׉?4ׁB!בCטu׉׉ 7cassandra://VpUuf3rfnBtno8YI749hsvyPYmuta2JdXDfhhLMnnaQH` ׉ 7cassandra://tDWB7IcAKE_KjjH7lvBcFFJmtQbnxj0MrYJTPY_7USIaz`T׉ 7cassandra://zQcIWjke784G6m0A7rQSBA1Uc3IrGNxVLNnrVYZ_P5w'`̵׉ 7cassandra://LrsYONhVrbBj66huJzwkY_EEzUn9uZebJnLJu7eFJW4^͠[,)Ct+׈E[,)Ct,׉Especiale bijlage met stedentrips De mooiste stedentrips voor wandelaars Verrassende steden te voet ontdekken ‘te voet’ augustus 2016 1 ׉ 7cassandra://zQcIWjke784G6m0A7rQSBA1Uc3IrGNxVLNnrVYZ_P5w'`̵[,)Ct-[,)Ct, jבCטu׉׉ 7cassandra://i21mhN8uchS4B6JHvkGqfQ9-wCusd1-fP4J40uQORRs ` ׉ 7cassandra://zGUQshKb1-ntJoOXZY2y-CV3uiaG6KV-PrNrAvCka88{B`T׉ 7cassandra://ZM7HFxVnUC0JeLcRSW2yMc8TMXhnubEA4IFj3gyhoAw'`̵׉ 7cassandra://XuC7mXJpynzidR_wh-IbnQEkq1o_V-jti3f82Vqw6nY '͠[,)Ct.טu׉׉ 7cassandra://95cZaOddyz7rsPQuer1me8e0dAM0YHnlTdkTnn0f-gU` ׉ 7cassandra://AgmWzxayn8DS6l4e4cWJr1AHFyd_UVoVChJNt1Gsj-Ep `T׉ 7cassandra://8EY_ZgJ6XUyrKBrFfncPHpnOd_D2KOkDqa4uFzxW234"`̵׉ 7cassandra://sXQVYw_ACxv5Bws1iCUrdwZ4KaBnPjRwgf3c5yFhsKQY͠[,)Ct/נ[-)CtVZ+̠ 9ׁHhttp://www.kassel-marketing.deׁ ׁ Јנ[-)CtUZ̕ 9ׁHhttp://www.museum-kassel.deׁ ׁ Јנ[-)CtTN 9ׁH$http://www.nordhessen.de/nl/wandelenׁ ׁ Јנ[-)CtSm=̣ 9ׁHhttp://www.habichtswaldsteig.deׁ ׁ Јנ[-)CtRmz 9ׁHhttp://www.grimmsteig.deׁ ׁ Јנ[-)CtQmx 9ׁHhttp://www.kasselsteig.deׁ ׁ Јנ[-)CtPŽ 9ׁHhttp://www.nsinternational.nlׁ ׁ Ј׉EStedentrips voor wandelaars Bij wandelen denken we meestal aan onverharde paden door groene weiden met een brug over een riviertje of een spannend kronkelpad door de bossen ver weg van de bewoonde wereld. Maar wandelen in een drukke straat, over kinderkopjes langs oude winkelgevels kan net zo leuk en avontuurlijk zijn. Want een stad is vaak het beste te voet te ont dekken. En ook door een museum te bezoeken, op zoek te gaan naar verhalen en bijzondere plekken en torens te beklimmen voor een fraai uitzicht over de stad. Daarom vind je in deze exclusieve special portretten van steden die veel wandelmogelijkheden hebben met interessante adressen en tips van insiders. In deze special staan dit keer vijf Belgische toppers, Kassel, Frankfurt, Den Helder, VoornePutten en wandelroutes rond steden in Rijnland-Palts. Veel plezier bij de zoektocht naar een goede stadswandeling en laat je inspireren door deze fraaie wandelsteden. Foto: © Grand-place-Tournai_(c)OPT-JPRemy ׉ 7cassandra://ZM7HFxVnUC0JeLcRSW2yMc8TMXhnubEA4IFj3gyhoAw'`̵[,)Ct0׉EInformatie ER NAAR TOE Kassel ligt 365 kilometer van Utrecht en is ongeveer 3,5 uur rijden. De snelste route gaat via snelweg 44. Kassel is ook goed met de trein vanuit Amsterdam en Utrecht te bereiken. De reis duurt 5,5 uur. Voor informatie over treintijden en –tickets: www.nsinternational.nl WANDELEN IN EN ROND KASSEL Naast het park Wilmhelmshöhe heeft Kassel ook het staatspark Karlsaue. Rond Kassel zijn diverse lange afstandswandelroutes: • Kasselsteig: www.kasselsteig.de • Grimmsteig: www.grimmsteig.de • Habichtswaldsteig: www.habichtswaldsteig.de Over de Kasselsteig langs kunst en sprookjes KASSEL IS MOMENTEEL HET MIDDELPUNT VAN DE KUNSTWERELD VANWEGE DE GROTE KUNSTTENTOONSTELLING DOCUMENTA. EN KASSEL IS BEKEND ALS SPROOKJESSTAD, OMDAT DE GEBROEDERS GRIMM HIER HUN SPOREN HEBBEN NAGELATEN. IN COMBINATIE MET SPROOKJES EN KUNST IS KASSEL OOK EEN IDEALE WANDELSTAD. WIE DAT WIL ERVAREN KAN ETAPPES VOLGEN OVER DE KASSELSTEIG, EEN 160 KILOMETER LANGE WANDEL ROUTE RONDOM DE STAD. De Kasselsteig bestaat uit twaalf etappes die grotendeels over het middelgebergte lopen. Hierdoor is voortdurend uitzicht op de stad, maar ook op omliggende steden en dorpen en verre uitzichten naar bijvoorbeeld Meissner, het Kellerwald en het Rothaargebergte. SPROOKJES Op deze route komen de sprookjes uit de boeken van de gebroeders Grimm helemaal tot leven in het land van Vrouw Holle. De landschappen met de rotsen zijn nog precies hetzelfde als in de sprookjes. Veel heuveltoppen zijn ontstaan als vulkaankegels en bestaan uit basalt, de donkerkleurige zeshoekige stenen zijn overal te vinden langs de wandelpaden. De route kruist de vallei van de Fulda, gaat door het charmante Niestedal en de schilderachtige vallei van Bauna en leidt door eeuwenoude cultuurland schappen. Lopend over dit wandelpad leer je veel over de geschiedenis rond Kassel, die teruggaat tot in de prehistorie. Die geschiedenis is ook te lezen op panelen langs de route die langs historisch interessante plekken staan. BERGPAK WILHEMSHÖHE Een fraaie plek om te wandelen is het bergpark met het slot Wilhelmshöhe. De stijl van het park veranderde tijdens de Verlichting van barok tot een Engelse landschapstuin. Beeldbepalend in dit park is Hercules. Deze Griekse halfgod is er in 1701 door landgraaf Karl von Hessel-Kassel indrukwekkend neergezet. Het koperen beeld rust op een reusachtig kunstwerk en piramide en heeft al meer dan 300 jaar uitzicht over Kassel. De landgraaf bedacht de waterlopen en watervallen, waar over een lengte van 12 kilometer meer dan 750.000 liter water naar de voet van de heuvel stroomt en door de kracht een 52 meter hoge fontein ontstaat. Deze waterspelen worden in de maanden mei tot en met oktober op zondag en op woensdag opgevoerd. Het monument en het park eromheen staat op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. ANDERE ROUTES De wandelaar die Kassel en omgeving wil verkennen hoeft niet alleen over de Kasselsteig te wandelen. In deze omgeving zijn meerdere premiumwandelpaden, zoals de Grimmsteig en de Habichtswaldsteig. Deze routes komen elkaar af en toe tegen en kruisen elkaar ook, waardoor het mogelijk is om eens een andere etappe te volgen. Wandelroutes in Noord-Hessen: www.nordhessen.de/nl/wandelen LOPEND OVER DIT WANDEL PAD LEER JE VEEL OVER DE GESCHIEDENIS ROND KASSEL, DIE TERUG GAAT TOT IN DE PREHISTORIE ‘te voet’ speciale bijlage met stedentrips 3 MUSEA Kassel heeft vele musea, waaronder een van de grootste collecties schilderijen van Rembrandt in Duitsland. Deze topstukken hangen in de Gemäldegalerie Alte Meister. Voor een overzicht van alle musea in Kassel: www.museum-kassel.de ALGEMEEN Algemene informatie over overnachten, horeca en evenementen in en rond Kassel, is te vinden via www.kassel-marketing.de. ׉ 7cassandra://8EY_ZgJ6XUyrKBrFfncPHpnOd_D2KOkDqa4uFzxW234"`̵[,)Ct1[,)Ct0 iבCטu׉׉ 7cassandra://4NQPLs4nICA0bb-i9Z7KGHKf3iVU9oQl29ZV1zJmgeQ` ׉ 7cassandra://O0B36rub-ZCiIuMiiN5Rj_crjOqhYax1YVRcY-cBe1M{E`T׉ 7cassandra://N01yxAOxgxMF8HSo37v9Zdy2VlEXhMjFGhr2_Z0ztdk&`̵׉ 7cassandra://JpkzB_TgaQd92Da0HoMqAtjGEuGGU2DrEFCIdy6ww-k (͠[,)Ct2טu׉׉ 7cassandra://DGS_nC4waTRngnq_Q55HFydGGNpN3mg_YrCNxbPPMosl` ׉ 7cassandra://N2g4-h19_plS698vLtBrXihFzlgH7EyhOUYVRbuxNOM͆6`T׉ 7cassandra://tLZf0g37utcjNjUXWLmnfwJw8mBObTnnL4Bl-TmLhCg*U`̵׉ 7cassandra://o-bWx9U_zlfKqTxa-VFpvAL-x0OB7U9QKRxju_E2K7ch4͠[,)Ct3נ[-)CtZ9ׁH$http://www.walloniebelgietoerisme.nlׁ ׁ Јנ[-)CtYȁ̮9ׁHhttp://www.paysdecharleroi.beׁ ׁ Јנ[-)CtXZȁ̎ 9ׁHhttp://www.visittournai.beׁ ׁ Јנ[-)CtWȁ̂ 9ׁHhttp://www.visitmons.beׁ ׁ Ј׉E The Big Five van HET ZUIDEN VAN BELGIË, WALLONIË, TELT VIJF STEDEN DIE GENOEG BIEDEN VOOR EEN WANDELWEEKEND IN DE STAD. ZE HEBBEN ÉÉN DING GEMEEN: ER WORDT GENOTEN VAN HET LEVEN. GEZELLIGE CAFÉS EN RESTAURANTS, MOOIE MUSEA EN EEN SFEERVOL CENTRUM MET COMFORTABELE SLAAPADRESSEN: DEZE STEDEN HEBBEN HET ALLEMAAL. VIJF TIPS VOL STADSE GENOEGENS: TOURNAI, MONS, NAMEN, CHARLEROI EN LUIK. STEDEN WAAR U ZICH IN HET BUITENLAND VOELT, DICHTBIJ HUIS! LUIK EN HET LOUVRE Ga bij Maastricht de grens over en u bent in Luik. Design- en modewinkels, nieuwe musea en hippe restaurants geven de stad positieve vibes. Het museum La Boverie, gelegen op een eilandje in de Maas, maakt exposities met het Louvre. De La Batte markt op zondag met honderden stalletjes langs de Maas blijft populair. Arriveren per trein is een belevenis. Het boemeltje vanaf Maastricht komt aan op het spectaculaire station Liège-Guillemins, ontworpen door Calatrava. U stapt uit in een open constructie van witte baleinen en glas. Deze lichtheid en moderne uitstraling staan symbool voor de nieuwe tijd die in deze shopstad is aangebroken. Wandelaars missen de groene wandeling op de hellingen van de stad natuurlijk niet. www.visitezliege.be Doen in Luik • De Trappen van Van Bueren (400 treden) voor een stadspanorama • Een verse Luikse wafel en Luikse balletjes met friet in Le Carré, bruisend hart van Luik • Naar de opera in het gerenoveerde Théâtre Royal de Liège ALLURE IN NAMUR In Namen, de hoofdstad van Wallonië, is het leven goed. In het centrum wandelt u langs historische panden, over intieme pleinen en door autovrije straatjes vol chique winkels en boetieks. Het is gezellig en lekker compact. Er zijn vier bewegwijzerde wandelroutes door de stad. Aan de voet van de 2000 jaar oude citadel, daar waar de Maas en de Samber samenvloeien, staat een bord met de routes. Eén route van 3 km voert u over kasseien en langs de trappen en hoge muren van de citadel naar een mooi zicht over de stad. Bovenop de citadel staat de reuzenschildpad van kunstenaar Jan Fabre. In Namen genieten lekkerbekken natuurlijk van de Petit gris (slakjes), een taartje van het Maison des Desserts en een Blanche de Namur! www.namurtourisme.be Doen in Namen • Kunst van Félicien Rops in zijn museum in een mooi herenhuis, hartje centrum • Namen bruist extra tijdens de kerstmarkt in december • De Maasfi etsroute loopt dwars door de stad, richting Luik en Dinant. 4 ‘te voet’ speciale bijlage met stedentrips ׉ 7cassandra://N01yxAOxgxMF8HSo37v9Zdy2VlEXhMjFGhr2_Z0ztdk&`̵[,)Ct4׉E #Zuid-België AAPJE IN MONS Mons (Bergen) was in 2015 culturele hoofdstad van Europa en niet voor niets. In deze levendige studentenstad wisselen historische gebouwen en industrieel erfgoed elkaar af. Voordat Vincent van Gogh schilder werd, woonde hij korte tijd in de omgeving van Mons. Ontdek in zijn voetsporen het Maison Van Gogh in Cuesmes en andere plekken die aan hem herinneren. Indrukwekkend is het industriële mijncomplex Le Grand Hornu. Op deze mijnsite bevindt zich het Museum moderne kunst Mac’s. Ook de vele goede en betaalbare restaurants maken Mons tot een aantrekkelijke bestemming voor een weekend weg. Op de historische Grand Place geeft u uiteraard een aai over het bolletje van de aap, want dat brengt geluk! www.visitmons.be Doen in Mons • Een Belgisch biertje op een terras op de Grote Markt • De culturele kilometer toont hoe industriële panden een culturele functie krijgen • Het huis bekijken waar Van Gogh bijna twee jaar verbleef, net buiten Mons HISTORISCH TOURNAI Tournai (Doornik) is een gemoedelijke stad, dicht tegen de Franse grens. Het is een van de oudste steden van België en was ooit de eerste hoofdstad van Frankrijk. De monumenten en historische bouwwerken gaan tot tweeduizend jaar terug in de tijd. Twee gebouwen staan op de Unesco Werelderfgoedlijst, beide gelegen bij de grootse Grand Place. U kunt er ook lekker winkelen of naar het museum van Schone Kunsten, in een gebouw van Victor Horta. En er is nog een reden voor een bezoek: Tournai heeft een goede culinaire reputatie! De Clovis-taart met marsepein is de delicieuse caloriebom van Tournai. Eerst dus even de nieuwe wandelpromenade doen en daarna smullen op een terras of bankje langs de Schelde. www.visittournai.be STREETART IN CHARLEROI Naar Charleroi gaat u voor het industriële erfgoed. Het rauwe karakter trekt avant-garde en underground kunstliefhebbers aan. De stad is hard op weg street-art hoofdstad van Europa te worden. Om de twee jaar wordt er een street-art festival georganiseerd en worden er nieuwe muur schilderingen toegevoegd. Ontdek deze muurfresco’s door een wandelparcours. U staat vast perplex voor de ongeloofl ijke getuigen van de zware industrie. Twee toppers die u niet mag missen: het Fotografi emuseum met spraakmakende tentoonstellingen en het Bois du Cazier (Unesco) over de indrukwekkende geschiedenis van deze kolenmijn. Voor de afwisseling bezoekt u het plattelandsplaatsje Thuin met de hangende tuinen of drinkt u een aperitief van vers onbehandeld fruit bij Distillerie de Biercée. www.paysdecharleroi.be Doen in Charleroi • Ga op stap met een Greeter, een local die u gratis wegwijs maakt in de stad • Wandel over een terril, de inmiddels weelderig begroeide steenberg van de mijn • De speciale stadsroute langs het art deco stadhuis en de art nouveau huizen Meer over Waalse steden op www.walloniebelgietoerisme.nl Doen in Tournai • De kathedraal met vijf torens, Unescomonument • Wandelpromenade langs de Schelde-rivier • Twee reuzenpanda’s, inclusief baby-panda in dierenpark Pairi Daiza ‘te voet’ speciale bijlage met stedentrips 5 ׉ 7cassandra://tLZf0g37utcjNjUXWLmnfwJw8mBObTnnL4Bl-TmLhCg*U`̵[,)Ct5[,)Ct4 iבCטu׉׉ 7cassandra://1kzw_6AoIxdmj6wRBFgTtoZQ2meZBmBoCMCREAhcVZkO` ׉ 7cassandra://SC7FQKl6o2M3TOMy5N5cYE3_DaeAlQ-SWnBuRPK__tw͑M`T׉ 7cassandra://oCWot6O8ZxVMZz_gu_nHEFqVAHLVvlBXnRiTiwc3QEA*`̵׉ 7cassandra://fu_2HDLQG9jw9m-Bv8Cu6YbCVWrtTSIE1H7daFOc-fM=͠[,)Ct6טu׉׉ 7cassandra://8FL7wVd5IFe6orT7k-o7MmIGUyKkaMhL9UDBrtr12CU` ׉ 7cassandra://MKVYJgQ4dO3lewkYBtGFY1NvZuevF4QelKnJk0zpXtÈ`T׉ 7cassandra://erk9QYyXwa_EW2mF1Vf56fJziNGs9huZh7xiW1-hSbI&`̵׉ 7cassandra://LOb-uiDVac7Uz2VnVeYZtqN-TuLHaQyX_BSbWD7vKkg͠[,)Ct7נ[-)Ct\N̜9ׁHhttp://www.opvoorneputten.nlׁ ׁ Ј׉EInformatie Den Helder en Napoleon EEN GREEP UIT DE WANDELINGEN EN RONDLEIDINGEN: • Napoleon route • Stadsroute • Wandelroute over de oude Rijkswerf Willemsoord • Waddenwandeling Den Helder • Het water om Den Helder • Wandelen door Den Helder • Rondje Julianadorp • Verken Den Helder te voet • Door de bollenstreek van Noord-Holland • Door de Kop van Noord-Holland U kunt de wandelingen bekijken op www.denhelder.online onder drukwerk. BEREIKBAARHEID DEN HELDER Op slechts 1 uur afstand van Amsterdam. Met de auto bereik baar via de A7 en de A9. Met de trein reist u naar het station in het centrum en wandelt u in 10 minuten naar de Oude Rijkswerf Willemsoord. Toeristisch Informatiecentrum Den Helder: Willemsoord 52 A, 0223-616100. TIP Volg een rondleiding door Fort Erfprins! Prachtig fort dat alleen elke eerste zaterdag van de maand (april-oktober) te bezoeken is. Reserveren via het Toeristisch Informatiecentrum Den Helder. DEN HELDER, ‘DE PAREL VAN HET NOORDEN’, LIGT IN HET UITERSTE PUNTJE VAN NOORD-HOLLAND EN IS NOG DOOR VELEN ONONTDEKT. MAAR DEZE STOERE STAD HEEFT ZOVEEL TE BIEDEN DAT WIJ U GRAAG VERWELKOMEN OM HET MET EIGEN OGEN TE ZIEN. 7 kilometer breed zandstrand met diverse strandtenten, duinen, dijk en prachtige natuurgebieden waar u kunt wandelen, fi etsen en kanoën. WANDELEN LANGS DE STELLING DEN HELDER Met aan drie kanten zee, kent Den Helder een unieke ligging. Napoleon zag in 1811 deze plek langs de kust als het “Gibraltar van het Noorden” en stationeerde er de marinevloot, die nu al twee eeuwen Den Helder kenmerkt. Ook bouwde hij Fort Kijkduin. Hedendaags een prachtig fort om te bezoeken (dagelijks geopend) waar u meer te weten komt over de functie van het fort tijdens de Tweede Wereldoorlog en de tijd waarin Napoleon in Den Helder was. Voor de verdediging van de oorlogs haven liet Napoleon, naast Fort Kijkduin, meerdere forten bouwen. Deze forten werden later verbonden door een liniedijk; samen vormen ze de Stelling Den Helder. Wandel mee in de voetsporen van Napoleon en maak kennis met het militaire inzicht van één van de grootste strategen die Europa heeft voortgebracht. De Napoleon route is een wandelroute van ongeveer 11 km langs de historische verdedigings werken. Langs de route ontdekt u niet alleen fraaie plekken, uitzichten en historische feiten. U komt langs diverse bouwwerken uit de tijd van Napoleon, Nederlandse verdedigingswerken en ook vele Duitse bunkers uit de Tweede Wereldoorlog. Ook loopt u langs een gedeelte van de liniedijk, dat begin 2009 in ere is hersteld. Hierover leest u meer in de folder die verkrijgbaar is bij het Toeristisch Informatie centrum Den Helder of die u via www.denhelder.online kunt downloaden. Langs de route zijn er meerdere mogelijkheden voor een hapje & drankje. HISTORISCHE WANDELING MET GIDS Elke woensdagmiddag en zaterdagochtend kunt u onder leiding van een gids een wandeling maken over Willemsoord. U wordt al wandelend geïnformeerd over de strategische ligging van Den Helder als marinehaven. De inval van de Engelsen en Russen in 1799, de aanleg van Willemsoord, de forten die de Stelling Den Helder vormen en de rol die koning Willem I hierbij heeft gespeeld. Ook wordt er aandacht besteed aan de verschillende bouwstijlen, de unieke dokken, de vele bombardementen en het vertrek van Defensie van het terrein. Kaarten voor deze wandeling koopt u bij het Toeristisch Informatiecentrum Den Helder. RONDLEIDING KONINKLIJK INSTITUUT VOOR DE MARINE Op de voormalige Oude Rijkswerf zijn het Marinemuseum en het Reddingmuseum Dorus Rijkers gevestigd. Daarnaast het Koninklijk Instituut voor de Marine waar u elke woensdag en zaterdag een rondleiding kunt volgen onder leiding van een enthousiaste gids. Hij vertelt u graag over de rijke historie. Indrukwekkend! 6 ‘te voet’ speciale bijlage met stedentrips Foto: Peter van Aalst ׉ 7cassandra://oCWot6O8ZxVMZz_gu_nHEFqVAHLVvlBXnRiTiwc3QEA*`̵[,)Ct8׉E 1 eiland 2 werelden op Voorne-Putten EÉN EILAND, OF TWEE EILANDEN? VOORNE EN PUTTEN, GESCHEIDEN DOOR DE HISTORISCHE SCHEEPVAARTROUTE, DE BERNISSE. STAP OVER DE GRENS NAAR EEN PRACHTIG GEBIED WAAR JE JE KUNT INSPANNEN EN ONTSPANNEN, OPLADEN EN ONTLADEN. STRUIN DOOR DE DUINEN, GENIET VAN DE FLORA EN FAUNA OF ONTDEK DE RIJKE HISTORIE. GA WANDELEN EN LAAT JE VERRASSEN DOOR DE VERSCHILLENDE MOGELIJKHEDEN OP VOORNE-PUTTEN. Hellevoetsluis heeft een schitterende ligging aan het uitgestrekte Haringvliet. De vesting, met haar havens en verdedigings werken, herbergt een rijke schat aan historie met vele zeehelden. Een wandeling door de Vesting is dan ook een must bij een bezoek aan Hellevoetsluis. Met de route Gorzen & Bastions combineer je de prachtige natuur rondom het Haringvliet met een bezoek aan de historische vesting van Hellevoetsluis. Voornes Duin is één van de soortenrijkste duingebieden van West-Europa. De duinen van Voorne strekken zich uit van Oostvoorne tot aan het Haringvliet en herbergt een grote variatie aan planten en dieren dankzij de aanwezigheid van bos, vochtige duinvalleien, droge zandhellingen, struwelen, poelen en grote duinmeren. Vanuit de schaduw van een dicht bos stap je ineens in het droge duinzand. Loop de Duinen & Valleien route en misschien spot je wel de kleine zilverreiger. Brielle ademt herinneringen aan een ver verleden uit. De oude vestingstad en bekendste bedevaartsplaats van Zuid- Holland vertelt via de ruim 300 monumenten, het verhaal van Libertatis Primitiae, “eerstelingen der vrijheid”. Op 1 april 1572 werd de stad ingenomen door de Watergeuzen en nam het een belangrijke plaats in, in elk geschiedenisboek over de Tachtigjarige Oorlog. Combineer een wandeling door Brielle met een tocht langs het Brielse meer met de Boten & Bakens route. Spijkenisse heeft, met dank aan architecten van naam en faam, de laatste d ecennia ambitieuze projecten gerealiseerd in Nissewaard. Het winkelcentrum, de prachtige bibliotheek De Boekenberg, het nieuwe Theater de Stoep zijn daar mooie voorbeelden van. Bijzonder zijn ook de Eurobruggen in de woonwijk De Elementen. Kunstenaar Robin Stam heeft de fictieve bruggen die op de euro biljetten afgebeeld staan door vertaald naar het ontwerp van deze unieke bruggen. De Stad & Park route verbindt de meest bijzondere gebouwen in Spijkenisse met de parken en een wandeling langs de Maas. Recreatiegebied de Bernisse is zeven kilo meter lang en loopt van Heenvliet door de polders naar Zuidland. Het bestaat uit meertjes, kommen en plassen. Samen met de bossen, drassige natuur en weilanden, is het gebied 300 hectare groot. De Bernisse is uitstekend geschikt om te voet te verkennen. Het is groten deels vrij toegankelijk, alleen in de broed periode is wandelen niet overal toegestaan. Ontdek de historie en natuur in het Bernisse gebied met de Grasland & Waterwegenroute. Alle genoemde routes zijn verkrijgbaar bij VVV Rockanje en gratis te downloaden op www.opvoorneputten.nl Wandelen OP Voorne-Putten Ga eens wandelen en laat je verrassen door 375 kilometer aan verschillende wandel mogelijkheden op Voorne-Putten, van knooppunt naar knooppunt of neem één van de tien themaroutes mee. De wandelkaarten zijn verkrijgbaar in een Z-card formaat, door de compacte vouwwijze neem je de kaart makkelijk mee in je binnenzak. De wandelknooppuntenkaart en de themaroutes zijn verkrijgbaar bij de VVV en bij diverse boekhandels. ‘te voet’ speciale bijlage met stedentrips 7 ׉ 7cassandra://erk9QYyXwa_EW2mF1Vf56fJziNGs9huZh7xiW1-hSbI&`̵[,)Ct9[,)Ct8 iבCטu׉׉ 7cassandra://Ny3KV0s2lnh5UJncBRuFwjncIdu22Te8eYvSdA3AYBI` ׉ 7cassandra://skaQpeIsooRQcQNQq-_xqk1xgPK-2Fr9rLtsbln944It`T׉ 7cassandra://ZMJG824PIKr0Ane0ljtZ225JArxuN2LHcm-sh9WWEwM$`̵׉ 7cassandra://gTDzbTdVV29tTn3ymVNnA3ys5PMV0shfiQV4oqHItvY͠[,)Ct:טu׉׉ 7cassandra://B0BIsaauB6uAtQRhGzk7COtb_g-GtYilIr1nWJfAUfcnk` ׉ 7cassandra://NyCkoRlzPgxJkN_u5dyyNNqW-kU-s67rGSZT1Z3s04sy!`T׉ 7cassandra://j6kgscAf_wb4aTZ5w2u_MziCHXXYg-_7OQYCEd8OXt8%`̵׉ 7cassandra://VQv0xllZrn4VS6sck14i2vyIImzvfs6E4U7fPCuH-YI͠[-)Ct;נ[-)Ct[N̵ 9ׁH!http://www.frankfurt-tourismus.deׁ ׁ Ј׉EFrankfurt am Main Verbonden met de natuur WANDELEN IN DE NATUUR IN FRANKFURT, DE STAD VAN DE WOLKENKRABBERS EN BANKEN. ONMOGELIJK? ALLE SCEPTICI KRIJGEN ONGELIJK OP DE ZOGENOEMDE GRÜNGÜRTEL-WANDELROUTE, DE GROENE GORDELWANDELROUTE. HIER IN FRANKFURT AM MAIN GAAN DE GROTE STAD EN WANDELEN DOOR DE NATUUR HAND IN HAND. De GrünGürtel-wandelroute slingert weg van de drukte over een lengte van 67 kilometer rond de stad. Het traject dient als voorbeeld voor een voorstedelijk wandelpad van hoge kwaliteit. De rustzoekers die ontspannen willen wandelen, wachten gevarieerde landschappen door weilanden, wijngaarden, boomgaarden, uiterwaarden, duinen of dichte bossen, met zicht op het schitterende silhouet van de skyline van de stad. PINKELBOOM Daarnaast verschijnen onderweg steeds opnieuw hoogtepunten, zoals het Ikgedenkteken, de Struwwelpeterboom met heldere ogen, een enorm monster in de vorm van een specht en de Pinkelboom waarop staat: ‘300 jaar lang is er tegen mij geplast, nu plas ik terug!’ Deze kunstwerken zijn onderdeel van het project Comic Art in de groene gordel van Frankfurt. Vanaf het water vaart de enige veerboot over de Main naar de binnenstad van Frankfurt. Deze boot vervoert personen tussen Höchst en Schwanheim. Voor een wandelpauze is de oever van Schwanheim bij uitstek geschikt. Aangekomen kunnen de benen worden gestrekt en kunt u diep adem halen voor een prachtig uitzicht. Men kan, zittend onder de linden, het kleurrijke schouwspel op de Main bekijken en van het landschap genieten. Wie liever de andere kant op wil, kan vlakbij de opstapplek van de veerboot naar de noordelijke oever van de Main naar het pittoreske stadje Höchst. WANDELEN OVER DE LANDINGSBAAN Behalve de skyline, kunst en rivier de Main, associeert men Frankfurt natuurlijk ook met vliegverkeer. Een bijzondere belevenis is om over een landingsbaan te wandelen en op die manier een 8 ‘te voet’ speciale bijlage met stedentrips Foto: © Holger Ullmann Foto: © Holger Ullmann Foto: © Holger Ullmann ׉ 7cassandra://ZMJG824PIKr0Ane0ljtZ225JArxuN2LHcm-sh9WWEwM$`̵[-)Ct<׉E speciale natuurbeleving te ervaren. Op het voormalige militaire vliegveld bij Bonames/ Kalbach is de bestemming totaal anders geworden. Het gebied rond de voor malige start- en landingsbanen is veranderd in uniek stuk wildernis in de stad. De afdeling Groenbeheer van de gemeente Frankfurt won met dit project de Duitse Landschapsarchitectuurprijs 2005. In het Tower Café, met een prachtig buitenterras, kunnen bezoekers genieten van heerlijke gerechten en een drankje. DE LOHRBERG Wandelaars kunnen de Lohrberg (185 meter) beklimmen, het hoogste punt van Frankfurt am Main. Als beloning kan men daar genieten van dromerige zonsondergangen, waarbij de wolkenkrabbers van de financiële metropool klein lijken. De klim loont zich ook, omdat vanaf de ‘huisberg’ niet alleen een geweldig uitzicht is over de skyline van Frankfurt, maar ook over de uitlopers van rivier de Main, de Spessart en de heuvels van het Odenwald. En wie had dat gedacht: verderop bevindt zich een van de laatste wijnranken in de stedelijke omgeving. Ter versterking is het Main-Äppel-Haus, een boerderij met gastronomie, te vinden. Dit is ook een cursuscentrum over boom gaarden en tuinbouw. MOOISTE ROUTE VAN DUITSLAND Men raadt het al: de GrünGürtelwandelroute is zo populair dat de route (meerdere dagetappes) door een Wandel magazine in 2014 is verkozen tot mooiste wandelroute van Duitsland. Die etappes zijn in drie dagen volledig te voet te verkennen, evenals kleinere lokale wandelpaden die door de groene gordel van Frankfurt lopen, zoals het fruitpad (Obstlehrpfad) Berger Hang (borden met interessante feiten over de fruitteelt langs de 3 kilo meter lange route), de historische wandel route Schwanheim (langs het pad FRANKFURT WON MET DE WILDERNIS ROND DE LANDINGSBANEN DE DUITSE LANDSCHAPSARCHITECTUURPRIJS van 11 kilometer informezpanelen over Kelten, Romeinen en Germanen) of de route Fechenheimer Waldsee (over een lengte van 500 meter staat informatie over de waterwereld). Alle routes zijn opgenomen in de recreatiekaart van de groene gordel, die belangstellenden bij het milieu punt in Frankfurt kunnen bestellen. En met een beetje geluk komt u het Groene Gordel-dier ook nog tegen. Deze mascotte is bedacht ter ere van de groene gordel. CIDERBUURT Het maakt niet uit hoe uitgebreid de wandeling is. Aan het einde van de dag zouden wandelliefhebbers zeker moeten stoppen bij een van de traditionele cidercafés in de ‘ciderwijk’ Sachsenhausen. Want u kunt Frankfurt niet verlaten zonder minstens één keer de nationale drank uit Hessen geprobeerd te hebben. Voor wie nog niet genoeg heeft van het groene Frankfurt, is er nog de groene saus van zeven verse kruiden. MEER INFORMATIE: www.frankfurt-tourismus.de ‘te voet’ speciale bijlage met stedentrips 9 Foto: © Holger Ullmann Foto: © Stefan Cop Foto: © Stefan Cop ׉ 7cassandra://j6kgscAf_wb4aTZ5w2u_MziCHXXYg-_7OQYCEd8OXt8%`̵[-)Ct=[-)Ct< iבCטu׉׉ 7cassandra://HdeWyi3gSVrCVEK4rA7NzJlg16luOTljFDoI7MmkVsoF` ׉ 7cassandra://Oohqivchx3XzzjM2wYRTrvmRBd7BEihzx7wYxDhncrM͇`T׉ 7cassandra://P-YVn9s5rz09yxgApPPPSxZc9ovstVFT39SK2geji2Y(`̵׉ 7cassandra://0irK31bZbOGxr9gRDbFDwL8GVBldvffa0gr9CqNieYE ͠[-)Ct>נ[-)Ct`=̀ 9ׁHhttp://www.rijnland-palts.nlׁ ׁ Јנ[-)Ct_=~ 9ׁHmailto:info@rijnland-palts.nlׁ ׁ Јנ[-)Ct^=? 9ׁHhttp://pfalz.de/nlׁ ׁ Јנ[-)Ct]=̲ 9ׁHhttp://www.toׁ ׁ Ј׉E!Wandelen en cultuur: je vindt het in Rijnland-Palts WANDELEN, WIJN EN CULTUUR: DAT IS WAARMEE DE DEELSTAAT RIJNLAND-PALTS WANDEL- EN CULTUURLIEFHEBBERS AANTREKT. OP NOG GEEN TWEE UUR RIJDEN VAN DE NEDERLANDSE GRENS, TUSSEN DE RIJN EN DE MOEZEL, VINDEN WANDELAARS DE IDYLLISCHE LANGEAFSTANDPADEN DE MOSELSTEIG EN PFÄLZER WEINSTEIG. BEIDE PADEN NEMEN WANDELAARS MEE OP EEN TOCHT LANGS PRACHTIGE LANDSCHAPPEN, PITTORESKE WIJNGAARDEN, KASTELEN EN CHARMANTE HISTORISCHE DORPJES. Informatie TOURPLANNER Meer weten over fiets- en wandelpaden in Rijnland-Palts? Neem dan een kijkje op de tourplanner en kom alles te weten over de paden, hoogteprofielen, bezienswaardigheden en andere praktische informatie uit RijnlandPalts. Goed om te weten voor wandelaars: zowel de Moselsteig als de Pfälzer Weinsteig zijn opgesteld in het Nederlands. www.tourenplaner-rheinlandpfalz.de/nl CONTACT Rheinland-Pfalz Tourismus GmbH info@rijnland-palts.nl www.rijnland-palts.nl MOSELSTEIG: MOOISTE WANDELROUTE VAN DUITSLAND Rijnland-Palts biedt de ideale mix van wandelen, stedelijk schoon en een rijke cultuur. De 365 kilometer lange Moselsteig is in 2016 tot ‘mooiste wandelroute van Duitsland’ uitgeroepen. De route loopt vanaf de plaats Perl aan de Duits-Franse-Luxemburgse grens, tot aan Koblenz en voert wandelaars in 24 etappes over (grotendeels) natuurlijke paden met verschillende niveaus. Niet onbelangrijk: op de Moselsteig is het onmogelijk om te verdwalen! De populaire langeafstandswandeling start heuvelachtig en voert wandelaars richting Trier, de oudste stad van Duitsland. Stap in de voetsporen van de Romeinen en aanschouw Porta Nigra (de zwarte poort), de keizerlijke baden, het amfi theater en de indrukwekkende basiliek van Constantijn. Samen met de Dom van Trier en de OnzeLieve-Vrouwekerk behoren deze Romeinse overblijfselen tot de in totaal negen 10 ‘te voet’ speciale bijlage met stedentrips UNESCO-monumenten van Trier. In 2018 wordt een grote cultureel historische tentoonstelling gewijd aan de 200ste verjaardag van Karl Marx. Vervolg de tocht vanuit Trier langs de rivier de Moezel, wandel langs de prachtig gelegen wijngaarden en bezoek pittoreske dorpen zoals Bernkastel-Kues, Traben-Trarbach, Zell (Moezel) en Cochem. Maar ook Europa’s steilste wijngaard, de Bremmer Calmont, of het Reichsburg Cochem liggen direct op de route. WANDELEN EN WIJN IN PALTS In de regio Palts vinden natuur- en wandelliefhebbers het langeafstandspad Pfälzer Weinsteig. De 170 kilometer lange wandelroute loopt door bosgebieden en langs het ‘Rebenmeer’ (zee van wijngaarden) en laat Palts op haar mooist zien. Ook loopt de Pfälzer Weinsteig door de ‘Deutsche Weinstraße’. De Pfälzer Weinsteig neemt bezoekers mee op een tocht langs wijngaarden zoals Bad Dürkheim, Deidesheim, Neustadt an der Weinstrasse, Annweiler am Trifels en Bad Bergzabern. Uiteraard is een wandeling over deze wijngaarden niet compleet zonder de overheerlijke wijnen en regionale gerechten. Voor het mooiste uitzicht over de wijngaarden zijn het kasteel van Hambach (de ‘wieg van de Duitse democratie’), de villa Ludwigshöhe en de 673 meter hoge berg Kalmit een must. Op slechts een half uur van Neustadt an der Weinstraße ligt de prachtige stad Speyer. De keizerlijke kathedraal van Speyer is een van de belangrijkste Romaanse monumenten en de grootste bewaarde Romaanse kerk in Europa. In 1981 werd de kathedraal van Speyer toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Naast de kathedraal zijn ook het Technikmuseum en het Historisch Museum van Palts interessant. Dé plek om te ontspannen na het lopen is het charmante kuuroord Bad Bergzabern. Deze hemelse plek met thermaalbaden ligt in het zuiden van Palts aan de ‘Deutsche Weinstraße’ en is perfect om op kracht te komen voor de laatste etappe van de Pfälzer Weinsteig. Foto: © Rheinland-Pfalz Tourismus GmbH/D. Ketz ׉ 7cassandra://P-YVn9s5rz09yxgApPPPSxZc9ovstVFT39SK2geji2Y(`̵[-)Ct?׈E[-)Ct@[-)Ct? j)*te voet - stedentrips voor wandelaars 2017Daarom vind je in deze exclusieve special portretten van steden die veel wandelmogelijkheden hebben met interessante adressen en tips van insiders. In deze special staan dit keer vijf Belgische toppers, Kassel, Frankfurt, Den Helder, Voorne-Putten en wandelroutes rond steden in Rijnland-Palts. Veel plezier bij de zoektocht naar een goede stadswandeling en laat je inspireren door deze fraaie wandelsteden.[$vj$