark in Leeuwarden, Carlierstraat
78
475-1998
׉	 7cassandra://udiHp7dbE46DWkASWVkaMpjbAgQh2rjatjfFRnubboU 3` \X\䰒R@=׉EHET HAVANKPARK IN LEEUWARDEN
Het Havankpark in Leeuwarden, Joram Jorkinstraat
Van de 150 woningen in het Leeuwarder Havankpark realiseerden wij er 51. De Carlierstraat, de Joram Jorkinstraat en een particulier woonhuis in hout gebouwd.
Het Havankpark ligt tussen het Leeuwarder bos en de wijk Bilgaard. Aanvankelijk was er een angst voor de nieuwe wijk. Het was een achterstandswijk met veel criminaliteit.
Nieuwe bewoners van het Havankpark moesten door die wijk hun huis bereiken. Gelukkig viel het mee. Bilgaard werd gerenoveerd en veel problemen
werden opgelost. Oude flats werden vervangen door mooie grondgebonden woningen. Het Havankpark werd een groot succes. Het is een wijkje midden in de natuur.
De uitlopers van het bos zijn doorgetrokken tot de achtertuinen van de bewoners. Reeën en fazanten lopen er door de tuin. Het is er fijn. Wij maakten er twee straten
met twee verschillende thema’s. ”Wit” en “Hout”. Bij de houten woningen combineerden we het vergrijzende hout met oranjekleurige terracotta gevelelementen
en blauw geschilderde kozijnen. De hagen rondom de woningen zijn een onderdeel van het stedenbouwkundige plan en geven warmte en fleur aan de straat.
79
׉	 7cassandra://upmDLp6Tws9kCIF6SDQ0jGed2_iiiw_9YdfpmJ_7LSE ` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://ezTLrGJ7ED1TeldNe8g776EMeNKc2BevVvG3EvxsVRY `׉	 7cassandra://TBEUW9SZ1AoSIwDJWQDsRprc3rId_dyKmkrlQNruAPM͐`׉	 7cassandra://QQnGNNU6O1MivDdtJditekJLKUn0ye-yZ1kHC8TXONk/p` ׉	 7cassandra://MjcXk6BO1Od3wZ6P5ZsIwq8Py8rPHukF1PB8rQT0RpY ͠p\X\䰒R@>Rט { {u׉׉	 7cassandra://4Ow3_n5l6vuRLxuWrN5McHachFcF6KVB70uoO2K7Kfs e`׉	 7cassandra://9mXH3r8bNTCXQQ3F33ddeuq8jrGMtedXhJJMu3zrQ7gb`׉	 7cassandra://WxPVD6fbWV001C-aF3bKt4j_JQuk8EjZ8yNbZZL8Vvw!` ׉	 7cassandra://5KWz5wZ-vrwY4cCADIGE9usxTsP_6_PSyojQTdg6ORY a͠p\X\䰒R@>S׉E3HOTTINGASTRAAT FRANEKER
Met bouwbedrijf Van Marrum uit Franeker bouwden we
veel particuliere woonhuizen. Dit project realiseerden
we projectmatig met elkaar. Het zijn betaalbare koopwoningen.
We hebben ons ingezet voor het realiseren
van mooie ruime en zorgvuldig afgewerkte woningen.
Het metselwerk is netjes en schoon uitgevoerd, de details
zijn goed afgewerkt en er is nergens bespaard op
de getekende materialen en constructies. De locatie betrof
voorheen een vervallen stukje buurt. Met deze woningen
is dat probleem opgelost en de buurt opgeknapt.
855-2007
׉	 7cassandra://QQnGNNU6O1MivDdtJditekJLKUn0ye-yZ1kHC8TXONk/p` \X\䰒R@=׉E“HET WAR” VIERDE FASE FRANEKER
Met 5 architectenbureaus realiseerden we voor Parthenon
projectontwikkeling het plan voor de vierde fase van het
woonplan “Het War” in Franeker. Nico Ruiter, de directeur
van Parthenon en Procee Bouw te Suameer wilde iets
moois en goeds realiseren.
Het plan is een succes geworden. Met z’n vijven hebben
we een plan ontworpen wat zich kenmerkt door eenheid
in verscheidenheid. Mooie optimistische en eigentijdse
ontwerpen die goed bij elkaar passen. Wij maakten
als bureau het projectdeel met patiowoningen en
een aantal vrijstaande woningen.
De 5 bureau’s waren:
AG Nova Architecten BNA B.V.
Architectenbureau Greydanus
Rietvink Architecten B.V.
Van Ringen Architecten
Sijtsma Feekes Architecten BNA B.V.
81
400-2001
׉	 7cassandra://WxPVD6fbWV001C-aF3bKt4j_JQuk8EjZ8yNbZZL8Vvw!` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://K85Y_j5PCGQRT9lLR6t6Nkvcy5xFYQ3qgzKIfHvoETk 
`׉	 7cassandra://zW8TWVEZoOaxpKTEZPL7r3r-ciXNEk55ASZ4U-iLkyY]`׉	 7cassandra://JIZXfS27QcUggc3FgIsUEyg7bqmFOtM38gVDXwmtRIY!q` ׉	 7cassandra://moa4jGJYM8bsEGeRnmMWMmdo4zu52cL1YhFB_2zar4Q  ͠p\X\䰒R@>Uט { {u׉׉	 7cassandra://zjJPDXSjdQICYM4LW-sJaQEy3yBmvk6jtv0dxb_SAW4 Q`׉	 7cassandra://wNkJilg3DiOuvlmLfCX4fklolG3swpZnH-hDpZn1Itwc`׉	 7cassandra://M1qrRIJEmMItJ1L6RE_sMw7JQOIslV6L82gTSSwWYeU"` ׉	 7cassandra://-Aa3i51nUhpTlkeCjXGxkRS3pI9XnyJ2eV9dMUZ8iTY J͠p\X\䰒R@>V׉E+HOOGEZAND-SAPPEMEER
Voor een plan in Hoogezand-Sappemeer bedachten we deze wijzigbare woningen met twee
bouwlagen en een piramidekap.
PLEINTJE IN DOKKUM
Van de wethoudster mocht ik
wat moois én betaalbaars realiseren
in de Kooilanden in
Dokkum.
Het werden 18 geschakelde
en vrijstaande woningen.
Op het pleintje in het midden
spelen de kinderen naar
hartenlust.
Pleintje te Dokkum
Woningen te Heerenveen
Bokma woningen te Beetgummermolen
Bouwfondswoningen te Joure
Bouwfondswoningen te Winschoten
82
420-1998 387-1996 624-2000 872-2008 546-1998 417-1997
׉	 7cassandra://JIZXfS27QcUggc3FgIsUEyg7bqmFOtM38gVDXwmtRIY!q` \X\䰒R@=׉E0MODERNE VERTALING VAN VOORNAAM
KLASSIEK WONEN
We werden als een van de winnaars uitgeroepen
met ons appartementengebouw in
het bos van “Pylkwier” in Zuiderburen bij
Leeuwarden. Helaas kwam het project met
de winnende inzendingen niet van de grond.
Als alternatief voor ons winnende plan met
appartementen, bedacht ik een project met
geschakelde woningen als een moderne interpretatie
van voornaam klassiek wonen.
Bovenaanzicht van het hof
Plattegrond en doorsnede van de woningen
Aanzicht binnenhof en aanzicht vanaf de buitenzijde van het hof
83
712-2002
׉	 7cassandra://M1qrRIJEmMItJ1L6RE_sMw7JQOIslV6L82gTSSwWYeU"` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://AyLljC9-hbHpiVBafcdEYZtUxiUWoWwnD1OOXR7NsX0 +`׉	 7cassandra://KUkgFqpFB_bgZnhDlqcDkY9X6eWNwo4Dd3zxTeJvI2gt`׉	 7cassandra://igywogLcIrAl0VpnsVnw-qJAEYPToqzoIggOlg-kJHY%,` ׉	 7cassandra://eX6OwCxKG7bbsGXxEYMJZVectpmTtMaq4OVEJMzD3oM ?͠p\X\䰒R@>Xט { {u׉׉	 7cassandra://kI0E7Out_qFvp6oQaazDrpuVdTD_181FLAPthP9gn6Q #`׉	 7cassandra://sFgOV2-WtBppeSvqCb72tEgTco_AklQsc80zmcd39Rw?`׉	 7cassandra://FliGbX-tiuU2YNXSbUjF-1RQAJPv5akdNjWkeqy8zBM` ׉	 7cassandra://Cb95_AUH7vL31yRNkweBT5Ze74FyVJH5ZC3U42axiTQ t͠p\X\䰒R@>Y׉ESCHETSEN VOOR ESPEL
Dit zijn schetsen voor een prijsvraag waaraan wij meededen in Espel, in de Noordoostpolder. Deze schetsen laten een vertaling naar de actualiteit zien van
de karakteristieken van de polderboerderijen en woningen van architect Marinus Jan Granpré Molière. Deze architect was de belangrijkste vormgever van
de oorspronkelijke architectuur van de Noordoostpolder. Het was bijzonder om voor Espel een uitbreiding te bedenken vanuit deze aanvankelijke principes.
84
861-2007
׉	 7cassandra://igywogLcIrAl0VpnsVnw-qJAEYPToqzoIggOlg-kJHY%,` \X\䰒R@=׉E 3 OP EEN RIJ
Achter een boerderij in Aldlân-Oost in Leeuwarden was gelegenheid voor het realiseren van een
aantal woningen. We hebben er drie moderne woningen van een bescheiden schaal gerealiseerd.
85
771-2005
׉	 7cassandra://FliGbX-tiuU2YNXSbUjF-1RQAJPv5akdNjWkeqy8zBM` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://y-VECAVdOuSox7BFn6YsJpUjO3jDJg9TtxUalVFRtp8 v`׉	 7cassandra://9Xp5aLz-5fY_noKc5jgFcSR5XiTw9rJue9-qwTMRIRwtC`׉	 7cassandra://WeRNb1kNnbAVllDokE0xvc35TVM61mIAJU1zhWnZO10(` ׉	 7cassandra://Bb7reszE0Z3_T2k4zcy1t6N0p1WlGK0yJc0xs5V1xv0 |͠p\X\䰒R@>[ט { {u׉׉	 7cassandra://LruuIR1MK4XIFHvGFJXiK9oPz9nESTkDgk0gJ1d6oDs `׉	 7cassandra://16udNH9guOq6nXL4QSYXkJ-LS2KkXrpKJn3KXCcg-Scs{`׉	 7cassandra://-lSvPY06g77nMoc37Y_EfRv91ZuWz5vskyFWEIptuyg(` ׉	 7cassandra://EnJaw0hHC7QC0duDWMxjfekQGD8bLg2-7pL-s5HP-rg ͠p\X\䰒R@>\׉E747-2003
׉	 7cassandra://WeRNb1kNnbAVllDokE0xvc35TVM61mIAJU1zhWnZO10(` \X\䰒R@= ׉ESOCIALE HUURWONINGEN REALISEREN, HET VERWEZENLIJKEN VAN IDEALEN
Voor Nieuw Wonen Friesland hebben we een project ontworpen van 43 huurwoningen
in de Vinex wijk Zuiderburen. Dit project hebben we in een U-vorm gerealiseerd.
Naast alle noodzakelijke voorzieningen voor de ontsluiting en het parkeren, hebben we
ook royaal ruimte gemaakt voor ontmoeten en voor het spelen van kinderen. De woningbouwvereniging
wilde, zij het op bescheiden schaal, ook investeren in deze voorzieningen.
Het betreft hier sociale huurwoningen onder de huursubsidiegrens. Alle
woningen hebben een tuin, drie slaapkamers en een vaste trap naar de zolder. De woningen
zijn gerealiseerd in het “Waarde en Riant” bouwsysteem van bouwer Heijmans.
87
׉	 7cassandra://-lSvPY06g77nMoc37Y_EfRv91ZuWz5vskyFWEIptuyg(` \X\䰒R@=!\X\䰒R@= 
בCט   {u׉׉	 7cassandra://nSxNeg3HcfZeFKOUSXzvUooXaLd-2Sy7HVa9sMKK9Sc 7`׉	 7cassandra://Iz3tM67JtgIJbMoB7gYxdrO0d_fpYhH2jl2dfcjJLtk[ `׉	 7cassandra://fd9y9aS15IyGM_S3Bomz8v4fzV6Nf7A4zqdDxnEJVcYN` ׉	 7cassandra://1yfB2KVfNPcnSeiyjBpnBxashXvZj__O7nSSpgagpKU +͠p\X\䰒R@>^ט { {u׉׉	 7cassandra://28QwxUUpF8owQZ95YAXT7wHttKeRSA9MlXRyT3zaNdA `׉	 7cassandra://L64BMNN0G9OhuamHr-6oVk8fa1DPntPphiJyRcMF3kE͌7`׉	 7cassandra://E2ExJoVdZg7YvFKy3sNNN0-cUKfRVgdX_z9AE-FaqOc1` ׉	 7cassandra://TVLZ9yZcfLLTctRoO_DLkr8-QePV2f67uzVBeiSQ84I 3͠p\X\䰒R@>_׉E5TUSSEN DE EIKEN, APELDOORN
In Apeldoorn maakten we een plan voor 35
woningen in opdracht van Schutte Bouwgroep.
Het betrof 3 verschillende onderdelen. Eén van
de delen is het afgebeelde ronde bouwblok met
aaneengeschakelde woningen. Daarnaast een
groep in cirkelvorm gegroepeerde twee-onder–één-kap-woningen
en een deel met een
traditionele rechte straat. De mogelijkheid
voor zowel straatgericht als tuingericht wonen
binnen hetzelfde woningcasco in combinatie
met de ronde vorm van de aaneengeschakelde
woningen maakt het ontwerp bijzonder.
88
808-2006-2007
׉	 7cassandra://fd9y9aS15IyGM_S3Bomz8v4fzV6Nf7A4zqdDxnEJVcYN` \X\䰒R@="׉E TUSSEN DE EIKEN APELDOORN
Het stedenbouwkundige- en architectuurplan met de drie deelgebieden.
Rijenwoningen in een gebogen bouwblok, tweekappers in een cirkelvorm
en een aantal twee-onder-één-kap-woningen in een recht woonstraatje.
׉	 7cassandra://E2ExJoVdZg7YvFKy3sNNN0-cUKfRVgdX_z9AE-FaqOc1` \X\䰒R@=#\X\䰒R@="
בCט   {u׉׉	 7cassandra://DkAam_ySnDn9l_7dvCizFM7np7ikZfPGWvy_dWa0XP4 H+`׉	 7cassandra://-Lh_za6-HjkYiBjHhGgHcIZj_pXqkXcdcdOEXSjb654v`׉	 7cassandra://u9XSai1g4j6DSHGMTedR73kplk4wdK61o8dk6t41oPM$` ׉	 7cassandra://pmr8cI2WpMJpFIKgOwqKCge4ofU2_kmWugizvIc-G-g }͠p\X\䰒R@>aט { {u׉׉	 7cassandra://0Le07tpsAnOshd2tWmqeGR5sZMQVpPA5Vt16wReQDkw vm`׉	 7cassandra://F6PGDJ8MzPhxUxBOx2XHHRYmL9FxIX1HjVIPWbRbCXAPY`׉	 7cassandra://ptkwchU_w0umE0L0C_eTrq2EK655xONpPvIfOgimsTY` ׉	 7cassandra://jeHvkyMAT3MDwQzo0tZzbb9DuqCrSksZWml1fFt6jlk ͠p\X\䰒R@>b׉E%À LA CARTE WONINGEN TE GOUTUM
Voor BAM woningbouw bedachten we het plan voor à la
Carte woningen in Goutum Noord. Vanuit één basisontwerp
paste ik de individuele woningen aan de wensen
van de individuele koper aan. De zekerheid van een vastgelegde
basis combineerde ik voor de kopers daarbij met
het avontuur van een individueel ontwerp. Er ontstond
een rijk palet aan woningen die in de buurt toch goed bij
elkaar pasten. Het idee opperde ik aan de BAM. Ze zagen
het zitten. Een reclamebureau bedacht vervolgens
de term “Bouwen à la Carte”. Het werd een succes. De
makelaar wist al snel voor alle kavels, de kopers in contact
met mij te brengen. Het resulteerde in 18 woningen
volledig naar wens gebouwd. Het bracht de kopers een
maatwerkhuis en de buurt eenheid in verscheidenheid.
90
540-1999
׉	 7cassandra://u9XSai1g4j6DSHGMTedR73kplk4wdK61o8dk6t41oPM$` \X\䰒R@=$׉E AWATERWONINGEN IN ZUIDERBUREN, EEN LANDELIJKE PRIMEUR
91
806-2007
׉	 7cassandra://ptkwchU_w0umE0L0C_eTrq2EK655xONpPvIfOgimsTY` \X\䰒R@=%\X\䰒R@=$
בCט   {u׉׉	 7cassandra://Sc2JJcKHGhR17p9aESJ6PiEPVGhYzuHdNIiVa2Hgkww `׉	 7cassandra://Gkyru4w5s1hLhoys36KO36Zcl4GLvjhAi-acDOevKnI`׉	 7cassandra://oRMqVB47eMTPzMfYMp90M0NZQzTtK5NUf2U0L1212aI<` ׉	 7cassandra://IaCDq4F1aSa2pTL2CL-CJHm2cjVXMZL5Qvo5qs30Ssc ͠p\X\䰒R@>dט { {u׉׉	 7cassandra://XppSsGP9gBjZPBjU9AfqilXVb7gsZZBD5BykfjKHgYI g`׉	 7cassandra://UORopMhBD02ooNsQauTYqefM8wXSdW18hZ_ILnhSwpA͑`׉	 7cassandra://4b4ekpHGOaEfDljS45FR_tlDh3AcmGh8up4YU1juRAo0` ׉	 7cassandra://tYNZgLMmElqMcG5pw6NIBWF1PRrMewintyE6hlCest4 P͠p\X\䰒R@>f׉E׉	 7cassandra://oRMqVB47eMTPzMfYMp90M0NZQzTtK5NUf2U0L1212aI<` \X\䰒R@=&׉E+HET BLAUWE HART TE LEEUWARDEN, PRIJSWINNAAR MET EEN UNIEK PLAN
Als bureau hebben we veel werk gekregen door het winnen van prijsvragen. Ook de realisatie van “Het Blauwe Hart” te Leeuwarden hebben we te danken aan het winnen
van een prijsvraag. Het ging hier om een uniek plan voor de eerste echte drijvende woonwijk van Nederland. Het was een zwaar bevochten prijsvraag. Uiteindelijk
wonnen wij op punten.
Het was een fantastisch plan om te ontwerpen. Volledig nieuwe woningtypen met nieuwe bouwtechnieken kreeg ik onder handen. Ook de stedenbouwkundige en landschapsaspecten
waren interessant. Hiervoor werkte ik samen met het bureau Haver Droeze uit Amersfoort. Een bijzonder inspirerende samenwerking. Ooms Avenhorn
groep uit Hoorn was in combinatie met Bokma projectontwikkeling onze opdrachtgever. Voor Bokma tekenden wij voor de grondgebonden woningen in het plan, voor
de Peyler de drijvende. De drijvende villa’s waren gesitueerd aan een centrale drijvende dam. Auto’s bleven geparkeerd op een parkeerterrein aan de oever. De dam
was geëist door de gemeente. We hebben deze afgeraden en alternatieven aangeboden, maar mochten hier niet van afwijken. Het was een onpraktische oplossing
omdat bewoners niet met hun auto voor de deur konden parkeren. Het plan waarmee we de prijsvraag hebben gewonnen is uiteindelijk ongewijzigd in de verkoop
gebracht. Het bestond naast de drijvende woningen uit schiereilandwoningen met ronde daken en oeverwoningen met een zadeldak. Voor alle woningen hebben we
een palet aan varianten getekend waaruit kopers konden kiezen.
93
׉	 7cassandra://4b4ekpHGOaEfDljS45FR_tlDh3AcmGh8up4YU1juRAo0` \X\䰒R@='\X\䰒R@=&
בCט   {u׉׉	 7cassandra://k9BjQZdR6vte6Fb0Xsg_tZJmiFWzUu5UqHfVC1rzQuc pe`׉	 7cassandra://95VxiQhxYQO52M1gnbW5YyfpupO9WlTMAsisolOBnwwX`׉	 7cassandra://X4qcz3eqE_bO_8gu_t6vmvWAmfhnrb5WmlFNQliQpKw!` ׉	 7cassandra://z7tCX9n0CYM2s7S6Cg8WvnlRX7gjggFtul1Bjh9v-5s ͠p\X\䰒R@>hט { {u׉׉	 7cassandra://wN44t94i4Yl-DNtAdE4oWfieaRDIxKNwWP-g82FJ1t0 dh`׉	 7cassandra://asM5nbTfvgVJHgoovWArHUPY6c9Fz2rgRMRK0UPj_pAx`׉	 7cassandra://F2yB6_A9qVKyNinuBCyS9yRd8s4G8UiU4rqxxkZE-p8'N` ׉	 7cassandra://BbhJa2dWl5pcsSsyBGg1m96jNf5Fhpp21mzFxi4s6WQ [͠p\X\䰒R@>i׉E94
׉	 7cassandra://X4qcz3eqE_bO_8gu_t6vmvWAmfhnrb5WmlFNQliQpKw!` \X\䰒R@=(׉EToen er prachtige brochures waren gedrukt en de makelaars hun best deden dit unieke plan aan de man te brengen, bleek de verordonneerde dam de achilleshiel
van het plan te zijn. Waar we voor gewaarschuwd hadden bleek waar. Kopers wilden hun huis niet via de drijvende dam bereiken. De verkoop kwam stil te liggen.
Gelukkig hadden de ontwikkelaars vertrouwen in ons bureau. We mochten de herontwikkeling ook ontwerpen en tekenen. De makelaars zagen de hoeveelheid drijvende
woningen uiteindelijk niet zitten. Er bleven 7 drijvende woningen in het plan over. Desalniettemin was het realiseren daarvan een droom voor mij en mijn bureau.
Hoe vaak maak je dat nu mee? Woningen compleet bouwen op een werf in Hoorn, deze vervolgens te liften op een groot rijdend platform waarmee vervolgens
de woningen rijdend, met een grote shovel er achter, via een betonnen helling te water worden gelaten. Prachtig!
Maar daarmee was het feest nog niet voorbij. De woningen werden vervolgens twee aan twee gekoppeld en met een sleepboot er voor en er achter, via het IJsselmeer,
de sluizen en kanalen naar Leeuwarden getransporteerd en afgemeerd. Helemaal probleemloos. Een primeur waarvoor ook uit het buitenland belangstelling bestond.
Een prachtig detail wat dit betreft deed zich voor toen onze jongste dochter Jildou tijdens haar examen op het atheneum een Frans artikel moest ontleden dat gewijd
was aan de drijvende woningen van haar vader! Ze was blij verrast en vond het heel bijzonder!
95
׉	 7cassandra://F2yB6_A9qVKyNinuBCyS9yRd8s4G8UiU4rqxxkZE-p8'N` \X\䰒R@=)\X\䰒R@=(
בCט   {u׉׉	 7cassandra://3Ybv3tyqTTPIfvhxNJTkuebQX3WnBQBI_O9QlFLqE34 `׉	 7cassandra://w_OZqdmXac5lfU4UKoku7_azfniPcMQqhRo0pipVQjY~`׉	 7cassandra://bHEK6gzpfYsMIWlm4kKkgq0iGPt_cjwNI6hbpPI9x2A,` ׉	 7cassandra://XeU0gK_l3s_usdBwc6A2l7E8cBq1fb4US8kXIZwtc3Y 3͠p\X\䰒R@>kט { {u׉׉	 7cassandra://3h-kTYcLUVM1ovQVZ2wPtTBAVT2rjsGmmqXBBP5bqKE m`׉	 7cassandra://DSwnw8If-uAiZFzJG-mAexhjB4-EKwuMBHLgTf5Hgiwm`׉	 7cassandra://CswGCNvIXhNyCtO7vFrNEhKMjRsECDsR2MYXkG4d1ME&` ׉	 7cassandra://7onFMYuZ2JnbvSS8shszpyOdouoihiP7IZfwyy91h4o ͠p\X\䰒R@>l׉E=Het uitgevoerde plan is via diverse aanpassingen
tot stand gekomen. We begonnen
met de ontwikkeling in juni 2003. De
uiteindelijke oplevering was oktober 2007.
In die tijd was de markt veranderd. Voor
seniorenbungalows was de markt goed.
Daarom ontwierpen we voor het uiteindelijke
plan ook 20 van deze bungalows.
96
׉	 7cassandra://bHEK6gzpfYsMIWlm4kKkgq0iGPt_cjwNI6hbpPI9x2A,` \X\䰒R@=*׉E׉	 7cassandra://CswGCNvIXhNyCtO7vFrNEhKMjRsECDsR2MYXkG4d1ME&` \X\䰒R@=+\X\䰒R@=*
בCט   {u׉׉	 7cassandra://uMlywOJ8VOVaAcDB7OpPW2DZQpYpWVMT9pyqY651_xs (`׉	 7cassandra://ZyeeKEA9vSfORqQDXXctVw7_tCRm9465OME01GmQOrUͬ`׉	 7cassandra://vhj_JYZXp6VTrGQvVOvzXEN9wkyyv9t5KuPdvhNOIYY:` ׉	 7cassandra://J3SSgx4nO6oYc8odF3-L-BLGG1v7FlG4DepROQIDpnY C͠p\X\䰒R@>oט { {u׉׉	 7cassandra://aWxlIs5muIocoJvKnoThTak9yiZBgmumFs2_KZ2JY5w .`׉	 7cassandra://FdUWo3ZrOYMhITiCJt7oyRSZPAqv4Z2QoJNYkpZ-kwUa`׉	 7cassandra://FExCnObrnHz6hQpNQqsGwhaBkERiXCx1lmEvyUjSdkE#W` ׉	 7cassandra://LUQsZZ3sCWvQIj8hYjB6yaj5bF23OyvXxyiKYmEeblQ ͠p\X\䰒R@>p׉E yIn aanbouw op de werf in Hoorn
Woning gelift en rijdend platform eronder
Te water gelaten en over het IJsselmeer gevaren
׉	 7cassandra://vhj_JYZXp6VTrGQvVOvzXEN9wkyyv9t5KuPdvhNOIYY:` \X\䰒R@=,׉E TWoning prachtig gebouwd op een schiereiland
De oeverwoning
De drijvende woningen
99
׉	 7cassandra://FExCnObrnHz6hQpNQqsGwhaBkERiXCx1lmEvyUjSdkE#W` \X\䰒R@=-\X\䰒R@=,
בCט   {u׉׉	 7cassandra://Y-TJoojku9qAaqctWsK7ELpnfYqX9TWmCwAxrXwgyM8 `׉	 7cassandra://0iW-ZyocQg2gGztVmOa8fk6guyiz4MBALi8RKrCorJYv`׉	 7cassandra://9m2S7ueLWyi139fV8B9GtTv63wFnoQKv8M_jdfF4aYs+2` ׉	 7cassandra://FEiEez8A9wxsRJ5IKOmdjQ4YEwJq-cUWU_25pXzSr34 ,͠p\X\䰒R@>rט { {u׉׉	 7cassandra://Fw6Ew9PT-ratPTYLZ9cexJpK4i_23hdCy9QDuLNPN8w l`׉	 7cassandra://40y76RloeW6tMl1enn3neDhBt_04FLrxVy7pFvhptyU̓N`׉	 7cassandra://Se4pa8xN8k1lW1bttEWRpOxLrvdV9daXHm9qjnVnZPw+` ׉	 7cassandra://OUaYY3oJYDzStV43HtH1Fv975by0RkKa08R8Hxmki9M .͠p\X\䰒R@>s׉E Woningen die we maakten voor Bouwfonds Wonen in Leek. Twee straten, diverse types. En een voorbeeldwoning voor energieneutraal wonen.
540-1999
938-2007
׉	 7cassandra://9m2S7ueLWyi139fV8B9GtTv63wFnoQKv8M_jdfF4aYs+2` \X\䰒R@=.׉E
STEDENBOUWKUNDIG GOED INPASSEN IN HET
GEHEEL
Onderdeel van ons werk aan projectmatige woningbouw
is het goed inpassen van onze ontwerpen
in het stedenbouwkundige geheel. Zorgen
voor architectuur die past binnen de gestelde
context. Het vertalen van de thema’s die door bestuurders
en stedenbouwkundige bepaald zijn.
Hieronder een fragment uit het stedenbouwkundige
plan Berggierslanden te Meppel, waarin
we de architectuur met de stedenbouwkundige
uitwerking voor 4 deelgebieden verzorgden.
BOUWEN WAT MENSEN WENSEN
Wij vertalen wensen van mensen in goed verkopende en deugdelijke producten. We zorgen voor kloppende ontwerpen
met goede ruimtes, fijn licht, mooie reguliere en duurzame materialen en kloppende bouwkundige details.
We doen ons werk als architectenbureau met liefde en aandacht. Het leidt er toe dat onze woningen goed
verkocht worden en kopers er lang en zorgeloos fijn wonen. Architect zijn is veelal “gewoon” vakwerk leveren.
Verkooptekening van woningen die we ontwierpen voor een plan in Kampen
101
813-2007
׉	 7cassandra://Se4pa8xN8k1lW1bttEWRpOxLrvdV9daXHm9qjnVnZPw+` \X\䰒R@=/\X\䰒R@=.
בCט   {u׉׉	 7cassandra://pbGjxU15M_2z4FoWoXIVPM8c6J1cvGTNNLDDdICsl0c  <`׉	 7cassandra://vVVgzJAEy9J2VdLLj57Mt8aKK17Ykr_NbdFeBJ_8HaI<f`׉	 7cassandra://V21gQNn5JiqVQqsguV3F02bDQaeP2fteubP0cU4iMKo2` ׉	 7cassandra://VHnQLqcqN0ZSN2Vjnq6kbmrSdCrpf7h_lBnTgxeuuik ͠p\X\䰒R@>vט { {u׉׉	 7cassandra://TcxXfZdgQ4erJsK68_0ZZze1j9kw9Sjgyb9uY93taNo `׉	 7cassandra://4STMLhRkNiGEcmQ6INxcnHsNQcG9wWUGTE3rsL2IcXUp`׉	 7cassandra://SBXhzT-Zzw9PXb6Ro62kbwnTYxJ-Ow02AnangCHn-BI&` ׉	 7cassandra://P7eqJCWoB2z_kEhnBIAlVFEKzEp0DH_Hf6ToWu2rohk 3͠p\X\䰒R@>w׉E HDoorsnede en details van de woning afgebeeld op de pagina hiernaast
102
׉	 7cassandra://V21gQNn5JiqVQqsguV3F02bDQaeP2fteubP0cU4iMKo2` \X\䰒R@=0׉E[ZOVEEL MENSEN, ZOVEEL WENSEN
Het vertalen van thema’s van vroeger naar architectuur en bouwkunde van nu. Het is de kunst de essentie van de stijl te herkennen en deze op een authentieke wijze te
vertalen. Niet slaafs imiteren maar begrijpen en vertalen. Wij proberen de wensen van mensen op een goede wijze in passende woningen te vertalen.
103
׉	 7cassandra://SBXhzT-Zzw9PXb6Ro62kbwnTYxJ-Ow02AnangCHn-BI&` \X\䰒R@=1\X\䰒R@=0
בCט   {u׉׉	 7cassandra://e-7XBhIcktVgOCZW6CLu9-rVrI6p3e1GyZBU_2tz2CI c`׉	 7cassandra://pWipZ525M_OEbEXs1DdqrNudJioFy4FSeGnx_64oNR8͏
`׉	 7cassandra://iQuhDLDbqE780FKMNnHkRU8-0VRKQMDo9M1tBnQ3YYo*T` ׉	 7cassandra://tG2MZRre3w31nS9llzvCyt3cSj7tVVfENLlqnnietoc (͠p\X\䰒R@>yט { {u׉׉	 7cassandra://Mxvo3Do04jQD6NhRKz_w9EWDpUfJxqyXMYiGMS9AB94 @`׉	 7cassandra://5ZSv45APqAqZZZV-J8vONrXaVMiWMRoZvLIfdijeH98]~`׉	 7cassandra://scUXz5rxdowAuSe390oDZ22TCD1n3Ftp4d_b1rUGykw` ׉	 7cassandra://YLBzTidzq_inKbwGYUMNqAuruDu29P3iM-tULsGLSqY $͠p\X\䰒R@>z׉E840-2008
׉	 7cassandra://iQuhDLDbqE780FKMNnHkRU8-0VRKQMDo9M1tBnQ3YYo*T` \X\䰒R@=2׉ELINDEVALLEI WOLVEGA
Toen we ons werk aan het gemeentehuis van Weststellingwerf
afgerond hadden, raakten we in 2005
betrokken bij de ontwikkeling van “De Lindewijk”
aan de rand van Wolvega. Een prachtig stedenbouwkundig
plan dat vanuit de bebouwing mooi
door liep in een natuurgebied “De Lindevallei”.
Dit is een plan dat wij maakten voor vrijstaande
en twee-onder-één-kapwoningen in het plan.
841-2007 842-2007 896-2008
׉	 7cassandra://scUXz5rxdowAuSe390oDZ22TCD1n3Ftp4d_b1rUGykw` \X\䰒R@=3\X\䰒R@=2
בCט   {u׉׉	 7cassandra://oxfu0ZLma3thJQuWmQh7PcQHv_fbjjVn_glJ4NCp3oY f/`׉	 7cassandra://AZ32FLFWqhfZZsG4LDAmVZB_gulam-Q3VCYKaH5k3cw[`׉	 7cassandra://rF1SsklzF3srrYQuZiKWgC2HfKxrRsjIO50qAti6OU4 7` ׉	 7cassandra://9aDrdexoDnT8dfMIDdflKL3V1ioARdBBAJj9SbSq36g ͠p\X\䰒R@>|ט { {u׉׉	 7cassandra://5imTQdvGohoCg3Gjbph326C9R3tAsNP9Ng0uaph5EWQ V`׉	 7cassandra://I8I4cezg31d-glsMyMvpOfv1WohQGvbNj0FNdrvND6kpo`׉	 7cassandra://Csh_uU0zBXXFR6JrINEWtzU42o_KARO6rkPJC35ciFE'W` ׉	 7cassandra://bASSI7IP5BtJkhkLjLdz2Ugb6Kc6FNlT6XnaOyfYv-0 ͠p\X\䰒R@>}׉E nONTWERPEN, TEKENEN, BOUWEN
Mooie kloppende tekeningen maken, probleemloos bouwen mogelijk maken.
106
801-2007
׉	 7cassandra://rF1SsklzF3srrYQuZiKWgC2HfKxrRsjIO50qAti6OU4 7` \X\䰒R@=4׉E808-2006 840-2008
׉	 7cassandra://Csh_uU0zBXXFR6JrINEWtzU42o_KARO6rkPJC35ciFE'W` \X\䰒R@=5\X\䰒R@=4
בCט   {u׉׉	 7cassandra://1v8njQ5AJMOsw3c5pkECtZ8nW2jXBODqQQ8qX-Ty9sE `׉	 7cassandra://cENsteEGuPFJg5eyIGwjy0qJi3O3q2xdjzOkywADtLkY=`׉	 7cassandra://rowqvf3WIiFKXdwPOlCOYBhMZlKayXEYxxzjprCVBzc` ׉	 7cassandra://RMkg0NrJyOqIDzal9EUXXYaz4bwzKV_OnyJE2aleAts 
͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://JjZ3eHnU369tAIo7MvdSo_1FM7DjW4vsjPZy2K-lYuI w`׉	 7cassandra://QGb9_qQtQw_zhRcKQsnv8zEY1W5hmJKWTMi77xcZE28͎`׉	 7cassandra://ck93tPPGACKlGO5Ch60B7KcpAShORxcyrRyXiztPxTo0` ׉	 7cassandra://Ks1AtyN6p8TIZVshk0jkmOKA59xcWeqda1_0RgEukvI +͠p\X\䰒R@>׉E "Huurwoningen Beetgum
108
801-2007
׉	 7cassandra://rowqvf3WIiFKXdwPOlCOYBhMZlKayXEYxxzjprCVBzc` \X\䰒R@=6׉EDORPSUITBREIDING BEETGUM
In de periode 2005 – 2006 maakten we de ontwerpen en de tekeningen voor de dorpsuitbreiding van Beetgum. Het betreft een plan voor 40 woningen. Vrijstaand, twee-onder–één-kap
en geschakeld, en in verschillende prijsklassen. Het aanvankelijke stedenbouwkundige plan is gemaakt door bureau Bügel Hajema. Wij maakten als bureau
daarna tot in detail het complete stedenbouwkundige- en architectuurplan en alle bouwtekeningen. Het was een plan dat in de smaak viel bij bestuurders en
kopers. Het plan past qua maat, schaal en identiteit in de context. De realisatie verliep voorspoedig, tot hier voor de laatste te verkopen woningen in 2008 de crisis de
verkoop stil legde. Begin 2018 trok de verkoop van woningen ook hier weer aan. De gebouwde woningen zijn met liefde ontworpen en traditioneel gebouwd. De aandacht
voor netheid en zorgvuldigheid waarmee dit project tot stand kwam is opvallend. Het project speelde zich af in een tijd waarin de aannemer voldoende tijd en geld beschikbaar
had om die aandacht te geven.
׉	 7cassandra://ck93tPPGACKlGO5Ch60B7KcpAShORxcyrRyXiztPxTo0` \X\䰒R@=7\X\䰒R@=6
בCט   {u׉׉	 7cassandra://fnHnyStEu-SLzB3s1MfgOXAYBr6a7duD0yCS93jCem0 `׉	 7cassandra://i5lGvwAe68K1mIL_hRRkHOjl7bwmJQjvs3xjeerk8HwW`׉	 7cassandra://zJBrfSWcHjYv71WgpYr2GzXcDDORDrATrKs2Akq6kiA
` ׉	 7cassandra://DnDpGM6hQ3DnyEc_LdRYKWm8S7YnjccLkXig3tJnNns ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://UyGciyGAE9SNjuWwvcXzpfjQ1I14-0GxYdRBkkNarHk j`׉	 7cassandra://djRgwVlMd4w-KLQlj0LgYlILEvFHz_-R8GZOJ0eMH0s̀`׉	 7cassandra://WwB3-TzLM7GvWSEvSBRM4VErKdpWnS_H0BKA3FbUZnU-` ׉	 7cassandra://mZO8ECbvml0Ee40RdXzh_U8dDPOOS_QkIUo4tOM2wxE ͠p\X\䰒R@>׉E <Zorgvuldig bedacht en getekend, zorgvuldig gerealiseerd
110
׉	 7cassandra://zJBrfSWcHjYv71WgpYr2GzXcDDORDrATrKs2Akq6kiA
` \X\䰒R@=8׉EBijna als vroeger
׉	 7cassandra://WwB3-TzLM7GvWSEvSBRM4VErKdpWnS_H0BKA3FbUZnU-` \X\䰒R@=9\X\䰒R@=8
בCט   {u׉׉	 7cassandra://tGAgRoPaFY6pbq84ZS48Iv7xCWl1qPOeSZ4gDpAXFdI `׉	 7cassandra://YyKv3OTafKTpIqHkQK2jQC4VfSVeSKW5wKN8-NrSABM͇`׉	 7cassandra://1K9dxpfYM0r4W99BOhdZY8q_4keKbz4NtSliEeSo5Xk)` ׉	 7cassandra://_dI-iTYCV6uv6_MfL4eZEB2VrL5rl6tRVvZ98fOVFvQ ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://TG6d61Wf0cEN-O6DodfOfz6CkygSvw1QlmBdVzia7aY `׉	 7cassandra://TgwMML5AsyJ7ZGDZe_1pONcb0uztjgQo15LDfBPJRPg͊`׉	 7cassandra://NpxbDFJS3RHJTRWAHu92zic1QJWd6TiMFpChqoeXkuw,` ׉	 7cassandra://pPNxuEXaiF491CRzIeCJZA66tFuVcJY8cgKkQbN0fv0 R͠p\X\䰒R@>׉ExSOCIALE WONINGBOUW OLDEGALIEEN TE LEEUWARDEN
De eerste schetsen voor betaalbare sociale huurwoningen
op de voormalige locatie van Bakker Postma keukens
aan de Oldegalileën te Leeuwarden zijn van juni 2007. Van
de economisch teruggang was toen nog weinig te merken.
De architectenbranche was nog optimistisch gestemd. Ik
was net verhuisd naar ons nieuwe drinkwaterpompgebouw.
Door de gemeente was er een hoog ambitieniveau voor de locatie
bepaald. Het moest een gesloten bouwblok worden met
6 hoeken. Het realiseren van praktisch bruikbare en lichte woningen
in de tussenhoeken van een dergelijk bouwblok is complex,
maar het lukte een mooie en praktische oplossing te tekenen
waar gemeente en opdrachtgever content over waren.
We hebben het complex uitgewerkt en het plan volledig verkoop/verhuurgereed
gemaakt. Het plan bleek te duur voor
realistie binnen de soiale huurgrens.
877-2007
׉	 7cassandra://1K9dxpfYM0r4W99BOhdZY8q_4keKbz4NtSliEeSo5Xk)` \X\䰒R@=:׉E~We hebben daarom een nieuw plan ontworpen. Alle onderdelen
van het project hebben we zo praktisch mogelijk bedacht
en berekend. Door kiene constructies hebben we het
project uiteindelijk via prefabricage snel, goed, duurzaam en
betaalbaar kunnen bouwen. Le Clercq uit Deventer, de ontwikkelaar,
heeft samen met de bouwende partijen het project
netjes gerealiseerd.
Het vergt lange adem, inventiviteit, overredingskracht en een
goed doordacht en efficiënt plan om dergelijke kleinschalige
sociale woningbouw voor elkaar te krijgen. Het is gelukt. Het
is een project waar behoefte aan is. Duurzaam, energiezuinig,
praktisch en betaalbaar.
׉	 7cassandra://NpxbDFJS3RHJTRWAHu92zic1QJWd6TiMFpChqoeXkuw,` \X\䰒R@=;\X\䰒R@=:
בCט   {u׉׉	 7cassandra://ByIxE_p9kup16tbiw13OOYxTL0Yo2Lio0BgzJScPVEU `׉	 7cassandra://GXpeJpPc8WF2e0uTLggzK_CBaRe7yqeveP3cqxi9OgER2`׉	 7cassandra://4qJmaWskF3dA4WsLbVb8iN0IgQO1Pp8C-dwAe80rkZc!` ׉	 7cassandra://fOCGWqTnFjvEjAqlnesCt4-61LNMec3_w19Vm7bVtDQ ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://aO6tF62b_ZQifhpUJ3nLjBYNcP2k1vO6exFH4vjo1wA `׉	 7cassandra://rYRzoL7f2co0aZYjetehwaUkug5YB3wtmLUdePoDRk4|`׉	 7cassandra://vC9rhX99YRPmUZRkaYUmHjunnRuF6VwjSVbXzz8PEpc,` ׉	 7cassandra://G3JtGsl3Wwbr8s2UWiaxdhcgYVZC-fhGDM0SJbkXmJY ͠p\X\䰒R@>׉EDE VERLEIDINGSKUNST
“Vinex” was achter de rug. Kopers waren moe van Vinex. Grootschaligheid was ten einde. Hoe te handelen als je de stad wilt uitbreiden. Planologen en bestuurders
bedachten een plan. Maak kleine buurtschapjes, kronkelende straatjes, net als vroeger. Huizen in typisch Friese stijl. Maak het leuk en gezellig.
Maar wat was typisch Fries? Met 4 collega’s boog ik mij over die opgave. We keken en analyseerden goed. We tekenden hoe je oud naar nieuw kon transformeren
zonder te imiteren. We ontwierpen allen een deelgebied. Het was spannend en leuk om te ervaren hoe kopers reageerden. Planologen kregen gelijk, het
werkte. Het liep als een trein. Het project werd verkocht, dwars door de crisis heen.
114
839-2008
׉	 7cassandra://4qJmaWskF3dA4WsLbVb8iN0IgQO1Pp8C-dwAe80rkZc!` \X\䰒R@=<׉E *Ons palet “typisch Friese” huizen
115
׉	 7cassandra://vC9rhX99YRPmUZRkaYUmHjunnRuF6VwjSVbXzz8PEpc,` \X\䰒R@==\X\䰒R@=<
בCט   {u׉׉	 7cassandra://c7JqzxR7NA0_vfI0Saxhkduz3G4hg_DhhO-VZjiEcFo `׉	 7cassandra://dlCAApbHEC910VwceHS8wez_CGtAbb8_TFmUpzQFetsq`׉	 7cassandra://AtnMzIfoemXKXGaR1_nfkiGh1AQJ97_K_QLF7tNttQo&` ׉	 7cassandra://4p6WCHmk80ot7QRO4DmCN2pwyrJftG0cs1dS62ROH6M n͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://WrTht4WVzbhAtBUqIO6qdJQWxJ7-DcVnQ-iS3d_pvSg V4`׉	 7cassandra://wiRM4LDeoSXBDy5Fjl9MpUDSfbk6z0cVgwlxNzzeuxwi`׉	 7cassandra://8_O0GVkRuQ6MK4dRgWzaVEX4ZjGZu2_qM6-1uZb7Bfg%m` ׉	 7cassandra://tjMVGyJyJ3uyHqPv6K_edSi2ZcoiIfFZdnSZ2BNZoCI y͠p\X\䰒R@>׉ETYPISCH FRIES IN DE DORPEN
Wat ik geleerd had in mijn studie naar typisch Friese Architectuur
in Techum heb ik ook toegepast in een aantal plannen
voor
aannemers in de regio. Huizen met frieslijsten, een
onderbouw, een middendeel en een beëindiging, pilasters en
staande ramen met sectio-divina verhoudingen. Goede royale
plattegronden en mooie zorgvuldige materialen en details.
888-2007 860-2008
׉	 7cassandra://AtnMzIfoemXKXGaR1_nfkiGh1AQJ97_K_QLF7tNttQo&` \X\䰒R@=>׉E;BOAZUM
Boazum is een typisch Fries dorpje met “typisch Friese” huizen, die net als bij alle dorpjes in de streek, gebroederlijk staan naast
huizen in de “Amsterdamse School” stijl. De laatste stijl heb ik toegepast bij dit plan voor 18 sociale huurwoningen. Het is een plan
met “retro huizen”.
907-2008
׉	 7cassandra://8_O0GVkRuQ6MK4dRgWzaVEX4ZjGZu2_qM6-1uZb7Bfg%m` \X\䰒R@=?\X\䰒R@=>
בCט   {u׉׉	 7cassandra://fPdhRljOP2iO_e-NLJhqhb0nw-mIt6Acm98jGdPEnRs ?`׉	 7cassandra://hjJjrSF7Dgc3q7Zw2KXJk8zFJ60sS5mdNdf_Xz2Sqo4͑`׉	 7cassandra://gXFRpYdhOoyyBm1yzkjskbjNM0t18xzVOW3E3OJ8-JQ/` ׉	 7cassandra://H740dhzJJNj62AYi6ggzs0RneFN2cLk6Ruxt0h7N3fc 	G͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://U7uFM5BwjKzrW3CjWyu42xI-au9e2RlVJVj6g4D-KXc =`׉	 7cassandra://Xq74O7xYCKm7nopx8L4BmQlbfAVvlVhm6sGOxcKyEfsxU`׉	 7cassandra://IqpezOXPwPCqd2Z-Oha4aC7rOzEq9X4qMixoBxdPYQU#` ׉	 7cassandra://htkS_t0lUpWVUk9DWEa_sWyrX_APy_mgzSz13KRlAPE ͠p\X\䰒R@>׉EBWOONPLAN DE PÔLLE TE BERLIKUM 2010
We hebben in 2010, voor ontwikkelcombinatie “De Pôlle” het plan voor een projectmatige realisatie van de dorpsuitbreiding van Berlikum
ontworpen. De ontwikkelcombinatie wilde de voormalige glastuinbouwlocatie met veilingterrein ontwikkelen tot woningbouwlocatie.
Eind 2007 had ze daarvoor een exploitatieovereenkomst afgesloten met de gemeente Menaldumadeel. Het ging om de ontwikkeling van
220 woningen in meerdere fasen. Onze opdracht betrof de eerste fase van 76 woningen met sociale woningbouw en vrije sector woningen.
118
911-2009
׉	 7cassandra://gXFRpYdhOoyyBm1yzkjskbjNM0t18xzVOW3E3OJ8-JQ/` \X\䰒R@=@׉EDE PÔLLE, EENHEID IN VERSCHEIDENHEID
Dit schreef ik erover in oktober 2010:
Voor de gezamenlijke ontwikkelaars Lontplan en Frisoplan heb ik de architectuur
gemaakt voor het bouwplan De Pôlle te Berlikum. Ik vond het
een prachtige kans een duurzame bijdrage te leveren aan Berlikum en
aan de bebouwde omgeving van mijn dierbare provincie.
Het ontwerp van het bouwplan is zorgvuldig afgestemd op de locatie waar
we gaan bouwen. Karakteristieke elementen uit het dorp heb ik gebruikt als
inspiratiebron voor het architectuurontwerp van De Pôlle. Daarnaast vormden
de archetypische elementen uit de Friese architectuur de basis voor
het ontwerp van de woningen. Naast architectonische, stedenbouwkundige
en culturele overwegingen heb ik mij bij het ontwerp van de woningen
ook gericht op optimale gebruiksmogelijkheden en betaalbaarheid. Praktisch
ruimtegebruik en eenvoud in bouwen vormen samen met de archetypische
kenmerken van Friese architectuur het wezen van de woningen.
Het bouwplan bestaat overwegend uit projectmatige woningen in diverse
architectonische verschijningsvormen. U kunt één van de ontworpen woningen
kopen, maar u heeft ook de mogelijkheid een kavel te kopen en uw
eigen droomhuis te realiseren. Er is binnen de Pôlle ruimte voor het realiseren
van uw individuele woonwensen. Natuurlijk willen bouwbedrijf Lont
en Frisobouw u graag van dienst zijn bij de bouw van uw woonhuis, maar
u mag ook een andere aannemer van uw keuze uw huis laten bouwen.
Voor De Pôlle wordt zorgvuldigheid en eenheid in verscheidenheid nagestreefd.
Er wordt een hoge beeldkwaliteit voor het gehele plan beoogd,
ook voor het deel met vrije kavels en individuele woningen. Een bouwplan
wordt immers nooit een waardevol plan als we niet met elkaar het
beste nastreven en in architectuur en stedenbouw niet een eenheid in
verscheidenheid willen bereiken.
Er kan veel in de Pôlle, maar wat niet mag gebeuren is een onsamenhangend
eindresultaat. Individuele woonwensen zullen daarom afgestemd
worden op de kenmerken van het gehele plan. Er is een beeldkwaliteitsplan
gemaakt en de door mij voor Lontplan en Frisoplan
ontworpen woningen vormen de richtlijn voor de architectuur.
Om de daad bij het woord te voegen kunt u uw individuele woonhuis voor
beperkte kosten door mij laten ontwerpen. We kunnen het gehele traject
van ontwerpen, construeren en organiseren voor u verzorgen, maar
u kunt ook bij mij terecht voor een aanvullend advies op een standaard
bouwplan van een door u gekozen aannemer. We kunnen er voor zorgen
dat uw bouwplan wordt afgestemd op de karakteristieken van de Pôlle en
uw plan zonder problemen door de diverse instanties wordt goedgekeurd.
Lontplan, Frisoplan en Johan Sijtsma ArchitectenTeam zetten zich in
voor het bereiken van een inspirerend resultaat. We geloven in de kracht
van positiviteit. Samen met u willen we staan voor een resultaat waar
u en uw omgeving duurzaam plezier aan beleven en waarmee we ook
een waardevolle bijdrage leveren aan de architectuur en stedenbouw van
onze mooie provincie.
Sámen bouwen aan meerwaarde. Graag tot uw dienst.
119
׉	 7cassandra://IqpezOXPwPCqd2Z-Oha4aC7rOzEq9X4qMixoBxdPYQU#` \X\䰒R@=A\X\䰒R@=@
בCט   {u׉׉	 7cassandra://XJ9RP2VvyUYJWIzwTiwu7JeR76eiqHDXcgn-wtIBP3Y |`׉	 7cassandra://cLJXaYfcFlZspqUhRX8oarKc2IVlVgHxHoRAGNPXAUgX`׉	 7cassandra://g49eC2E-IPgUwIz1CByGDXyQcSl6uexxVTkNHYjK0Ss` ׉	 7cassandra://4ZP3mTAUIt3h5Eml7CdQNmDn6CmbEieO9KuSgyQJSeU <>͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://mGNBjoerl7M-PTFgHxuftbUCFEhH96rg3Z7nf9DwhNM ;`׉	 7cassandra://G4zX3Jf_xQ3oErGvPn4FCGu6Nivu8J602KNA98eTOWsx`׉	 7cassandra://yyJneFpBe8il4yiXCU2vRr7xDemCL9rMkTkfjfO_WcA(` ׉	 7cassandra://QivK2AOWb01v_a4IDbPU9m6pL1aa8R_nIgivv4psKsU $͠p\X\䰒R@>נ\X\䰒R@> ;̠9ׁHhttp://www.verteljeverhaal.nuׁׁЈ׉EBOERDERIJWONINGEN IN GOUTUM NOORD
DROMEN DENKEN DOEN. Bij Goutum was mijn oog gevallen op een mooie kavel, die bestemd mocht worden voor woningbouw. Van de gemeente kregen we een jaar
de tijd wat moois te bedenken en aan de man te brengen. Een jaar hebben we er met vereende krachten aan gewerkt. Ontwerpen gemaakt, overleg gevoerd met de
supervisor, tekeningen en omschrijvingen gemaakt, calculaties vervaardigd en een aannemer voor de bouwuitvoering geselecteerd. Ook bedachten we samen met
onze partners in het plan, Popma Barteld Boerma en Vorm2 reclame een prachtige campagne. In de stad verschenen op gezette tijden bijzondere spandoeken met
uitnodigingen voor het plan en we verzonnen een prachtig marketingplan compleet met een website www.verteljeverhaal.nu. Hierin nodigden we kopers uit hun eigen
verhaal te vertellen wat dan door mij vertaald kon worden in een woonhuis. Er was veel belangstelling voor de woningen. De makelaar had vrij snel alle kavels met
woningen aan de man gebracht. Maar geen van de belangstellenden verkocht zijn bestaande huis binnen de termijn die de gemeente gegund had. De klad zat te diep in
de verkoop van woningen in 2011.
120
941-2011
׉	 7cassandra://g49eC2E-IPgUwIz1CByGDXyQcSl6uexxVTkNHYjK0Ss` \X\䰒R@=B׉EBegane grond
Verdieping
Zolder
׉	 7cassandra://yyJneFpBe8il4yiXCU2vRr7xDemCL9rMkTkfjfO_WcA(` \X\䰒R@=C\X\䰒R@=B
בCט   {u׉׉	 7cassandra://EtTunb-Iygp-Bobyfcb3wSJEjbd-c8a8Aa26WdEtGfQ m`׉	 7cassandra://0QSr6EzgrniCtw0wj9gwydveQbqHN-s2azgS0L2crfIn`׉	 7cassandra://oS9_mFAi86cbNqzNWR5eeI3yOGTEl38PFjEYr5kJHrY'` ׉	 7cassandra://NfXNX4RLxi_kFO77KMyvMqBFa1J82UMMTr-Z1VW1DM4 90͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://0bhpqvAbTHk4_VuIIRQdbnhi6NAm1MWhl8oelYykW-4 `׉	 7cassandra://h_5LcjHdR2_WIpYOGga2t25skxBJbr_krbCsL76eHXgNq`׉	 7cassandra://c_oO_ntDbQILiR6bAI5kKkMCpyoBMOqnrPY30tGgnos` ׉	 7cassandra://IymhD_shn3wYgpf_mkObJGCUd46ZGGoynCvhWVUXeoE ͠p\X\䰒R@>׉E NARCHITECTUUR ZONDER OPGAVE
Een onderzoek naar nieuwe expressie.
122
2000-2011
׉	 7cassandra://oS9_mFAi86cbNqzNWR5eeI3yOGTEl38PFjEYr5kJHrY'` \X\䰒R@=D׉E Lessenaar gecombineerd met zadeldak
Een slaapkamer op de verdieping als lessenaar
Een traditionele zadeldakwoning
Gevels van een onderzoek naar seniorenhuisvesting
123
׉	 7cassandra://c_oO_ntDbQILiR6bAI5kKkMCpyoBMOqnrPY30tGgnos` \X\䰒R@=E\X\䰒R@=D
בCט   {u׉׉	 7cassandra://TSxpgHMlKkB_3dlCssk-29cMstBb9HYXGi3bkZk1wZo R`׉	 7cassandra://OaswB67JdG2N34taC8adgFmjx4JFz5hLlM1UxnSZ0asl>`׉	 7cassandra://brqMVObX9Ebwv6HvrI_v7Lo5ckHlftRozwEaFFH4YLA&` ׉	 7cassandra://6Cc1QQxfo4w7hS_DU9R3yjyY0B0z-ZJJCjr5wUL12Mg t͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://Id1s7oAZV6StpMKrhGYM4c2VbR0-m-2VAoHXkQMQZtA `׉	 7cassandra://9SQb9qAzLNASJTSv0HmWS4H5v007RIlrwvzlm8s1eWs_M`׉	 7cassandra://4SIdZCc_QS1hlKz7uo0mpcir-JgFzx7mEtumk1BMOvI` ׉	 7cassandra://w2qECkdGackjmUrrfWr1VajOZzIEwhIEGaFhelpTQE0 M͠p\X\䰒R@>׉EGSTEDENBOUWKUNDIGE ONTWERPEN
Stedenbouwkundige plannen en uitwerkingsplannen vormen een vast onderdeel
van mijn werk. Onderstaand plan maakte ik voor een locatie in Nes op Ameland.
Het plan daaronder is voor Zwartsluis en rechtsonder voor de uitbreiding van
het dorp Espel in de Noordoost polder.
124
974-2012 990-2013 861-2006
׉	 7cassandra://brqMVObX9Ebwv6HvrI_v7Lo5ckHlftRozwEaFFH4YLA&` \X\䰒R@=F׉ESTEDENBOUWKUNDIGE ONTWERPEN
De context hoort het wezen van het architectuurontwerp
te bepalen. Architectuur en stedenbouw zijn onlosmakelijk
met elkaar verbonden. Ze omarmen en versterken elkaar.
Bijgaand een aantal schetsplannen. Rechts een idee voor
een natuurplan bij Grou, onder een prijsvraagvisie voor de
aansluiting van Bilgaard op de rivier de Ee en rechts een
invulplan voor een locatie in Dokkum.
125
895-2007 0000-1999
׉	 7cassandra://4SIdZCc_QS1hlKz7uo0mpcir-JgFzx7mEtumk1BMOvI` \X\䰒R@=G\X\䰒R@=F
בCט   {u׉׉	 7cassandra://MgBwFvwmuFtd_rw0rlzczqUcUX8MuZHlGOBidGFc0b8 )`׉	 7cassandra://ieT4LdJIlJWiK-7zUPR7qPQKYgbw_HoAuqN2LbXJvYcv`׉	 7cassandra://22lXL-cyRAaAkxNTwqwkZQ0GzBhWILhU609GexaaEpM'` ׉	 7cassandra://PsKKUrkYH51V47ZmKPOeermA14Pbk6HcYlZkcIZn0_0 `͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://TtYoxZj1NORn-OkHkdK2tboFkFakIEEXiTn0AZNsCiQ j`׉	 7cassandra://om8frbAFnTnV8sEv3PwIQFpcWdrUukKQ5VXVYPXAaMsTH`׉	 7cassandra://BUaxSmtLoA7Ot3Nzl-MPli7c2Zkptn_8zdBhfE1ekyc` ׉	 7cassandra://NLRQHL9bvyEwvsIPEG3BHK5T5l51bQOeD6CrBbtQBsI l͠p\X\䰒R@>׉EnSTEENSLÂN
Voor “Steenslân” in Stiens maakten we bovenstaande
herziene bestemmingsplan, compleet met plankaarten
en beeldkwaliteitsplannen.
RECREATIE
Voor Zwartsluis in Noardburgum maakten we het stedenbouwkundige-
en architectuurplan voor recreatiewoningen
met een hotel en een conferentiecentrum.
Recreatiepark Zwartkruis te Noardburgum
126
964-2011 869-2012
׉	 7cassandra://22lXL-cyRAaAkxNTwqwkZQ0GzBhWILhU609GexaaEpM'` \X\䰒R@=H׉E ZBeetsterzwaag
Huizum
Oldenzaal
Deelplannen lemmer
127
823-2012 929-2009 893-2012 852-2010
׉	 7cassandra://BUaxSmtLoA7Ot3Nzl-MPli7c2Zkptn_8zdBhfE1ekyc` \X\䰒R@=I\X\䰒R@=H
בCט   {u׉׉	 7cassandra://vacXcJ4VuYqkVdSj3iYvmdiejG9PZEGhasrMg1p2gYI z` ׉	 7cassandra://QwRvP36fzWFRn4NjxN8qQ0gdyOVBFwCIzfS0AWphu_g>` ׉	 7cassandra://LWyts6JmGXsRouAb_N0AOKeLhbiLZ583QOT1y0Amp-YE` ׉	 7cassandra://FDK-dhS7OVrbF7n-KTwlYJu0JWfGAk5BMrN3xC82Ozk(x ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://hHphvrmjmWCjaRsUxW2nkHvlgBw19XtsZ-G2hLgvOE4 o` ׉	 7cassandra://2wxxUP5_kPFpWkz3A5aYwqsOXNSaltYIS59k003tfl09` ׉	 7cassandra://k-ZBecOvNi1Wyp43sgXaxqc580DZK8eaPsW1XD1XzOM` ׉	 7cassandra://Xj9m_Hii0xd8x_89Gjum272_mho2PRlv_cqlXhnul2k%S ͠p\X\䰒R@>׉E<WONINGBOUW | PROJECTMATIG
Nr.
Werk
Totaal aantal woningen projectmatig gerealiseerd
0938
0911
0903
0877
0855
0850
0842
0841
0840
0839
0823
0813
0808
0801
0782
0771
0762
Bouwfonds
Lont Plan BV
Rabo Vastgoed
Oldegalileën
Bouwfonds
Bouwfonds
Lindewijk Aurelia NB
Lindewijk
Bouwfonds Meppel
Bouwfonds Techum
Vitalis Amersfoort
Bouwfonds
0806 Waterwoningen
0805
Schutte Groep
Planmij
Lont Bouwbedrijf
Bokma-Esprit,
Meijer - Van der Meer
Parthenon
0747 NWF
0744
0670
0594
0592
0571
0568
Eltshûs
Pré-Bo-Hûs
0632 Werf Van der Bouwbedrijf
0601
Marrum Van
Koning - Scheenstra
Witzens
Bokma
Jong De BBf (Markel, It Med)
Plaats
Omschrijving
Kampen
Berlikum
Meppel Berggierslanden
Leeuwarden
Franeker - Zuid
Leek II
Wolvega
Wolvega
Meppel Berggierslanden
Zuidlanden Leeuwarden
Beetsterzwaag
Leek
Apeldoorn
Leeuwarden
Garijp
Beetgum
Rutten
Leeuwarden
Franeker
Leeuwarden
Franeker
Leeuwarden
Joure (Wyldehoarne)
Franeker
Echtenerbrug
Franeker
Oenkerk
Hylaard
8 2^1 kap en 3 vrijstaande woningen
76 woningen
herontwikkeling 10 woningen
22 sociale huurwoningen
8 + 15 woningen
10 + 20 woningen Leek
Aurelia 16 2^1 kap + vrijstaand
8 woningen (vrijstaand)
36 woningen
46 woningen
Vlaslaan woningen en appartementen
28 woningen Leek
35 woningen
herontwikkeling 21 bungalows + 7 waterwoningen
6 woningen
39 woningen
12 woningen in plan Valeriaan
4 villa’s Hempenserdijk
Bacchus 2
Hempens - Zuiderburen
7 woningen
woningen De Welle
18 woonhuizen
6 tweekappers
2 woonhuizen
5 villa ‘s
7 woonhuizen
4 woonhuizen
Aantal
871
11
02
10
22
23
30
02
04
36
20
36
28
35
28
06
39
12
04
05
43
07
48
18
06
02
05
07
02
128
׉	 7cassandra://LWyts6JmGXsRouAb_N0AOKeLhbiLZ583QOT1y0Amp-YE` \X\䰒R@=J׉EWONINGBOUW | PROJECTMATIG
Nr.
Werk
0565
0546
0544
0475
0466
0420
0417
0408
0402
0400
0395
0387
0366
0348
0345
0298
0296
0291
0254
0245
0238
0224
0189
0114
0099
0037
Stelwagen JR (It Sud)
Bokma Wjuk
Markant Woningen (‘t Alternatief)
Bouwfonds
Busstra Siebenga
Kooilanden
Bouwfonds
Stelwagen J.R.
Procee-Bouw
Parthenon
Markant
Bouwfonds
Knipe De
Van der Werf (“De Loten“)
Eelaan
Procee
Stelwagen J.R.
Fennepark - Bouwfonds
Kats
Kooilanden
Kooilanden
Kooilanden
Noppert
Premie A woningen
Maas en Van der Kooi
0044 DALI-woningen
0043 VDM
Winterswijk Plan
Plaats
Omschrijving
Hurdegaryp
Beetgumermolen
Winsum
Leeuwarden
De Knipe
Dokkum
Winschoten
Hardegarijp
Suameer
Franeker
Stiens
Joure
Heerenveen
Sneek
Dokkum
Hardegarijp
Buitenpost
Drachten
Buitenpost
Dokkum
Dokkum
Dokkum
Heerenveen
Groningen
Haren
Leeuwarden
Drogeham
Bergum
7 woonhuizen
6 woonhuizen Wjuk
4 woonhuizen
Havanckpark
8 woningen
20 geschakelde woningen
10 + 8 vrijstaande woningen
9 schakelvilla’s
6 twee-onder-1-kap woningen
Minerva, 6 geschakelde woningen
5 woningen Kolthof
12 woningen
10 woningen
2^1 kap woningen
4 woningen
2^1 kap woningen
4 woningen
26 woningen
10 woningen
blok 2 (Reitsma)
blok 2 Amathist (Kats)
blok 1 (Reitsma)
8 vrije sector woningen
18 woningen
2^1 kap woningen
5 woningen
100 premie-A woningen in het land
4 woningen
Aantal
07
06
04
50
08
20
18
09
06
06
05
12
10
10
04
12
04
26
10
02
08
06
08
18
02
05
100
04
129
׉	 7cassandra://k-ZBecOvNi1Wyp43sgXaxqc580DZK8eaPsW1XD1XzOM` \X\䰒R@=K\X\䰒R@=J
בCט   {u׉׉	 7cassandra://g_pnkwr806znO_sY6nRR5zw8AgLbzIRT6_BY5fx8gk4` ׉	 7cassandra://j1upGmUkfI1hEW0OsBoAcfzG0cEvAJjo60SbMg6bErQ` ׉	 7cassandra://NUVq7wOgNIu3VaWTnn_GWABo67lg_qbmQEi_cW1jg0s|`  ׉	 7cassandra://5BqiTVI11CbJDDzauiUWAh3f9O4cKuFFveRNFCcD2YIp͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://5HLqBC09m2hKew5cujx7ZP6wmTEaOtJrYKYTRXrbpRo 2`׉	 7cassandra://Brvi2npn7E0g_5VZgpIH085WkiyX4KjmtIzva0ZHDGoͧ4`׉	 7cassandra://IsRxJKNEFWmPrq79FYs4w5reoWIihb0dh2Huory_iLg4` ׉	 7cassandra://cnyO-a5KEzGD5VwakkDcP9Dpm3JTyN1ybkHtRRmW060 5͠p\X\䰒R@>׉E4
׉	 7cassandra://NUVq7wOgNIu3VaWTnn_GWABo67lg_qbmQEi_cW1jg0s|`  \X\䰒R@=L׉EWOONGEBOUWEN
131
׉	 7cassandra://IsRxJKNEFWmPrq79FYs4w5reoWIihb0dh2Huory_iLg4` \X\䰒R@=M\X\䰒R@=L
בCט   {u׉׉	 7cassandra://BfYcIs1wMGrJKdEDjhDPDk095jV6snM73EM1QXCFrJA L~`׉	 7cassandra://iRP0y2vqQPce4x5B1hH-J1BVFB18rxml-o3luVtte-sx`׉	 7cassandra://juwTE8_6PYxAe05bCO3NrFabyDSVoKbmSYP2P8pue34,F` ׉	 7cassandra://b30KloIH6ILp3qN_TdUlEWqY53MIv8-X1ggcW9ovdpY r5͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://gqwafYCW0eJqV_GqOjiYpGCJQ6pm-u7JVEPdD1G-NOk M`׉	 7cassandra://cvnlyg9fRgX-6qegeB6QdlLvo4lC9vHCqXKKrhaMOiI]`׉	 7cassandra://0Sm_YFjTJsVvJN8_5DiZ2ZFJ8x_LeJ6MHiDbkwXZAO8` ׉	 7cassandra://nXpE7TzQiqxOq8nw8MH6g4bB2TC9LtVD95LQqIUuuSk t͠p\X\䰒R@>׉E132
׉	 7cassandra://juwTE8_6PYxAe05bCO3NrFabyDSVoKbmSYP2P8pue34,F` \X\䰒R@=N׉EdWOONGEBOUW “DE STELP”
“Voor je veertigste moet je als architect een fatsoenlijk
gebouw gemaakt hebben” zei iemand tegen mij. Dit is
mijn “fatsoenlijke” gebouw voor mijn veertigste. Voor
de Vereniging Voor Volkshuisvesting (VVV) maakten we
dit woongebouw met op de begane grond de winkel voor
Mulder-Kop, een boekhandel en kantoorinrichter. Veel
plezier hebben we er aan beleefd. De bouw verliep probleemloos
in een elkaar versterkende samenwerking.
De appartementen zijn populair en de boekhandel en
kantoorinrichter functioneert vanaf het begin goed.
Wel ons eerste woongebouw, maar geen experiment.
Van VVV kregen we vertrouwen, de directeur leidde zelf
op deskundige wijze het project. Hij werd daarbij technisch
ondersteund door zijn eigen projectleider en zijn
eigen opzichter. Een mooi project en een mooi proces
met een fijn resultaat.
133
423-2000
׉	 7cassandra://0Sm_YFjTJsVvJN8_5DiZ2ZFJ8x_LeJ6MHiDbkwXZAO8` \X\䰒R@=O\X\䰒R@=N
בCט   {u׉׉	 7cassandra://q9_UZhxVdykufsO0pl1_adsjmuSjnraaNSZ2stFjykU `׉	 7cassandra://mB3LbK9F6WxUXA5fVcEEiuNlJMGnOfC1TZzL1pqdBv0͎`׉	 7cassandra://wJ3mOUdGjHUNwo0gmptvtGdBXFccBr2zwz0-bNv6WBo,` ׉	 7cassandra://9OG9bCdLqpx9pqDBJaovxAs2qre0QV_P3QLtl0htdyk _͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://4T0vD_LGE2HB7kB_PT4DvfT5O2liswAJ7BBAi1Kxt3U H`׉	 7cassandra://ecotNk7rYsxavCHlQQNWBesf6D4ndjVXIRnGlqaELtMdh`׉	 7cassandra://2N_91--RAmuVYv7z-ZXyy9Y5JRUddmGC2ThHKbp1m_Y!:` ׉	 7cassandra://ZJvROW4Nd6kkHLXTH4DOfy2H36RRLqms9NFKNme_hNk ͠p\X\䰒R@>׉E134
׉	 7cassandra://wJ3mOUdGjHUNwo0gmptvtGdBXFccBr2zwz0-bNv6WBo,` \X\䰒R@=P׉EDE FRANEKER POORT TE FRANEKER
Ongelofelijk. Dat is het eerste woord dat bij me op komt
als ik terug denk aan de realisatie van “De Franeker
Poort”. Het café dat op de plek stond brandde af. Ik
had op dat moment een goede band met bouwbedrijf
Kats, ooit mijn eerste werkgever. Op eigen initiatief
maakte ik een plan en Kats wilde het ontwikkelen. We
kregen te maken met tegenstand van “De Vrienden
van Franeker”, die vonden dat alleen wat er vroeger
was geweest, goed genoeg was voor de toekomst.
Ook ging bouwbedrijf Kats failliet en Geveke Bouw
Haren nam de ontwikkeling over. Een aantal jaren
waren ze niet geïnteresseerd in de realisatie. Ze wilden
niet in Friesland investeren en lagen in de clinch
met de gemeente over de eisen die gesteld werden.
Na jaren van plannen maken en overleggen is het me
toch gelukt een plan te maken waar alle belanghebbenden
het over eens waren. Het is naar tevredenheid
gebouwd en de appartementen en de commerciële
ruimtes op de begane grond zijn vlot verkocht.
135
219-2003 692-2003
׉	 7cassandra://2N_91--RAmuVYv7z-ZXyy9Y5JRUddmGC2ThHKbp1m_Y!:` \X\䰒R@=Q\X\䰒R@=P
בCט   {u׉׉	 7cassandra://8A54lGnZEz3mRySLK58kF5N7X1XCMZcC09c0_VPGrv0 ``׉	 7cassandra://zDYxqzuvwuNaNKOzn76dkKuqnhB-fipUE7_x_j9-vyEw``׉	 7cassandra://a8Y7Ujy1qdJOp_RBz8yhYprFqet0L767SWfUjg8qR50)` ׉	 7cassandra://0gmf2vGkVAv_qwCFR418iFLLb_xQcDTmUXCVMXJVS3Y dM͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://pzfvpdeQ0nziQe10i3h_qdZkCAH-fXq8BMVzzbNoVHo 0` ׉	 7cassandra://mrzxaJbxMpGjRuY1Uw0Fu832soAxser3DrdraP1BvZc͕`׉	 7cassandra://5YtWzAqkQL1WIO8kYF5L37C7QV8oaylp4AisUSsJCh8(` ׉	 7cassandra://2DGAhtDAVm1uJhFL22fbEM6q8zrbhllaiWjf_d87Bwwս͠p\X\䰒R@>׉E136
׉	 7cassandra://a8Y7Ujy1qdJOp_RBz8yhYprFqet0L767SWfUjg8qR50)` \X\䰒R@=R׉EWOONGEBOUW BLYN ANKER
INTERVIEW DOOR ANNEKE VISSER MET JOHAN SIJTSMA OVER
HET APPARTEMENTENCOMPLEX BLYN ANKER IN DE WIJK BILGAARD
TE LEEUWARDEN VOOR WOONGROEP BLYN ANKER
De verscheidenheid in zijn vak vindt hij het mooist. Kantoren,
bedrijfsgebouwen, woningen: architect Johan Sijtsma uit Leeuwarden
werkt allround. Bij zijn woningen springt het ontwerp
van een eigentijds appartementencomplex in de wijk Bilgaard
in Leeuwarden er voor hem uit. Het sociale woningbouwproject
is in samenspraak met de toekomstige bewoners ontworpen.
,,Ik wil zo graag in mijn bikini op het balkon zonnen, zonder bekeken
te worden”, kreeg architect Johan Sijtsma te horen van
een zeventigjarige mevrouw, toen hij met de toekomstige bewoners
van een door hem te ontwerpen gebouw om de tafel zat.
Ze praatten over een nieuw appartementencomplex in de wijk
Bilgaard in Leeuwarden, dat opgeleverd is in het kader van de
stedelijke vernieuwing. De mevrouw in kwestie was bang dat
zij en haar medebewoners ook ,,van die lelijke balkonnetjes”
zouden krijgen. Sijtsma wist de wens van de mevrouw te realiseren.
In plaats van uitstekende balkons, maakte hij glazen erkers
aan de voorkant van de appartementen. De ramen kunnen
opengeschoven worden, zodat het zonnetje naar binnen schijnt.
,,De mensen kunnen zo beschermd in hun eigen omgeving,
toch lekker buiten zitten”, zegt de architect. Ook is er een groot
gezamenlijk terras op het dak gerealiseerd. Het overleg met
een aantal van de toekomstige bewoners is een van de dingen
waar Sijtsma tijdens het ontwerp van het complex van genoot.
,,Het is mooi om direct vanuit de woonvraag te ontwerpen. Die
erkers waren er nooit gekomen, als er niet om was gevraagd.
Nu zijn het juist die erkers die sfeer aan het gebouw geven.
“Een deel van de in totaal 43 huur- of koopap partementen aan
de Brandemeer en de Kei zullen worden bewoond door de 25
mensen van de Leeuwarder 50-plus woongroep Blyn Anker.
,,De groep was al jaren op zoek naar geschikte woonruimte.
In dit complex zien ze hun woondroom verwezenlijkt.” De bewoners
werden door de samenwerkende partijen, gemeente
Leeuwarden en WoonFriesland, bij het ontwerp betrokken.
,,Het is een van de grotere sociale woningbouwprojecten in
Leeuwarden sinds tijden”, zegt Sijtsma. ,,Er zijn jarenlang
nauwelijks sociale woningbouwcomplexen gebouwd. Ik ben
blij dat er nu eindelijk weer eens wat bijkomt. ”De Leeuwarder
architect vindt het ook om persoonlijke redenen mooi om
mee te werken aan woningbouwprojecten. In de afstudeerfase
van zijn architectenstudie aan de Academie van Bouwkunst
in Groningen richtte Sijtsma zich op sociale woningbouw en
volkshuisvesting. ,,Ik heb altijd graag mensen willen huisvesten,
die dat voor zichzelf niet kunnen. ,,Ik wil graag van betekenis
zijn voor mensen. De nadruk ligt in deze tijd vaak op het
individu, maar ik vind het collectief minstens zo belangrijk.”
.
137
704-2004
Na enige jaren voor verschillende bureaus te hebben gewerkt, begon hij in 1987 zijn eigen architectenbureau.
,,De eerste jaren heb ik ook veel particuliere woningen ontworpen”, vertelt hij.
,,Toen ik veertig werd, be sloot ik me te gaan inschrijven voor landelijke prijsvragen. Dat heeft me
direct en indirect uiteenlopende opdrachten opgeleverd.”
Sijtsma ontwerpt het liefst zo allround mogelijk. ,,Het maakt me niet uit of het een bedrijfspand,
een kantoorgebouw of een woning is, verscheidenheid houdt je scherp. Het gaat erom dat je goed
doordachte gebouwen neerzet. Als je de taal van architectuur en bouwen goed verstaat, kun je
alles maken.
Recentelijk ontwierp hij onder meer het nieuwe gemeentehuis van Weststellingwerf, inclusief
het interieur. ,,Dat zijn uitdagende opdrachten. Een heel gebouw bedenken en inrichten. “Blyn
Anker’, zoals Sijtsma het appartementencomplex in Bilgaard gemakshalve noemt, past volgens
hem goed in de wijk. Het gebouw is trapsgewijs opgebouwd. Het woongebouw is twee, drie, vier
en vijf etages hoog.
,,In het eerste deel van Bilgaard staan huizen met twee woonlagen. Verderop staan hoge flats met
acht tot tien verdiepingen. Het complex staat daar tussen in en vormt zo een dia gonale opmaat van
de laagbouw naar de hoogbouw.” Het grote verschil in architectuur met de bestaande bouw in de wijk
is volgens hem dat de nieuwe woningen passen bij de veranderde samenstelling van de bevolking.
Op de plaats van het complex stond voorheen een bedrijfspand; de bestaande bouw eromheen stamt
uit de jaren zestig. ,,De flats waren voor die tijd vooruitstrevend”, zegt Sijtsma. ,,Ze waren licht, ruim
en hygiënisch. Er konden vooral gezinnen in wonen. Dat paste in het maatschappij-ideaal.” De tijd
heeft de gebouwen deels achterhaald, meent hij. “Tegenwoordig zijn gezinnen veel kleiner. Er zijn
veel alleenstaanden en samenwonenden die woonruimte zoeken. De woningen in ‘Blyn Anker’ zijn,
met een oppervlakte van negentig vierkante meter, juist voor die groepen bedoeld.” De mensen van
de woongroep zijn vijftigplussers, maar ook voor jongere mensen zijn de appartementen geschikt.
De architect heeft in het ontwerp veel aandacht besteed aan de fysieke veiligheid van de bewoners.
Zo is het binnenterrein, waar fietsen en auto’s kunnen worden geparkeerd, alleen toe gankelijk voor
bewoners. De ‘poëtische elementen’ van het complex zorgen er volgens Johan Sijtsma ook voor dat
het nieuwe ap partementencomplex opvalt in de wijk. ,,De diagonale opbouw bijvoorbeeld maakt
dat het gebouw enerzijds contrasteert met de hoge flats, maar vult de bestaande bebouwing anderzijds
juist goed aan.” Over de erkers is de architect nog het meest enthousiast. ,,Als ik er langs
loop, vallen ze me steeds weer op. “Ik zie de oude mevrouw er al helemaal zitten in haar bikini.”
Leeuwarden, 22 maart 2006, Anneke Visser
׉	 7cassandra://5YtWzAqkQL1WIO8kYF5L37C7QV8oaylp4AisUSsJCh8(` \X\䰒R@=S\X\䰒R@=R
בCט   {u׉׉	 7cassandra://BkR-mu2B2wXwff98oE8G3ikcDVUy4gGuiFfCcyzp8y0 F`׉	 7cassandra://l9g-4qrtAw00YqC90N3jchW5TmBjGWXoAvSYeLBp8c8h`׉	 7cassandra://uDIP6DD6vemws_fliuLrmpRl7xYr6wK4VjgUfd0p1GI"` ׉	 7cassandra://IQQHyW0XNdfHlcsVeW0CQXttqtztvQDn92vdiXqH6Tc ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://u2Ef7JMaXAEKwxb9U75O60GcZmJQf3r-BcolVk5VU9c `׉	 7cassandra://trdexJ6uVWxiHNE9gM-vi9kNy-PsUmjSv7wn3g2EhDY_`׉	 7cassandra://g0Ai9cgFxMCmNbfo7proeDBDOhhoLCx2IQ4qSMJCwvQ!` ׉	 7cassandra://PjqFvnZPXw0t6UbOnsSw9lrANG52SEdGKiX4-7WGQic D͠p\X\䰒R@>׉E138
׉	 7cassandra://uDIP6DD6vemws_fliuLrmpRl7xYr6wK4VjgUfd0p1GI"` \X\䰒R@=T׉EY“LEEUWSTATE” LUXE APPARTEMENTEN AAN
DE OOSTERGRACHTSWAL
TE LEEUWARDEN
Sinds onheuglijke tijd zat er een gat in de verder
gesloten bebouwing van de Leeuwarder Oostergrachtswal.
Dat gat is met dit appartementengebouw
gedicht.
De architectuur heeft klassieke kenmerken met
pilasters, een plint, een middenstuk en een beëindiging
middels een breed penthouse in een lichte
kleur welke minder aanwezig is dan de hoofdverdiepingen
in zwarten en grijzen. De staande ramen
hebben de gulden snede verhoudingen. Het gebouw
is nieuw met een vriendelijke knipoog naar het
verleden. Het is aangepast aan de deftige gracht.
Het gebouw is eigenlijk eenvoudig en de weinige,
stevig vormgegeven sierlijkheden kleden het op
ingetogen wijze aan. De kleuren in zwarten en grijzen
met de lichte mezzanine zijn zorgvuldig afgestemd
op de omgeving. De woningen zijn groot. Een
lichtschepping midden in het gebouw zorgt voor
voldoende licht in het hart van het gebouw. Elke
woning beschikt naast een berging ook over een
garage op het binnenterrein dat via een afsluitbare
poort vanaf de Oostergrachtswal bereikbaar is.
139
616-2003
׉	 7cassandra://g0Ai9cgFxMCmNbfo7proeDBDOhhoLCx2IQ4qSMJCwvQ!` \X\䰒R@=U\X\䰒R@=T
בCט   {u׉׉	 7cassandra://5iqKi-2GAQKUx_vgKzGBXrYT9UeeHprup0uD_wj2AYk x`׉	 7cassandra://O9audesTH05rEzF1WH9Y2EWZLESm-kQLCe3ecmxBVtUu`׉	 7cassandra://HFqf0IwiLVygsX0Mawu2-s18PFrrFsEP9gEBKTUzLto&` ׉	 7cassandra://i5s5LqKBf4DTPTgDCU_P9bH6h_sS4OhXXVAUkcSxHKY 3͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://q5gQNlcyAqZqfS8I9MeVXFBKGh0hWiFsjXnAb3jB1t0 `׉	 7cassandra://as5mcOgqjyeg_nCfngeotc5_mAiAtatV9YYmZma9Siẃ`׉	 7cassandra://QrctYODT-XzkxRs6qbchTX9YCK63zXErUYe88hpgSQQ)` ׉	 7cassandra://7WT3xC8Udq2xoKP-GYliUrI12YCUzGWelWMFZR7uzLc ͠p\X\䰒R@>׉EHet originele ontwerp “Habito Botanica”, compleet met lage ramen en doorvalbeveiliging
Het door de ontwikkelende aannemer in Balk gebouwde en bezuinigde gebouw
APPARTEMENTEN IN HAREN EN HAAR FOUTE COPIE IN BALK
Voor “Bouwfonds Wonen” had ik in Haren de bovenstaande
appartementen “Habito Botanica” ontworpen. Het project
ging niet door. Het ontwerp paste ook perfect op een locatie
in Balk. De ontwikkelaar van Bouwfonds Wonen nam het mee
van zijn oude werkgever naar het ontwikkelende bouwbedrijf
waar hij daarna directeur werd. Wij hadden geen rol bij de realisatie.
Het bedrijf maakte er een fiasco van. Als een bezuiniging,
die naar later bleek, dramatisch uitpakte, veranderden
ze het ontwerp. Waar de ramen in mijn ontwerp 60 cm. boven de vloer getekend waren, bouwden
ze de ramen op ruim een meter boven de vloer. De doorvalbeveiliging werd wegbezuinigd. Gevolg
was dat er geen kopers te vinden waren. Uiteindelijk werden de verkoopprijzen van de appartementen,
die verder prima waren, voor te lage prijzen verkocht. De ontwikkelende aannemer is
failliet gegaan. Bezuinigingen op een goed ontwerp kan dramatische gevolgen hebben, zo bleek
hier. Op de locatie stond vroeger een melkfabriek. Ik heb me ingezet de pijp te restaureren en te
behouden. Dat is gelukt, maar inmiddels is de pijp toch gesloopt. De eigenaren van de appartementen
hadden er geen gevoel bij en vonden de pijp gevaarlijk.
140
804-2007
׉	 7cassandra://HFqf0IwiLVygsX0Mawu2-s18PFrrFsEP9gEBKTUzLto&` \X\䰒R@=V׉E'HERDERSHOVEN
Ook in Leeuwarden ging het door een vervelende samenloop van omstandigheden niet helemaal zoals ik het bedoeld
had. Op de locatie van “De Goede Herderkerk”, tekende ik een passend gebouw in 3 en 4 lagen. Het was voor de kerk
waar ik lid van was. “Als onze kerk gesloopt wordt, dan moet er wel iets goeds voor terugkomen”, zo had het kerkbestuur
uitgesproken. De kerk verkocht haar locatie echter zonder voorbehouden aan de hoogste bieder. Deze betaalde
te veel en pompte het gebouw op tot de uiterste bij de gemeente toegestane grenzen. Toen ik mijn werk voor de betreffende
ontwikkelende aannemer begon, was ik in de hoop dat ik met enthousiasme en vakmanschap in staat zou zijn
er toch een lager en meer passend gebouw van te maken. Het is me niet gelukt. De dreiging van juridische procedures
en verlies van werkgelegenheid voor mijn mensen hebben me er toe gebracht toch te tekenen wat verordonneerd werd.
Zelfs de kleur van de voegen is anders uitgevoerd dan ik voorgeschreven had, waardoor het gebouw te licht geworden is.
141
721-2004
׉	 7cassandra://QrctYODT-XzkxRs6qbchTX9YCK63zXErUYe88hpgSQQ)` \X\䰒R@=W\X\䰒R@=V
בCט   {u׉׉	 7cassandra://NlHjpfjMRhIne0UkoUeM7fOI0R0WU94JmBqp6ANXGkA `׉	 7cassandra://OlmrbkkGo7ZZoNJtJ9NTdhsOmqS5CTtqs37dodtgPWM͎`׉	 7cassandra://1giO_VOw1DnkU5homOs5t_QYX4NkYsawIekvpKpphcg*` ׉	 7cassandra://sSQH7qPG9V3MZ7EAcyLIET3d955CoQzv4oeNfa6zVQw s͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://17X5P7J8k_7mYnXeLE6bKAayFsrvkqaZAYOxqfSDnHg &`׉	 7cassandra://0Hwze4oVj2ZOIPfzTtel3vDz1HVQQOtCgvmT9MYlA78͌`׉	 7cassandra://R0VyN0_oM3C9Bq7qJYsydkva5n2iyXyOzPjuVEGRhVk(` ׉	 7cassandra://FZoMj5Jq6NLTy-alfkUTSB9FFFevyhAN35GbWqWS6X4 F͠p\X\䰒R@>׉ENIEUWBOUW APPARTEMENTEN EN CHINEES RESTAURANT
KOTA RADJA TE LEEUWARDEN
Augustus 2010: Na de verwoestende brand in december
2007 restte er niets meer van het succesvolle Chinese restaurant
Kota Radja dat door de vader van mijn opdrachtgever
Hsaoi Tan Mei werd opgericht. Niets was er meer
van over. Hsaoi Tan Mei stond voor de enorme opgave het
restaurant van zijn vader te herbouwen en wat misschien
nog belangrijker was een gebouw op te richten dat op deze
plek aan het Schavernek in de binnenstad van Leeuwarden
haar rol in het straatbeeld op waardige wijze kon vervullen.
Met alleen de bouw van het restaurant waren de belangen
van Hsaoi Tan Mei gediend. Die van de stad echter
niet. Hoe moest mijn opdrachtgever het voor elkaar krijgen
een passend gebouw op te richten in dit deel van
het beschermde stadsgezicht? Weliswaar konden we
bovenop het restaurant vier appartementen bouwen,
maar de opbrengst kon op deze plek in de stad nooit
opboksen tegen de kosten voor het realiseren ervan.
De locatie achter het restaurant is er één waar je je dochter
op zaterdagavond en alle andere avonden van de week
niet alleen wilde signaleren. Ik was er nog nooit geweest
en kende de plek niet, maar ik schrok behoorlijk toen ik de
locatie aan een grondige studie onderwierp. De stad wilde
hier vernieuwen, maar had het tot dan toe nog nooit
zo ver gebracht om daadwerkelijk de vernieuwing in te
zetten. Dit achtergebied bepaalde voor een belangrijk
deel de waarde van appartementen aan het Schavernek.
In de brand uit de brand zou je denken. Niets is minder
waar. De verzekering dekte niet de bouw van de appartementen.
Omdat het mij een genoegen was voor Hsaoi Tan
Mei te werken, kostte het me geen moeite hem te helpen
waar ik kon. De kosten van een architectenbureau waren
als onderdeel van de totale kosten zo gering, dat het terugbrengen
tot een minimum weinig zoden aan de dijk zette.
Een extra complicatie voor Kota Radja vormde de verplichting
van de gemeente om een waardige voetgangersverbinding
van het genoemde achtergebied naar het Schavernek
te realiseren. Deze doorgang, die praktisch drie meter
moest bedragen, ging ten koste van het restaurantoppervlak
en daarmee van de opbrengsten van het restaurant.
Gelukkig kregen we met vereende krachten het gebouw in
zijn volledige omvang toch voor elkaar. Natuurlijk zijn de
financiële inspanningen van Hsaoi Tan en zijn familie het
grootst geweest. De bank droeg haar steentje bij, maar
een deel van de oplossing kwam ook van goede vrienden.
Vrienden die bereid waren het risico voor de bouw
op zich te nemen. Een bevriende aannemer, schilder
en verzekeringsagent kochten allen een appartement.
En ten slotte werd het laatste appartement door de zoon van Hsaoi Tan Mei gekocht. Zo konden we
uiteindelijk aan de slag. Een fasering die ingebouwd werd zorgde voor de resterende financieringsruimte.
Nu er zo velen waren die zich inspanden het project voor elkaar te krijgen, moest het bouwplan
natuurlijk top worden. Uiteraard is dit altijd mijn streven, maar op deze plek onder deze omstandigheden
was het nog meer van belang de kwaliteit van het te leveren product scherp voor ogen te
houden. De locatie was zoals hiervoor al bleek, uitermate complex. Behalve het complicerende achtergebied
vormden de belendingen, waarvan niets recht was en waarvan delen constructief aangetast
waren door de brand een complicerende factor. Verder was er de eigendomssituatie. Rondom het
bouwperceel was sprake van versnipperd eigendom. Een deel van het belendende eigendom moest
in bezit komen van de gemeente. Dit was in de decennia ervoor nooit gelukt. Eigenaren en gemeente
stonden niet op goede voet met elkaar. We hadden delen van het aangrenzende onroerend goed nodig
om voldoende bergcapaciteit voor het restaurant en de appartementen te kunnen realiseren. Een
buurman verklaarde nimmer akkoord te gaan met de bouw van de appartementen, omdat dit ten
koste zou gaan van het licht en het uitzicht van zijn verhuurappartementen. Hij zou procederen tot de
kroon, verklaarde hij. Ik heb me opgeworpen als bemiddelaar en kon de partijen bij elkaar brengen.
142
׉	 7cassandra://1giO_VOw1DnkU5homOs5t_QYX4NkYsawIekvpKpphcg*` \X\䰒R@=X׉EDe buurman diende geen bezwaren in en was uiteindelijk zelfs bereid het in vervallen staat verkerende
voormalige sportlokaal op het achterterrein te verkopen aan de gemeente. De gemeente
kwam zo in het bezit van een strategisch gelegen bouwvolume, waardoor we de gewenste voetgangersdoorgang
en de benodigde bergruimtes konden realiseren. Tot slot hebben we voor de gemeente
een reeks onbezoldigde studies uitgevoerd, waardoor inzichtelijk werd hoe een aanzienlijk deel
van de ruimtelijke problematiek in het achtergebied kon worden opgelost. De partijen zijn inmiddels
bij elkaar gebracht en er is een oplossing voor het gewraakte achtergebied gesloten. Zo zie je maar,
architect zijn is bouwen, bemiddelen, organiseren, oplossingen verzinnen en partijen mobiliseren.
En is het een mooi gebouw? Jazeker, ik ben trots op het resultaat dat we bereikt hebben. De onderbouw
van het gebouw is teruggerooid ten opzichte van de bovengelegen appartementen, waardoor de
verbinding met het achtergebied tot stand is gebracht. De eerste en de tweede verdieping sluiten op
een afstand van tachtig centimeter aan bij de belendingen, zodat er sprake is van een continue gevelwand
aan de voorzijde. Het restaurantdeel ontvangt zijn daglicht vanuit de glazen voorgevel en via
de translucente gevel aan de voetgangersverbinding aan de zijkant van het restaurant. De verbinding
is daarmee licht en veilig geworden. Hangplekken zijn zo voorkomen en er is een levendig beeld ontstaan.
Een goede lichte verbinding met het achtergelegen afhaalrestaurant is hiermee gewaarborgd.
Het meest in het oog springende deel van het gebouw is de gevel aan het Schavernek. Hier heb ik mijn
principes van continuïteit en archetypisch bouwen toegepast. Het is een gevel die naadloos aansluit op
de karakteristieken van de bestaande historische gevelwand, maar toch onmiskenbaar van deze tijd is.
De gevel is onderverdeeld in twee percelen die qua verhouding,
materialisering en detaillering overeenkomen, maar
zich van elkaar onderscheiden door verschillende hoogtes,
beëindigingen en raamopbouw. Ze presenteren zich
als een twee-eiige tweeling. De gevel heeft een klassieke
opbouw met onderbouw (de plint), middendeel en beëindiging
(de bekroning). De plint bestaat uit hardsteen, waarop
grote raamkozijnen zijn geprojecteerd. Het middendeel
heeft zijn vorm gekregen middels staande ramen in klassieke
verhoudingen. Er is sprake van pilasterstellingen en
de hoogtes van de kozijnen vinden hun aansluiting bij die
van de belendingen, hoewel de verdiepingshoogtes er van
afwijken. De vlakken zijn ingevuld met zwarte metselwerkklinkers,
die in kops staand verband gemetseld zijn. Deze
detaillering refereert door zijn filigrain op een bepaalde
manier aan Chinese karakteristieken, hoewel het een puur
Nederlandse wijze van bouwen betreft. De bekroning heb
ik gemaakt met een combinatie van wit prefabbeton en
wit gemoffeld staal. Dit wit gemoffelde staal kreeg verder
in de detaillering van de gevel een belangrijke rol toebedeeld.
De aansluiting met de belendingen, de scheiding van
de tweelingen en de omranding van de diep in de gevel geprojecteerde
kozijnen zijn ook in dit materiaal uitgevoerd.
De inrichting van het restaurant is Europees / Chinees geworden.
Ik heb me ingespannen om er samen met Hsaoi
Tan Mei een eigentijds geheel van te maken. Het blijft in
zijn uitvoering een vertrouwd ogend Chinees restaurant.
De marktinschatting van Hsaoi Tan laat een verdere
abstrahering niet toe.
Drie jaar en enorme inspanningen verder staan het restaurant
en de appartementen er. Moed, doorzettingsvermogen
en heel veel creativiteit waren nodig dit relatief
simpel ogende huzarenstukje voor elkaar te krijgen. Het is
eenvoud aan de andere kant van complexiteit. Schijnbaar
moeiteloos toont het gebouw zich nu.
Graag spreek ik de wens uit dat Hsaoi Tan Mei en de zijnen
heel veel plezier en succes zullen beleven met hun
nieuwe restaurant. Dat het nieuwe gebouw de pijn van
de brand en alle inspanningen snel zal doen vergeten.
Het is gelukt. Ontwerpen, construeren, organiseren en
sámen gaan voor resultaat heeft wat moois gebracht.
Hsaoi Tan, bedankt voor wat je hebt gedaan. De stad
kan niet spreken, maar namens haar zeg ik je, bedankt.
Leeuwarden, augustus 2010
Johan Sijtsma Architect AVB BNA.
143
878-2008
׉	 7cassandra://R0VyN0_oM3C9Bq7qJYsydkva5n2iyXyOzPjuVEGRhVk(` \X\䰒R@=Y\X\䰒R@=X
בCט   {u׉׉	 7cassandra://8IUj_Bjc0kfSqejt1w1Ssw1ifEaN2nq0QGaGgv158es `׉	 7cassandra://fSJxkVKq-mW4T4vkifDqvbDU1fYcMJkJpLLJ760o5IML`׉	 7cassandra://ryEuVYMpjNZKzlb-4flUJUcNggCeiaSWn8OqOnaK418` ׉	 7cassandra://HDhSveTRTPwPVFvKmdpVtqVQSOGoHK4P3YNELOEq4fM s<͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://f-FaXbl8ejAlPWP_9_eQCWGU6SOb9KGK_kBqQ9AWlZY `׉	 7cassandra://MGe9GO_v8CHNVW_j_eiWDAmIblDvMAjoUgN8oAhJkeQy`׉	 7cassandra://UT4nSvZ3UQE-6D7cozx2fnCLnr0DIqMCVEzIjScBCYg%` ׉	 7cassandra://Ska_bYqi33YbKUBetWvm7z8Y_EJl39gtUO6sEUds_ys ͠p\X\䰒R@>׉E Q76 WONINGEN TE BEETSTERZWAAG
Stedenbouwkundig plan
Plattegrond appartementen
144
׉	 7cassandra://ryEuVYMpjNZKzlb-4flUJUcNggCeiaSWn8OqOnaK418` \X\䰒R@=Z׉E*73 WONINGEN TE BEETSTERZWAAG
“Een project in het oog van de economische crisis.”
In 2006 ben ik begonnen aan het plan voor de vervanging
van 73 huurwoningen aan de Vlaslaan en de Fockema
Andrealaan te Beetsterzwaag. De bouwtekeningen
waren klaar in 2012.
De bestaande huurwoningen waren afgeschreven en voldeden
niet meer aan de eisen. Mijn toenmalige opdrachtgever
was woningstichting Vitalis uit Amersfoort; later
opgevolgd door het ontwikkelbedrijf van Mooiland Vitalis
in Ede. In 2013 is de eerste fase van het plan opgeleverd,
verhuurd en deels verkocht.
Het plan moest de allure van Beetsterzwaag vertalen met
koopwoningen en huurwoningen onder de huursubsidie
grens. Geen eenvoudige opgave.
De opdracht hebben we als bureau gekregen via het
winnen van een competitie. Het ontwikkeltraject startte
in november 2005. De bouwuitvoeringstekeningen van
het gehele plan rondden we af in juni 2012. Het tijdsbestek
waarin dit project zich afspeelde is overwegend
bepaald door de vele reorganisaties en fusies van de
opdrachtgever. We hebben samengewerkt met diverse
ontwikkelaars van de opvolgende organisaties. Er is
lang getwijfeld over de investeringen die dit plan vergden.
Uiteindelijk is de eerste fase wel gebouwd. Het kon
ook niet anders, de bestaande huurders was jarenlang
beloofd dat er vervangende huisvesting zou komen. Ook
de welszijnsorganisatie, die gepland was op de begane
grond van het hoofdgebouw, moest een vervangende
huisvesting krijgen omdat haar bestaande pand door
de woningbouwvereniging/ontwikkelaar was gesloopt.
De verhuur en de verkoop van de woningen ging
wel naar wens, ondanks het moeilijke economische
tij. Het halve resultaat van het plan is zichtbaar in
de uitgevoerde eerste
fase. Aan de Vlaslaan
zijn
drie van de vijf woonblokken gerealiseerd. Aan de
Fockema Andrealaan zijn zes van de geplande achttien
grondgebonden koopwoningen ook klaar. Helaas is de
tweede fase niet uitgevoerd. De ontwikkelaar heeft zich
teruggetrokken. Het hoogtepunt van het project, het
gebouw aan de Vlaslaan, is niet in de verkoop genomen.
Het hoofdgebouw
145
823-2008
׉	 7cassandra://UT4nSvZ3UQE-6D7cozx2fnCLnr0DIqMCVEzIjScBCYg%` \X\䰒R@=[\X\䰒R@=Z
בCט   {u׉׉	 7cassandra://I3EbjlGEFgGuNBfUoNv4NjF1Q6rmQE0kEwFAaRBKSlE ` ׉	 7cassandra://EHw4_2p8082u6qrV-Q3E837Yzv-RhWfdpEGW1h7qoVE͖`׉	 7cassandra://zq90vIrJj8kEU8dyuPXAYJ-wwvKdh2dz3uMGraFT4Ys'` ׉	 7cassandra://gtI0glQQD9MnOlpT7GOZsdadVQ9iGJlW6vSA4rpEFt0Q ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://SB74UM1JARNA4LPGyGv68H5K__64FB0TltPgdA8hbC0 (`׉	 7cassandra://EnZhZJwmzBXQiMynAZefwQhdwW3BzMfUgzi9YWJoQnQw`׉	 7cassandra://f0u6cp1vdf_wIRkoMfMGrMw87YTEXpybYfR2F0HKi7E%` ׉	 7cassandra://jSZpwoMcNUVN-j9Rrt1_iTFzaOZSmjepeYJxkQ_wd0k ͠p\X\䰒R@>׉Ey23 februari 2013
Hoe benader je zo goed mogelijk een comfortabele
thuissituatie voor mensen die niet meer thuis
kunnen wonen? Dat was de kernvraag voor een
nieuw zorgcentrum in het centrum van Franeker.
Door Ria Kraa.
Dit is wat je noemt bouwen op legendarische
grond: schuin tegenover kaatsveld Sjûkelân en
het 16e-eeuwse café De Bogt fan Guné stond
vroeger de vermaarde universiteit van Franeker.
Lange tijd zijn de overblijfselen van de academische
gebouwen onttrokken geweest aan het zicht
door de panden van de GGZ. Maar de hele oostelijke
wand van de Vijverstraat is nu gesloopt en
daarvoor heeft Johan Sijtsma Architectenteam
BV uit Leeuwarden nu een nieuw, straatlang
pand ontworpen waar straks ruimte is voor zeven
huurappartementen voor senioren en zes woongroepen
voor elk acht bewoners met dementie.
Voor de architect is het een droom die uitkomt. Vorig
jaar vierde Johan Sijtsma zijn zilveren jubileum
als architect en in die tijd heeft hij veel ontworpen.
Honderden woningen zijn onder zijn handen
ontstaan. ,,Mar dit wie de earste kear dat it my
gund is myn ideaal wier te meitsjen: bouwe foar
minsken dy’t spesjale oandacht nedich hawwe.
”Hoe kun je die kwetsbare groepen nu helpen met
een woonomgeving die echt fijn is, met een constructie
die goed werkt, zowel voor personeel als
bewoners?” Hij was meer dan eens op bezoek
geweest in een verpleeghuis en de indeling ervan
stuitte hem tegen de borst. Eerst moet je al
langs een portier, een balie, en dan zo’n lange
gang op. ,,Sa’n góng! En dan hast pôtspielbakken,
en keamers dêr’st samar nei binnen sjen
kinst. En dan healwei hast nochris in húskeamer.”
Vreselijk vond hij dat gebrek aan privacy. Zo’n
badkamer tussen twee kamers in, en dan stonden
soms de deuren gewoon open terwijl die gebruikt
werd. Dat kan anders, dacht hij toen al.
Voordeur
Voor de Westerpoort, zoals het nieuwe gebouw in
Franeker gaat heten - naar de poort die vroeger op
een steenworp afstand stond - bedacht Sijtsma de
‘moedermodule’: een niet te grote ruimtelijke eenheid,
gasten bellen gewoon aan bij de voordeur, ze
komen éérst in een hal en een huiskamer. Daarachter
liggen de privékamers van de bewoners en
verschillende badgelegenheden. Kunnen ze zelf
kiezen waar ze willen douchen of badderen. ,,Folle
mear sa as it thús is. Net eltsenien kin sjen dat se
dy yn ’e klean as op bêd helpe, it is allegear fatsoenlik,
netsjes. De minsken hawwe harren privacy.”
Onder een van de eerste schetsen schreef hij al
met krachtige letters: ‘zorg = mensen die wónen’.
Hij was het alweer vergeten, maar knikt bij
het terugzien. ,,Dat is yn feite de essinsje. Soarch
moat net in systeem wêze. It giet om minsken. Se
moatte in hûs hawwe. Mei in foardoar, in doarbel,
neam mar op. Dy lange gongen, dy moasten der
út.” Het heeft wel even geduurd voor het zover
was. Het was al in 2008 dat Sijtsma door Noorderbreedte
werd uitgenodigd mee te doen aan een
prijsvraag voor invulling van de noordwand van de
Vijverstraat. De competitie won hij, maar natuurlijk
heeft zo’n grote transformatie op zo’n gevoelige,
belangrijke plek in het historisch centrum alle
mogelijke argusogen op zich gericht. Vast stond
hoe dan ook dat de bestaande bouw uit de jaren
tachtig gesloopt moest worden. Sijtsma heeft onderzocht
of die kon blijven staan, of het zich leende
voor verbouw tot een anderssoortige inrichting.
,,Mar dat wie net it gefal. It wie hiel mastodontysk.
In gebou as in tank, net te feroarjen, dat wie
perfoarst ûnmooglik. Sa wol ik sels net bouwe.”
Flexibel
Integendeel: Sijtsma’s nieuwbouwblok is weliswaar
opgeknipt in zeven appartementen en zes woongroepen,
maar dat is allemaal net zo veranderbaar
als de gebruikers willen. Het hele bouwwerk is
eigenlijk één groot flexibel systeem met een vrije
ruimte van meer dan dertien meter breed. De installatiezones
lopen langs de gevels. ,,De boel feroarje
is in fluitsje fan in sint. De romten kinne grutter,
lytser, oars yndeeld, it kinne kantoaren wurde, as
wenten of as in bibleteek. De binnenkant is frij.”
De buitenkant is minder vrij: die moest inspelen
op de omgeving, aanhaken bij wat er stond.
Sijtsma trok de hoogte op tot de toegestane
grens - dit stukje stad kon wel een wat stedelijker
uitstraling verdragen, oordeelde hij. En hij
tekende daar vervolgens een straatwand met
‘dansende gevels’ in afwisselend roestbruine en
donkere baksteen, met tussenstukken in witte stuc.
Natuurlijk was er commentaar. Het zou te hoog
worden, vonden sommige omwonenden. Het
zou te modern worden, vonden anderen. Er werd
het nodige geschaafd, de nodige bezwaarrondes
en procedures moesten worden doorlopen.
De welstandscommissie wilde een rijkere
detaillering dan Sijtsma voor ogen stond. Aan
de basis van het ontwerp hoefde hij geen concessies
te doen - korrel, maat, opbouw zijn gelijk
gebleven en laten een strakke discipline
en eenvormigheid zien. Dat houdt de bouw betaalbaar
en de gebruiksmogelijkheden flexibel.
Smûker
Alleen bij de afwerking is Sijtsma dichter toegeschoven
naar de smaak en wensen van de esthetische
beoordelaars. Dat is bijvoorbeeld goed te zien
aan de witbetonnen daklijsten met hun verspringingen,
en aan de vensters die naar voren komen of
juist verder naar binnen vallen. Als je erlangs loopt,
ervaar je een heel wisselend beeld. ,,Dat doarde
de gemeente hjir net oan. Spitch. Mar sa slim is
it no ek wer net. It is no in bytsje smûker wurden.
Vol zicht op voormalig klooster ” Sinds de sloop
van de panden aan de Vijverstraat staat wat nog
over is van de Academie van Friesland (1585-1811)
weer vol in het zicht.
De universiteit werd indertijd gevestigd in het
voormalige Kruisbroedersklooster Jerusalem dat
in de vijftiende eeuw gesticht was door Siardus
Watkens, pastoor van Arum. Nadat Napoleon de
universiteit ophief, waren de gebouwen nog een
tijdje in gebruik als atheneum en sinds 1851 als
psychiatrisch ziekenhuis. De gebouwen zijn Rijksmonument.
Ze worden gerestaureerd en ingericht
als facilitaire ruimten voor Noorderbreedte.
Erachter staat een al eerder gerestaureerd overblijfsel
van de universiteit: de orangerie uit 1650.
De westelijke pilastergevel is nog helemaal
intact. Het gebouw doet dienst als twee-onder-een-kapwoning
(de helft staat te koop).
De collectie van de erbij horende hortus botanicus
(gesticht in 1632, eind achttiende eeuw uitgegroeid
tot een van de belangrijkste van Europa) is
er niet meer. De ruimte tussen de twee oude gebouwen
doet nu dienst als binnentuin. Als straks
op deze plek het straatlange nieuwe complex is
verrezen, blijft het monumentale gedeelte te zien
vanaf de Academiestraat. Wie een eindje doorloopt
die straat in, kan links afslaan naar de Waagstraat
en dan opnieuw links naar de Hortusstraat
voor een blik op het oude universiteitsterrein.
146
׉	 7cassandra://zq90vIrJj8kEU8dyuPXAYJ-wwvKdh2dz3uMGraFT4Ys'` \X\䰒R@=\׉E	tPSYCHOGERIATRISCH VERPLEEGHUIS MET
ZORGWONINGEN, APPARTEMENTEN EN DE RESTAURATIE
VAN HET VOORMALIGE KRUISBROEDERKLOOSTER
TE FRANEKER
De bouw van het psychogeriatrisch verpleeghuis met
zorgwoningen, appartementen en de restauratie van
het voormalige klooster, in de binnenstad van Franeker
vormde voor mij de realisatie van een ideaal.
Iets betekenen voor mensen en met mijn architectuur
bijdragen aan het beter kunnen wonen, verzorgen
en verplegen van mensen is voor mij een van de
redenen waarom ik architect ben. Een verschil kunnen
maken, veranderingen en verbeteringen voor
elkaar krijgen en het oplossen van complexe vraagstukken
is iets waarvoor ik veel moeite wil doen.
Het voormalige complex van de GGZ aan de Voorstraat
/ hoek Academiestraat in Franeker hebben
we gesloopt. Het oude klooster is vrijgemaakt en
is weer zichtbaar geworden. Het voormalige klooster
hebben we verbouwd en huisvest nu faciliteiten
voor het nieuwe verpleeghuis dat we gerealiseerd
hebben. Een bijzondere ervaring om een complete
straat in de binnenstad van Franeker aan één kant
te slopen en als architect verantwoordelijk te zijn
voor de realisatie van een compleet nieuwe straatwand
in een prachtige historische en beschermde
binnenstad.
Ik heb mijn best gedaan een waardig en prachtig
ontwerp te maken waar mensen die hier wonen
en werken, en natuurlijk de aanschouwers,
van kunnen genieten. Als team hebben we er
hard aan getrokken iets goed en moois te maken.
We hebben 3 jaar aan de voorbereiding gewerkt.
Dit verpleeghuis laat goed mijn opvattingen over
het verplegen en verzorgen van mensen zien. Er
is meer privacy voor de bewoners dan in gebruikelijke
verpleeghuizen. Er zijn geen publieke gangen
meer in het gebouw en bezoekers melden zich
gewoon aan de voordeur van de groep. Bewoners
hebben een eigen kamer in een privé gedeelte van
het huis. De voorzieningen zijn optimaal bruikbaar.
Voor het gebouw heb ik het “moedermoduul” bedacht.
Dit is een constructief en bouwkundig concept
waardoor het gebouw meer mogelijkheden
biedt en minder kost dan gebruikelijk is in de
zorg. Ook is het eenvoudig aan te passen aan de
context en veranderingen kunnen in de toekomst
eenvoudig gerealiseerd worden. In het “moedermoduul”
kunnen woningen,
zorgappartementen
en verpleeghuisgroepen naast elkaar gerealiseerd
worden. Voor mij persoonlijk en voor ons als team
vormde deze opdracht een waardevolle ervaring.
147
925-2009
׉	 7cassandra://f0u6cp1vdf_wIRkoMfMGrMw87YTEXpybYfR2F0HKi7E%` \X\䰒R@=]\X\䰒R@=\
בCט   {u׉׉	 7cassandra://hjwbVwmO8c5g2Imqxrk2-bivk1MghqrvBe86ap0vr6w X`׉	 7cassandra://NVD6ihQ3SQ4-DQ1aVJjvXSQInVrCtknXFEuj1241waI͗&`׉	 7cassandra://xx-zKq27iHtiMrNv5MYsIuuyKihf-PVXuROFYRlMEOw2` ׉	 7cassandra://wLb_cTjY247t-C8Moq5cLsUAvXk8TgoG4OCXCerj-kM f͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://gBW8w2keEaA4vq-mSPD23zLf5b16DvRVJo5cclclZFE `׉	 7cassandra://46_7yvjnv1ypEzTPiFGKHzkL8rpyhniKlpQAvB9GT9w͘`׉	 7cassandra://dKcp0sHhfFQpXhP2T5Ah1w7pBB3jdb7BVnx_DAyRk9I2g` ׉	 7cassandra://_9tpAIYjH5V901aUiNbu7cCeh-n3M0FJzWHY4jHhyRU W͠p\X\䰒R@>׉E jOverzichtsperspectief
Hoek Vijverstraat/Academiestraat met zicht op klooster
Perspectief Vijverstraat
148
׉	 7cassandra://xx-zKq27iHtiMrNv5MYsIuuyKihf-PVXuROFYRlMEOw2` \X\䰒R@=^׉E >Plattegrond van het complex
Gevelwand aan de Vijverstraat
149
׉	 7cassandra://dKcp0sHhfFQpXhP2T5Ah1w7pBB3jdb7BVnx_DAyRk9I2g` \X\䰒R@=_\X\䰒R@=^
בCט   {u׉׉	 7cassandra://XblWmBbv8N6gT9ooAgxUWQv--7OH-v9Pvj7QXEy17-8 `׉	 7cassandra://H5XXtKRaeI_Rs6_hMfeQ6NsJ2nzKaN0Q57Yo5a0YnyMa`׉	 7cassandra://09jUIar7jxAcD35-FJXkUPivjhxVTUZy5q5l9DAZkm4"` ׉	 7cassandra://M8wDFt936wxXNhgaez_8uTTmV1cqQ_OaJxEDcA4J3HM k͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://9vHhzeh7e8PxolUvF4HW5srBtvf4CvrOtVs4grecIaQ `׉	 7cassandra://IehmX8o8rxCOLD6ARZYbYKakK_qjAx1cB_c-WsPGpiw{`׉	 7cassandra://ejUHcKW6dkeYkbINOuPHIn8UjdJo0LfssZuVTGvYorg''` ׉	 7cassandra://7nQ7uAqy_KWLH5JetL2wck9-cGmU77qkdhawwCcXlts ͠p\X\䰒R@>׉E150
׉	 7cassandra://09jUIar7jxAcD35-FJXkUPivjhxVTUZy5q5l9DAZkm4"` \X\䰒R@=`׉ENWOONZORGCOMPLEX PI-GROEP IN DRACHTEN
In het ontwerp voor het Pi Huis te Drachten kon ik mijn opvattingen over betaalbaar, slim en duurzaam
bouwen in combinatie met het beter huisvesten, opvangen en verzorgen van kwetsbare groepen mensen
goed kwijt. Dienstbaar zijn aan het belang van mensen en hun woon- werk- leefomgeving staat
in mijn werk als architect voorop. De wereld wil ik niet belasten met onnodige materiaalgebruik en
esthetica, maar inspirerend en ruimtelijk bouwen combineren met spaarzaamheid en doordachtheid.
Omdat niet bekend is hoe de zorg er in de toekomst uit gaat zien, is ook dit ontwerp wijzigbaar en
flexibel. Met een minimum aan constructies, een slimme wijzigbare indeling en een innovatieve gevelopbouw,
blijft dit gebouw veranderbaar. Waar ik nu mijn huidige opdrachtgever dien, wil ik graag
met hetzelfde gebouw in de toekomst mogelijke andere functies en programma’s faciliteren. Het geeft
me een goed gevoel op deze manier wijzigbaar te bouwen en daarnaast met de constructieopzet zo
minimaal mogelijk het milieu te belasten. Erg jammer dat het project op het allerlaatste moment niet
door ging. De eigenaar besloot met een projectontwikkelaar in zee te gaan en een standaardconcept
te realiseren dat gehuurd kon worden. Het risico van zelf investeren vond de opdrachtgever te groot.
Aanleunwoningen naast het gebouw
986-2014
׉	 7cassandra://ejUHcKW6dkeYkbINOuPHIn8UjdJo0LfssZuVTGvYorg''` \X\䰒R@=a\X\䰒R@=`
בCט   {u׉׉	 7cassandra://4eIho4KEfY1roGVTOvxxRMcX6nlYMGdNnXuOjtKGTJ0 `׉	 7cassandra://58yeg0jLFmhiZa6n6P_BjZ-ak-uPlgXxvOoRZBEaVng?`׉	 7cassandra://POpqCKrbWrz5WtZFfOavvR1-JAS0Dpqe8Kw2Twp_NBI` ׉	 7cassandra://AOmwn0y0eIiCZGLjlWuazxzZa39C-jn05SOjZn2gJh8 aT͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://C4NRgcZx38mL1qMmHRzZWUXPHkcowHtvfbmdYRFLcco9` ׉	 7cassandra://NOTKf_E_vWNaMYH_fbbY-pWehehS_bymSf5mCjzako0&V` ׉	 7cassandra://IvD57QGaOPJ485WPU-f4bip55OkGyVNCvrRg27zKpYc
W` ׉	 7cassandra://tn3MALrYpiB2g49nDoQqCA2yj2PVKJNvDTyQ4KMH55A ͠p\X\䰒R@>׉E Schetsidee appartementengebouw in IJlst
Volumestudies appartementengebouw “Herdershoven” te Leeuwarden
152
858-2007 721-2004
׉	 7cassandra://POpqCKrbWrz5WtZFfOavvR1-JAS0Dpqe8Kw2Twp_NBI` \X\䰒R@=b׉EWOONGEBOUWEN
Nr.
878
858
830
815
804
776
732
721
719
712
704
692
616
553
484
442
423
244
140
Werk
Appartementen & restaurant Kota Radja
Appartementengebouw
Appartementen en plein
Sociale huurappartementen
Appartementengebouw
Appartementengebouw
Oostergoplein
Appartementengebouw met parkeergarage
Corp. Holding Friesland “Visionair”
Landgoedwonen / buitenplaatsen
Sociale huurappartementen Blyn Anker
Appartementengebouw Franeker Poort
Grachtenappartementen Oostergrachtswal
Appartementengebouw met supermarkt
Appartementengebouw
Binnenstadwoningen
Appartementengebouw Heliconweg
BWL, jongerenhuisvesting
Sociale huurappartementen ‘t Vliet
Plaats
Leeuwarden
IJlst
Stiens
Bakkeveen
Balk
Haren
Leeuwarden
Leeuwarden
Leeuwarden
Leeuwarden
Leeuwarden
Franeker
Leeuwarden
Oosterwolde
Eernewoude
Dokkum
Leeuwarden
Stiens
Leeuwarden
Aantal
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
153
׉	 7cassandra://IvD57QGaOPJ485WPU-f4bip55OkGyVNCvrRg27zKpYc
W` \X\䰒R@=c\X\䰒R@=b
בCט   {u׉׉	 7cassandra://N_qKx5ItoHSXOLUQTKM8wG4vSiIpg1gDMhqEChljlMAQ` ׉	 7cassandra://W_2KKept5gSlF-3iJsCdy1pjcwaCQnkbaCoAcYHEvVw=` ׉	 7cassandra://v-_Nb_oyNtAT1QC1l8WjXZSiAcqETYrwqaI8qr6Xr6E`  ׉	 7cassandra://ejaOk72ifj1QL9l4WM6eDqD75CI1QgZECSLGXbmTJ-k̞͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://yuqMBJlNOGgW8_ebfkypxygg9KVx2EdbOrzUtqRT7kE `׉	 7cassandra://ZeRhYSUuFAUCG2jDZaMbAlDfvianySAjB-ThZ3BHhcc͆`׉	 7cassandra://cEQZyDqfZgzNjUZSkWP_4rauBHvjLgPmn3y6S2AuTSc-` ׉	 7cassandra://rrGyHw2oMMNDXhG-HULt9bpzOdx83qEBoYjGBcAjBoA &͠p\X\䰒R@>׉E5
׉	 7cassandra://v-_Nb_oyNtAT1QC1l8WjXZSiAcqETYrwqaI8qr6Xr6E`  \X\䰒R@=d׉EBEDRIJFSGEBOUWEN
155
׉	 7cassandra://cEQZyDqfZgzNjUZSkWP_4rauBHvjLgPmn3y6S2AuTSc-` \X\䰒R@=e\X\䰒R@=d
בCט   {u׉׉	 7cassandra://BCWs66Cqwq5Z9Xa5XW9saZcBQ-Cq-ZwjAvlOMV6JOuc }Z`׉	 7cassandra://XUYjmDkRXW4QSOL6Q0TVK2eXL5SD7oUVqV9BAcyvM08dj`׉	 7cassandra://rjVpOb5hr6IRRed7kBv8vd-C2b02a4iA0QbWxF-hhsM` ׉	 7cassandra://MT6fwiHuUn1kfbXR1auAPO-hccWZFF8klP6BdojsElA t͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://eJB8sdDbtzqGvku3v9jEvv_Y1IFeBspqD2xNsC0fJqU `׉	 7cassandra://fBoTSnwrrDrvonPiW8u0vSMim5zi-jJt5fWj_r_J0UoP`׉	 7cassandra://-HBc-WJiFEKGFSiZD_BeYDMhXbeXao8PDLHmh3KaFow` ׉	 7cassandra://u8g1hB_z0nhJ4ActVpYUvFaGbI2I6fRUCvcRGs7Mo7g I͠p\X\䰒R@>׉EKANTOOR EN WERKPLAATS GEVEKE BOUW
Voor Geveke Bouw realiseerden we het kantoor met werkplaats in Heerenveen.
De vormgeving van het gebouw verenigt de twee hoofdonderdelen van
dit bouwbedrijf. Traditioneel vakmanschap in rood metselwerk en moderne
techniek in aluminium en zichtwerk beton. Voor dit gebouw kregen we
een nominatie voor het beste werk van de provinciale Welstandscommissie.
156
׉	 7cassandra://rjVpOb5hr6IRRed7kBv8vd-C2b02a4iA0QbWxF-hhsM` \X\䰒R@=f׉E157
730-2003
׉	 7cassandra://-HBc-WJiFEKGFSiZD_BeYDMhXbeXao8PDLHmh3KaFow` \X\䰒R@=g\X\䰒R@=f
בCט   {u׉׉	 7cassandra://ZSDsVkHR-Vg4lmmM9V3yxNxR4LMwkkK_KX1BKODF0s4 /`׉	 7cassandra://zmctjClH98z0-_mrDlsKixmgGqREH_O7DrJM4BzPhhYI`׉	 7cassandra://zbhbGDM_a7cX0DH697PphvhowYdiBkykl_xqew-Vr-s` ׉	 7cassandra://ZHcEokuHJVbACPtHk6OPnsA0_hkgH3zQXjNP-ZBShEc ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://t24Cx4XC9aWywTY81P5JyAQ1AqtMnIr442aKoqJaMOY @` ׉	 7cassandra://t-cgSnwBCHvYxy2JuLL7Ykdhl9ZvnHUICPHIbseCll4S`׉	 7cassandra://0LTUxDnBtJDhKKKL-nX-1_MnI-mwwo788SqPh4Sd_4s` ׉	 7cassandra://j1ntmob-xZ78vmoxYBZivyus39M_RK2uXof5A2b4AHU ͠p\X\䰒R@>׉ESituatie en begane grond
158
׉	 7cassandra://zbhbGDM_a7cX0DH697PphvhowYdiBkykl_xqew-Vr-s` \X\䰒R@=h׉E)Kloppende tekeningen, berekeningen en beschrijvingen vormen de basis voor
een goed bouwwerk. Precies en betrouwbaar,
in
al
zijn
onderdelen geconstrueerd,
zodat het op de bouwplaats letterlijk zo gemaakt kan worden. Dit
zijn een aantal van de details die we maakten voor het gebouw van Geveke.
159
׉	 7cassandra://0LTUxDnBtJDhKKKL-nX-1_MnI-mwwo788SqPh4Sd_4s` \X\䰒R@=i\X\䰒R@=h
בCט   {u׉׉	 7cassandra://kV9NZE2xvizf07STkrveHP2xoq_6sX5E_pZZGTv62ak `׉	 7cassandra://P0N9io4MQzo8zcF6pONNngXVees2p8ga5V0WBKCzSsM>x`׉	 7cassandra://gLhnoh_47AmEDT8M3K94zmmCWTxLtBhZhrdJi10MuoI` ׉	 7cassandra://US_c0g2PxiRzmoc5SOymOMvFkSqMx3kvZyJMZN2sSq8H͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://X52lC3qKih1DjcoiCMKuNPZvYH1KCcyw-n7khIdM1Dw `׉	 7cassandra://-nSjLDwGyqdwoiOip_ZhQbTkWXfKHbOGu8qUM5kiycQa`׉	 7cassandra://aDieRqY1ZnLoGN1fP8DhR_3BkxAor9B4JOvpAgVBSD4"+` ׉	 7cassandra://lfqu5YWA80YCWAqkv2RjsEaEPNqAsvYOhjwfyb6k9Mk 7͠p\X\䰒R@>׉E+ANWB RIJOPLEIDINGSCENTRUM VAN DIJK
Een garage met wasplaats voor de lesauto’s en motoren. Een ontvangstruimte, lesruimte, kantine, kantoor, simulatieruimte
en een royaal oefenterrein realiseerden we in een sjiek maar betaalbaar bedrijfsgebouw voor ANWB Van Dijk
Rijopleidingscentrum.
160
768-2003
׉	 7cassandra://gLhnoh_47AmEDT8M3K94zmmCWTxLtBhZhrdJi10MuoI` \X\䰒R@=j׉ESWIJTSMA KASREGISTERS
Voor Wijtsma Kasregisters realiseerden we een bedrijfsgebouw met werkplaats, magazijn en kantoor. Een eenvoudig, duurzaam
en in zilver metallic gecoate aluminium golfplaat opgetrokken bedrijfsgebouw met een voorgevel van houten kozijn en glas en met
een uitnodigende huif bekleed met warm Mahonietriplex.
161
569-1999
׉	 7cassandra://aDieRqY1ZnLoGN1fP8DhR_3BkxAor9B4JOvpAgVBSD4"+` \X\䰒R@=k\X\䰒R@=j
בCט   {u׉׉	 7cassandra://gh1apo2qMhdxYZXCsNAdC7Yc-EBjW5Isj-EacWehxlI V`׉	 7cassandra://bW4YOhpuXwe9EDxxskkryBkwOkVILQadnMxsJgTpkVQu`׉	 7cassandra://IdiOuX_DM9H7sO82AtMGd8KA_bRGINWj-hIh4mgr8zY%O` ׉	 7cassandra://oJMRDQ0YWQbcd7HUvr-QeIK41thFYdwqPpmeI8jWkb0 ڦ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://8TIjnsBzDYA1qd1BWnMbGqXwurLD5DOaFj0ULGvuQXk `׉	 7cassandra://crxSwb1VAtR2KUH1XxHoPujwFFIuIvH6IZt6fwfFWrIX`׉	 7cassandra://LhaD6u3XyIdZhu0HNHmExE4EcCJoz1agegph1lBdN80` ׉	 7cassandra://a5QlhPLQA4EXDc1HXanD8VLptCY7kAkwLM7utGJMfmI ͠p\X\䰒R@>׉E=REPOS, DUAL GRAPHICS EN PROBO SIGN
Van Rein Postma, de oprichter en naamgever van het bedrijf,
kregen we opdracht tot het realiseren van een kantoor
met bedrijfsgebouw voor zijn belettering- en graveerbedrijf
Repos. Daarna mochten we voor twee van zijn zonen
de aangrenzende bedrijfsgebouwen voor ProboSign en Dual
Graphics realiseren. Toen de derde zoon het aandeel van
zijn vader in Repos overnam stonden er drie gebouwen op
een rij met daarin drie door de drie zonen van Postma geleide
bedrijven. Prachtige ervaring. Bouwen op vertrouwen!
162
321-1996 757-2002 843-2005
׉	 7cassandra://IdiOuX_DM9H7sO82AtMGd8KA_bRGINWj-hIh4mgr8zY%O` \X\䰒R@=l׉EmEMI’DOR GOUDSMIDATELIER
Een bijzondere opgave vormde de realisatie van Emi’Dor goudsmidatelier te Sneek.
In dit gebouw worden gouden sieraden ontworpen en geproduceerd. En zwaar beveiligd
gebouw met een kapitale voorraad. Het ellipsvormige gebouw met voorraadkelder,
kantine, kantoren en atelier buigt zich rond het verwerkingshart “van goud”.
163
570-2000
׉	 7cassandra://LhaD6u3XyIdZhu0HNHmExE4EcCJoz1agegph1lBdN80` \X\䰒R@=m\X\䰒R@=l
בCט   {u׉׉	 7cassandra://1XW3eWpAIIMqucZYbK37EW-kdqU6KN7w86Uz11zZCYU `׉	 7cassandra://SDX-Lp1Fptoo23I_M5nLwe_7gw0BpZFI3Cr4QjvVrMUf`׉	 7cassandra://zmCoieGhtGPegIwm0il9SJhjYhnJLptFihmv156b_nE"` ׉	 7cassandra://I7s-vwk6HZtLU21jmSG2mBjgN0cZ80p0DR1xgyTZt0Y ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://Z2dVIikBY3VI0ZrsVgizpWuM4kTlg56QQq6Vh2_csPU M`׉	 7cassandra://xRd4AzHX84UPhcJZKyVhs7NHXPA9xQBNl7HTchSPCA0|`׉	 7cassandra://Y_Y6gSob81CqHiXzNOjwHzjikz4HnsrOfP8BpkRBSM4)` ׉	 7cassandra://dJsnLsKbBibBKGm5MFaIk8uylDe4XE9AI0Vd3W1n8I4 s͠p\X\䰒R@>׉EPYRASIED EXTREME ACRYLIC
Al een tijd kende ik Sied Kooistra van Pyrasied kunststoffen. Toen ik bij
mijn laatste werkgever het multifunctionele sportgebouw in Parrega realiseerde,
maakte hij het plexiglazen kunstwerk dat ik voor het gebouw
had ontworpen. Het was een fijne samenwerking. Sied was gepassioneerd
vakman verwerker. Toen het zover was dat er gebouwd moest worden,
mocht ik dat met mijn team op me nemen.
Net als voor Repos en ProboSign, bouwden we uiteindelijk drie keer
voor Pyrasied. Na aanvankelijk gevestigd te zijn in een verbouwd schoolgebouw,
bouwden we de eerste nieuwe werkplaats met kantoor. De
vlucht die het bedrijf daarna nam, maakte het nodig dit gebouw uit te
breiden met een tweede productiegebouw. Ook dit werd snel te klein
voor
dit dynamische kunststof
verwerkende en verhandelende bedrijf.
Reden om ook het derde bedrijfsgebouw door ons te laten realiseren
op het op de groei aangekochte bedrijfsterrein. Een fijne ervaring.
164
586-2000
׉	 7cassandra://zmCoieGhtGPegIwm0il9SJhjYhnJLptFihmv156b_nE"` \X\䰒R@=n׉E/WISSMANN INSTALLATIES
Wissmann Installaties in Sexbierum met kantoor werkplaats
en magazijn. Een allround installatiebedrijf voor advies en
uitvoering.
VERNO DE HON
Verno verhuurt materieel en De Hon verhuurt Pascal betonbekistingen.
Voor dit combinatiebedrijf verbouwden we
een grote bedrijfshal en breidden die uit met een nieuw
kantoor. Het kantoor werd tegen de bedrijfshal aangebouwd
en ervan gescheiden met een twee verdiepingen
hoge brandmuur welke we uitvoerden in mooi schoonwerk
beton. Ook de trap voerden we uit in dat materiaal.
459-1998 324-1996
׉	 7cassandra://Y_Y6gSob81CqHiXzNOjwHzjikz4HnsrOfP8BpkRBSM4)` \X\䰒R@=o\X\䰒R@=n
בCט   {u׉׉	 7cassandra://A0zu4cAmaYbnQauutwHdq4Km1mkfsGNK7nK9i32R620 E`׉	 7cassandra://e2UWXPip2hM-7I2NwVfriJsMm9Z5XHVku6plzaZeBOc͇	`׉	 7cassandra://Nf61lv1rNlnbooxi-4ct30-WytEr3ElkdlD5M3i6VXU*>` ׉	 7cassandra://YezYKscaadCRCYAe3ZFCSE1Tm0AuzlZEJWJAgxF1jZs Z͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://UKdH34K7lV3aQpnt8c9ihrPS8B4PhXA-_pmAQ8rgSyw T`׉	 7cassandra://E_pkRhkcG3Z0NjZSytZKy761sDXBo8wgF0qzLlHEcJU͏y`׉	 7cassandra://YugYUV0IxbK5a7dRTrml5gCMxlTmeXwi5xG1JI6DkjY,` ׉	 7cassandra://aR6gAca2U3oQwEXrAM2YP_wSWUe1YxS2D1epKPmRBis y͠p\X\䰒R@>׉ERAADSMA IJZERWAREN EN GEREEDSCHAPPEN DOKKUM
De geografische ligging, aan de kruising van de Murmerwoudsterweg
en de Lauwersseewei, met de rotonde, vormt
de aanleiding voor de opzet van het gebouw. Het is ontworpen
rondom de spiegelas van beide wegen. Het gebouw bestaat uit
een magazijn met werkplaatsen, een showroom met winkel
en kantoor. De onderdelen van het programma zijn georganiseerd
in één bouwvolume, waarbij de functies herkenbaar tot
uitdrukking gebracht zijn. De showroom met winkel is transparant
uitgevoerd en geprojecteerd rondom de spiegelas, twee
bouwlagen hoog en de puien zijn omkaderd als etalage. De
etalage heeft een vierkante indeling met voor de helft horizontale
zonwerende lamellen. Het kantoor heeft ook een transparante
horizontale puiverdeling met als bekroning een luifel
van zonwerende aluminium lamellen. Het magazijn is meer
gesloten en “draagt” de transparante showroom en het kantoor.
Er is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van één materiaal.
In de gevels is overwegend aluminium toegepast. De blauwe
kleur van het gebouw sluit aan bij de huisstijl van Raadsma en
geeft de grote bouwmassa een rustige en ingetogen uitstraling.
Getekende gevel
Gerealiseerde gevel
780-2005
׉	 7cassandra://Nf61lv1rNlnbooxi-4ct30-WytEr3ElkdlD5M3i6VXU*>` \X\䰒R@=p׉ERaadsma is gesitueerd op een markant punt bij de ingang van Dokkum. De drie onderdelen
“winkel met etalage”,“magazijn” en “kantoor” zijn herkenbaar in de compositie
van het gebouw. Het gebouw is spiegel symmetrisch vormgegeven en reageert
zo op de omliggende wegen en de rotonde bij de entree van Dokkum. Praktisch
gebruik, duurzaamheid en representatie spelen een belangrijke rol in het ontwerp.
׉	 7cassandra://YugYUV0IxbK5a7dRTrml5gCMxlTmeXwi5xG1JI6DkjY,` \X\䰒R@=q\X\䰒R@=p
בCט   {u׉׉	 7cassandra://Xy0Sxv7D_kUjWyM8holuzGaAImSUL7DLcYSKFPFnWeg l`׉	 7cassandra://_cbVzIy5O_KdHf3tWvhYdZwGLkB-Sr81qG9G3C8BOdEk`׉	 7cassandra://PL5vSX3MeJjvpexHNqEplYxJK3v90DR1LzCYeofNLIs'/` ׉	 7cassandra://je-XVPKlUJgjlw2WZT1sQU0Tw0rKeQBMsxyEkx3Iwls u ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://cmiTPw1lVY2k0bRk3d9KzlezSBp7YpCtJaUKOqQPut4 3`׉	 7cassandra://Rz5s-jqX6mz08rIFE6atE8u-crkrd0IRB1RPgUVy4zYVq`׉	 7cassandra://EThoupFSTNLArukPIUEBAIM5D69mGMtoptluw0HcmX4 ` ׉	 7cassandra://QOpEtPVSueao1GTjs_PVgRDl_M1x0z2ke0-3lDLe71s n͠p\X\䰒R@>׉E UEntree
Detail zonwering
Ontvangst kantoor
Kantoor
Kantine
Magazijn
Winkel
Winkel
168
׉	 7cassandra://PL5vSX3MeJjvpexHNqEplYxJK3v90DR1LzCYeofNLIs'/` \X\䰒R@=r׉E׉	 7cassandra://EThoupFSTNLArukPIUEBAIM5D69mGMtoptluw0HcmX4 ` \X\䰒R@=s\X\䰒R@=r
בCט   {u׉׉	 7cassandra://GIaamV-9CMiWffXg65lcmT3saJQ0ZIlLY9j-Cb--S8I `׉	 7cassandra://6dbVVFMi2x398AA90TljJsEUkajwKAWxRNPmlaA0LAQQ`׉	 7cassandra://BEwKe663jS-_9xe4zTwGq2Jxj4ie9_eelekGR59hsRA` ׉	 7cassandra://BcDNHnG6C9zj1bE0R0xFIxQXB5EMuzAJQiuxq0lRRG0 ͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://ffacG2yWerde8EI9AM5UWgOO34R0w2rUdEQ6rdMhlSY I`׉	 7cassandra://sPt5YXHGlRKE-zvCwbOGrNbO6-4PgCJ3f4ZOq1Wz4jUj`׉	 7cassandra://qNXSB6z_XPBtttObBJZxPr5-LnI5JSQG7NtUJSU9Vxs%j` ׉	 7cassandra://VWYXi4Pu4rikqpwepoPBTPnItg-BUzwcveHh8JxyNHk `3͠p\X\䰒R@>׉E]BEDRIJFSVERZAMELGEBOUW
Naast het gebouw van Raadsma realiseerden we een bedrijfs- verzamelgebouw.
Het is een combinatie van kantoren en bedrijfsruimtes
/ werkplaatsen. Na aanvankelijk het gebouw rechtstreeks voor
de toekomstige eigenaren te hebben ontworpen, besloten deze
uiteindelijk het gebouw te laten realiseren door een ontwikkelende
aannemer en de ruimtes daarvan te huren. Hierbij werd er bezuinigd
op de kwaliteit van de materialen en de uitvoering, waardoor
het gebouw snel verouderde en de materialen hun representatieve
expressie verloren. Helaas hebben we niet altijd alles in de hand.
Het gebeurt gelukkig sporadisch, de meeste opdrachtgever kiezen
voor duurzaamheid met de door ons voorgeschreven materialen en
constructies. Voor hetzelfde geld realiseren we duurzame gebouwen
die lang van waarde blijven voor opdrachtgever en omgeving.
930-2009
׉	 7cassandra://BEwKe663jS-_9xe4zTwGq2Jxj4ie9_eelekGR59hsRA` \X\䰒R@=t׉E LODEMA | SIGMA COATINGS
Bedrijfsverzamelgebouw Lodema Leeuwarden met Sigma Coatings.
AUTOBEDRIJF LEEGSTRA
Werkplaats, kantoor en showroom autobedrijf Leegstra Dokkum.
930-2009 620-2000 883-2008
׉	 7cassandra://qNXSB6z_XPBtttObBJZxPr5-LnI5JSQG7NtUJSU9Vxs%j` \X\䰒R@=u\X\䰒R@=t
בCט   {u׉׉	 7cassandra://lVXgHORRob8S8Wxsl7hcehSswKW7YB1nOOHWf1GuzKM `׉	 7cassandra://QZzwED7POV55ycryX95Mt0dqCY6Dzp8yuoATyKpvriUf;`׉	 7cassandra://HGmFoM9_4S2LCxBM3R1j0umPQoeeF_CYc7tFQYVStR4` ׉	 7cassandra://lBEF0SEk44VvA2nttvwHFw2zQJzupWV-EMwQVgL3geU F%͠p\X\䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://FdyOPRk9AtJiWtSVgUfSaR6X4oi-3g7klG5Dh9ypb_w `׉	 7cassandra://hJgWwea6RBGUhDIpNVr6VeftK6tR-uC3-pt5VdeYGsk͡`׉	 7cassandra://qtsSW-gJyzA4P19PQTMLZ2mRY5c3yD1VzUYByGKeTPA4Y` ׉	 7cassandra://lel4HjQw2y4POyPD1DP_HkMUlfe_M1buRAp7hOwJmL8 ͠p\X\䰒R@>׉ESIPMA AUTO – EN INDUSTIRIESPUITERIJ
Een complexe opgave. Er gingen dozen vol tekeningen,
berekeningen en certificaten naar
de provincie voor de milieuvergunning van
deze auto- en industriespuiterij. De opdrachtgever
had de ambitie de beste auto- en industriespuiterij
van het noorden te worden. De
beoogde opvolger van de eigenaar was al aan
het bedrijf verbonden en de zaak moest klaargemaakt
worden voor de toekomst. Met veel
plezier hebben we het ontwerp gemaakt voor
dit bedrijf en hebben we de vergunningen voor
de bouw verzorgd. Het is naar tevredenheid
gelukt de bouwvoorbereiding en de vergunningen
te verzorgen. Helaas ging de realisatie
niet door. Uiteindelijk is er een eenvoudiger
gebouw met dito dienstverlening gerealiseerd.
172
753-2002
׉	 7cassandra://HGmFoM9_4S2LCxBM3R1j0umPQoeeF_CYc7tFQYVStR4` \X\䰒R@=v׉E ]SIPMA AUTO - EN INDUSTRIESPUITERIJ
Ontwerp voor auto- en industriespuiterij Sipma te Dokkum.
׉	 7cassandra://qtsSW-gJyzA4P19PQTMLZ2mRY5c3yD1VzUYByGKeTPA4Y` \X\䰒R@=w\X\䰒R@=v
בCט   {u׉׉	 7cassandra://nE889V9NRl0oPSrxZAy4sKUNmB2bOb-6f7_woSeWWSI ֲ`׉	 7cassandra://rf3PNuVxsjzXtMtJiDnLkRRspFI7ydpoSACUwRu9Pvo_`׉	 7cassandra://ZKeGwjsOu5vh0qgfmOb_klMpirBs03BP1em6r68v2KQ9y` ׉	 7cassandra://mgy7SM1DUYzGr19KUIN2xuIW2aM9J5l7bgA3KPAhNzM w͠p\X] 䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://y7LFQGH4o7vao50IZJ4cp_AGynLjFQxvLh4KrI5GUVY V`׉	 7cassandra://rkCNBPkZW14a0rjC5z4bQ7drxRvAxTUaZKaK9lpdWtI~q`׉	 7cassandra://YhpTOKrhtiiiRl9NriFw1X22p7R3t8REuW_mQ8OdA0M'` ׉	 7cassandra://vpqCTwPgnkgrKs0Xgh5gpU-KgM1A8YQc3g26qWWbWSg Cw͠p\X] 䰒R@>׉E׉	 7cassandra://ZKeGwjsOu5vh0qgfmOb_klMpirBs03BP1em6r68v2KQ9y` \X\䰒R@=x׉EgKANTOOR EN MAGAZIJN VOOR HAMILTON BRIGHT
November 2007 ontvingen we de opdracht voor het ontwerpen, construeren en organiseren van
de nieuwbouw voor Hamilton Bright. Eerst hebben we een uitgebreid haalbaarheidsonderzoek gedaan
naar een geschikte bouwlocatie. Voor de geselecteerde locatie was het bestemmingsplan nog
niet gereed en de grond nog niet bouwrijp. Toch is het gelukt binnen anderhalf jaar na initiatief op
een geschikte locatie met de bouw te kunnen starten. De goedkeuring van de gemeente Sneek
om te mogen bouwen verkregen we vlot. In mei 2009 werd gestart met de bouw van het kantoorgebouw
met magazijn en in mei 2010 werd het gebouw opgeleverd. Hamilton Bright is een bedrijf
met ambities, welke ze in haar nieuwbouw tot uitdrukking wilde brengen. Het is een creatief en
innovatief bedrijf dat haar aandeel in de markt via een heldere visie en daadkracht in snel tempo
uitgebouwd heeft. Door Hamilton Bright is een bewuste keuze gemaakt voor Johan Sijtsma ArchitectenTeam.
Onze heldere visie, de passie, de liefde voor architectuur en de daadkracht waarmee
wij onze werken tot stand brengen heeft Hamilton Bright gemotiveerd om met ons te werken.
Onze aanpak, waarbij we de complete voorbereiding van ontwerp tot en met begeleiding tijdens
de realisatie voor onze rekening nemen, sprak aan. Hamilton Bright is een Retail & Trade Marketing
organisatie die zowel producenten als distributeurs en retailers helpt hun producten optimaal
onder de aandacht te brengen van retailers en consumenten. Ze heeft twee jaren achtereen De
Gouden Gazelle Award gewonnen en behoorde tot de genomineerden voor de VFO 2003 en 2009.
900-2008
׉	 7cassandra://YhpTOKrhtiiiRl9NriFw1X22p7R3t8REuW_mQ8OdA0M'` \X\䰒R@=y\X\䰒R@=x
בCט   {u׉׉	 7cassandra://o7BeDgBr4V95b00tM2ETJPuA8sqvop9FQMR9NwtGMdE `׉	 7cassandra://rmzAJ2-4neUvF4jj0gcaM_8q40Wzgm5Id0n0rLYVlLYp`׉	 7cassandra://bpfMSpA4dtC88cQFELidiHK3h4mXFnoI3H2zuGxCw7w'G` ׉	 7cassandra://on7GUHQ8HeWhjxtFPq6Wm-MSbpWtxnm-EJHknLddUsE ?͠p\X] 䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://U18liQuIm7EDrjh8tbLTqWvv2sp5MTIKZmleWyrRzA4 O`׉	 7cassandra://7zDE0b_zunV7GLSQjkqDIe7tgI8kS_WnO6imzm0g6hI<&`׉	 7cassandra://5VWmf_8ASZj48o2SsE5tZ2f5351W2jbJ7AbV6uRYktcc` ׉	 7cassandra://PfCbnoPdXHItn6iXTz5Q0jW4FadiFwqPxdeQph7WkqY ͠p\X] 䰒R@>׉E Magazijn met aluminium gevels, kantoor in metselbaksteen
Integratie van het logo op de gevel
Strakke duurzame details
Aluminium kozijnen
Reclame als onderdeel van de architectuur
176
׉	 7cassandra://bpfMSpA4dtC88cQFELidiHK3h4mXFnoI3H2zuGxCw7w'G` \X\䰒R@=z׉EPlattegrond en doorsnede
177
׉	 7cassandra://5VWmf_8ASZj48o2SsE5tZ2f5351W2jbJ7AbV6uRYktcc` \X\䰒R@={\X\䰒R@=z
בCט   {u׉׉	 7cassandra://Nvp3FUmMQPjKxqX8-D_NNGDYauuJfvahP3IAuhb6aA8 `׉	 7cassandra://rxzNsIurKskEbBARx7GXrGcR3oWHH6pkD7BuiwOL6fQUp`׉	 7cassandra://0ewTQOOegLA4NMms59V9a-sMB0GjVJVLpqfX1eRmRFMv` ׉	 7cassandra://zZY0jwZ-QirZ85RmgHsOLNxaF1xatFZRcBwMaliHSGU ͠p\X] 䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://p_0OeCh-kAFfxXwZhRttKSpqflq0hkiW6mZq-xUpQko `׉	 7cassandra://PgXAwysoC8ko1Cj4w_EGOjauXhJuxcSH4cmMDEfXxPYg`׉	 7cassandra://wREWNHyLdUMH_CcNNRMp4yOSk0ALNVgeavP9TgKDqlg$` ׉	 7cassandra://WWGkYaOjPoIkONe0rGU5DiiSafwiQDMmw2L-EcgV7ac ͠p\X] 䰒R@>׉E EDe trotse eigenaren met hun gebouw en hun FD Gazellen Award 2013
178
׉	 7cassandra://0ewTQOOegLA4NMms59V9a-sMB0GjVJVLpqfX1eRmRFMv` \X\䰒R@=|׉E cAtrium Hamilton Bright
Gang met venster op het omliggende landschap
Gang als ontmoetingsruimte
179
׉	 7cassandra://wREWNHyLdUMH_CcNNRMp4yOSk0ALNVgeavP9TgKDqlg$` \X\䰒R@=}\X\䰒R@=|
בCט   {u׉׉	 7cassandra://JqCbSlq870tgHvfECkOk3wW880XRgD8_rMwULi2mynY `׉	 7cassandra://tcHejtA3OjIYKdz_hX7vSJWmmdERkRWpulxJsV2_CAck`׉	 7cassandra://Fzlhg0cPWlXX_Q5aHHZQyevwleiRvfxav9qo_6p43uk!j` ׉	 7cassandra://vPb5e8xicfMsOYR0BWTnHMYs7R7AzfNZHlduOisD_qI "͠p\X] 䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://xxDFp8hi4IlW_hnnz38i5jOctpofcciRH4hGLLbQ31c 9` ׉	 7cassandra://gRBuF6Vy9jfKlpOLhITa2kezJmNqoMf4-elu7EgmFgc0` ׉	 7cassandra://ns48bomeiAH5IUsEq2FBiFd8gOBsZhtOKXEVN1LxBUs` ׉	 7cassandra://SzZLc0vu4OQQe96F6HMNVpRAljuf4cGV0VLkOV9naR0"8 ͠p\X] 䰒R@>׉E׉	 7cassandra://Fzlhg0cPWlXX_Q5aHHZQyevwleiRvfxav9qo_6p43uk!j` \X\䰒R@=~׉EBEDRIJFSGEBOUWEN
Nr.
Werk
Plaats
Aantal
0900
0883
0870
0869
0843
0780
0769
0768
0757
0748
0730
0718
0689
0620
0586
0569
0526
0522
0487
0459
0375
0324
0321
0251
0181
0125
0081
Hamilton Bright
Sneek
Garagebedrijf Leegstra
Pyrasied Kunststoffen 3e bedrijfshal
Jachtwerf Frisian Shipyard
Repos, gebouw 2
Raadsma IJzerhandel
Pyrasied Kunststoffen 2e bedrijfshal
ANWB-rijopleiding G. van Dijk
ProboSign
Schuurmans Vuurwerkfabriek
Bedrijfsgebouw met kantoor Geveke
Boxes LPF
Bandsma verhuisbedrijf
Bedrijfsverzamelgebouw Lodema
Pyrasied Kunststoffen, 1e bedrijfshal c.a.
Wijtsma Kasregisters
Overall Design
Garagebedrijf met woonhuis Van der Tuin
Zijdar zijdeverwerking
Installatiebedrijf Wissmann
Electrotechniek
Verno De Hon
Repos, gebouw 1
Frisicom automatisering
Schildersbedrijf Spoelstra
Mitsubishigarage
Bedrijfsgebouw Unidek
Dokkum
Leeuwarden
Noordbergum
Dokkum
Dokkum
Leeuwarden
Leeuwarden
Dokkum
Leeuwarden
Heerenveen
Leeuwarden
Leeuwarden
Leeuwarden
Leeuwarden
Leeuwarden
Heerenveen
Stiens
Franeker
Sexbierum
Harlingen
Leeuwarden
Dokkum
Leeuwarden
Garijp
Leeuwarden
Lelystad
27
26
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
181
׉	 7cassandra://ns48bomeiAH5IUsEq2FBiFd8gOBsZhtOKXEVN1LxBUs` \X\䰒R@=\X\䰒R@=~
בCט   {u׉׉	 7cassandra://AbuevikvqzJIkmK1eQYoNjBxxO88ecY5ErXDOFYm_lc` ׉	 7cassandra://HppspMbnn0SB_AdHIW9YwZzTRa3h52z7Nruwy6mRg4Y` ׉	 7cassandra://88bmkOBc4wi9UcJuanaBPTt2sLKVX-s6Cr3VxQSuPSQ`  ׉	 7cassandra://mkHmXfxG8lL0vYYx9PZPHoeTwK037ljxrysg6g1WeG0̢͠p\X] 䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://mWVKrwQO-ljMhsd1o1U_hY7Tm1OkfXb7VIR9KVxwjaU _`׉	 7cassandra://YMsCj4sJu1IfNcm5INRyWS4GQhSON5UdURjGFj2uifcY`׉	 7cassandra://ssunbnbUrlP4x-AfvMLqGuwHpJAOh37RdK8wzt-BXMg!#` ׉	 7cassandra://04ijeotuH4oOyldhGfh6GTB0c2bcDvTwo6LQSUQVCPE Ґ͠p\X] 䰒R@>׉E6
׉	 7cassandra://88bmkOBc4wi9UcJuanaBPTt2sLKVX-s6Cr3VxQSuPSQ`  \X\䰒R@=׉EKANTOORGEBOUWEN
183
׉	 7cassandra://ssunbnbUrlP4x-AfvMLqGuwHpJAOh37RdK8wzt-BXMg!#` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://RdYhto1L-Hv8RX0nyQ7tL4YEG0w7hheDCKWeTNakMGA 3i`׉	 7cassandra://FpBbyNOM56rGxn6KKF2S9XN5LvnzqWwqj-0uwZ3uQGU}`׉	 7cassandra://g9uVL08STh8T9SO_SfTjgKIBQ-X9kNphRkl4tNz6Lt0&` ׉	 7cassandra://JemsiWUBj9PYm5QS3enYzxSCUjF8QIJjYjD0Sx2BPak 	͠p\X] 䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://7TS6Gvqm55p_-yYssXyryhfBZWhwf5LIcUDlAGRAQmI mS`׉	 7cassandra://5nUtDPEyR106cg1M4aXTgpBsfMBCprVwxw1xU8ZbBUAq`׉	 7cassandra://OMnWzsWzYKm8XrRBHEQZvihO1LQ0_72bNA5w8IwoZJk'-` ׉	 7cassandra://5f5EPYi4AhUeWsbrk6svwmMQ4I3_QjUuq0eWOzd9w7c ͠p\X] 䰒R@>׉EDEURWAARDERSKANTOOR REINDERS TE BUITENPOST
Van Stelwagen Projectontwikkeling kregen we de opdracht om voor zijn vriend,
de deurwaarder Reinders uit Buitenpost een nieuw kantoor te ontwerpen in Buitenpost.
De ruimtebehoefte was helder. Hoe het gebouw er uit moest komen te
zien lieten ze vrij. “Jij kunt wel wat moois voor ons bedenken toch”, zo luidde de
letterlijke tekst hieromtrent. Jazeker kan ik wel wat moois bedenken voor jullie.
׉	 7cassandra://g9uVL08STh8T9SO_SfTjgKIBQ-X9kNphRkl4tNz6Lt0&` \X\䰒R@=׉EEr was één bijzondere eis, de publieke ruimtes in het kantoor moesten hufterproef en kogelwerend zijn.
Er kwamen soms bijzondere mensen hun gram halen en daartegen moesten de medewerkers goed beschermd
worden. Het is een bijzonder gebouw geworden waar we ons ook in detail behoorlijk op gestort
hebben. Hier konden we laten zien wat we konden. De plattegrond hebben we vormgegeven als de letter
”R” van Reinders. Het gebouw heeft een halfronde ontvangstruimte welke met kogelwerend glas afgescheiden
is van de kantoorvertrekken. Het gebouw is licht en transparant. De voorkant is rond met twee zijvleugels.
Het kantoor op de verdieping is aan de achterzijde vormgegeven als een stuurhut van een schip.
185
448-1997
׉	 7cassandra://OMnWzsWzYKm8XrRBHEQZvihO1LQ0_72bNA5w8IwoZJk'-` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://utiXkhgYnAqvMTVg2gd-U7QvvoctxcfhLlRF62ENVDM 
` ׉	 7cassandra://oRkNP3X8s72SNcqP9EAO7T37xZ5ECHtOxQVhuTuO5h4͜P`׉	 7cassandra://hWVktYWW1WAc57UJMmf2cCKDT3JHjizLgQ8RqbsF4Ho)y` ׉	 7cassandra://jdiIUpqN4Dquqt7z5Rg-vh4Xi2m_-1uvmo2NaEXTUs8A ͠p\X] 䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://7ZjLKznBo1X6m7e477o5EB_QPIdvjBTbEDH4AUFIboU ?` ׉	 7cassandra://TeMJBY8J4a8tgLoQO5MfhI0Yh8VlZiG-VCPHCrLD0Mc͜`׉	 7cassandra://43DI7_mn6pHW055Y3QtI5HCdArhZBEehFCKZu7yp63g(` ׉	 7cassandra://EYDmG3MFbVFk2iy9tdwm5YFClvpo4tsHLPs9fZoZjLkF) ͠p\X]䰒R@>׉E}GEMEENTEHUIS WESTSTELLINGERWERF TE WOLVEGA
EEN GROOT LEERZAAM AVONTUUR MET
E EN PRACHTIGE DUURZAME AF LOOP
Op een dag belde een medewerker van de gemeente
Weststellingwerf mij met de vraag of ik
een bureaupresentatie op wilde sturen. Ze hadden
nog een jonge talentvolle architect nodig die
mee kon doen aan de selectieprocedure voor de
bouw van het nieuwe gemeentehuis voor hun gemeente.
Of ik wel snel wat op wilde sturen, want
de selectieprocedure was al in volle gang en de
wethouder had gevraagd of de lijst aangevuld
kon worden met een jonge architect uit Friesland.
Natuurlijk was ik blij verrast en vereerd met dit
verzoek. Het was kort dag, het moest snel en
ik had geen presentatie die ik even snel uit kon
draaien. Daarom besloot ik mijn presentatie zo
bescheiden mogelijk te houden en alleen een paar
beelden te leveren met een hele korte toelichtende
tekst van werken waar ik blij mee was en
die zo goed mogelijk mijn eigen opvattingen over
architectuur representeerden.
Op het moment dat het verzoek kwam had ik al wel
een keur aan werken gerealiseerd, maar de omvang
van deze mogelijke opdracht was veel groter dan
de schaal waarop ik tot dat moment had gewerkt.
Het ging om een opdracht van tien miljoen gulden.
Later bleek dit de eerste fase te zijn en kwam er
nog een vervolgopdracht van tien miljoen gulden
bij, maar dat wist ik toen nog niet. De basisopdracht
waar het om ging was groot. De kleine presentatie
die ik inleverde, was niet alleen klein omdat ik geen
grote presentatie voorhanden had, maar ook omdat
ik in een groot deel van de gerealiseerde werken
mijzelf als persoon overwegend weggecijferd had
en vooral bezig was geweest anderen dan mijzelf
met mijn talent blij te maken. De bescheiden presentatie
liet alleen werken zien waarin ik mijn eigen
opvattingen over architectuur kon presenteren.
Al een paar dagen na het indienen ervan kwam er
een telefoontje van dezelfde medewerker of ik mij
persoonlijk wilde komen presenteren. Natuurlijk
wilde ik dat.
Bij de presentatie waren ongeveer vijftien mensen
van de gemeente aanwezig. Ze stelden vragen en waren
geïnteresseerd in mijn verhaal. Voor zover ik mij
kan herinneren sprak ik vooral over mensen en over
wat ik in mijn werk wilde betekenen voor mensen.
Over het geluk van werken in een fijn gebouw en
over eenvoud. Of ik toen het woord verstilling al
gebruikte, zoals ik dat later in het ontwerpproces
veel deed, weet ik niet meer. Wat ik me wel herinner,
is dat de wethouder ging dansen door de
ruimte toen ik mijn verhaal over geluk en plezier
in relatie tot architectuur hield. ‘Dus jij wilt dat wij
ons zo voelen in jouw gebouw?’, zei hij enthousiast
bewegend door de vergaderzaal. ‘Jazeker’, zei
ik, ‘zo wil ik dat u mijn gebouw straks ervaart.’
Met deze wethouder, Hero Werkman genaamd,
klikte het meteen. Gelukkig zag niet alleen Hero
Werkman mij zitten als architect voor hun nieuwe
gemeentehuis, maar waren er meer leden van de
selectiecommissie die er zo over dachten. Op dat
moment waren er nog zestien architecten in beeld.
Na nog wat lichten van doopceelen werd het aantal
kandidaten teruggebracht tot drie. Deze drie
kregen een uitnodiging om een ontwerp te maken.
Niet de minste concurrenten zochten ze uit. Gerritsen
en Vesseur, een bureau met ervaring op
het gebied van raadhuizen en het grote Aalberts
en Van Huut uit Amsterdam. We kregen allen het
programma van eisen met een toelichting daarop
van de projectleidende ingenieur van de gemeente,
de heer Eli Molenaar, welke later in het proces
van realisatie nog een grote rol zou spelen.
Drie weken lang zonderde ik me af van de wereld
om een ontwerp te maken. De bestaande situatie
maakte ik me goed eigen en in mijn kampeerbusje,
voor het toenmalige gemeentehuis, dat in de
nieuwbouwplannen moest worden geïntegreerd,
maakte ik de eerste verkennende schetsen.
Anderhalve week voor de inleverdatum had ik een
ontwerp klaar. Een ontwerp dat in mijn hart balanceerde
tussen de uitersten geweldig of helemaal
niks. Voor mezelf trok ik toen maar de conclusie
dat het wel helemaal niks zou zijn. Het was een
lensvormig gebouw met een toren daarop geprojecteerd.
Het was een ingewikkelde vertaling van
een eveneens ingewikkeld programma van eisen.
Ik gooide het weg en begon opnieuw. Het programma
van eisen kende ik inmiddels goed en het was
nu gemakkelijker een helder ontwerp te maken.
Een ontwerp dat recht deed aan de opvattingen,
die ik gepresenteerd had in het kennismakingsgesprek.
Hoewel het ontwerp op dat moment nog
conceptueel was, was het precies datgene wat
het gemeentehuis van Weststellingwerf nu is.
Een ontwerp dat als prijsvraagplan bedacht
was en tot dan toe alleen nog bij mij bekend.
Op kantoor werkten we gezamenlijk de tekeningen
uit en maakten we een mooie presentatie.
De gemeente had een deskundige jury aangesteld
waarvan onder andere professor Khandekar,
de maker van het stedenbouwkundige plan
en professor Bekkering, de supervisor, deel uitmaakten.
Mijn plan won. Ik kon mijn geluk niet op.
Voor ik de opdracht van het gemeentebestuur
definitief kreeg, was er natuurlijk nog een uitgebreide
screening en moesten ook het architectenhonorarium
en de bijbehorende werkzaamheden
zorgvuldig worden overeengekomen. Dit
alles geschiedde en we konden aan de slag. Dat
de op de tweede plaats geëindigde architect zich
nog verzette tegen de keuze van mijn architectenbureau,
deed voor het gemeentebestuur niet
meer ter zake. Wij mochten hun huis bouwen.
Zoals ik het nu schrijf klinkt het kinderlijk eenvoudig,
maar de werkelijkheid was heel complex.
Het programma was bijzonder ingewikkeld.
Er was sprake van verbouw van een gemeentehuis
in gebruik, dat niet meer goed functioneerde
en een grote energieverslinder was, tot
theater en bibliotheek én nieuwbouw van een
nieuw gemeentehuis vóór het bestaande gebouw.
Er moest een logische verbinding tussen
de betreffende onderdelen tot stand worden gebracht.
En het gebouw moest in al zijn facetten
optimaal inspelen op het nieuwe nog op te richten
plein met de daaromheen geplande bebouwing.
Mijn plan hield met alles rekening. Ook berekende
ik samen met mijn grote bouwkostenvriend Sip
de Bildt, dat het gebouw voor het gestelde budget
te realiseren viel, wat later ook is gebleken. Het
gebouw is namelijk geheel zonder schandalen
keurig binnen het beschikbare budget gebouwd.
Tijdens het voorbereidingstraject dienden zich
wel complicerende factoren aan. Zo was er geen
draagvlak genoeg voor het geplande theater en
wilde de bibliotheek zich uiteindelijk niet vestigen
in het te verbouwen bestaande gemeentehuis.
Gaandeweg het proces kwam het zo zorgvuldig
door het gemeentebestuur in elkaar gezette programma
op losse schroeven te staan. Financieel
en organisatorisch vergde het programma forse
aanpassingen en daarmee ook het ontwerp.
186
׉	 7cassandra://hWVktYWW1WAc57UJMmf2cCKDT3JHjizLgQ8RqbsF4Ho)y` \X\䰒R@=׉ELGEMEENTEHUIS WESTSTELLINGERWERF TE WOLVEGA
Alles binnen het casco was aan te passen.
De waarde van een wijzigbaar concept heeft zich
bij dit gebouw al direct bewezen. Bij
alle geBijzonder
complicerend was het dat we inmiddels
ons,
ondanks het
alle tekeningen met bestekken en deslechte
aanbestedingstails
voor de nieuwbouw gereed hadden en dat
het
klimaat van dat moment, gelukt was het gebouw
aan te besteden voor het gestelde budget.
BAM aannemingsmaatschappij was al volop bezig
met de uitvoering van de nieuwbouw. Boven in
de kantoortoren was de raadszaal al getekend en
zou spoedig in uitvoering worden genomen. Nu de
verbouwplannen voor het bestaande gebouw niet
door konden gaan, moesten we heroverwegen.
Een intensief denkproces volgde. Voor velen bij de
gemeente en voor mij een inspannende periode.
De eerder genoemde projectleider, Eli Molenaar,
heeft heel wat modellen van mij de bestuurlijke
burelen laten passeren voor we weer een sluitend
plan hadden. Ik ben nog steeds gelukkig
met de destijds bedachte oplossing waarmee we
binnen de gestelde budgetten konden blijven. De
oplossing kwam er in het kort op neer dat we de
helft van het bestaande gemeentehuis gingen slopen.
De bestaande archiefkelder, welke gepland
was elders onder te brengen, werd gehandhaafd
en op de fundering en de kelder van het resterende
bouwdeel, werd nieuwbouw gerealiseerd
voor het programma van eisen dat resteerde. De
raadszaal werd in mijn plan verplaatst naar dit
nieuw te ontwerpen bouwdeel en op de plek in
de toren die al gebouwd werd, tekende ik panoramazalen
en de bestuursafdeling. BAM aannemingsmaatschappij
kon gewoon doorgaan met
bouwen en het bouwbudget wijzigde nauwelijks.
Er was in de bouwplannen tot dat moment altijd
al een scheiding geweest in twee fasen. De genoemde
nieuwbouw en de verbouw van het bestaande
gemeentehuis. BAM had alleen opdracht
voor de nieuwbouw. Deze werd zoals gezegd uiteindelijk
in gewijzigde vorm gebouwd zonder dat
dit noemenswaardige invloed had op het casco
en het bouwbudget. Op het moment van uitvoering
heb ik me de complexiteit van de ingreep
nooit zo gerealiseerd. Achteraf begrijp ik dat het
voor veel mensen bij de gemeentelijke organisatie
best een spannende periode is geweest.
De reden waarom de wijziging van het programma
relatief moeiteloos nog tijdens de bouw plaats kon
vinden, lag in het feit dat ik het gebouw volledig
wijzigbaar en flexibel heb ontworpen.
bouwen die ik ontwerp hanteer ik dit principe.
Volgens mij is er niets vervelender voor een opdrachtgever
dan een architect die middels een
star en niet flexibel gebouw zijn wil voor de hele
levensduur van een gebouw oplegt aan de gebruiker.
Het nut van wijzigbaarheid en flexibiliteit
is wat mij betreft niet snel te overschatten.
We bouwden verder en het gebouw konden we
binnen de gestelde termijn en het gestelde budget
opleveren. Inmiddels functioneert het al weer
enige jaren en kom ik met plezier in “mijn” gebouw.
Het grootste compliment voor mij is dat
ik vriendelijk ontvangen wordt door de mensen
die er werken en horen mag dat het een fijn gebouw
is om in te werken. Er is niets mooier voor
een architect dan zo nu en dan terug te gaan
naar een gerealiseerd gebouw en de blije gebruikers
ervan te ontmoeten. Voor mij is dit gebouw
een “zij” en praat ik tegen haar als ik “haar“ zie.
Hoe is het mogelijk geweest dat een dergelijke
complexe opgave met een dergelijke majeure
wijziging van programma zo moeiteloos kon
verlopen? Het is te simpel te stellen dat een wijzigbaar
concept hier alle krediet voor mag ontvangen.
Er stonden grote politieke risico’s op het
spel. De betrouwbaarheid van de zeer voortvarende
wethouder werd natuurlijk tijdens dit proces
danig door zijn opponenten op de proef gesteld.
En hoe was het voor de projectleider die alle wijzigingen
via diplomatieke notities door de politiek
moest loodsen? Het antwoord hierop luidt
natuurlijk dat dit zeker niet gemakkelijk was.
Voor mij staat boven alles, dat het niet mogelijk was
geweest dit te bereiken als niet alle betrokken partijen
bereid waren geweest het beste uit elkaar te
halen en elkaar volledig te vertrouwen en te steunen.
De bouw van de eerste fase van het gemeentehuis
is één van mijn mooiste en meest leerzame werkervaringen
geweest. Met name wethouder Hero
Werkman ben ik dankbaar voor zijn niet aflatende
vriendschap en vertrouwen. Hero is in dit proces
de belichaming van zijn vaak gebezigde uitspraak
geweest: ‘Prijs elkaar in het goede en steun elkaar
in het zwakke.’ Met zijn niet aflatende visie,
enthousiasme, werklust en vriendschap heeft hij
veel voor de gemeente Weststellingwerf en voor
mij betekend. Uiteraard vormde het voltallige
gemeentebestuur mijn opdrachtgever.
Maar uit haar gelederen zijn Eli Molenaar, Hero
Werkman en de burgemeester Remco Heite voor
mij de belangrijkste inspiratiebronnen geweest.
Helaas raakte Eli na de realisatie van de eerste
fase uit het werk en is hij professioneel niet meer
betrokken geweest bij de tweede fase. Voor ik op de
tweede fase in ga, wil ik graag de eerste fase resumeren
als inspirerend en leerzaam. Ik leerde in deze
fase de werkelijke betekenis en waarde van professionele
vriendschap en vertrouwen kennen. `Prijs
elkaar in het goede en steun elkaar in het zwakke’
vormen naast professionele vriendschap en vertrouwen
in elkaar, de onwrikbare fundamenten voor
een goed ontwerp en vlot verlopend bouwproces.
Tot zover de eerste fase. Dan nu de tweede fase:
Zoals ik al aangaf betrof de tweede fase de sloop
van het bestaande gemeentehuis met behoud van
de archiefkelder, de begane grond en de fundering
voor de helft ervan. Anders gezegd: de helft
van het bestaande gebouw werd volledig gesloopt,
voor de andere helft behield ik in mijn ontwerp de
fundering, de begane grondvloer en de archiefkelder.
Op de gespaarde begane grondvloer bouwden
we een tweelaags kantoor met vergaderfaciliteiten,
kantine en dergelijke en de raadszaal.
De tweede fase van dit gebouw werd aanbesteed
op basis van de stukken die wij hiervoor vervaardigden.
Jorritsma Bouw was de laagste inschrijver
hiervoor en verzorgde de uitvoering ervan. Voor de
begeleiding van deze bouw huurde de gemeente
een externe projectleider in, een voormalige ambtenaar.
Het leerde me weer dat er verschillende
vormen van projectleiderschap bestaan. In een andere
context ga ik hier graag nog eens nader op in.
Met het realiseren van de genoemde onderdelen
van het gemeentehuis in de tweede fase hadden we
het gehele gemeentehuis vervangen door nieuwbouw
op en voor het bestaande gebouw. Bijzonder
was ook dat we niet alleen het gebouw, maar ook
de vaste inrichting ontwierpen en realiseerden.
Een operatie die totaal vijf jaar vergde en waar ik
met mijn architectenbureau zo’n 9500 uren aan
spendeerde. Het ontwerpen, tekenen, construeren
en organiseren van dit gebouw heeft voor mij veel
betekend. Het is een inspannend, maar probleemloos
verlopen realisatieproces geweest. Binnen
de gestelde eisen en binnen het gestelde budget.
187
׉	 7cassandra://43DI7_mn6pHW055Y3QtI5HCdArhZBEehFCKZu7yp63g(` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://aVWsilPDUNFt3FnkkzsiK_Wy4x4l3EGC7ZNHgdRei4o ;'`׉	 7cassandra://KSjZlE8OT3pbcpe09sa0j6o-cY164MGOCqZ0Azsy2bMe`׉	 7cassandra://dadMwzjlVelTYPI7FdUKGgayGoy_ebvG4IlYs3r61CA$` ׉	 7cassandra://by-KwMhntB3L2JhQqlhw5PVjheqsN5ohpr_f2p2QpDo ͠p\X]䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://JF9R1gLeVbpRwwa_xgZrHiycsIpr8RZnZrkgtDh7kCc ~`׉	 7cassandra://n89fuQRBi3wooyfjkgnFCAy2l26xliT9iTiIs-97mvsE6`׉	 7cassandra://DSkKFxTvh3vONWFoCMG6oAhNSVwqSRugR1BKuxf5Td8` ׉	 7cassandra://VMrldyvSvG3eTmaDzwrMxKHwpEttfWYaS4NDdnhwals [^͠p\X]䰒R@>׉E +GEMEENTEHUIS WESTSTELLINGERWERF TE WOLVEGA
׉	 7cassandra://dadMwzjlVelTYPI7FdUKGgayGoy_ebvG4IlYs3r61CA$` \X\䰒R@=׉EOVERZICHTSTEKENINGEN VAN HET COMPLEX
Een glazen hal met publieksbalie en spreekkamers onder een in hout
vormgegeven dak met een groot overstek. Een verbindende entresol die
de kantoortoren en de backoffice aan elkaar koppelt. Een flexibel indeelbare
kantoortoren en een royale, op de oude fundering en de archiefkelder
gebouwde, vleugel met raadszaal, werk- en vergadervertrekken.
189
650-2000 650-2005
׉	 7cassandra://DSkKFxTvh3vONWFoCMG6oAhNSVwqSRugR1BKuxf5Td8` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://r7LaE4OnBmQToBmY4M91Dc_Y_S73_KuwV6z7ERI8nBs 1D`׉	 7cassandra://lML2jCRfjSUDF9jeQI_XQcLp7oYBfk7uKuDUDZZgYWkg
`׉	 7cassandra://_DKRZc87CVcaS-xhPxwc5YoModdkvyYiLDsuLFtvnZQ#` ׉	 7cassandra://JekACVcPSqYbPukbQxdN5m6UDWFM9uexhLTJQpNLi3w v͠p\X]䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://vJLZJLd2GZJkRy5sn4_cadHkHY930KzunD4vh-X3leA #`׉	 7cassandra://WID6GShDbNN5O4OdXNVcBRBbaNTSjf7nmcLkOPW3-WYmM`׉	 7cassandra://fEgWZ56m3irFbMcNH0-qEfJ-HMkMctkYlVok-N2hp44&x` ׉	 7cassandra://0Fu1S3ufMoqbl6XiiJCxTY1peDYhO4L6weHrXtlOU-s c͠p\X]䰒R@>׉EzMultifunctioneel publiekscentrum
De kantoortoren
Centraal in de gemeentelijke organisatie staat het
Duale Stelsel en de dienstverlening met een Centrale
Publieksbalie. De grote glazen hal die hiervoor
ontworpen is als een multifunctioneel publiekscentrum
strekt zich uit over de volle breedte van het
Griffioenplein. Ze vormt de overdekte voortzetting
van dit plein en functioneert als de begrenzing ervan.
De kantoortoren is ontworpen op volledige flexibiliteit
en kan uiteenlopende inrichtingsconcepten
faciliteren.
Individuele kantoren,
combinatiekantoren
en concentratie kantoren zijn naar gelang
de behoefte van de gebruikers te realiseren. De
toren geeft uitdrukking aan de status van Wolvega
als hoofdplaats van de gemeente Weststellingwerf
en geeft schaal aan het Griffioenplein.
Elementen
De balkons geven maat en schaal aan de toren en
relateren deze aan de menselijke maat. De gevels
zijn opgetrokken in een oranjerode baksteen in
combinatie met blank geanodiseerde aluminium
puien en accenten van zwart Chinees graniet. Het
dak van de centrale hal is gemaakt van hout. Aan de
buitenzijde is de luifel bekleed met Mahonie triplex.
190
׉	 7cassandra://_DKRZc87CVcaS-xhPxwc5YoModdkvyYiLDsuLFtvnZQ#` \X\䰒R@=׉EFasering
Hergebruik
Het ontwerp en de uitvoering zijn in twee fasen
gerealiseerd, met in eerste instantie de centrale
publiekshal met balie, spreekkamers en de kantoortoren.
De tweede fase van het project betrof
de vervanging van het bestaande gemeentehuis.
We hebben de fundering en begane grondvloer
voor ongeveer de helft van het bestaande
gebouw gehandhaafd. Ook de bestaande archiefkelder
is hergebruikt.
De onderdelen van
het programma zijn afleesbaar vormgegeven.
Openheid
De raadzaal heeft een herkenbare plek gekregen
in de compositie. Hier is door de toepassing
van veel glas de openheid tussen de gemeente
en haar inwoners tot uitdrukking gebracht.
191
׉	 7cassandra://fEgWZ56m3irFbMcNH0-qEfJ-HMkMctkYlVok-N2hp44&x` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://mkzWDc2KQ_WO0t-8k2xW6TyzgfxoeljaQxR-fVzyvQo `׉	 7cassandra://a7wLoEja_mCPUQQduxdGUIRVneBzR9V9gF8l09nFchkwL`׉	 7cassandra://b12JNHVifWX8Lf3JvAFwBndwjb6cMj_eri1PV2S6C2U(e` ׉	 7cassandra://pTfQnXge7FHnKcWxsYyF-oS5P8V7xzCZ_SwpKAhEKks $͠p\X]䰒R@>ט { {u׉׉	 7cassandra://iWJ0zxsW6N870m3oROdPVXw2OHbCx8faItJSF5ic4fQ ]`׉	 7cassandra://jJxig2XTieTw9sL-MD9Vr_RpPtinlw2tXVFsV-tf9oEb`׉	 7cassandra://irAOpuRizWvJAkgFRdQe1AZuFDcPVXAt221zQltiCCY$` ׉	 7cassandra://PbbQHIlqVWuao275aeE8wdbGxT_7wj1zp1d5ZocqA2g 7͠p\X]䰒R@>׉E Brandwerende glaselementen in de toren
De centrale balie, ook voor rolstoelgebruikers
Details van de balie met lichtelement
Entresol met houten dak
Tekening Centrale hal met houten dak
Doorsnede tekening toren
192
׉	 7cassandra://b12JNHVifWX8Lf3JvAFwBndwjb6cMj_eri1PV2S6C2U(e` \X\䰒R@=׉EEenvoud, rust en verstilling waren mijn woorden bij het maken van het ontwerp. Maar ook maat, schaal, context, kleur, materiaal en expressie; blijmoedigheid en belevingswaarde.
Mooi optimistisch en kleurrijk. Functionaliteit, belevingswaarde en duurzaamheid verenigd.
193
׉	 7cassandra://irAOpuRizWvJAkgFRdQe1AZuFDcPVXAt221zQltiCCY$` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://osoW_YfrE1WjDuJDB1eHeoIR_HO3W3gRbw7xgjxuB74 $`׉	 7cassandra://MsUdu4V6v9HPiHjF3gNT-Om8-6sEdjeg8A2yrsdOj5og`׉	 7cassandra://OuoTCWblGN27rrQ8Xz_8ubsCn72VWnyVXnJy7pQKhNI#.` ׉	 7cassandra://3GR-wSEHZgose4TPx90mgBuw1yxrhh-deBouLTCEIGs I͠p\X]䰒R@?ט { {u׉׉	 7cassandra://tvXcUQJ6PQgcLY5jlZz7fw35_4GQ-zKhU-fpZ6m8O_0 -*`׉	 7cassandra://CLs5dXRTEcRLD4qBBZKF20H1z40uqA8g2U2YcUAFYkY?3`׉	 7cassandra://fl3EKQxWdSpGr0w3Ez308BvvN8CZiAEMS-zaLEJ5TlE.` ׉	 7cassandra://mpGp5nAcMEk8GfsfNxYtADyOgrA2rpTbSZdUSMD95xM ͠p\X]䰒R@?׉E׉	 7cassandra://OuoTCWblGN27rrQ8Xz_8ubsCn72VWnyVXnJy7pQKhNI#.` \X\䰒R@=׉E KANTOOR KOOYENGA GROEP TE DOKKUM, EEN PAVILJOEN IN HET PARK
Plattegronden.
De nieuwe vleugel is volledig onderkelderd.
195
761-2004
׉	 7cassandra://fl3EKQxWdSpGr0w3Ez308BvvN8CZiAEMS-zaLEJ5TlE.` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://4V7jDHFlklWimHerFHRosjVS8zDbUIAAOyrgaoJ1oos `׉	 7cassandra://8fUzL0G92tgqnyAwfL5pn8CmVREKT7ggteWiO2sMU1o~`׉	 7cassandra://pbGyFhWeYsPi5zjKnvTb-MjOUB4am3S-5pmMR1DmPqY)` ׉	 7cassandra://vSLfDXKwRJq-lFX5a4ZRsXKLx7VDNNcupzCgW_f2uKc ͠p\X]䰒R@?ט { {u׉׉	 7cassandra://__F-ductuZSVT9MPUqgYzZkUklh8WjftU6qvvU8Hpcw XI`׉	 7cassandra://j5im4ARlZPYcaZwhOTaNYQxw_ME1rBb1zUPKx1CC9dUs`׉	 7cassandra://8fg265WfQZ_SL4VAiry0viuEuFcP3CB6k8C4B1yw4y0)` ׉	 7cassandra://BYAYJrF1yHHgfJJhKO-O4ZQWuUtk--qvT_iPWssufOY ͠p\X]䰒R@?׉EFOntwerp van de uitbreiding
De situatie voorafgaand aan de verbouw/uitbreiding
Kooyenga Groep wilde haar kantoor te Dokkum uitbreiden. Het terrein oogde als een lege restruimte met in het midden een parkeerterrein. Het parkeerterrein vroeg door
haar centrale ligging en hoekverdraaiingen veel aandacht. Het terrein is rechthoekig van vorm en ligt parallel aan een verbindingsroute vanaf de rondweg naar de wijk “De
Kooilanden”. De omgeving is parkachtig met in de naaste omgeving de kinderboerderij, het zwembad en de sportvelden. Mijn doel was een eigentijds geheel te realiseren
waaruit inspirerende rust en harmonie spreekt. Het moest ‘een paviljoen in het groen’ worden, een vanzelfsprekend samengaan van oud, nieuw en omgeving. Het bestaande
kantoor ontdeed ik daarom van haar toeters en bellen en de puien en de lichtstraat maakte ik strak en meer functioneel. De uitbreiding van het bouwvolume plande ik achter
op de kavel, aansluitend op de achterzijde van het bestaande kantoor. Het resultaat is een L-vormig volume waarmee de haakse richtingen in het terrein worden benadrukt.
׉	 7cassandra://pbGyFhWeYsPi5zjKnvTb-MjOUB4am3S-5pmMR1DmPqY)` \X\䰒R@=׉EcDe vergaderzaal
De ontvangst
De kantine
Het interieur hebben we licht en optimistisch gemaakt
met een indeling die wijzigbaar is. Voor de puien is binnen
en buiten gepoedercoat aluminium toegepast. De
vloeren in de gangen zijn betegeld met antracietkleurige
tegels en in de werkvertrekken is tapijt toegepast.
De wanden en de plafonds zijn strak wit gestukadoord.
Voor een goede akoestiek zijn in de gangen en een deel
van de kantoren zilverkleurige geperforeerde aluminium
plafondelementen getekend met daarin opgenomen
de verlichting en akoestisch dempend materiaal.
De meubilering is strak en warm. Wit hpl hebben we
afgewisseld met warm houtfineer. De oranje kleur
die Kooyenga in zijn huisstijl heeft is als accentkleur
toegepast. Al bij de oplevering was het interieur
compleet afgewerkt met alle aankledingen in de
vorm van onder meer planten en speciaal voor de
opdrachtgever gemaakte schilderijen. Het was een
genoegen een gedateerd geraakt kantoorgebouw dat
een beetje verlaten op een te groot terrein stond, om
te toveren tot een vriendelijk en compleet kantoorpaviljoen
dat opgaat in zijn parkachtige omgeving.
׉	 7cassandra://8fg265WfQZ_SL4VAiry0viuEuFcP3CB6k8C4B1yw4y0)` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://ldVu2ea_VlpNlMabCeLmVIjlqfk8DIUuA9kPIWNUJyQ `׉	 7cassandra://qgIyIy4C-Im-7hq39MYlrKwjZIM1pTnLZWqjT7k0Jqka`׉	 7cassandra://ngK7VPu9dRhMeEl1eBpYnu9EI2yirLKZc6pGJlgfklk%J` ׉	 7cassandra://z2Oo2oHiMR--oQXTD6KGnC8BfnFudevKBrhMTaoIxKo s͠p\X]䰒R@?ט { {u׉׉	 7cassandra://NRk1GLNuXhwaK1omiJB2JGLlD_JxyFT6Z9JS9NfbG3k `׉	 7cassandra://CwLAYXEuKBDhBm2yEdXLzmqka1DeRugDGr4epI4JlbARB`׉	 7cassandra://_pF3sA7pTpaSmhMGNbFT9I4-h3zjMjlMht_mXtNJxdk2` ׉	 7cassandra://rBhjG8Ek5Zvg9f-MjAiiBusfP4iITFpoDjcTWaxd-EA͠p\X]䰒R@?	׉E׉	 7cassandra://ngK7VPu9dRhMeEl1eBpYnu9EI2yirLKZc6pGJlgfklk%J` \X\䰒R@=׉EEX AEQUO BIJ DE BAM
Samen met vier andere architectenbureaus
werden wij eind augustus 2008 uitgenodigd om
deel te nemen aan de architectenselectie voor
het ontwerp van een nieuw te bouwen kantoor
met bedrijfsruimte voor BAM Utiliteitsbouw
te Groningen. Een mooie kans en wij zetten
alle zeilen bij voor het maken van een prachtig
ontwerp. BAM Utiliteitsbouw stelde een
nette ontwerpvergoeding voor alle 4 bureaus
beschikbaar. Nadat op 19 september de visiepresentatie
had plaatsgevonden, werd het winnende
ontwerp op 6 oktober bekend gemaakt.
Door 5 directieleden van de verschillende
BAM kantoren werd aan de hand van beoordelingscriteria
een puntenlijst gehanteerd. Wij
behaalden met het ontwerp dezelfde waardering
als architectenbureau De Zwarte Hond in
Groningen. Zelfs na een nieuwe beoordelingsronde
eindigden we ex aequo.
Omdat er maar 1 bureau de winnaar kon zijn,
kozen na uitgebreid beraad 2 van de 5 directieleden
van BAM voor het ontwerp van Johan
Sijtsma Architectenteam en de resterende 3
voor het ontwerp van bureau De Zwarte Hond.
Jammer, maar we hebben met plezier aan het
ontwerp gewerkt en BAM heeft de competitie
eerlijk georganiseerd.
Atrium
Ontwerp kantoorgebouw met bedrijfsruimte Bam Utiliteitsbouw
199
2000-2008
׉	 7cassandra://_pF3sA7pTpaSmhMGNbFT9I4-h3zjMjlMht_mXtNJxdk2` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://Ynsc2yB8mcPKWdrkOJjETGPsMdeRKHHmMhp9kjM7_sI k_`׉	 7cassandra://kRbhqVMCAI-VrAOo6kgEeN9uTKSM7EDfxgAi5IECn8wmd`׉	 7cassandra://yj6t3MZ4sNTG6ypX_zuMNCtB69fNnzVvks0tqFMC4vo%` ׉	 7cassandra://F_ftS0eeTHxxpZ8cjREox56jrvsEUgSa4A9q9N84XfY ͠p\X]䰒R@?ט { {u׉׉	 7cassandra://-KJA70BvFRoQHNohmNXTcNEZfFYTW3vfvDuzoz5LKrg ^`׉	 7cassandra://kPo-1WsRfs_IyW8tpyFovBjq4i9wO6xlxcs8tFBXV4w\1`׉	 7cassandra://ADxCwrqZj7e0YcvObkaFcDXMrmvOgTZrOcfLwM5gTyM ` ׉	 7cassandra://zHHfztpZtc-3fmpSrgKJhvCu9XAM4IUhFCkFX3mc-QA ͠p\X]䰒R@?׉EDEURWAARDERSKANTOOR HIEMSTRA TE APPINGEDAM
Voor Stelwagen Projectontwikkeling maakten we ook het deurwaarderskantoor Hiemstra
in Appingedam en een gebouw volgens hetzelfde concept in Drachten.
TIJDELIJKE HUISVESTING PROVINCIE FRYSLÂN
Het prachtige gebouw voor de provinciale waterstaat van mijn wijlen goede vriend Ruud
Feekes zou gesloopt worden als het nieuwe provinciehuis klaar was. Om een tijdelijk
huisvestingsprobleem voor de provincie op te lossen realiseerden we een tijdelijk en demontabel
gebouw naast het nog bestaande gebouw. Het heeft 10 jaar dienst gedaan en
is toen gedemonteerd. “Het is op haar eigen sterke stalen poten zo de stad uitgelopen”.
200
552-2000 718-2002
׉	 7cassandra://yj6t3MZ4sNTG6ypX_zuMNCtB69fNnzVvks0tqFMC4vo%` \X\䰒R@=׉EBOULEVARD OF BROKEN DREAMS
Ik heb veel gebouwd maar ook regelmatig ontwerpen gemaakt die om uiteenlopende redenen
niet door gingen. Bovenstaande kantoor ontwierp ik in een park in Burgum. Uiteindelijk realiseerden
we op die locatie met veel plezier het Maximacentrum.
Onderstaande ronde kantoor ontwierp ik voor Wetterskip Fryslân in Drachten. Graag had ik dit
gebouw gerealiseerd. Het is een fijn, bijzonder, duurzaam en optimaal efficiënt gebouw. Het
ontwerp toonde aan dat met dit programma, in deze vorm gerealiseerd er beduidend minder
materiaal en investeringen nodig waren voor de realisatie. Helaas ging het project niet door.
201
885-2008 794-2004
׉	 7cassandra://ADxCwrqZj7e0YcvObkaFcDXMrmvOgTZrOcfLwM5gTyM ` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://kWqITCwmGQa-NIsyI7FEpUJE78g80AjSEzJDrE9klGs z`׉	 7cassandra://YsEP0pm461IjxMLnKulFttkoJVZh6CSooGOj1q0zANY{]`׉	 7cassandra://JJUr_oEzY0TLwoXQsNfKz9iql6EHYRooMCI0txWInTE%` ׉	 7cassandra://z6hvp-vXlc0PtwXJN8KzTcxJTcE4HLLq7t3Dd3AdGio q͠p\X]䰒R@?ט { {u׉׉	 7cassandra://_9bmOTTZhaI_nFK6hKGMEmucTyCnhurWJrCs-o4KfD0͘6` ׉	 7cassandra://AQaJfJCR6ex16dQXYayj6nWVOT7QVIAcf2kCvDLLXN4M` ׉	 7cassandra://4IJjVKvvw2MIRPlxWdHk6TUlJhwUeC-H7fKqOh3qzgw`  ׉	 7cassandra://CYFEWsSHbhXugy27yGTKlUkXBjHNItjb6JYj9c7MeAo, ͠p\X]䰒R@?׉EHET PLEZIER VAN HET DETAIL
Ontwerpen. Construeren. Organiseren. Dat is wat we doen. Gebouwen en woningen realiseren voor gebruikers
en omgeving. De kunst van bouwen. Het beheersen van de materialen en constructies. Doordenken tot in detail.
Details met zeggingskracht realiseren. Wat nodig is mooi maken. Onderstaande foto laat het paviljoen zien, met
een royale kraag van zonwerende lamellen, zoals we dat voor het kantoor van Kooyenga in Dokkum realiseerden.
׉	 7cassandra://JJUr_oEzY0TLwoXQsNfKz9iql6EHYRooMCI0txWInTE%` \X\䰒R@=׉EKANTOORGEBOUWEN
Nr.
Werk
Plaats
Aantal
854
845
761
718
690
650
552
533
516
448
Cenned Telecom
Joure
Verzamelkantoorgebouw
Kooyenga Groep
IFD Kantoor provincie Fryslân
Vernieuwbouw gemeentehuis
Gemeentehuis Weststellingwerf
Deurwaarderskantoor Hiemstra
Kantoorruimte Van Marrum
Kantoorruimte J.R. Stelwagen
Deurwaarderskantoor Reinders
Dokkum
Dokkum
Leeuwarden
Wolvega
Wolvega
Appingedam
Franeker
Drachten
Buitenpost
11
10
09
08
07
06
04
03
02
01
203
׉	 7cassandra://4IJjVKvvw2MIRPlxWdHk6TUlJhwUeC-H7fKqOh3qzgw`  \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://Z_z3eQ_ZK1QceAPtcGidqCICwgrMX6FLULK4yzQ2-30` ׉	 7cassandra://kDFGW4GM_mB4WPPMkEO1XO3CP0Wsv3x20c8VZ4j-i4g` ׉	 7cassandra://hdgw2HfD1XCKBqR2RZj6K23eyWJDNZqbTyzz8GIypXQ-`  ׉	 7cassandra://s_CrIZkEKEG16K-fdZynkbQcSbp6aeLesLaF9KE8rH0oT͠p\X]䰒R@?ט { {u׉׉	 7cassandra://V4xUeuRFFMrJDIz2A71aUj59-u-kiJIawro5xqZWBpg ju`׉	 7cassandra://-ak21npKRVUn8d4yNJYcZXvqpZUGOOXPbZzH49ttdkI͘`׉	 7cassandra://Cs2nx7T5q0jB3RqwxvDSrBo8009QCpEdnmasrgfCQD00` ׉	 7cassandra://q9pcoxZbfnbKQ0nc-VTUCvz_gcOPXyxyJgFIhUNwEHc ~͠p\X]䰒R@?׉E7
׉	 7cassandra://hdgw2HfD1XCKBqR2RZj6K23eyWJDNZqbTyzz8GIypXQ-`  \X\䰒R@=׉E 4VERBOUW | RENOVATIE
RESTAURATIE | HERBESTEMMING
205
׉	 7cassandra://Cs2nx7T5q0jB3RqwxvDSrBo8009QCpEdnmasrgfCQD00` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://1NU3vGcvfcbJsCk7TwWLqA2SyDfWOD5a7bri_QncCww !`׉	 7cassandra://pUsT0n4lQ862Q0dUvYbZLLwW_LgJzxqpHUXrVIdubzoͅ<`׉	 7cassandra://fDfrggn29P5oezp58eLOUMoF1tGn76H7hvROv9TmwXg+` ׉	 7cassandra://zGQ63gKFAsVSpr-7-wHrwqUDFAFc--yVv9B19rdoY3s /͠p\X]䰒R@?ט { {u׉׉	 7cassandra://6hB-BZxjWQy3nUZXdcOV2-lPWNd-RXIrgz443CuKiBQ fB`׉	 7cassandra://53No_99yuFiJAEb9YhhacTtXbVmP0ZmGqXpOfOOflUEo`׉	 7cassandra://R0OUkzUv05oZgLFY9IflUj40e7cW767r3iQtyi82_3A'` ׉	 7cassandra://uXkIkW9ZcQIERhgE_NBPegk2rnKo1KyfV3SQnXAa2aE ͠p\X]䰒R@?׉EHET HAERSMA HÚS TE
LEEUWARDEN
Weinig was er over van de klassieke
gevel en ook binnenin was het pand
ernstig in verval geraakt sinds zich
een garagebedrijf met o.a. een grote
overheaddeur in dit historische pand
gevestigd had. We hebben de gevel
teruggebracht in haar oorspronkelijke
allure en hebben de waardevolle
delen van het interieur gerestaureerd.
MODEHUIS RINSMA TE GORREDIJK
RINSMA MODE te Gorredijk is een vooraanstaand
damesmodehuis waarvoor we de winkel verbouwden
en uitbreidden op de locatie van de naburige
fotowinkel. Dat pand werd afgebroken om plaats te
maken voor een forse uitbreiding van het verkoopoppervlak.
In het verlengde van de architectuur van het
bestaande pand realiseerden we een klassiek ogend
pand geheel in de stijl van het bestaande modehuis.
109-1993 492-1998
׉	 7cassandra://fDfrggn29P5oezp58eLOUMoF1tGn76H7hvROv9TmwXg+` \X\䰒R@=׉ERENOVATIE EN MODERNISERING VAN BUNGALOW
TE TYTSJERK
De installaties, de isolatie, de staat van onderhoud en de
verouderde indeling en matige gebruiksmogelijkheden
vormden de aanleiding voor de verbouw en
uitbreiding
van deze bungalow. Na een grondige renovatie en modernisering
kan deze bungalow weer lang vooruit. Interieur,
exterieur en techniek vormen weer een vitaal geheel.
207
995-2011
׉	 7cassandra://R0OUkzUv05oZgLFY9IflUj40e7cW767r3iQtyi82_3A'` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://0CVJMLR1aZyPH3008NtaPDHwlT4XYX91UFS_G8IUacs `׉	 7cassandra://NObW3T65IuBREK5QUvd81J4e9oWeOt9BubjgHLrMrro_`׉	 7cassandra://RmW3Osa3gUopChBfVGhfd7X_tbMZtz5-9EkGahZ9EZQ$` ׉	 7cassandra://vxSeAUVp8IG3Ir0WH4uWBhHSGscqFxYSuLfPFfSbhDg #Q͠p\X]䰒R@?ט { {u׉׉	 7cassandra://m3eA3MS7CK7pve7cHqAe4LBXHtc-DlJqfXcBukhVFsI `׉	 7cassandra://TlOlZYqV6S5tb2LZzlY5m88TfidgRIcqrXjCPWx7Wkwa{`׉	 7cassandra://Kq9RB5Ml75G1SZ-QlQyapF9emX4tNYrCEtHfUpgIE9A#` ׉	 7cassandra://KWkIPxQr0UsihCzMLYCecJipjTHL9btca9877B0mU-s ͠p\X]䰒R@?׉E208
799-2006
׉	 7cassandra://RmW3Osa3gUopChBfVGhfd7X_tbMZtz5-9EkGahZ9EZQ$` \X\䰒R@=׉EmVAN DER GANG WATCHES
De voormalige Landbouw Winterschool in Dokkum was decennialang
een vertrouwde plek voor generaties boerenzonen uit
de omstreken. Ze werden hier opgeleid voor het voortzetten
van het bedrijf van hun ouders. Het gebouw huisvest nu Exakt
Fijnmechanica en Van der Gang Watches, een voor Nederland
unieke horlogefabriek.
Het gebouw, met haar rijke historie en haar zorgvuldige architectuur,
hebben we verbouwd en gerenoveerd met respect voor de
bestaande bouwstructuur en de historische details. We voelden
ons meteen thuis bij de zorgvuldigheid waarmee het bestaande
gebouw was ontworpen en gebouwd. Bijna alle originele tekeningen
van het gebouw, met liefde en zorg gemaakt, waren nog
aanwezig. We hadden een duidelijk doel voor ogen met deze verbouwing.
Er moest een zakelijk, functioneel en representatief gebouw
ontstaan. Het moest mooi worden. Er moest op een zakelijke
en creatieve wijze uitdrukking gegeven worden aan de opvattingen
van het bedrijf. Laagdrempelig, maar op een hoog niveau
moesten klanten ontvangen kunnen worden. Het moest een stimulerende
werkplek zijn voor de medewerkers van Van der Gang.
׉	 7cassandra://Kq9RB5Ml75G1SZ-QlQyapF9emX4tNYrCEtHfUpgIE9A#` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://yZp29nClu5BcJzaG7_a1qpMNq8-UvbEzfJDapDEXoJc }`׉	 7cassandra://v3gn_MZGjlb9pptjwd8CoM0jjcakGRHpHwyweFDpBBsO`׉	 7cassandra://oCWSCnuor52eetqWSW8hubDH2S12FPR7PDfIf9Auj6g` ׉	 7cassandra://Gy-Y96Vz5xPKG5OB85GjCogmUa6tszdfx8HnupYzJbc͠p\X]䰒R@?ט { {u׉׉	 7cassandra://CZZxdRlfABUaMY0LrJdxzH6zodpGakI3FhXXeRLu5No >`׉	 7cassandra://p9IsQIhLCClgYm4CyCvQ85YCqDmgIos3nLjX2FMNmus͌`׉	 7cassandra://Yqzy5SBrp34388pvnm9qy74Rraz0fcZj_l81Cq0Yl9U.(` ׉	 7cassandra://Ts6cHFDXs94sHVF23kVSSwR_Y_eXMkUHWxcmhmZoVuU k͠p\X]䰒R@?׉E>VAN BASISSCHOOL TOT MEDISCH CENTRUM
Ameland was toe aan een nieuw medisch centrum. De artsenpraktijk
van Maters groeide na 12 jaar aan huis gevestigd
te zijn geweest, uit zijn jas. Bovendien was het brede scala
aan diensten dat de praktijk aanbood niet meer te faciliteren
in de bestaande praktijk.
De gewenste realisatie van een volledig geautomatiseerde
medicijnrobot vormde de doorslag voor het vestigen van het
medisch centrum in een nieuw gebouw. De medicijnrobot
was niet de enige innovatieve activiteit die nieuwe huisvesting
noodzakelijk maakte. Ook vormden de uitbreidende faciliteiten
op het gebied van videoconsulting met ziekenhuizen
aan de vaste wal, de toenemende dienstverlening en het faciliteren
van verblijfsaccommodatie voor arts en assistenten
aanleiding tot het realiseren van een uitgebreide vestiging.
Op hoogtijdagen van het toerisme verdrievoudigt de bevolking
van Ameland. Dit brengt dito behoefte aan dienstverlening
door huisartsen op het eiland met zich mee.
Gelegenheid voor nieuwbouw op Ameland is beperkt. Het
vrijkomen van de voormalige basisschool in Nes vormde
een uitgelezen kans. Het bestaande gebouw bestond
uit 5 klaslokalen met algemene ruimtes. Rondom het gebouw
was een royaal terrein met pleinen en groenvoorziening
beschikbaar. Ogenschijnlijk leek het gebouw aanvankelijk
weinig geschikt voor vestiging van een medisch
centrum. Eerdere plannen van een met de opdrachtgever
bevriende aannemer leidden niet tot een oplossing.
Net als bij eerdere verbouwingen die ik deed, ben ik ook hier
uitgegaan van de kansen die het bestaande gebouw bood.
210
922-2010
׉	 7cassandra://oCWSCnuor52eetqWSW8hubDH2S12FPR7PDfIf9Auj6g` \X\䰒R@=׉EHet bestaande gebouw oogt met deze aanvulling
royaal en uitnodigend. Waar het eerst onlogisch
leek, bleek het in praktijk prima te voldoen.
Het aardige van glas is dat je het met
applicaties precies zo transparant kunt maken
als je wilt. Aan de binnenzijde hebben we
witte
vitrages in vlinderplooi aangebracht. Het effect
hiervan is van binnenuit een prachtig zicht
is op de omliggende duinen, maar je kunt van
buiten niet naar binnen te kijken. Patiënten voelen
zich veilig en hun privacy is gewaarborgd.
Voor een medisch centrum is een logische
routing van groot belang. Patiëntenstromen
moeten op de meest vanzelfsprekende wijze
plaatsvinden. Arts-patiënt contacten vormen
het wezen van de dienstverlening in een
medisch centrum. Rik en Eeke Maters wisten
hoe hun praktijk moest functioneren. Het
was aan mij hier logisch vorm aan te geven.
Rood is naast wit de kleur in het gebouw. De
vloeivloer, de golvende gecapitonneerde kunstleren
banken, de operatietafel en de deuren
kregen deze kleur.
Het is een doelmatig gebouw geworden. Artsen,
ondersteuners en patiënten kunnen elkaar
ontmoeten in een professionele en inspirerende
omgeving. Patiënten voelen zich er veilig.
׉	 7cassandra://Yqzy5SBrp34388pvnm9qy74Rraz0fcZj_l81Cq0Yl9U.(` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://qU090iU1cpVT_-O5arUGMsZ_LSSDM_pOMugmjcma3nw ~`׉	 7cassandra://fT0WtoGEBwkeOlXajaMmahs0bb03C1wQghQQrmfAEvcdR`׉	 7cassandra://C6yo9zJgIYEOGP8Kqj0HB3kwPlzC5ACf20IxKFlxwmY |` ׉	 7cassandra://8Rlc1c7xn43pJzH5PZLrocwdxrEIAVFh2iHB1JRJMCU \͠p\X]䰒R@?ט { {u׉׉	 7cassandra://tYWNQXhYvL23ZI9QSMoPGiiNkcNW6_KRCkMK50W5tyg F`׉	 7cassandra://bd2Jk_tEBig_m5PEhxbQlTQ80xIvBEVGSAjqrhXANrI]`׉	 7cassandra://mIvsdhYwpYgGZYH2KqLbpw6xcvRNmAKdK4Q84JmpCqo!` ׉	 7cassandra://KWIqrYL_Z_vEw0daXncg1h-b-SZR0SNqzlxrk9TUI68  ͠p\X]䰒R@? ׉ENadat ik het programma van het medisch centrum
in mijn hoofd had, dienden de kansen voor verbouw
zich met ogenschijnlijk gemak aan. Voor Rik en Eke
maakte ik op het schoolbord een eerste schets. In een
verkennend gesprek met hen lieten de kansen die
het gebouw bood zich al vertalen in deze krijtschets.
Veel tekeningen, berekeningen, calculaties en details
verder, konden we de bouwvergunning aanvragen
en het werk aanbesteden. De plaatselijke aannemer
en installateur contracteerden we voor de
uitvoering van het werk. Het bouwtoezicht vormde
een van de genoegens van het project. Fijn op de
boot naar mijn geliefde Ameland. Alle details grondig
doornemen en controleren en daarna weer een
fijn boottochtje terug naar de vaste wal als beloning.
We splitsten vier lokalen op in twee delen, waardoor
een viertal consult- en enkele onderzoekszones
ontstonden. Eén lokaal vormden we om tot
operatieruimte en laboratorium en een ander lokaal
doet nu dienst als “prikruimte” met wachtaccommodatie.
Een appartement werd gerealiseerd
in een lokaal met bijruimten. Alle facilitaire functies
vonden een logische plek binnen de beschikbare
technische ruimtes. De bestaande school
was niet groot genoeg voor het huisvesten van
alle benodigde functies. De robot en een deel van
de administratieve ruimtes konden we nog in een
dienstenzone van het gebouw onderbrengen. Extra
capaciteit heb ik ondergebracht in een glazen
volume dat we aan de bestaande school bouwden.
Van krijgschets tot gebouw
212
׉	 7cassandra://C6yo9zJgIYEOGP8Kqj0HB3kwPlzC5ACf20IxKFlxwmY |` \X\䰒R@=׉ERENOVATIE EN UPGRADING KLASSIEKE VILLA
De indeling was verouderd, hokkerig en niet praktisch.
Een nieuwe keuken was noodzakelijk en een moderne toevoeging
was gewenst. De gebruiksmogelijkheden van het
huis moesten vergroot worden. In harmonie met het bestaande
interieur hebben we een nieuwe indeling gerealiseerd
in de helft van deze symmetrisch georganiseerde
villa. Door een moderne uitbreiding van staal en glas hebben
we extra ruimte gerealiseerd. Het contrast tussen de
moderne uitbreiding en de klassieke villa geeft belevingswaarde
aan de voorheen wat saaie villa. Zonder te overdrijven
is een contrasterend maar harmonieus geheel gerealiseerd.
Exterieur en interieur zijn bij elkaar betrokken.
905-2008
׉	 7cassandra://mIvsdhYwpYgGZYH2KqLbpw6xcvRNmAKdK4Q84JmpCqo!` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://kAMBTjk8UcU8RsbMNP_pPqBd3s-gI4dTS3cvysYB8rc j`׉	 7cassandra://dm_BaY3b5fUdfMPVvpUMVo8SNytrsX7dq_RWXVAs1Ko͙`׉	 7cassandra://fSXfxHDnusrmotDJf9UvnEi_hw3LsCt7hAEfH7gzr182#` ׉	 7cassandra://zX387PX5grA8fD7-1QFEI8A3nT8ipTDDrc2HAL4IXf0 $E͠p\X]䰒R@?"ט { {u׉׉	 7cassandra://SvagX-wQgc04j47z-TGwEOR3MBmruJTJpIOfvOuVPL4 `׉	 7cassandra://k5HQ8EwXZcEWXEWsC3zjRPUCl6oqAGxQXG-97QWrjDoj`׉	 7cassandra://roz0Pp5ppAYd22kCky3VKPMXptxxk7HH3IbK3jhnDws%f` ׉	 7cassandra://KjWNmpmP2cg_4RT5g67sDOVUgV42Z9SXwgjSyj1vAos p͠p\X]䰒R@?#׉E1WOONHUISUITBREIDING OP AMELAND
Het huis dat verbouwd en uitgebreid moest worden is een archetypisch
ontwerp van eind jaren zestig. Een huis zoals een
kind dat tekent. Het ligt op een geweldige plek aan de rand
van de Amelander duinen. Het is een groot huis dat vroeger
in gebruik is geweest als pension. De beschikbare ruimte
was echter niet mooi verdeeld en de woonkamer en de keuken
waren klein. Bovendien was er weinig zicht op de duinen
vanuit het zitgedeelte. Er was behoefte aan meer praktische
ruimte en er moest een popoefenruimte gerealiseerd worden.
We hebben de wensen vertaald in een nieuw “huisvormig” volume
met een daar doorheen stekend volume met een glazen pui en een
witte gestukadoorde omlijsting. In het nieuwe “huis” is de popoefenruimte
ondergebracht. In het scheef daar doorheen stekende
volume is de uitbreiding van het woongedeelte ondergebracht. De
scheve lijn is spannend én functioneel. Het vormt zowel binnen
als buiten lekkere zitplekken. Door de scheve lijn wordt het volume
aan de zijde van de buren verkleind en wordt een bestaande
aangebouwde schuur onopvallend in het volume opgenomen. De
materialisering met de natuurlijke leien en het stucwerk geeft
het geheel een spannende en optimistische uitstraling die goed
past bij het bestaande huis en het omringende duinlandschap.
960-2011
׉	 7cassandra://fSXfxHDnusrmotDJf9UvnEi_hw3LsCt7hAEfH7gzr182#` \X\䰒R@=׉E=PAVILJOEN IN DE TUIN
De uitbreiding van het eigentijdse woonhuis met een paviljoenvormige
uitbreiding biedt de gewenste ruimte voor de vleugel, een nieuwe keuken
en een zithoek met zicht op de tuin. Licht lucht en ruimte omringd
door een royale tuin.
MONUMENTAAL EN KWETSBAAR AAN DE SINGEL
Het prachtige monumentale woonhuis aan de Noordersingel in Leeuwarden
werd gekoesterd door haar eigenaar, bood veel gebruiksmogelijkheden,
maar plaats voor de gewenste vleugel was er niet. Ook voldoende
bergruimte ontbrak. We realiseerden een moderne en lichte uitbreiding,
vergrootten de berging en bouwden een royale kelder. De ruimte op de
begane grond biedt door de vergroting nu ook voldoende ruimte voor een
vleugel en een prachtige royale leefkeuken. Door een zorgvuldige voorbereiding
met veel gedetailleerde berekeningen en tekeningen en complete
bouwbegeleiding is het gelukt de sloop van een belangrijk deel van het
achterhuis, de bouw van een kelder en de uitbreiding zonder schade en met
een prachtig eindresultaat te realiseren. Maatwerk, helemaal naar wens.
215
329-1994 921-2009
׉	 7cassandra://roz0Pp5ppAYd22kCky3VKPMXptxxk7HH3IbK3jhnDws%f` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://bYkEjcHCav2WbEkZLE9oSkLFIgyjtl1aFt9ygexD6SI q`׉	 7cassandra://e19y3GlQSjZZzesmu6WK4raWyBYwjDl9ejF0Vd210Ygͅp`׉	 7cassandra://rWR6o67uiN0dV6c85yCkJOvHp4_iu33ED0Qiuo7BtKE.4` ׉	 7cassandra://ow7oUb-jiHVS86dD-_Ph_LuHGD1dfJuUPjP5OpvYuh0 ͠p\X]䰒R@?%ט { {u׉׉	 7cassandra://3Xr8MR0JMZ3lpQPSPZATeKfvnguCyl7I61gyz99Wlzk 1`׉	 7cassandra://zsUemdu63agYgIecH_X96fn0DtxlXoJi4dIixo9Iens͋ `׉	 7cassandra://FZF61xXLxsOXOWtNHLds63LI9kBRb1O7NtyiAlRdN-Q,~` ׉	 7cassandra://RnjKIVhAWw0DXCrlOtbE43Kf0u79SFdw8_ztkvjsd0w ֗͠p\X]䰒R@?&׉EGENIETEN AAN DE EE “INGREEP ALS EEN VISGRAAD”
Door het optillen van het dak van het schuurvormige oude woonhuis
en dit te verbinden met een erker over twee woonverdiepingen
aan de voorzijde én de achterzijde, ontstond de benodigde ruimte voor
het realiseren van een volwaardig woonhuis. De ingreep legt in het interieur
de verbinding tussen het water aan de voorzijde en het achtergelegen
landschap. Als een visgraad zijn de historische balken
in de oude kap zichtbaar gelaten in het interieur van de verdieping.
VAN SCHOOLGEBOUW NAAR WOON- WERKHUIS
In de voormalige school brachten we de woonkamer, woonkeuken en atelierruimte
onder. In de bijpassende uitbreiding de slaapvertrekken c.a.
Het complete gebouw werd gerenoveerd, gemoderniseerd en geïsoleerd.
216
606-2000 891-2007
׉	 7cassandra://rWR6o67uiN0dV6c85yCkJOvHp4_iu33ED0Qiuo7BtKE.4` \X\䰒R@=׉EOP DE SCHOUDERS VAN DE
GESCHIEDENIS
We functioneren op de schouders
van de geschiedenis.
Bijgaand twee voorbeelden van projecten
waar we de geschiedenis behouden
hebben voor ons nageslacht.
Bij het project hierboven maakten
we van 8 kleine diaconiewoningen
in Bolsward 4 eigentijdse woningen
voor één of twee persoons huishoudens.
Het casco brachten we
naar de eisen van de huidige tijd en
restaureerden we waar mogelijk.
Noemenswaardig is ook het project
hiernaast. Zes blokjes met elk
4 rug-aan-rug woningen. Een bijzondere
typologie die zeldzaam is.
Fijn daarom ook deze woningen gerenoveerd
te hebben en zo behouden
te hebben voor de toekomst.
807-2007 838-2007
׉	 7cassandra://FZF61xXLxsOXOWtNHLds63LI9kBRb1O7NtyiAlRdN-Q,~` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://qMBW0o6wGeJNnwsGM-sdZ1VKd0WfMk-sP4XCBcAv8ME \!`׉	 7cassandra://XObSWb_Zs5ZeM9eOsxlD3I8tSoqNQ9F_jjEQ0fACYoM͊_`׉	 7cassandra://OkiqjnSGJHJoFKs0PpkV4IQO2K7uIgMF0lWk57N7xAU0G` ׉	 7cassandra://yBfprm7V2TygOaAdvTUnfep-KGqwSm5kc-Uep58dDm4 a&͠p\X]䰒R@?(ט { {u׉׉	 7cassandra://aPD0op6rmuxYxNnW3qnxtptAMkhExGDZTqzvodQU9xo b`׉	 7cassandra://YgRQ_2pY-IYEdiVC9ZruIQHeSIVXQSaAnE6NPCzT7J4Q`׉	 7cassandra://4z16-UUStPEIuOWB_6DFJEHOlon5dJjyk6mAhdWHTX0` ׉	 7cassandra://HXvvcKWhr6aH_OSKb-c56CV80LOIA8TYW06r_MitGEc r͠p\X]䰒R@?)׉ERESTAURATIE KRUISBROEDERSKLOOSTER UIT 1450 TE FRANEKER
Eén van onze grotere werken is de realisatie van het psycho-geriatrische
verpleeghuis te Franeker. Een onderdeel daarvan is de restauratie van het
voormalige kruisbroederklooster uit 1450. Dit gebouw doet dienst als recreatievoorziening
voor het genoemde huis en wordt daarnaast verhuurd
voor bijzondere bijeenkomsten c.a.
Het klooster was voorheen aan het oog onttrokken omdat het bijna volledig ingebouwd
was in het bouwwerk dat wij in ons project hebben gesloopt. Het klooster is door onze
inspanningen een ervaarbaar onderdeel van het verpleeghuis én de stad Franeker
geworden. De her en der op de oude gebouwen verspreide wapenschilden hebben
we netjes bij elkaar gebracht in de kopgevel van het gerenoveerde dienstgebouw.
218
925-2011
׉	 7cassandra://OkiqjnSGJHJoFKs0PpkV4IQO2K7uIgMF0lWk57N7xAU0G` \X\䰒R@=׉EVERBOUW VOORMALIG SANATORIUM
BEATRIXOORD TE APPELSCHA
Heel precies en met heel veel zorg en compassie
maakten we een compleet plan voor de verbouw
van voormalig sanatorium Beatrixoord
te Appelscha. Alle onderdelen van het plan
werkten we uit, zoals dat hoort bij een psychogeriatrisch
verpleeghuis. Alle ruimtes ergonomisch
verantwoord, gericht op het welbevinden
van de bewoners en het gemak van
verpleegkundigen. Badkamers werkten we
uit tot op het niveau van de douchekop. Helaas
zette de verandering van de regelgeving
in de zorg en de daardoor veroorzaakte onzekerheid
bij de opdrachtgever een streep door
het plan. Jammer van het mooie plan en al het
werk. Maar in een resumé van ons werk mag
een verwijzing naar dit project niet missen.
219
940-2010
׉	 7cassandra://4z16-UUStPEIuOWB_6DFJEHOlon5dJjyk6mAhdWHTX0` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://FZyHojKDb-BA4NFR7jZs1ii8vwBD80CfH7RQGU4DWlY Cy`׉	 7cassandra://kImvVBA3M6Yt5Rt7QrRtEamR4JoxDlAFGlr8Jym6Jmol`׉	 7cassandra://h54upL_7Hib5oRYqrJBYDwFIO2oE2mawtU3tnoHAfyw'` ׉	 7cassandra://SfRMajLAuwHoCFsBbMvlQzxnvxqp3CpUbwgYrOOZL6c q͠p\X]䰒R@?,ט { {u׉׉	 7cassandra://weEdRo0w08nNY10fmGb7kmjw01CrgMB12JqDM9glbc0 g`׉	 7cassandra://7qyiI4AVSblSaW3EfTkSrADnw28CsnogHuRwViUlmI8\`׉	 7cassandra://_h0mWbdu12Kx0Mfu3RbUemHWGxG6l4ubk9YB94TXlHs r` ׉	 7cassandra://2rMjZrNOA63cg4ITPXT3tcvZp26fRyuCv4hzw7RKd8I \͠p\X]䰒R@?-׉E/VERBOUW VERPLEEGHUIS
Uitbreiding- en verbouw van verzorgingshuis tot psychogeriatrisch verpleeghuis.
Ontwerp interieur en exterieur.
VERBOUW PAKHUIS TOT WONING
Van een oud en versleten pakhuis met drie lage verdiepingen
maakten we een ruim en licht woonhuis met twee verdiepingen.
220
943-2011 835-2006
׉	 7cassandra://h54upL_7Hib5oRYqrJBYDwFIO2oE2mawtU3tnoHAfyw'` \X\䰒R@=׉ESPECTACULAIR VERBOUWD VOOR
BEVER SPORT
Als ontwerpend en uitvoerend team
hebben we een spectaculaire verbouwing
uitgevoerd voor Bever Sport. We
hebben veel gesloopt, zoals een groot
deel van de gevel, de complete betonnen
eerste verdiepingsvloer en de in
de weg staande betonconstructies. In
de tweede verdiepingsvloer hebben
we een groot gat gemaakt ten behoeve
van een moderne trap en veel daglicht.
Om te voorkomen dat het pand
door de sloop van alle constructies in
zou storten, hebben we een complete
nieuwe staalconstructie inclusief
nieuwe
heifundering
gerealiseerd.
Zo ontstond ruimtelijkheid in het
pand. De combinatie met nieuwe
gevels, een glazen lift en een mooie
trap en daglicht in het trappenhuis
zorgde voor een complete metamorfose.
Bever Sport noemt het resultaat
“verbluffend” en is bijzonder
ingenomen met hun nieuwe winkel.
Een representatieve winkel met de
juiste uitstraling voor hun bedrijf.
221
1011-2015
׉	 7cassandra://_h0mWbdu12Kx0Mfu3RbUemHWGxG6l4ubk9YB94TXlHs r` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://La68VLGhzj-lZbsHq0sMpWoYcZm1CBt138paLT1YKAk `׉	 7cassandra://iVQewujcLSQRDykyKg5JUQzqO-05B3IryCa5QDRPgFc]K`׉	 7cassandra://zXCbbgd14AddoYUVfYNLYWtZf6lbaO4oEjgyEuuTCU0#` ׉	 7cassandra://WargkIfpdcLnPJaWvdKExanyGMGIllt4SC504K_6CI4 HL ͠p\X]䰒R@?/ט { {u׉׉	 7cassandra://7A6R-KWesyFx9X9-a4esPbwf7z1cl3TlDc_DBxF96ZM &_`׉	 7cassandra://BCTWay3kKgZnFpTPZ-Imu_d3dNUobqJS8KMrvcUE1v4͐`׉	 7cassandra://Y5Ak58sYHF5Acdks4bl1q-UNtE4Yddcv006IEMcg3lU-` ׉	 7cassandra://hrGS68GNiUu24BtZV8Uxaws6_WJmD-pH-0WIB1FA9Yw ͠p\X]䰒R@?0׉EBETONBEKISTINGEN EN
MATERIEELVERHUUR
Uitbreiding en verbouw van kantoor
met productiefabriek voor
De Hon Verno. Betonbekistingen
en materieelverhuur. Toepassing
van schoonwerk beton
in het interieur van het kantoor.
HERBESTEMMING BASCULEKELDER
De basculekelder van de voormalige Geeuwbrug te Sneek kreeg in ons plan een nieuw leven als
popoefencentrum met bar en ruimtes voor kleine concerten.
222
324-1996
׉	 7cassandra://zXCbbgd14AddoYUVfYNLYWtZf6lbaO4oEjgyEuuTCU0#` \X\䰒R@=׉EqVERBOUW POLDERBOERDERIJ
Een boerderij van een standaardtype uit 1953 had
zijn functie als boerenbedrijf verloren. Voor de
nieuwe eigenaar realiseerden we het plan voor
een droomhuis. Het voorhuis verbouwden we
tot slaaphuis. Drie slaapkamers, een badkamer
en een wasruimte. Een deel van de schuur werd
bestemd tot hobbyruimte en in het resterende
deel maakten we een woonkeuken, een zithoek
en een kantoor. Op de eerste verdieping van de
schuur maakten we een grote woonruimte met in
elk dakvlak een royale loggia voor licht, uitzicht
en buitenruimte. De weidsheid rondom de boerderij
is zo optimaal te beleven. Licht lucht, ruimte
en vergezichten bepalen de sfeer in de royale
leefruimte. Een royale vide en een comfortabele
trap leggen de verbinding tussen de verschillende
leefruimtes. Het plan is vormgegeven vanuit
de logica van de bestaande gebintconstructies.
223
1009-2014
׉	 7cassandra://Y5Ak58sYHF5Acdks4bl1q-UNtE4Yddcv006IEMcg3lU-` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://snlUQVQfFPEAN1PqZJCrZIabGDWeVZ4-WnZzi02shlU `׉	 7cassandra://56piS_YHCfOp01mnAS_L_MpVylGwBZvZfzUeGczJBSEͤ5`׉	 7cassandra://RFcAGFrhGwwA0hJSl1Uwsp_qoguugKGkqEc7LBajpxA6,` ׉	 7cassandra://_MTrdNWEC1JRpP4l2wyL84Aqi9HGmHKCGLcdXQGmSlo ͠p\X]䰒R@?2ט { {u׉׉	 7cassandra://hL8tUibqDVliU5DrdxFmg1fwg4tq_IWWX6lpe_f-Gq4 `׉	 7cassandra://cCIOzUaBIhac5_z_GS32hQ2Ywfuszl3C8cgVXjwFaoER`׉	 7cassandra://VZNHHUFJQeCsK-lT9dkBemMkUfJh4KFEum-RzAdixUQ` ׉	 7cassandra://UF4c54uauGUuXP44fIerR2_9ZfcJuJNVn5siJrdwGEY 4͠p\X]䰒R@?3׉EHOTEL EN WOONBOERDERIJ IN NES OP AMELAND
In een drietal fases vernieuwden we Hotel Ameland van
een gedateerd hotel uit de oorlogsjaren naar een modern
familiehotel met voorzieningen op het niveau van 4 sterren.
Voor de familie Kuperus waarvoor we hotel verbouwden
hebben we ook de in het centrum van Nes gesitueerde
boerderij verbouwd tot woonboerderij voor twee huishoudens.
Het in de zestiger jaren gebouwde voorhuis sloopten
we en in de schuur realiseerden we woonruimte.
587-2002 890-2008 935-2010
׉	 7cassandra://RFcAGFrhGwwA0hJSl1Uwsp_qoguugKGkqEc7LBajpxA6,` \X\䰒R@=׉E <Vogelvlucht voorzijde
Doorsnede
Vogelvlucht achterzijde
225
׉	 7cassandra://VZNHHUFJQeCsK-lT9dkBemMkUfJh4KFEum-RzAdixUQ` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://UoeVjMyPQV9O3n_cUG3il-XA7EYOnSxfK-iptxrl8j0 'I`׉	 7cassandra://-rbRAP9aSxNbhSaIjMT2TtbbrE69i5AebhVG_y6sxgwj`׉	 7cassandra://PgMXGwDgUww1UPrP1jmHr_bCRbBmYEyngodIUxAaXCY#X` ׉	 7cassandra://GWhHow-35fC0RIo8DflyEwxxYs9_wX1sn6nfV2rGp18 ~$͠p\X]䰒R@?5ט { {u׉׉	 7cassandra://K5Ysx-9zv54hsiHUuguNOiWoNzeDO2NEEKJZOWJrXoc v`׉	 7cassandra://bZq2EoecFdPDdFocNPIAakXP4qHAEUObtrtLUlBsEWQs`׉	 7cassandra://V9SYlaCw-JmwQxYBRYrjHqI4lDZQLSg8JaCu1d5FNe0#` ׉	 7cassandra://eJfyaF6XiCaARh9ff8eDBFyvoCarQwnSYrFAnZF_nE8 ͠p\X]䰒R@?6׉EMULTIFUNCTIONEEL JONGEREN- EN MUZIEKCENTRUM
“Op de schouders van de geschiedenis bouwen aan de toekomst”. Dit
thema was leidend voor ons ontwerp voor de verbouw en nieuwbouw
van De Buze in het centrum van Steenwijk. Mooi gelegen aan de rand
van het oude bolwerk, en naast de oude stadspoort. Het voormalige
schoolgebouw is vernieuwd. Een oud volume is gesloopt waardoor er
zicht kwam op het naastgelegen kerkje. De locatie is een beschermd
stadsgezicht. Het gebouw dat we nieuw bouwden past daarin voorbeeldig.
Het werd door de Overijsselse welstandscommissie uitgeroepen
tot voorbeeld voor eigentijds bouwen in een historische omgeving
met respect voor de geschiedenis.
׉	 7cassandra://PgMXGwDgUww1UPrP1jmHr_bCRbBmYEyngodIUxAaXCY#X` \X\䰒R@=׉E
 “DE NIEUWE BUZE”
In opdracht van de gemeente Steenwijkerland
is een nieuw centrum getekend dat geschikt
is voor een brede doelgroep. Het bestaande
schoolgebouw werd vernieuwd en het verkrotte
aansluitende, tot eethuisje verbouwde
woonhuis, werd gesloopt. Dit stak dominant
door de rooilijn en nam het zicht weg
op een mooi kerkje, dat er naast gesitueerd
is. De locatie is een beschermd stadsgezicht
en aanvankelijk was niet gedacht aan sloop
van panden op deze plek. Door het eethuisje
wel te slopen kwamen de karakteristieken
van het bijzondere schoolgebouwtje en
de kerk naar voren en werd hun bijzondere
wederzijds versterkende relatie voelbaar.
“De Nieuwe Buze” verenigt jong en oud in
Steenwijk. Op de schouders van de geschiedenis
bouwen aan de toekomst”. Dit thema
was voor mij leidend bij het ontwerp voor “De
Nieuwe Buze” in het centrum van Steenwijk.
Mooi aan de rand van het hoge bolwerk en
naast de oude stadspoort ligt “De Buze”, een
muziekzaal. De Buze is een begrip in Steenwijk
en omstreken. Een trouwe club “oudere
jongeren” runt dit centrum met veel passie.
De groep was echter te klein geworden en
het gebouw te sleets. In opdracht van de gemeente
Steenwijkerland heb ik een nieuw
centrum getekend dat geschikt is voor een
brede doelgroep. Het bestaande schoolgebouw
waarin de Buze gevestigd is, werd vernieuwd
en het verkrotte aansluitende, tot
eethuisje verbouwde woonhuis, gesloopt.
Op de door de sloop beschikbaar gekomen
plek heb ik de benodigde uitbreiding van het
centrum ontworpen in een modern volume
dat bekleed is met brons- / goudkleurige
aluminium lamellen en voorzien is van
zwarte metalen kozijnen en veel glas. Het
is een element volledig in contrast met de
kerk en de voormalige school. Maar het gebouw
is niet dominant en overheersend, het
komt voort uit de kenmerkende volumes en
belijningen van de bestaande bebouwing.
De rooilijn van de kerk en de rooilijn van de
school zijn doorgezet, de goothoogte van
de kerk is gevolgd en de diepte van de kerk
komt overeen met de diepte van de nieuwbouw.
Door in de vormgeving geen elementen
uit het verleden over te nemen maar te
kiezen voor een verfijnde eigen expressie
blijft de geschiedenis haar eigen waarde
houden en richt de nieuwbouw zich op het
heden. Ik heb geprobeerd dezelfde verfijning
te bereiken waarmee de bestaande gebouwen
gemaakt zijn, maar dan in het nú.
Oud en nieuw verenigen zich zo tot een harmonieus
geheel dat niet dweept met het verleden,
maar op een eigentijdse optimistische
wijze met elementen van nu vormgegeven is.
999-2014
׉	 7cassandra://V9SYlaCw-JmwQxYBRYrjHqI4lDZQLSg8JaCu1d5FNe0#` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://Nym9aLsuk_hSL2nke8LbHKCwlkb6p5ZpJ9oK_W4gOKg `׉	 7cassandra://lvXGAvMkwnxDK9OGct5DFbH5ZkFgqnj048tSvV4LiO0V`׉	 7cassandra://PFP_pZkAvYtyyvc4KJhB2OQsCO67IpM60GcVhexl7Ts ` ׉	 7cassandra://htyp3-mX-QTRBDCcZqm9BXpwV-tA0P7j2Ikd3IDAdr0 _͠p\X]䰒R@?8ט { {u׉׉	 7cassandra://J5HcOAk4Q8UCMLoU6_WGYSYr_Q_TZiBNj1QeQyCJ9jk `׉	 7cassandra://VIa0DwW2sx7uMvP0a9Y3DU3pPkgLAIReqn2ZolL7GC0D`׉	 7cassandra://uIhsLc5CG1ipdVZkrcuv-xQ_zreWpZQFMxHZ42-RvoM` ׉	 7cassandra://2-1PT9QDhOlJcij5LbvOWfusuZbUUBG-t-jOjO546Yg a͠p\X]䰒R@?:׉EIRENOVATIE VERVALLEN PANDEN TE
SNEEK TEN BEHOEVE VAN POPOEFENCENTRUM
Voor
Timpaan Welzijn hadden we met
succes een aantal opdrachten uitgevoerd.
Het was dan ook logisch dat we
ook de opdracht kregen voor de renovatie
van een aantal vervallen panden
achter hun welzijnsgebouw. In de gebouwen
moesten de popoefenruimtes ondergebracht
worden die verloren waren
gegaan door de gemeentelijke sloop van
de oude. Het project verliep voorspoedig
en we hebben tot in detail de renovatie
voorbereid en de oefenruimtes geconstrueerd.
Samen met de geluidsexperts
van ingenieursbureau Landstra.
228
׉	 7cassandra://PFP_pZkAvYtyyvc4KJhB2OQsCO67IpM60GcVhexl7Ts ` \X\䰒R@=׉ECompleet en zorgvuldig 2D en 3D tekenwerk vormen samen
met nauwkeurige berekeningen en beschrijvingen bij ons
de basis voor een succesvolle uitvoering. In dit geval vormden
de geluidsberekeningen van bureau Landstra daarnaast
een uitstekende basis voor een betrouwbare realisatie.
229
׉	 7cassandra://uIhsLc5CG1ipdVZkrcuv-xQ_zreWpZQFMxHZ42-RvoM` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://dejOQcenCNDYnIm2cJroqoNUtxWVmAnM3gk-9Q0ErBw &`׉	 7cassandra://PPR7-xRrsQM3n4Tg_khz_EokixKBe1pbKNl8UIS5ckwZn`׉	 7cassandra://sZCY2-GFqSKeLItec62wKmYVnoAh2baI0fyblS7az9k` ׉	 7cassandra://gtrvwvmpSSwLr4x_y4a0ZQeqA_dZoBEgWIQQycgTWho  x͠p\X]䰒R@?<ט { {u׉׉	 7cassandra://6vhEQt0Co1Au3nJ52XQb7YDUgubDQArUvUgfruKPZHg `׉	 7cassandra://XiTb-_-Ob72SoEyvTH2d8vgPxnjR6EUcIsnIINWmwXwri`׉	 7cassandra://9UpxPeSIRJkQLhoQFE_9-hE0IkXbi8ohg5bk4wmZSco(B` ׉	 7cassandra://s2P1Crp_APiSZS4svkdMSHaVcq3ra08-9A1BFQ2FS1I {͠p\X]䰒R@?=׉ESAMEN NAAR SCHOOL IN OUDE BILDTZIJL
In Oude Bildtzijl hebben we de openbare en christelijke basischool samengebracht
in één gebouw. Daarvoor verbouwden we één van de twee
scholen. Zoals vaak bij dergelijke opdrachten was er een bescheiden budget
beschikbaar. Voor mij vormt dit geen probleem. Binnen de normen
van redelijkheid en billijkheid kan ik mij prima redden met een bescheiden
budget. “In de beperking toont zich de meester”, zo zeggen ze toch?
Het bestaande schoolgebouw was laag, donker, er waren veel verloren
ruimtes en het zat, door diverse verbouwingen, onlogisch in elkaar. Door
een aantal relatief eenvoudige ingrepen, waaronder het verhogen van het
dak, was het mogelijk om er een volledige samenwerkingsschool in onder
te brengen. Verloren ruimte eruit, nuttige ruimte er voor in de plaats.
Nuttige en fijne ruimte voor het optimaal functioneren van kinderen en
hun leerkrachten. Ruimtes die flexibel indeelbaar zijn en waarvoor de
verhoudingen bepaald zijn vanuit ergonomie en het optimaal functioneren
van mensen. Ruimtes waarvoor ook de meubileringen zijn bedacht
waardoor het gebouw inclusief de inrichting praktisch is. Uiteindelijk
ontstaat daardoor een fijn gebouw.
997-2014
230
׉	 7cassandra://sZCY2-GFqSKeLItec62wKmYVnoAh2baI0fyblS7az9k` \X\䰒R@=׉E VERBOUW EN UITBREIDING SCHOLEN CBO G2
Ook voor de samenwerkingsschool van CBO G2 Jelsum, Cornjum en Britsum
realiseerden we de verbouw en uitbreiding van hun schoolgebouwen.
Het zijn ontwerpen vanuit de menselijke maat, de schaal en de context.
Leren en optimaal functioneren staan centraal.
VERBOUW EN UITBREIDING LSV
Voor De Leeuwarder schoolvereniging LSV in Leeuwarden realiseerden we de renovatie
en de uitbreiding van hun schoolgebouw tot een eigentijds leergebouw
voorzien van alle moderne onderwijsvoorzieningen.
231
1016-2016 901-2008
׉	 7cassandra://9UpxPeSIRJkQLhoQFE_9-hE0IkXbi8ohg5bk4wmZSco(B` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://w95QD5EzR2Z5wtfhLXMWHfDpQDv0ZgrHpFNVFxUDXts ``׉	 7cassandra://Az6voMzzBGBx-IMh6LaP8aT6nQ2bMf3W8Wv7axj-6yc\+`׉	 7cassandra://CERk_23A4JRaHGBhUQ_4A_eIAT0FpPqyJh4HfSXNrzA` ׉	 7cassandra://9o2ZSNkS555mau7mZugIcWnDqjAvIYW5dyhG5aY1uTE l͠p\X]䰒R@??ט { {u׉׉	 7cassandra://VsPprRQlOTn3XiHsAEBQAwYJ_2PkT_PtvZXFFt7AG1E `׉	 7cassandra://Ngl4qVS3YITqwIVF4F7pBmEY_N3U2uUC_PRAuvcrPK0X`׉	 7cassandra://ymkQnCVdMInrhLxP4_tadz_8i2IEULNXmcHI8G3WaLU M` ׉	 7cassandra://lwF4v58kQXDUEcO8j6mBFZX3ji9goinVY6Cl4OGPk0M +͠p\X]䰒R@?@׉ETRANSFORMATIE VOORMALIG BOERENERF
Op een van de mooiste plekken van Fryslân, aan de rand van
het IJsselmeer bij Mirns, hebben we een totaalplan gemaakt
voor de transformatie van erf en gebouwen van een voormalige
boerderij. Het voormalige boerenbedrijf wordt nu een
landgoed voor een van de oudste families uit Amsterdam. De
landerijen krijgen een natuurbestemming. De koeienstallen
worden gesloopt en er wordt een nieuwe landschapsbeheerschuur
met kunstatelier gerealiseerd. Voor de oudste loods
hebben we een verbouwplan gemaakt voor de herbestemming
tot beheerderswoning. De bestaande garage wordt omgevormd
tot beheerderskantoor en het woonhuis wordt verbouwd
en uitgebreid. Dit woonhuis van het type “boerderette”
is in ons plan getransformeerd tot een royale stijlvolle villa,
welke recht doet aan de prachtige locatie. Niet grotesk, maar
naar maat, schaal en expressie passend in het landschap.
Het is een zorgvuldig plan dat vraagt om een zorgvuldige en
liefdevolle uitvoering. We zijn nog in hoopvolle afwachting.
Bestaande situatie met loopstallen
Vernieuwd woonhuis
Landschapsbeheerschuur met atelier
Vernieuwde situatie
Stalling
Vernieuwd / uitgebreid woonhuis
Landschapsbeheerschuur / atelier
Woon / werkschuur
232
׉	 7cassandra://CERk_23A4JRaHGBhUQ_4A_eIAT0FpPqyJh4HfSXNrzA` \X\䰒R@=׉E233
1020-2017
׉	 7cassandra://ymkQnCVdMInrhLxP4_tadz_8i2IEULNXmcHI8G3WaLU M` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://qswaSpUOgPJC2dKjD-Em-LtqN1ig5K3bL6EaP38Eumw C`׉	 7cassandra://aCUXHj0bKQgOiEM8W1kB4OdMIngnls_SjQpnVGQIoYUl`׉	 7cassandra://rmylSyK2K5dN9C0sOMKFwVKf3Qn5oKT_GYXYwQ7jMBs#H` ׉	 7cassandra://3F7jtx8IJtwyGfAi-RfSu9oT1x6t78go_MYnD3us3qs L͠p\X]䰒R@?Cט { {u׉׉	 7cassandra://6q6y93OBtd3h2HQ0H3Xa5RMA8EZIV-hd4kV2XtcE-wE *`׉	 7cassandra://lVl67icjX3onxWrscx-4va2TsCcQLNM8Lo8P3xbZloUX-`׉	 7cassandra://7gkyZYAezwshWyaDYFgcyFwftZpb9tgtEYgqnQ0Coy4` ׉	 7cassandra://kNhKZBln7WlxCmqph1UKEwWSwKrC9tIKdK9j27Eq6_s ͠p\X]䰒R@?D׉E VERBOUW VOORMALIG POLITIEBUREAU
Het voormalige politiebureau te Menaldum transformeerden
wij tot 6 wooneenheden voor begeleid
zelfstandig wonen. De Tuorrebout, onze opdrachtgever,
biedt dagbesteding aan voor jong
volwassenen en ouderen met een verstandelijke
beperking. Het gaat hier om begeleiding
op het gebied van wonen, werken en vrije tijd.
Het verbouwen van het voormalige politiebureau
was een complexe opgave, waarbij de complexiteit
niet zat in het ruimtelijk indelen van het gebouw,
maar lag op het gebied van geluidsisolatie
en installatietechniek. Het betreft hier zelfstandige
wooneenheden die geluidstechnisch optimaal
van elkaar gescheiden moeten zijn. Ook
installatietechnisch zijn het zelfstandige eenheden
met hun eigen sanitair en eigen kookgelegenheid.
Het woud aan kanalen en leidingen
moest onzichtbaar weggewerkt worden in de zeer
beperkte omvang van het bestaande gebouw en
zonder de geluidsisolatie onderling te verstoren.
Ook het beperkte budget dat beschikbaar was
voor deze verbouwing was gecompliceerd.
Met creativiteit, kennis en vakmanschap en samen
met onze adviseur voor bouwfysica en
installaties is het gelukt deze complexe puzzel
op te lossen. Het is een fijn gebouw geworden
waar 6 jongvolwassenen onder begeleiding
een mooie woonplek gevonden hebben. Het
dorp heeft er weer een keurige voorziening bij.
Dit project is een mooi voorbeeld van kleinschalig
herbestemmen van een bestaand gebouw in
een dorpse omgeving. Waar verkrotting dreigde
is nu een zinvolle woonvoorziening gerealiseerd.
942-2014
׉	 7cassandra://rmylSyK2K5dN9C0sOMKFwVKf3Qn5oKT_GYXYwQ7jMBs#H` \X\䰒R@=׉EcMEDISCH CENTRUM EN PENTHOUSE
Voor het voormalige uitvaartcentrum
aan de Rengerslaan te Leeuwarden
hebben wij het plan gemaakt voor de
herbestemming tot medisch centrum.
Inmiddels werken diverse medische
specialisten samen in dit gebouw. Het is
flexibel en kan zich door de tijd aanpassen
aan wisselend gebruik van de ruimte.
De eigenaar woont op de bovenste
verdieping van het gebouw. Hij wilde een
droompenthouse “on top”.
Dat is er gekomen. Het is een “dijk van een
appartement” geworden. Van alle denkbare
gemakken voorzien. En met grote
dakterrassen rondom. Wat wil je nog
meer. Een penthouse op je eigen gebouw
dat duurzaam verhuurd wordt als medisch
centrum. En dat ook nog in het centrum
van de stad naast het Rengerspark.
Het is een mooi voorbeeld van zinvol
herbestemmen van dit gebouw dat haar
functie als uitvaartcentrum had verloren.
235
942-2014
׉	 7cassandra://7gkyZYAezwshWyaDYFgcyFwftZpb9tgtEYgqnQ0Coy4` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://2Dxx9_2QAHC8XARNzi3hVpQWEMnqfEFrfhZXz1ac8yo `׉	 7cassandra://OfqhnXKMP4gD8hUsdWq6mWPADdY7bWEravTitc8_xuQD`׉	 7cassandra://91kKyaQu54iUzSiqlPlJ5oYTT5344I3uuh6lsx0QUys` ׉	 7cassandra://yh43YQXQdMlj67FizZgkrHJ5h_GVuDc3AjEcJ8LClh8 [͠p\X]䰒R@?Fט { {u׉׉	 7cassandra://yA3PrXS3b4rZhiw7hG_2Q7Nz2NZCB5efyEcn_zlNpoI `׉	 7cassandra://Dwb2TzxMiB-mQbiJfstJyntbQCdPDB_ckTivKw-MFi8M`׉	 7cassandra://RKwMKhcTFH2s4Qp09Bo8K7NFgngDGYDsvEljJCGcXkQ` ׉	 7cassandra://QnOEPBjIyAA-zDtLriXFVAEfQDp0Ut4m5CUDakvIn-c ͠p\X]䰒R@?G׉E dDwarsdoorsnede
Perspectivische dwarsdoorsnede
Constructieve bouw
Perspectivische langsdoorsnede
236
׉	 7cassandra://91kKyaQu54iUzSiqlPlJ5oYTT5344I3uuh6lsx0QUys` \X\䰒R@=׉EVERBOUW BOERDERIJ
We hebben veel ervaring opgebouwd met het tekenen
en construeren van boerderijen. Het kloppend
3D tekenen van de historische constructies
is een feest op zichzelf. Op basis van oude tekeningen
en opmetingen ter plaatse hebben we al
diverse boerderijen compleet in beeld gebracht.
Een kloppend 3D model is voor ons de beste basis
voor een succesvolle bouwvoorbereiding.
Deze tekeningen laten de vernieuwbouw van een
oude boerderij zien. De bestaande stelp met voorhuis
is in een te slechte staat om het te kunnen
redden. Op het moment van dit schrijven zijn we
bezig met de voorbereiding van deze vernieuwbouw.
Het ontwerp is gereed en de kostenberekening
is gemaakt. Nu nog de bouwtekeningen
maken voor de vergunningen en een aannemer vinden
die het vakmanschap heeft voor de realisatie.
Het is een droomplan geworden. Het voorhuis
wordt ingericht als studeer- en muziekruimte
met op de verdieping een logeergelegenheid.
De schuur wordt woon- en slaapruimte. Door
meerdere plekken te creëren wordt de ruimte
gedeeld en wordt de intimiteit gewaarborgd.
De constructieve opzet van de boerderij is leidend
voor de wijze waarop de plekken zich vormen. De
indeling en de constructie vormen een logisch,
elkaar versterkend geheel.
Vogelvlucht perspectief
Begane grond en verdieping
237
1039-2018
׉	 7cassandra://RKwMKhcTFH2s4Qp09Bo8K7NFgngDGYDsvEljJCGcXkQ` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://eQTByOBXLT8n5pY0Xh_g81QqVBmXxHTlYeY5s1oHjBU l`׉	 7cassandra://i1f_pi96izauqQvBV6j6zz662rgdSehb-q8egNeG-u8a)`׉	 7cassandra://3r40VQAncwM8yYWIL4sdGneCKpMVPi229BMYlEDnOS8!` ׉	 7cassandra://L6Ri38hIWzUo2FkBSBkPbn7NHqQNZ19zTK9pOLrx4ks P͠p\X]䰒R@?Iט { {u׉׉	 7cassandra://ocIOA2CY2g_H3dw2Qz9BkugdbNX5Bup4_HKvowJwjWo Q.`׉	 7cassandra://e4ztwUtnXkIXZ1VHUk2YOGLWDWUIMUmnxko9LeSA0qo~`׉	 7cassandra://cmZSOoJS10Af5xA93TfuPxJ9GvJE4GKm6H60ge_YGkY(` ׉	 7cassandra://lwRmacE2P2QgpCeyDfY_cRCJqsucuCbkDMyW9Ww3CAs u ͠p\X]䰒R@?J׉EVERBOUW SPLIT LEVEL BUNGALOW
Al eerder revitaliseerden we een werk van wijlen architect Teeuw uit Leeuwarden. Dit keer was het de in verval geraakte privé woning van de architect; een split level
bungalow. We vergrootten het woonoppervlak aanzienlijk en maakten van deze gedateerde bungalow, met recht een droomhuis. Waar het voorheen een enorme energieverslinder
was, is het nu een goed geïsoleerd woonhuis met een moderne energiezuinige installatie. Alle onderdelen van het woonhuis zijn grondig aangepakt. Het
interieur is volledig naar wens van onze opdrachtgever aangepast. We hebben er voor gezorgd dat er overal veel ruimte in het huis is zonder de geborgenheid te verliezen.
In het hart van de woonkamer is een met eiken fineer bekleed hart gemaakt waarin we een deel van de keuken, een bijkeuken en een speelhoek hebben gemaakt. Via
grote glazen puien hebben we veel licht in het interieur gebracht. De revitalisatie van deze speciale split level bungalow is een mooi voorbeeld van duurzaam herbestemmen.
Dit bijzondere huis kan met haar nieuwe eigenaren de toekomst weer behaaglijk en energiezuinig tegemoet.
BUITENRUIMTE VOOR KANTOORVILLA
Deze kantoorvilla heeft behalve een toegang
tot de voordeur, geen buitenruimte.
Het kantoor was ingekrompen en de
eigenaar wilde op de eerste en tweede
verdieping bij zijn kantoor gaan wonen.
Voor voldoende buitenruimte bedachten
we een extra groot balkon dat we voor het
pand plaatsten. Sommige goede ideeën
sterven een vroege dood. De eigenaar ging
toch maar elders zijn woonruimte zoeken.
1037-2017
238
׉	 7cassandra://3r40VQAncwM8yYWIL4sdGneCKpMVPi229BMYlEDnOS8!` \X\䰒R@=׉E4WOONCOMPLEX VERBETERING
Energiebesparing, verduurzaming en woningverbetering.
Thema’s waar we veel ervaring mee hebben. Voor bovenstaand
complex wonnen we de uitgeschreven competitie.
Boven de 3D tekening die we van het complex als geheel
maakten. Rechts een schetsimpressie van het idee voor
de woonomgeving. De taluds faciliteren nieuwe woon- en
werkruimtes en maskeren de lelijke plint van het complex.
VAN OUDERWETSE KERKZAAL NAAR EEN
OMARMENDE WARME KERKRUIMTE
In 2001 was eindelijk de kogel door de kerk. De nieuw gevormde
gemeente Fenix/Goede Herder ging zich vestigen
in de Fenix, die daarvoor eerst een grondige aanpassing
moest ondergaan. Eén grote rechte zaal met twee brede rijen
stoelen die uitzicht boden op een klein, hoog en vooral
dominant podium dat als liturgisch centrum dienst deed.
Dat was de bestaande toestand van de kerkzaal zo ongeveer.
Na de verbouw is het een kerkzaal geworden waar
samenhang in zit. Met name de ouderwetse kerkzaal kreeg
een compleet nieuwe indeling en de opstelling werd aangepast
aan de moderne liturgie. Waar de gemeente zich
als eenheid kan richten op het liturgisch centrum dat veel
meer is dan een podium met een kansel. “Met elkaar één”,
dat is de gedachte achter het ontwerp. Het straalt saamhorigheid
uit. Rechts mijn ontwerpschets van het concept.
2000-2011 721-2000
׉	 7cassandra://cmZSOoJS10Af5xA93TfuPxJ9GvJE4GKm6H60ge_YGkY(` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://9uYnnjzXew1J_x9NZXvQ4RS_dAjtgr9BeaqMbM8eDEI `׉	 7cassandra://1oJyJe2lSXu-UP92owTY1MUDBXJugr6xI0ZZ1YSp6r4͂`׉	 7cassandra://OkCYgMKKaxsVrvrVOLikV8oqJkRFgpfcWfhBjmuRu24(` ׉	 7cassandra://NQX5aMHv1Og1UZvL8axclJpDHdxKyhoZXl_iC5h9sz8 u͠p\X]䰒R@?Lט { {u׉׉	 7cassandra://1SJ8zgd2LLPo3GoEIQVxiD3kqBZlQUBVJbHCS4l_qD0 `׉	 7cassandra://E0oDV58lrBztQCPYpGypShc2sXRyeWfVYoPnj1CgmIUo `׉	 7cassandra://6nNVecohC0k6FKGNaQFEhlaP880LrdpJiFJRUP5nNV8)v` ׉	 7cassandra://OPlbIMs-n09POln8sD6npZafaESkZs1xQhz_L1y9MyQ lu͠p\X]䰒R@?M׉EJAN ERINGA MODE
Complete restyling en renovatie van het interieur en
exterieur van het gebouw van Jan Eringa Mannenmode
in de historische binnenstad van Leeuwarden.
CONCEPTSCHETS ERINGA MANNENMODE
In de bestaande toestand waarmee we de verbouw
en renovatie van het pand van Eringa Mannenmode
in Leeuwarden startten, was de begane grond een
sombere zwarte getimmerde “bak” met daarboven
een schraal wit geverfde bovenzijde. In ons verbouwplan
hebben we van het pand weer één geheel
gemaakt van straatniveau tot en met het dak. Het
pand hebben we haar authentieke verticale karakter
met een opbouw van onderbouw-middendeel
een bekroning gegeven. De onderkant is nu licht
gekleurd, het middeldeel antraciet en taupe. De
frieslijst met dakkapel is wit. De bij de winkel behorende
panden in de Oosterstraat en het belendende
pand links van het hoofdpand hebben we ook als
onderdelen van het geheel ontworpen. De Oosterstaat
heeft met de renovatie weer een aantrekkelijke
entree gekregen.
924-2010
240
׉	 7cassandra://OkCYgMKKaxsVrvrVOLikV8oqJkRFgpfcWfhBjmuRu24(` \X\䰒R@=׉E &ONTWERPTEKENING ERINGA MANNENMODE
241
׉	 7cassandra://6nNVecohC0k6FKGNaQFEhlaP880LrdpJiFJRUP5nNV8)v` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://IbNUXv39ruH0lJ81AzwOOMq3ye8TSXfMaEktZKaW_ac b`׉	 7cassandra://JTu6uxR2tRCAGRO-uY2j-Mj0iGXsE-4-Ikb6xSt4_jU͕`׉	 7cassandra://87QIElithB_zjIawceAuGq1erKFYNzmkAmlZarPovsw0` ׉	 7cassandra://fRucRSc499ipK9RBJ2dXKHsNmXrEFFIyf5ECNYVHspY G͠p\X]䰒R@?Oט { {u׉׉	 7cassandra://uLPdTddnLmtnaRIsm6vpDjHn9jmIkF5pOfHzOcswuFs C`׉	 7cassandra://nL1oMJnUVthVwOaOwDeLyifSwrhhedPdRdlcavWHTvQdA`׉	 7cassandra://zVcuP_p4Fx_ukHiyR5ag63Vk5r-2WKplVPs8oSGVyH4#` ׉	 7cassandra://N3GccrERrZtSMibBfSkk9JnQmKJoe7DB4SsSmnZliDg 1͠p\X]䰒R@?P׉EMULTIFUNCTIONEEL CENTRUM TE RIED
De vader van Jorne belde me ooit om te vragen of
ik ook een plekje voor zijn zoon had op mijn architectenbureau.
Zijn zoon was net afgestudeerd aan
de TU en wilde graag aan de slag. Ik had een plekje
en zo ging Jorne als trainee met wederzijds plezier
bij mij aan de slag.
De vader was ook voorzitter van de bouwcommissie
die zich inzette voor de realisatie van het nieuwe
multifunctionele centrum in het dorp. Het was
een enthousiaste en slagvaardige commissie, die er
ook in slaagde voldoende budget bij elkaar te krijgen.
Vele sponsoren hebben ze weten te motiveren.
Je begrijpt het al, Jorne moest het gebouw ontwerpen,
maar de bouwcommissie had wel een ervaren
architectenbureau nodig om het ontwerp goed op
papier te krijgen, de engineering te verzorgen, de
rompslomp voor de vergunningsaanvraag op zich te
nemen en, last but not least, de aanbestedingsstukken
en de bouwvoorbereidingstekeningen te maken.
Natuurlijk heb ik dat op mij genomen. De verbouwing
van dit voormalige schoolgebouw met
hoofdmeesterswoning is naar volle tevredenheid
verlopen. Nadat de aannemer het casco gereed
gemaakt had, is er met een groot aantal vrijwilligers
met inzet en enthousiasme gewerkt aan de
afbouw. Dit project laat goed zien wat de verbondenheid
en samenwerking van gemotiveerde, kundige
en enthousiaste mensen kan voortbrengen.
De verkleinde school met hoofdmeesterswoning en de uitbreidingen er naast en er tussenin
1017-2016
׉	 7cassandra://87QIElithB_zjIawceAuGq1erKFYNzmkAmlZarPovsw0` \X\䰒R@=׉EUITBREIDING VAN EEN ARBEIDERSHUISJE
Op een prachtige plek net buiten Stiens staat een
vrijstaand arbeidershuisje. Het is vervallen en
biedt geen passende woongelegenheid meer. De
buurman aannemer heeft het gekocht en mij gevraagd
een ontwerp te maken. De maximaal toegestane
oppervlakte moest bijgebouwd worden.
Het moest een droomhuis worden dat de toekomstige
bewoner rust ruimte en comfort biedt. In het
plan wordt het oude huisje het slaaphuis. De voormalige
”aanlegering” had geen stahoogte en is in
het plan opgehoogd. Ernaast is een royale carport
ontworpen die ook als grote veranda dienst kan
doen. Aan de zonzijde, voor het oude huisje is een
rechthoekig volume gepland met woonkamer en
leefkeuken. Rondom zijn grote terrassen gepland
met afwisselend dichte en open luifels met beweegbare
zonwering. Er is uitzicht rondom. Van
zonsopkomst tot zonsondegang kan van het licht
en de omgeving worden genoten. Het geheel is
bedacht in vergrijzend redceder zodat het volume
opgaat in het prachtige omliggende landschap.
243
1041-2017
׉	 7cassandra://zVcuP_p4Fx_ukHiyR5ag63Vk5r-2WKplVPs8oSGVyH4#` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://miDD2gSCnHn3qNCCALAcOrmCD3g6KGWduA_q4KZIQyU M` ׉	 7cassandra://igHK80vn9ofK6e7B6Y-GpqIAP7kfs3Dwg_FP3wSLVhIS` ׉	 7cassandra://Va7CBTc6nTEEJc8Y6otNBQDC-gpLb0sDzxPDqygxXT8` ׉	 7cassandra://m60QoH4GJEvNpxVcBF1B_QEyR1Q5812SH1uZUUo30gQ*6͠p\X]䰒R@?Rט { {u׉׉	 7cassandra://ahXMQ80zFtwbqOWNqmOyZZaYBnofgOAxGOQheOQnn0Y 2` ׉	 7cassandra://QQzcOwub6Wx4a55ytiNPdo5yv7zSpO7Erlom4l6nyp8NG` ׉	 7cassandra://N-WxLCNhI9AnsYXFZPkPF-QSCgy1vrUDUtL-AlXOHas` ׉	 7cassandra://I-dgCma0Q-CWPPpmqPWuwTN_xyL8NBduecV6A6-UQp8-͠p\X]䰒R@?S׉E	kVERBOUW | RENOVATIE | RESTAURATIE | HERBESTEMMING
Nr.
Werk
Plaats
Omschrijving
1017
1011
Dorpshuis De Rede
Ruiterskwartier
1003 BB De Vries
1000
0997
0995
0982
0981
0965
Tiemersma
Feijen
Backx
Skierhûsterwei
Basisschool
Bijlsma – Koopmans
Schuurman - Douma
Duong - Huynh
Bakker
0963 Weerstra - Seinstra
0957
0956
0955
0954
0946
0943
0942
0939
0935
0934
0924
0925
0922
0921
0905
0891
0890
0835
0838
0831
0817
0807
0799
0798
0792
Peereboom
Berger
Verpleeghuis De Spiker
Romeijn Beheer
De Kruyff
Kuperus
Audiologisch Centrum
Eringa Herenmodezaak
Kruizebroederklooster
Huisartsenpraktijk Maters
Klassieke Herenhuizen
Klassicistische villa Kuiper
Familie Hoeksma
Hotel Ameland
Familie Hoeksema
Friese Greiden Woningstichting
Familie Hoffer
LPF
Diaconiewoningen Bolsward
Exakt Fijnmechanica
Kooyenga Groep
Johan Sijtsma architectenteam
Ried
Leeuwarden
Apolloweg Lwd
Jelsum
Oude Bildtzijl
Bergum
Leeuwarden
Leeuwarden Schrans
Vrouwenparochie
Leeuwarden
Leeuwarden
Leeuwarden
Tietjerk
Schiermonnikoog
Joure
Harlingen
Leeuwarden
Leeuwarden
Nes Ameland
Zwolle
Leeuwarden
Franeker
Nes Ameland
Leeuwarden
Leeuwarden
Suameer
Ameland
Dronrijp
Wommels
Oenkerk
Leeuwarden
Bolsward
Dokkum
Dokkum
Leeuwarden
Verbouw en uitbreiding
Verbouw pand
Verbouw tot kantoor
Verbouw boerderij
Verbouw tot Samenwerkingsschool
Verbouw woonhuis
Verbouw woonhuis
Redden Jugendstil gevel na brand
Verbouw en uitbreiding woonhuis
Verbouw en uitbreiding woonhuis
Verbouw en uitbreiding woonhuis
Verbouw en uitbreiding woonhuis
Verbouw en uitbreiding woonhuis
Verbouw en uitbreiding zomerhuis
Verbouw en uitbreiding woonhuis
Verbouw en uitbreiding verpleeghuis
Verbouw gebouw Rengerslaan tot medisch centrum
Uitbreiding woonhuis
Verbouw en restauratie tot woonboerderij
Verbouw
Verbouw en uitbreiding
Restauratie en verbouw bij nieuwbouw verpleeghuis
Verbouw voormalige school tot huisartsenpraktijk
Restauratie, renovatie en verbouw
Verbouw en uitbreiding
Verbouw en renovatie schoolgebouw tot woonhuis
Uitbreiding hotel met 10 kamers
Verbouw pakhuis tot woonhuis
Renovatie 12 rug-aan-rug woningen
Verbouw en uitbreiding woonhuis
Verbouw voormalige handelsdrukkerij
Renovatie, verbouw, uitbreiding diaconiewoningen
Verbouw voormalige landbouwschool
Verbouw bestaande kantoorgebouw
Verbouw voormalig pompgebouw tot nieuw kantoor
Aantal
72
71
70
69
68
67
66
65
64
63
62
61
60
59
58
57
56
55
54
53
52
51
50
49
48
47
46
45
44
43
42
41
40
39
38
244
׉	 7cassandra://Va7CBTc6nTEEJc8Y6otNBQDC-gpLb0sDzxPDqygxXT8` \X\䰒R@=׉EVERBOUW | RENOVATIE | RESTAURATIE | HERBESTEMMING
Nr.
Werk
Plaats
Omschrijving
0754
0739
0714
0710
0697
0679
0606
0587
0559
0492
0483
0421
0415
0412
0379
0367
0356
0329
0324
Jeugdzorg Friesland
Huisartsenpraktijk Diephuis
Bogaard - Van Erp
Koopmans-Steinfort
KAZ - uitbreiding Fenix
Friesche Trouw Loge
Ziel & Talman
Hotel Ameland
Glastra
Rinsma Modehuis
Schols
Bosker
Smink
Spanje T. van
Tweebaksmarkt 34
Terpstra
Hooghiemstra
Adema
Verno - De Hon
0332 BWL
0305
0237
0214
0194
0183 BWL
0182 BWL
0173
0167
0158
0139
0136
0132
0109
0079
0069
0031
Schulze
Sibma
Dijkstra (Pols)
Holvast - De Vries
Glastra
Hercules Seghersstraat
Yetsenga
Schootstra
Seggeren D. van
Leegstra
Haersmahuis
Volkshuisvesting
Van Seggeren Installatietechniek
Sietsma
Drachten
Hardegarijp
Tytsjerk
Franeker
Leeuwarden
Leeuwarden
Snakkerburen
Ameland
Tytsjerk
Gorredijk
Oudwoude
Lippenhuizen
Leeuwarden
Leeuwarden
Leeuwarden
Goutum
Aldtsjerk
Burgum
Leeuwarden
Leeuwarden
Kimswerd
Vriezenveen
Aalzum
Dokkum
Leeuwarden
Leeuwarden
Hempens
Leeuwarden
Deinum
Leeuwarden
Kollumerzwaag
Westergeest
Leeuwarden
Groningen
Kollumerzwaag
Hantumeruitburen
Verbouw kantoor Drachten en Sneek
Verbouw huisartsenpraktijk
Verbouw bungalow
Verbouw woonhuis
Verbouw kerkgebouw
Logegebouw
Verbouw woonhuis
Uitbreiding hotel
Verbouw en uitbreiding bungalow
Nieuwbouw en verbouw modehuis
Verbouw woonboerderij
Verbouw woonhuis
Verbouw woonhuis Camminghaburen
Verbouw pand Spanjaardslaan
Verbouw en restauratie tot grand café
Verbouw Eelsmastate
Verbouw woonhuis
Verbouw en uitbreiding woonhuis
Verbouw en uitbreiding werkplaats en kantoor
Verbouw 40 woningen Camminghaburen
Verbouw en uitbreiding woonhuis
Verbouw en uitbreiding woonhuis
Verbouw en uitbreiding woonhuis
Verbouw woonhuis
Entrees S-8 flat + Kei-flat 12 hoog
Jan van Scorelstraat
Verbouw woonhuis
Renovatieplan entrees
Verbouw woonhuis
Verbouw viswinkel Kleine Kerkstraat
Verbouw woonhuis
Verbouw boerderij
Verbouw en restauratie pand voor grand café
Renovatie 66 Vaneg woningen
Verbouw
Verbouw / restauratie bedrijfswoning bij boerderij
Aantal
37
36
35
34
33
32
31
30
29
28
27
26
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
245
2000-2011 721-2000
׉	 7cassandra://N-WxLCNhI9AnsYXFZPkPF-QSCgy1vrUDUtL-AlXOHas` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://habPnRGgmL-HnvlkSfivZdPuCUsLH4BosX8Lf7xSbPw%` ׉	 7cassandra://cf_GXAfOdFPUWmgj9YH_Xo-q6PiNqIyAUm-0yxv9-6g	S` ׉	 7cassandra://ed6_hLwyQS4DmWt4clyNaHdl5ybGx06xR2a9efaX2z8%`  ׉	 7cassandra://xN4VyzhjQz_kbKmKTmGp3oBAfSvbmBGtYnSPzkuN-_oS̞͠p\X]䰒R@?Uט { {u׉׉	 7cassandra://Ur4QPdbX5CMLVagGWXxWQdq4rI76xcodHVK6uI5pdNM `׉	 7cassandra://H8uCWtzeDQ1HlRra3Qf0NDmw6n4x1hemVpmQ98llKoE͔`׉	 7cassandra://3vYqbn44WR3e23O-0VFTRhdx2XDwof2EKiqZuUrVR_0/d` ׉	 7cassandra://bkVHYTzjAlBuQWCzZMUCre08lOpeeGeCt640gzcx9rY ͠p\X]䰒R@?V׉E8
׉	 7cassandra://ed6_hLwyQS4DmWt4clyNaHdl5ybGx06xR2a9efaX2z8%`  \X\䰒R@=׉EDIENSTVERLENING
247
׉	 7cassandra://3vYqbn44WR3e23O-0VFTRhdx2XDwof2EKiqZuUrVR_0/d` \X\䰒R@=\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://83xxiywFkF1xSe_abgnSsOIuuLd-sdFbc44-ODKhbCY Z`׉	 7cassandra://ej0Srd3LyeDDYMfdLYg-BNTftBi5ZO4cCYDEqKsU4Wkg`׉	 7cassandra://ynlhfWyziJwB84HG1yHDVB46pYvq40awbdvYOgZ6H58"` ׉	 7cassandra://AzedPyg2pn7HHVj5gmtXJkcmazAd-SSFd95XvvE7VQY !͠p\X]䰒R@?Xט { {u׉׉	 7cassandra://2zlGRfuT02O2pvtD1JfgL133uXiNijqzA8jCKPkSUCg &`׉	 7cassandra://ANk6j4oouRujmJGIDXax5awHJX8adjH2wpm5f5irZpoR`׉	 7cassandra://j56ZDiucTIna6nMmd9_pf0h2WGCYaUvJoSkBKEZVebk` ׉	 7cassandra://SZmp86MGtutUNonuOUKrByhz2fD8mjR4PjZsEit99Kw ͠p\X]䰒R@?Y׉E %KINDERDAGOPVANG ST. ANNAPAROCHIE
248
׉	 7cassandra://ynlhfWyziJwB84HG1yHDVB46pYvq40awbdvYOgZ6H58"` \X\䰒R@=׉EDe Stichting kinderopvang Noordwest Friesland had
een beperkt budget beschikbaar voor de vestiging
van haar kinderopvang in Sint Annaparochie. Door
een creatieve en vindingrijke toepassing van materialen
en constructies en door een efficiënt ontwerp
is een ruim, licht en speels gebouw gerealiseerd.
De constructie bestaat uit gelamineerd en gelakt
vurenhout dat de ruimtes een warme sfeer geeft.
Alle installaties zijn als zichtwerk ontworpen.
De elektraleidingen zijn op vurenhouten plankjes
gemonteerd en hebben een decoratieve
functie. De verlichting bestaat uit industriële armaturen
met een warme kleur licht. De uitzetraampjes
in de gevel hebben de vorm van muzieknoten
en de zonwering bestaat uit houten
latten gemonteerd op doorlopende houten liggers.
De kleuren zijn warm en optimistisch gekozen. De
kinderopvang moest na jaren uitgebreid worden met
een extra groep en een buitenschoolse opvang. Het
oorspronkelijke concept met de houten spanten hebben
we een vervolg gegeven in de uitbreiding. Voor
de aanvankelijke speelhal hebben we een groepsruimte
ontworpen en het gebouw is verlengd voor
een extra groep.
De uitbreiding van verschillende kanten
Perspectieftekening van de uitbreiding
249
554-2000
׉	 7cassandra://j56ZDiucTIna6nMmd9_pf0h2WGCYaUvJoSkBKEZVebk` \X\䰒R@=Á\X\䰒R@=
בCט   {u׉׉	 7cassandra://DR4i72zcbRvJa31swsUuan4eP_vTwBZobSayMZvCkW8 `׉	 7cassandra://ACV5jrex2gIU368mRl3v66ydOhoRjv9_5IAf8iV0PMs``׉	 7cassandra://mwRHR2Xa6FED_KEDhBvYX5_rHr9ju33a_OIZY7TFtiI` ׉	 7cassandra://rzWTrbvhCJ3ybWrcoRZqNuwmE1JSOYT1lIpbeR_q-pI d(͠p\X]䰒R@?[ט { {u׉׉	 7cassandra://42T9-lKkuwk4GdYCOL-LUPch2MxNvlGmfzXbouJen38 r6`׉	 7cassandra://x2cmWFwf6hFFJQYs9xR7aK79LxPgHXTE4R4kmMYTrj4W`׉	 7cassandra://Qx-7B3UbXTIAtelf81SiasCVjx9Zncj38SrZI8hEgiU"` ׉	 7cassandra://crD_rJC7bkKkP3uK3VF8jbzvzIFhxoztBuNOo1uonTM ͠p\X]䰒R@?\׉EAULAGEBOUW BEGRAAFPLAATS
NOOTDORP - PIJNACKER
De basis voor de architectuur van ons uitvaartcentrum
te Nootdorp-Pijnacker is ontleend aan de positionering
van het gebouw aan de centrale hoofdas
van de begraafplaats.
De ligging aan noordzijde van de dubbele centrale
as hebben wij versterkt door de lengteas van het aulagebouw
te laten samenvallen met die zijde van de
centrale as. Deze as vormt een zichtlijn, dwars door
het gebouw vanaf de ingang van de begraafplaats
langs de vijver met wandelpad tot in het buitengebied.
Het aulagebouw bestaat uit twee langs elkaar verschoven
volumes, gesitueerd onder een verhoogd
luifeldak over de lengteas. Een verschuiving, juist tegenovergesteld
aan die van de ovale paden en ruitvormige
hoofdstructuur van de begraafplaats. Zodoende
ligt het gebouw logisch verankerd in die structuur.
Door de diametrale symmetrie opent het gebouw zich
uitnodigend vanaf de toegangsweg om via de centrale
aularuimte toegang te bieden tot de grafvelden.
De ruime half open, overdekte ruimtes aan de vooren
achterzijde bieden mogelijkheden tot het houden
van zomerse buiten begrafenisbijeenkomsten. Het
gebouw is multifunctioneel in te delen. Middels verplaatsbare
wanden is het in grotere en kleinere eenheden
in de delen. De routing is helder afleesbaar.
Het oranjerode buitenmetselwerk van de verschoven
volumes vormt een contrast met de groene omgeving.
Tegelijkertijd vormt het met de kolommen van het verhoogde
luifeldak en de transparante centrale as een
open en vriendelijk gebouw, waar mensen bij droevige
gebeurtenissen toch prettig kunnen samenzijn.
Het gebouw is zo ontworpen dat het in de toekomst
uitgebreid kan worden met een crematorium. De
plannen hiervoor zijn gereed.
Ontwerp en toelichting
250
׉	 7cassandra://mwRHR2Xa6FED_KEDhBvYX5_rHr9ju33a_OIZY7TFtiI` \X\䰒R@=׉E251
686-2003
׉	 7cassandra://Qx-7B3UbXTIAtelf81SiasCVjx9Zncj38SrZI8hEgiU"` \X\䰒R@=Ł\X\䰒R@=ā
בCט   {u׉׉	 7cassandra://HEt0t_RC-6vcqdi48jEB8PiMlezgJEeA6RKp0RGniw0 -n`׉	 7cassandra://-eXXL4K0sqaFPsZ69u_oehSkX6toZFCHHt6Zuj-Ycqg\\`׉	 7cassandra://ESzjB8yMWKhphH2SS8_uKPOoBA0hGKI1nN8vDz6k3G8 ` ׉	 7cassandra://LLFSsRwU-OjL5Mp5JGwK45-nZ3pQra8Mx8D_Bqk2m08 kU͠p\X]䰒R@?^ט { {u׉׉	 7cassandra://uAN0sEHXWZ812HYkOm7WrA20h716qKpPZ50Kjg4fb1Q `׉	 7cassandra://q3f1s140xa80uoP6s0fO856PIaxvg3WZhy6hf9GQosENU`׉	 7cassandra://TSyJF4Ryrnod5RPcRIm-i1SqnaIXJkQGRySSghOAw-M` ׉	 7cassandra://u-LtwAy_7Xjry8vRRy968cIZ5Oriu22aEBr74Zdbs2M 
͠p\X]䰒R@?_׉EUITVAARTCENTRUM FRANEKER ‘ t Novaal
Voor NUVA uitvaartzorg realiseerden we
een uitvaartcentrum in Franeker. Een gebouw
met betekenissen en verwijzingen die
zich niet opdrongen, maar het gebouw subtiliteit
en warmte verleenden. Mooi compliment
was dat de opdrachtgever het gedicht
dat ik voor het gebouw maakte, op
een glazen plaquette drukte en in de ontvangsthal
van het gebouw aan de muur hing.
FABER UITVAARTVERZORGING TE WOMMELS
De exploitant van ‘t Novaal was Faber uitvaart verzorging uit
Wommels. Ook voor dit bedrijf bouwden we een kantoor met
opbaarkamers en een familieruimte. Daarnaast en daarachter
bouwden we zijn woonhuis en een facilitaire ruimte
voor zijn rouwauto’s, een koelruimte en opslag voor kisten.
378-1996 528-1999
252
׉	 7cassandra://ESzjB8yMWKhphH2SS8_uKPOoBA0hGKI1nN8vDz6k3G8 ` \X\䰒R@=׉E253
׉	 7cassandra://TSyJF4Ryrnod5RPcRIm-i1SqnaIXJkQGRySSghOAw-M` \X\䰒R@=ǁ\X\䰒R@=Ɓ
בCט   {u׉׉	 7cassandra://P3WoClBNNg0i4Hkmz4iw6hAUOyN8vfYjmeVtWRQCSuQ G.`׉	 7cassandra://KrliIAvyZU6EmAPRgcArb0FGlMTAucLiwnWUb1sux1YYj`׉	 7cassandra://w652cq5phZy4m1FQWxeVe87JwgeLsgUhTOem8St-UW4W` ׉	 7cassandra://sBQvKS5lZ2U0TvJHzjKm8zFxeD6-X3ZfKOGODXvPEGY ͠p\X]	䰒R@?aט { {u׉׉	 7cassandra://pQGmS5K60C9xNafMwzy5hva7UdzbbxoTeB88zoU8acE `׉	 7cassandra://j127AaPyX3KyaGgCqQBEC4m36Uui9FrheRoUTBeKfIwWz`׉	 7cassandra://XslC25rwXgVDW7KyLhHPU7T4l-5I8qxaWTP2lqT7I3Ak` ׉	 7cassandra://B6-kxHpf3Y4UZbAzPFgXAxEiAWNOvksCUfcsxy9cYaI ͠p\X]	䰒R@?b׉ECirkelvormig uitvaartcentrum Assen
Ellipsvormig uitvaartcentrum Heerhugowaard
Voorstudie gebouw te Franeker
Het ontwerpen van uitvaartcentra past bij mij. Met mijn
werk kan ik daarbij van waarde zijn voor mensen op keerpunten
in het leven. Mijn Credo: ” De Mens, De Ruimte, De
Emotie” past hier. Het draait juist bij deze opgaven niet alleen
om materiële zaken, maar om dierbaarheid en waarde.
Bovenaan de pagina het cirkelvormige gebouw dat ik voor
“De Laatste Eer” in Assen tekende. Links het ellipsvormige
gebouw voor Heerhugowaard. Voor de tuin- en landschapsarchitectuur
werkte ik bij deze opdrachten met diverse tuin- en
landschapsontwerpers samen.
604-2000 626-2000
254
׉	 7cassandra://w652cq5phZy4m1FQWxeVe87JwgeLsgUhTOem8St-UW4W` \X\䰒R@=׉EUITVAARTCENTRUM IN NOORDWOLDE
Uitvaartvereniging “De Laatste Eer” te Noordwolde verloor haar huisvesting door een
gemeentelijke herbestemming van haar pand. We realiseerden een klein maar fijn en
functioneel gebouwtje waar dorpsgenoten op een warme wijze afscheid kunnen nemen
van dierbaren. Twee opbaarkamers, een familieruimte, een kantoor, goed sanitair
en een mooie gedachtenistuin maken het tot een waardevolle voorziening in het dorp.
“Klein maar fijn” en waardevol voor de gemeenschap.
255
973-2014
׉	 7cassandra://XslC25rwXgVDW7KyLhHPU7T4l-5I8qxaWTP2lqT7I3Ak` \X\䰒R@=Ɂ\X\䰒R@=ȁ
בCט   {u׉׉	 7cassandra://hYvaj6_3qCj9rqmVlTwzTOSGwJbPoc6eLc_i3qloBTM O`׉	 7cassandra://HX700Dt44OJRxUtlMT2BfSk0I8X_8p-vU1Bn0TSMFHQn\`׉	 7cassandra://9hnqq_eDT4e0MCmCJW4K51Ax9J7E3Vb968CPdm96Xaw!` ׉	 7cassandra://axwcii1c6mSsgUJ7stbmSMMJxBoOZW2WEWfvYI7uNgw z͠p\X]	䰒R@?dט { {u׉׉	 7cassandra://z3muAkXIitOZkdZRk_hlMMoHaf62y5V-Jlxn1_8vx1U xN`׉	 7cassandra://kcgJvstmbVfGNWOHpNi71n9eur1J-jKKrBEF7Y6ayNc͓`׉	 7cassandra://I0tWgH_zBZqNX4Wz56ciEP5uA3P-pAxVCWYO6Omf74A.i` ׉	 7cassandra://Xg1nzIzAGZyiJ-0llYYcKM2EU5BLwd4QTBgRazGu5Ow  ͠p\X]	䰒R@?e׉E CEEN GEBOUW ALS HET GEDICHT
Waar nu en straks elkaar ontmoeten.
256
׉	 7cassandra://9hnqq_eDT4e0MCmCJW4K51Ax9J7E3Vb968CPdm96Xaw!` \X\䰒R@=׉E*UITVAARTCENTRUM NANNINGA
Waar hoop en verdriet zich verstrengelen.
Waar het donker en het licht versmelten.
Waar hemel en aarde elkaar ontmoeten.
Waar verleden en toekomst zich verenigen.
Waar lijnen van toen en straks zich mengen.
Waar grote vragen heersen.
Waar leven en dood elkaar raken,
Waar leegte is, verdriet én hoop.
Daar staat het leven even stil.
Daar doe je wat je moet.
Daar vechten hoop en vrees.
Daar kussen lijnen van straks en toen.
Daar verenigen zich hemel en aarde.
Daar spannen ze samen rondom het licht.
Daar is het licht van hoop en toekomst.
Met mijn architectuur wil ik verzoenen.
Rust en echtheid brengen.
Het schone en het minimale raken.
Eenvoud en complexiteit verenigen.
Het donker en het licht samenbrengen.
Betekenis geven.
Johan Sijtsma Architect AVB BNA
1 juni 2011
944-2012
׉	 7cassandra://I0tWgH_zBZqNX4Wz56ciEP5uA3P-pAxVCWYO6Omf74A.i` \X\䰒R@=ˁ\X\䰒R@=ʁ
בCט   {u׉׉	 7cassandra://AeZQYhdd8CbWpOrugZE6kXnDBSAKb5JVo6VrUSX-Lo4 ǳ`׉	 7cassandra://lF7PCrZ3uObyWlMdVLpmhCqNnmDWBq_B382uRsQEU6oh`׉	 7cassandra://gRRLi4H0AwzjGcMpjb3sHRn5Zv0__P815VtP5IBHJIw'` ׉	 7cassandra://iuE_p2xJBjMNA1XLigoke5j5yZFF5KKYFzcoMk6K1Uk o͠p\X]	䰒R@?gט { {u׉׉	 7cassandra://DUxntykOqwwsDPM8ttEy4IQWj6Y8ivAascJP12mslK8 `׉	 7cassandra://fj2VrCwNDugjWCNib1y-I_dlWaJZnS1dNNvQLQUcvJMw`׉	 7cassandra://XWce-EEi2xHvAJpriWcxaRPC2Sz-FsiCY1K6-9nuTw4(R` ׉	 7cassandra://Dh3Rx_LBlIiGbUAYZQQ9VwgCWo93b4oztJXJUax9n_M ͠p\X]	䰒R@?h׉E258
׉	 7cassandra://gRRLi4H0AwzjGcMpjb3sHRn5Zv0__P815VtP5IBHJIw'` \X\䰒R@=׉EDE NIEUWE LEEUWARDER MANEGE
Op een steenworp afstand van ons woonhuis en kantoor
op de Spanjaardslaan was de Leeuwarder stadsmanege
gevestigd. Vaak was ik er te vinden. Niet alleen
mijn liefde voor paarden bracht me daar, maar
ook mijn liefde voor mijn dochters die er heel wat uurtjes
doorgebracht hebben. Jammer genoeg moest de
manege plaats maken voor de universiteitscampus.
Gelukkig mocht ik de nieuwe manege maken. Het
werd een aanzienlijk complex met alle voorzieningen
voor een moderne manege en handelsstal. Ik heb er
een warm gebouw van willen maken. Heb geen gram
materiaal te veel gebruikt. De prachtige eikenhouten
boxen met hun thermisch verzinkte stalen omlijstingen
plaatste ik tussen stalen spanten, waar overheen ik
het dak legde met een groot overstek. Geen verspilling
van materiaal en middelen en een prachtige uitstraling
waarbij het paard en alles daaromheen letterlijk
centraal staat. Behalve de voorzieningen voor de paarden
c.a. maakten we een kantine en logeergelegenheid.
Ook het woonhuis voor eigenaar Wilfred Beerse
en zijn gezin realiseerden we naast het stallencomplex.
WBS laat mooi zien waar ik in mijn werk voor sta.
843-2008
׉	 7cassandra://XWce-EEi2xHvAJpriWcxaRPC2Sz-FsiCY1K6-9nuTw4(R` \X\䰒R@=́\X\䰒R@=́
בCט   {u׉׉	 7cassandra://KI4PblWQCEVUXINyHwfzjGu_QdZVFo_ud8SKEafi4ac S`׉	 7cassandra://GT2qraJ6cB_NdoyvsCdnwC_8rTMcT1LVV2G8vrXwsskf`׉	 7cassandra://4glNR36Oq5fciceCxw_TTI7PiyBpTkcQEhT9rhfw_9o$(` ׉	 7cassandra://g15HBoV_ZR0BA4m4CYv_ZkxZT-hR4G3UDkV6DG_dq6M ͠p\X]	䰒R@?jט { {u׉׉	 7cassandra://7IfDki0y03fQIOwMktUrJaZgmyEAwpdhpRqrWlInx_I h`׉	 7cassandra://jKJ8KhvVQzidGUUbfBvT6l1rNf-kRp1YeWElfOxo4k8m`׉	 7cassandra://a06V0_qZNBBu-GL7T_v7fkl_NlAV-jp16JNfNpnD84M'` ׉	 7cassandra://pTbUMd4xZCxx8QLjG2pLhl-rXk8EztRerJ8zIAf8U8I nu͠p\X]	䰒R@?k׉EKLINIEK VOOR PAARDEN
EN KLEINE HUISDIEREN
Wat een prachtige opdracht. En
wat een heerlijke puzzel. Voor
dierenkliniek Sneek maakte ik dit
plan voor een combinatiekliniek
voor paarden en kleine huisdieren.
Natuurlijk kon de boer niet met
zijn paard op schoot naast de
buurvrouw met haar kat in één
wachtruimte. Nee, twee klinieken
met gescheiden stromen.
Het paard aan de ene kant en de
huisdieren aan de andere kant.
De dierenartsen en de assistenten
er tussenin. Grote specialistische
ruimtes voor paarden inclusief
operatievoorzieningen en kleinere
ruimtes voor de kleine huisdieren.
De droom van de “paardendokter”
kwam met dit plan helemaal
uit. Zijn collega’s van de kleine
huisdieren wilden er helaas niet
in investeren. De droom kwam
niet uit. Het gebouw werd niet
gebouwd. Maar het bewijs mocht
ik leveren. Een praktische combinatiekliniek
voor paarden en
kleine huisdieren is echt mogelijk.
781-2004
260
׉	 7cassandra://4glNR36Oq5fciceCxw_TTI7PiyBpTkcQEhT9rhfw_9o$(` \X\䰒R@=׉E%BOUWEN VOOR “ONZE” DOKTER
In het hoofdstuk “Dienstverlening” mag een dienstverlener bij
uitstek, de huisarts, niet ontbreken. Hier is afgebeeld de nieuwbouw
van de praktijk van Marianne Diephuis. In het hoofdstuk
“verbouw” is de praktijk van Maters op Ameland te zien.
Diephuis scheidde zich af van haar compagnon en wilde een mooi
woonhuis met artsenpraktijk voor zichzelf. Voor haar collega Pieter
van Kampen hadden we al een “huisartsenpraktijk aan huis”
gemaakt. Dat was goed bevallen en daarom mochten wij ook haar
praktijk realiseren. Haar favoriete kleur was geel. Uiteraard hebben
we daar rekening mee gehouden. Tijdens het schrijven van
dit stukje heb ik nog even op Google gekeken; de kleur blijkt duurzaam.
Het gebouw is nog steeds antraciet, wit en geel gekleurd.
261
739-1999
׉	 7cassandra://a06V0_qZNBBu-GL7T_v7fkl_NlAV-jp16JNfNpnD84M'` \X\䰒R@=ρ\X\䰒R@=΁
בCט   {u׉׉	 7cassandra://yq-GSkxRcAVIjIhk0CU0jzvhXuj-gieFwrtgGe6bSCk {`׉	 7cassandra://hjbOMIq4Cukf4X-ppg2Y9OGnmmjfzxIs76wl_LAczLM͞`׉	 7cassandra://IHq7dNQZbr_5c0dMDIieYjdCxBgeo5q0Yi9ZtRi2wrY5` ׉	 7cassandra://D7rnU6wcyPlR2vBEzooKup1_5U2m4MH9v57YLQH8EJg 
͠p\X]	䰒R@?mט { {u׉׉	 7cassandra://jNb_V5k1weyy8BvhBva-4N1w_0AOJ-g9VxSQfzJVWxc `׉	 7cassandra://84koWwZtaeEWGAGZTz-c_hAFjGdGXckxcvGciWy8rVE͏0`׉	 7cassandra://1wCnUOyPzFTndxt1kA5YwbpLdPzcEBiiQNTza-D4Ixg1` ׉	 7cassandra://lBRpOKWMOxCn7ZwscblWhe90T79vYaikLrVoG7w7ID4  ͠p\X]	䰒R@?n׉E׉	 7cassandra://IHq7dNQZbr_5c0dMDIieYjdCxBgeo5q0Yi9ZtRi2wrY5` \X\䰒R@=׉ERESET BEWEGINGSCENTRUM; MAXIMA CENTRUM TE BURGUM
Het gebouw dat ik voor Reset mocht realiseren is een hoogtepunt voor me waarin ik mijn hang
naar eenvoud en spaarzaamheid gerealiseerd heb zonder verlies van dynamiek. Hier is het gelukt
met een minimum aan middelen een maximaal resultaat te bereiken. Met weinig details en
materialen is de verfijning bereikt waar ik naar op zoek ben. Een transparant en verfijnd gebouw
midden in de natuur.
Voor dit verzamelgebouw met een keur aan dienstverleners van verloskundige tot masseur,
podotherapeut, schoonheidsspecialiste, kapper, fysiotherapeut, fitnesscentrum en restaurant,
mocht ik ook het interieur ontwerpen. De meubels, de kleuren en details lopen van binnen naar
buiten door, hebben dezelfde sfeer en er is niets wat zich onnodig opdringt (m.u.v. de judomat
dan). Het is een totaal geworden waarbij de natuur rondom het gebouw de hoofdrol speelt. Het
licht, de kleuren en de seizoenen wisselen rondom het gebouw en leveren door het jaar een
fascinerend spel van kleur licht en leven. Mens, natuur, gebouw in harmonie. Een fijne ervaring,
een stil én dynamisch gebouw gerealiseerd te hebben.
263
931-2014
׉	 7cassandra://1wCnUOyPzFTndxt1kA5YwbpLdPzcEBiiQNTza-D4Ixg1` \X\䰒R@=с\X\䰒R@=Ё
בCט   {u׉׉	 7cassandra://FrsPIxBjq7DXwiJV7-WifIqz_PE2pm7jM9HlcXLHx4I ly`׉	 7cassandra://Fd2McZnFUlB-A8ipWil2-0wGRjtMxcFc3HqvpO6pPmAh`׉	 7cassandra://5Wq6Orp3WeJIuMjrGCnDYoaUShKBkSG-dqrkSyzMUCw%C` ׉	 7cassandra://OBlDU1z9rAkYDSGiUCuRw_7igYF0nn1c1VQRsq8ltF4 `F͠p\X]	䰒R@?pט { {u׉׉	 7cassandra://UvN5JDp3DIvo-dBDpyhblcm9x426EZOSTs1FGMjsyeo y`׉	 7cassandra://yoQQLEoK-CguMsq8A3woR3O_jRwUesNe0aR0D0uuGBgJ`׉	 7cassandra://hHTIim7hFLf_xhCf6q0dSPV3id4LFJJc4OwYHQEIbzc` ׉	 7cassandra://e4WRmq1ddsi8ZgAoK7l8gmI6GKiiEg57Fs70z5yzncU ͠p\X]	䰒R@?q׉ERESTAURANT “KOM”
In opdracht van de Doopsgezinde Gemeente
Leeuwarden (DGL) hebben we het gebouw
ontwikkeld ter vervanging van de verkrotte
panden van “Het Fries Koffiehuis” op het
Ruiterskwartier te Leeuwarden.
Eerder al hadden we samen het belendende
pand verbouwd tot een nieuwe winkel voor
Bever Sport. Naar aanleiding van die succesvolle
samenwerking hebben we ook de ontwikkeling
van dit project opgepakt. Het was
een bijzonder en intensief traject met soms
verrassende wendingen. Op het moment van
dit schrijven hebben we het pand bijna opgeleverd.
De laatste afwerkingen, de kleuren en
de luifel moeten nog gerealiseerd worden.
Begane grond
Verdieping
׉	 7cassandra://5Wq6Orp3WeJIuMjrGCnDYoaUShKBkSG-dqrkSyzMUCw%C` \X\䰒R@=׉E265
1021-2018
׉	 7cassandra://hHTIim7hFLf_xhCf6q0dSPV3id4LFJJc4OwYHQEIbzc` \X\䰒R@=Ӂ\X\䰒R@=ҁ
בCט   {u׉׉	 7cassandra://iJnfOSJN_3Yyt3RsDnUIjbuguLeqbZSpfLYR7NgCytE `׉	 7cassandra://Azv8tbXXIqcfQ57alEdjdZyVp7H-vfM0j9tvWZzncC4͒`׉	 7cassandra://O_OwmOxsAuJJZO6RzUbrMmrl26kwOfqJ7HlLgzDyGvg0%` ׉	 7cassandra://pvAJl_xstUbBiDemG0KzoQ_RrYxmVZBpD0Y2E256TJE ͠p\X]	䰒R@?sט { {u׉׉	 7cassandra://ksxJKwhPz_7wkKL_5crmmaOrDhiN12FMWPlAcp-KJso j-`׉	 7cassandra://eV0m37x2kIwVIPeirzoiH3fvDqzcNgcNnyf2fFNjGLÝ:`׉	 7cassandra://BgXKjP_JyWPdj5NTbcQc5j9ikkBpZLu9IPFpZzVXNq0*` ׉	 7cassandra://2ebRzqcNPIBY-kpx5j3YVfO7AvPP1J4DknbFHrW1aX8 #͠p\X]	䰒R@?t׉E8LÂN FAN TAAL
LFT ademt op een moderne wijze de omgeving
en vervlecht die met haar functie. Gebouw en
locatie passen “alsof het altijd zo geweest is”.
De omgeving en haar geschiedenis versmelten
in het ontwerp. Als contextueel werkende architect
hecht ik veel waarde aan de relatie tussen
gebouw en omgeving. De “Genius Loci” speelt
een belangrijke rol in mijn werk. Ik vertaal de
kenmerken van de omgeving en haar geschiedenis
in passende nieuwe expressies waarmee
ik nieuwe waarde wil toevoegen. Maat, schaal,
detail, ritme, verhouding, zorg, verfijning, elegantie,
kleur, verstilling en passie zijn voor mij
belangrijke begrippen. Het gebouw is ingetogen
maar kan veranderen in een zinnenprikkelende
multimediale ervaring van licht, geluid en tekst.
De dubbele glazen gevels kunnen de rijkdom van
taal op een subtiele wijze etaleren. Ze herbergen
ook het instrumentarium om licht en beeld
te genereren en festiviteiten op het plein te ondersteunen.
Het gebouw kan “meestampen” bij
rock en “zweven” bij klassieke muziek. Haar expressie
ondersteunt evenementen op het plein.
Het gebouw voor LFT is op en top Fries. Soms
ingetogen en stil, soms expressief en uitbundig.
Het ademt haar functie, de omgeving en de stad
en wil toevoegen wat het culturele landschap
en het Oldehoofsterkerkhof tot nu toe miste.
266
975-2016
׉	 7cassandra://O_OwmOxsAuJJZO6RzUbrMmrl26kwOfqJ7HlLgzDyGvg0%` \X\䰒R@=׉EoLÂN FAN TAAL, OLDEHOOFSTERKERKHOF LEEUWARDEN
Lân fan Taal / Land van Taal (LFT) is een multimediaal
centrum voor taal, geschiedenis en cultuur. Een taallaboratorium
/ expo. Het verhaal van de Friese taal wordt er
verteld, het is een “taalfabriek”- literatuur- en muziekcafé.
Een podium voor kennis en debat, een taal- en erfgoedwinkel,
een gebouw gemaakt voor de stad en de sluitsteen
voor het Oldehoofsterkerkhof en Heer Ivostraat.
Fryslân en Leeuwarden, staan in het LFT centraal als centrum
van Europese meertaligheid. Het fenomeen taal wordt
er op verrassende wijze belicht. Fryslân wordt in een internationaal
kader van meertaligheid geplaatst. Mensen komen
in aanraking met taal en literatuur als bron van schoonheid
en inspiratie. LFT biedt faciliteiten en functies die bijdragen
aan de levendigheid en de ervaringswaarde van de
omgeving en de stad. Het biedt een keur aan ervaringen
die de rijkdom van de Friese taal en cultuur representeren.
Het gebouw herbergt multimediale exposities, ruimtes voor
bijeenkomst en film en een boekwinkel. Het biedt een bar en
een restaurant in samenwerking met de omliggende horeca.
׉	 7cassandra://BgXKjP_JyWPdj5NTbcQc5j9ikkBpZLu9IPFpZzVXNq0*` \X\䰒R@=Ձ\X\䰒R@=ԁ
בCט   {u׉׉	 7cassandra://afC85uPs1VPQpDRj0-XuMjcDP2r5pVWxuSWoZlysyTw ?#`׉	 7cassandra://aD7zFykafMEOzCRdfRvwY34Z1U4zMJcFg29HOyrih98N`׉	 7cassandra://6-24ToRSyjW4YKb4NC4ZGkIjPLFlIfgv0rGllnqk0wI` ׉	 7cassandra://7CcJNSKwc9sukNYnKI0EckggZPHIYaY7NJ1Qql7XbY4 	\ ͠p\X]	䰒R@?vט { {u׉׉	 7cassandra://-broOAHxICOSkuSEleBSTHcZApWw_MkqNkRmMxYmJZc o` ׉	 7cassandra://A4rVwvS8mIfL880SMqg3OYSheKn1HEgBYJSf2Pu6hRo-!`׉	 7cassandra://HeEbhnGXVToF_YzNB-iOf1XNIIIyeMC3vmVqeew-MUEq` ׉	 7cassandra://WVhoPkPcmOvfk_0kLlfcegJy0Joz3eCRP8AjLlLaNcU"v ͠p\X]	䰒R@?w׉E ;Vrije ontwerpen
Oldehoofsterkerkhof c.a.
975-2012 tot 2015
׉	 7cassandra://6-24ToRSyjW4YKb4NC4ZGkIjPLFlIfgv0rGllnqk0wI` \X\䰒R@=׉EiDIENSTVERLENING
Nr.
Werk
Plaats
1021
Restaurant “Kom”
0998 Wellnesscentrum
0996
0986
0975
0973
0944
0931
0925
0922
0920
0917
0906
0901
Toiletgebouw
Zorgappartementen
Kloppend Hart
Uitvaartcentrum “De laatste eer”
Uitvaartcentrum
Reset bewegingscentrum
Verpleeglocatie Westerpoort
Huisartsenpraktijk Maters
Stichting Kinderdagopvang Noordwest Friesland
IV verpleeglocatie
Notariskantoor
0843 WB Stables en Friesch paardencentrum
0823
Leeuwarder School Vereniging
Verpleeghuis Vitalis
0781
0745
0739
0686
0649
0640
0626
0604
0570
0554
0553
0536
0530
0528
0378
Dierenkliniek voor paarden en kleine huisdieren
CHF Medisch Centrum Bilgaard
Huisartsenpraktijk met woonhuis
Uitvaartcentrum
Tandartsenpraktijk
Talant Huisvesting extramurale cliënten
Nuva uitvaartcentrum
Uitvaartcentrum “De laatste eer”
Emi d’Or goudsmidatelier
Kinderdagverblijf
Appartementengebouw met supermarkt
Jachtwerf met woonhuis
Kantoorvakhandel
Faber uitvaartcentrum met woonhuis
0465 De Waddenparel recreatieboerderij
Nuva uitvaartcentrum ‘t Novaal
Leeuwarden
Burgum
Leeuwarden
Drachten
Leeuwarden
Noordwolde
Wolvega
Burgum
Franeker
Nes - Ameland
St. Annaparochie
Leeuwarden
Leeuwarden
Leeuwarden
Wargea
Beesterzwaag
Sneek
Leeuwarden
Hurdegaryp
Nootdorp - Pijnacker
Hurdegarijp
Oosterwolde
Heerhugowaard
Assen
Sneek
St. Annaparochie
Oosterwolde
Jirnsum
Leeuwarden
Wommels
Terschelling
Franeker
269
׉	 7cassandra://HeEbhnGXVToF_YzNB-iOf1XNIIIyeMC3vmVqeew-MUEq` \X\䰒R@=ׁ\X\䰒R@=ց
) $Het complete boek Dromen Denken Doen\X\YFUF